Wikipedia lgwiki https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 200 (ennamba) 0 2827 54227 53323 2026-06-11T14:33:17Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54227 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox" style="width: 20em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font:10em verdana; background:#ccc;"| 200 |- |} '''Bikumi bibirici (200)''', [[ennamba]] (bikumi). [[Category:Ennamba]] tg6zqupx8knz360w7juoak0l6mb45s8 300 (ennamba) 0 2828 54229 53327 2026-06-11T14:34:29Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54229 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox" style="width: 20em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font:10em verdana; background:#ccc;"| 300 |- |} '''Bikumi bisatu (300)''', [[ennamba]] (bikumi). [[Category:Ennamba]] heto0etnq1mmlgs2yo6zj5xtttpud1t 400 (ennamba) 0 2829 54228 53325 2026-06-11T14:33:50Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54228 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox" style="width: 20em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font:10em verdana; background:#ccc;"| 400 |- |} '''Bikumi bina (400)''', [[ennamba]] (bikumi). [[Category:Ennamba]] hzwqnclwyjzswvu3cae8rdkt18qfwv1 500 (ennamba) 0 2830 54230 53305 2026-06-11T14:34:55Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54230 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox" style="width: 20em;" |- ! colspan="2" style="text-align:center; font:10em verdana; background:#ccc;"| 500 |- |} '''Bikumi bitaano (500)''', [[ennamba]] (bikumi). [[Category:Ennamba]] e0josg12uz12t0zeqqsv80bb5j52s28 Biên Hòa 0 3244 54222 24149 2026-06-11T14:30:24Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54222 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big><big>'''{{PAGENAME}}'''</big></big><br /> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" | [[File:Emblem of Vietnam.svg|100px]] | align="center" width="140px" | [[File:Flag of Vietnam.svg|100px]] | align="center" width="140px" | [[File:LocationVietnamDongNai.png|200px]] |} |- | align=center colspan=2 | [[File:Nhà thờ chính Văn miếu Trấn Biên.jpg|center|250px]] |} '''Bien Hoa''', ekibuga, [[Vietnam]]. Awamu: 268 km² Abantu: 1.104.495 (2011) {{stub}} [[Category:Vietnam]] bzucpi06a1xwny48gtr38xg6bjwj5le Bibia 0 5166 54217 19266 2026-06-11T14:27:17Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54217 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bibia''', ekibuga mu [[Amuru (disitulikit)|Amuru]] mu [[Yuganda]]. {{stub}} [[Category:Yuganda]] 2zf20vwpcwkiy5ajwlyfbe8it3fuxu2 Binyiny 0 5167 54231 19267 2026-06-11T14:35:20Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54231 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Binyiny''', ekibuga mu [[Kween (disitulikit)|Kween]] mu [[Yuganda]]. {{stub}} [[Category:Yuganda]] nlxjxl3uiafwu06vcaeh4ld2hcdsrua Black Sea 0 5789 54238 23023 2026-06-11T14:39:26Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54238 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:The Danube Spills into the Black Sea.jpg|thumb|Black Sea]] '''Black Sea''' Awamu: 436 402 km² == Ensi == * [[Rwasha]] * [[Bulgaria]] * [[Romania]] * [[Georgia (country)]] * [[Turkey]] * [[Yukrein]] == Website == * Commons [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Black_Sea Black Sea] [[Category:Bulaaya]] [[Category:Asia]] [[Category:Sea]] sj3k67orriut60jtphdkls4ijv6im31 Essomabiramu 0 5867 54233 53981 2026-06-11T14:36:46Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54233 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Honeybee landing on milkthistle02.jpg|thumb|Essomabulamu]] [[File:Biology-0001.jpg|thumb|Biology ]] '''Essomabiramu''' (''Biology'') ssomo erikwata ku kalonda yenna ow'ebitonde ebiramu. Essomabiramu lirimu ebiti ebikulu bisatu: # Essomabulamu bwa nsolo → (Animal biology). Muno mulimu essomo lya "essomansolo (Zoology) # Essomabulamu bwa bimera → (Plant biology). Muno mulimu "essomabimera"(Botany) # Essomabulamu obusirikitu → (Microbiology) “Essomabiramu” kitegeeza essomo ly’ebiramu. Essomo lino lyesigama ku butonde bw'obulamu obw'obutaffaali (the cellular basis of living things) , amasoboza agakozesebwa mu mutereezabulamu (the energy metabolism that underlies the activities of life), n’obuzaale obusikirwa buli kiramu okuva mu kizadde oba ebizadde byakyo( the genetic bases for inheritance in organisms). Essomabiramu(Biology) era kirimu okusoma okweyubula kw’ebikula(the evolution of spieces) n’akakwate k’okweyubula(evolutionary rerationships) akali wakati w’ekiramu ekimu n’ekirala awamu n’ensengeka y’ebiramu eby’enjawulo ku Ensi. Essomo lino linoonyereza ne ku bayologia w’obulamu obusirikitu( microorganisms), ebimera,n’ ensoloplants, era ne kikunganyiriza embeera ya bino eya buli lunaku. Essomabiramu lyewolako ne mu “essomatomu”(kemisitologia) awamu ne mu “essomabuzimbe”(fizikologia) nga zikozesa amateeka ga sessomo(disciplines) zino ku biramu. Sessomo lya essomabiramu(biology discipline) lirimu amatabi mangi kategole ez’engezeso(practical) ne eza emigereeso(theoretical). Mu Bayologia ow’engezeso mulimu : # okuzaalisa ebimera (plant breeding), # okutondeka enkola z’okukuuma ebisolo byo mu nsiko (wildlife management), # sayansi w’obujanjabi (medical science), # Ebyamalimiro n'okulima ebirime (Agriculture and crop production). Ate mu kigereso ky'Essomabiramu (theoretical biology) mulimu sessomo (disciplines) nga : # Okusoma obuzimbe bw’ebiramu (physiology), # Essomabiziba mu biramu (biochemistry), # Ensengekera z’ebiramu (Life taxonomy), # Entababutondene (Ecology) # Essomabulamu obusirikitu (microbiology). {{Sayans}} [[Category:Essomabiramu]] mbr7yytdmpqh2phirnputnyh8en42ct 54234 54233 2026-06-11T14:37:19Z Nambogo Catharine 6408 54234 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Essomabiramu''' (''Biology'') ssomo erikwata ku kalonda yenna ow'ebitonde ebiramu. Essomabiramu lirimu ebiti ebikulu bisatu: # Essomabulamu bwa nsolo → (Animal biology). Muno mulimu essomo lya "essomansolo (Zoology) # Essomabulamu bwa bimera → (Plant biology). Muno mulimu "essomabimera"(Botany) # Essomabulamu obusirikitu → (Microbiology) “Essomabiramu” kitegeeza essomo ly’ebiramu. Essomo lino lyesigama ku butonde bw'obulamu obw'obutaffaali (the cellular basis of living things) , amasoboza agakozesebwa mu mutereezabulamu (the energy metabolism that underlies the activities of life), n’obuzaale obusikirwa buli kiramu okuva mu kizadde oba ebizadde byakyo( the genetic bases for inheritance in organisms). Essomabiramu(Biology) era kirimu okusoma okweyubula kw’ebikula(the evolution of spieces) n’akakwate k’okweyubula(evolutionary rerationships) akali wakati w’ekiramu ekimu n’ekirala awamu n’ensengeka y’ebiramu eby’enjawulo ku Ensi. Essomo lino linoonyereza ne ku bayologia w’obulamu obusirikitu( microorganisms), ebimera,n’ ensoloplants, era ne kikunganyiriza embeera ya bino eya buli lunaku. Essomabiramu lyewolako ne mu “essomatomu”(kemisitologia) awamu ne mu “essomabuzimbe”(fizikologia) nga zikozesa amateeka ga sessomo(disciplines) zino ku biramu. Sessomo lya essomabiramu(biology discipline) lirimu amatabi mangi kategole ez’engezeso(practical) ne eza emigereeso(theoretical). Mu Bayologia ow’engezeso mulimu : # okuzaalisa ebimera (plant breeding), # okutondeka enkola z’okukuuma ebisolo byo mu nsiko (wildlife management), # sayansi w’obujanjabi (medical science), # Ebyamalimiro n'okulima ebirime (Agriculture and crop production). Ate mu kigereso ky'Essomabiramu (theoretical biology) mulimu sessomo (disciplines) nga : # Okusoma obuzimbe bw’ebiramu (physiology), # Essomabiziba mu biramu (biochemistry), # Ensengekera z’ebiramu (Life taxonomy), # Entababutondene (Ecology) # Essomabulamu obusirikitu (microbiology). {{Sayans}} [[Category:Essomabiramu]] 87jlbegglh0lwaswzidrg6x38rgu1s3 Bhumibol Adulyadej 0 6808 54215 35675 2026-06-11T14:25:20Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54215 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bhumibol Adulyadej''' (5/12/1927 – [[Bangkok]], 13/10/2016) (king of [[Thailand]]) [[Category:Asia]] d6aepfvtbm6wqwtpxvaa2nulctvn7cm Amelia Kyambadde 0 7470 54195 53682 2026-06-11T12:55:34Z B722N 6898 added category 54195 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amelia Anne Kyambadde''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, muzirakisa era mulwanirizi w'eddembe ly'abakyala. Yaliko omuwabuzi wa Pulezidenti omukulu ku nsonga z'amakolero. Yaliko Minisita w’Ebyobusuubuzi, Amakolero n’Ebibiina by’obwegassi mu Kabineeti ya Uganda okuva mu 2016-2021.<ref>{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=28 May 2011 |title=Museveni Names New Cabinet |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211124001/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 |archive-date=11 December 2014 |access-date=22 December 2014 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-02-27 |title=Cabinet Members and Ministers of State |url=https://www.parliament.go.ug/page/cabinet-members-and-ministers-state |access-date=2021-04-02 |website=www.parliament.go.ug |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cabinet Secretariat - The Republic of Uganda |url=http://www.cabinetsecretariat.go.ug/data/staffdetails/42/Hon.%20Amelia%20Anne%20Kyambadde.html |access-date=2021-04-02 |website=www.cabinetsecretariat.go.ug |archive-date=2021-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514073545/http://cabinetsecretariat.go.ug/data/staffdetails/42/Hon.%20Amelia%20Anne%20Kyambadde.html |url-status=dead }}</ref> Ye mubaka wa Mawokota North Constituancy<ref>https://chimpreports.com/ex-ministers-ruhindi-kyambadde-return-to-parliament-after-years-in-political-wilderness/</ref> Yalondebwa ku bukulu obwo nga 6 Ogwomukaaga 2016.Yaweerezaako nga Minisita w’Ebyobusuubuzi n’Amakolero wakati wa 27 Ogwokutaano 2011 ne nga 6 Ogwomukaaga 2016 .Yalya ekifo kino ng’asikira [[Kahinda Otafiire]], eyali alondeddwa nga Minisita w’ebyamateeka ne Ssemateeka.<ref>{{cite web |author=Kavuma Kaggwa |date=23 November 2014 |title=What We Should Include In Uganda's New Constitution |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/What-we-should-include-in-Uganda-s-new-Constitution--/-/689844/2531506/-/o3ksdcz/-/index.html |access-date=22 December 2014 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> Amelia Kyambadde yaliko omubaka mu Paalamenti ya Uganda wakati wa 2011 ne 2021 ng'akiikirira abantu b’omu Bukiikakkono bw’essaza ly’e Mawokota mu [[Mpigi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mpigi]] ku bisanja bibiri eby'akomekerera mu Gwokutaano 2021. == Obuto bwe == Yazaalibwa mu Gwomukaaga 1955, nga kitaawe ye omugenzi Serwano K. Kulubya ne nnyina ye Mary Kafureka, mu kitundu ekiyitibwa Guildford, Surrey, e Bungereza. Eyo gye yaggyibwa okudda e [[Yuganda|Uganda]], mu 1959, nga wa myaka ena egy’obuto.<ref>{{cite web |last=Ssempijja |first=David |date=3 August 2010 |title=Why Amelia Kyambadde Is Leaving State House for Peasants |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/25/727697 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222180503/http://www.newvision.co.ug/D/8/25/727697 |archive-date=2014-12-22 |access-date=22 December 2014 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-06-23 |title=7 interesting things you didn't know about Trade Minister Amelia Kyambadde |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20200623/94716/7-interesting-things-you-didnt-know-about-trade-minister-amelia-kyambadde.html |access-date=2021-04-02 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Kasyate |first=Simon |title=Amelia Kyambadde: wild girl fighting for underprivileged |url=https://observer.ug/viewpoint/interview/39981-amelia-kyambadde-wild-girl-fighting-for-underprivileged |access-date=2021-04-02 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506113045/https://observer.ug/viewpoint/interview/39981-amelia-kyambadde-wild-girl-fighting-for-underprivileged |url-status=dead }}</ref> ==Emisomo gye== Yatandikira okusoma kwe ku Gayaza Primary School mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]], Ssiniya yagisomera ku Sacred Heart High School mu [[Gulu (disitulikit)|Disitulikiti y’e Gulu]]. Oluvannyuma lwa ssekendule, yeegatta ku Aga Khan School of Secretarial Studies e Nairobi - [[:en:Kenya|Kenya]]. Amelia Kyambadde alina diguli mu by’okuddukanya bizinensi eya Bachelor of Business Administration, okuva ku Ssettendekero wa Makerere, Ssettendekero asinga obukadde mu Uganda eyatandikibwawo mu 1922. Amelia alina ne ddiguli ey’eddaala eryokubiri mu kuddukannya bizinensi eya Master of Business Administration gye yafunira ku Ssettendekero wa American InterContinental University e London mu Bungereza.<ref>{{cite web|url=http://amelia-kyambadde.org/node/37|title=Profile of Amelia Anne Kyambadde|date=2010|accessdate=22 December 2014|first=Amelia|last=Kyambadde|publisher=Amelia-Kyambadde.Org|archive-date=27 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160127223358/http://amelia-kyambadde.org/node/37|url-status=dead}}</ref> ==Gy’akoledde== Yatandika okuweereza nga omukozi wa gavumenti ya Uganda mu 1979, nga wa myaka amakumi abiri mu ena (24).Yalinnyisibwa eddaala n’afuuka omuwandiisi w’Omukulembeze w’eggwanga ow’ekyama mu mwaka 2010; Oluvannyuma yasalawo n’alekulira ekifo ekyo nga aluubirira okwesimbawo ku kifo ky’omubaka akiikirira abantu b’omu Bukiikakkono bw’essaza ly’e Mawokota mu disitulikiti y’e Mpigi. Mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwaliwo mu 2011, Amelia yawangula ekifo ekyo era nga na kati y’akirimu. Nga ennaku z’omwezi 27 Ogwokusatu 2011, yalondebwa okuweereza eggwanga nga Minisita w’ebyobusuubuzi n’amakolero.<ref>{{cite web|last=Parliament of Uganda|accessdate=22 December 2014|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=654&const=Mawokota+County+North&dist_id=6&distname=Mpigi|title=The Work History of Kyambadde Amelia Anne|date=2011|location=Kampala|publisher=[[Parliament of Uganda]]|archive-date=22 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141222173253/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=654&const=Mawokota+County+North&dist_id=6&distname=Mpigi|url-status=dead}}</ref>Ate nga 6 Ogwomukaaga 2016 yalondebwa okubeera, Minisita w’Ebyobusuubuzi, Amakolero n’ebibiina by’Obwegassi.<ref>{{cite web|accessdate=13 June 2016 |date=6 June 2016 | publisher=Scribd.com | url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet |title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016 |author=Uganda State House}}</ref> ==Ebimukwatako== Amelia Anne Kyambadde mukyala mufumbo era bba ye Wilson Kyambadde. Baafumbiriganwa nga 1976. Balina ezzadde lya baana bataano. Ye muyima era omutandisi w’ekitongole ky’obwannakyewa ekiyitibwa Twezimbe Development Foundation (TDF), ekyatandikibwawo okukulaakulanya abantu b’ekitundu kyeyali akiikirira.<ref>{{cite web|url=http://www.twezimbe.org/|title=About Twezimbe Development Foundation|accessdate=22 December 2014|publisher=Twezimbe Development Foundation (TDF)|first=.|last=TDF|date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20141218083654/http://twezimbe.org/|archive-date=2014-12-18|dead-url=yes|df=}}</ref> ==Ebijuliziddwa== [[Category:Bannabyabufuzi]] <references /> [[Category:Abakyala ba Uganda]] 0tnttubf2ddkh53dm4z5mywlnnr8516 Allen Kagina 0 7480 54193 37349 2026-06-11T12:54:07Z B722N 6898 added category 54193 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Allen Catherine Kagina Munnayuganda''' era nga y'akulira ekitongole kya Uganda National Roads Authority (UNRA). Yaweebwa ekifo ekyo nga 27 Ogwokuna 2015.<sup>[1]</sup> Bwe yali tannaweebwa kifo ekyo, yaweerezaako ng'omukulu w'ekitongole kya Uganda Revenue Authority (URA) okuva mu mwaka gwa 2004 okutuuka mu 2014.<sup>2]</sup> == Ebyafaayo bye n'obuyigirize == Yazaalibwa mu mwaka gwa 1961 mu ddisitwikiti y'e Rukungiri, nga ddisitwikiti eno esangibwa mu bitundu by'omu Bugwanjuba bwa Uganda.<sup>[3]</sup> Kagina yasomera ku ssomero ery'ettutumu ate nga lya kisulo erimanyiddwa nga Gayaza High School, eriri ku musingi gwa bwassekyewa era nga lya bawala bokka. Alina ddiguli mu Bachelor of Science in psychology gye yafunira ku ssettendekero esinga obukulu mu Uganda ate ng'eri ku musingi gwa gavumenti ( Makerere University). Mu ngeri y'emu, alina ddiguli ey'okubiri ( Masters in Public Administration) gye yafunira mu University of Liverpool e Bungereza.<sup>[4]</sup> == Obukugu bwe == Kagina yatandika emirimu gye mu mwaka gwa 1985 ng'akola ng'omuyigisa omuyambi (teaching assistant) ku Ssettendekero Makerere (Makerere University). Oluvannyuma yafuna omulimu ku Woofiisi y'omukulembeze w'eggwanga. Mu mwaka gwa 1992, Kagina yeegatta ku kitongole kya URA ng'akola nga ofiisa akulira ebyemisolo mu kitongolekino, ng'eno yakolerayo okutuusa mu mwaka gwa 1998. Yalinnyisibwa eddaala mu mwaka gwa 2000 n'aweebwa ekifo ky’obumyuka w’omukulu avunaanyizibwaku kusolooza emisolo ku bintu ebiva ebweru w’eggwanga  mu kitongole kya URA, n'akakkalabya emirimu gye okutuusa mu mwaka gwa 2001. Yaweebwa omulimu gwa commissioner general mu kitongole kya URA mu 2004.<sup>[5]</sup> Atenderezebwa okuba yasobola okuyimusa ekitongole kino mu byenfuna. Mu mwezi Gwokubiri, mu mwaka gwa 2006, Kagina yaweebwa ekirabo (Corporate Leadership Award) okuva mu kibiina ekimanyiddwa nga, Destiny Consult, nga kimusiima okusitula omutindo n'enkola y'emirimu mu kitongole ekisolooza omusolo okuva lwe yakwasibwa obuvunaanyizibwa bw'okukulira ekitongole ekyo mu mwaka gwa 2004.<sup>[6]</sup> Mu mwezi Ogwekkumi, mu mwaka gwa 2010, endagaano ye yazzibwa buggya, n'ayongebwa emyaka emirala esatu. Kigambibwa okuba nga yali awebwa omusaala oguwerera ddala ssiringi za Uganda, obukadde 28 (kyenkana ddoola z'America, US$11,250).<sup>[7]</sup> Nga 27 Ogwokuna 2015, Mminisita wa Uganda eyali avunaanyizibwa ku byemirimu n'entambula mu kiseera ekyo, John Byabagambi, yamuwa ekifo ky'okukulira ekitongole kya UNRA, era nga yali waakutandika kukakkalabya mirimu gye mu kifo kye ekiggya okutandikira ddala ng'ennaku z'omwezi 1 Ogwokutaano, 2015.<sup>[1][8]</sup> == Ebimukwatako ng'omuntu == Allen Kagina mufumbo eri Paul Kagina. Balina abaana basatu, Dan, Michelle ne Mark. Allen Kagina mukyala mulokole.<sup>[4][9]</sup> == Laba ne == * Olkalala lw'abantu abasinga obugagga mu Uganda == Ebijulizo == {{Reflist}} == Emikutu emirala == ·        URA eruubirira okuyingiza obuwumbi lukaaga n'obukadde bisatu (UGX:6.3 Trillion (US$2.7 Billion) mu mwaka gw'ebyenfuna:2011/2012 [[Category:Ugandan women]] [[Category:Abakyala ba Uganda]] fl53z2265371mq3msgwauehnhk86u8a Betty Louke Chelain 0 7863 54201 48104 2026-06-11T14:15:19Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54201 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Louke Chelain''' munabyabufuzi Omunayuganda ng'ate mukyala omubaka wa Paalamenti. Mu 2021, yalondebwa ku kyokukiikirira abakyala mu Paalamenti ku lwa Disitulikiti ya [[:en:Amudat_District|Amudat]].<ref>https://trumpetnews.co.ug/list-who-was-elected-mp-in-uganda/</ref><ref>https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/</ref><ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/chelain-betty-louke-10121/</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/102566</ref> Y'omu ku bali u kibiina kyebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198</ref> Mu Paalamenti eyekumineemu, awereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku byobulamu.<ref>https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-health/</ref> == Laba ne bino == * [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka ba Paalamenti ya Uganda eyekumineemu.]] * [[:en:Amudat_District|Disitulikiti ya Amudat.]] * [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina kyo bufuzi ekya National Resistance Movement]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda.]] == Ebijuliziddwaamu == <references /> == Ewalala w'oyinza okubigya == * [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda] {{DEFAULTSORT:Chelain, Betty Louke}} [[Category:Bannabyabufuzi]] l275z1859w73clc46stnsdhmpe89ygk Betty Oyella Bigombe 0 7879 54209 48118 2026-06-11T14:21:16Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54209 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Oyella Bigombe''', era nga batera ku mumannya nga '''Betty Atuku Bigombe,''' yazaalibwa nga 21 Ogwekumi mu 1962, nga munabyabufuzi Omunayuganda eyawerezaako nga avunaanyizibwa ku biyinza okumenyeka, obutabanguko wamu n'obutakaanya mu [[:en:World_Bank|Baaka y'ensi yonna]] okuva mu 2014 okutuuka mu 2017. Yalondebwa mu kifo kino mu Gwomukaaga mu 2014,<ref>http://www.inclusivesecurity.org/network-bio/betty-bigombe/</ref> yeeyali [[:en:Water_resources|Minisita Omubeezi avunaanyizibwa ku by'ensulo z'amazzi]] mu Kabineeti ya Uganda. Yaweebwa ekifo kino nga 27 Ogwokutaano mu 2011.<ref>http://www.inclusivesecurity.org/network-bio/betty-bigombe/</ref> Kuno yakola n'okuwereza nga [[:en:Parliament_of_Uganda|Omubaka wa Paalamenti]] eyali akiikirira [[:en:Amuru_District|Disitulikiti ya Amuru mu Konsitituweensi y'abakyala]].<ref name="AMRU">https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Yalekulira okuva mu bifo bino byombi nga 1 Ogwomukaaga mu 2014.<ref name="Resigns">http://allafrica.com/stories/201406030486.html</ref> == Obulamu bwe n'okusoma kwe == Betty Bigombe yazaalibwa mu [[:en:Amuru_District|Disitulikiti ye Amuru]] nga 21 Ogwekumi mu 1952, gyebaali bamannyi nga Disitulikiti ya Acholi. Y'omu kubaana ekuminoomu abaazaalibwa kitaawe eyali omusawo. Asibuka mu ggwanga [[:en:Acholi_people|ly'abachooli.]] Bigombe yagenda ku [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] gyeyamalira S4 mu 1968, n'amaliriza S6 ku [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College]] [[:en:Trinity_College_Nabbingo|e Nabbingo]] mu 1970. Yagenda ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite ye Makerere]], yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde, gyeyatikirwa ne [[:en:Social_science|Diguli mu By'enjigiriza ku bikwatagana kumbeera z'abantu]], mu 1974. Oluvannyuma yagenda ku [[:en:Harvard_Kennedy_School|Harvard Kennedy School]] ku [[:en:Harvard_University|Yunivasite ya Harvard]] e [[:en:Cambridge,_Massachusetts|Cambridge]] mu Massachusetts mu ggwanga lya Amerika gyeyatikirwa ne [[:en:Master_of_Public_Administration|Diguli ey'okusatu mu kudukanya embeera z'abantu]]. Okusoma kwe ku Harvard kwali kuvugirirwa ekibiina okuva mu [[:en:Harvard_Institute_for_International_Development|Harvard Institute for International Development]].