Wikipedia lgwiki https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Harriet Anena 0 9777 51843 45924 2026-05-19T09:04:16Z Nambogo Catharine 6408 Nterezezza mu mpandiika #WikiGap2026inUganda 51843 wikitext text/x-wiki     {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline;">Ber (Harriet) Anena</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Portrait_of_Harriet_Anena.jpg|frameless]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Yazaalibwa | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |Harriet Anena<br /><br />[[:en:Gulu_District|Disitulikiti y'e Gulu]], Uganda |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Omulimu | class="infobox-data role" style="line-height:1.4em;" |Muwandiisi |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Obuyigirize | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |[[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]]<br /><br />(Diguli esooka [[:en:Mass_Communication|mu mawulire)]]<br /><br />([[:en:Master_of_Arts|Master of Arts]] in human rights) [[:en:Columbia_University|Columbia University]]<br /><br />(MFA Writing, [[:en:Creative_Nonfiction|Creative Nonfiction]]) |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Ekika ky'obutabo bw'awandiika | class="infobox-data category" style="line-height:1.4em;" |Ebitontome, ebiyiiye, ebyaliwo |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Emirimu gyeyakola | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |''A Nation In Labour'' (2015) |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Awaadi zeyafuna | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |2018 [[:en:Creative_Nonfiction|Wole Soyinka Prize for Literature in Africa]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" |Website |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="line-height:1.4em;" |<span class="url">[https://beranena.com/ beranena.com]</span> |} '''Ber Anena''' yazaalibwa era yafulumizibwa nga '''Harriet Anena'''<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.amesall.rutgers.edu/global-africa/symposium/2022-symposium/participants-2022/participant-2022/136-2022-artists/566-anena-ber |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230201225403/https://amesall.rutgers.edu/global-africa/symposium/2022-symposium/participants-2022/participant-2022/136-2022-artists/566-anena-ber |url-status=dead }}</ref> Munnayuganda, muwandiisi, era muyimbi ng'ebiwandiiko bye mulimu ebitontome, ebiyiiye, n'ebyabaawo. Ye muwandiisi w'ebitontome bya, ''A Nation In Labour'', ebyafulumizibwa mu 2015,<ref name="somanystories">{{Cite web |url=http://somanystories.ug/reviews/2015/02/book-review-nation-labour-three-voices-one-book |title=Archive copy |access-date=2023-03-24 |archive-date=2016-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160503055425/http://somanystories.ug/reviews/2015/02/book-review-nation-labour-three-voices-one-book |url-status=dead }}</ref> era kawangula ekirabo mu 2018 ekya [[:en:Wole_Soyinka_Prize_for_Literature_in_Africa|Wole Soyinka Prize for Literature in Africa]].<ref>https://www.premiumtimesng.com/entertainment/artsbooks/300293-nigerian-professor-ugandan-win-wole-soyinka-prize-for-literature.html</ref> Aba ''[[:en:The_Economist|The Economist]]'' bannyonyola ebitontome by nga "ebijjudde omukwano oguwamba n'olutalo".<ref>https://www.economist.com/prospero/2019/08/23/the-writers-breathing-fresh-life-into-ugandan-literature</ref> == Obuto bwe n'emisomo gye == Anena yazaalibwa abazadde okuva mu [[:en:Acholi_people|Acholi]] era n'akulira mu [[:en:Gulu_District|Disitulikiti y'e Gulu]] mu Uganda.<ref name="shortstorydayafrica.org">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://shortstorydayafrica.org/news/for-me-life-is-political |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324195053/http://shortstorydayafrica.org/news/for-me-life-is-political |url-status=dead }}</ref> Yakulira mu byasa by'entala ebiri ezaaliwo omuli abayeekera ba [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord's Resistance Army]], esuula ey'asibukamu okuwandiika kwe okwasooka. Anena yasomera ku [[Gulu (disitulikit)|Gulu]] Public Primary School, Sacred Heart Secondary School, ne Gulu Central High School. Yatikkirwa Diguli mu by'empuliziganya eya Bachelor of [[:en:Mass_communication|Mass Communication]] degree okuva ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] mu 2010 era n'amaliriza Diguli ye ey'okubiri mu ku lwanirira eddembe ly'obuntu eya Master of Arts degree in human rights fokuva mu Yunivasit y'emu mu 2018.<ref name="monitor">http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/making-budding-poet/-/691232/2615400/-/11yvvy0z/-/index.html</ref> Asoma MFA Writing program ku [[:en:Columbia_University|Columbia University]] mu New York.<ref>https://www.theatlantic.com/education/archive/2019/07/columbia-costs-mfa/593215/</ref><ref>https://www.theatlantic.com/education/archive/2019/07/columbia-costs-mfa/593215/</ref> == Emirimu gye egy'obunnamawulire == Anena yakola ng'omuwandiisi, omusunsuzi, n'omumyuka w'omusunsuzi w'amawulire mu ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]'' okuva mu 2009 okutuusa mu Gwomwenda 2014.<ref>https://itanile.org/harriet-anena-writing-father-uncomfortable/</ref> Yegatta ku African Centre for Media Excellence mu 2014 ng'ayakola nga munnamawulire, munnamawulire w'okunoonyereza, akwasaganya pulogulaamu era pulodusa w'ebiteekebwa ku mutimbagano okutuusa 2019. Mu Gwomunaana 2019, Anena yegatta ku ''Columbia Journal'' ng'omusunsuzi w'ebiteekebwa ku mutimbagano. Emboozi ze mu mawulire zifulumiziddwa mu mpapula za ''Daily Monitor'',<ref name="mo-n-itor">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/If-Uganda--divorced--colonialism--why-are-we-on/-/689364/1629784/-/113668rz/-/index.html |access-date=2023-03-24 |archive-date=2018-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120222527/https://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/If-Uganda--divorced--colonialism--why-are-we-on/-/689364/1629784/-/113668rz/-/index.html |url-status=dead }}</ref><ref name="mo-n-i-tor">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/If-Uganda--divorced--colonialism--why-are-we-on/-/689364/1629784/-/113668rz/-/index.html |access-date=2023-03-24 |archive-date=2018-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120222527/https://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/If-Uganda--divorced--colonialism--why-are-we-on/-/689364/1629784/-/113668rz/-/index.html |url-status=dead }}</ref> ''[[:en:New_Vision|New Vision]]'', ''[[:en:The_Observer_(Uganda)|The Observer]]'', ''[[:en:Columbia_Journal|Columbia Journal]]'', ''[[:en:The_Atlantic|The Atlantic]]'' ne ''[[:en:Popula|Popula]]''. Asomeseza abayizi abasoma amwulire okukuguka mu kuwandiika ku [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University in Uganda]].<ref>https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/anena-s-poetry-wins-wole-soyinka-prize-1409428</ref> == Okuwandiika kwe == Anena yawandiika ekitontome kye ekyasooka, "The plight of the Acholi child", mu 2003.<ref>https://writivism.org/2018/10/14/uganda-at-56-2000-2009/</ref> ky'awangula empaka z'okuwandiika ezaali zitegekeddwa bannaddiini aba Acholi Religious Leaders Peace Initiative era ky'ayambako okumukuumira basale ye mu misomo gye egya A-Levo. Yetabamu musomo gwa 2013 Caine Prize ogwategekebwa mu Uganda, era olugro lwe olwa "Watchdog Games" lw'afulumizibwa mu bitontome ''A Memory This Size and Other Stories: The Caine Prize for African Writing, 2013''.<ref name="m-o-nit-or">http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Caine-prize-anthology-launched/-/691232/1759300/-/oh9h7l/-/index.html</ref> Mu 2013, yali omu ku baali bavuganya ku kirabo "[[Ghana]] Poetry prize" olw'ekitontome kye "We Arise".<ref name="poetryfoundationghana">http://www.poetryfoundationghana.org/index.php/en/featured/poetry-news/item/800-shortlist-for-ghana-poetry-prize-2013-released</ref> ''A Nation In Labour'', akafulumizibwa mu 2015, ke kaali akatabo ke akasooka okufulumizibwa,<ref name="magunga">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.magunga.com/a-nation-in-labour |access-date=2023-03-24 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402101202/http://www.magunga.com/a-nation-in-labour/ |url-status=dead }}</ref> Olupapula lwa The ''New Vision'' lw'awandiika nti "ebitontome bya Anena bigya kuleka ng'okyayagala."<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1427988/book-review-nation-labour</ref>. Ebitontome bya Anena bilabula ku by'obuwangwa ebikyusiddwa nga bayita mu kugunjula. Buli kitundu ku biwandiikibwa ky'ongera kubbika ebikolwa eby'obuntu mu maloboozi."<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://wawabookreview.com/2015/10/27/rhetoric-of-pain-and-other-resources/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2018-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181209124239/http://wawabookreview.com/2015/10/27/rhetoric-of-pain-and-other-resources/ |url-status=dead }}</ref> Mu Gwekkuminogumu 2018, ''A Nation In Labour'' yateekebwa mu lukalala lwa biennial [[:en:Wole_Soyinka_Prize_for_Literature_in_Africa|Wole Soyinka Prize for Literature in Africa]], wamu n'ebitontome bya [[:en:Tanure_Ojaide|Tanure Ojaide]] ne Servio Gbadamosi.<ref>https://www.pmnewsnigeria.com/2018/11/03/nine-african-poets-shortlisted-for-2018-wole-soyinka-prize-for-literature/</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/news/general-news/9-african-poets-on-2018-wole-soyinka-prize-for-literature-list.html</ref><ref>https://www.thecable.ng/arena-ojaide-gbadamosi-shortlisted-for-wole-soyinka-prize-for-literature</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.jamesmurua.com/wole-soyinka-prize-for-literature-2018-shortlist-announced/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327102046/http://www.jamesmurua.com/wole-soyinka-prize-for-literature-2018-shortlist-announced/ |url-status=dead }}</ref> Nga 9 Ogwekkuminebiri 2018, ku mukolo gw'okujaguza ogwategekebwa mu [[:en:Lagos|Lagos]], Nigeria, Anena ne Ojaide balangirirwa nga abawanguzi. Empaka z'alamulwa [[:en:Toyin_Falola|Toyin Falola]], Olu Obafemi ne [[:en:Margaret_Busby|Margaret Busby]].<ref>https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/ugandan-poet-longlisted-for-wole-soyinka-prize-1406272</ref> Awaadi yalangirirwa Nobel Laureate, Pulofeesa [[:en:Wole_Soyinka|Wole Soyinka]].<ref>https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/ugandan-poet-longlisted-for-wole-soyinka-prize-1406272</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1491013/ugandan-wins-2018-wole-soyinka-prize-literature</ref><ref>https://www.softpower.ug/ugandan-author-harriet-anena-wins-2018-wole-soyinka-prize/</ref> Emirimu gye gilabikira mu 2019 ''[[:en:New_Daughters_of_Africa|New Daughters of Africa]]: An International Anthology of Writing by Women of African Descent'',<ref>{{Cite web |url=https://myriadeditions.com/books/new-daughters-of-africa/#:~:text=New%20Daughters%20of%20Africa%3A%20An%20International%20Anthology%20of,Africa%2C%20published%2025%20years%20ago%20to%20global%20acclaim |title=Archive copy |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324195054/https://myriadeditions.com/books/new-daughters-of-africa/#:~:text=New%20Daughters%20of%20Africa%3A%20An%20International%20Anthology%20of,Africa%2C%20published%2025%20years%20ago%20to%20global%20acclaim |url-status=dead }}</ref> akasunsulwa Margaret Busby. == Awaadi z'eyawangula == Mu Gwekkuminebiri 2018, Harriet Anena ye yawangula ekirabo kya 2018 [[:en:Wole_Soyinka_Prize_for_Literature_in_Africa|Wole Soyinka Prize for Literature in Africa]] olw'akatabo ke ''A Nation in Labour'', akafulumizibwa mu 2015.<ref>http://www.pmldaily.com/news/2018/12/ugandas-harriet-anena-of-acugandas-harriet-anena-wins-wole-soyinka-prize-for-literature-in-africa-2018me-wins-wole-soyinka-prize-for-literature-in-africa.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://edge.ug/2018/12/10/ugandan-writer-harriet-anena-wins-wole-soyinka-literature-prize/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402130911/http://edge.ug/2018/12/10/ugandan-writer-harriet-anena-wins-wole-soyinka-literature-prize/ |url-status=dead }}</ref> Ekirabo yakiwangula ne Pulofeesa [[:en:Tanure_Ojaide|Tanure Ojaide]]. Anena Awaadi ye yagifunira ku mukolo mu Lagos, Nigeria, ogwaliko [[:en:Wole_Soyinka|Wole Soyinka]], omuwandiiso eyasooka mu Africa, ng'ono elinnya ly'engule mwe lyagibwa. Awaadi ya Wole Soyinka Prize for Literature "pan-African writing prize awarded biennially to the best literary work produced by an African".<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Ugandan-author-Anena-Soyinka-Literature-Ojaide-prize/688334-4888872-o5j6ad/index.html</ref> Olugero lwa Anena "Dancing with Ma" lwateekebwa ku lukala lw'empaka za 2018 [[:en:Commonwealth_Short_Story_Prize|Commonwealth Short Story Prize]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.commonwealthwriters.org/2018-cssp-shortlist/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2022-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225191856/https://www.commonwealthwriters.org/2018-cssp-shortlist/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/ugandan-writer-shortlisted-for-commonwealth-prize-1395662</ref> Mu 2017 ne 2018, olugero lwe olwa, "The Satans Inside My Jimmy" ne "Waiting", n'azo zateekebwa mu mpaka za Short Story Day Africa Prize.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://shortstorydayafrica.org/books |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141215/http://shortstorydayafrica.org/books/ |url-status=dead }}</ref> == Emirimu gye egy'afulumizibwa == === Ebitontome === *   === Ebitontome eby'alondebwa === * "Forgiveness" and "We Arise", in  <cite class="citation book cs1" id="CITEREFBeverley_Nambozo_Nsengiyunva2014">''A Thousand Voices Rising: An anthology of contemporary African poetry''. BN Poetry Foundation. ISBN&nbsp;<nowiki><bdi>978-9970-9234-0-3</bdi></nowiki>.</cite> * [https://web.archive.org/web/20180824230041/http://enkare.org/sharing-man-country-harriet-anena/ "Sharing My Man With A Country"] in ''Enkare Review'', 15 Ogwomwenda 2016 * [https://web.archive.org/web/20191101081328/http://africanwriterstrust.org/wp-content/uploads/2013/03/suubi.pdf "I Died Alive"] Archived 2019-11-01 at the Wayback Machine in ''The Suubi Collection'' (2013) === Emboozi ennyimpi ez'alondebwa === * "[https://web.archive.org/web/20230426141215/http://shortstorydayafrica.org/books/ The Satans Inside My Jimmy]" in ''Hotel Africa: New Short Fiction from Africa'', 2019 * [https://www.addastories.org/dancing-with-ma/ "Dancing with Ma"] in ''adda'', 2018 * "[https://web.archive.org/web/20230426141215/http://shortstorydayafrica.org/books/ Waiting]" in ''ID: New Short Fiction from Africa'', 2018 * [http://somanystories.ug/features/short-stories/2014/07/dogs-hungry-harriet-anena "The Dogs Are Hungry "] in ''Sooo Many Stories'', 2014 * [http://bookslive.co.za/blog/2014/05/02/writivism-flash-fiction-friday-early-for-nwacheta-games-of-guilt-a-question-of-underwear-and-the-axe/ "The Axe"] in ''Bookslive,'' 2014. === Emboozi ez'alondebwa === * "[https://web.archive.org/web/20211215105037/http://columbiajournal.org/review-no-roses-from-my-mouth-by-dr-stella-nyanzi/#:~:text=Review%3A%20No%20Roses%20from%20My%20Mouth%20by%20Dr.,thorny%20as%20the%20writing%20that%20got%20her%20imprisoned. Review: No Roses from My Mouth by Dr Stella Nyanzi]", ''Columbia Journal'', 25 Ogwokubiri 2020 * [https://www.monitor.co.ug/News/National/Strange-men-stronger-sex-weaker-sex-rape/688334-5415008-3lnj18/index.html "Strange that men, the stronger sex, should become weaker sex in rape"], ''Daily Monitor'', 12 Ogusooka 2020 * [https://www.theatlantic.com/education/archive/2019/07/columbia-costs-mfa/593215/ "I’m Emptying My Bank Account to Go to Columbia"], ''The Atlantic'', 18 Ogwomusanvu 2019 * [https://anenah.wordpress.com/2019/06/15/for-dr-stella-nyanzi-i-plead-guilty-to-silence/ "For Dr. Stella Nyanzi: I Plead Guilty to Silence"], ''Journeys Within'', 15 Ogwomukaaga 2019 * [https://anenah.wordpress.com/2019/02/12/misscurvyuganda-heres-why-we-are-cutting-the-tree-and-ignoring-the-roots/ "#MissCurvyUganda: Here’s why we are cutting the tree and ignoring the roots"], ''Journeys Within'', 12 Ogwokubiri 2019 * [https://popula.com/2018/10/18/a-sack-of-cash/ "A Sack of Cash: When President Museveni Makes it Rain"], ''Popula'', 18 Ogwekkumi 2018 * [https://popula.com/2018/09/20/the-end-of-allowing/ "The End of Allowing: Bobi Wine, Bebe Cool and Uganda's Bottle Revolution"], ''Popula'', 20 Ogwomwenda 2018 * [https://web.archive.org/web/20190427114017/https://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Mr-President--how-much-do-you-know-about--conflict-resolution-/689844-2029612-igib7a/index.html "Mr President, how much do you know about conflict resolution?"], ''Daily Monitor'', 13 Ogwekkumi 2013 * [https://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Gen-Sejusa--you-owe-my-people-an-apology/689844-2121250-gf98wv/index.html "Gen Sejusa, you owe my people an apology"], ''Daily Monitor'', 22 Ogwekkuminebiri 2013 * [http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Child-labour-should-be-a-concern-for-all/-/689844/1734666/-/r4rjen/-/index.html "Child labour should be a concern for all"], ''Daily Monitor'', 31 Ogwokusatu 2013. == Ebijuliziddwamu == {{Reflist}} == Ebijuliziddwamu by'ebweru wa Wikipediya == * [https://anenah.wordpress.com/ Omukutu gwa website omutongole] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Anena, Harriet}} 27pyz3rm1cmzrjc16bydg536kntgwre Asaba Jumah 0 11103 51794 51555 2026-05-18T14:56:41Z ~2026-29995-55 11146 /* */ 51794 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, “Am Feelinng Lonely” and ”My Love", was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a rising figure in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut single “Am Feelinng Lonely” and “My Love“. The song gained attention on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> 302e4ee16z07u0rufpkllbwrz5yffai 51795 51794 2026-05-18T14:58:29Z ~2026-29995-55 11146 /* */ 51795 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a rising figure in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut single “Am Feelinng Lonely” and “My Love“. The song gained attention on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> l7fx070c0226qhrfidxqvz2zdpceo41 51796 51795 2026-05-18T15:16:44Z ~2026-29995-55 11146 /* Music */ 51796 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a rising figure in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut single ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> bl90b6f5v9cyco4s3e51yavzuim103c 51797 51796 2026-05-18T15:20:31Z ~2026-29995-55 11146 51797 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut single ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> nvyxecd8owkso4mmr22dklq6q5vz5k6 51798 51797 2026-05-18T16:02:20Z ~2026-29874-37 11147 /* */ 51798 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut single ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> kvp73lpqveatq7vu4r5ug07r8axmhv7 51799 51798 2026-05-18T17:17:40Z Todduka 10803 /* Discography */ 51799 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut single ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> e8tdc8owul7h7lirp34zu5a9yhroydf 51800 51799 2026-05-18T17:18:19Z Todduka 10803 51800 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music single, ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> nfqdq4ybdl9gvccacts472j3s1esiua 51801 51800 2026-05-18T17:20:54Z Todduka 10803 /* */ 51801 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026 == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> fyx8nk7toc2955lh43lvcvs1rs8mwo9 51802 51801 2026-05-18T17:32:44Z Todduka 10803 /* Awards */ 51802 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda. His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> kdwrmba5t6mm8fhur3eocm1sxt3utyq 51803 51802 2026-05-18T17:37:49Z Todduka 10803 /* Film */ 51803 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media. His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> klig7y9s51a02rhevm4t3ppl4mp2ugu 51804 51803 2026-05-18T17:39:18Z Todduka 10803 /* */ 51804 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]]. He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> j9infu1zjsrhhttmjud7zjnn0vng01u 51805 51804 2026-05-18T17:52:13Z Todduka 10803 /* */ 51805 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume. == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> 10rgqyfc7xq7yuoua2nhzxydo0hx5u4 51806 51805 2026-05-18T17:53:19Z Todduka 10803 /* Personal life */ 51806 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> s3o1y7718e5tg7upoli9qy23o7xoyw5 51807 51806 2026-05-18T17:53:54Z Todduka 10803 /* Filmography */ 51807 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives. His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> ssxiw27i9rpxqu8kubqrg1h3kfo58v5 51808 51807 2026-05-18T17:58:06Z Todduka 10803 /* Film */ 51808 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Asaba Jumah full movies list|url=https://www.fantasyboxofficegame.com/people/tmdb-6077619 |access-date=2026-04-25 |website=Fantasybox|language=en-US}}</ref> His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> qrylimw7194d3118hzctildm521a9dl 51809 51808 2026-05-18T18:01:53Z Todduka 10803 /* Filmography */ 51809 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Asaba Jumah full movies list|url=https://www.fantasyboxofficegame.com/people/tmdb-6077619 |access-date=2026-04-25 |website=Fantasybox|language=en-US}}</ref> His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter <ref name="auto3"></ref> * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim <ref name="auto3"></ref> * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> iwv6c39pmknkzrdp82mgh1pkph6p0hb 51810 51809 2026-05-18T18:03:52Z Todduka 10803 /* Music */ 51810 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Asaba Jumah full movies list|url=https://www.fantasyboxofficegame.com/people/tmdb-6077619 |access-date=2026-04-25 |website=Fantasybox|language=en-US}}</ref> His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe''. The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter <ref name="auto3"></ref> * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim <ref name="auto3"></ref> * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> dkqhx72ha34fdseq1rnm43bwec64xvt 51811 51810 2026-05-18T18:10:24Z Todduka 10803 /* Music */ 51811 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Asaba Jumah full movies list|url=https://www.fantasyboxofficegame.com/people/tmdb-6077619 |access-date=2026-04-25 |website=Fantasybox|language=en-US}}</ref> His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe''.<ref name="auto4">{{Cite web |title=Asaba Jumah - All songs|url=https://tidal.com/artist/77292471 |access-date=2026-04-25 |website=TIDAL|language=en-US}}</ref> The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter <ref name="auto3"></ref> * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim <ref name="auto3"></ref> * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026) == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> cgant15rupjgafjukatldbyc2kylonr 51812 51811 2026-05-18T18:11:01Z Todduka 10803 /* Discography */ 51812 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Asaba Jumah full movies list|url=https://www.fantasyboxofficegame.com/people/tmdb-6077619 |access-date=2026-04-25 |website=Fantasybox|language=en-US}}</ref> His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe''.<ref name="auto4">{{Cite web |title=Asaba Jumah - All songs|url=https://tidal.com/artist/77292471 |access-date=2026-04-25 |website=TIDAL|language=en-US}}</ref> The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter <ref name="auto3"></ref> * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim <ref name="auto3"></ref> * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026)<ref name="auto5"></ref> == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> syskj89jv9tan1vrkbd2c68pr61dkx7 51813 51812 2026-05-18T18:11:20Z Todduka 10803 /* Discography */ 51813 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="float:right; width:270px; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9; font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:120%; background:#ddd;" | {{{name|Asaba Jumah}}} |- | colspan="2" style="text-align:center;" | [[File:{{{image|Asaba Jumah1.png}}}|frameless|250px|alt={{{alt|{{{name|Asaba Jumah}}}}}}]] {{#if:{{{caption|}}}|<div style="text-align:center; font-size:85%;">{{{caption}}}</div>}} |- ! Born | {{{birth_name|Asaba Jumah}}}<br>{{Birth date and age|df=y|2005|09|23}}<br>{{{birth_place|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Origin | {{{origin|[[:en:Hoima|Hoima]], [[:en:Uganda|Uganda]]}}} |- ! Citizenship | {{{citizenship|[[:en:Ugandan|Ugandan]]}}} |- ! Occupation | {{{occupation|Musician, actor}}} |- ! Years active | {{{years_active|2010-present}}} |- ! Known for | {{{known_for|[[:en:Acting|Acting]]}}} |- ! Spouse | {{{spouse|Nakanjako Naume}}} (m. {{{marriage_date|2025}}}) |- ! Website | {{{website|[https://www.asabajumah.top/ www.asabajumah.top]}}} |} '''Asaba Jumah''' (born 23 September 2005) is a [[Yuganda|Ugandan]] actor, and [[:en:musician|musician]].<ref name="auto2">{{Cite web |title=Asaba Jumah - Age, Net Worth, Movies, Family & Personal Details|url=https://www.webseriesdekho.com/celebrity/asaba-jumah/ |access-date=2026-04-25 |website=Web Series|language=en-US}}</ref> He debuted his acting career in [[:en:November Tear|November Tear]] as Felix. He is known for his roles in movies, TV Shows and his hit songs ''Am Feelinng Lonely'' and ''My Love''. He has appeared in several independent films and continues to develop his career in both film and digital media.<ref name="auto1"></ref> His debut music singles, ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe'', was released in 2026 and is available on major streaming platforms. == Early life == [[File:Asaba Jumah.png|thumb|Asaba Jumah in 2026]] Asaba Jumah was born on 23 September 2005 in Hoima, Uganda. Growing up in Uganda’s vibrant cultural environment, he became interested in storytelling, film, and music at a young age. His early exposure to Uganda’s rapidly growing independent film scene fostered his desire to pursue a career in acting and music. == Personal life == [[File:Asaba Jumah with his wife.png|thumb|Asaba Jumah with his wife Nakanjako Naume]] He is the son of Mr. Muhumuza Elias and Ms. Balikya Hadijah. Since April 11, 2025, Asaba Jumah has been married to Nakanjako Naume.<ref name="auto2"></ref> == Career == === Film === [[File:Asaba Jumah at IFF awards in 2026.png|thumb|Asaba Jumah at IFF awards in 2026]] Jumah began acting professionally in 2011. He is known for performances in independent films and emerging productions in Uganda.<ref name="auto1">{{Cite web |title=Asaba Jumah at The talent manager|url=https://www.thetalentmanager.com/talent/238042/asaba-jumah |access-date=2026-04-25 |website=Talent Manager|language=en-US}}</ref> His work spans action‑driven films and dramatic narratives.<ref name="auto3">{{Cite web |title=Asaba Jumah full movies list|url=https://www.fantasyboxofficegame.com/people/tmdb-6077619 |access-date=2026-04-25 |website=Fantasybox|language=en-US}}</ref> His career gained media recognition as a recognized actor in Uganda’s entertainment industry, with outlets noting his impact on the Ugandan film scene.<ref name="howwe.ug">{{Cite web |title=Meet Asaba Jumah: The Rising Ugandan Actor Making Moves in Wakaliwood Films |url=https://www.howwe.ug/news/movies/42702/meet-asaba-jumah-the-rising-ugandan-actor-making-moves-in-wakaliwood-films |access-date=2026-04-25 |website=Howwe Uganda |language=en-US}}</ref> === Music === [[File:Asaba Jumah in 2025.png|thumb|Asaba Jumah in 2025]] In 2026, Jumah expanded into music with the release of his debut singles ''Am Feelinng Lonely'', ''My Love'' and ''Gwe''.<ref name="auto4">{{Cite web |title=Asaba Jumah - All songs|url=https://tidal.com/artist/77292471 |access-date=2026-04-25 |website=TIDAL|language=en-US}}</ref> The song released on platforms such as Spotify, Apple Music, and Amazon Music, showcasing his range as an artist beyond film. == Filmography == * '''[[:en:Titanic II (film)|Titanic II]]''' (2010) - as Felix <ref name="auto2"></ref> * '''The Return Of Uncle Benon''' (2011) - as Alex * '''[[:en:Escape from Uganda|Escape from Uganda]]''' (2013) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Ejjini lye ntwetwe''' (2015) - as Muzafaru * '''Attack on Nyege Nyege Island''' (Short, 2016) — as Kato * '''[[:en:Kyenvu|Kyenvu]]''' (Short, 2018) — as Asaba Jumah * '''[[:en:November Tear|November Tear]]''' - as Felix * '''Kiss and Kill''' (2020) — as Peter <ref name="auto3"></ref> * '''[[:en:The Girl in the Yellow Jumper|The Girl in the Yellow Jumper]]''' (2020) - as Hakim <ref name="auto3"></ref> * '''Once Upon a Time in Uganda''' (2023) - as Alex * '''Eaten Alive in Uganda''' (2026) - as Moses <ref name="auto3"></ref> * '''Who Killed Captain Alex 2''' (2026) - as Sound editor == Discography == * '''Am Feelinng Lonely''' (2026) * '''My Love''' (2026) * '''Gwe''' (2026)<ref name="auto4"></ref> == Recognition and awards == Asaba Jumah has gained attention in the Ugandan press, with coverage from media outlets highlighting his work in film and music.<ref name="hoima.club1">{{Cite web |title=Ugandan Creative Asaba Jumah Gains Ground |url=https://www.hoima.club/2026/03/ugandan-creative-asaba-jumah-gains_30.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> He was also connected with the Uganda Theatre Excellence Awards 2026, further establishing his presence in the Ugandan entertainment industry.<ref name="hoima.club2">{{Cite web |title=Uganda Theatre Excellence Awards 2026 |url=https://www.hoima.club/2026/03/uganda-theatre-excellence-awards-2026.html |access-date=2026-04-25 |website=Hoima Club |language=en-US}}</ref> === Awards === * '''Black Films Award''' - 2025 * '''IFF Award - 2026''' * '''UTE Award''' - 2026<ref name="hoima.club2"></ref> == External links == * [http://www.asabajumah.top/ Official Website] *[https://www.imdb.com/name/nm18243050/ Asaba Jumah] on [[:en:IMDb|IMDb]] * [https://www.themoviedb.org/person/6077619-asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TMDb|TMDb]] * [https://music.apple.com/us/artist/asaba-jumah/1894769290/ Asaba Jumah] on [[:en: Apple Music|Apple Music]] *[https://open.spotify.com/artist/4rneWabSFmcWDEKKsDN2mY/ Asaba Jumah] on [[:en:Spotify|Spotify]] * [https://music.amazon.com/artists/B0GW8CSKRR/asaba-jumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Amazon Music|Amazon Music]] * [https://www.deezer.com/us/artist/383696591/ Asaba Jumah] on [[:en: Deezer|Deezer]] * [https://tidal.com/artist/77292471/ Asaba Jumah] on [[:en: TIDAL|TIDAL]] * [https://www.tvguide.com/celebrities/asaba-jumah/3061165443/ Asaba Jumah] on [[:en:TV Guide|TV Guide]] * [https://musicbrainz.org/artist/4e15ab99-a9bd-4803-a5e3-38f7c3c1d4a1/ Asaba Jumah] on [[:en: MusicBrainz|MusicBrainz]] * [https://instagram.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Instagram|Instagram]] * [https://youtube.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: YouTube|YouTube]] *[https://www.facebook.com/djfelixpro/ Asaba Jumah] on [[:en: Facebook|Facebook]] * [https://www.twitter.com/asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: Twitter|Twitter]] *[https://www.tikitok.com/@asabajumah/ Asaba Jumah] on [[:en: TikTok|TikTok]] == References == <references/> kse26u206e4ma1pgk05tscmv3be9ej9 Solome Nakaweesi Kimbugwe 0 13755 51627 51626 2026-05-18T11:59:44Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51627 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Abadde asomesa ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulabirizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> ivwvrodlb1aay050bbhkr3gf00yao9g 51628 51627 2026-05-18T12:00:03Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51628 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Abadde asomesa ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya labirizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> mdzwepwoqlisxjfj71wjd0m1zyemy8b 51629 51628 2026-05-18T12:09:00Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51629 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesebadde asomesa ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya labirizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 7s44qz7tzopezv4vdmdqzdl5ldi6ppn 51630 51629 2026-05-18T12:09:20Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51630 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako badde asomesa ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya labirizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> ln2b53u7jrmr6ftu3vnnvzh5bu37lsv 51631 51630 2026-05-18T12:12:52Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51631 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya labirizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 30cw886dqiuhtikg24vt6crecyuvn1a 51632 51631 2026-05-18T12:13:12Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51632 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya abirizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> ojyjzu9ef6xu8pndu4gt1rzpop9htay 51633 51632 2026-05-18T12:13:25Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51633 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya birizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> g6uctz5z1jis4uf1lb5m0tfl74e7dpr 51634 51633 2026-05-18T12:13:40Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51634 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya irizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 3vxclqw5ahilj8hjnae8bibly14rigk 51635 51634 2026-05-18T12:13:55Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51635 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya rizi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> iqs6uhcv42w2eyljdk9mn3bjyvl82rv 51636 51635 2026-05-18T12:14:10Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51636 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya izi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 8xtv2rdhssknlv7ztx972jjj3zer8ar 51637 51636 