<ref name="AMRU" /><ref name="Woman">https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/10/AR2007071001933.html?hpid=artslot</ref> == Emirimu gye == Okuva mu 1981 okutuuka mu 1984, yakolako nga [[:en:Company_secretary|omuwandiisi wa kampuni]] ya Uganda evunaanyizibwa ku by'okusima eby'obugagga by'omuttaka, [[:en:Parastatal|kampuni eyali edukanyizibwa gavumenti]]. Okuva mu 1986 okutuuka mu 1996, yawerezaako mu Paalamenti ya Uganda nga omubaka wa Paalamenti. Mu 1988, yaweebwa ekya [[:en:Northern_Region,_Uganda|Minisita Omubeezi avunaanyizibwa kunsonga z'omubukiika ddyo bwa Uganda]], ekyamuwaliriza okufuna ekifo w'ayinza okubeera e [[:en:Gulu|Gulu]], ekibuga ekisinga obunene mu Bukiika Ddyo bw'ebitundu bya Uganda.Yaweebwa omulimu gw'okumatiza abayekera abaali beegatira mu kibiina kya [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord's Resistance Army]] (LRA) okuteeka wansi eby'okulwanyisa byabwe, oluvannyuma lw'amagye okulemererwa okubawangula nga bakozesa amaanyi. Bigombe yatekawo endagaano n'abakulembezze babayeekera bano aba LRA eyali amnnyikiddwa nga [[:en:Joseph_Kony|Joseph Kony]] mu Gwomukaaga mu 1993. Mu 1993, yaweebwa engule y'okubeera omukyala w'omwaka mu olw'amaanyi geyateekamu okulaba nga akomekereza obutabanguko . Wadde nga yasisinkana Kony mu lukiiko, enteseganya z'agwa butaka mu Gwokubiri mu 1994.<ref name="O’Kadameri">http://www.c-r.org/accord-article/lra-government-negotiations-1993-94-2002</ref> Oluvannyuma obuyeekera bweyongera, ng'era tewali kya'ammyi kyonna kyakolebwa mu myaka 10 egyaddako okulaba nga wabeerawo emirembe egitikikako . Oluvannyuma lw'emyaka 10 ng'ali mu Paalamenti ya Uganda okuva mu 1986 okutuuka mu 1996, yalemererwa okuwangula entebe ky'okubeera omubaka wa Paalamenti akiikirira [[:en:Gulu|munisipaali y'e Gulu]] mu 1996 era n'alekulira emirimu gya gavumenti. mu 2011, oluvannyuma lw'emyaka 15, yakomawo era n'awangula ekifo ky'okubeera Omubaka wa Paalamenti Omukyala eyali akiikirira Konsitituweensi mu Disitulikiti ya Amuru, ku tikiti ya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement.]]<ref name="AMRU" /> Mu 1997, oluvannyuma lw'okutikirwa okuva ku Harvard, yafuna omulimu okuva mu [[:en:World_Bank|Baanka y'ensi yonna]] mu [[:en:Washington,_D.C.|Washington]] DC, nga omukugu ku by'embeera z'abantu ng'ali mu kitongole ky'abakola ku by'obutabanguko. Oluvannyuma, yawereza nga eyali yeebuzibwaako mu baanka mu kitongole kye by'obukuumi n'enkulakulana. Mu 1999 ne 2000, Bigombe yakwasizaako ku by'ekikugu eri aba [[:en:Carter_Center|Carter Center]], munkwatagana ya gavumenti ya Uganda n'eye [[:en:Sudan|Sudan]]. Oluvannyuma [[:en:Barlonyo|lw'okutibwa ky'abantu mu bungi okwali mu Barlonyo]], Bigombe yeewumuzaamu okuva mu Baanka y'ensi yonna era n'alinya ennyonyi eyamukomyawo mu Uganda okugezaako okulaba nga addamu ensonga z'okutandikawo eddembe. Okuva mu Gwokusatu mu 2004 okutuuka mu 2005, Bigombe yeeyali akulira abaali mu masekati kw'okunoonya emirimbe n'abayeekera abaali begatira mu Lord's Resistance Army, nga ye nga omuntu yeeyatekamu ngamu ssente mu ngeri gyebyali bidukannyizibwaamu, n'okuleetera ba minista ba gavumenti ya Uganda wamu n'abayekera okubeera awamu. Olukiiko olwasembayo lwaliwo nga 20 Ogwokuna mu 2005, ng'era lwayitamu bulungi. Wabula oluvannyuma lw'okulemererwa kwa Bigombe okubakwataganya, kyalabibwa nga ekyatandikawo omulimu omunene [[:en:2006–2007_Juba_talks|ogw'enjogerezeganya ezaali mu kibuga ky'e Juba mu 2006 ne 2007]], nga zino zaali zikubirizibwa gavumenti ya [[:en:South_Sudan|South Sudan]].<ref name="Woman" /> Enteseganya zino zaagwa butaka mu kaseera akasembayo, Joseph Kony bweyagaana okuteeka omukono kundagaano eyali eraga eddembe.<ref name="Peace">http://www.csmonitor.com/2005/0913/p01s04-woaf.html</ref> Mu 2006, yaddayo mu ggwanga lya Amerika n'awereza nga omuntu eyali ayize okuva mu bumannyirivu bwe ne byeyali afunye, ng'ali kutendekero lya [[:en:US_Institute_of_Peace|US Institute of Peace]] mu Washington, D.C.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.usip.org/ |access-date=2024-04-07 |archive-date=2020-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609022615/https://www.usip.org/ |url-status=dead }}</ref> Oluvannyuma, bweyali ku [https://web.archive.org/web/20200609022615/https://www.usip.org/ Woodrow Wilson International Center for Scholars], yaweebwa eky'omufirika eyalina obukugu mu kintu ekimu, nga nebano Washington, D.C. Mu 2007, yafuna engule y'okubeera omulwanirizi w'eddembe ng'akiteeka munkola okuva muba [https://www.tanenbaum.org/ Tanenbaum Center for Interreligious Understanding]. Yaweebwa eky'okubeera ssentebe w'ekitongole ekivinaanyizibwa ku by'ebubaka mu Uganda ne Tekinologiya ekya National Information and Technology Authority in Uganda (NITAU) mu 2009. Mu Gwokutaano mu 2011, Pulezidenti Museveni yamuwa eky'okubeera Minisita Omubeezi ku by'ensulo z'Amazzi, ekifo kyeyalimu okutuuka mu Gwomukaaga mu 2014, n'alekulira okugenda okukolera mu Baanka y'ensi yonna . == Ebirala byeyatekangako essira == Betty Bigombe yali abadde omufumbo nga baawe yeeyali omubaka wa Uganda mu Japan.<ref name="Woman" /> Yalina abaana babiri okwali; Pauline ne Emmanuel.<ref name="Peace" /> INga ogyeko [[:en:Acholi_language|oluchooli]] n'oluzungu, ayogera [[:en:Swahili_language|oluswayiri]] wamu [[:en:Japanese_language|n'olujapaani]].<ref>https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/434746-255822-c6id9n/index.html</ref> == Laba ne ne bino == * [[:en:Acholiland|Ettaka ly'abachooli]] * [[:en:Acholi_sub-region|Ebitundu ewasinganibwa abachoolo]] * [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]] * [[:en:Lord's_Resistance_Army_insurgency|Obutabanguko obwatandikibwa ekibiina ky'abayeekera ekyeyita Lord's Resistance Army]] * [[:en:Robert_Carmona-Borjas|Robert Carmona-Borjas]] == Ebijuliziddwaamu == {{Reflist}} == Ewalala w'oyinza okubigya == * [https://web.archive.org/web/20080803223450/http://www.imow.org/wpp/stories/viewStory?storyId=1406 Ebikwata ku Betty Bigombe] ebyakolebwa [[:en:International_Museum_of_Women|ewaterekerwa ebikwata ku bakyala munsi yonna]] * [http://arcadiafoundation.org/ Ekibiina kya Arcadia Foundation] * [http://ipsinstitute.org/ Betty Bigombe y'omu kubali kukakiiko akawi k'amagezi mutendekero lya ekikwasaganya eddembe n'eby'obukuumi] [[Category:Bannabyabufuzi]] g3dk6bot1v040dy7bjpjn9h8xjkqfks Tereza Mbire 0 8193 54252 45831 2026-06-11T16:02:55Z Berniter 10779 54252 wikitext text/x-wiki '''Tereza Mbire''' (amanyiddwa nga Maama Mbire, yazaalibwa 25,Ogwekkumibebiri 1934) .[[Yuganda|MunnaUganda]] musuubuzi, omuwabuzi ku pulezidenti era omuwolereza. <ref name=":0"/> Ye omu ku baatandikawo ekitongole kya Uganda Women's Finance and Credit Trust era nga ye yatandikawo ekibiina kya Uganda Women Entrepreneurs' Association Ltd. <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web |title=Mama Mbire, seven more for World of Difference Awards |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001897 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-02-14 |title=Pope Francis knights Mama Mbire, Emmanuel Katongole, 6 others for exemplary service |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/02/pope-francis-knights-mama-mbire-emmanuel-katongole-6-others-for-exemplary-service.html |access-date=2022-04-03 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2012-01-20 |title=Tereza Mbire Interview UWEAL Uganda |url=https://podcast.youmewe.ca/tereza-mbire/ |access-date=2022-04-04 |website=YouMeWe Amplified Podcast |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite journal |last=McLymont |first=Rosalind |date=March 2006 |title=Women Leaders of Africa; The sky is only the beginning |journal=Network Journal |volume=13 |issue=4 |pages=50 |id={{ProQuest|222648723}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> == Ebyafaayo ku bulamu bwe == Mbire yatandika okusoma kwe mu Butare Primary School, n'agenda mu Rushoroza Girls' School okusoma siniya. Oluvannyuma yatendekebwa obusomesa mu ttendekero lya Kinyamasika Teachers college. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> <ref name=":3"/> Mbire yatandika bizinensi ye eyasooka ku myaka 19 ng’omusomesa wa pulayimale mu [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]], ng’akola engoye ng’avudde ku ssomero okutundibwa. <ref name=":5">{{Cite web |last=Mwesigye |first=Shifa |date=26 March 2013 |title=Women's business secrets |url=https://observer.ug/business/79-businesstopstories/24417-womens-business-secrets |access-date=2022-04-03 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yalekulira omulimu gwe ogw’obusomesa, okweyambisa sikaala Yisirayiri gye yali ewa abantu abatendekebwa mu by’okuddukanya wooteeri. Yamala emyaka 2 mu Yisirayiri, n’afuna Dipulooma mu by’okuddukanya wooteeri n’obulambuzi okuva mu wooteeri ya Tadmora eya Tel Aviv . <ref name=":4"/> <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Maama Mbire: The mother of business |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/maama-mbire-the-mother-of-business-1519084 |access-date=2022-04-03 |website=Monitor |language=en}}</ref>​ <ref name=":3"/>[[Kampala|​]] <ref name=":0" /> <ref name=":4" />.Oluvannyuma lw’okudda okuva mu '''Isiraeri''', Mbire yafuuka omukyala Omufirika asooka okuba executive housekeeper ku '''Apollo Hotel''' (kati emanyiddwa nga '''Sheraton Hotel e Kampala'''), gye yakolera okutuuka mu 1973.[1][2] Oluvannyuma yagenda okukolera '''Uganda Hotels''', era n’afuuka omutendesi w’eggwanga lyonna okumala emyaka esatu. Mbire alina ekitiibwa kya pulofeesa okuva mu United Graduate and Seminar of America era nga era yafuna Diguli y’obusawo ey’ekitiibwa okuva mu Yunivasite y’e Nkumba mu 2008. <ref name=":1"/> Okwongeleza kwe'byo, yatandikawo edduuka ly’ebimuli, omusuubuzi w’ebimuli mu Kampala, n’afuuka omusuubuzi w’ebimuli asoose era yekka mu Uganda okumala emyaka kumpi 15. <ref name=":0"/> <ref name=":5"/> <ref name=":4">{{Cite web |title=Mama Mbire: 71 and still thinking big |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1155301 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> Oluvannyuma yaggulawo amakolero g'engoye agayitibwa Pop-in industry, ekkolero eryatunga engoye z'abakyala, <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> naye y'awalirizibwa okukyusa bizinensi oluvannyuma lw'abaserikale [[Idi Amin|ba Idi Amin]] okunyaga ebyuma ebitunga engoye 100 ne bafuula abakozi 200 ne Mbire obutaba na mirimu. <ref name=":0"/> Mbire yatandikawo "Home pride", edduuka ly'emigaati eryasooka okuleeta emigaati egyasaliddwa mu Uganda. <ref name=":5"/> <ref name=":4"/> Oluvannyuma yagenda mu kukola dizayini zomunda ne "Habitat interiors" ng'akozesa obumanyirivu bwe mu kutegeka ebisenge mu Sheraton Hotel. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> Mbire ng’ali wamu ne Mukyaala Ida Wanendeya, Justice Mary Maitun, ne Mukyaala Mary Mulumba, be baatandikawo ekitongole kya Uganda Women’s Finance and credit Trust nga balina omulimu gw’okuwa abantu abafuna ssente entono looni ezitali za musingo n’okusingira ddala abakyala abatalina musingi. <ref name=":0"/> Mbire yafunye engule y’okusiimibwa mu nsi yonna olw’abakyala abakulembedde mu basuubuzi mu nsi yonna okuva mu kibiina ky’emmunyeenye ekya America era nga yafuna engule ya World of Difference Award mu lukiiko lw’ensi yonna olwa International Global Alliance of Women Global Forum e Washington DC. <ref name=":1"/> Era Paapa Francis yamuwa ekitiibwa kya knight mu 2021 olw'emirimu gye yakola mu Klezia Katolika . <ref>{{Cite web |title=Pope knights Katongole, Mama Mbire for exemplary service |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |access-date=2022-04-03 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141130/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-02-17 |title=Pope Francis knights mama Mbire for exemplary service |url=https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |access-date=2022-04-03 |website=UGNEWS24 |language=en-US |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141126/https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":2"/> == Obulamu bw’omuntu ku bubwe == Tereza Mbire yali mufumbo ne Possiano Mbire gwe yazaala naye abaana 6 n’abazzukulu 10. <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> <ref name=":1"/> Bba yafa mu 1985. <ref name=":4" /> Oluyimba "Maama Mbire" olwa [[Bobi Wine]] ne [[Juliana Kanyomozi]] lwali lwa mutabani we [[Charles Mbire]] okujaguza amazaalibwa ge ag'emyaka 70 mu 2004. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> == Ebiwandiiko ebikozesebwa == 1.{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Maama Mbire: The mother of business |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/maama-mbire-the-mother-of-business-1519084 |access-date=2022-04-03 |website=Monitor |language=en}} 2.{{Cite web |title=Mama Mbire, seven more for World of Difference Awards |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001897 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}} 3.{{Cite web |date=2021-02-14 |title=Pope Francis knights Mama Mbire, Emmanuel Katongole, 6 others for exemplary service |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/02/pope-francis-knights-mama-mbire-emmanuel-katongole-6-others-for-exemplary-service.html |access-date=2022-04-03 |website=PML Daily |language=en-US}} 4{{Cite web |date=2012-01-20 |title=Tereza Mbire Interview UWEAL Uganda |url=https://podcast.youmewe.ca/tereza-mbire/ |access-date=2022-04-04 |website=YouMeWe Amplified Podcast |language=en-US}} 5.{{cite journal |last1=McLymont |first1=Rosalind |date=March 2006 |title=Women Leaders of Africa; The sky is only the beginning |journal=Network Journal |volume=13 |issue=4 |pages=50 |id={{ProQuest|222648723}}}} 6.{{Cite web |title=Mama Mbire: 71 and still thinking big |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1155301 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}} 7.{{Cite web |last=Mwesigye |first=Shifa |date=26 March 2013 |title=Women's business secrets |url=https://observer.ug/business/79-businesstopstories/24417-womens-business-secrets |access-date=2022-04-03 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}} 8.{{Cite web |title=Pope knights Katongole, Mama Mbire for exemplary service |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |access-date=2022-04-03 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141130/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |url-status=dead }} 9.{{Cite web |date=2021-02-17 |title=Pope Francis knights mama Mbire for exemplary service |url=https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |access-date=2022-04-03 |website=UGNEWS24 |language=en-US |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141126/https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |url-status=dead }}{{Reflist}} [[Category:Pages with unreviewed translations]] ifen1l5zgdf62xrindcwnu0vjvnt9xq 54253 54252 2026-06-11T16:03:26Z Berniter 10779 54253 wikitext text/x-wiki '''Tereza Mbire''' (amanyiddwa nga Maama Mbire, yazaalibwa 25,Ogwekkunebiri 1934) .[[Yuganda|MunnaUganda]] musuubuzi, omuwabuzi ku pulezidenti era omuwolereza. <ref name=":0"/> Ye omu ku baatandikawo ekitongole kya Uganda Women's Finance and Credit Trust era nga ye yatandikawo ekibiina kya Uganda Women Entrepreneurs' Association Ltd. <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web |title=Mama Mbire, seven more for World of Difference Awards |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001897 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-02-14 |title=Pope Francis knights Mama Mbire, Emmanuel Katongole, 6 others for exemplary service |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/02/pope-francis-knights-mama-mbire-emmanuel-katongole-6-others-for-exemplary-service.html |access-date=2022-04-03 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2012-01-20 |title=Tereza Mbire Interview UWEAL Uganda |url=https://podcast.youmewe.ca/tereza-mbire/ |access-date=2022-04-04 |website=YouMeWe Amplified Podcast |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite journal |last=McLymont |first=Rosalind |date=March 2006 |title=Women Leaders of Africa; The sky is only the beginning |journal=Network Journal |volume=13 |issue=4 |pages=50 |id={{ProQuest|222648723}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> == Ebyafaayo ku bulamu bwe == Mbire yatandika okusoma kwe mu Butare Primary School, n'agenda mu Rushoroza Girls' School okusoma siniya. Oluvannyuma yatendekebwa obusomesa mu ttendekero lya Kinyamasika Teachers college. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> <ref name=":3"/> Mbire yatandika bizinensi ye eyasooka ku myaka 19 ng’omusomesa wa pulayimale mu [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]], ng’akola engoye ng’avudde ku ssomero okutundibwa. <ref name=":5">{{Cite web |last=Mwesigye |first=Shifa |date=26 March 2013 |title=Women's business secrets |url=https://observer.ug/business/79-businesstopstories/24417-womens-business-secrets |access-date=2022-04-03 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yalekulira omulimu gwe ogw’obusomesa, okweyambisa sikaala Yisirayiri gye yali ewa abantu abatendekebwa mu by’okuddukanya wooteeri. Yamala emyaka 2 mu Yisirayiri, n’afuna Dipulooma mu by’okuddukanya wooteeri n’obulambuzi okuva mu wooteeri ya Tadmora eya Tel Aviv . <ref name=":4"/> <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Maama Mbire: The mother of business |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/maama-mbire-the-mother-of-business-1519084 |access-date=2022-04-03 |website=Monitor |language=en}}</ref>​ <ref name=":3"/>[[Kampala|​]] <ref name=":0" /> <ref name=":4" />.Oluvannyuma lw’okudda okuva mu '''Isiraeri''', Mbire yafuuka omukyala Omufirika asooka okuba executive housekeeper ku '''Apollo Hotel''' (kati emanyiddwa nga '''Sheraton Hotel e Kampala'''), gye yakolera okutuuka mu 1973.[1][2] Oluvannyuma yagenda okukolera '''Uganda Hotels''', era n’afuuka omutendesi w’eggwanga lyonna okumala emyaka esatu. Mbire alina ekitiibwa kya pulofeesa okuva mu United Graduate and Seminar of America era nga era yafuna Diguli y’obusawo ey’ekitiibwa okuva mu Yunivasite y’e Nkumba mu 2008. <ref name=":1"/> Okwongeleza kwe'byo, yatandikawo edduuka ly’ebimuli, omusuubuzi w’ebimuli mu Kampala, n’afuuka omusuubuzi w’ebimuli asoose era yekka mu Uganda okumala emyaka kumpi 15. <ref name=":0"/> <ref name=":5"/> <ref name=":4">{{Cite web |title=Mama Mbire: 71 and still thinking big |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1155301 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> Oluvannyuma yaggulawo amakolero g'engoye agayitibwa Pop-in industry, ekkolero eryatunga engoye z'abakyala, <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> naye y'awalirizibwa okukyusa bizinensi oluvannyuma lw'abaserikale [[Idi Amin|ba Idi Amin]] okunyaga ebyuma ebitunga engoye 100 ne bafuula abakozi 200 ne Mbire obutaba na mirimu. <ref name=":0"/> Mbire yatandikawo "Home pride", edduuka ly'emigaati eryasooka okuleeta emigaati egyasaliddwa mu Uganda. <ref name=":5"/> <ref name=":4"/> Oluvannyuma yagenda mu kukola dizayini zomunda ne "Habitat interiors" ng'akozesa obumanyirivu bwe mu kutegeka ebisenge mu Sheraton Hotel. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> Mbire ng’ali wamu ne Mukyaala Ida Wanendeya, Justice Mary Maitun, ne Mukyaala Mary Mulumba, be baatandikawo ekitongole kya Uganda Women’s Finance and credit Trust nga balina omulimu gw’okuwa abantu abafuna ssente entono looni ezitali za musingo n’okusingira ddala abakyala abatalina musingi. <ref name=":0"/> Mbire yafunye engule y’okusiimibwa mu nsi yonna olw’abakyala abakulembedde mu basuubuzi mu nsi yonna okuva mu kibiina ky’emmunyeenye ekya America era nga yafuna engule ya World of Difference Award mu lukiiko lw’ensi yonna olwa International Global Alliance of Women Global Forum e Washington DC. <ref name=":1"/> Era Paapa Francis yamuwa ekitiibwa kya knight mu 2021 olw'emirimu gye yakola mu Klezia Katolika . <ref>{{Cite web |title=Pope knights Katongole, Mama Mbire for exemplary service |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |access-date=2022-04-03 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141130/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-02-17 |title=Pope Francis knights mama Mbire for exemplary service |url=https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |access-date=2022-04-03 |website=UGNEWS24 |language=en-US |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141126/https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":2"/> == Obulamu bw’omuntu ku bubwe == Tereza Mbire yali mufumbo ne Possiano Mbire gwe yazaala naye abaana 6 n’abazzukulu 10. <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> <ref name=":1"/> Bba yafa mu 1985. <ref name=":4" /> Oluyimba "Maama Mbire" olwa [[Bobi Wine]] ne [[Juliana Kanyomozi]] lwali lwa mutabani we [[Charles Mbire]] okujaguza amazaalibwa ge ag'emyaka 70 mu 2004. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> == Ebiwandiiko ebikozesebwa == 1.{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Maama Mbire: The mother of business |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/maama-mbire-the-mother-of-business-1519084 |access-date=2022-04-03 |website=Monitor |language=en}} 2.{{Cite web |title=Mama Mbire, seven more for World of Difference Awards |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001897 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}} 3.{{Cite web |date=2021-02-14 |title=Pope Francis knights Mama Mbire, Emmanuel Katongole, 6 others for exemplary service |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/02/pope-francis-knights-mama-mbire-emmanuel-katongole-6-others-for-exemplary-service.html |access-date=2022-04-03 |website=PML Daily |language=en-US}} 4{{Cite web |date=2012-01-20 |title=Tereza Mbire Interview UWEAL Uganda |url=https://podcast.youmewe.ca/tereza-mbire/ |access-date=2022-04-04 |website=YouMeWe Amplified Podcast |language=en-US}} 5.{{cite journal |last1=McLymont |first1=Rosalind |date=March 2006 |title=Women Leaders of Africa; The sky is only the beginning |journal=Network Journal |volume=13 |issue=4 |pages=50 |id={{ProQuest|222648723}}}} 6.{{Cite web |title=Mama Mbire: 71 and still thinking big |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1155301 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}} 7.{{Cite web |last=Mwesigye |first=Shifa |date=26 March 2013 |title=Women's business secrets |url=https://observer.ug/business/79-businesstopstories/24417-womens-business-secrets |access-date=2022-04-03 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}} 8.{{Cite web |title=Pope knights Katongole, Mama Mbire for exemplary service |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |access-date=2022-04-03 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141130/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |url-status=dead }} 9.{{Cite web |date=2021-02-17 |title=Pope Francis knights mama Mbire for exemplary service |url=https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |access-date=2022-04-03 |website=UGNEWS24 |language=en-US |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141126/https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |url-status=dead }}{{Reflist}} [[Category:Pages with unreviewed translations]] oddbv5q9sx7tdhlogpfc3ykcb17r9wg 54254 54253 2026-06-11T16:04:12Z Berniter 10779 /* Ebiwandiiko ebikozesebwa */ 54254 wikitext text/x-wiki '''Tereza Mbire''' (amanyiddwa nga Maama Mbire, yazaalibwa 25,Ogwekkunebiri 1934) .[[Yuganda|MunnaUganda]] musuubuzi, omuwabuzi ku pulezidenti era omuwolereza. <ref name=":0"/> Ye omu ku baatandikawo ekitongole kya Uganda Women's Finance and Credit Trust era nga ye yatandikawo ekibiina kya Uganda Women Entrepreneurs' Association Ltd. <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web |title=Mama Mbire, seven more for World of Difference Awards |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001897 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-02-14 |title=Pope Francis knights Mama Mbire, Emmanuel Katongole, 6 others for exemplary service |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/02/pope-francis-knights-mama-mbire-emmanuel-katongole-6-others-for-exemplary-service.html |access-date=2022-04-03 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2012-01-20 |title=Tereza Mbire Interview UWEAL Uganda |url=https://podcast.youmewe.ca/tereza-mbire/ |access-date=2022-04-04 |website=YouMeWe Amplified Podcast |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite journal |last=McLymont |first=Rosalind |date=March 2006 |title=Women Leaders of Africa; The sky is only the beginning |journal=Network Journal |volume=13 |issue=4 |pages=50 |id={{ProQuest|222648723}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles></ref> == Ebyafaayo ku bulamu bwe == Mbire yatandika okusoma kwe mu Butare Primary School, n'agenda mu Rushoroza Girls' School okusoma siniya. Oluvannyuma yatendekebwa obusomesa mu ttendekero lya Kinyamasika Teachers college. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> <ref name=":3"/> Mbire yatandika bizinensi ye eyasooka ku myaka 19 ng’omusomesa wa pulayimale mu [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]], ng’akola engoye ng’avudde ku ssomero okutundibwa. <ref name=":5">{{Cite web |last=Mwesigye |first=Shifa |date=26 March 2013 |title=Women's business secrets |url=https://observer.ug/business/79-businesstopstories/24417-womens-business-secrets |access-date=2022-04-03 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yalekulira omulimu gwe ogw’obusomesa, okweyambisa sikaala Yisirayiri gye yali ewa abantu abatendekebwa mu by’okuddukanya wooteeri. Yamala emyaka 2 mu Yisirayiri, n’afuna Dipulooma mu by’okuddukanya wooteeri n’obulambuzi okuva mu wooteeri ya Tadmora eya Tel Aviv . <ref name=":4"/> <ref name=":0">{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Maama Mbire: The mother of business |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/maama-mbire-the-mother-of-business-1519084 |access-date=2022-04-03 |website=Monitor |language=en}}</ref>​ <ref name=":3"/>[[Kampala|​]] <ref name=":0" /> <ref name=":4" />.Oluvannyuma lw’okudda okuva mu '''Isiraeri''', Mbire yafuuka omukyala Omufirika asooka okuba executive housekeeper ku '''Apollo Hotel''' (kati emanyiddwa nga '''Sheraton Hotel e Kampala'''), gye yakolera okutuuka mu 1973.[1][2] Oluvannyuma yagenda okukolera '''Uganda Hotels''', era n’afuuka omutendesi w’eggwanga lyonna okumala emyaka esatu. Mbire alina ekitiibwa kya pulofeesa okuva mu United Graduate and Seminar of America era nga era yafuna Diguli y’obusawo ey’ekitiibwa okuva mu Yunivasite y’e Nkumba mu 2008. <ref name=":1"/> Okwongeleza kwe'byo, yatandikawo edduuka ly’ebimuli, omusuubuzi w’ebimuli mu Kampala, n’afuuka omusuubuzi w’ebimuli asoose era yekka mu Uganda okumala emyaka kumpi 15. <ref name=":0"/> <ref name=":5"/> <ref name=":4">{{Cite web |title=Mama Mbire: 71 and still thinking big |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1155301 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}}</ref> Oluvannyuma yaggulawo amakolero g'engoye agayitibwa Pop-in industry, ekkolero eryatunga engoye z'abakyala, <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> naye y'awalirizibwa okukyusa bizinensi oluvannyuma lw'abaserikale [[Idi Amin|ba Idi Amin]] okunyaga ebyuma ebitunga engoye 100 ne bafuula abakozi 200 ne Mbire obutaba na mirimu. <ref name=":0"/> Mbire yatandikawo "Home pride", edduuka ly'emigaati eryasooka okuleeta emigaati egyasaliddwa mu Uganda. <ref name=":5"/> <ref name=":4"/> Oluvannyuma yagenda mu kukola dizayini zomunda ne "Habitat interiors" ng'akozesa obumanyirivu bwe mu kutegeka ebisenge mu Sheraton Hotel. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> Mbire ng’ali wamu ne Mukyaala Ida Wanendeya, Justice Mary Maitun, ne Mukyaala Mary Mulumba, be baatandikawo ekitongole kya Uganda Women’s Finance and credit Trust nga balina omulimu gw’okuwa abantu abafuna ssente entono looni ezitali za musingo n’okusingira ddala abakyala abatalina musingi. <ref name=":0"/> Mbire yafunye engule y’okusiimibwa mu nsi yonna olw’abakyala abakulembedde mu basuubuzi mu nsi yonna okuva mu kibiina ky’emmunyeenye ekya America era nga yafuna engule ya World of Difference Award mu lukiiko lw’ensi yonna olwa International Global Alliance of Women Global Forum e Washington DC. <ref name=":1"/> Era Paapa Francis yamuwa ekitiibwa kya knight mu 2021 olw'emirimu gye yakola mu Klezia Katolika . <ref>{{Cite web |title=Pope knights Katongole, Mama Mbire for exemplary service |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |access-date=2022-04-03 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141130/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-02-17 |title=Pope Francis knights mama Mbire for exemplary service |url=https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |access-date=2022-04-03 |website=UGNEWS24 |language=en-US |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141126/https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":2"/> == Obulamu bw’omuntu ku bubwe == Tereza Mbire yali mufumbo ne Possiano Mbire gwe yazaala naye abaana 6 n’abazzukulu 10. <ref name=":4"/> <ref name=":5"/> <ref name=":1"/> Bba yafa mu 1985. <ref name=":4" /> Oluyimba "Maama Mbire" olwa [[Bobi Wine]] ne [[Juliana Kanyomozi]] lwali lwa mutabani we [[Charles Mbire]] okujaguza amazaalibwa ge ag'emyaka 70 mu 2004. <ref name=":0"/> <ref name=":4"/> == Ebijuliziddwa == 1.{{Cite web |date=2020-09-14 |title=Maama Mbire: The mother of business |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/uganda-50/maama-mbire-the-mother-of-business-1519084 |access-date=2022-04-03 |website=Monitor |language=en}} 2.{{Cite web |title=Mama Mbire, seven more for World of Difference Awards |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001897 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}} 3.{{Cite web |date=2021-02-14 |title=Pope Francis knights Mama Mbire, Emmanuel Katongole, 6 others for exemplary service |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/02/pope-francis-knights-mama-mbire-emmanuel-katongole-6-others-for-exemplary-service.html |access-date=2022-04-03 |website=PML Daily |language=en-US}} 4{{Cite web |date=2012-01-20 |title=Tereza Mbire Interview UWEAL Uganda |url=https://podcast.youmewe.ca/tereza-mbire/ |access-date=2022-04-04 |website=YouMeWe Amplified Podcast |language=en-US}} 5.{{cite journal |last1=McLymont |first1=Rosalind |date=March 2006 |title=Women Leaders of Africa; The sky is only the beginning |journal=Network Journal |volume=13 |issue=4 |pages=50 |id={{ProQuest|222648723}}}} 6.{{Cite web |title=Mama Mbire: 71 and still thinking big |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1155301 |access-date=2022-04-03 |website=New Vision |language=en}} 7.{{Cite web |last=Mwesigye |first=Shifa |date=26 March 2013 |title=Women's business secrets |url=https://observer.ug/business/79-businesstopstories/24417-womens-business-secrets |access-date=2022-04-03 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}} 8.{{Cite web |title=Pope knights Katongole, Mama Mbire for exemplary service |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |access-date=2022-04-03 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141130/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/90659 |url-status=dead }} 9.{{Cite web |date=2021-02-17 |title=Pope Francis knights mama Mbire for exemplary service |url=https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |access-date=2022-04-03 |website=UGNEWS24 |language=en-US |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924141126/https://ugnews24.info/politics/pope-francis-knights-mama-mbire-for-exemplary-service-ugnews24-2/ |url-status=dead }}{{Reflist}} [[Category:Pages with unreviewed translations]] 15h8sqe9kviy65bikxeima9uolxsjf9 Blu*3 0 8253 54242 48793 2026-06-11T14:42:15Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54242 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Blu 3''' kyali [[:en:All-female_band|kibiina ky'abawala bokka]] [[:en:Uganda|abanayuganda]] abayimbi, ga kyatondebwawo mu Gwokuna mu 2004 oluvannyuma lw'okuwangula empaka z'okuyimba ezaali nga ku ttivi nga ziyitibwa Coca Cola ''[[:en:Popstars|Popstars]]''.<ref>https://mdundo.com/news/19262</ref> Erinya lyatondebwawo okutegeeza abakyala abalungi basatu oba abadugavu okuva mu Uganda. Abaakirimu okusokera ddala yali [[:en:Jackie_Chandiru|Jackie Chandiru,]] [[:en:Lilian_Mbabazi|Lilian Mbabazi]] ne [[:en:Cinderella_Sanyu|Cinderella Sanyu.]] Oluvannyuma lw'okuwangula empaka, beeyongerayo okukwata olutambi olwali luyitibwa Hitaji mu 2004 wamu nerwebayita Burn mu 2007. Olutambi oluyitibwa Hitali lwafulumizibwaako ennyimba nga ezaakwata abantu omubabiro nga "Hitaji", "Frisky" wamu n'olw'ekika kya afro beat lwebayita "Tomalaako". Abawala bano baatongoza olutambi luno olwa Hitaji ku kisaawe ky'e Lugogo [[:en:Cricket|Cricket]] stadium mu Gwekumineebiri mu 2004, ng'eno namungi w'abawagizi yeeyiwayo. Vidiyo ya Hitayi yagenda mu maaso n'ewangula engule ya [[:en:Pearl_of_Africa_Music_Awards|Pearl of Africa Music Awards]] nga bagironze nga vidiyo y'omwaka. Sanyu yalekulira ekibiina kino n'agenda okukola emirimu emirala nga mu kifo kye bazaamu Mya Baganda. Erinya ly'ekibiina lyakyusibwa nebalifuula Blu 3, nga muno emunyeenye egiddwamu. Mu 2006, ekiibina kya Blu 3 kyadamu okugenda mu situdiyo n<nowiki>'eyali aabyamba okufulumya ennyimba zaabwe era nga baludde naye Steve Jean, nebakwata olutambi olwali oluwanvu lwebayita ''</nowiki>''Burrn<nowiki>''</nowiki>''. Oluyimba luno lwali [[:en:Navio_(rapper)|Navio]] omuyimbi okuva mu kibiina ekiyitibwa [[:en:Klear_Kut|Klear Kut.]] Ennyimba endala ezaali ku lutambi luno ezaakwata abantu omubabiro kwaliko ezaawandikibwa [[:en:Sylver_Kyagulanyi|Sylver Kyagulanyi]] gamba nga "Nsanyuka Nawe", "Ndibeera Nawe" wamu ne "Nkoye". "Burrn" lwawangula awaadi y'okubeera nga lwalina vidiyo y'omwaka mu bikujuko bya Pearl of Africa Music Awards (PAM Award). Bano baalondebwa era ku ky'okufuna awaadi ez'enjawulo gamba nga [[:en:Kora_Awards|Kora Awards,]] [[:en:Channel_O_Music_Video_Awards|Channel O Music Video Awards,]] ng'era baawangula ebirabo bya mirundi ebbiri ebya [[:en:Kisima_Awards|Kisima Awards]],PAM Awards satu wamu n'endala eziwerako. Ekibiina kino kirambudde amawanga agawerako nga muno mwemuli [[:en:Kenya|Kenya]], [[:en:Rwanda|Rwanda]], [[:en:Tanzania|Tanzania,]] [[:en:South_Africa|South Afrika,]] [[:en:Ghana|Ghana,]] [[:en:Nigeria|Nigeria,]] [[:en:UK|Bungereza]] wamu ne [[:en:Ethiopia|Ethiopia]]. Olutambi olupya lwali muntegeka ez<nowiki>'okufulumizibwa mu 2008, nga lukwatiddwamu abafulumya ennyimba okuva kumutendera gw'ensi yonna gamba nga Charlie King wamu ne Aydee owa Goodenuffa nga naye yeegata ku pulojekiti eno. Erinya eryali ligenda okubeera nga likozesebwa mu pulojekiti eno lyali B3, nga lisuubirwa okuggwa mu Gwekumi mu 2009. Oluyimba olwali lusiibirwa okubeera nga lwelusooka ku lutaambi luno lwali lutabikiddwamu engeri y'olulimu olulatini ng'era luyitibwa ''Together''</nowiki>, nga lufumiziddwa Steve Jean.<ref>https://www.howwebiz.ug/Blu3/biography</ref> Ku lwokusatu mu Gwekumineebiri nga Lilian Mbabazi yagenda ku mikutu gimukwanira wala n<nowiki>'akyasanguza nga abasatu bano webaali bagenda okuddamu okuyimbira awamu ku siteegi, mu kifulu kyebaali bagenda okuyita ba Blu 3 okudda okwegata oba ''The Blu3 Reunion'' kunaku z'omwezi ezitayogerwa, nga bali ku woteeri nya Protea Hotel Kampala Skyz, ng'</nowiki>eno esinganibwa Naguru, mu Kampala.<ref name=":0">https://www.pulse.ug/entertainment/music/the-blu3-reunion-show-announced/jxyv458</ref> ''"Okulinda kuwedde eri abaagala ennyimba ne muziki, nga kino, essanyu linzita okugabana amawulire gano, nti ekibiina ky'abawala abayimbi abaakola erinya mu muziki wa Uganda, ekya BLU3 kigenda kuba kidda okusisinkana okucamula abantu nga 14 Ogwekumineebiri mu 2023 nga bino'' Mbabazi yabiteeka ku mukutu gwe ogwa Instagram. ''" Mutwegateko bwetubabeera tuyuguumya siteegi, nga tukomyawo ennyimba ezaabugumya ng'emitima wamu n'amassanyu agatayinza kwerabirwa. Y'esswa ey'okusaasaanya omukwano wamu n'okukuba kukerere.'' Ngali ku mukutu gwe ogwa Instagram, Chandiru yateekako, kunkomerero, akaseera buli omu k'abadde alindirira. Nga omu kubali mu kiibin kya blu3 omusanyufu'', ekibiina ky'abawala eky'abayimbi mu Uganda eky'enjawulo, sisobola kukwatirira ssanyu lyenina okulangirira nga wetugenda okubeera nga tuddamu okusisinkana oluvannyuma l'wemyaka 10. Mwetegeke okwerolera ku kukomawo kwafe nga 14 Ogwekumineebiri mu 2023 ku woteeri ey'enjawulo eya Skyz Hotel e Naguru!'' Cindy Sanyu yali tanaba kuteekayo ku mikutu gye ebikwatagana ku kivulu kino. Abasatu bano baasisinka nga abavubuka mu biseera by'empaka z'okunoonya abayimbi ezaali ziyitibwa Coca-Cola Pop Stars, nga oluvannyuma lw'empaka zino, abasatu bano, mu 2005 beegata nebatandikawo ekibiina kyebaali bayita Blu*3 ekyali kidukanyizibwa Steve Jean, omufulumya w'ennyimba ow'ebyafaayo, ng'era ye nannyini Fenon Records. Wabula ekibiina tekyawangaala kumala banga ddene oluvannyuma lw'okubeera nga Cindy yali agobeddwa, nga oluvannyuma lw'emyaka ebbiri, baaleeta Mya Baganda okumudira mu bigere, olwo erinya nerikyusibwa okudda ku Blu 3 nga temuli kamunyeenye. Abasatu bano abapya baali bonna okumala akaseera katono, era oluvannyuma nebasalawo okwawukana buli omu agende ayimbe yekka.<ref name=":0" /> Ekivulu kyabwe kyakyusibwa enaku z'omwezi ng'era kisuubirwa okubeerayo mu Gwomukaaga nga 22 mu 2024 ku woteeri ya Sheraton Gardens mu Kampala.<ref>https://mbu.ug/2024/03/20/blu3-reunion-concert-2024/</ref> == Awaadi == === Ze baawangula === * Mu [[:en:2005_Kisima_Music_Awards|2005, baawangula Kisima Music Awards,]] olw'okubeera abayimbi oba ekibiina ekyali kisinga okuva mu Uganda, wamu ne Vidiyo y'oluyimba eyali esinga okuva mu Uganda * Mu 2005 baawangula awaadi ya [[:en:Pearl_of_Africa_Music_Awards|Pearl of Africa Music Awards]] o<nowiki>'wokubeera ne Vidiyo y'omwaka ey'oluyimba ''Hitaji''</nowiki><ref>https://web.archive.org/web/20070702053829/http://pamawards.com/pages/2005.php</ref> * Mu 2007, baawangula [[:en:Pearl_of_Africa_Music_Awards|Pearl of Africa Music Awards,]] olw<nowiki>'okubeera ne Vidiyo y'omwaka ey'oluyimba ''Burrn''</nowiki> <ref>http://www.museke.com/node/1617</ref> === Zebabalonda okuvuganyizaamu === * Mu [[:en:Kora_Awards|Kora Awards]] eza 2005, olw'okubeera ekibiina ekisinga nga kiva mu Buvanjuba bwa Afrika <ref>https://web.archive.org/web/20061113084534/http://www.koraawards.co.za/english/musicawards_finalists.asp</ref> * Mu za [[:en:Tanzania_Music_Awards|Tanzania Music Awards]] mu 2005, olw'okubeera nga balina olutambi lwali lusinga mu Buvanjuba bwa Afrka oluyitibwa Hitaji<ref>https://web.archive.org/web/20060515123130/http://www.kilitimetz.com/2005/awards/vote.html</ref> * Mu za [[:en:Channel_O_Music_Video_Awards|Channel O Music Video Awards]] eza 2006, olw'okubeera ne vidiyo eyali esinga mu Buvanjuba bwa Afrika ey'oluyimba oluyitibwa Frisky <ref>http://africa.bizcommunity.com/Article/157/66/11163.html</ref> * Mu za [[:en:MTV_Africa_Music_Awards_2009|MTV Africa Music Awards eza 2009]], olw'okubeera ekibiina ekyali kisinga wamu n'okubeera abasinga okusanyusa abantu n'okuyimba <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.museke.com/en/node/3989 |access-date=2022-11-16 |archive-date=2009-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091014215232/http://www.museke.com/en/node/3989 |url-status=dead }}</ref> * Mu za [[:en:2010_Tanzania_music_awards|Tanzania music awards eza 2010,]] olw<nowiki>'okubeera n'oluyimba olwali lusinga mu Buvanjuba bwa Afrika olwali luyitibwa ''Where you are''</nowiki> nga bali ne [[:en:Goodlyfe_Crew|Radio ne Weasel.]] == Ebijuliziddwaamu == {{Reflist}} == Ewalala w'oyinza okubigya == * [http://www.ugpulse.com/articles/daily/Entertainment.asp?about=Blu+3+-+Uganda%27s+International+Organization+for+Migration+Ambassadors&id=1108 Blu 3 nga aba UGPulse.com bababuuza ebibuuzo] * [https://web.archive.org/web/20080503214839/http://www.mtvbase.com/site.php#/music/50/ Nga beebusibwaako aba MTV] * [https://web.archive.org/web/20140109105412/http://www.musicuganda.com/Blu%203.html] Byaterekebwa nga 2014-01-09 mu kyuuma kya Wayback * [https://archive.today/20130222085152/http://www.ugandaonline.net/blu3] [[Category:Bayimbi]] oazna1lj7bbx25ap0jnw16psgnibs82 Bevis Mugabi 0 8514 54211 27424 2026-06-11T14:22:30Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54211 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bevis Kristofer Kizito Mugabi''' (eyazaalibwa nga 1 Ogwokutaano1995) muzannyi wa mupiira omutendeke azannya ng'omuzibizi ku ttiimu ya Motherwell ezannyira mu ggwanga lya Scotland. Yazannyirako e Bungereza mu ttiimu ya Yeovil Town mu English Football League. Yazaalibwa mu Bungereza naye akiikirira Uganda ku ttiimu y'eggwanga. == Obuto bwe == Mugabi yazaalibwa mu Harrow, London, mu maka g'abazadde ababeera e [[Kampala]], Uganda. == Olugendo lw'omupiira == === Ng'agutandika === Mugabi yatandika yatandika okuzannya omupiira ng'azannyira Fulham nga tannagenda mu ttiimu ya Southampton's ey'abato mu Gwomusanvu 2011, era n'ateeka omukono ku ndagaano empya ya myaka ebiri n'ekitundu mu Gwokubiri 2015. === Yeovil Town === Yassa omukono ku ndagaano ne ttiimu ya Yeovil Town eguzannyira mu Liigi ey'okubiri nga 5 Ogwomunaana 2016 ku ndagaano ya mwaka gumu. Yazannya omupiira gwe ogusooka nga 9 Ogwomunaana 2016, ng'ava ku katebe mu ddakiika eya 54 mu mpaka za EFL Cup nga bazannya ne Walsall. Mugabi yateeba ggoolo ye esooka mu lmupiira nga bazannya ne Portsmouth mu EFL Trophy nga 30 Ogwomunaana 2016. Yassa omukono ku ndagaano empya ya myaka ebiri ne ttimu mu Gwokutaano 2017. Ku nkomerero ya sizoni ya 2018-19, Mugabi yateebwa ttiimu ya Yeovil oluvannyuma lw'okusalibwako okuva mu League Two. === Motherwell === Nga 12 Ogwomwenda 2019, Mugabi yassa omukono ku ndagaano ne ttiimu ya Motherwell okutuuka mu Gwolubereberye 2020. Oluvannyuma lwa muzannyi munne ku ttiimu ya Motherwell Charles Dunne okufuna obuvune, Mugabi yeetegeka okuzannya omupiira gwe ogusooka mu bwangu bwe yali tasuubira. Nga 22 Ogwekkuminoogumu 2019, Motherwell yalangirira nga bwe yali eyongezzaayo endagaano yaayo ne Mugabi okutuuka mu 2021. Nga 18 Ogwokubiri 2022, Mugabi yassa omukono ku ndagaano empya ne Motherwell, okutuusa mu 2024. == Omupiira gw'eggwanga == Mugabi yali asobola okukiikirira Bungereza oba Uganda bwe kituuka ku ttiimu y'eggwanga. Mu Gwomunaana 2016, Mugabi yayitibwa omulundi gwe ogusooka ku ttiimu y'eggwanga lya Uganda mu mupiira gwabwe ogw'omukwano gwe baali bagenda okuzannya ne Kenya awamu n'omupiira gwabwe ogw'okusunsulamu abaneetaba mu mpaka za Afirika eza 2017 nga bazannya ne Comoros, naye Mugabi ttiimu ye eya Yeovil yamuggya ku lulkalala lw'abazannyi abayitiddwa ng'egamba nti okuyitibwa kwali kwa mangungu. Mu Gwokusatu 2018, Mugabi yayitibwa omulundi ogw'okubiri mu ttiimu y'eggwanga lya Uganda mu mipiira ebiri egy'omukwano. Mugabi yazannya omupiira gwe ogusooka ku ttiimu y'eggwanga ng'azannyira Uganda nga 24 Ogwokusatu 2018 mu mupiira gw'omukwano nga bawangula São Tomé ne Príncipe ku ggoolo 3-1 . Mugabi yakomawo ku ttiimu y'eggwanga oluvannyuma lw'okumala omwaka mulamba nga tayitiddwa, bwe yateekebwa mu lukalala lw'abazannyi abaneetaba mu mpaka z'ekikopo kya Afirika ekya 2019. == Ebibalo bye eby'omupiira == === Ttiimu === {{updated|match played 9 October 2022}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Okulabika n'ebiruubirirwa by'omupiira, omwaka n'omupiiro ! rowspan="2" |Ttiimu ! rowspan="2" |Sizoni ! colspan="3" |Liigi ! colspan="2" |National Cup ! colspan="2" |Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" |Ebirala ! colspan="2" |Omgatte |- !Ekibinja !Emipiira !Ggoolo !Emipiira !Ggoolo !Emipiira !Ggoolo !Emipiira !Ggoolo !Emipiira !Ggoolo |- | rowspan="4" |Yeovil Town |201617 |<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/EFL_League_Two" rel="mw:ExtLink" title="EFL League Two" class="cx-link" data-linkid="195">League Two</a> |31 |1 |1 |0 |2 |0 |5 |1 |39 |2 |- |2017-18 |League Two |22 |2 |2 |0 |0 |0 |4 |0 |28 |2 |- |2018-19 |League Two |32 |1 |1 |0 |0 |0 |2 |0 |35 |1 |- ! colspan="2" |Omugatte !85 !4 !4 !0 !2 !0 !11 !1 !102 !5 |- | rowspan="5" |Motherwell |2019-20 |<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Premiership" rel="mw:ExtLink" title="Scottish Premiership" class="cx-link" data-linkid="245">Scottish Premiership</a> |10 |0 |1 |0 |0 |0 |0 |0 |11 |0 |- |2020-21 |Scottish Premiership |23 |2 |1 |0 |1 |0 |2 |0 |27 |2 |- |2021-22 |Scottish Premiership |31 |2 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |33 |2 |- |2022-23 |Scottish Premiership |7 |0 |0 |0 |1 |0 |2 |0 |10 |0 |- ! colspan="2" |Omugatte !71 !4 !4 !0 !2 !0 !4 !0 !81 !4 |- ! colspan="3" |Omugatte ogw'awamu !156 !8 !8 !0 !4 !0 !15 !1 !183 !9 |} === Ttiimu y'eggwanga === {{updated|match played 8 June 2022}}<ref>{{NFT player|id=70817|name=Mugabi, Bevis|access-date=13 July 2019}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Okuzannyira n'ebiruubirirwa by'ekibinja ky'eggwanga n'omwaka !Ttiimu y'eggwanga !Omwaka !Emipiira !Ggoolo |- | rowspan="4" |Uganda |2018 |2 |0 |- |2019 |8 |0 |- |2021 |2 |0 |- |2022 |3 |0 |- ! colspan="2" |Omugatte !15 !0 |} == Ebikopo == '''Southampton''' * Ekikopo kya U21 Premier League: 201415 == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Obulandira obulala == * Bevis Mugabi ku Soccerbase {{Uganda squad 2019 Africa Cup of Nations}}{{Uganda squad 2019 Africa Cup of Nations}} rz7u9z6oly12zswz2ja7xmc8lj61b39 Bexar County, Texas 0 8946 54213 27981 2026-06-11T14:23:33Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54213 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bexar County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]]. {{Amagombolola g’e Texas}} [[Category:Amagombolola g’e Texas]] [[Category:Texas, United States]] [[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]] [[Category:Texas]] [[Category:Add maps later]] 06gnjqb5aoav9oksnva18e8dmd20ghg Blanco County, Texas 0 8947 54240 27982 2026-06-11T14:40:15Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54240 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Blanco County, Texas''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]]. {{Amagombolola g’e Texas}} [[Category:Amagombolola g’e Texas]] [[Category:Texas, United States]] [[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]] [[Category:Texas]] [[Category:Add maps later]] j04s5yjd982do9uv6c73iyn4wet8jou Betty Lalam 0 9753 54200 43505 2026-06-11T14:12:58Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54200 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Lalam''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] omusomesa, ng'era y'omu kubaali [[:en:Kidnapping|baawambibwa]] abayeekera b'ekibinja kya [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord's Resistance Army]].Y'akulira ekifo ekibuda buda abantu abaatataganyizibwa olutalo, ekiyitibwa .