2026-05-18T12:14:24Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51637 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya zi w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> fu34stuxyl7r6sc490w7v2shx7tpkao 51638 51637 2026-05-18T12:14:50Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51638 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya i w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> jufxr4jqxvusncbd0c52w8iu8vj0ae7 51639 51638 2026-05-18T12:15:03Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51639 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’okunoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 6l92iw9kssfvcwoqnotj09zpz9wokuy 51640 51639 2026-05-18T12:43:48Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51640 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> kstklb3fzuv4w95v3e4m4ryvvcgljmi 51641 51640 2026-05-18T12:44:41Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51641 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku Norway University of Life Sciences ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> bjob7fc1khcqq9wlf5imbxss7qo8n5r 51642 51641 2026-05-18T12:45:32Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51642 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okussa ssente mu bukulembeze bw’abakyala, n’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummula mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ekitundu kyonna kisituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> 5z52dttftc1axnpdspemu9pn74t0qwb 51643 51642 2026-05-18T12:46:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51643 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okussa ssente mu bukulembeze bw’abakyala, n’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummula mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ekitundu kyonna kisituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == g41c6a0m6hn6n0a1ap2qeoe56m3btbi 51644 51643 2026-05-18T12:47:27Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51644 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okussa ssente mu bukulembeze bw’abakyala, n’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummula mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ekitundu kyonna kisituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == gce7p8gtgepbgwk78j2tp0fue7bxmf4 51645 51644 2026-05-18T12:48:56Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51645 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi kyonna kisituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == fgxq00uuxzc3hk7x6x3b0zizkl10f12 51646 51645 2026-05-18T12:49:09Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51646 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna kisituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == la0ea8el7ytnzatm26ki3mb5tk7bget 51647 51646 2026-05-18T12:49:21Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51647 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna isituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == mfwq7w7vq9qg834gqzq5jzdpye9qg29 51648 51647 2026-05-18T12:49:34Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51648 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna situka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == figs6cwbr1zzb56310c7fggk1vcaq1q 51649 51648 2026-05-18T12:49:46Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51649 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu 2020 yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == 1uoheaqlymc3dcj3jfwgvmflvezb5xw 51650 51649 2026-05-18T12:50:05Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51650 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30 ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == mfphj4f74a8iszpmbzcnhdyykl0bz4n 51651 51650 2026-05-18T12:51:17Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51651 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == 1815rq56gryrwea7xwprf6gd7ab611d 51652 51651 2026-05-18T12:51:49Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51652 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == mz53ixv9p8fs8zuv5nrtthf2yjgdyf9 51653 51652 2026-05-18T12:52:36Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51653 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === LBQ eddembe ly'abakyala === 541z5o4dc9ppbcm5q8ykp41sxpxhupt 51654 51653 2026-05-18T12:52:49Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51654 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === LBQ ddembe ly'abakyala === njgsipka9tdd9rlo5qw06pgkc646rjp 51655 51654 2026-05-18T12:53:16Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51655 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala LBQ === 8hd02b4eb51ivvt1tvue9fhlh9l3sn3 51656 51655 2026-05-18T12:53:38Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51656 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === r4jzo63nj6vnczyh24mkn6bo863046p 51657 51656 2026-05-18T12:54:10Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51657 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo okuyingiza abakyala abaagalana, abakazi abaagalana, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 0enh0k6yepd2jnnl4c3w6l2nh5yv90s 51658 51657 2026-05-18T12:54:32Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51658 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiza abakyala abaagalana, abakazi abaagalana, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 3cig4xiqpypm6267r6nk0m12esqd78j 51659 51658 2026-05-18T12:54:55Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51659 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagalana, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> t2nytf035vioh36fq093wv6swg4fjbj 51660 51659 2026-05-18T12:55:28Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51660 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagalaa, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 1k97g5b55v92xq99favl6xuk64v8fv6 51661 51660 2026-05-18T12:55:44Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51661 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 69cxcl9hci2sw4opmno7z7spcvi7wl2 51662 51661 2026-05-18T12:55:59Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51662 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala b, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> lb5d0szc3skq4z1lgzo1r2l0588rey5 51663 51662 2026-05-18T12:56:11Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51663 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala ba, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> rcpvwpevtyu3523yjhy8znfpr41hbqc 51664 51663 2026-05-18T12:56:25Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51664 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala bak, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> tt6in8ypol683t4lff4ijg12u3rxuso 51665 51664 2026-05-18T12:56:42Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51665 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala bakazi, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 0tequqsczi98kts6lw7bkdk4nwimg2r 51666 51665 2026-05-18T12:57:02Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51666 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala bakazi , n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 9oug0rbtgt0rlalcfxvh7flyzjg81bt 51667 51666 2026-05-18T12:57:46Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51667 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalana, abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> ieyr1lp50tixqiznxuy9fs53qsolx28 51668 51667 2026-05-18T12:58:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51668 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola kuyingiz abakyala abaagalan, abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 495i275iqe1do0q4wa8adsptze8naiv 51669 51668 2026-05-18T12:58:46Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51669 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’aba queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> tpbip78qnmwem961ajj9t07j3v9ontr 51670 51669 2026-05-18T13:00:15Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51670 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 7pnltm248hxag40acgrmp1n40n95ilu 51671 51670 2026-05-18T13:00:48Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51671 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu queer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 4ipfphwi7fcqyj3kahgvv5hm821foa1 51672 51671 2026-05-18T13:01:09Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51672 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naaboqueer (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> slm12alcnhimul84kph5v71arhslvtm 51673 51672 2026-05-18T13:06:09Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51673 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko mu kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> pekpubkbkk8b9u8pxwcvbfltgeqaqj5 51674 51673 2026-05-18T13:09:06Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51674 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola abakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> i3h6jmfg1mhlisswobs0dvt5234qz33 51675 51674 2026-05-18T13:09:36Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51675 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ) mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> fdc8v1iwemri9ke3uxgkx49uua83rbl 51676 51675 2026-05-18T13:10:21Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51676 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> t4z4w4xad3cvned1fjfoh2wif81xgdg 51677 51676 2026-05-18T13:16:10Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51677 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala abaktono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> jm3lmwtjg3kfgr9ub6ooqsqc9tajfbw 51678 51677 2026-05-18T13:21:07Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51678 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abaktono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> cuo63pcan982w0dp4aqky89ha6l74hh 51679 51678 2026-05-18T13:21:19Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51679 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu by’okwegatta boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> anvp52lao8cbe1qg6swuizrrlyv86hk 51680 51679 2026-05-18T13:21:37Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51680 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 17eptify2tmz4mpxetij1gk7jhpqmgb 51681 51680 2026-05-18T13:24:38Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51681 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikboolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> hns8ageavwis8x7cjb96ctjeiy8dzmv 51682 51681 2026-05-18T13:27:51Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51682 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kiku boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> k5g4jjwrwmtjg5dvfjlax1z3o4juqys 51683 51682 2026-05-18T13:28:39Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51683 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikul boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> 8js7ikt4axxiqdkdckb5r7nftblxxuj 51684 51683 2026-05-18T13:29:20Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51684 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayingizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> ef59mzmpfr2vd5phyikm3elh7nunqfn 51685 51684 2026-05-18T13:30:42Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51685 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa ngizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> cll3kvwwvcbxy2bzxhks6b9whl07hdr 51686 51685 2026-05-18T13:30:57Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51686 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimungizibwamu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> e1ko0akoihynvfc1h0bw8wpnqbvkrgp 51687 51686 2026-05-18T13:31:14Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51687 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>{{Cite web |date=2018-10-29 |title=OPINION: INCLUSION OF LBQ WOMEN IN THE STRUGGLE AGAINST GENDER BASED VIOLENCE IN UGANDA |url=https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/ |access-date=2026-03-25 |website=Kuchu Times}}</ref> ixdouj9i46copi3xljeizreuuuolbdl 51688 51687 2026-05-18T13:31:42Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51688 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> 64vkffm75rc779rh9q7ml17rfup733d 51689 51688 2026-05-18T13:31:56Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51689 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009 yawandiika ekiwandiiko ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erilwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe gwa fascist” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> bgsjqmj2n67ueic0f9bk3vhkxtmshhn 51690 51689 2026-05-18T13:32:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51690 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erilwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe gwa fascist” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> cfab479m02fgud99m9tluetz3w25boj 51691 51690 2026-05-18T13:32:33Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51691 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erilwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe gwa fascist” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> qh1s17no3sg49a1a2lh0s9vdano0gpk 51692 51691 2026-05-18T13:36:12Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51692 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka eriwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe gwa fascist” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> hmptvieldq6t14bftinukts0v1cxcye 51693 51692 2026-05-18T13:37:59Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51693 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe gwa fascist” embeera y'okutulugunya bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> kxeejxvd40kdoc8rwxpnb7cbypjfge1 51694 51693 2026-05-18T13:39:19Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51694 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe embeera y'obukambwe ku bantu” embeera y'okutulugunya bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> kuat2xuayblp311x49vbuzwb0x3m9q1 51695 51694 2026-05-18T13:39:39Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51695 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe embeera y'obukambwe ku bantu” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> 8jgpzaqk7raqutex3q1ci30y2d3utl7 51696 51695 2026-05-18T13:40:06Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51696 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “ekibiina eky’omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> 75kb69tgitxhpwho8ik5z46r4akyh5j 51697 51696 2026-05-18T13:40:19Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51697 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “eky’omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> fhh3oqwgj9bq3wh1j28enispn7v4bm3 51698 51697 2026-05-18T13:40:34Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51698 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” bannansi mwe baali bagenda okuwalirizibwa okuketta bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ms3c12etgwfnwkt3h1ookn64ifts97f 51699 51698 2026-05-18T13:41:49Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51699 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>{{Cite web |last=Nakaweesi-Kimbugwe |first=Solome |last2=Mugisha |first2=Frank |date=2009-10-21 |title=Ugandan gays and Muslim women: a common struggle to redefine family |url=https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> 1yxr1el8drtvdnvu4f4tvlf8kedq04l 51700 51699 2026-05-18T13:42:23Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51700 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> 7e276hhej7t7444lratz15hw2odvtyb 51701 51700 2026-05-18T13:42:48Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51701 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala mu mirimu gya gavumenti === 6hysamh579kjndhaoq1vz29yrnhx2eg 51702 51701 2026-05-18T13:43:02Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51702 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === tqss78mz1y8i95npfif3tk0o6cou17p 51703 51702 2026-05-18T13:43:47Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51703 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko ka akagaba emikisa egy’enkanankana wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okwongera okukiikirira abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> mv04rqu9jxtv3pdpryy2wra14n5jd76 51704 51703 2026-05-18T13:44:09Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51704 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko ka akagaba emikisa egy’enkananka Equal Opportunities Commissionna wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okwongera okukiikirira abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> kxh9fzuprl97awwpqswvdax57jdwjs2 51705 51704 2026-05-18T13:44:28Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51705 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko ka akagaba Equal Opportunities Commissionna wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okwongera okukiikirira abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 97mz873oxcd089ucbjfci37c7b1ylwd 51706 51705 2026-05-18T13:44:54Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51706 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commissionna wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okwongera okukiikirira abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> sgso0ch1dc82k52szxp3b4muico5a2a 51707 51706 2026-05-18T13:45:16Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51707 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okwongera okukiikirira abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> i6nmvpbpzglcthgqswcu3w79keamfyk 51708 51707 2026-05-18T13:46:01Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51708 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> qkv5q0l6ss1y8pwtnis03g2bmlqauum 51709 51708 2026-05-18T13:46:19Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51709 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’oku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 157w7l074iyn6a93wnwq98bkq6eaq1n 51710 51709 2026-05-18T13:47:35Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51710 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’aoku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 54qldh9fwio04zbh4op0yxapc5x7zxg 51711 51710 2026-05-18T13:47:48Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51711 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaoku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> fdofxdg5lpvw5dk9d9myp8xasp4elqh 51712 51711 2026-05-18T13:48:06Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51712 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awagguluoku ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> go6ql1s0jcuiqxasdb471oos312cn1t 51713 51712 2026-05-18T13:48:19Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51713 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu ntikko mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 6mbs9xqb6scmn81qsjmaqje7d0311dl 51714 51713 2026-05-18T13:48:38Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51714 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu ntikk mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> hqc88hj06o85jjkoi3i1ft6k0vlj58d 51715 51714 2026-05-18T13:48:58Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51715 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaze enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 0ak8je22u596owcjlgpat4ob9lsjhjv 51716 51715 2026-05-18T13:49:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51716 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yala enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> qly6poafgepktwdz49l1ejwf3qspznq 51717 51716 2026-05-18T13:49:40Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51717 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> 80osj0fs6eofvq82o86qgk1xpsz47os 51718 51717 2026-05-18T13:50:54Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51718 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> i3bawpwsr3ddss1rpyaxuhr4zyw7lua 51719 51718 2026-05-18T13:51:37Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51719 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> loji262jl1ey8tk5zv7q3chq8v3jb8f 51720 51719 2026-05-18T13:52:07Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51720 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === d96skmr7q2bovnkts34opnth04il6up 51721 51720 2026-05-18T13:52:58Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51721 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''openDemocracy'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''Pambazuka News'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. guip5ao3ugrrbjqiefxxvnpfg24gi72 51722 51721 2026-05-18T13:54:33Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51722 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. jrehx993olt0c8inzanj7qlcxtko8gd 51723 51722 2026-05-18T13:54:57Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51723 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == ByEbitabo n’emirimu gy’okuwandiika == jdiauglxxcrbqrr791zbc96cb62dmua 51724 51723 2026-05-18T13:55:20Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51724 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afuluEbitabo n’emirimu gy’okuwandiika == 1dkyz3pkwla6j43b7aatrn0vtkkho33 51725 51724 2026-05-18T13:55:46Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51725 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza zaEbitabo n’emirimu gy’okuwandiika == 0mkfsy1777aqzizok2ihxqpcju032cj 51726 51725 2026-05-18T13:56:06Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51726 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza mu zaEbitabo n’emirimu gy’okuwandiika == fu5icibg73ibmxebg5ou25lnorz9wu1 51727 51726 2026-05-18T13:56:25Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51727 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza mu n’emirimu gy’okuwandiika == 1umbqlt9nnzielgw2ufwwvfj9tor77s 51728 51727 2026-05-18T13:56:42Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51728 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu n’emirimu gy’okuwandiika == 9jq7n5rsghew7kyfnle7qm6o63l2449 51729 51728 2026-05-18T13:56:56Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51729 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu n’emirimu gy’okuwandiika == 0kyctzkr210ppz68rw4avsne9kqr8sh 51730 51729 2026-05-18T13:57:41Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51730 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == 2x87jvct59j21izi9wf7vkk4m8t99b7 51731 51730 2026-05-18T13:58:35Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51731 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayivu ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: [[Category:Pages with unreviewed translations]] dtexxuzrs4p9vn907nwih8jlvcbu7d2 51732 51731 2026-05-18T13:58:52Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51732 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: [[Category:Pages with unreviewed translations]] leq6w8cp0qcjv5qa2fndkwl6uce9xlx 51733 51732 2026-05-18T13:59:24Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51733 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Ekitabo kya Palgrave eky’okunoonyereza ku bakyala mu Afrika'' <ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] osse3zq1y4mkbu11yfuzxcnrx0jvdh6 51734 51733 2026-05-18T13:59:42Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51734 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Ekikula ky'abantu n'enkulaakulana mu Afrika'' <ref>{{Cite book |title=Gender and Development in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Ekitabo kya Palgrave eky’okunoonyereza ku bakyala mu Afrika'' <ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 9srps4k4a5zydxub291rl6lqnj2ue4g 51735 51734 2026-05-18T14:00:34Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51735 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>{{Cite book |title=Gender and Development in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>{{Cite book |title=Women and Power in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Ekitabo kya Palgrave eky’okunoonyereza ku bakyala mu Afrika'' <ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] rrkb44oairufyoqm6zkfyki86ikbpsy 51736 51735 2026-05-18T14:00:55Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51736 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>{{Cite book |title=Gender and Development in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>{{Cite book |title=Women and Power in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] s44if64a34ptp0hjvhs55ij51hyzre6 51737 51736 2026-05-18T14:01:20Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51737 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>{{Cite book |title=Gender and Development in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>{{Cite book |title=Women and Power in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Olukiiko lw’okwebuuza ku bitundu ku lipoota y’obukulembeze bw’abakyala'' (co-editor) <ref>{{Cite book |title=Regional Consultative Meeting on Women's Leadership Report |url=https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] r7iorm6i428e0yrzjcb3g4pyisd65l1 51738 51737 2026-05-18T14:01:43Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51738 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>{{Cite book |title=Gender and Development in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>{{Cite book |title=Women and Power in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>{{Cite book |title=Regional Consultative Meeting on Women's Leadership Report |url=https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] k3i3qem2wg3o0swja5b3pm7wicg93xm 51739 51738 2026-05-18T14:02:16Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51739 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>{{Cite book |title=Women and Power in Africa |url=https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>{{Cite book |title=The Palgrave Handbook of African Women's Studies |url=https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>{{Cite book |title=Regional Consultative Meeting on Women's Leadership Report |url=https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 4loacllp1oaels10tjptrsukreqjn3x 51740 51739 2026-05-18T14:03:06Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51740 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>{{Cite book |title=Regional Consultative Meeting on Women's Leadership Report |url=https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216 |access-date=2026-03-25 |via=Google Books}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 9gf66lbmocf253s7i8rhcbo8u26f3y0 51741 51740 2026-05-18T14:03:45Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51741 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] lu5ykpda9qwfmcwq11xosvjq2bumm0m 51742 51741 2026-05-18T14:04:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51742 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe mu mikutu gy’amawulire == [[Category:Pages with unreviewed translations]] ryvjl18zz05h9yzpsp9ean5zuqkl7n7 51743 51742 2026-05-18T14:04:41Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51743 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == [[Category:Pages with unreviewed translations]] iciyr0z50v9brlsebgdrkbmz9vjguur 51744 51743 2026-05-18T14:05:44Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51744 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku DW, ng’ayogera ku nsonga z’omulembe ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>{{Cite web |title=What's pushing so many wives to walk away – AfricaLink Podcast |url=https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464 |access-date=2026-03-25 |website=Deutsche Welle}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 5knlul6gbcfyphg1olzpfr3lhiqua7x 51745 51744 2026-05-18T14:06:17Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51745 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku DW, ng’ayogera ku nsonga z’omulembe ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>{{Cite web |title=What's pushing so many wives to walk away – AfricaLink Podcast |url=https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464 |access-date=2026-03-25 |website=Deutsche Welle}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] aygl9dzzqslhqw9rdddno89ha7eyzrc 51746 51745 2026-05-18T14:06:31Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51746 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku DW, ng’ayogera ku nsonga z’ensangiomulembe ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>{{Cite web |title=What's pushing so many wives to walk away – AfricaLink Podcast |url=https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464 |access-date=2026-03-25 |website=Deutsche Welle}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] hqsl2jjuat58xpckn8z895jvmktqt69 51747 51746 2026-05-18T14:06:53Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51747 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku DW, ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>{{Cite web |title=What's pushing so many wives to walk away – AfricaLink Podcast |url=https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464 |access-date=2026-03-25 |website=Deutsche Welle}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] nug2vypu80igcooqm5xmfgn4mxkksj6 51748 51747 2026-05-18T14:08:41Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51748 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>{{Cite web |title=What's pushing so many wives to walk away – AfricaLink Podcast |url=https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464 |access-date=2026-03-25 |website=Deutsche Welle}}</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 72wwkily2sav2j6f2xve4bpklqbihjq 51749 51748 2026-05-18T14:09:17Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51749 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'okwenkanankana kw'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 1d98juxtaqig4ooccnrgpytu5u3cyzv 51750 51749 2026-05-18T14:09:29Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51750 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] cygzwcxn71e3glivml5xwgsxz987td3 51751 51750 2026-05-18T14:09:48Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51751 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'okwenkanankana kw'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 1d98juxtaqig4ooccnrgpytu5u3cyzv 51752 51751 2026-05-18T14:12:06Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51752 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanankana kw'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 0qgguwjqrah62erefzuh2wvikh66u6u 51753 51752 2026-05-18T14:12:25Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51753 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkana kw'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 0w0junsqomx3c64sa5h5mok55cal66m 51754 51753 2026-05-18T14:12:39Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51754 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano kw'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] ajppujstcp3rkhciuk0li3cv150mzij 51755 51754 2026-05-18T14:12:53Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51755 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kw'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] iwnm38jwwmbjxuxtkhvq1q5bj3eymtk 51756 51755 2026-05-18T14:13:10Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51756 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu w'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] topf08kfuw8zd98v5681za2uhpf9et2 51757 51756 2026-05-18T14:13:27Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51757 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu 'ekikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] q022liozhx4qapsfr0tcj35adzit46h 51758 51757 2026-05-18T14:13:41Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51758 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu 'kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 5nk7tbutpehd0ouhuk5vttk97n400ax 51759 51758 2026-05-18T14:14:00Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51759 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne Uganda Radio Network . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 8lbx8ms3jg0cwm8pi0v3v2stnzg5lv6 51760 51759 2026-05-18T14:15:09Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51760 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] pvjd7lhdn5g11hc4iaxfz7ojoppbtg6 51761 51760 2026-05-18T14:15:32Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51761 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe bw’omuntu ku bubwe == [[Category:Pages with unreviewed translations]] 575ayspbev66n74gsgybcgdc22vqna7 51762 51761 2026-05-18T14:15:48Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51762 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omuntu ku bubwe == [[Category:Pages with unreviewed translations]] 6heuwohqe5u3uovtr55a65l1lselle8 51763 51762 2026-05-18T14:16:09Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51763 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == [[Category:Pages with unreviewed translations]] thdfsweujjeq1vd0of2tlnebu05t59l 51764 51763 2026-05-18T14:17:40Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51764 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, byali bikulu nnyo bye yasalawo ebyakola omulimu gwe. Abadde agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala ako akatono ke yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] hb0ra4ruohpkbe6ewkshwibfput3t18 51765 51764 2026-05-18T14:18:23Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51765 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo bye yasalawo ebyakola omulimu gwe. Abadde agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala ako akatono ke yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 2m3nptjs354nri77en8idk8t3x9bc0k 51766 51765 2026-05-18T14:19:15Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51766 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Abadde agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala ako akatono ke yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 5cphtkq2zny157xuzg5li7eh5y44c1x 51767 51766 2026-05-18T14:19:52Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51767 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala ako akatono ke yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 29lysglwxlfo7knpyo1jxfl7x39h3ii 51768 51767 2026-05-18T14:20:08Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51768 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 74du1fiof52oqbwaylx9olb9i0boeos 51769 51768 2026-05-18T14:20:31Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51769 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> [[Category:Pages with unreviewed translations]] 4twz925ogxfyrkiv5exvxzsv5jjczw4 51770 51769 2026-05-18T14:21:20Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51770 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’enkola y’amaka ku mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza emikutu gy’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwasaganya” ng’ebikozesebwa mu kuyiiya mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’obulamu bwe obw’ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emikono mu Afirika, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna ng’okukwatagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] 1impgphxg9od7ka4ttkhqtn6w65shdf 51771 51770 2026-05-18T14:25:35Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51771 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza emikutu gy’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwasaganya” ng’ebikozesebwa mu kuyiiya mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’obulamu bwe obw’ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emikono mu Afirika, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna ng’okukwatagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] 7zgy1i7wca2x8qklsl04a6ztq9fmbrh 51772 51771 2026-05-18T14:27:23Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51772 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’obulamu bwe obw’ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emikono mu Afirika, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna ng’okukwatagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] 0cpegojv3e1gusm64ys7ryptcpaf1b5 51773 51772 2026-05-18T14:28:27Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51773 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Afirika, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna ng’okukwatagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] sub48dwjssuxu397iw6w5ewrkjvvqzq 51774 51773 2026-05-18T14:29:01Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51774 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africairika, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna ng’okukwatagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] e9rgaruthnui0czfyxyqjhstbypa0b3 51775 51774 2026-05-18T14:29:51Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51775 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyowatagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] 787l509dvwm7k3a1s91zop2uqs0vsq8 51776 51775 2026-05-18T14:30:28Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51776 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo watagana n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] e30phwkkg2qqv17pafee4dzsbsf4ut8 51777 51776 2026-05-18T14:30:47Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51777 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu by’emikono n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] 4cozh1oqhlxck2rurxwd2decqm1dvnb 51778 51777 2026-05-18T14:31:38Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51778 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art n’okukola dizayini. [[Category:Pages with unreviewed translations]] irpu0ynfhwiaqgo28qrlx733agvy812 51779 51778 2026-05-18T14:31:59Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51779 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. [[Category:Pages with unreviewed translations]] api58c81moaqyrhycc6q08lm9bl2lk1 51780 51779 2026-05-18T14:32:17Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51780 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Category:Pages with unreviewed translations]] nigxvr6yfgez01x68b47x56akrtkucg 51781 51780 2026-05-18T14:32:41Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51781 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]] [[Rita Aciro]] [[Tezira Jamwa]] [[Esther Opoti Dhugira]] [[Category:Pages with unreviewed translations]] 80ikmwb3zs6n4mq58lctb65c7c7ocrv 51782 51781 2026-05-18T14:33:27Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51782 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. [[Category:Pages with unreviewed translations]] dz7k0pli2h5uye5b2ys00sd2hhzxym0 51783 51782 2026-05-18T14:34:01Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51783 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebiwandiiko ebikozesebwa == [[Category:Pages with unreviewed translations]] rharwua995vet342znsdc8mynaznt0r 51784 51783 2026-05-18T14:34:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51784 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == [[Category:Pages with unreviewed translations]] 39vov3toifcyo9kya38yhd7qchpuhxu 51785 51784 2026-05-18T14:34:50Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51785 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == == Ebiyungo eby’ebweru == [[Category:Pages with unreviewed translations]] jmgqag87of7ss1jm0vzhq2hfou7aca3 51786 51785 2026-05-18T14:35:18Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51786 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == == Ebijuyungo eby’ebweru == [[Category:Pages with unreviewed translations]] o75r5xaagsqj43xxuxgjckfyrs0ljc6 51787 51786 2026-05-18T14:36:43Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51787 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa bweru == [[Category:Pages with unreviewed translations]] s0xmbkh9yhv5fsu4n7hcmjkghn61z6o 51788 51787 2026-05-18T14:38:31Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51788 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru == [[Category:Pages with unreviewed translations]] 9vpyzv76ovi9w7nlbnqn7tztza8irtc 51789 51788 2026-05-18T14:39:32Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51789 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == {{Reflist|30em}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == [[Category:Pages with unreviewed translations]] gda3b9mf9aln1row9mzyefsob331gal 51790 51789 2026-05-18T14:39:50Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51790 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>{{Cite web |title=Articles by Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/ |access-date=2026-03-25 |website=openDemocracy}}</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == {{Reflist|30em}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == [https://ug.linkedin.com/in/solome-nakaweesi-she-her-8552652a LinkedIn profile] [https://x.com/SonaKimb Akawunti ya Twitter/X] [https://www.instagram.com/solomenakaweesi/ Instagram Profile] [[Category:Pages with unreviewed translations]] ib05h0auwedde8a9jh8ues0d8nzkcsz 51791 51790 2026-05-18T14:41:13Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51791 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == {{Reflist|30em}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == [https://ug.linkedin.com/in/solome-nakaweesi-she-her-8552652a LinkedIn profile] [https://x.com/SonaKimb Akawunti ya Twitter/X] [https://www.instagram.com/solomenakaweesi/ Instagram Profile] [[Category:Pages with unreviewed translations]] h4b5bmywrsj02q8tltzyefx4hish8l2 51792 51791 2026-05-18T14:42:10Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51792 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>{{Cite web |title=Author: Solome Nakaweesi Kimbugwe |url=https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe |access-date=2026-03-25 |website=Pambazuka}}</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref name="EHAHRDP2009">https://www.defenddefenders.org/wp-content/uploads/2017/05/Report-of-Regional-Workshop-on-Women-and-Minority-Human-Rights-.pdf</ref> Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == {{Reflist|30em}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == [https://ug.linkedin.com/in/solome-nakaweesi-she-her-8552652a LinkedIn profile] [https://x.com/SonaKimb Akawunti ya Twitter/X] [https://www.instagram.com/solomenakaweesi/ Instagram Profile] [[Category:Pages with unreviewed translations]] g3ykcyss6yo075kzm8gaf6ov9cm2k2p 51793 51792 2026-05-18T14:45:38Z NKINZIK MARIE 7432 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349666854|Solome Nakaweesi Kimbugwe]]" 51793 wikitext text/x-wiki '''Solome Nakaweesi Kimbugwe''' Munnayuganda omulwanirizi w’abakyala, omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna, era omukulembeze w’endowooza ng’alina obumanyirivu obusoba mu makumi asatu mu kutumbula eddembe ly’abakyala, obwenkanya mu kikula ky’abantu, n’obwenkanya mu bantu okwetoloola Africa. Abaddeko mu bifo by’obukulembeze mu bibiina ebinene ebirwanirira eddembe ly’abakyala era ne mu kukola enkola, okuzimba okutambula, n’okusomesa abakyala. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> == Obuto n’okusoma kwe == Solome Nakaweesi Kimbugwe yazaalibwa Sarah Naiga‐Muwayira n’omugenzi Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Pulayimale yagisomera ku ssomero lya [[Uganda Martyrs]] Namugongo, Siniya naagisomerako ku Gombe Secondary School, era naagimaliririza ku [[Trinity College Nabbingo]] . <ref name="NewVisionProfile" /> Yafuna diguli esooka eya [[Bachelor of Social Science]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1997 ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana okuva mu yunivasite ya [[University of East Africa Anglia]], Norwich, Bungereza, mu 2000. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref name="FOWODE">https://fowode.org/our_board/111/</ref> == Omulimu gwe == === Emirimu egyasooka ne UWONET === Nakaweesi yatandika okulwanirira eddembe mu myaka gya 1990. Yaliko omukwanaganya w’ekibiina kya Uganda Women’s Network (UWONET), omukago ogukulembedde mu kulwanirira abakyala n’okubanoonyeza emikisa mu Uganda. Mu kifo ekyo, yasiimibwa olw’okugaziya enkolagana ng’ayita mu nkolagana n’emikutu gy’amawulire n’okuddukanya abantu oluusi abaali abazibu bookukolagana nabo n’obukugu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/200501280669.html</ref> Yafuuka muttutumufu okusingawo mu 2006, ngali wamu n’ekibinja ky’abakyala abalwanirizi b’eddembe, baayanjula era ne balwanirira nnyo omuzannyo ogwasooka mu Uganda ogwa ''The Vagina Monologues'' – omuzannyo ogukwata ku butabanguko mu by’okwegatta ku bakyala. Okufulumya kuno kwawerebwa olukiiko lw’amawulire, kyokka kampeyini eno yaleetawo okukubaganya ebirowoozo okunene ku ddembe ly’abakyala mu by’okwegatta n’obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> Nga yeefumiitirizza ku kitundu ekyo, oluvannyuma Nakaweesi yawandiika nti kampeyini eno “yasumulula omuwendo gw'okuwakanyizibwa omunene” era n’eguteeka akabi ak’amaanyi eri ekibiina ky’abakyala, wabula ate kyawaliriza emboozi eyali yeetaagisa mu bantu ku by’okwegatta n’okufugibwa kw’abakyala. <ref name="JustAssociates">https://justassociates.org/wp-content/uploads/2022/02/women_navigate_power-stories_of_rights_to_work.pdf</ref> === Akina Maama wa Afrika === Ku ntandikwa ya 2007, Nakaweesi yalondebwa okuba Executive Director w'ekitongole kya [[Akina Maama wa Afrika|Akina Mama wa Afrika]], ekitongole ekigatta abakyala ba African nga ekitebe kyabwe ekikulu kiri London (oluvannyuma ne kigenda e Kampala). Ono ye mukyala Munnayuganda eyasooka okukwata ekifo kino, kye yayogerako ng’ekyalimu okuvuganya okw’amaanyi. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://pambazuka.org/governance/akina-mama-wa-afrika-appoint-new-ed</ref> Mu kiseera kye, yakulembera enteekateeka mu kukulaakulanya obukulembeze bw’abakyala, okubunyisa enkola, n’okuzimba entambula okwetoloola ssemazinga. Era yawagira emirimu gya ofiisi ya Akina Mama ey’ekitundu eyali mu Kampala, ng’agenda mu maaso n’okufuga emirimu gy’eddembe ly’abakyala mu Uganda. <ref name="NewVisionProfile">https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family</ref> <ref>https://www.afyanahaki.org/team/solome-nakaweesi/</ref> === Ekitongole kya Nabagereka Development Foundation === Oluvannyuma Nakaweesi yaweereza ng’akulira ekitongole kya Nabagereka Development Foundation, ekyatandikibwawo nga kiri wansi w'okulungamizibwa kwa [[Nnaabagereka wa Buganda|Nnabagereka wa Buganda]], [[Sylvia Nagginda]]. Mu kifo kino, yalabirira pulogulaamu ezikwata ku kugonjoola ensonga y'okufuna embuto mu bavubuka, okusomesa abawala, n’okutumbula amaka. <ref name="URN_Teenage">https://ugandaradionetwork.net/story/nabagereka-foundation-out-to-curb-teenage-pregnancy?districtId=732</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabagereka-foundation-to-focus-on-teenage-pregnancies-1574508</ref> Omulimu gwe gwalagibwa mu mikutu gy’amawulire mu Uganda, omuli kaweefube w’okuyunga abawala n’abantu be beegomba n’okusiga empisa mu bavubuka. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/girls-connect-with-role-models-at-imara-festi-NV_170433</ref> === Okwebuuza, okusomesa n’obukulembeze obulimu okulowooza === Okuva lwe yava mu mirimu gy’obukulembeze obukulu, Nakaweesi abadde akola ng’omuwi w’amagezi ku nkulaakulana y’ensi yonna eyeetongodde, ng’atadde essira ku kuzimba enteekateeka z’embeera z’abantu ezibatwala mu maaso, okubaga enkola, n’okulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.psi.org/sctg-leadership/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> Yaweereza ng’omukiise w’eggwanga mu kitongole kya [[Robert Bosch Stiftung]], ng’akola ku pulojekiti z’okutumbula abakyala mu kukola okusalawo mu bitongole bya gavumenti. <ref name="Bosch">https://www.bosch-stiftung.de/en/publication/country-analysis-leadership-advancing-womens-rights-public-decision-making-pocesses</ref> Asomesezzaako ne mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], ne mu [[Nkumba University|yunivasite y’e Nkumba]] era ng’akola ng’omulungamya w’abanoonyereza mu Noragric University (kati ekitundu ku [[Norwegian University of Life Sciences|Norway University of Life Sciences]] ). <ref name="FOWODE">{{Cite web |title=Solome Nakaweesi – Board Member |url=https://fowode.org/our_board/111/ |access-date=2026-03-25 |website=Forum for Women in Democracy}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://fowode.org/our_board/111/ "Solome Nakaweesi – Board Member"]. ''Forum for Women in Democracy''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu mboozi ey’akafubo ne ''New Vision mu 2020'', Nakaweesi mu yakkaatirizza obukulu bw’okusiga ssente mu bukulembeze bw’abakyala, ng’agamba nti: “Tulina okussa ssente mu bukulembeze ng’abakyala. Tukooye abakyala okukola okumala emyaka egisukka mu 30, ne bawummulira mu bwavu.Abakyala bwe basituka, ensi yonna esituka.” <ref name="NewVisionEOC">https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions</ref> == Okubunyisa amawulire kwe n’ebifo mwabadde == === Eddembe ly'abakyala mu LBQ === Nakaweesi abadde awagira nnyo obutasosola bakazi abaagala bakazi bannaabwe, n’abakazi abaagala abasajja n'abakazi omulundi ogumu, wamu naabo abeeyisa mu ngeri etakwatagana n'ambeera z'abantu baabulijjo (LBQ), mu lutalo lw’okulwanyisa obutabanguko obwekuusa ku kikula ky’abantu. Mu ndowooza gye yawa mu 2018 eri ''Kuchu Times'' yagamba nti “abakyala bano abatono mu kikula boolekedde okuyisibwa obubi ennyo olw’obunafu bwaffe” era n’asaba okukola “ng’ekibiina ekigazi n’okubuna ebibiina” okulaba ng’abakyala bonna bayisibwa kimu. <ref>https://www.kuchutimes.com/2018/10/opinion-inclusion-of-lbq-women-in-the-struggle-against-gender-based-violence-in-uganda/</ref> Mu 2009, yawandiika ekiwandiiko ngali ne Frank Mugisha ng’alabula nti ekiteeso ky’etteeka erirwanyisa ebisiyaga lyanditondawo “omulembe omuli embeera y'obukambwe ku bantu” erimu abantu okuwalirizibwa okubega bannaabwe. <ref>https://www.opendemocracy.net/en/5050/ugandan-gays-and-muslim-womena-common-struggle-to-redefine-family/</ref> === Abakyala abali mu mirimu gya gavumenti === Ng’ayita mu mirimu gy’akoze n’akakiiko k'obwenkanya aka Equal Opportunities Commission, wamu ne pulojekiti ya Women in Public Sector (WiPS), Nakaweesi abadde awagira okweyongera kw'okukiikirira mu abakyala mu bifo eby’awaggulu mu gavumenti. Yalaga enjawulo eriwo mu kwetaba kw’abakyala mu mirimu gya gavumenti, n’asaba okuzimba obusobozi okusobozesa abakyala okulwanirira eddembe lyabwe n’okukuuma ebifo byabwe. <ref name="NewVisionEOC">{{Cite web |date=2020-07-29 |title=EOC calls for more women in senior govt positions |url=https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1523584/eoc-calls-women-senior-government-positions "EOC calls for more women in senior govt positions"]. ''New Vision''. 