<ref name="auto">{{Cite news}}https://www.bbc.com/news/av/world-africa-29809674</ref> == Obulamu bwe, n'emirimu == Mu mwaka gwa 1994, Lalam bweyalina emyaka 14, yawambibwa abayeekera okuva mu kibiinja kya Lord's Resistance Army okuva mu maka gaabwe agaali mu [[:en:Koro_Sub-county|gombolola ly'e Koro]], erisingaanibwa mu [[:en:Amuru_District|disitulikiti y'e Amuru]], mu bukiika ddyo bwa Uganda.<ref name="auto" /> Maama wa Lalam teyasoobola kutuusa lunaku luddako kuba y'omu kubaatemwa temwa abayeekera b'ekibiinja kya Lord's Resistance Army (LRA) abamusingaana mu nyumba yabwe olunaku lwerumu. Wabula kitaawe eyali yasooka okukakibwa abayeekera okwetika esepiki enene ezaali zijuddemu ennyama, yatibwa oluvannyuma lw'okwemuliugunya olw'okubeera nga yeyeetise ebintu by'ekika bwekiti ng'ate byaali bizitowa. Yagenda mu maaso ng'alaba okutibwa okulala, okutulugunya, ogw'obuliisa maanyi, n'engeri nnyingi ezaali ez'okumala abantu emirembe, nga bino byonna byali bikolebwa abayeekera b'ekibiinja kya LRA. Mu mwaka gwa 1995, Lalam yafuna akakisa k'obulamu bwe ak'okutoloka okuva mu buwambe, abayeekera aba LRA webaali balumbye akabuga [[:en:Atiak|Atiak]], mu [[:en:Amuru_District|disitulikiti y'e Amuru]]. Oluvannyuma yagenda mu [[:en:Kampala|Kampala]] okubeera ne muganda we, nga bw'anoonya kyeyali asobola okukola. Lalam yatandika okutunda omwenge omuganda asobola okukungaanya ssente okweweerera mutendekero erisomesa eby'emikono mu kutuunga, n'okutona tona. Obukugu bwe obwamuyamba okwegulirawo enzigi z'ebirubirirwa bye eby'enjawulo.<ref name="auto" /> Oluvannyuma lwa koosi eyo, yafuna omulimu mu kitongole kya Gulu Support Children Organization (GUSCO) ekiyamba abaana nga kisingaanibwa mu disitulikiti y'e Gulu,<ref>[https://archive.crin.org/en/library/organisations/gulu-support-children-organisation.html Gulu Support Children Organization (GUSCO)]</ref> nga kiri mu kitundu ng'era kikolaganan'aba World Vision okuyamba okufunira abo abatataganyiziddwa entalo, n'abaana ababadde abajaasi, nga kibawa okubudabudibwa, n'obuyambi obwabulijjo. Mu mwaka gwa 2004, yalekulira omulimu gwe n'atandika olugendo olutaali lwangu, ng'ayamba abakazi n'abawala ababeera bavudde mu kuwambibwa, nga yalitandikira wabweru w'omuzigo gwe gweyali apangisa, n'abwala 5, beyatandekera kubweereere nga tewali gw'asasuza, n'akozesa ekyaalani kimu, wabula obudde webwagenda butambula, bano beeyongerako obungi.<ref>{{Cite web}}https://nilepost.co.ug/2021/02/12/meet-betty-lalam-a-heroine-in-the-lives-of-more-than-4000-former-lra-captives/</ref> Mu mwaka gwa 2006, Lalam yateeka omukono kundagaano nekitongole kya [[:en:World_Vision_International|World Vision]], okutendeka abakzi 60 n<nowiki>'abawala abaali bavudde mukuwambibwa, yakozesa ssente zeyali afunye okuva ndagaano ab'ekitongole kya World Vision gyebaali baamuwa okugula ettaka kweyateeka amaka agabeeramu abantu ababeera batatagayizibwa entalo, nga gayitibwa ''Gulu War Affected Training Centre''</nowiki>.<ref>{{Cite web}}https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/changing-lives-in-gulu-through-skills-training-1610428</ref> Mu mwaka gwa 2008,ekirooto kya Lalam kyatukirira, omubaka w'eggwanga lya South Afrika mu Uganda, Thanduyise Henry Chiliza, bweyeeyama okuzimba ekifo webatendekera, nga baakozesa kampuni y'e South Afrika eyitibwa Eskom.<ref>{{Cite web}}https://www.gov.za/address-deputy-minister-correctional-services-hlengiwe-mkhize-launch-training-centre-women-survivors#</ref> Ekyava mu bino kwaliko ebibiina, ebisulo, eterekero lya kompuyuuta era mwebazisomera byebazimbibwa. Mu mwaka gwa 2010, ekifo kino ekya Gulu War Affected Training Centre kyagulwawo mu butongole, ng'era okuva kulunaku olwo okusinziira ku kifo kino, kyakatikira abayizi 4,300 okuva mu koosi z'emikono ez'enjawulo gamba g'okukanika, okusiba enviiri, okutungisa ekyalaani, okufuma n'okudukanya ebya bizineensi.<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20230311102533/https://newafricanmagazine.com/20257/</ref><ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20230116125913/https://www.eskom.co.ug/node/115</ref> == Okumusiima == Yasiimibwa ng'omu kubakazi 100 abalondebwa omukutu gwa ttivi ogwa mawuliri ogwa BBC mu mwaka ga 2014.<ref>{{Cite news}}https://www.bbc.com/news/world-29758792</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_kidnappings|List of kidnappings]] * [[:en:List_of_solved_missing_person_cases:_pre-2000|List of solved missing person cases]] rk79rrw0f553gmffmbdyv9gczdy69jb Beverley Nambozo 0 9759 54210 33613 2026-06-11T14:21:54Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54210 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Beverley Nambozo''' Nsengiyunva [[:en:Ugandan|munayuganda]] omuwandiisi,<ref name="courrierdesafriques">[https://web.archive.org/web/20141225155825/http://www.courrierdesafriques.net/2014/12/interview-beverley-nambozo-nsengiyunva-i-have-many-africas https://web.archive.org/web/20141225155825/http://www.courrierdesafriques.net/2014/12/interview-beverley-nambozo-nsengiyunva-i-have-many-africashttps://web.archive.org/web/20141225155825/http://www.courrierdesafriques.net/2014/12/interview-beverley-nambozo-nsengiyunva-i-have-many-africas][https://web.archive.org/web/20141225155825/http://www.courrierdesafriques.net/2014/12/interview-beverley-nambozo-nsengiyunva-i-have-many-africas INTERVIEW-BEVERLEY NAMBOZO NSENGIYUNVA], courrierdesafriques.net Retrieved 25 December 2014</ref> w'ebitontome,<ref name="mildredbarya">http://mildredbarya.com/2011/meet-beverley-nambozo-the-poet/[http://mildredbarya.com/2011/meet-beverley-nambozo-the-poet/ "Meet Beverley Nambozo the poet"], mildredbarya.com. Retrieved 15 April 2014.</ref> muzannyi wa firimu, mulwanirizi w'eddembe ng'ayita mu kuwandiika, n'okuwandiika ebikwatagana ku bantu. Yeeyatandikawo ekibiina kya [[:en:Babishai_Niwe_(BN)_Poetry_Foundation|Babishai Niwe (BN) Poetry Foundation]] ekyayitibwa nga <nowiki>''The Beverley Nambozo Poetry Award ekyali ng'eky'</nowiki>abakyala okuva mu Uganda nga kyatandikibwawo mu mwaka gwa 2008<ref name="afrolit">http://afrolit.com/uganda-ignites-in-poetry-passion/1192/l.aspx[http://afrolit.com/uganda-ignites-in-poetry-passion/1192/l.aspx "Uganda Ignites in Poetry Passion"], afrolit.com. Retrieved 15 April 2014.</ref> ng'akatuuti n'okulaba ng'okuwandiika ebitontome kugenda mu maaso era kukulakulana.<ref name="mosaic-magazine">http://mosaicmagazine.org/blog/?p=3597#.VLALGiuUeXt[http://mosaicmagazine.org/blog/?p=3597#.VLALGiuUeXt Beverley Nambozo Nsengiyunva: Interview], mosaicmagazine.org Retrieved 9 January 2015</ref> Kikuze era nekibeermu abawandiisi b'ebitontome okuva ku semazinga wa Afrika, ng'era kidukannyizibwa ng'ekigaba engule eri abo ababeera basinze okuwandiika ebitontome buli mwaka.Mu mwaka gwa 2014, engule eno yayongerezebwayo neebuna semazinga yenna, ng'esira eritadde ku basajja n'abakazi. Mu mwaka gwegumu, ekibiina kino kyagenda mu maaso nekifulumya engero ezaali ziwerako nga ziri mu bungi okuva mu bawandiisi mu Afrika abaali bawerako.<ref name="storymojahayfestival">http://storymojahayfestival.com/portfolio/beverly-nambozo/[http://storymojahayfestival.com/portfolio/beverly-nambozo/ Beverly Nambozo] storymojahayfestival.com.Retrieved 15 April 2014.</ref> Era yeeyatandikawo etendekero lya Babishai Niwe Women<nowiki>'s Leadership Academy..Nambozo jyeegata ku kakiiko ka ''Crossing Borders Scheme British Council akakisinganibwa mu Uganda mu mwaka gwa 200, wansi w'ekika ky'</nowiki>engero enyiimpi.<ref name="transculturalwriting">http://www.transculturalwriting.com/radiophonics/contents/writers/index.html?p=D5D44D521d71c24BA7UpU28D41C9&rp=false[http://www.transculturalwriting.com/radiophonics/contents/writers/index.html?p=D5D44D521d71c24BA7UpU28D41C9&rp=false Beverly Nambozo Project participant in Uganda], transculturalwriting.com. Retrieved 15 April 2014.</ref> Yalondebwa ku ky<nowiki>'omwezi gw'omunaana, mu mwaka gwa 2009 ku lw'ekiraba kya 'Arts Press Association (APA) Awards' nga kino ky'ekibiina ekisiima ababeera basinze okwolesa ebintu ebyenjawulo ng'ebifannanyi, ennyimba, okuwandiika obutabo, okuzannya firimu n'ebirala, nga baali bamusiima okubeera nga olw'okubeera nga yali akomezaawo obulamu mu bitontome bya Uganda, oluvannyuma lw'okutandika ''Beverley Nambozo Poetry Award''</nowiki>, engule eyasookera ddala nga yakuweebwa mukyala okuva mu Uganda.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.femriteug.org/?view=7 |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323191715/https://www.femriteug.org/?view=7 |url-status=dead }}</ref> Nambozo yakolerako mu kitongle kya <nowiki>''</nowiki>Eastern African Sub-Regional Support Institute, ku by'enkulakulana by'omukyala n'okulaba ng'agenda mu maaso (EASSI), mu kakiiko ka Bungereza, nga pulogulaamu eyali nga kuleediyo gyeyaweereza ng'okumala emyaka 2 ku mukutu gwa 104.1 Power FM mu [[:en:Kampala|Kampala]]. Yawerezaako ng'era y'akulira oba nga ye maneja ng'ow'ensonga z'abawuliriza, ng'ayita mukukola okunoonyereza okw'enjawulomu bantu. Nga tanaba kukola ebyo, yaliko omusoma era eyali ayigiriza amazina kusomero lya Rainbow International School mu Kampala. Okuva mu mwaka gwa 1999, abadde mu kibiinja ky'abazinyi b'amazina ekibadde kitegeka ebivulu mu makanisa ne mu bitundu eby'enjawulo. Nambozo abadde yeenyigira mu kakuyege w'okulaba ng'abavubuka mu masomero ga siniya ne yunivasite galwanyisa ekirwadde kya siriimu oba akawuka kamukenenya.<ref name="mumpsimus">http://mumpsimus.blogspot.com/2007/01/some-thoughts-on-kwani-litfest-from.html[http://mumpsimus.blogspot.com/2007/01/some-thoughts-on-kwani-litfest-from.html Some Thoughts on Kwani? LitFest from Beverley Nambozo], mumpsimus.blogspot.com. Retrieved 15 April 2014.</ref><ref name="chimpreports">http://chimpreports.com/index.php/entertainment/15132-beverley-poetry-is-a-journey-of-self-expression.html[http://chimpreports.com/index.php/entertainment/15132-beverley-poetry-is-a-journey-of-self-expression.html "Beverley: Poetry Is A Journey of Self-Expression"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416183928/http://chimpreports.com/index.php/entertainment/15132-beverley-poetry-is-a-journey-of-self-expression.html|date=16 April 2014}}, chimpreports.com. Retrieved 15 April 2014</ref> == Obulamu bwe n'eby'enjigiriza == Nambozo yazaalibwa omwamu Herbert Mugoya n'omukyala Betty Mugoya. Kitaawe yali mukungu, ng'era yali abeera mu ggwanga lya Bungereza okumala emyaka 8 nga Nambozo akyali mwana muto. Yasomera ku Kampala parents school, [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] ne [[:en:Makerere_College_School|Makerere College School]], nga tanaba kwegata ku [[:en:Makerere_University|setendekero ly'e Makerere]] gyeyafunira diguli mu byokusomesa n'okuwandiika mu luzungu. Alina ne satifikeeti mu lulimi olufalansa gyeyafunira kutendekero lya Alliance Française de Kampala, ssaako ne diguli ey'okubiri eyawukana mu kuyiiya ng'owandiika gyeyafunira kutendekero lya [[:en:Lancaster_University|Lancaster University]].<ref name="obse-rver">http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=32759%3A-nambozo-on-how-to-reach-more-readers-in-a-changing-world&catid=53%3Ainterview&Itemid=67[http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=32759%3A-nambozo-on-how-to-reach-more-readers-in-a-changing-world&catid=53%3Ainterview&Itemid=67 Nambozo on how to reach more readers in a changing world ] observer.ug. Retrieved 15 July 2014.</ref> Nambozo yali mwana weyatandikira okwegwanyiza okuwandiika ebitontome. Kitaawe yali musajja muyiiya nnyo, engeri gyeyali omukungu eyali atambuddeko engeedo ezaali ziwerako.Yavunula okulambula kwe okw'ensi ez'enjawulo nga amaka, ekintu ekyamusikiriza. Esomero gyeyagenda nga nalyo lyamukwatira ngako mu kuwandiika kwe, wamu n'okubisoma mubiseera by'enkuungaana z'abayizi bane, mu kibiina, wamu ne mubisulo gyebaali basula. Yatera ng'okuyiiya ebitontome oba ebigambo byebaali boogera nga balinga abafubutuka nga bino yabikolera ng'ebisulo gyebaali basula, oba ebibiina, nga baabifuula nga nebabiteeka mu mpaka z'amazina.<ref name="globalpressjournal">http://www.globalpressjournal.com/africa/uganda/ugandan-poet-preserves-oral-expression-and[http://www.globalpressjournal.com/africa/uganda/ugandan-poet-preserves-oral-expression-and Ugandan Poet Preserves Oral Expression and Promotes Social Change April 16, 2014], globalpressjournal. Retrieved 30 April 2014.</ref> == Okuwandiika == Nambozo ya'omu kubali oba memba wa [[:en:FEMRITE|FEMRITE]], ng<nowiki>'era ye muwandiisi ''Unjumping''</nowiki>,<ref name="freduagyeman">http://freduagyeman.blogspot.com/2012/09/42-unjumping-by-beverley-nambozo.html#!/2012/09/42-unjumping-by-beverley-nambozo.html[http://freduagyeman.blogspot.com/2012/09/42-unjumping-by-beverley-nambozo.html#!/2012/09/42-unjumping-by-beverley-nambozo.html Unjumping by Beverley Nambozo Nsengiyunva] freduagyeman.blogspot.com. Retrieved 14 April 2014.</ref><ref name="erbacce-press">http://www.erbacce-press.com/#/beverley-nambozo-nsengiyunva/4542604103[http://www.erbacce-press.com/#/beverley-nambozo-nsengiyunva/4542604103 Beverley-nambozo-nsengiyunva] erbacce-press.com. Retrieved 14 April 2014.</ref> akatabo akajudde ebitontome nga kaafulumizibwa erbacce-press mu mwaka gwa 2010, oluvannyuma lw'okubeera nga yali akutte kifo kyakubiri mu mpaka z'okuwandiika ebitontome eza buli mwaka.Omuzannyo gwe ogwalimu ebintu eby'enjawulo nga gwai guyitibwa <nowiki>''</nowiki>''GA-ad'',<nowiki>''</nowiki> gweyawandiika gwegwatibwamu omuwandiisi w'emizannyo okuva mu Uganda Judith Adong, eyalondebwa ng'omuzannyi w'omwezi mu kifo gyebagizannyira ekya <nowiki>''</nowiki>New York National Black Theater<nowiki>''</nowiki> mu mwezi ogw'omunaana, mu mwaka gwa 2013. Olugero lwe olwali luyitibwa "The Best Non-crier ku Purley Avenue", lwafulumizibwa ku mikutu gya postcolonial.org.<ref name="postcolonial">http://postcolonial.org/index.php/pct/issue/view/42/showToc[http://postcolonial.org/index.php/pct/issue/view/42/showToc ''Postcolonial'' Vol. 8, No. 1 (2013)], Retrieved 22 April 2014.</ref> Yeetaba mu Blogathon. Engero zze ezaali ennyimpi, ebitontome, ne byeyawandiika ng'eby'enjawulo babifulumizaa mu butabo bw]'enajwulo okuli; <nowiki>''</nowiki>''Drumvoices Review'',<nowiki>''</nowiki> Femrite, ''Kwani?'', ''Enkare Review'', <nowiki>''</nowiki>''Copperfield Review'',<nowiki>''</nowiki> ''Postcolonial text'', ''Feast, Famine ne Potluck'' anthology, n'obutabo obulala mu Uganda n'ensi yonna. Ebisinga byazze awandiika kungendo zze z'abaddeko ng'olwomu Mexico, Lamu, Kenya, Misiri, ekuumiro ly'ebisolo erya Lake Mburo National Park, Kingfisher Resort, ekuumiro ly'ebisolo erya Queen Elizabeth National Park, n'ebifo ebirala, bifulumiziddwa mu ''UGPulse, n'emu mpapula z'amawulire eza'' ''[[:en:New_Vision|New Vision]]''. Mu mwaka gwa 2013, yatekebwa ku lukalala lw'ekirabo kya Poetry Foundation Ghana prize, eky'abazinse banaabwe mukuwandiika ebitontome, <ref name="poetryfoundationghana">http://www.poetryfoundationghana.org/index.php/en/featured/poetry-news/item/800-shortlist-for-ghana-poetry-prize-2013-released[http://www.poetryfoundationghana.org/index.php/en/featured/poetry-news/item/800-shortlist-for-ghana-poetry-prize-2013-released Shortlist for Ghana Poetry Prize 2013 Released], poetryfoundationghana.org. Retrieved 15 April 2014.</ref><ref name="lancaster">http://www.lancaster.ac.uk/fass/faculty/stories/1944/[http://www.lancaster.ac.uk/fass/faculty/stories/1944/ Creative Writing Alumnus Shortlisted for Ghana Poetry Prize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416192002/http://www.lancaster.ac.uk/fass/faculty/stories/1944/|date=16 April 2014}} lancaster.ac.uk. Retrieved 15 April 2014.</ref> olw<nowiki>'ekitontome kye kye ekyali kiyitibwa "I Baptise You with My Child's Blood", oba nkubatiza n'omusaayi gw'omwana wange, nebamuteeka nekulukalala oluwanvu olwabaali bavuganya ku ky'engule ya ''Short Story Day Africa prize'' olw'</nowiki>olugero lwe olumpi.<ref name="shortstorydayafrica">https://web.archive.org/web/20140714180430/http://shortstorydayafrica.org/the-longlist-feast-famine-and-potluck/[https://web.archive.org/web/20140714180430/http://shortstorydayafrica.org/the-longlist-feast-famine-and-potluck/ The Longlist] shortstorydayafrica.org. Retrieved 10 June 2014.</ref> Emirimu gye gitereddwa ku butuuti bw'emikutu gya <nowiki>''</nowiki>Pan-African poetry platform egya [[:en:Badilisha_Poetry_Radio|Badilisha Poetry Radio]].<ref name="badilishapoetry">http://badilishapoetry.com/artists-profile/302/[http://badilishapoetry.com/artists-profile/302/ Beverley Nambozo Nsengiyunva] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140520051114/http://badilishapoetry.com/artists-profile/302/|date=20 May 2014}} badilishapoetry.com. Retrieved 15 April 2014.</ref> Mu mwaka gwa 2013, yalabikako ku mikutu gya leediyo ya [[:en:BBC_Radio_3|BBC Radio 3]] mu pulogulaamu ya <nowiki>''</nowiki>''Cabaret of the Word<nowiki>''</nowiki>''.<ref name="bbc">http://www.bbc.co.uk/programmes/b03c09j5[http://www.bbc.co.uk/programmes/b03c09j5 Philip Pullman, Hannah Silva, Beverley Nambozo, Graham Mort], www.bbc.co.uk. Retrieved 15 April 2014.</ref> Ekitontome kye ekya "Lake Nalubaale. Lake she Uganda" oba <nowiki>''Enyanja Nalubaale, enyanja enkazi mu Uganda'' kyalondebwa ng'ekitontome kya Uganda eky'</nowiki>omwaka 2014 mu mizannyo egyetabibwamu amawanga agali mu lubu olumu ne Bungereza.<ref name="b-b-c">http://www.bbc.co.uk/programmes/p020h4j7[http://www.bbc.co.uk/programmes/p020h4j7 Uganda: Beverley Nambozo Nsengiyunva ], www.bbc.co.uk. Retrieved 18 June 2014.</ref> == Obutabo bwe obwafulumizibwa == === Ebitontonme ebiwerako === *   === Ebitontome === * "I baptize you with my child's blood", "Sseebo gwe Wange", "Lamu", in  <cite class="citation book cs1" id="CITEREFBeverley_Nambozo_Nsengiyunva2014">''A thousand voices rising: An anthology of contemporary African poetry''. BN Poetry Foundation. ISBN&nbsp;<nowiki><bdi>978-9970-9234-0-3</bdi></nowiki>.</cite> * "Microwave", "I will never be you", in  <cite class="citation book cs1" id="CITEREFAnthonia_C._KaluJuliana_Makuchi_Nfah-AbbenyiOmofolabo_Ajayi-Soyinka2013">''Reflections: An Anthology of New Work by African women poets''. Lynne Rienner Publications. ISBN&nbsp;<nowiki><bdi>978-1-58826-868-6</bdi></nowiki>.</cite> * Ha!Ha!Ha!Ha!, in  <cite class="citation book cs1" id="CITEREFOkaka_DokatumRose_Rwakasisi2009">''The Butterfly Dance: words and sounds of colour''. Femrite Publications. ISBN&nbsp;<nowiki><bdi>978-9970-700-18-9</bdi></nowiki>.</cite> * "Unjumping", in  <cite class="citation book cs1">Femrite Publications. 2009. ISBN&nbsp;<nowiki><bdi>978-9970-700-18-9</bdi></nowiki>.</cite> * "Bujumbura", ''[[:en:Wasafiri|Wasafiri]]'', 2015 * "I Baptize You with my Child's Blood", shortlisted for Poetry Foundation Ghana 2013 prize and will be published in the anthology, 2014 * [http://revistamododeusar.blogspot.com/2014/01/beverley-nambozo-nsengiyunva.html "Nyali Beach-Mombasa, Please Boss"], in revistamododeusar.blogspot.com, 2014 * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p020h4j7 "Lake Nalubaale. Lake she Uganda"], Uganda poem, commonwealth games 2014 * Ga-AD, hybrid poetry and theatre with Judith Adong, performed during the 45th reading, Black Series, New York City, 2013. * [https://web.archive.org/web/20230324054801/http://www.thenewblackmagazine.com/view.aspx?index=2568 "At the Graveyard, Nyali Beach-Mombasa"], New Black Magazine, 2011 * "Al Qaeda", "Eloped", "High heels" and "Nyali Beach-Mombasa", published in ''Loamshire Review'', a UK magazine, 2010 * "Dance Partner", "In the Restaurant" and "Crocodile Farm in Mombasa", published in ''Drumvoices Revue, A confluence of Literary, Cultural and Vision Arts'', published by Southern Illinois University English Department, 2007 * "Al Qaeda", published in ''Kwani?'' 4, an East African literary journal, 2006 === Engero ennyimpi === * "Looking", in {{Cite book|author=Karen Jennings (author)}}<cite class="citation book cs1" id="CITEREFJennings2013">''Feast, Famine and Potluck''. Shortstory day Africa. ISBN&nbsp;[[Special:BookSources/9780620588867|<bdi>9780620588867</bdi>]].</cite> * "Miss Nandutu", in {{Cite book|author=Violet Barungi}}<cite class="citation book cs1" id="CITEREFViolet_Barungi2001">''Words from a Granary''. Femrite Publications. ISBN&nbsp;[[Special:BookSources/9789970700011|<bdi>9789970700011</bdi>]].</cite> * ''Kampala Kuyiiya'', upcoming US academic journal, 2014 * [http://postcolonial.org/index.php/pct/article/view/1692/1501 "The best non-crier on 50 Purley Avenue"] in ''Postcolonial Journal'', Vol. 8, no. 1 (2013) * "A Writer is Never a Prisoner", Femrite, 2004 * "My Winter Life", in ''Copperfield Review'', a U.S, publication, 2003 * "Splash", in a Water Anthology launched in Netherlands 2003 * "Samuka Island", in the ''Dawn Magazine'', 2003 * "Writing From The Heart", ''New Writer magazine'', 2003 * "My Winter Life", published in Copperfield Review, an online UK magazine, 2003 * "Splash", published in ''Water Stories'', by the IRC International Water and Sanitation Centre, 2003 mi5hycylez8omqcbtxbgm3a641ymh2z Betty Nakibuuka 0 10308 54205 35207 2026-06-11T14:17:24Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54205 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Nakibuuka''' era amanyiddwa nga Betty Nakibuuka Senyonjo (yazaalibwa mu 1975) [[:en:Gospel_music|muyimbi w'enyimba ez'ediini]] [[Yuganda|Munnayuganda]], [[:en:Songwriter|muwandiisi w'ennyimba]], era [[:en:Worship|omusinza]] . Ye maama w’omuyimbi w’enyimba ez'ediini Gloria Mulungi amanyiddwa nga [[Baby Gloria]] . Ezimu ku nnyimba ze yasinga okweyoleka kuliko ‘Baddu ba Yesu’, ‘Tukutendereza’, ‘Luyimba lwange’, ne ‘Munene Munene’, n’endala. Ng’omulimu guno guwezezza emyaka egisukka mu makumi abiri, yeenyweza ng’omuntu ow’amaanyi mu nsiike y’okuyimba enjiri mu Uganda. == Gyenvudde n’emirimu == Betty Nakibuuka yazaalibwa nga mwana ow’ekkumi n’omu ku baganda be kkumi na babiri. Ku myaka emito egy’obukulu 14, yatandika okukola. Nakibuuka ng’ali wamu ne nnyina, Rose Nakato, yeenyigira mu kutunda engoye enkadde buli luvannyuma lw'okusoma okusobola okufuna okufuna ssente z’okusoma n’ebyetaago. Maama we bwe yatandika okufuna obulumi mu nyingo n'okuzimba,Nakibuuka amaanyi yagateeka mu kukola yekka. Mu 1991, Nakibuuka bwe yali akola emirimu gye egy'obusuubuzi nga bweyateranga okukola, yasanga ababuulizi abamatiza omuvubuka ono "okukwasa Yesu Kristo omulokozi emigugu gye gyonna." Nakibuuka yalina obwagazi eri abaana okuva mu buto, ekyamuleetera okwenyigira mu ssomero lya Ssande erya Klezia eryaweebwayo eri abavubuka. Yatandika okuyiiya n’okukwata ennyimba n’abato. Olwo n’asanga okusembezebwa n’okusiimibwa olw’ekitone kye eky’okuyimba ekyaggulawo ekkubo ly’okukwata ebisale by’olutambi lwe olusooka. Yayingira mu kuwagira ennyimba mu bitongole eby’ekitiibwa nga House of Manji, Silky Pads, ne Britania. == Ennyimba ze enkakafu == Ezimu ku nnyimba ze:   == Obulamu bwe == Nakibuuka mufumbo ne John Senyonjo era abafumbo bano baagattibwa nga 3rd November 1999 mu kkanisa ya Full Gospel Church e Makerere. Abaagalana bano balina abaana basatu okuli n’omuyimbi Gloria Mulungi amanyiddwa nga [[Baby Gloria]] . <ref name=":1" /> == Okusunsulwa ne Awaadi == * Mu 2004, Betty yalondebwa ng’omuyimbi omukyala asinga mu mpaka za TOP Radio National Music Awards ezaali mu [[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|kisaawe e Namboole]] nga October 8th 2004. * Mu 2010, yawangula engule ya Tumaini Musical Award, ng’alaga ebituukiddwaako mu kuyimba mu kusooka. * Mu 2011, yasiimibwa n’ekirabo kya The Olive Musical Award, ekyayongera okunyweza ekifo kye mu kisaawe ky’okuyimba. <ref name=":1" /> == Laba ne == * [[Baby Gloria|Omwana Gloria]] * [[Wilson Bugembe]] * [[Gabie Ntaate]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} 4oysmyt3q7aad5gjpqv60x1kgtn9x7g Betty Mpeka 0 10461 54203 31885 2026-06-11T14:16:25Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54203 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Asiimwe Mpeka Tusubira''', (1 Ogwoluberyeberye 1954 – 6 Ogwomukaaga 2021; née '''Betty Asiimwe Mpeka'''), asinga okumanyibwa nga '''Betty Mpeka''', yali Ugandan physician and public health specialist, nga mukiseera kyeyafiilamu, yali omumyuuka wa sentebbe wekibiina kya Uganda Indoor Residual Spraying Project Phase II, ku [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Uganda Minisitule y'ebyobulamu]], mu Kampala, ekibuga kya East African country ekikulu.<ref name="1R">https://www.newvision.co.ug/articledetails/105351</ref> == Obulamu bwe obw'emabega n'okusomo kwe == Mpeka yazaalibwa mu [[:en:Western_Region,_Uganda|Bugwanjuba]] bwa Uganda circa 1954. Pulayimale yagisomera mu somero lya bulijjo. O-Level ye yagisomera ku [[:en:Maryhill_High_School|Maryhill High School]] mu kibuga kye [[:en:Mbarara|Mbarara]]. Yakyuusa nadda ku [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ye Wakiso]] okusoma A-Level. Yyingizibwa ku [[:en:Makerere_University_Medical_School|Ssetendekero lya basawo e'Makerere]] mu 1974, jyeyatikirwa ne [[:en:Bachelor_of_Medicine_and_Bachelor_of_Surgery|Diguli mu by'eddagala n'okulongoosa]] .(Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery mu 1979. Omu ku beyasoma nabo mu somero lye'eddagala, yali Professor [[:en:James_Gita_Hakim|James Gita Hakim]] (14 Ogwokutaano 1954 – 25 Ogwoluberyeberye 2021), naye yaffa ekilwaddw kya COVID-19, mu [[:en:Harare,_Zimbabwe|Harare, Zimbabwe]].<ref name="2R">https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7962789</ref> Oluvanyuma, yatikirwa okuva mu [[:en:Liverpool_School_of_Tropical_Medicine|Liverpool School of Tropical Medicine]], ne diguli y[[:en:Master_of_Science|'Obukugu mu Sayansi]] n[[:en:Public_health|'ebyobulamu]] (Master of Science in public health. Omu kubeyasoma nabbo mu Kkoosi eno yali Dr. [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Ian_Clarke_(physician) Ian Clarke (physician)], eyatandikawo [[:en:Clarke_International_University|Clarke International University]] mu Uganda.<ref name="3R">https://www.youtube.com/watch?v=zdAjltznZsg</ref> == Emirimu == Nga amaliriza diguli ye esoooka, Mpeka yatendekebwa mu ddwaaliro lya [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago National Referral Hospital]]. Okutendekebwaakwe nga kuwedde, bamusigaza e'Mulago, mu Dipaatimenti y'abaana Pediatrics. Yaweerezaako nga omusawo akulira eddwaliro lya ''Kasangati Health Centre IV'', ekitongole ekisomesa ekya [[:en:Makerere_University_College_of_Health_Sciences|Makerere University College of Health Sciences]] (MCHS).<ref name="3R">{{Cite web}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMpeka_Family2021">Mpeka Family (8 June 2021). [https://www.youtube.com/watch?v=zdAjltznZsg "Funeral Service and Burial for Dr. Betty A. Mpeka"]. ''YouTube.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 July</span> 2021</span>.</cite></ref> Munkomelero ye mwaka jya 1980 Minisitule ye by'obulamu mu Uganda yamuwa omulimu, nayambuka ku daala lya commissioner we by'obulamu. Essira yaliiteeka nnyo ku kujanjaba nokweewala malaria. Yaliko memba wa ttiimu ya Uganda eyeetaba mu ''Uganda Program for Human and Holistic Development'' (UPHOLD), wakati wa 2002 paka 2008. Pulogulaamu yatandikibwaawo ekitongole kya [[:en:United_States_Agency_for_International_Development|United States Agency for International Development]] (USAID). Okuva 2012 okutuusa okufa kwe, yaweereza nga omumyuuka wa ssentebbe wa Uganda Indoor Residual Spraying Project Phase II.<ref name="4R">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/covid-19-medics-who-have-died-in-line-of-duty--3457244</ref> == Ebirala eby'okumanya == Mpeka yali memeba wa [[:en:Malaria_Consortium|Malaria Consortium]] esangibwa mu kibuga London(United Kingdom). Asiimibwa n'ebiwandiiko bya sayansi kumi na bitaano ebifulumiziddwa nga ekitundu ku mirimu gye ne sayansi atakolelera magobba(scientific non-profit).<ref name="5R">https://www.researchgate.net/scientific-contributions/Betty-Mpeka-53827807</ref> == Eby'obulamu bwe == Mpeka yali maama w'abalenzi babiri n'omuwala omu.<ref name="3R">{{Cite web}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMpeka_Family2021">Mpeka Family (8 June 2021). [https://www.youtube.com/watch?v=zdAjltznZsg "Funeral Service and Burial for Dr. Betty A. Mpeka"]. ''YouTube.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 July</span> 2021</span>.</cite></ref> == Laba ne == * [[:en:Ian_Clarke_(physician)|Ian Clarke (physician)]] * [[:en:James_Gita_Hakim|James Gita Hakim]] * [[:en:John_Baptist_Mukasa|John Baptist Mukasa]] == Ebijulizidwaamu == {{Reflist}} == Ebijulizidwaamu wabweeru wa Wikipediya == * [https://www.telegraph.co.uk/global-health/science-and-disease/uganda-seeks-oxygen-donations-nine-doctors-die-india-like-coronavirus/ Uganda seeks oxygen donations after nine doctors die in 'India-like' coronavirus surge] As of 16 June 2021. sotybhjid0h6ftng46eyfns5cw5z5jk Bitumastic FC 0 11006 54235 36036 2026-06-11T14:38:10Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54235 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bitumastic Football Club''', nga mubuumpi kiri '''Bitumastic''', kiraabu ya [[:en:Football_(soccer)|mupiira]] mu [[:en:Uganda|Uganda]] okuva [[:en:Kampala|Kampala.]] Bazannyira mu kibinja kya Uganda eky'okubiri ekya [[:en:Ugandan_Big_League|Ugandan Big League.]] Mu 1967, ttiimu yawangula ekikopo eky'okubiri era empaka ezasembayo nga teziri mu butongole bwa [[:en:Ugandan_Super_League|liigi ya Uganda eyababinywera]]. Empaka ezaali entongole zaatandika mu 1968. == Ekisaawe == Ensangi zino ttiimu eno ezannyira mu [[:en:Muteesa_II_Stadium|kisaawe kya Muteesa II]] e Wankulukuku, nga kino kituuza abawagizi 20200. == Byebawangudde == * '''[[:en:Ugandan_Super_League|Liigi ya Uganda eyababinyweera]]''' (empaka zino tezaali ntongole ) : Kyampiyoni omulundi gumu mu 1967 == Bw'azze akola mu mpaka ezitegekebwa ekibiina ekifuga epaka z'okulukalo lwa Afrika == * '''[[:en:African_Cup_of_Champions_Clubs|Empaka ezetabibwamu kiraabu empanguzi ku lukalo lwa Afrika]], omulundu gumu''' :: [[:en:1967_African_Cup_of_Champions_Clubs|Mu 1967]] ku lawuundi esookera ddala == Ebijuliddwaamu == {{Reflist}} == Ewala w'oyinza okubigya == *   *   iwvu2ghqhjyd4sm7p5d60jh1c2bzktj Bibyo 0 11223 54218 37874 2026-06-11T14:28:09Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54218 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Bibyo: Ekitabo Ekitukuvu]] [[File:Omulangirizi Wasajja.jpg|thumb|Omuwandiisi: OMULANGIRIZI]] [[File:Museveni ne Omulangirizi.png|thumb|Museveni ne Omulangirizi mu 2015]] '''BIBYO''' ky'ekitabo ekyatongozebwa [https://en.wikipedia.org/wiki/Politics%20of%20Uganda gavumenti ya Uganda] okulambika ennono mu buwangwa obw'enjawula obuli mu Uganda nga essira lisiddwa ku nkola z'obwomwoyo. Ekitabo kino kati kyekikozesebwa nga ekitabo ekitongole ekijulizibwamu abo ab'enzikiriza y'ekinnansi mu Uganda. Ekitabo kyatongozebwa ku lunaku Uganda lweyakuza olunaku l'wobuwangwa mu nsi, nga 26 June 2025 ku National Theatre mu Kampala.<ref>{{cite web|title=Uganda Traditional Forum launches Bibyo|url=http://https/|newspaper=[[Daily Express]]|location=Kampala|access-date=2025-07-08|archive-date=2013-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130711041720/http://https/|url-status=dead}}</ref> Okusinziira ku muwandiisi eyakungaanya ebyafaayo byabajjajjaffe okuva mu bantu b'omubuwangwa obw'enjaulo mu Uganda ne mubitundu bya Afrika ebirala, yategeeza nti ekitabo kino kyakuyamba nnyo okujjukiza abantu bonna byebalina okumanya ebikwata ku bulamu bwabwe nga bwebwatandika okuva mu masooka, nga bwebuli kati ate nga bwebwandibadde mu maaso eyo. == Ebyafaayo by'ekitabo == Mu mwaka gwa 2015, Omulangirizi, Prof. Prince Wasajja Kiwanuka yafulumya ekitabo ekiyitibwa 'Ekubo etuufu eritutuusa eri Omutonzi'. <ref>Alphonomee: True Path to God| url=https://web.archive.org/web/20130711041720/http://https/://www.amazon.com/Alphanome-True-Path-God-1/dp/1977654290 Alphanome:True Path God]}}</ref>. Ekitabo kyasomebwa abantu bangi kuba kyali kiraga nti buli ggwanga lisobola okutegeera Omutonzi nga liyita mu nnono zaalyo. Era ekitabo ekyo kyali kiraga, nti namadiini gonna getulina wano mu Afrika, nga gaaleetebwa bagwiira, galimu ennono n'ebyafaayo by'obuwangwa bwabwe. Abamu kubaasoma ekitabo ekyo mwemwali ne Pulezidenti w'eggwanga H.E Yoweri Kaguta Museveni. Yatumya Omulangirizi namusiima olw'ekitabo ekyo. Wabula yamukubiriza agende mu maaso n'okunoonyereza okulaba oba kisoboka okubaayo n'ennambiko eyawamu eyogera ku nnono y'okusinza mu Uganda. Omulangirizi yatandika okutalaaga ebifo eby'enjawulo ebyennono mu Uganda, omwali Bunyoro, Tooro, Akole, Busoga, Bugisu, Teso, Lango nebirala bingi. Teyakoma okwo wadde nga yali amaze okufuna digiri eyokusatu mu busomesa bw'ennimi, yaddayo okusoma digiri endala mu by'enzikiriza yabaddugavu. Yafuna omukisa okusomesebwa aba [https://en.wikipedia.org/wiki/Kemetic%20Orthodoxy Kemetic Orthodoxy]era eyo gyeyatandikira okutendekebwa empandiika y'ebitabyo ebitukuvu. (Scripture Writing). Yeegata ku Harvard University mu 2019 nasoma essomo ery'obulangirizi n'okubonesebwa (PredictionX: Omens, Oracle and Prophecies). Bweyalimaliriza natandika okuyitibwa Omulangirizi. == Ebikwata ku kitabo Bibyo == '''BIBYO''' kitegeeza ebyo byonna ebikukwatako nga bisibuka mu nsi Omutonzi gyeyakutonderamu. Ekigambo kino kiri mu lulimi Luganda nga ezimu ku nnimi ennansi ate nga lwelulimi lw'omuwandiisi. Ekitabo kigenderedde okuyamba abantu ba Uganda ne Africa okujjukira ebyafaayo byabwe ebyataataaganyizibwa ennyo okuva omuzungu lweyajja ku lukalu luno. Byetuyiga mu kitabo kino bituyamba okukuuma obuwangwa nennono zaffe nekitusembeza kumpi n'omutonzi waffe eyatutondera mu buwangwa bwaffe. Ekitabo era kyagenderera okuyamba okuzaawo enkola okwasimbibwa Enzikiriza yaffe ey'ekinnansi nga kisoosoowaza empisa n'obuntubulamu. Ekitabo kino akyakaziddwako '''Endagamwoyo''' kirimu Ebitabo ebikulu 7 (musanvu) == Ebitabo ebiri mu Bibyo == '''Ekitabo ky’entandikwa''' Kyogera ku ntandikwa y'obulamu bwonna ku nsi – okuva ku migga,omukka, omuliro, ensozi, abantu n’ettaka. Amakulu g'obulongo nga; obulamu n'okufa, ekitangaala n'ekizikiza, obutonde bwabantu; omukazi n'omusajja, ensi n'obwengula. Kirambika bulungi omuntu yenna ayagala okumanya ensibuko n'ebyafaayo ebimukwatako nga omunnansi wa Uganda oba asibuka ku lukalu lwabaddugavu. '''Ekitabo ky’Abajjajja''' Ekitabo kino kitujjukiza bajjajjaffe abasooka – betujja tusikira. Kyogera ku nkolagana yabwe n'omutonzi eyaleetera abamu okukola ebyewunyisa.Muno mulimu abatandika edyo zetusibukamu, abalanzi, abavumbuzi nabalwanyi nnamige.Ekitabo kitujjukiza nti bajjajjaffe tebasanaawo, emyoyo gyabwe giri naffe. Ekitabo ky’Obwakabaka Kyogera ku nsibuko n'enteekateeka entukuvu eyasibuka abakulembeze abensikirano mu Uganda okugeza mu Bunyoro, Buganda, Busoga, Nkore, Lango, Teso, Bugisu newalala. Kinyonyola okubonaabona bassekabaka nabakulembeze bennono abalala kwebayitamu nga omuzungu aze okuwamba ensi yabwe. '''Ekitabo ky’Obutonde n’Ensi Entukuvu''' Kyogera ku makulu agali mu butonde bwaffe nengeri gyetusobola okutegeeramu Omutonzi waffe nga tusoma obubaka bw'ebitonde ebitwetolodde.Ekitabo kinnyonnyola amakulu g'enjuba, omwezi, emmunyeenye, amazzi, n’emiti - Ensozi, ebiyiriro, ennyanja n'emigga byonna birimu Omwoyo w'Omutonzi.Ekitabo kino kitulaga nti omuntu bwamanya amakulu g'obutonde asituka mu bwamwoyo. '''Ekitabo ky’Amagezi n’Empisa''' Kino kitabo ekirambika ennono z’amagezi eg'ensibo omuli- engero, emizizo, amateeka ku nkolagana yabantu. Kijjayo ennambiko ku nkola ezisimbye ku mazima n'obwenkanya.Ekitabo kino kituyisa mu mikolo emitukuvu egitusembeza ew'omutonzi waffe wamu kulambika essaala. '''Ekitabo ky’Obunnabbi n’Okweza Obuggya''' Kyogera ku bawereza b'omutonzi abafuna omukisa okugabana ku bitone ebyenjawulo; omuli Abaluutansozi, Abaluutanyanja, Ababonesebwa, Abalanzi, Abakongozi, abasawo nabalala. Ekitabo kino era kirondoola abantu ab'enjawulo absituse okusomesa ku mutima gw'obumu mu Africa '''Ekitabo ky’Okuzuukuka''' Ekitabo kino kikubiriza abantu bonna naddala abavubuka n’abaana abato okwewalira ddala enkola engwiira ezaleetebwa abafuzi bamatwale.Ekitabo kiwa abavubuka omukisa okutumbula enkola z'abajjajjabwe okutuukana n'omulembe oguliwo. Kiraga obuzibu obunava mu tekinolgiya singa anatu bagwamu ak'obuntu. 5tmwg116mui16sue6n3zxzgc7ktjshv 54219 54218 2026-06-11T14:29:15Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54219 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Omulangirizi Wasajja.jpg|thumb|Omuwandiisi: OMULANGIRIZI]] [[File:Museveni ne Omulangirizi.png|thumb|Museveni ne Omulangirizi mu 2015]] '''BIBYO''' ky'ekitabo ekyatongozebwa [https://en.wikipedia.org/wiki/Politics%20of%20Uganda gavumenti ya Uganda] okulambika ennono mu buwangwa obw'enjawula obuli mu Uganda nga essira lisiddwa ku nkola z'obwomwoyo. Ekitabo kino kati kyekikozesebwa nga ekitabo ekitongole ekijulizibwamu abo ab'enzikiriza y'ekinnansi mu Uganda. Ekitabo kyatongozebwa ku lunaku Uganda lweyakuza olunaku l'wobuwangwa mu nsi, nga 26 June 2025 ku National Theatre mu Kampala.<ref>{{cite web|title=Uganda Traditional Forum launches Bibyo|url=http://https/|newspaper=[[Daily Express]]|location=Kampala|access-date=2025-07-08|archive-date=2013-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130711041720/http://https/|url-status=dead}}</ref> Okusinziira ku muwandiisi eyakungaanya ebyafaayo byabajjajjaffe okuva mu bantu b'omubuwangwa obw'enjaulo mu Uganda ne mubitundu bya Afrika ebirala, yategeeza nti ekitabo kino kyakuyamba nnyo okujjukiza abantu bonna byebalina okumanya ebikwata ku bulamu bwabwe nga bwebwatandika okuva mu masooka, nga bwebuli kati ate nga bwebwandibadde mu maaso eyo. == Ebyafaayo by'ekitabo == Mu mwaka gwa 2015, Omulangirizi, Prof. Prince Wasajja Kiwanuka yafulumya ekitabo ekiyitibwa 'Ekubo etuufu eritutuusa eri Omutonzi'. <ref>Alphonomee: True Path to God| url=https://web.archive.org/web/20130711041720/http://https/://www.amazon.com/Alphanome-True-Path-God-1/dp/1977654290 Alphanome:True Path God]}}</ref>. Ekitabo kyasomebwa abantu bangi kuba kyali kiraga nti buli ggwanga lisobola okutegeera Omutonzi nga liyita mu nnono zaalyo. Era ekitabo ekyo kyali kiraga, nti namadiini gonna getulina wano mu Afrika, nga gaaleetebwa bagwiira, galimu ennono n'ebyafaayo by'obuwangwa bwabwe. Abamu kubaasoma ekitabo ekyo mwemwali ne Pulezidenti w'eggwanga H.E Yoweri Kaguta Museveni. Yatumya Omulangirizi namusiima olw'ekitabo ekyo. Wabula yamukubiriza agende mu maaso n'okunoonyereza okulaba oba kisoboka okubaayo n'ennambiko eyawamu eyogera ku nnono y'okusinza mu Uganda. Omulangirizi yatandika okutalaaga ebifo eby'enjawulo ebyennono mu Uganda, omwali Bunyoro, Tooro, Akole, Busoga, Bugisu, Teso, Lango nebirala bingi. Teyakoma okwo wadde nga yali amaze okufuna digiri eyokusatu mu busomesa bw'ennimi, yaddayo okusoma digiri endala mu by'enzikiriza yabaddugavu. Yafuna omukisa okusomesebwa aba [https://en.wikipedia.org/wiki/Kemetic%20Orthodoxy Kemetic Orthodoxy]era eyo gyeyatandikira okutendekebwa empandiika y'ebitabyo ebitukuvu. (Scripture Writing). Yeegata ku Harvard University mu 2019 nasoma essomo ery'obulangirizi n'okubonesebwa (PredictionX: Omens, Oracle and Prophecies). Bweyalimaliriza natandika okuyitibwa Omulangirizi. == Ebikwata ku kitabo Bibyo == '''BIBYO''' kitegeeza ebyo byonna ebikukwatako nga bisibuka mu nsi Omutonzi gyeyakutonderamu. Ekigambo kino kiri mu lulimi Luganda nga ezimu ku nnimi ennansi ate nga lwelulimi lw'omuwandiisi. Ekitabo kigenderedde okuyamba abantu ba Uganda ne Africa okujjukira ebyafaayo byabwe ebyataataaganyizibwa ennyo okuva omuzungu lweyajja ku lukalu luno. Byetuyiga mu kitabo kino bituyamba okukuuma obuwangwa nennono zaffe nekitusembeza kumpi n'omutonzi waffe eyatutondera mu buwangwa bwaffe. Ekitabo era kyagenderera okuyamba okuzaawo enkola okwasimbibwa Enzikiriza yaffe ey'ekinnansi nga kisoosoowaza empisa n'obuntubulamu. Ekitabo kino akyakaziddwako '''Endagamwoyo''' kirimu Ebitabo ebikulu 7 (musanvu) == Ebitabo ebiri mu Bibyo == '''Ekitabo ky’entandikwa''' Kyogera ku ntandikwa y'obulamu bwonna ku nsi – okuva ku migga,omukka, omuliro, ensozi, abantu n’ettaka. Amakulu g'obulongo nga; obulamu n'okufa, ekitangaala n'ekizikiza, obutonde bwabantu; omukazi n'omusajja, ensi n'obwengula. Kirambika bulungi omuntu yenna ayagala okumanya ensibuko n'ebyafaayo ebimukwatako nga omunnansi wa Uganda oba asibuka ku lukalu lwabaddugavu. '''Ekitabo ky’Abajjajja''' Ekitabo kino kitujjukiza bajjajjaffe abasooka – betujja tusikira. Kyogera ku nkolagana yabwe n'omutonzi eyaleetera abamu okukola ebyewunyisa.Muno mulimu abatandika edyo zetusibukamu, abalanzi, abavumbuzi nabalwanyi nnamige.Ekitabo kitujjukiza nti bajjajjaffe tebasanaawo, emyoyo gyabwe giri naffe. Ekitabo ky’Obwakabaka Kyogera ku nsibuko n'enteekateeka entukuvu eyasibuka abakulembeze abensikirano mu Uganda okugeza mu Bunyoro, Buganda, Busoga, Nkore, Lango, Teso, Bugisu newalala. Kinyonyola okubonaabona bassekabaka nabakulembeze bennono abalala kwebayitamu nga omuzungu aze okuwamba ensi yabwe. '''Ekitabo ky’Obutonde n’Ensi Entukuvu''' Kyogera ku makulu agali mu butonde bwaffe nengeri gyetusobola okutegeeramu Omutonzi waffe nga tusoma obubaka bw'ebitonde ebitwetolodde.Ekitabo kinnyonnyola amakulu g'enjuba, omwezi, emmunyeenye, amazzi, n’emiti - Ensozi, ebiyiriro, ennyanja n'emigga byonna birimu Omwoyo w'Omutonzi.Ekitabo kino kitulaga nti omuntu bwamanya amakulu g'obutonde asituka mu bwamwoyo. '''Ekitabo ky’Amagezi n’Empisa''' Kino kitabo ekirambika ennono z’amagezi eg'ensibo omuli- engero, emizizo, amateeka ku nkolagana yabantu. Kijjayo ennambiko ku nkola ezisimbye ku mazima n'obwenkanya.Ekitabo kino kituyisa mu mikolo emitukuvu egitusembeza ew'omutonzi waffe wamu kulambika essaala. '''Ekitabo ky’Obunnabbi n’Okweza Obuggya''' Kyogera ku bawereza b'omutonzi abafuna omukisa okugabana ku bitone ebyenjawulo; omuli Abaluutansozi, Abaluutanyanja, Ababonesebwa, Abalanzi, Abakongozi, abasawo nabalala. Ekitabo kino era kirondoola abantu ab'enjawulo absituse okusomesa ku mutima gw'obumu mu Africa '''Ekitabo ky’Okuzuukuka''' Ekitabo kino kikubiriza abantu bonna naddala abavubuka n’abaana abato okwewalira ddala enkola engwiira ezaleetebwa abafuzi bamatwale.Ekitabo kiwa abavubuka omukisa okutumbula enkola z'abajjajjabwe okutuukana n'omulembe oguliwo. Kiraga obuzibu obunava mu tekinolgiya singa anatu bagwamu ak'obuntu. hdtguqdlf04rh7n4rgj3z274zgemcm9 Amos Lugoloobi 0 11901 54255 53690 2026-06-11T16:10:22Z Berniter 10779 54255 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amos Lugoloobi''' yazaalibwa 21 Ogwomukaaga 1961) [[:en:Uganda|MunnaUganda]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]]. Mu kiseera kino ye Minisita Omubeezi ow’ebyensimbi n’enteekateeka era nga ye mubaka akiikirira Ntenjeru ey'oBukiikakkono, [[:en:Kayunga_District|Disitulikiti y'e Kayunga]] mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumin’emu. Mu Gwekkumi, 2023, yavunaanibwa emisango egy'ali gy'ekuusa ku nguzi n'okubba amabaati, ekintu eky'atwaliramu abakungu ba gavumenti abawerako. <ref>https://apnews.com/article/uganda-corruption-scandal-ministers-charged-16cd8b6d0f433381fdd34b6dadfa30d5</ref> Akyagenda mu maaso n’okwegaana emisango gino. <ref>https://observer.ug/news/headlines/79573-minister-lugoloobi-stole-karamoja-iron-sheets-state-witnesses-tell-court</ref> == Obuto bwe n'emisomo gye == Lugoloobi yazaalibwa nga 21 Ogwomukaaga, 1961 era mutabani wa Bwogi eyali dayirekita wa UTV ne Mary Bwogi mu [[:en:Kayunga_District|Disitulikiti y’e Kayunga]] . Alina Diguli mu by’enfuna okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] ne Diguli ey'okubiri mu kuddukanya bizinensi eya Master's Degree in Business Administration okuva ku [[:en:Eastern_and_Southern_African_Management_Institute|Eastern and Southern African Management Institute]] (ESAMI). <ref name=":0">https://www.mpscanug.com/profile/lugoloobiamos/</ref> == Emirimu gye == Munnabyabufuzi era alina akakwate ku kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] era nga mubaka mu Paalamenti. <ref name=":0"/> Addukanya pulojekiti ze ez’obuntu ezikwata ku mazzi amayonjo, emizannyo, ebyobulamu, ebyenjigiriza, pulogulaamu za sikaala eri abayizi n’enteekateeka z’okutumbula embeera z’abantu ng’okusima nayikondo n’okuziddaabiriza. <ref name=":0" /> == Emirimu gye mu Paalamenti == Mmemba omujjumbize ku kakiiko ka bizinensi, akakiiko k’ebyensimbi, okuteekateeka n’okutumbula eby'enfuna n’akakiiko akavunaanyizibwa ku mbalirira. <ref name=":0"/> <ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/7fc1b51f-7f08-4ad6-b2b7-0f485801ebae/</ref> Mu kiseera kino ye Minisita omubeezi ow’ebyensimbi. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/lugoloobi-s-budget-full-speech-3432506</ref> == Ebimukwatako eby'omunda == Lugoloobi mufumbo eri Evelyne Nakimera. <ref>{{Cite web |url=https://newsday.co.ug/2021/10/11/mother-says-her-daughter-a-wife-to-amos-minister-lugoloobi-wants-to-kill-her-over-property/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2022-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220302085513/https://newsday.co.ug/2021/10/11/mother-says-her-daughter-a-wife-to-amos-minister-lugoloobi-wants-to-kill-her-over-property/ |url-status=dead }}</ref> == Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia == * [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda] * [https://kayunga.go.ug/constituencies Omukutu gwa Gavumenti ez'ebitundu mu Disitulikiti y'e Kayunga] == Ebijuliziddwa == <references /> {{DEFAULTSORT:Lugoloobi, Amos}} mb58m90z84ijrtlceq9p9s76auei1ck Betty Ogwaro 0 11946 54206 41924 2026-06-11T14:19:00Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54206 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Achan Ogwaro''' munnabyabufuzi e South Sudan mu gavumenti ya [[South Sudan]]. Betty Achan Ogwaro ye yali minisita w’Eby'obulimi n’Ebibira eyasooka mu Republic of South Sudan == Obuyigirize bwe == Ogwaro alina diguli mu [[:en:Animal_science|sayansi w'ebisolo]] n'ebitiibwa okuva mu [[:en:University_of_Juba|Yunivasite y'e Juba.]] Era yafuna diguli eyookubiri mu [[:en:Veterinary_medicine|saayansi w'okujanjaba ebisolo]] okuva mu [[:en:University_of_Edinburgh|Yunivasite ya Edinburgh]]. Era akoze okutuuka ku diguli mu [[:en:Microbiology|by'obutonde obutonotono]] okuva ku [[:en:University_of_Wolverhampton|Yunivasite y'e Wolverhampton]], mu [[Great Britain|Bungereza]] . <ref name=":0">{{Cite web |title=Crossing Conflict Lines to Promote Good Governance in Sudan, Meeting with Sudanese Women Leaders |url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/04/20070117.pdf |access-date=1 November 2016 |website=brookings.edu}}</ref> == Emirimu gye == Betty Ogwaro yaweerezako nga Dayirekita w'ebifulumizibwa okuva mu bisolo mu Gavumenti ya Southern Sudan okutuusa mu 1995 bwe yagenda mu buwanganguse mu [[Great Britain|Bungereza]] . <ref name=":0">{{Cite web |title=Crossing Conflict Lines to Promote Good Governance in Sudan, Meeting with Sudanese Women Leaders |url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/04/20070117.pdf |access-date=1 November 2016 |website=brookings.edu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/04/20070117.pdf "Crossing Conflict Lines to Promote Good Governance in Sudan, Meeting with Sudanese Women Leaders"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''brookings.edu''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 November</span> 2016</span>.</cite></ref> Yali ssentebe wa ofiisi w’ekibiina [[:en:Sudan_People's_Liberation_Army/Movement|kya Sudanese People Liberation Movement]] (SPLM) mu Masekati gw'eggwanga okuva mu 1999 okutuuka mu 2005, <ref name=":0" /> era y’omu ku bakulembeze abakyala abaateesa bulungi okubeera n'ebitundu 25 ku buli 100 nga bikiikiriddwa abakyala ku mitendera gyonna egy’obufuzi ng’ekimu ku [[:en:Comprehensive_Peace_Agreement|ndagaano y’emirembe ekwasaganya na buli kimu]]. Ogwaro yeeyatandikawo "Windows for Sudan", [[:en:Non-governmental_organization|ekibiina ky'obwannakyewa]] ekinoonya okutumbuula okwetaba kw'abakyala ba Sudan mu nkulaakulana n'okusitula ekifo kyabwe mu bitundu. <ref name=":2">{{Cite book |last=Kuyok |first=Kuyok Abol |date=2015-09-04 |title=South Sudan: The Notable Firsts |url=https://books.google.com/books?id=622LCgAAQBAJ&pg=PT629 |publisher=AuthorHouse |isbn=9781504943468 |language=en}}</ref> Era yeebuuzibwaako ku bya UNIFEM ku nsonga z’abakyala. <ref>{{Cite news|url=https://www.inclusivesecurity.org/experts/betty-achan-ogwaro/|title=Betty Achan Ogwaro - Inclusive Security|last=Kamaldien|first=Yazeed|date=2 February 2008|newspaper=Inclusive Security|language=en-US|access-date=2016-11-02}}</ref> ye mmemba ku ttiimu y’abatabaganya eteesa ku kuleetawo emirembe wakati w’eggye lya [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord’s Resistance Army]] (LRA) ne gavumenti ya [[Yuganda|Uganda]], <ref>{{Cite web |date=2 August 2006 |title=Uganda: Kony Meets Machar, Denies Atrocities; Statement from Ugandan |url=http://www.iccnow.org/?mod=newsdetail&news=1894 |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20161103235750/http://www.iccnow.org/?mod=newsdetail&news=1894 |archive-date=3 November 2016 |access-date=2016-11-02 |website=www.iccnow.org}}</ref> era omukyala Omusudaani eyasooka okusomooza [[Joseph Kony]], omukulembeze wa LRA ow’oku ntikko, maaso ku maaso olw’obukambwe bw’ekibiina kino mu Sudan n’obuteewaayo mu nteekateeka y’emirembe. <ref name=":1">{{Cite news}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://theglobalobservatory.org/2016/04/south-sudan-ogwaro-kony-resolution-1325/ "War, Peace, and Women in South Sudan: Q&A with Betty Ogwaro"]. ''IPI Global Observatory''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 November</span> 2016</span>.</cite></ref> Mu 2007, Ogwaro yaweereza nga pulezidenti wa [[:en:Southern_Sudanese_Women's_Parliamentarian_League|Southern Sudanese Women's Parliamentarian League]], ekitumbuula okwetaba kw'abakulembeze abakyala mu Sudan mu by'obufuzi n'okukola okusalawo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Crossing Conflict Lines to Promote Good Governance in Sudan, Meeting with Sudanese Women Leaders |url=https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/04/20070117.pdf |access-date=1 November 2016 |website=brookings.edu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/04/20070117.pdf "Crossing Conflict Lines to Promote Good Governance in Sudan, Meeting with Sudanese Women Leaders"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''brookings.edu''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 November</span> 2016</span>.</cite></ref> Era yali ssentebe w’ekibiina ky’abakyala mu Southern Sudanese Caucus, ebibiina by’abakyala eby’amaanyi gye bikola okudamu ebyetaago by’ebitundu by’e Sudan. <ref name=":0" /> Yaliko memba ku bukiiko obuwerako, omuli akakiiko ak’enjawulo akavunaanyizibwa ku kikula ky’abantu, obulungi bw’embeera z'abantu, abavubuka n’emizannyo. <ref name=":0" /> Agatta omulimu gwe ogw’obwa palamenti n’okutumbula abakyala mu by'obulimi. <ref name=":2">{{Cite book |last=Kuyok |first=Kuyok Abol |date=2015-09-04 |title=South Sudan: The Notable Firsts |url=https://books.google.com/books?id=622LCgAAQBAJ&pg=PT629 |publisher=AuthorHouse |isbn=9781504943468 |language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKuyok2015">Kuyok, Kuyok Abol (4 September 2015). [https://books.google.com/books?id=622LCgAAQBAJ&pg=PT629 ''South Sudan: The Notable Firsts'']. AuthorHouse. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9781504943468|<bdi>9781504943468</bdi>]].</cite></ref> Mu 2007 [[:en:Salva_Kiir_Mayardit|Salva Kiir Mayardit]] yamulonda nga Minisita W’eggwanga Omubeezi Ow’eby'obulimi, Eby’obugagga by’ebisolo, ebibira, Obwegasi n’Enkulaakulana y’Ebyalo mu [[:en:Eastern_Equatoria_State|Eastern Equatoria State]] . <ref>[http://www.sudantribune.com/spip.php?article23212 South Sudan Kiir reshuffles Eastern Equatoria government] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171224214758/http://www.sudantribune.com/spip.php?article23212|date=24 December 2017}}, ''Sudan Tribune'', 9 August 2007</ref> okugenda mu maaso n'afuuka Gavumenti ya The Republic of South Sudan, nga ye Minisita W'eby'obulimi n'Ebibira mu 2011. <ref>{{Cite web |title=GoSS - Agriculture and Forestry |url=http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/ministries/Agriculture-and-Forestry.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111215092247/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/ministries/Agriculture-and-Forestry.html |archive-date=15 December 2011 |access-date=2011-12-06 |df=dmy-all}}, ''Government of The Republic of South Sudan'', 6 December 2011</ref> == Ebijuliziddwaamu == {{Reflist}} == Ewalala w'oyinza okubigya == * [https://web.archive.org/web/20110726163638/http://www.huntalternatives.org/download/1003_02_02_08_sudanese_women_meet_at_au_summit.pdf huntalternatives.org (ebikozesebwa mu kuyigga).] e7fotuqbhrk0stoocz04ux91nruncu7 Bishop Stuart University 0 11995 54241 42435 2026-06-11T14:41:26Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54241 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bishop Stuart University''' nga mu bumpi mpi bakiwandiika BSU, yunivasite ya bwannannyini, etali ku musingi gwa kukola magoba, nga erinamu amatendekero ag'enjawulo mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref name="LocR" /> == Gy'esinganibwa == BSU erina etendekero lyayo ekulu, nga liri ku bugazi bw'ettaka lya 48, nga ze yiika 120, ku ''lusozi Kakoba'', ng'ovudde ku luguudo lwa Buremba, nga kiromita 5.5, nga ze mayiro 3 mu buvanjuba bwa tawuni y'e [[:en:Mbarara|Mbarara]]. <ref>{{google maps|url=https://www.google.com/maps/dir/Mbarara/Bishop+Stuart+University,+Mbarara/@-0.6054546,30.6562463,14z/data=!3m1!4b1!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x19d91bb20d9cd3e3:0x883a0deaec00c519!2m2!1d30.6545022!2d-0.6071596!1m5!1m1!1s0x19d91b3be15ac9df:0xdd05c5668603bf0!2m2!1d30.6942285!2d-0.6043274!3e0|title=Road Distance Between Downtown Mbarara And The Main Campus of Bishop Stuart University, Marara, Uganda|access-date=27 December 2020}}</ref> <ref name=":0" /> Endagiriro y'etendekero lino ng'okozesa bibalo zeezino 0°36'10.0"S, 30°41'44.0"E (Latitude:-0.602778, Longitude:30.695556). <ref name=":0">{{google maps|url=https://www.google.com/maps/place/0%C2%B036'10.0%22S+30%C2%B041'44.0%22E/@-0.6038054,30.6937317,392m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d-0.6027778!4d30.6955556|title=Location of Bishop Stuart University Main Campus|access-date=27 December 2020}}</ref> Kampusi eyookubiri esangibwa ku ''lusozi Ruharo'', era mu kitundu kya Mbarara Metropolitan Area. <ref name="LocR">{{Cite web |last=Bishop Stuart University |date=27 December 2020 |title=The Campuses of Bishop Stuart University, Mbarara, Uganda |url=https://admissions.co.ug/bishop-stuart-university-location/ |access-date=27 December 2020 |publisher=Bishop Stuart University |archive-date=17 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220117044100/https://admissions.co.ug/bishop-stuart-university-location/ |url-status=dead }}</ref> == Ebikikwatako == BSU lyatuumibwa erinnya lya [[:en:Cyril_Stuart|Cyril Stuart]] eyali [[:en:Bishop_of_Uganda|Omulabirizi]] [[:en:Anglican|w’Enzikiriza ly'Abapulotesitaanti]] [[:en:Bishop_of_Uganda|mu Uganda]] mu makkati g’ekyasa eky’amakumi abiri. <ref>{{Cite web |last=Stuart |first=Andrew |date=19 October 2006 |title=Memories Are Our History |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/21/527390 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714162633/http://www.newvision.co.ug/D/8/21/527390 |archive-date=14 July 2014 |access-date=9 June 2014 |publisher=[[New Vision]] |df=dmy-all}}</ref> BSU yatandika okukola mu 2003 kutendekero ly'abasomesa erya Kakoba National Teacher's College (KNTC) mu bugwanjuba bwa Uganda mu kibuga ky'e [[:en:Mbarara|Mbarara.]] <ref>{{Cite web |last=Newvision |first=Archive |date=2 May 2004 |title=News In Brief |url=http://www.newvision.co.ug/D/9/35/357614 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714153238/http://www.newvision.co.ug/D/9/35/357614 |archive-date=14 July 2014 |access-date=9 June 2014 |publisher=[[New Vision]] |df=dmy-all}}</ref> KNTC yalekera awo okukola ku nkomerero ya 2005, era mu 2006, BSU n'etwala ekifo n’ebibangirizi ebyalimu etendekero ly’abasomesa. <ref>{{Cite web |last=Baguma |first=Raymond |date=11 September 2005 |title=Kakoba NTC Phased Out |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/18/455330 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714170737/http://www.newvision.co.ug/D/8/18/455330 |archive-date=14 July 2014 |access-date=9 June 2014 |publisher=[[New Vision]] |df=dmy-all}}</ref> Mu 2006, BSU yakola omukolo gwayo ogw’okutikira ogw’olubereberye. Wabula satifikeeti, dipulooma, ne diguli byagabibwa [[Uganda Christian University]] . <ref>{{Cite web |last=Muhanga |first=K. |date=3 February 2006 |title=News In Brief: Graduation |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/13/479966 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714190349/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/479966 |archive-date=14 July 2014 |access-date=9 June 2014 |publisher=[[New Vision]] |df=dmy-all}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Newvision |first=Archive |date=20 February 2006 |title=Waive Tax On Fuel - Mukono Varsity Chief |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/13/483245 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714111813/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/483245 |archive-date=14 July 2014 |access-date=9 June 2014 |publisher=[[New Vision]] |df=dmy-all}}</ref> Ekibinja ky’abayizi ekyasooka okutikirwa ku mitwe gy’ebbaluwa ya BSU bebaali baatikirwa mu 2009. <ref>{{Cite web |last=Ssengendo |first=Abdulkarim |date=25 March 2009 |title=548 Graduate At Bishop Stuart |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/18/675754 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184434/http://www.newvision.co.ug/D/8/18/675754 |archive-date=14 July 2014 |access-date=9 June 2014 |publisher=[[New Vision]] |df=dmy-all}}</ref> Nga 10 Ogwekumi 2014, ku mukolo gwa yunivasite ogw’okutikira ogw’omulundi 10, eyali Minisita w’Eby'enjigiriza [[Jessica Alupo]] yalangirira nti BSU yakirizibwa olukiiko [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|Oluvunaanyizibwa ku By'ensonga z'Eby'enjigiriza ebya wagulu]] okufuna ebaluwa ebakiriza okukola nga yunivasite. <ref>{{Cite web |last=Rajab Mukombozi |first=and Colleb Mugume |date=14 October 2014 |title=Bishop Stuart University To Get Charter, Says Alupo |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Bishop-Stuart-University-to-get-charter--says-Alupo/-/688334/2484996/-/r8ta4c/-/index.html |access-date=14 October 2014}}</ref> Ekiwandiiko kino kyakirizibwa era ne kitwalibwa ku yunivasite ku nkomerero y'Ogwekumi mu 2014. <ref>{{Cite web |last=Mukombozi |first=Richard |date=31 October 2014 |title=Government Gives Bishop Stuart University Charter |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Govt-gives-Bishop-Stuart-University-charter/-/688334/2505252/-/xsl28cz/-/index.html |access-date=31 October 2014 |archive-date=3 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141203040725/http://www.monitor.co.ug/News/National/Govt-gives-Bishop-Stuart-University-charter/-/688334/2505252/-/xsl28cz/-/index.html |url-status=dead }}</ref> == Ensonga z’ebyenjigiriza == Webwatukira mu Gwekumineebiri mu 2020, BSU yalina [[:en:Faculty_(university)|amakungaaniro g'abasomesa abayigiriza emisomo egy'enjawulo]], [[:en:Academic_department|n'ebitongole]] bino wamanga:<ref name="AcR">{{Cite web |last=Bishop Stuart University |date=27 December 2020 |title=The Faculties And Departments of Bishop Stuart University |url=https://www.bsu.ac.ug/faculties-and-departments |access-date=27 December 2020 |publisher=Bishop Stuart University}}</ref> === Etendekero ly'abasomesa eriyigiriza ku By'obulimi, Sayaansi w’Obutonde ne Tekinologiya === * * Ekitongole ky’Eby'obulimi * === Etendekero ly'abasomesa eriyigiriza ku Bizineensi, Eby'enfuna & N'enzirukanya === * Ekitongole ky’Emirimu gy’Obulamu n’Okuddukanya Embeera z’Abantu * Ekitongole ky’Emisomo ku bikwatagana ne Bizineensi * Ekitongole ky’Emisomo ku by'Enkulaakulana * Ekitongole ky’Emisomo ku Butonde bw’Ensi * Ekitongole ky’Ebyenfuna n’Enzirukanya y’Emirimu === Etendekero ly'abasomesa eriyigiriza ku ky'Eby'enjigiriza, Emisomo, n'Ebikwatagana ku by'Amawulire === * Ekitongole ky'Emisingi gy’Eby'enjigiriza * Ekitongole ky’Eby’Obuntu bulamu * Ekitongole ky’Ennimi * Ekitongole ky’Eby'enjigiriza bya Sayaansi === Etendekero ly'abasomesa eriyigiriza ku by’Amateeka === * Ekitongole ky’Eby'amateeka == Koosi z'eby’enjigiriza == Yunivasite eno erina koosi eziri ku mutendera gwa satifikeeti, dipulooma, diguli esooka ne diguli ey'okubiri. Enteekateeka eziweebwayo mulimu: <ref name="StudyR">{{Cite web |last=Bishop Stuart University |date=27 December 2020 |title=Courses Offered at Bishop Stuart University |url=https://www.bsu.ac.ug/courses |access-date=27 December 2020 |publisher=Bishop Stuart University}}</ref> === Satifikeeti oba Koosi emimpi === 1. [[:en:Accounting|Satifikeeti mu kubala Ebitabo mu Kompyuta]] 2. [[:en:NGO|Satifikeeti mu Nzirukanya y’Ebibiina by’Obwannakyewa]] 3[[:en:Monitoring_and_evaluation|. Satifikeeti mu Kulondoola n’Okwekenneenya]] 4. [[:en:Planning|Satifikeeti mu Kutegeka n’Okuddukanya Pulojekiti]] 5. [[:en:Research|Satifikeeti mu Kunoonyereza n’Okukozesa Pulogulaamu za Kompyuuta ng'Onoonyereza]] 6. [[:en:Microsoft_Office|Satifikeeti Munkozesa ya Kompyuuta]] 7. [[:en:Oil_and_gas|Satifikeeti mu byetaagisa mu kudukanya Amafuta ne Ggaasi]] 8. [[:en:Physical_medicine_and_rehabilitation|Satifikeeti mu Kudaabiriza abantu nga basinziira ku Bitundu]] 9. [[:en:Human_resource_management|Satifikeeti mu Nzirukanya y’Embeera z'Abakozi]] 10. [[:en:Public_administration|Satifikeeti mu by’Okudukanya Emirimu gya Gavumenti n’okugirabirira]] 11. [[:en:Information_Technology|Satifikeeti mu By'etagisibwa mu Kumannya ku Tekinologiya]] 12. [[:en:Graphic_design|Satifikeeti mu By’okukola ebifaananyi ng'okozesa Kompyuuta]] 13. [[:en:Website_design|Satifikeeti mu Kukola n’Okukulaakulanya Emikutu gya Yintaneeti]] 14. Satifikeeti mu Kuddaabiriza Emukutu 15.[[:en:Cisco|Cisco Certified Network Associate]] 16. [[:en:Administrative_law|Satifikeeti mu Mateeka Agafuga Emirimu]] 17. [[:en:Technology|Advanced Certificate in Appropriate and Sustainable Technologies]] === Koosi za dipulooma === 1. [[:en:Computer_science|Dipulooma mu Sayaansi wa Kompyuuta]] 2. [[:en:Midwifery|Dipulooma mu by'okwongera ku By'obuzaalisa]] 3. [[:en:Nursing_science|Dipulooma mu Sayaansi akwatagana ku By'obuzaalisa]] 4. [[:en:Nursing|Dipulooma mu by'okwongera ku By'Obuzaalisa]] 5. [[:en:Public_health|Dipuloma mu by’obulamu bw’abantu]] 6. [[:en:Agribusiness|Dipulooma mu by’Okudukanya Bizineensi z’Eby'obulimi n’Okukulaakulanya Abantu]] 7. [[:en:Computer_science|Dipulooma mu Bikwatagana ne Tekinologiya]] 8. [[:en:Animal_health|Dipulooma mu By'obulamu Bw’ebisolo n’Ebibivaamu]] 9. [[:en:Law|Dipulooma mu By’amateeka]] 10. [[:en:Human_rights|Dipulooma mu Mpisa n’Eddembe Ly’obuntu]] 11. [[:en:Primary_education|Dipulooma mu By’enjigiriza bya Pulayimale]] 12. [[:en:Fine_art|Dipulooma mu By’okukola ebifaananyi mu makolero]] 13. [[:en:Science_and_technology_studies|Dipulooma mu By’enjigiriza ebya Sayaansi ne Tekinologiya]] 14. [[:en:Early_childhood_education|Dipulooma mu By’enjigiriza By’abaana Abato]] 15. [[:en:Journalism|Dipulooma mu Mawulire n’Empuliziganya]] 16. [[:en:Library_science|Dipulooma mu Sayaansi n’Eterekero Ly'ebitabo]] 17. [[:en:Office_management|Dipulooma mu by’okuddukanya ofiisi n’okusoma Eby’obuwandiisi]] 18. [[:en:Supply_chain_management|Dipulooma mu By’okunoonya, Okugula, n'Okwekeneeya ebintu n’Okudukanya Entambula y'eby'amaguzi ku katale.]] 19. [[:en:Records_management|Dipulooma mu Kuddukanya Ebiwandiiko ne Sayaansi w’Eby'empuliziganya]] 20. [[:en:Social_work|Dipulooma mu By’emirimu gy’Obulamu n’Okudukanya Embeera z’Abantu]] 21. [[:en:Project_planning|Dipulooma mu Kukola Entegeka n’Okuddukanya Pulojekiti]] 22. [[:en:Public_administration|Dipulooma mu By’okudukanya Emirimu gya Gavumenti n’Okugirabirira]] 23. [[:en:Development_studies|Dipulooma mu By’enjigiriza ku By'enkulaakulana]] 24. [[:en:Accounting|Dipulooma mu By’okubala ebitabo n’Ebyensimbi]] 25. [[:en:Microfinance|Dipulooma mu Microfinance & Business Enterprise Management]] 26. [[:en:Human_resource_management|Dipulooma mu By’okudukanya Eby'embeera Z'abakozi]] 27. [[:en:Business_administration|Dipulooma mu By’okuddukanya Bizineensi]] 28. [[:en:Psychology|Dipulooma mu Ndowooza z'Abantu]] 29. [[:en:Community_counseling|Dipulooma mu Kulungamya n'Okubudaabuda .]] === Koosi za diguli esooka === 1. [[:en:Agricultural_economics|Diguli mu Sayaansi mu By’enfuna By’eby'obulimi n’okuddukanya eby’obugagga]] 2. [[:en:Public_health|Diguli mu By’obulamu By'abantu]] 3. [[:en:Nursing|Diguli mu Sayansi mw'Abazaalisa]] 4. [[:en:Animal_health|Diguli mu By’obulamu n’Ebiva mu Bisolo]] 5. [[:en:Bachelor_of_Computer_Science|Diguli mu bya Sayaansi wa Kompyuta]] 6. [[:en:Agribusiness|Diguli mu by’okuddukanya bizinensi z’ebyobulimi n’okukulaakulanya abantu]] 7. [[:en:Sports_science|Diguli mu Sayansi w’Emizannyo]] 8. Bachelor of Information Technology 9. [[Ebyamalimiro|Diguli mu By’obulimi n’Enkulaakulana y’Abantu]] 10. [[:en:Bachelor_of_Laws|Diguli mu Mateeka]] 11. [[:en:Human_rights|Diguli mu By'enjigiriza mu Mpisa n’Eddembe ly’Obuntu]] 12. [[:en:Bachelor_of_Arts|Diguli mu By'enjigiriza]] mu [[:en:Theology|By’eddiini]] 13. [[:en:Fine_Art|Diguli mu by’Okusiiga Ebifanannyi mu Makolero]] 14. [[:en:Fine_Art|Diguli mu By'emisomo egy'enjawulo Egikwatagana]] ku By'enjigiriza 15. [[:en:Bachelor_of_Education|Diguli mu By’enjigiriza bya Pulayimale]] 16. [[:en:Bachelor_of_Education|Diguli mu by’Enjigiriza bya Siniya]] 17. [[:en:Performing_arts|Diguli mu by’emisomo egy'enjawulo mu by’Okuzannya Katemba n’Okwesanyusaamu]] 18. [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli mu Sayaansi]] [[:en:Technology|w'Eby’enjigiriza ne Tekinologiya]] 19. [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli mu Sayaansi]] n’Ebyenjigiriza 20. [[:en:Bachelor_of_Arts|Diguli mu by’emisomo egy'enjawulo]] mu [[:en:Community_development|By’okuddukanya Enkulaakulana]] 21. [[:en:Bachelor_of_Arts|Diguli mu By’emisomo egy'enjawulo]] mu [[:en:Development_economics|Kulaakulanya Eby'enfuna]] 22. [[:en:Bachelor_of_Arts|Diguli mu By'emisomo egy'enjawulo]] mu [[:en:Journalism|By’amawulire n’Empuliziganya]] 23. [[:en:Bachelor_of_Business_Administration|Diguli mu Kudukanya Bizineensi]] 24. [[:en:Community_counseling|Diguli mu By’okulungamya n’Okubudaabuda]] 25. [[:en:Nature_conservation|Diguli mu Kukuuma N'okudukanya obutonde bw’ensi]] 26. [[:en:Community_psychology|Diguli mu by’empisa mu bantu]] 27. [[:en:Library_science|Diguli mu Sayaansi w’Eterekero Ly'ebitabo]] 28. [[:en:Office_management|Diguli mu by’Okudukanya Ofiisi n’Okusoma Eby’obuwandiisi]] 28. [[:en:Planning|Diguli mu Nteekateeka n’Enkulaakulana y’Abantu]] 29. [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli mu Sayaansi]] mu By’enfuna [[:en:Statistics|n’Eby’emiwendo]] 30. [[:en:Supply_chain_management|Diguli mu by’okugula n'Okutambuza Eby'amaguzi n’okuddukanya ensaasaanya yabyo]] 31. [[:en:Project_planning|Diguli mu Kutegeka n’Okuddukanya Pulojekiti]] 32. [[:en:Records_management|Diguli mu by’Okuddukanya Ebiwandiiko ne Sayansi w’Obubaka]] 33. [[:en:Bachelor_of_Science|Diguli mu Sayaansi]] mu [[:en:Accounting|Kubala Ebitabo]] [[:en:Finance|n’Eby'ensimbi]] 34. [[:en:Microfinance|Diguli mu by’Okudukanya amaterekero g'Ensimbi entonotono & okuddukanya emirimu mu Bizineensi]] 35. [[:en:Social_work|Diguli mu By’emirimu gy’Obulamu n’Okuddukanya Embeera z’Abantu]] 36[[:en:Development_studies|. Diguli mu misomo gy'Enkulaakulana]] 37. [[:en:Environmental_science|Diguli mu Sayaansi mu Sayansi w’obutonde bw’ensi]] 38. [[:en:Public_administration|Diguli mu By’okuddukanya emirimu gya gavumenti n’okuddukanya emirimu]] 39. [[:en:Human_resource_management|Diguli mu by’okuddukanya embeera z'Abakozi]] 40. [[:en:Tourism|Diguli mu By’obulambuzi n’Okusembeza Abagenyi]] 41. [[:en:Bachelor_of_Economics|Diguli mu By’enfuna n’Enzirukanya Emirimu]] 42. [[:en:Cooperative|Diguli mu Nzirukanya y'Emirimu n'Enkulaakulana y'Obwegassi.]] === Emisomo gya Diguli ey'okubiri, n'ey'okusatu === 1. [[:en:Doctor_of_Philosophy|Diguli Ey'okusatu]] mu [[Ebyamalimiro|By’obulimi n’Obuyiiya bw’Omukitundu]] 2. [[:en:Master_of_Science|Diguli Ey'okusatu mu Sayaansi]] mu [[:en:Climate_change|Nkyukakyuka y’obudde n’okufuna emmere]] 3. [[:en:MBA|Diguli ey'okubiri mu tekinologiya N’amawulire agakwata ku Bizineensi]] 4. [[:en:Master_of_Public_Health|Diguli mu by’obulamu bw’abantu]] 5. [[Ebyamalimiro|Diguli ey'okusatu mu by’obulimi n’obuyiiya mu byalo]] 6. [[:en:Master_of_Science|Diguli ey'okubiri mu Sayaansi]] mu [[:en:Agronomy|by’obulimi]] (Okulimira ku taka ekalu) . 