29 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> === Okuzimba ekibiina ky’abakyala === Nakaweesi akoze kinene mu kugaziya eddoboozi ku nsonga z’abakyala ng’ayita mu kuwandiika kwe. Awandiikidde ''[[openDemocracy]]'' <ref>https://www.opendemocracy.net/en/author/solome-nakaweesi-kimbugwe/</ref> ne ''[[Pambazuka News]]'' <ref>https://www.pambazuka.org/index.php/author/solome-nakaweesi-kimbugwe</ref> ku miramwa egyekuusa ku bwenkanya mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana. == By'afulumizza wamu n'entereeza ze mu mirimu gy’okuwandiika == Ebiwandiiko bya Nakaweesi bifulumidde mu bitabo by’abayizi ebiwerako n’ebitabo ebikuŋŋaanyiziddwa. Omulimu gwe gujuliziddwa mu: ''Gender and Development in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=6GHaAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''Women and Power in Africa''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=MKbqAAAAMAAJ&q=solome+nakaweesi</ref> ''The Palgrave Handbook of African Women’s Studies''<ref>https://books.google.co.uk/books?id=o_PiEAAAQBAJ&pg=PA123</ref> ''Regional Consultative Meeting on Women’s Leadership Report'' (co-editor)<ref>https://books.google.co.uk/books?id=QugWCgAAQBAJ&pg=PA216</ref> == Okulabikira kwe ku mikutu gy’amawulire == Nakaweesi alabiseeko ku ttivvi y'eggwanga lya Uganda ne ku mikutu gy’ensi yonna. Yeetaba mu pulogulaamu ya AfricaLink podcast ku [[Deutsche Welle|DW]], ng’ayogera ku nsonga z’ensangi zino ezikwata ku bakyala n’amaka. <ref>https://www.dw.com/en/whats-pushing-so-many-wives-to-walk-away/av-62699464</ref> Ebigambo bye ku ky'omwenkanonkano mu kikula ky'abantu n'okutumbula ebyenfuna bibadde bifulumizibwa ekitongole kya ''New Vision'', ''The Monitor'', ne [[Uganda Radio Network]] . <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> == Obulamu bwe obw’omunda == Nakaweesi maama w’abaana babiri. Mu mboozi gye yawa mu 2007, yayogera nti okufumbirwa taata w’abaana be ng’akyali muyizi wa yunivasite, n’oluvannyuma n’asalawo okusoma e Bungereza wadde nga bba yasooka kumuwakanya, kyali kikulu nnyo mu kukola omulimu gwe. Agamba nti by’atuuseeko byazibula bba amaaso n’amulaba ng’omubeezi okusinga “akawala akatono ke yali yawasa”. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ayogeddeko mu lujjudde ku kitaawe omugenzi, Gaster Muwayire‐Nakana Kimbugwe, n’engeri famire ye gye yayambamu mu mirimu gye. <ref name="NewVisionProfile">{{Cite web |title=Career almost cost Nakaweesi her family |url=https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family |access-date=2026-03-25 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/news/1172090/career-cost-nakaweesi-family "Career almost cost Nakaweesi her family"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Mu kwogera kwe okukulu mu musomo gw’ekitundu ogwa 2009 ku balwanirizi b’eddembe ly’obuntu, yaggumiza obukulu bw’okwefaako, okukuza enkolagana ez’obuyambi, n’okukozesa “amaanyi g’ennyambala, sitayiro n’okukwatagana” ng’ebikozesebwa mu kulwanirira eddembe ly’obuntu. <ref name="EHAHRDP2009">https://www.defenddefenders.org/wp-content/uploads/2017/05/Report-of-Regional-Workshop-on-Women-and-Minority-Human-Rights-.pdf</ref> Ebweru w’emirimu egy'ekikugu, ayagala nnyo emisono era awagira abayiiya n’abakozi b’emisono mu Africa, ng’atunuulira okutumbula ebyenfuna n'enkwatagana yaabyo n’okujaguza okwolesebwa kw’obuwangwa ng’ayita mu bya art and design. == Laba ne == [[Winnie Byanyima|Omuyimbi Winnie Byanyima]], [[Patricia Munabi Babiiha]], [[Rita Aciro]] ,[[Tezira Jamwa]], [[Esther Opoti Dhugira]]. == Ebijuliziddwa == {{Reflist|30em}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == [https://ug.linkedin.com/in/solome-nakaweesi-she-her-8552652a LinkedIn profile] [https://x.com/SonaKimb Akawunti ya Twitter/X] [https://www.instagram.com/solomenakaweesi/ Instagram Profile] [[Category:Pages with unreviewed translations]] h1wgdqvkfrgl5wnu0e55bewfn9yqa65 Andrew Bashaija 0 13772 51814 2026-05-19T08:10:15Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51814 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> 8x4tnmdvnp5eft32rwej4kc4l27xh0i 51815 51814 2026-05-19T08:10:39Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51815 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == dvoskvdrrm53agnbnbgshft7cgsebs8 51816 51815 2026-05-19T08:14:11Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51816 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli eyookubiri mu by’enkulaakulana, naye okuva mu yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu by'obusuubuzi yafuna okuva mu Washington International University, ekitongole ekitali kikkirizibwa ku yintaneeti ekisangibwa mu bizinga bya British Virgin Islands . <ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> 4sw1os09fqbxqatjna6rfxhs2y39dyt 51817 51816 2026-05-19T08:22:34Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51817 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> 3asbwb7psndrh4mvzfjjl2ef8f0szmo 51818 51817 2026-05-19T08:24:21Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51818 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == ib24q8zy6kggt99cgmav2n87mkb5yo0 51819 51818 2026-05-19T08:34:59Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51819 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka kulondebwa ku ntebe mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yagulumizibwa n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> 2o4o2he4ayobbxvyicj8rytb46b9orn 51820 51819 2026-05-19T08:38:17Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51820 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> 456k9ml41wkqqma711kxhccjwb1bd5k 51821 51820 2026-05-19T08:41:19Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51821 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> 7ir0uy91t0ox30dt6h21paf2b3f60gd 51822 51821 2026-05-19T08:41:37Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51822 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == qp1ehjdetecjbt5mwxliadv8blweg4t 51824 51822 2026-05-19T08:42:03Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51824 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == * [[Monica Mugenyi]] * [[Jane Kiggundu]] * [[Minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka (Uganda)]] sflchyyz8nvhjwczb7pg4vbtbf5tmey 51825 51824 2026-05-19T08:42:32Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51825 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == * [[Monica Mugenyi]] * [[Jane Kiggundu]] * [[Minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka (Uganda)]] == Ebijuliziddwa == cicagfv5z9z8osp2wr58jfy5gp170yn 51826 51825 2026-05-19T08:42:56Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51826 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == * [[Monica Mugenyi]] * [[Jane Kiggundu]] * [[Minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka (Uganda)]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} ta83s9pnn2x04miycpxtbr3289784sl 51827 51826 2026-05-19T08:43:38Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51827 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == * [[Monica Mugenyi]] * [[Jane Kiggundu]] * [[Minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka (Uganda)]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == akz4rtxz0ntwn80iqhz3cit82vo07xw 51828 51827 2026-05-19T08:43:51Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51828 wikitext text/x-wiki '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == * [[Monica Mugenyi]] * [[Jane Kiggundu]] * [[Minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka (Uganda)]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * [http://www.judiciary.go.ug/ Omukutu gw'ekitongole ekiramuzi mu Uganda] ggyzxrfmit4650tq52e9r5x0ayhj3s5 51829 51828 2026-05-19T08:44:52Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354526206|Andrew Bashaija]]" 51829 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Andrew Byabashaija''' Munnayuganda nga munnamateeka era omulamuzi ku [[kkooti enkulu mu Uganda]] . Yalondebwa mu kkooti eyo pulezidenti [[Yoweri Museveni]] nga 17 Owomukaaga 2010.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}</ref> Nga omutandisi wa katemba mu Uganda, yaleeta eby’emikono mu bantu.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=August 10, 2025 |title=JOHN RUGANDA: THE VOICE THAT SPOKE TRUTH TO POWER |url=https://www.facebook.com/Africaninkpublishers/posts/john-ruganda-the-voice-that-spoke-truth-to-powerjohn-ruganda-19412007-is-remembe/1186763576802264/ |website=[[Facebook]] |publisher=African Ink Publishers Ltd}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Source talks about completely different person (and is unreliable anyhow) (May 2026)">okukakasa kulemereddwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Ebyafaayo n’obuyigirize == Yatikkirwa okuva mu Faculty of Law ey'e [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n'afuna diguli ya Mateeka, circa 1986. Omwaka ogwaddako, yaweebwa [[Dipuloma mu by'amateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Alina ne diguli [[eyookubiri mu by’enkulaakulana]], nayo okuva ku yunivasite y’e Makerere. Diguli ye eya Doctor of Philosophy mu [[by'obusuubuzi]] yagifuna okuva mu [[Washington International University]], ettendekero eriri ku yintaneeti eritaweebwanga lukusa erisangibwa mu bizinga bya [[British Virgin Islands]].<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> == Emirimu gye == Nga tannafuuka mulamuzi, Bashaija yali mukozi mu kitongole kya Pearl Advocates & Solicitors. Era yaweereza [[Omusomesa omukulu|ng'omusomesa omukulu]] mu [[Kampala International University]] School of Law era nga external examiner ku Law Development Centre.<ref name="One">{{Cite web |last=Milton Olupot |first=Mary Karugaba |date=17 June 2010 |title=Museveni appoints ten new judges |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges |access-date=25 February 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMilton_Olupot2010">Milton Olupot, Mary Karugaba (17 June 2010). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1288213/museveni-appoints-judges "Museveni appoints ten new judges"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2018</span>.</cite></ref> Yasooka okulondebwa ku bulamuzi mu 1992 ng'omulamuzi ow'omutendera ogusooka. Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2000, yalinnyisibwa eddaala n'aweebwa ekifo kya Registrar.<ref name="One" /> Ku kkooti enkulu, omulamuzi Andrew Bashaija y’akulira ekitongole ekikwata ku by'ettaka.<ref name="Two">{{Cite web |last=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 February 2018 |publisher=[[Judiciary of Uganda]]}}</ref> == Laba ne == * [[Monica Mugenyi]] * [[Jane Kiggundu]] * [[Minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka (Uganda)]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * [http://www.judiciary.go.ug/ Omukutu gw'ekitongole ekiramuzi mu Uganda] 4n1y699nhcrfnvsgck91u7e4yo11ukf Mable Amuron 0 13773 51823 2026-05-19T08:41:43Z Nambogo Catharine 6408 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354456606|Mable Amuron]]" 51823 wikitext text/x-wiki '''Mable Amuron''' Munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu, omuwandiisi era omunoonyereza n'okusingira ddala ku ddembe ly'abakyala .<ref>{{Cite web |date=2021-04-14 |title=Mable Amuron, The Bubbling Blogger From Uganda » Afrobloggers |url=https://afrobloggers.org/mable-amuroni/ |access-date=2026-05-12 |language=en-US}}</ref> Akolera mu kibiina ekiyitibwa Thraets ng'eno awadiika ku nsonga ez’enjawulo n’ebizuuliddwa mu kunoonyereza.<ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=Cycles of Power: Madagascar’s 2025 Uprising and the Return of Its Political Ghosts - Thraets |url=https://thraets.org/madagascar-2025-genz-uprising/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> Ekibiina kino kikola ku nkulungo y’enkola z'okulonda eza demokulasiya n’okukozesa tekinologiya aze agunjibwawo mu kukwasaganya ensonga y'amawulire amakyaamu n'obutamanya ku amateeka g'omutimbagano. Ekibiina kino kyetabye mu nteekateeka y'okulonda nga bakozesa ebyuma bikalimagezi (Digital Democracy Initiative) okukuuma eddembe ly’obuntu eri tekinologiya nga livujirirwa Minisitule y’ensonga z’ebweru mu Denmark n’omukaga gwa Bulaaya.<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Thraets joins Digital Democracy Initiative - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-joins-digital-democracy-initiative/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=Thraets Secures Grant to Protect African Elections from AI-Generated Mis/Disinformation - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-secures-grant-to-protect-african-elections-from-ai-generated-mis-disinformation/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> ecl7pe7hxwnlejzc7x7ll0hk3doumzj 51830 51823 2026-05-19T08:49:37Z Nambogo Catharine 6408 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354456606|Mable Amuron]]" 51830 wikitext text/x-wiki '''Mable Amuron''' Munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu, muwandiisi, era munoonyereza eyakuguka mu ddembe ly'abakyala.<ref>{{Cite web |date=2021-04-14 |title=Mable Amuron, The Bubbling Blogger From Uganda » Afrobloggers |url=https://afrobloggers.org/mable-amuroni/ |access-date=2026-05-12 |language=en-US}}</ref> Akolera mu kitongole ekiyitibwa Thraets ng'eno awadiika ku nsonga ez’enjawulo n’ebizuuliddwa mu kunoonyereza.<ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=Cycles of Power: Madagascar’s 2025 Uprising and the Return of Its Political Ghosts - Thraets |url=https://thraets.org/madagascar-2025-genz-uprising/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> Ekibiina kino kikola ku nkulungo y’enkola z'okulonda eza demokulasiya n’okukozesa tekinologiya aze agunjibwawo mu kukwasaganya ensonga y'amawulire amakyaamu n'obutamanya ku amateeka g'omutimbagano. Ekibiina kino kyetabye mu nteekateeka y'okulonda nga bakozesa ebyuma bikalimagezi (Digital Democracy Initiative) okukuuma eddembe ly’obuntu eri tekinologiya nga livujirirwa Minisitule y'ensonga z'ebweru mu Denmark n'omukago gwa Bulaaya.<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Thraets joins Digital Democracy Initiative - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-joins-digital-democracy-initiative/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=Thraets Secures Grant to Protect African Elections from AI-Generated Mis/Disinformation - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-secures-grant-to-protect-african-elections-from-ai-generated-mis-disinformation/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> hy8zg5iskyuci03xf49rzge7a29yuom 51831 51830 2026-05-19T08:49:52Z Nambogo Catharine 6408 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354456606|Mable Amuron]]" 51831 wikitext text/x-wiki '''Mable Amuron''' Munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu, muwandiisi, era munoonyereza eyakuguka mu ddembe ly'abakyala.<ref>{{Cite web |date=2021-04-14 |title=Mable Amuron, The Bubbling Blogger From Uganda » Afrobloggers |url=https://afrobloggers.org/mable-amuroni/ |access-date=2026-05-12 |language=en-US}}</ref> Akolera mu kitongole ekiyitibwa Thraets ng'eno awadiika ku nsonga ez’enjawulo n’ebizuuliddwa mu kunoonyereza.<ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=Cycles of Power: Madagascar’s 2025 Uprising and the Return of Its Political Ghosts - Thraets |url=https://thraets.org/madagascar-2025-genz-uprising/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> Ekibiina kino kikola ku nkulungo y’enkola z'okulonda eza demokulasiya n’okukozesa tekinologiya aze agunjibwawo mu kukwasaganya ensonga y'amawulire amakyaamu n'obutamanya ku amateeka g'omutimbagano. Ekibiina kino kyetabye mu nteekateeka y'okulonda nga bakozesa ebyuma bikalimagezi (Digital Democracy Initiative) okukuuma eddembe ly’obuntu eri tekinologiya nga livujirirwa Minisitule y'ensonga z'ebweru mu Denmark n'omukago gwa Bulaaya.<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Thraets joins Digital Democracy Initiative - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-joins-digital-democracy-initiative/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=Thraets Secures Grant to Protect African Elections from AI-Generated Mis/Disinformation - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-secures-grant-to-protect-african-elections-from-ai-generated-mis-disinformation/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Emirimu gye == 4u6mxh39t0hh5v0zpudiud5fipuqs1n 51837 51831 2026-05-19T08:54:43Z Nambogo Catharine 6408 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354456606|Mable Amuron]]" 51837 wikitext text/x-wiki '''Mable Amuron''' Munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu, muwandiisi, era munoonyereza eyakuguka mu ddembe ly'abakyala.<ref>{{Cite web |date=2021-04-14 |title=Mable Amuron, The Bubbling Blogger From Uganda » Afrobloggers |url=https://afrobloggers.org/mable-amuroni/ |access-date=2026-05-12 |language=en-US}}</ref> Akolera mu kitongole ekiyitibwa Thraets ng'eno awadiika ku nsonga ez’enjawulo n’ebizuuliddwa mu kunoonyereza.<ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=Cycles of Power: Madagascar’s 2025 Uprising and the Return of Its Political Ghosts - Thraets |url=https://thraets.org/madagascar-2025-genz-uprising/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> Ekibiina kino kikola ku nkulungo y’enkola z'okulonda eza demokulasiya n’okukozesa tekinologiya aze agunjibwawo mu kukwasaganya ensonga y'amawulire amakyaamu n'obutamanya ku amateeka g'omutimbagano. Ekibiina kino kyetabye mu nteekateeka y'okulonda nga bakozesa ebyuma bikalimagezi (Digital Democracy Initiative) okukuuma eddembe ly’obuntu eri tekinologiya nga livujirirwa Minisitule y'ensonga z'ebweru mu Denmark n'omukago gwa Bulaaya.<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Thraets joins Digital Democracy Initiative - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-joins-digital-democracy-initiative/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=Thraets Secures Grant to Protect African Elections from AI-Generated Mis/Disinformation - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-secures-grant-to-protect-african-elections-from-ai-generated-mis-disinformation/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Emirimu gye == Mu mulimu gwe ogw’okuwandiika, Mable Amuron ayambako mu kwekenneenya okunoonyereza ku kukabasanya abantu okusinziira ku kikula kyabwe mu kimanyikiddwa nga Tech Facilitated Gender-Based Violence. Ng’omu ku kampeyini ze ez'okubunyisa amawulire, awa amagezi okwebangula ku mikutu egyo okuyambako okuddabulula bakawonawo b'okutulugunyizibwa. Amuron muwandiisi wa mizannyo era munoonyereza ku ddembe ly'obuntu ku mitimbagano.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-10-30 |title=When Technology Enables Abuse: Rana Ayyub's Battle with Tech-Facilitated Gender-Based Violence - Thraets |url=https://thraets.org/when-technology-enables-abuse-rana-ayyubs-battle-with-tech-facilitated-gender-based-violence/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Laba ne bino == m55oenbs1sbu3rebsfe66hb8g4n5bdc 51845 51837 2026-05-19T09:05:54Z Nambogo Catharine 6408 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354456606|Mable Amuron]]" 51845 wikitext text/x-wiki '''Mable Amuron''' Munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu, muwandiisi, era munoonyereza eyakuguka mu ddembe ly'abakyala.<ref>{{Cite web |date=2021-04-14 |title=Mable Amuron, The Bubbling Blogger From Uganda » Afrobloggers |url=https://afrobloggers.org/mable-amuroni/ |access-date=2026-05-12 |language=en-US}}</ref> Akolera mu kitongole ekiyitibwa Thraets ng'eno awadiika ku nsonga ez’enjawulo n’ebizuuliddwa mu kunoonyereza.<ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=Cycles of Power: Madagascar’s 2025 Uprising and the Return of Its Political Ghosts - Thraets |url=https://thraets.org/madagascar-2025-genz-uprising/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> Ekibiina kino kikola ku nkulungo y’enkola z'okulonda eza demokulasiya n’okukozesa tekinologiya aze agunjibwawo mu kukwasaganya ensonga y'amawulire amakyaamu n'obutamanya ku amateeka g'omutimbagano. Ekibiina kino kyetabye mu nteekateeka y'okulonda nga bakozesa ebyuma bikalimagezi (Digital Democracy Initiative) okukuuma eddembe ly’obuntu eri tekinologiya nga livujirirwa Minisitule y'ensonga z'ebweru mu Denmark n'omukago gwa Bulaaya.<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Thraets joins Digital Democracy Initiative - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-joins-digital-democracy-initiative/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=Thraets Secures Grant to Protect African Elections from AI-Generated Mis/Disinformation - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-secures-grant-to-protect-african-elections-from-ai-generated-mis-disinformation/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Emirimu gye == Mu mulimu gwe ogw’okuwandiika, Mable Amuron ayambako mu kwekenneenya okunoonyereza ku kukabasanya abantu okusinziira ku kikula kyabwe mu kimanyikiddwa nga Tech Facilitated Gender-Based Violence. Ng’omu ku kampeyini ze ez'okubunyisa amawulire, awa amagezi okwebangula ku mikutu egyo okuyambako okuddabulula bakawonawo b'okutulugunyizibwa. Amuron muwandiisi wa mizannyo era munoonyereza ku ddembe ly'obuntu ku mitimbagano.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-10-30 |title=When Technology Enables Abuse: Rana Ayyub's Battle with Tech-Facilitated Gender-Based Violence - Thraets |url=https://thraets.org/when-technology-enables-abuse-rana-ayyubs-battle-with-tech-facilitated-gender-based-violence/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Laba ne bino == * [[Judith Adong]] * [[Harriet Anena]] * Dilman Dila * [[Lillian Aujo]] 8qshnma0td5kl4re63aln8skisrblax 51847 51845 2026-05-19T09:06:20Z Nambogo Catharine 6408 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354456606|Mable Amuron]]" 51847 wikitext text/x-wiki '''Mable Amuron''' Munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu, muwandiisi, era munoonyereza eyakuguka mu ddembe ly'abakyala.<ref>{{Cite web |date=2021-04-14 |title=Mable Amuron, The Bubbling Blogger From Uganda » Afrobloggers |url=https://afrobloggers.org/mable-amuroni/ |access-date=2026-05-12 |language=en-US}}</ref> Akolera mu kitongole ekiyitibwa Thraets ng'eno awadiika ku nsonga ez’enjawulo n’ebizuuliddwa mu kunoonyereza.<ref>{{Cite web |date=2025-11-23 |title=Cycles of Power: Madagascar’s 2025 Uprising and the Return of Its Political Ghosts - Thraets |url=https://thraets.org/madagascar-2025-genz-uprising/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> Ekibiina kino kikola ku nkulungo y’enkola z'okulonda eza demokulasiya n’okukozesa tekinologiya aze agunjibwawo mu kukwasaganya ensonga y'amawulire amakyaamu n'obutamanya ku amateeka g'omutimbagano. Ekibiina kino kyetabye mu nteekateeka y'okulonda nga bakozesa ebyuma bikalimagezi (Digital Democracy Initiative) okukuuma eddembe ly’obuntu eri tekinologiya nga livujirirwa Minisitule y'ensonga z'ebweru mu Denmark n'omukago gwa Bulaaya.<ref>{{Cite web |date=2024-06-24 |title=Thraets joins Digital Democracy Initiative - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-joins-digital-democracy-initiative/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=Thraets Secures Grant to Protect African Elections from AI-Generated Mis/Disinformation - Thraets |url=https://thraets.org/thraets-secures-grant-to-protect-african-elections-from-ai-generated-mis-disinformation/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Emirimu gye == Mu mulimu gwe ogw’okuwandiika, Mable Amuron ayambako mu kwekenneenya okunoonyereza ku kukabasanya abantu okusinziira ku kikula kyabwe mu kimanyikiddwa nga Tech Facilitated Gender-Based Violence. Ng’omu ku kampeyini ze ez'okubunyisa amawulire, awa amagezi okwebangula ku mikutu egyo okuyambako okuddabulula bakawonawo b'okutulugunyizibwa. Amuron muwandiisi wa mizannyo era munoonyereza ku ddembe ly'obuntu ku mitimbagano.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-10-30 |title=When Technology Enables Abuse: Rana Ayyub's Battle with Tech-Facilitated Gender-Based Violence - Thraets |url=https://thraets.org/when-technology-enables-abuse-rana-ayyubs-battle-with-tech-facilitated-gender-based-violence/ |access-date=2026-05-13 |language=en-US}}</ref> == Laba ne bino == * [[Judith Adong]] * [[Harriet Anena]] * Dilman Dila * [[Lillian Aujo]] == Ebijuliziddwa == {{DEFAULTSORT:Amuron, Mable}} kmpy7jbe1oty4dh5jvmawgymu4ygmxy Olukala lw'abayivu ku Yunivasite y'e Makerere 0 13774 51832 2026-05-19T08:49:55Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51832 wikitext text/x-wiki Olukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == gsg6e1y7weu3qoa40rppgajy0ppmc60 51833 51832 2026-05-19T08:51:10Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51833 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == [[Eric Adriko]] [[Thomas Aisu]] [[Rubby Opio Aweri]] fbrlr3rv06ct02ncg11pfzhap7gvids 51834 51833 2026-05-19T08:52:20Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51834 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == [[Waswa Balunywa]] [[Noble Banadda]] [[Venansius Baryamureeba]] [[William Bazeyo]] [[Gilbert Bukenya]] [[Abed Bwanika]] [[Pauline Byakika]] qjujyifw45mkzlfwp4hdu0y6ubb9dd0 51835 51834 2026-05-19T08:53:23Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51835 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] 0bd2mvyhtdpum2s7mfoln6h6seb0qbm 51836 51835 2026-05-19T08:54:06Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51836 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] [[Hugh Dinwiddy]] 2wy2509or5grl5uegu8cwh5tsdriz37 51838 51836 2026-05-19T08:55:16Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51838 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == [[Les Ebdon]] [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] [[Eric Berry Edney]] jsuvj88yp2zc9u04z59omndkwjneu40 51839 51838 2026-05-19T08:55:54Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51839 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] o4rtkjs7svsbifmbmcqcgodhrv48duc 51840 51839 2026-05-19T09:01:39Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51840 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == [[Arthur Gakwandi]] 2iyhzy2gg4fi8i9f03yckwsiea0qirz 51841 51840 2026-05-19T09:02:27Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51841 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == [[Denis Hills]] r6mx3wqwxuwm1b3fc50ufbwq4l2t372 51842 51841 2026-05-19T09:03:25Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51842 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == [[Charles Ibingira]] [[Richard Idro]] [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] snviiwgicncwynwrty58wp5q1ge3c3f 51844 51842 2026-05-19T09:05:04Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51844 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == [[Yokaana F. Mugisha]] == K == [[Charles Kabugo]] [[Werikhe Kafabusa]] [[Mondo Kagonyera]] [[Senteza Kajubi]] [[Richard Kanyerezi]] [[James Katorobo]] [[Elly Katunguka]] [[Nehemiah Katusiime]] [[Lawrence Kazibwe]] [[Maggie Kigozi]] [[Sarah Kiguli]] 6btu2ovo2und5gc5b6r8lisx5w38inp 51846 51844 2026-05-19T09:06:17Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51846 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == [[Peter Lwabi]] == M == [[Kiddu Makubuya]] [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] [[Joseph Mugisha]] [[Maud Kamatenesi Mugisha]] [[Florence Muranga]] t8aqp27ullt3xr702gzf48wirhga3ur 51848 51846 2026-05-19T09:07:14Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51848 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == [[Evelyn Nabunya]] [[Jolly Nankunda]] [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] [[Grace Ndeezi]] [[Apolo Nsibambi]] [[Augusto Nuwagaba]] [[Stella Nyanzi]] f7pp4slwy7dnnb6bpclr95qzokjacbs 51849 51848 2026-05-19T09:08:54Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51849 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == [[Celestino Obua]] [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] [[Benjamin Josses Odoki]] [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] [[Charles Olweny]] [[Anne Atai Omoruto]] [[Jackson Orem]] [[Mark Ouma]] [[Denis Owen]] [[Raphael Owor]] kbhszahuga3nkrnp23hqvjqntzr6p09 51850 51849 2026-05-19T09:10:41Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51850 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == [[John Ruganda]] == S == [[Samuel Sejjaaka]] [[Hakim Sendagire]] [[David Serwadda]] m0x40wrcd9x8ny538vgtfg4i3gsltqx 51851 51850 2026-05-19T09:11:54Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51851 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == * [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == * [[John Ruganda]] == S == * [[Samuel Sejjaaka]] * [[Hakim Sendagire]] * [[David Serwadda]] == T == [[Hilda Tadria]] [[Sylvia Tamale]] [[Justinian Tamusuza]] sx0siky6fcdxroveyiwxl3exitj3o2p 51852 51851 2026-05-19T09:12:37Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51852 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == * [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == * [[John Ruganda]] == S == * [[Samuel Sejjaaka]] * [[Hakim Sendagire]] * [[David Serwadda]] == T == * [[Hilda Tadria]] * [[Sylvia Tamale]] * [[Justinian Tamusuza]] == W == [[Fred Wabwire-Mangen]] [[John Walugembe]] [[Timothy Wangusa]] [[Rhoda Wanyenze]] [[Denis Williams, omuwandiisi w’ebitabo|Denis Williams]] hv00217gq77r0lyfhridaiuqetiahrb 51853 51852 2026-05-19T09:14:28Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51853 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == * [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == * [[John Ruganda]] == S == * [[Samuel Sejjaaka]] * [[Hakim Sendagire]] * [[David Serwadda]] == T == * [[Hilda Tadria]] * [[Sylvia Tamale]] * [[Justinian Tamusuza]] == W == * [[Fred Wabwire-Mangen]] * [[John Walugembe]] * [[Timothy Wangusa]] [[Rhoda Wanyenze]] [[Denis Williams, omuwandiisi w’ebitabo|Denis Williams]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} s6sbueoik27rvm3tnlc8xd6mdkxkdoh 51854 51853 2026-05-19T09:16:25Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51854 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == * [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == * [[John Ruganda]] == S == * [[Samuel Sejjaaka]] * [[Hakim Sendagire]] * [[David Serwadda]] == T == * [[Hilda Tadria]] * [[Sylvia Tamale]] * [[Justinian Tamusuza]] == W == * [[Fred Wabwire-Mangen]] * [[John Walugembe]] * [[Timothy Wangusa]] [[Rhoda Wanyenze]] [[Denis Williams, omuwandiisi w’ebitabo|Denis Williams]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Laba ne ==   qrcgzufx6ztzz91r71kkf165zzqyrmg 51855 51854 2026-05-19T09:16:42Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51855 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]] . Kikoma ku abo abalina emiko mu Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == * [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == * [[John Ruganda]] == S == * [[Samuel Sejjaaka]] * [[Hakim Sendagire]] * [[David Serwadda]] == T == * [[Hilda Tadria]] * [[Sylvia Tamale]] * [[Justinian Tamusuza]] == W == * [[Fred Wabwire-Mangen]] * [[John Walugembe]] * [[Timothy Wangusa]] * [[Rhoda Wanyenze]] * [[Denis Williams, omuwandiisi w’ebitabo|Denis Williams]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Laba ne ==   if45wris7k4eq5hoflhculk3cedmg7s 51856 51855 2026-05-19T09:17:34Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1342127836|List of Makerere University academics]]" 51856 wikitext text/x-wiki Luno lwe lukalala lw'abasomesa n'abayizi abaaliko ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu [[Yuganda|Uganda]]. Lukoma ku abo abalina emiko ku Wikipedia. == A == * [[Eric Adriko]] * [[Thomas Aisu]] * [[Rubby Opio Aweri]] == B == * [[Waswa Balunywa]] * [[Noble Banadda]] * [[Venansius Baryamureeba]] * [[William Bazeyo]] * [[Gilbert Bukenya]] * [[Abed Bwanika]] * [[Pauline Byakika]] == C == * [[William Canby, omuwandiisi w’ebitabo|William Canby]] * [[Colin Chapman (omukugu mu by'enkuma n'amazike) .|Colin Chapman]] * [[David Cook (omukenkufu mu by'ebiwandiiko) .|David Cook]] == D == * [[Paul D'Arbela|Paul D’Arbela]] * [[Hugh Dinwiddy]] == E == * [[Les Ebdon]] * [[Moses Ebuk|Musa Ebuk]] * [[Eric Berry Edney]] == F == * [[Oliver Furley, omuwandiisi w’ebitabo|Oliver Furley]] == G == * [[Arthur Gakwandi]] == H == * [[Denis Hills]] == I == * [[Charles Ibingira]] * [[Richard Idro]] * [[Robert Ikoja-Odongo, omusajja omulala|Robert Ikoja-Odongo]] == J == * [[Yokaana F. Mugisha]] == K == * [[Charles Kabugo]] * [[Werikhe Kafabusa]] * [[Mondo Kagonyera]] * [[Senteza Kajubi]] * [[Richard Kanyerezi]] * [[James Katorobo]] * [[Elly Katunguka]] * [[Nehemiah Katusiime]] * [[Lawrence Kazibwe]] * [[Maggie Kigozi]] * [[Sarah Kiguli]] == L == * [[Peter Lwabi]] == M == * [[Kiddu Makubuya]] * [[Philemon Mateke|Filemoni Mateke]] * [[Ali Mazrui, omuwandiisi w’ebitabo|Ali Mazrui]] * [[Abigaba Cuthbert Mirembe]] * [[Joseph Mugisha]] * [[Maud Kamatenesi Mugisha]] * [[Florence Muranga]] == N == * [[Evelyn Nabunya]] * [[Jolly Nankunda]] * [[Barnabas Nawangwe|Barnaba Nawangwe]] * [[Grace Ndeezi]] * [[Apolo Nsibambi]] * [[Augusto Nuwagaba]] * [[Stella Nyanzi]] == O == * [[Celestino Obua]] * [[Ponsiano Ocama, omuwandiisi w’ebitabo|Ponsiano Ocama]] * [[Benjamin Josses Odoki]] * [[Phillip Wafula Ogutu|Wafula Oguttu]] * [[Charles Olweny]] * [[Anne Atai Omoruto]] * [[Jackson Orem]] * [[Mark Ouma]] * [[Denis Owen]] * [[Raphael Owor]] == P == * [[P'Bitek Okot|Okot p'Bitek]] == R == * [[John Ruganda]] == S == * [[Samuel Sejjaaka]] * [[Hakim Sendagire]] * [[David Serwadda]] == T == * [[Hilda Tadria]] * [[Sylvia Tamale]] * [[Justinian Tamusuza]] == W == * [[Fred Wabwire-Mangen]] * [[John Walugembe]] * [[Timothy Wangusa]] * [[Rhoda Wanyenze]] * [[Denis Williams, omuwandiisi w’ebitabo|Denis Williams]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Laba ne ==   ni9bm6g0c3astflnp9gobmv1bmodz2w Joseph Kizito (omuzannyi w'omupiira) 0 13775 51857 2026-05-19T09:25:14Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51857 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. anbav9ff3y1u8vfvs5epmwht8x0ig3v 51858 51857 2026-05-19T09:26:52Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51858 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. 