7. [[:en:Diploma|Dipuloma]] mu [[Ebyamalimiro|by’obulimi n’obuyiiya mu byalo]] 8. [[:en:Doctor_of_Philosophy|Diguli ey'okubiri]] mu [[:en:Language|Lulimi]], [[Ebyobuwangwa (Culture)|Obuwangwa]], [[:en:Society|n'Ebitundu]] 9. [[:en:Master_of_Arts|Diguli ey'okubiri mu Misomo ey'enjawulo]] mu [[:en:Literature|by’ebiwandiiko]] [[:en:Communication|n’Empuliziganya]] 10. [[:en:Master_of_Education|Diguli ey'okubiri mu By'enjigiriza]] mu [[:en:Management|by’Okudukanya emirimu]] [[:en:Planning|n’Okuteekateeka]] 11. [[:en:Education|Dipuloma mu by’enjigiriza]] 12. [[:en:Education|Dipuloma mu by’okuddukanya eby'enjigiriza]] 13. [[:en:Development_studies|Diguli Ey'okusatu mu By'emisomo by’enkulaakulana]] 14. [[:en:Land-use_planning|Diguli ey'okusatu mu by’okuddukanya enkulaakulana]] 15. [[:en:Master_of_Science|Diguli ey'okubiri]] mu [[:en:Counseling_psychology|by’Okubudabuda abantu abalina obuzibu ku bwongo]] 16. [[:en:Social_work|Diguli ey'okubiri mu By'embeera Z'abantu]] 17. [[:en:Social_economics|Diguli ey'okubiri mu by’enfuna by’embeera z’abantu n’enzirukanya y’emirimu mu bantu]] 18. [[:en:Master_of_Business_Administration|Diguli ey'okubiri mu Okudukanya Bizineensi]] 19. [[:en:Master_of_Arts|Diguli ey'okubiri mu By'emisomo egy'enjawulo]] mu [[:en:Development_studies|by’enkulaakulana]] 20. [[:en:Master_of_Arts|Diguli ey'okubiri mu By'emisomo egy'enjawulo]] mu [[:en:Public_administration|by’okuddukanya emirimu gya gavumenti n’okugidukanya]] 21. [[:en:Counselling|Dipuloma mu Kubudaabuda n'okulabirira abantu]] 22. [[:en:Development_studies|Dipuloma mu By'emisomo gy'enkulaakulana]] 23. [[:en:Public_administration|Dipuloma mu By’okudukanya emirimu gya gavumenti n’okugirabirira]] 24. [[:en:Office_management|Dipuloma ku Nzirukanya ya Ofiisi n'Okusoma obuwandiisi]] . == Laba ne == * [[Ebyenjigiriza mu Uganda|Eby'enjigiriza mu Uganda]] * [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]] * [[Olukalala lw'abakulira Yunivaasite mu Uganda|Olukalala lw'abakulembeze ba yunivasite mu Uganda]] * [[:en:Mbarara|Mbarara]] == Abamu ku baali basomeddeyo nga bamanyikiddwa == # [[:en:Robert_Mugabe_Kakyebezi|Robert Mugabe Kakyebezi]] == Ebijiliziddwaamu == {{Reflist}} == Ewalala w'oyinza okubigya == * [http://www.bsu.ac.ug Omukutu gwa Bishop Stuart University] [[Category:Pages with unreviewed translations]] 4tpk7j62llelwkjsq8zde9p7vlspd5n Betty Okino 0 12059 54208 42260 2026-06-11T14:20:33Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54208 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Elizabeth Anna Okino''' (yazaalibwa nga 4 Ogwomukaaga, 1975). Mumerika nga [[:en:Artistic_gymnastics|gymnast]] eyawummula, mmemba w'ekibiina ekimanyiddwa ennyo ekya "Károlyi Six-Pack" nga mu 1992 yayamba Amerika okuwangula omudaali gwa ttiimu ya Olympics ogwasooka mu mizannyo gya [[:en:Olympic_Games|Olympics]] egyali tegigobeddwa. Era ye mukyala Omuddugavu eyasooka mu ggwanga lyonna okuwangula emidaali emingi egy’omuntu omu mu mpaka z’ensi yonna mu muzannyo gwa gymnastics. == Omulimu gwe == Okino yazaalibwa Entebbe mu Uganda, naagenda mu Amerika n’ab’omu maka ge era n’atandika okuzannya gymnastics ku myaka 9. Nga wayise emyaka ena, mu 1988, yali ayongedde okutuuka ku ddaala ly’abakulu, n’akwata ekifo kya 17 mu mpaka z’eggwanga ez’abato eza Amerika ez’omwaka ogwo. Mu 1990, Okino yagenda e [[:en:Houston|Houston]] okutendekebwa mu [[:en:Marta_Károlyi|Marta]] ne [[:en:Béla_Károlyi|Béla Károlyi]] . Yakwata kyakubiri mu mpaka zonna era n’awangula engule ya [[:en:Balance_beam|balance beam]] mu mpaka za US Nationals eza 1990; era yakiikirira Amerika mu mpaka z’ensi yonna ez’amaanyi ezaawerako, omwali n’emizannyo gya [[:en:Goodwill_Games|Goodwill Games]], gye yawangulira omudaali gwa ffeeza ne ttiimu y’Amerika n’amalira mu kyakuna wonna mu fayinolo [[:en:Uneven_bars|ez'enjawulo]]. Okino yali mu ttiimu ya Amerika mu [[:en:1991_World_Artistic_Gymnastics_Championships|mpaka z'ensi yonna eza gymnasticsm mu 1991]], n'awangula omudaali gwa ffeeza mu fayinolo za ttiimu n'ekikomo ku [[:en:Balance_beam|balance beam]] . Era yawangula [[:en:American_Cup_(Gymnastics)|ekikopo kya Amerika]] ekya 1991 . Okino yagenda mu maaso ng'awangula ne mu 1992, ng'awangula omudaali gwa ffeeza ku bibalo mu [[:en:Gymnastics_World_Championships|mpaka z'ensi yonna]] eza 1992 . Wabula obuvune obw’amaanyi bwe yafuna ku mugongo bwamuwaliriza obutazannya mpaka za Amerika eza 1992 eza Nationals ne Olympic Trials. Wadde nga kino kyaliwo, yayongerwa ku ttiimu ya Amerika mu [[:en:1992_Summer_Olympics|Olympics eza 1992]] okusinziira ku mutindo gwe yakola mu kugezesebwa okw’okubiri, okw’obwannannyini eri abakungu n’abatendesi b’ekibiina ekifuga Gymnastics mu Amerika. Nga Okino ali ku ttiimu eno, Amerika yawangula omudaali gwa ttiimu ya Olympics ogwasooka, ekikomo, mu mizannyo egyalimu abantu bonna; era yayitamu okugenda ku fayinolo y’empaka za [[:en:Balance_beam|balance beam]], n’akwata kya 12 mu mpaka zonna. == Obulamu bwe obw’obuntu n’ebintu by'akoze gye buvuddeko == Maama we Aurelia Matei nzaalwa ya [[:en:Romania|Romania]] ate kitaawe Francis Okino [[:en:Uganda|Munnayuganda]] . Kitaawe yasisinkana nnyina Omuromania bwe yali asoma obusawo bw'ebisolo mu [[:en:Bucharest|kibuga Bucharest]] . <ref>{{Cite web |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1136611/1/index.htm |title=Archive copy |access-date=2025-09-28 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103000437/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1136611/1/index.htm |url-status=dead }}</ref> Betty amanyi bulungi [[:en:Romanian_language|olulimi Oluromania]] era nga obumanyrivu buno bwayamba nnyo mu mpaka za jjiimu n’ez’ensi yonna, gye yasobola okubuulira banne ebyali biboogerwako abatendesi baabwe n’abazannyi aba Romania. Aba Karolyi bwe baazuula nti Okino ategeera Oluromania, ne bakyusa ne badda mu kwogera Oluhungary mu jjiimu. Oluvannyuma lw’okuwummula ebya gymnastics, Okino yeenyigira mu bizinensi y’okwolesa. Yakolako ne [[:en:SeaWorld|SeaWorld]] era yalabikako mu pulogulaamu za ttivvi ne firimu nnyingi, omuli ''[[:en:Moesha|Moesha]]'', ''[[:en:The_District|The District]]'', ''[[:en:Sabrina_the_Teenage_Witch_(1996_TV_series)|Sabrina the Teenage Witch]]'', ''[[:en:Æon_Flux_(film)|Æon Flux]]'' ne ''[[:en:Everybody_Hates_Chris|Everybody Hates Chris]]'' . Mu kiseera kino Betty abeera ne bba mu bukiikaddyo bwa California gy’asomesa amazina, obukodyo n’okuyimba nga kitundu ku bakozi ba USAG National Staff, mwogezi mulungi nnyo, era nga ye nnannyini wa Betty O Choreo esomesa obukodyo bwakola enkambi za gymnastics, egaba obujjanjabi n’okuyimba okwetoloola ensi yonna. == Obukugu bwe obwenjawulo == Okino alina obukugu bwa mirundi ebiri obuyitibwa eponymous obuwandiikiddwa mu [[:en:Code_of_Points_(gymnastics)|Code of Points]] . <ref>https://web.archive.org/web/20210512092714/https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_WAG%20CoP%202022-2024.pdf</ref> <ref>https://www.gymnastics.sport/publicdir/rules/files/en_1.1%20-%20WAG%20COP%202025-2028.pdf</ref> {| class="wikitable" !Apparatus !Name !Description ![[:en:Code_of_Points_(gymnastics)#Table_of_elements|Difficulty]][a] |- |Uneven bars |Okino |Clear hip with half turn to backwards salto laid out |D (0.4) |- |Balance beam |Okino |Triple turn with leg below horizontal |E (0.5) |} <nowiki>.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}</nowiki> == Ebijuliziddwa == == Ebiyungo eby’ebweru == skr8a7vb52852vnfs8dxha87575q3r9 Boaz Ninsiima 0 12244 54243 43985 2026-06-11T14:45:49Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54243 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Boaz Kasirabo Nisiima''' yazaalibwa nga 28 Ogwekumineebiri mu 1975 munnasayaansi akola mu by'okutabula eddagala era [[:en:Medical_laboratory_scientist|munnabyabufuzi mu Uganda]]. Ye [[Parliament of Uganda|Mubaka wa Paalamenti]] akiikirira [[:en:Rakai_District|Essaza ly'e Kooki]] <ref name="BKN2">{{Cite web |title=Nisiima Boaz |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=211 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era akiikirira [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina ky’eby'obufuzi ekiri mu buyinza mu Uganda. <ref name="BKN1">{{Cite web |title=Full list of NRM leaders |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1407722/list-nrm-leaders |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602212215/http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1407722/list-nrm-leaders |archive-date=2 June 2017 |access-date=12 June 2017 |website=[[Vision Group]]}}</ref> Ali mu kibiina ekigatta abasawo abakugu mu by'obujjanjabi ekya Uganda Medical Lab Association n'Olukiiko lwa Paalamenti olw'etabibwaamu ababaka abali mu kibiina kya NRM era aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku Bizimbibwa ebirabibwaako nga kano kali mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekumi]] <ref name="BKN8">{{Cite web |title=Kasolo, Mugabi supporters still in celebration |url=http://www.elections.co.ug/print_article/new-vision/election/1407454/kasolo-mugabi-supporters-celebration?print=true |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170807151958/http://www.elections.co.ug/print_article/new-vision/election/1407454/kasolo-mugabi-supporters-celebration?print=true |archive-date=7 August 2017 |access-date=12 June 2017 |website=[[Vision Group]]}}</ref> <ref name="BKN6">{{Cite web |title=Rakai MPs Elect Named after Charged Residents' Raid on EC Offices, Accusing the DRO of Delaying to Announce Winner before Police Prevailed |url=http://theinvestigatornews.com/2016/02/rakai-mps-elect-named-after-charged-residents-raid-on-ec-offices-accusing-the-dro-of-delaying-to-announce-winner-before-police-prevailed/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170807164504/http://theinvestigatornews.com/2016/02/rakai-mps-elect-named-after-charged-residents-raid-on-ec-offices-accusing-the-dro-of-delaying-to-announce-winner-before-police-prevailed/ |archive-date=7 August 2017 |access-date=29 June 2017 |website=The Investigator}}</ref> Ninsiima yaliko omukungu mu bifo gyebatabulira eddagala lmu kitongole kya [[:en:Infectious_Diseases|Infectious Diseases]] Research Collaboration (IDRC); omuntu eyali avunaanyizibwa ku bikolebwa gyebatabulira eddagala mu [[Rakai (disitulikit)|Disitulikiti y'e Rakai]] ; omuyambi w'akulira eyali atwaala webatabulira eddagala mu ddwaliro lya Kasaali [[:en:Health_Centre|Health Centre]] III era nga yaliko maneja era [[:en:Nursing_assistant|omumyuuka w'abayambi b'abasawo]] mu ddwaaliro lya [[:en:Kibaale_Community_Schools|Kibaale]] Community Clinic. <ref name="BKN2"/> == Obulamu bwe n'eby'enjigiriza == Ninsiima yazaalibwa mu Kooki mu [[Rakai (disitulikit)|Disitulikiti y’e Rakai]] nga 28 Ogwekumineebiri mu 1975 mu maka agaali [[:en:Anglicanism|enzikiriza y'Ekanisa]] ng'era famire [[:en:Ankole|y'Abanyankore.]] Pulayimale yagisomera mu disitulikiti y’ewaabwe e Rakai ku Ahmadiyya Primary School, esomero lya pulayimale eryali ludukanyizibwa gavumenti e Kalungi, gyeyafunira n’afuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye eya P.7]] mu 1993. Oluvannyuma yasomera Sserinya Secondary School gyeyasomera okuva S.1 paka S.4, n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya S.4]] mu 1997. Mukusoma kwe okwawagulu, yeegatta kutendekero lya School of Medical Laboratory Training mu [[Eddwaliro lya Mengo Hospital|ddwaaliro e Mengo]] n’afuna satifikeeti y’abakugu mu [[:en:Medical_laboratory|by’obusawo ne mubifo gyebatabulira eddagala]] mu 2007. Ninsiima yeeyongerayo n'agenda ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]] gye yafunira Dipulooma mu Tekinologiya w'Ebifo gyebatabulira Eddagala mu 2009 ne Diguli mu [[:en:Health_technology|Saayansi w'Ebifo Gyebatabulira Eddagala]] mu 2013. <ref name="BKN2"/> == Emirimu == === Entandikwa === Ninsiima yatandika emirimu gye egy’ekikugu mu 2000 [[:en:Nursing_assistant|ng'omumyuuka w'abayamba abasawo]] mu ddwaaliro ly'e [[:en:Kibaale_Community_Schools|Kibaale]] Community Clinic era oluvannyuma n’akuzibwa n’afuulibwa okugenda mu kifo ky'okubeera nga yeeyali [[:en:Healthcare_provider|adukanya eky'eby'obulamu]] mu 2005. Mu 2006, yafuna omulimu gw'okubeera omumyuuka w'adukanya ekifo ewatabulirwa eddagala ku ddwaliro lya Kasaali [[:en:Health_in_Uganda|Health Centre III]]. Mu 2009, yakola nga eyali avunaanyizibwa ku bikolebwa mu kifo ewatabulirwa eddala mu [[Rakai (disitulikit)|Disitulikiti y’e Rakai]] n’oluvannyuma n’akola ng'ow'eby'ekikugu mu kifo ewatabirirwa eddagala mu kitongole ekikola ku by'okunoonyereza ku [[:en:Infectious_diseases|Nddwadde ezikwata abantu]] nga zireetebwa obuwuka obw'enjawulo mu 2010 okutuusa mu 2014 lwe yalekulira okwegatta ku by'obufuzi eby’okulonda. === Eirimu gy’eby'obufuzi === Mu 2015, Ninsiima yeegatta ku [[:en:Democracy|by'obufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya [[National Resistance Movement]], n’awangula [[:en:Partisan_primary|okulonda kw'ekibiina okwali okwokusunsula eyali agenda okukwata bendera y'ekibiina mu kulonda kwa bonna]] <ref name="BKN9">{{Cite web |title=Entalo z'akamyufu zisattiza abanene mu NRM |url=http://www.bukedde.co.ug/bukedde/ag%E2%80%99eggwanga/1406052/entalo-akamyufu-zisattiza-abanene-mu-nrm |website=[[Bukedde]] |access-date=2025-10-17 |archive-date=2017-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170807152856/http://www.bukedde.co.ug/bukedde/ag%E2%80%99eggwanga/1406052/entalo-akamyufu-zisattiza-abanene-mu-nrm |url-status=dead }}</ref> n’okulonda [[:en:2016_Ugandan_general_election|kwa bonna mu 2016]] bw’atyo n’afuuka omubaka wa [[Parliament of Uganda|Paalamenti ey'e 10]] eya [[Yuganda|Pearl of Africa]] ng’akiikirira Essaza ly'e Kooki mu Disitulikiti y’e Rakai. Mu Paalamenti ey’e 10, Ninsiima aweereza ku Kakiiko Akavunaanyizibwa ku Bizimbibwa Ebirabibwaako era ng'ali ne ku kakiiko ka Paalamenti akeetabibwaamu ababaka b'ekibiina kya [[National Resistance Movement|NRM]]. <ref name="BKN7">{{Cite web |title="Government to rebuild houses destroyed by earthquake" – President |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/10/05/%E2%80%9Cgovernment-rebuild-houses-destroyed-earthquake%E2%80%9D-%E2%80%93-president |website=The State House of Uganda}}</ref> <ref name="BKN8"/> <ref>{{Cite web |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |access-date=2023-02-10 |website=NRM Parliamentary Caucus {{!}} National Resistance Movement |language=en}}</ref> Mu 2021, yaddamu okulondebwa ku kifo ky’Omubaka wa paalamenti. <ref>{{Cite web |title=Ninsiima Boaz Kasirabo - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ninsiima-boaz-kasirabo-8505/ |access-date=2023-02-10 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> mu paalamenti ey’e 11, aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku Mbalirira y'Ebitabo bya Gavumenti mu Gavumenti eya wakati. <ref>{{Cite web |title=Committee on Public Accounts (Central Government) – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-public-accounts-central-government/ |access-date=2023-02-10 |language=en-US}}</ref> == Laba ne == * [[Rakai (disitulikit)|Disitulikiti y’e Rakai]] * [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ky'Eby'obufuzi Ekiri mu Buyinza ekmannyikiddwa nga National Resistance Movement]] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ewalala w'oyinza okubigya == * [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa yintaneeti ogwa Paalamenti ya Uganda] * [http://idrc-uganda.org/ Omukutu gwa yintaneeti Ogw'ekitongole Ekikola mu Kunoonyereza Kunddwadde ezikwata Abantu nga zireetebwa Obuwuka Obw'enjawulo] 3pyqfv8gvxxen9tz6x0wi4bhqjsfs1n Bhanu Patel 0 12279 54214 43141 2026-06-11T14:24:38Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54214 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bhanu Patel''' (olunaku lwe yazaalibwa terumanyiddwa) [[:en:Ugandan_people|Munnayuganda]] eyali [[:en:Cricket|omuzannyi wa cricket]] ow'omutindo ogusooka . Patel yazaalibwa mu [[:en:Uganda_Protectorate|kitundu kya Uganda eky'amatwaale ga Bungereza]]. Yazannya omupiira gumu mu [[:en:First-class_cricket|cricket ey'omutindo ogusooka]] mu [[:en:East_Africa_cricket_team|ttiimu ya cricket eya East Africa]] bwe yattunka [[:en:India_national_cricket_team|n'Abayindi]] abaali balambula [[:en:Lugogo_Stadium|Kampala]] mu 1967. <ref>https://cricketarchive.com/Archive/Players/26/26664/First-Class_Matches.html</ref> Ng'ateeba okuva ku basembayo, yawangulwa [[:en:Sadanand_Mohol|Sadanand Mohol]] ne [[:en:B._S._Chandrasekhar|BS Chandrasekhar]] mu nzannya zombi eza East Africa [[:en:Duck_(cricket)|nga tateebye]] . Ng'alina omupiira, yazannya mu buti bwa [[:en:E._A._S._Prasanna|EAS Prasanna]] ne [[:en:Mansoor_Ali_Khan_Pataudi|Nawab wa Pataudi]] n'amaliriza n'emipiira 2 ku138. <ref>https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/29/29058.html</ref> Wakati wa 1957 ne 1970, Patel era yazannyira [[:en:Uganda_national_cricket_team|Uganda]] emipiira emitonotono . <ref>https://cricketarchive.com/Archive/Players/26/26664/all_teams.html</ref> Kyawandiikibwa mu byafaayo bya Uganda nti ono yakola kinene okumanyisa omuzannyo guno mu Uganda. <ref>https://static.espncricinfo.com/db/NATIONAL/ICC_MEMBERS/UGAN/NEWS/2002/OCT/UGANDA_HISTORY_TO_1999.pdf</ref> == Ebiwandiiko ebikozesebwa == jdnrzmpz3d5keers264vs468e1g8l2l Bigwala 0 12567 54225 44769 2026-06-11T14:32:22Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54225 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Ndere_Troupe_performing_the_Busoga_cultural_dance_14.jpg|thumb|Bigwala, kika kya nyimba n'amazina]] '''''Bigwala''''' kika kya [[:en:Music|nnyimba]] [[:en:Dance|n'amazina]] ebikubibwa ku mikolo mu [[:en:Busoga|Bukyabazinga bwa Busoga]] mu [[:en:Uganda|Uganda]] nga zeetoolodde [[:en:History_of_primitive_and_non-Western_trumpets|amakondeere]] [[:en:Gourd|ga gourd]] . <ref name="UNESCO">http://www.unesco.org/culture/ich/en/USL/bigwala-gourd-trumpet-music-and-dance-of-the-busoga-kingdom-in-uganda-00749</ref> Mu ngeri gy'ekikolebwamu, ekkondere elikulemberamu lyegattibwako amakondeere amalala ana oba okusingawo, ekivaamu [[:en:Melody|melodi]] nga gayita mu kukuba mu [[:en:Hocket|hocket]], zino oluvannyuma abayimbi beetabamu n’oluvannyuma abazinyi, nga ebibija by'ombi by'etoloola abakubi b’ebivuga nga bwe bewuuba. <ref>https://books.google.com/books?id=mm3eCgAAQBAJ&pg=PT149&dq=Bigwala+busoga</ref> Mu kusooka gaali gazinibwa mu bikujjuko by'obwakyabazinga nga okutuuzibwa ku ntebe n'okuziika, ate gye buvuddeko kayolesebwa mu mikolo gy'abantu ba bulijjo, naye nga tebitera kukolebwa: "Mu kiseera kino...waliwo abakugu bana bokka abakulu abasigadde nga bano be balina obukugu mu kukola Bigwala, okumukuba n'okuzina, era okugezaako kwabwe okubunyisa gye buvuddeko kubadde kuzibuwaliddwa olw'ebizibu by'ensimbi." [[File:Kisoga_Dance,_Eastern_Uganda.jpg|thumb|Abaana nga babiibya amazina ga Bigwala]] Ekika ky'ennyimba zino kikola kinene mu kugatta abantu n’endagamuntu y’Abasoga, [[:en:Lyrics|ng’ebigambo]] okusinga binyumya byafaayo by’Obwakyabazinga, nga essira liteekebwa ku Kyabazinga yennyini (akabonero k’endagamuntu ya busoga), wamu n’okukola ku nsonga endala ez’abantu babulijjo. Godfrey Alibatya, eyayambako okutumbula Bigwala ku lukalala lwa UNESCO, agamba nti, "okusaanawo kwa Bigwala kuyinza okuviirako okunafuwa kw'obwakyabazinga," n'obwakyabazinga. <ref>https://books.google.com/books?id=mm3eCgAAQBAJ&pg=PT149&dq=Bigwala+busoga</ref> David Pier agamba nti Alibatya ayamba okukuuma ekika ky'ennyimba zino newankubadde nga tezimanyiddwa bulungi, obutafaananako bintu ebisinga obungi ebiri ku lukalala, ebikuumibwa abantu ba bulijjo ab’omu kitundu. <ref>Pier (2015).