1dp9x9r1y3ri3c6f5p37emzf5fq4gbm 51859 51858 2026-05-19T09:27:14Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51859 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == aqwd3r62ipgcqs3m7t9wdrcqxclbp2m 51860 51859 2026-05-19T09:29:37Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51860 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> 4bux7dnvclgs7f4jtac5tf0xcanemwg 51861 51860 2026-05-19T09:29:57Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51861 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == r5dswsmcgciyfzhwc8i9m5e1r9ofh62 51862 51861 2026-05-19T09:34:18Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51862 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. rt3b4f0xmjx4g52cxl1o75rywsr4t5z 51863 51862 2026-05-19T09:39:12Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51863 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yakola obutakyukakyuka mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa ''ng'omuzannyi asinga mu Vojvodina'' abawagizi ba kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno bulijjo mu myaka egyaddirira, n’akuŋŋaanya emipiira egisukka mu 100 mu liigi. Mu January wa 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano. <ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> 6uiwudpzs9ws0bmvhlovp7u5died43s 51864 51863 2026-05-19T09:44:40Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51864 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> 4qxhngur1ziiqpkhj0md7cx0cbm32dy 51865 51864 2026-05-19T09:53:32Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51865 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> qcg5i29ck9xrjutjnlr7o04gij70cur 51866 51865 2026-05-19T09:56:47Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51866 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . nzefms78dsveqz6pser2fnfc2ezm7qt 51867 51866 2026-05-19T09:57:38Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51867 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == ctls683szqths34jdlvj5pyhnxseucq 51868 51867 2026-05-19T10:01:07Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51868 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> 9l7v4o975y1h10gi7bqy3uk2uf5kye9 51869 51868 2026-05-19T10:01:28Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51869 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == 500ef8gwmgnnze9z5pjwz0fq45wor47 51870 51869 2026-05-19T10:02:29Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51870 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> nrowywipzqs61vmfjsix6kudx9v76r3 51871 51870 2026-05-19T10:02:49Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51871 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' p5yaqka9dwmogxk5nk37zppns4319w8 51872 51871 2026-05-19T10:04:01Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51872 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 mg3tw6q5w82a3atw9mukpma1lqlsm81 51873 51872 2026-05-19T10:04:55Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51873 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 iv3l3jhxttxsahkmlcwgdsuipaavz10 51874 51873 2026-05-19T10:05:22Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51874 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' e58y64oqmlh7w9wrwzy3wf7ai1dybme 51875 51874 2026-05-19T10:05:45Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51875 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2013 jba2s2giagywdylrmdmciajjrfran51 51876 51875 2026-05-19T10:06:22Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51876 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2013 == Ebijuliziddwa == 9x9mcl4d22qliwswb1blk4d3ai59q5n 51877 51876 2026-05-19T10:06:38Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51877 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2013 == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} j82b6s87rncc8va6vo3m5i8hq7mvcge 51878 51877 2026-05-19T10:07:09Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51878 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2013 == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == 30p1mt5h1mr1ojfe2avz16jx7cwipkq 51879 51878 2026-05-19T10:07:52Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51879 wikitext text/x-wiki '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2013 == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Joseph Kizito at Soccerway * Joseph Kizito at WorldFootball.net * Joseph Kizito at National-Football-Teams.com rdtp8naf7q3jl6am3hp1tjv75ohs9jo 51880 51879 2026-05-19T10:08:53Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1266201009|Joseph Kizito (footballer)]]" 51880 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Joseph Nestroy Kizito''' (yazaalibwa 27 Ogwomusanvu 1982) Munnayuganda eyali [[Omupiira ogw'ebigere|omuzannyi w'omupiira]] ogw'ekikugu era ng'azannya [[ng'omuzibizi]]. Ku mutendera gw’ensi yonna, Kizito yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] emirundi 39 wakati wa 2001 ne 2011, n’ateeba ggoolo emu. == Obuto bwe == Kizito yazaalibwa [[Mutukula]], Tanzania.<ref>{{Cite web |date=7 June 2015 |title=EXCLUSIVE: Nestroy Kizito on Why He is Still Fit |url=https://www.soka25east.com/exclusive-nestroy-kizito-on-why-he-is-still-fit/ |access-date=22 March 2017 |publisher=soka25east.com}}</ref> Yagenda e Uganda ng'akyali muto okusoma siniya e [[Kyotera]].<ref>{{Cite web |date=24 August 2022 |title=Nestory Kizito: consistent, calm, slow but sure |url=https://observer.ug/sports/nestory-kizito-consistent-calm-slow-but-sure/ |access-date=30 December 2024 |publisher=observer.ug}}</ref> == Omulimu gwa kiraabu == Oluvannyuma lw’okumala ekiseera ne Lukuli Hearts, Kizito yagenda mu maaso n’okuzannyira [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], n’agiyamba okuwangula engule za kyampiyoni nnya ez’omuddiring’anwa ( [[2000 Super League|2000]], [[2001]], [[2002]], ne [[2002–03]] ) n’ebikopo [[by’eggwanga]] bibiri (2000 ne 2002). Era yawangula ekikopo kya [[Kagame Interclub Cup]] mu 2003, nga tannagenda Bulaaya. Ku ntandikwa ya 2004, ng’ali wamu ne munne [[Phillip Ssozi]], Kizito yatuuka mu Serbia ne Montenegro okwegatta ku kiraabu ya [[Srem]] eya [[Eya Liigi eyookubiri|Liigi eyookubiri]]. Omwaka gwonna yagumalayo, n’afuna okukyusibwa n’agenda mu [[Vojvodina]] eya [[Liigi esooka]] ku ntandikwa ya 2005. Ku nkomerero y’omwaka ogwo, Kizito ye yateeba ggoolo yokka ey'obuwanguzi bwe yawangula [[Red Star Belgrade]] ggoolo 1-0 . Bwatyo yayamba Vojvodina okuwangula mulabe we omulundi ogwasooka mu myaka 10.<ref>{{Cite web |date=27 November 2005 |title=Poraz Zvezde u Novom Sadu |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=181272 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Olw'omutindo gwe yayolesa mu sizoni yonna eya 2005–06, Kizito yalondebwa abawagizi ba ''Vojvodina ng'omuzannyi asinze mu'' kiraabu eno. Yasigala azannyira ttiimu eno mu myaka egyaddirira, n’alabikira mu mipiira egisukka mu 100 egya liigi. Mu Gwoluberyeberye 2010, Kizito yaggyibwa ku ttiimu esooka oluvannyuma lw’okugaana okwongezaayo endagaano.<ref>{{Cite web |date=17 January 2010 |title=Kizito žrtva mobinga u Vojvodini? |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=404589 |access-date=18 October 2010 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw'okufuuka omuzannyi atalina kiraabu, Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne Partizan nga 2 Ogwomusanvu 2010.<ref>{{Cite web |date=2 July 2010 |title=Kizito potpisao za Partizan! |url=https://mondo.rs/Sport/Fudbal/a176363/Kizito-potpisao-za-Partizan.html |access-date=30 December 2024 |publisher=mondo.rs |language=sr}}</ref> Yasooka okuzannyira ttiimu eno oluvannyuma lw'ennaku 19, n'azannya eddakiika 90 enzijjuvu mu mupiira gwe yawangula Pyunik bakyampiyoni ba Armenia ggoolo 1-0 ku bugenyi mu luzannya olwokubiri mu luzannya olwokubiri olwa UEFA Champions League 2010–11. Mu 2010–11 Serbian SuperLiga, Kizito yazannya emipiira 14, gyonna ng'agitandise, kiraabu eno w'eyawangula engule ya kyampiyoni. Era yayamba ttiimu eno okuwangula [[ekikopo kya Serbia ekya 2010–11]], bw'atyo n'akungaanya ebikopo bibiri. Mu Gwekkumi 2011, Kizito yasazaamu endagaano gye yalina ne Partizan nga bombi bakkiriziganyizza.<ref>{{Cite web |date=20 October 2011 |title=Raskid ugovora Partizana i Kizita |url=https://www.b92.net/o/sport/fudbal/vesti?nav_id=551202 |access-date=22 March 2017 |publisher=b92.net |language=sr}}</ref> Oluvannyuma lw’okudda mu Uganda, Kizito yakola endagaano ne [[Kilaabu ya SC Victoria University|Victoria University]] eyali yaakakuzibwa mu liigi ya Super League mu Gwomunaana 2012, n’assa omukono ku ndagaano ya mwaka gumu.<ref>{{Cite web |date=16 August 2012 |title=Nestroy Kizito pens deal at SC Victoria University |url=https://kawowo.com/2012/08/16/nestroy-kizito-pens-deal-at-sc-victoria-university/ |access-date=30 December 2024 |publisher=kawowo.com}}</ref> Yatuuka n'amalayo emyaka esatu, nga tannavaayo mu Gwomusanvu 2015. Nga wayiseewo akaseera katono, Kizito yeegatta ku kiraabu ya Uganda eya [[Lweza FC|Lweza]] . == Okuzannya ku ddaala ly’ensi yonna == Kizito yasooka okuzannya ku ddaala ly'ensi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] mu 2001. Yagenda mu maaso n’azannya emipiira 39 mu Cranes mu myaka kkumi egyaddirira, n’ateeba omulundi gumu. Mu Gwokubiri 2012, Kizito yalangirira nti awummudde omupiira gw’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=10 February 2012 |title=Kizito quits, pledges moral support to Cranes |url=http://www.fufa.co.ug/kizito-quits-pledges-moral-support-to-cranes/ |access-date=22 March 2017 |publisher=fufa.co.ug}}</ref> == Obulamu ku bubwe == Kizito muto wa muzannyi munne [[Manfred Kizito]] eyali omuzannyi wa Rwanda.<ref>{{Cite web |date=18 June 2010 |title=When football stands between brothers |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/688334-941298-bql9vfz/index.html |access-date=22 March 2017 |publisher=monitor.co.ug}}</ref> == Ebitiibwa == '''Villa''' * [[Liigi ya Uganda Super League]] : 2000, 2001, 2002, 2002–03 * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2000, 2002 * [[Ekikopo kya Kagame Interclub]] : 2003 '''Partizan''' * [[SuperLiga ya Serbia]] : 2010–11 * [[Ekikopo kya Serbia]] : 2010–11 '''Yunivasite ya Victoria''' * [[Ekikopo kya Uganda]] : 2013 == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Joseph Kizito at Soccerway * Joseph Kizito at WorldFootball.net * Joseph Kizito at National-Football-Teams.com ii95f42fvhjllastopffzc5cbyjsfvb Manfred Kizito 0 13776 51881 2026-05-19T10:13:28Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51881 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. b8051wilcvge4kg6g22xsfnlkj13lm5 51882 51881 2026-05-19T10:29:25Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51882 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == 2qhh7nb0wgz8ub4ykd8kh9cblyn9plr 51883 51882 2026-05-19T10:32:05Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51883 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> jh2w9861qeuwscneg0hx6cvo93qrmrc 51884 51883 2026-05-19T10:32:28Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51884 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == ex8cxumyi5sdqcl1633jqeyvl8dzmow 51885 51884 2026-05-19T10:35:03Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51885 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == Wadde nga yazaalibwa mu Uganda, Kizito yaweebwa paasipooti ya Rwanda,<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}</ref> era n'akiikirira ttiimu yaayo ey'eggwanga, n'azannya emipiira 19 wakati wa 2004 ne 2007, nga kw'otadde n'emipiira mukaaga egy'okusunsulamu abalizannya World Cup.<ref>{{FIFA player|214766}} </ref> i6llk6ihyljlwsj2uhbudq9lsakjmz6 51886 51885 2026-05-19T10:35:20Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51886 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == Wadde nga yazaalibwa mu Uganda, Kizito yaweebwa paasipooti ya Rwanda,<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}</ref> era n'akiikirira ttiimu yaayo ey'eggwanga, n'azannya emipiira 19 wakati wa 2004 ne 2007, nga kw'otadde n'emipiira mukaaga egy'okusunsulamu abalizannya World Cup.<ref>{{FIFA player|214766}} </ref> == Obulamu ku bubwe == ggv1hgcmyayo4v5jj9bfgphqnskesqx 51887 51886 2026-05-19T10:35:37Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51887 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == Wadde nga yazaalibwa mu Uganda, Kizito yaweebwa paasipooti ya Rwanda,<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}</ref> era n'akiikirira ttiimu yaayo ey'eggwanga, n'azannya emipiira 19 wakati wa 2004 ne 2007, nga kw'otadde n'emipiira mukaaga egy'okusunsulamu abalizannya World Cup.<ref>{{FIFA player|214766}} </ref> == Obulamu ku bubwe == Muganda we [[Joseph Kizito (omuzannyi w'omupiira)|Nestroy]] naye muzannyi wa mupiira.<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ "Family footballing rivalries — can you help?"]. Reuters. 19 February 2008. Archived from [http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ the original] on 21 February 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 March</span> 2011</span>.</cite></ref> g4uc7hh3z20tcqxe5qltv3svmfdy0lf 51888 51887 2026-05-19T10:35:59Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51888 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == Wadde nga yazaalibwa mu Uganda, Kizito yaweebwa paasipooti ya Rwanda,<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}</ref> era n'akiikirira ttiimu yaayo ey'eggwanga, n'azannya emipiira 19 wakati wa 2004 ne 2007, nga kw'otadde n'emipiira mukaaga egy'okusunsulamu abalizannya World Cup.<ref>{{FIFA player|214766}} </ref> == Obulamu ku bubwe == Muganda we [[Joseph Kizito (omuzannyi w'omupiira)|Nestroy]] naye muzannyi wa mupiira.<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ "Family footballing rivalries — can you help?"]. Reuters. 19 February 2008. Archived from [http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ the original] on 21 February 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 March</span> 2011</span>.</cite></ref> == Ebijuliziddwa == 5a0xkk1xz6isdtkcz9sze0oxyhly21j 51889 51888 2026-05-19T10:36:12Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51889 wikitext text/x-wiki '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == Wadde nga yazaalibwa mu Uganda, Kizito yaweebwa paasipooti ya Rwanda,<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}</ref> era n'akiikirira ttiimu yaayo ey'eggwanga, n'azannya emipiira 19 wakati wa 2004 ne 2007, nga kw'otadde n'emipiira mukaaga egy'okusunsulamu abalizannya World Cup.<ref>{{FIFA player|214766}} </ref> == Obulamu ku bubwe == Muganda we [[Joseph Kizito (omuzannyi w'omupiira)|Nestroy]] naye muzannyi wa mupiira.<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ "Family footballing rivalries — can you help?"]. Reuters. 19 February 2008. Archived from [http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ the original] on 21 February 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 March</span> 2011</span>.</cite></ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} q2grmeibtu7bk83zyi863g4xs2fx29c 51890 51889 2026-05-19T10:36:42Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1312531677|Manfred Kizito]]" 51890 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Manfred Kizito''' (yazaalibwa 14 Ogwokusatu1980) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] eyawummula era nga yazannya nga [[muzannyi wa makkati]]. Yazaalibwa mu Uganda, yakiikirira ttiimu ya Rwanda ku mutendera gw’ensi yonna. == Omulimu gwa kiraabu == Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]] mu Uganda, ebiseera ebyasooka omupiira yaguzannyira [[Police FC (Uganda) .|Poliisi]] ne [[Kilaabu ya SC Villa|Villa]], nga tannagenda Rwanda mu 2005 okuzannyira APR ne ATRACO.<ref name="NFT">[https://www.national-football-teams.com/player/7721.html "Manfred Kizito"]. ''National Football Teams''. Benjamin Strack-Zimmermann. Retrieved 15 July 2021.</ref> == Omulimu gw’ensi yonna == Wadde nga yazaalibwa mu Uganda, Kizito yaweebwa paasipooti ya Rwanda,<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}</ref> era n'akiikirira ttiimu yaayo ey'eggwanga, n'azannya emipiira 19 wakati wa 2004 ne 2007, nga kw'otadde n'emipiira mukaaga egy'okusunsulamu abalizannya World Cup.<ref>{{FIFA player|214766}} </ref> == Obulamu ku bubwe == Muganda we [[Joseph Kizito (omuzannyi w'omupiira)|Nestroy]] naye muzannyi wa mupiira.<ref name="Reuters">{{Cite web |date=19 February 2008 |title=Family footballing rivalries — can you help? |url=http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ |archive-date=21 February 2008 |access-date=8 March 2011 |publisher=Reuters}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20080221023523/http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ "Family footballing rivalries — can you help?"]. Reuters. 19 February 2008. Archived from [http://blogs.reuters.com/soccer/2008/02/19/family-footballing-rivalries-can-you-help/ the original] on 21 February 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 March</span> 2011</span>.</cite></ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} 28mhacaxu0uss4ygzff9q9vvx7bgd7c