</ref> <ref>http://www.atlasobscura.com/articles/ugandan-music-bigwala</ref> == Ebyafaayo ebimpimpi == Bigwala muziki n’amazina okuva mu Basoga nga bano be bantu okuva mu bitundu by’Obukiikaddyobwobuvanjuba bwa Uganda. Abasoga baliraanwa n’ebitundu eby’enjawulo nga Baganda, Bagwere, Basamia, Banyoli ne Banyoro. Abasoga, okufaananako n’ebitundu ebirala ebisinga obungi, balina ennyimba z’ennono n’amazina ag’enjawulo omuli amazina ga Tamenhaibuga, amazina ga Nalufuka (amazina agayiwa), amazina ga Irongo (omukolo gw’okumala abalongo) n’amazina ga Mayebe (endege ku magulu). '''Bigwala''' kigambo kya Lusoga (olulimi lw’Abasoga) ekitegeeza ekibinja ky’amakondeere ga gourd ataano aga sayizi ez’enjawulo. Amazina ga Bigwala gaatuumibwa erinnya ly’amakondeere oluvannyuma lw'okuba nti by'ebivuga ebikubibwa ng'amazina gano gabiibizibwa. Emisingi gy’amazina gano kwe kukuba Bigwala, okukuba endongo, okuyimba n’okuzina mu ngeri ey'ekikugu Endowooza eziwerako zivuddeyo nga zigezaako okunnyonnyola ensibuko ya Bigwala. Abayivu abamu bagamba nti baasibuka Misiri era ne batwalibwa Abasoga nga bayita mu kusenguka mu Uganda ey’omulembe guno. Kyokka endowooza emu elowoozebwa okuba entuufu eri nti, Kintu, Omuganda eyasooka (omusajja Baganda) okuleeta Bigwala mu Buganda okuva ku lusozi Mt.Elgon mu Buvanjuba bwa Uganda. Oluvannyuma lw’ekyo, gaasaasaana mu bitundu ebirala nga Bunyoro, Busoga ne Toro. Bangi balowooza nti okusaasaana kwa Bigwala tekwali kwa butanwa wabula kyava ku basenze abamu okusengukira mu kitundu ky’e Busoga okuva mu Buganda mu kyasa eky’ekkumi n’omukaaga nga bakulemberwa Kintu y'ennyini. Waliwo obujulizi obuwagira kino ng’okuba nti waliwo okufaanagana okw’amaanyi wakati wa Bigwala ow’e Busonga n’obwakabaka bwa Buganda. Okugatta ku ekyo, Abasoga balina ebika ebituuma erinnya lya Kintu. == Amakulu mu by’obuwangwa == Ennyimba n’amazina ga Bigwala bikola kinene nnyo mu lubiri n’embeera y’obwakyabazinga okuva lwe byakozesebwanga ennyo ng’amazina ag’emikolo mu biseera by’okuziika bakabaka n’abakulu, okutikkirwa ku ntebe ne mu bijaguzo by’okujjukira eb’ekitiibwa kye kiva kiyimiridde ng’ekimu ku bubonero obukulu obw’obwakabaka bwa Busoga. Gye buvuddeko, Ssekabaka Henry Wako Muloki (kyabazinga wa Busoga) yafa era abayimbi ba Bigwala ne bayitibwa mu lubiri lwe n’emukuziika okuyimba. Abayimbi be bamu baayitibwa okuyimba mu kiseera we yatuuzibwa ku ntebe mu 1995. Okuva obwetwaze bw’obwakyabazinga bwa Busoga n’obulala bungi bwe bwaggyibwawo gavumenti ya Uganda, obwakyabazinga mu kitundu bubeerawo ng’ekintu ekigatta ekitundu kyokka. Bigwala era ekola omulimu gw’okutumbula enkolagana y’abantu abangi mu kitundu. Kino kiyita mu kukubaganya ebirowoozo n’okuwuliziganya nga beetegekera amazina. Okuva bwe kiri nti tewaaliwo bukwakkulizo ku ani ayinza okuba nnannyini Bigwala (ebitundu ebimu bino byaterekanga abakyala ba kkooti n’obubonero oba engoye z’obwakabaka), buli muntu mu kitundu yasobola okukwatagana kubanga Bigwala yali ngeri ya bulijjo ey’okusanyusa abantu abasinga obungi mu kitundu. Abazannyi ba Bigwala balina okuyimba ng’omu ku bo afudde. Mu ngeri eno, basobola okulagagana ekitiibwa n’okwezzaamu amaanyi mu kiseera ekizibu. Singa omukubi wa Bigwala alese nnamwandu, nnamwandu n’abamaka babudaabudibwa nga bakozesa enyimba zino. == Engeri amakondeere ga Bigwala gye gakolebwamu == '''Bigwala''' zikolebwa mu Enhendo (ekimera ky'endeku; Olwendo mu lulimi olumu). Enddeku zino ziva mu bimera ebifaananako ng’ensujju oba wootameroni kyokka zimere n'ezikola ensingo empanvu ez'eweta obulungi ku nkomerero. Oyo yenna akola amakondeere gano alina okutambula ng’anoonya ekimera kino bw’aba talina kikye. Enhendo enkuze bw’emala okukung’aanyizibwa, ziterekebwa ku Ekibani, nga kino kye kifo awaterekerwa enku butereevu waggulu w’ekyooto. Zikuumibwa awo okumala omwezi nga gumu okukala mpola ku bbugumu ettono nga eno y’embeera esinga okubeera ennungi okuva bwe kiri nti okuziteeka mu musana obutereevu ziggyako enjatika era ne kijiiirako okuvaamu amaloboozi agawukana ku ddoboozi ery’omuwendo erinoonyezebwa. Ensigo zino zikyuka okuva ku langi ya kyenvu-kiragala ne zifuuka kitaka ne zibikkibwako enfuufu, akabonero akalaga nti zitegekeddwa okukolebwako ekiddako. Enhendo zisalibwamu Ebidome (obutundutundu obutono) okusinziira ku nkula yazo okukakasa nti zijja mu ndala. Omukozi akozesa ggaamu akolebwa mu Bisimizi; ekika ky’ebiwuka ebiddugavu ebiluma okukola ebituli mu miti emikalu oba omubisi oguggibwa mu muti gwa Lukone okusiba Ebidome ebiwerako okutuusa ng’obuwanvu obwagala butuukiddwaako ku bipimo eby’enjawulo. Bwe zimala okusiigibwa wamu, bakozesa enkoba oba olugoye okuzisiba wamu okusobola okuziyiza empewo okubiyitamu. Singa amakondeere gafuna enjatika nga ggaamu akala, bakozesa olugoye okutereeza enjatika ezo. Olwo omukozi akuba ebituli ng’akozesa akambe ku mabbali g’Ebidome esinga obutono okukola ekintu eky’omu kamwa. Ekitundu ekinene kigatibwa ku nkomerero entono. Ekkondeere eya wansi lye lisooka kukolebwa era likozesebwa okulagirira wa aw’okuteeka amakondeere agaddako mu nsengeka y’eddoboozi okutandika okuva wansi okutuuka waggulu. Amakondeere gateekebwamu amaloboozi nga bayita mu kwongerako oba okusala Ebidome. Ziteekebwa ku minzaani ya pentatonic era nga amaloboozi gabalirirwa okuba F, G, A, C ne D. == Ebivuga eby'enjawulo ebikola ekibiina kya Bigwala == Mu bivuga ebikubibwa mu Bigwala mulimu amakondeere ttaano ag’amaloboozi ag’enjawulo, endongo ttaano ez’amaloboozi ag’enjawulo ebivuga ebirala eby’amaloboozi n’abayimbi. Amakondeere agataano gafuuyibwa ku mabbali era gakuba tooni y'eddoboozi emu. Buli emu ku zo erina erinnya erikwatagana n’obunene bwayo, omulimu gwayo n'eddoboozi erigivaamu. Ekkondeere erisinga obunene era erisinga obuziba ye '''Enhana''' ng’ekola omulimu gw’okukulembera era nga eva mu kigambo ky’Olusoga Okwana ekitegeeza okuboggola. Ebiseera ebisinga etandiika n’enkuba ey’amaanyi era esobola okubibwa emirundi ena oba esatu era esobola okukozesebwa okuleeta omuyimbi omu yekka nga basanyusa. Ekkondeere eriddako erisingako katono mu ddoboozi lye lya '''Empala''', n'eddirirwa '''Endhasasi''', oluvannyuma '''Endesi''' . Esinga obutono ate nga esinga obuwanvu mu ddoboozi ye '''Endumirizi''' . Amakondeere gayinza okugabana amaloboozi agakwatagana n’ennukuta z’ebigambo by’oluyimba n’olwekyo ne gamaliriza oluyimba. Oluusi entongooli n'omulele byongerwako okugaggawaza n'okunyumisa emiramwa egikubiddwa ekitundu ky’amaloboozi. Ebivuga bino biyinza okukuba ennyimba ezikwatagana. Engoma ettaano eziwerekera Bigwala kuliko; '''Engoma enene'''. Ye ngoma esinga okudoodooma era y'ekubibwa ng'omudigido gw'oluyimba. Engoma eddako ye '''Omuugabe''' nga eno ye ngoma empanvu, n’eddirirwa '''Endyanga''' engoma ennyimpi olwo '''Mbindimbindi''' engoma ya sayizi eya wakati. Ekisembayo, '''Enduumi''' nga eno ye ngoma esinza zinaayo obutono. Engoma zino okusinga zongera okunyumisa omudigido ogubeera gukubiddwa engoma ennene. Ebivuga ebirala eby’ennyimba ebiyinza okuteekebwa mu bivuga bya Bigwala kuliko; '''Embaire''' (amadinda), '''[[:en:Enkwanzi|Enkwanzi]]''', '''Endere''' (omulere), '''[[:en:Lamellophone|Endongo]]''' (akadongo), '''Endingidi''' (endingidi), '''Entongooli''' (entongoli). Zikozesebwa okwongera obuwoomi n'okunyumirwa mu nyimba. Okuyimba kuno kuli mu sitayiro y'okuyita n'okwanukulwa era nga kutera okuyooyootebwa n’okuwulula n'okuwodola amaloboozi eg'enjawulo. Ebiwandiiko ebimpi, ebiddiŋŋana n’ebikoleddwa mu ngeri ey’ekikugu bye bitera okubeerawo. Ebigambo ebisinga bikwata ku byafaayo by’Abasoga, nga bibakwataganya n’ebyo bye bayitamu era ng'akabonero akalaga obuvo bwaabwe. == Amazina agabiibizibwa mu Bigwala == Ekimu ku bintu ebikulu mu mazina ga Bigwala kwe kuba nti g'abakugu era gazinibwa ku mikolo ng’amazina g’amakondeere mangi ag’ekitundu ekyo nga Empango z’Abanyoro ne Agwara ez’abantu b’e Lugbara. Amazina ga Bigwala gisinga kwetooloola abakubi b’engooma abatuula wakati nga bakuba ennyimba z’amazina era omuwendo gw’abantu abali mu nkulungo gugendereddwamu kweyongera okugaziya omwetoloolo ogwo. Emisono gy’amazina giyinza okuba egy’amazzi era buli muntu akkirizibwa okuzina nga bw’ayagala naye engeri enkulu ey’okuzina mu Basoga kwe kussa essira ku ntambula y’ekiwato nga bw'ebatobekamu n’okubuuka okusaamusaamu ekitangaala okusinziira ku sipiidi n'omudigido gw'engoma. Oluusi abazinyi bagattako obubonero obusesa okwesanyusa n’okusanyusa abadigize. Abakazi Abasoga batera okwanguyirwa okwetaba mu mazina ng'ate bbo abasajja tebannaba era bongera okuyooyoota n’okucamuka nga bwe bawulula n’okuzina n’amaanyi nga bwe bawanise emikono gyaabwe mu bbanga. == Bigwala mu mulembe guno == Eby'embi kigambibwa nti Bigwala egenda aseebengelera mpola nga bangi ku mulembe omukadde ogwagikola bafudde baweddewo. Omulembe omupya gugatwala ng’amazina ag’edda era tebaagala kugayiga. Bangi ku bo tebalina bukugu mu kukola n'okutyuninga ebivuga. Abaana abatonotono bayiga okukuba Bigwala nga bakola eky'efaananyiriza ebivuga ebyo nga bakozesa amatabi g'amapaapaali. Abayizi abamu bali mu kunoonyereza n’okuwandiika amazina ga Bigwala okusobola okugakuuma. Abantu abamu abatono bakyatumbula n'okwebeezaawo mu bulamu nga bayita mu Bigwala nga '''Otuli Kakolokombe''' ; omukommonsi w’ekkondeere lya Bigwala, '''James Lugolole''' ; omukulembeze w'ekibiina kya ' '''Nambote Bigwala''' nga kitaawe, Lugolole Muyaga naye yali mukommonsi wa Bigwala; Tomasi Tigaghalana eyali mmemba mu kibiina kya Heart Beat Troupe of Africa ne Ndhote cultural group nga bayimbi ba Bigwala; Arthur Musulube eyali kaliisoliiso w’amasomero mu ggwanga ng’avunaanyizibwa ku by’okuyimba era ng’atambula mu Busoga ng’asomesa okuyimba n’okulamula ebivvulu by’amasomero; '''Sulay Maganda Kifembe''' omukommonsi wa Bigwala era mmemba w’ekibiina kya Lugolole; '''Kasadha Myenge Kakaire''' nga mukommonsi wa Bigwala. == Ebijuliziddwamu == {{Reflist}} == Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia == * Musinguzi, Bamuturaki (2013) nga bano. " [https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/Busoga-dance-and-music-join-Unesco-list/-/434746/1680720/-/131wath/-/index.html Amakondeere ga gourd goolekedde okusaanawo] ", ''TheEastAfrican.co.ke'' . * Omusasi w’okwolesebwa (2013). " [http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1333991/bigwala-busoga-royal-music-dance Bigwala: Omuziki gwa Busoga ogw'obwakabaka, amazina] ", ''NewVision.co.ug'' . * Hugh, Tracey, ne banne. 1952. Amaloboozi ga Afrika. Ebbaluwa y’amawulire eya Yunivasite y’e Pennyslivania * Emirimu gy'emikono egy'ebika mu Uganda. Oxford: Ekitongole ky’amawulire ekya Yunivasite y’e Oxford {{Uganda topics}}{{UNESCO Oral and Intangible music}}{{UNESCO List of Intangible Cultural Heritage in Need of Urgent Safeguarding|state=collapsed}} [[Category:Pages with unreviewed translations]] o9aou0lbq9bwp51jiit23oxowhxa5kl Martha Kazungu 0 12636 54251 45744 2026-06-11T15:57:26Z Berniter 10779 54251 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" |- class="infobox-data" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Martha Kazungu</div> |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Okuzaalibwa | class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline"> Uganda</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Okusoma | class="infobox-data" | Yunivasite y’e Bayreuth |- ! class="infobox-label" scope="row" | Emirimu | class="infobox-data role" | Omukuumi, omuwandiisi, omuwi w’amagezi ku by’obuwangwa |- ! class="infobox-label" scope="row" | Ebimumanyiddwako | class="infobox-data" | Dayirekita eyatandikawo ekitongole kya Njabala Foundation |} '''Martha Kazungu''' (yazaalibwa 1993) MunnaUganda omukuumi w'ebintu ebyedda , omuwandiisi, era omulwanirizi w'ebyobuwangwa okuva mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://glasgowinternational.org/martha-kazungu/ |access-date=2026-02-09 |website=GlasgowInternational |language=en}}</ref> Ye dayirekita eyatandikawo ekitongole kya Njabala Foundation, ekibiina ekikola okuwagira abakyala abayimbi,banakatemba nga bayita mu myoleso, okubuulirira, okunoonyereza, n’okukwatagana n’abantu. <ref>{{Cite web |last=Byenkya |first=Alfred |date=2025-03-11 |title=Ent. & Lifestyle: Women artists celebrated at Obulwo Bwaffe festival |url=https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/women-artists-celebrated-at-obulwo-bwaffe-fes-NV_206623_022026 |access-date=2026-02-08 |website=New Vision}}</ref> Kazungu amanyiddwa nnyo olw’omulimu gwe ogw’okukuuma eby’obuwangwa ng’essira aliteeka ku by’emikono eby’omulembe gwa Afirika, enkola y’ekikugu ey’abakyala, n’okukuuma eby’obuwangwa. <ref>{{Cite web |title=Paving the way: Women artists and Independence in Africa |url=https://awarewomenartists.com/en/magazine/ouvrir-la-voie-artistes-femmes-et-independance-en-afrique/ |access-date=2026-02-08 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Kazungu yazaalibwa mu Uganda mu 1993. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> Yasoma ebyafaayo eby'okulaba no'kwogela mu Afirika ku Yunivasite y’e Bayreuth mu [[Girimane|Bugirimaani]], gye yafunira diguli eyookubiri mu by’emikono ng’essira aliteeka ku by’okukuuma ,Okulondoola emikutu gy’amawulire mu Afrika. <ref name="ICI">{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://curatorsintl.org/about/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=5 February 2026 |publisher=Independent Curators International}}</ref> Okunoonyereza kwe mu by'ensoma kwanoonyereza ku ngeli z'ebifaananyi ezikwatagana n'ebintu ebikung'aanyiziddwa mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Art Gallery ne World Culture Museum e Frankfurt . <ref name="NjabalaBio">{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://njabala.com/about/martha-kazungu |access-date=5 February 2026 |publisher=Njabala Foundation |archive-date=6 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006222939/https://njabala.com/about/martha-kazungu |url-status=dead }}</ref> Kazungu era yeetaba mu nteekateeka z’ensi yonna eziwerako ez’okutumbula abakugu omuli TheMuseumsLab, Independent Curators International, Àsìkò School, ne AtWork. <ref name="Goethe">{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://www.goethe.de/prj/hga/en/h24/c24/mk.html |access-date=5 February 2026 |publisher=Goethe-Institut}}</ref> == Omulimu == === Omulimu gw’okukuuma ebintu === Kazungu akolera wakati wa Kampala ne Nairobi era abadde akubiriza emyoleso ne pulogulaamu z'ebyemikono okwetoloola [[Afirika|Afrika]] ne [[Bulaaya]] . . Emirimu gye gitera okulaga,okinoonyereza ensonga ezikwata ku kumanya, okukiikirira kw'ekikula, enkyukakyuka mu mbeera z'abantu, n'okujjukira ebyobuwangwa. Pulojekiti ze ez’okukuuma ebintu mulimu: * ''Maama Wange Yeerabira Feesi Yange'' ( [[Noowe|Norway]] ) <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> * ''Emisomo gy'obulamu: Obuyiiya bwa Uganda ku mpapula'' (Germany) * ''Ekikikilila Ensonga'' (Uganda) . * ''Wano ne Wano'' ( [[Ethiopia]] ) . * ''Njabala: Kino Si Bwe Kiri'' (Uganda) Kazungu yaweereza ng’omuyambi w’omukuumi w’ebivvulu bya Kampala Art Biennale mu 2016, ng’akolagana n’omukuumi Elise Atangana. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> Era yakola ng'omuyambi w'omukuumi ku ''Feedback: Art Africa n'emyaka gya 1980'' mu Iwalewahaus mu Girimaani. Mu 2019, Kanzung yali mu kibiina kya Independent Curators International ekyategekebwa mu kibuga Cape Town ekya [[South Africa|South Afrika]] . Mu 2020, yakuuma emyoleso egyali ginoonyereza ku nkolagana eriwo wakati w’emisono, eby’emikono, n’okuyimirizaawo embeera z’abantu mu Uganda. === Emirimu gy’ebitongole === Kazungu yaweereza ng’omuyambi w’omukuumi w’ebintu mu Museum am Rothenbaum (MARKK) e Hamburg, Germany, gye yakolagana n’okukuuma ''Archive of Experiences'', eyali ekitundu ku myaka esatu egy’omunaana egy’okukuba ebifaananyi Hamburg. <ref name="CIMAM">{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://cimam.org/travel-grant-program/cimam-precedent-grantees/2024-los-angeles/martha-kazungu/ |access-date=5 February 2026 |publisher=International Committee for Museums and Collections of Modern Art}}</ref> Era Yali omu ku bategesi mu German Federal Cultural Foundation's TURN2 Labs, eyayambanga enteekateeka z'okuwanyisiganya eby'obuwangwa wakati w'abakugu mu by'emikono mu Afirika n'abazungu. <ref name="CIMAM" /> Kazungu abaddeko ku bukiiko obuwabula n’obukiiko bw’abalamuzi omuli Henrike Grohs Art Award n’emyoleso mu Kunstmuseum Wolfsburg. == Ekitongole kya Njabala Foundation == Kazungu yatandikawo ekibiina ekitali kya magoba ekya Njabala Foundation ekitumbula ebitone abakyala nga bayita mu mwoleso, enteekateeka z’okunoonyereza, okusula, n’enteekateeka z’okubuulirira abantu. Nga bali n’omusingi guno, Kazungu akola pulojekiti z’okunoonyereza ku byafaayo ng’awandiika abayimbi abakyala mu Afrika, omuli n’okunoonyereza okussa essira ku bayimbi abakyala ab’omu buvanjuba bwa Afrika okuva mu myaka gya 1960. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> Ekibiina kino kyatandikibwawo ekitundu okukola ku butali bwenkanya mu kikula ky’abantu mu kitongole kya Uganda eky’ebyemikono eby’omulembe. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://glasgowinternational.org/martha-kazungu/ |access-date=2026-02-09 |website=GlasgowInternational |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Byenkya |first=Alfred |date=2025-03-11 |title=Ent. & Lifestyle: Women artists celebrated at Obulwo Bwaffe festival |url=https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/women-artists-celebrated-at-obulwo-bwaffe-fes-NV_206623_022026 |access-date=2026-02-08 |website=New Vision}}</ref> Kazungu akoze kinene mu bitabo by’ebifaananyi eby’ensi yonna ebiwerako ne katalogu z’emyoleso. Ebiwandiiko bye bifulumye mu bitabo omuli: * ''Abayimbi ba Africa: Okuva mu 1882 okutuuka kati'' (Phaidon) <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> * ''Abakazi Abakulu Abasiizi b'ebifaananyi'' (Phaidon) <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> * ''Embodying Social Being'', ekitabo ekikwata ku mubumbe Lilian Nabulime Era awaddeyo emboozi n’ebiwandiiko by’okunoonyereza ebinoonyereza ku byafaayo by’ebifaananyi bya Afirika n’enkola y’eby’emikono ey’abakyala. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> == Okunoonyereza n’okukwatagana n’abantu == Kazungu ye yakwasaganya omusomo ''gw’ebyafaayo Eddamu okuwandiikibwa :Okuyamba ku Byafaayo bya'' Uganda National Museum. Omulimu gwe gutera okussa essira ku nkolagana wakati w’ebitongole n’okwetaba kw’abantu mu mboozi z’ebifaananyi eby’omulembe guno. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}}</ref> Enkola ya Kazungu ey’okukuuma eby’emikono essira erisinga kulissa ku byafaayo by’ebifaananyi eby’abakyala, okunyumya emboozi z’ebyobuwangwa, n’okugaziya okukiikirira abayimbi abakyala mu bitongole by’ebyemikono eby’omu Afirika. <ref>{{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://glasgowinternational.org/martha-kazungu/ |access-date=2026-02-09 |website=GlasgowInternational |language=en}}</ref> == Ebiwandiiko ebikozesebwa == # {{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}} # {{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}} # {{Cite web |title=Martha Kazungu - About - Independent Curators International |url=https://curatorsintl.org/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=2026-02-08 |website=curatorsintl.org |language=en}} # {{Cite news|title=Martha Kazungu - The Mosaic Rooms|url=https://mosaicrooms.org/artists/martha-kazungu/|archive-url=https://web.archive.org/web/20250214120118/https://mosaicrooms.org/artists/martha-kazungu/|archive-date=2025-02-14|access-date=2026-02-08|work=The Mosaic Rooms|language=en-GB|url-status=live}} # {{Cite web |title=Paving the way: Women artists and Independence in Africa |url=https://awarewomenartists.com/en/magazine/ouvrir-la-voie-artistes-femmes-et-independance-en-afrique/ |access-date=2026-02-08 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}} # {{Cite web |title=Paving the way: Women artists and Independence in Africa |url=https://awarewomenartists.com/en/magazine/ouvrir-la-voie-artistes-femmes-et-independance-en-afrique/ |access-date=2026-02-08 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}} # {{cite web |title=Martha Kazungu |url=https://curatorsintl.org/about/collaborators/7773-martha-kazungu |access-date=5 February 2026 |publisher=Independent Curators International}} # {{cite web |title=Martha Kazungu |url=https://njabala.com/about/martha-kazungu |access-date=5 February 2026 |publisher=Njabala Foundation |archive-date=6 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006222939/https://njabala.com/about/martha-kazungu |url-status=dead }} # {{cite web |title=Martha Kazungu |url=https://www.goethe.de/prj/hga/en/h24/c24/mk.html |access-date=5 February 2026 |publisher=Goethe-Institut}} # {{Cite web |date=2020-09-20 |title=My Mother Is Forgetting My Face at Entrée |url=https://artviewer.org/my-mother-is-forgetting-my-face-at-entree/ |access-date=2026-02-08 |website=Art Viewer |language=en-US}} # {{Cite web |date=2016-12-14 |title=On the Role of Curatorial Assistant, Kampala Art Biennale 2016 |url=https://startjournal.org/2016/12/on-the-role-of-curatorial-assistant-kampala-art-biennale-2016/ |access-date=2026-02-08 |website=Start Journal |language=en-US}} # {{cite news|title=When Nakisanze merged high fashion with craft-making practices|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/when-nakisanze-merged-high-fashion-with-craft-making-practices-3610178|access-date=5 February 2026|publisher=Daily Monitor}} # {{cite web |title=Martha Kazungu |url=https://cimam.org/travel-grant-program/cimam-precedent-grantees/2024-los-angeles/martha-kazungu/ |access-date=5 February 2026 |publisher=International Committee for Museums and Collections of Modern Art}} # {{cite web |title=Njabala Foundation |url=https://njabala.com/ |access-date=5 February 2026 |publisher=Njabala Foundation}} # {{cite web |title=A comfort zone for women artists in Uganda |url=https://moleskinefoundation.org/creativity-pioneer/a-comfort-zone-for-women-artists-in-uganda/ |access-date=5 February 2026 |publisher=Moleskine Foundation}} # {{Cite web |title=Martha Kazungu |url=https://www.at-work.org/en/notebook/martha-kazungu-notebook/ |access-date=2026-02-08 |website=AtWork |language=en-GB}} # {{Cite web |title=African Artists: From 1882 to Now Phaidon The Invisible Collection |url=https://theinvisiblecollection.com/product/phaidon-african-artists-from-1882-to-now/ |access-date=2026-02-08 |language=en-US}} # {{Cite web |title=Great Women Painters |url=https://exclusivebooks.co.za/products/9781838663285 |access-date=2026-02-08 |website=Exclusive Books Online |language=en}} # {{cite web |title=Martha Kazungu |url=https://www.goethe.de/prj/hga/en/h24/c24/mk.html |access-date=5 February 2026 |publisher=Goethe-Institut}} # {{cite web |title=Martha Kazungu |url=https://glasgowinternational.org/martha-kazungu/ |access-date=5 February 2026 |publisher=Glasgow International}} # {{cite web |title=AtWork Harare Chapter 07 |url=https://moleskinefoundation.org/atwork-harare-chapter-07-can-revolution-be-a-whisper/ |access-date=5 February 2026 |publisher=Moleskine Foundation}} 0w7b2hug0w94ps81j8ipe6l902trn37 Betty Muzanira 0 12642 54204 45583 2026-06-11T14:16:56Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54204 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Betty Muzanira Bamukwatsa''' (yazaalibwa 3 Ogwomwenda 1968) Munnayuganda, [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era nga yaliko omukyala omubaka mu [[:en:Parliament|Paalamenti]] eyali akiikirira [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]], mu Buggwanjuba bwa [[:en:Uganda|Uganda]] . == Obuto bwe n’obuyigirize == Muzanira yazaalibwa ku kyalo Bwera mu Ggombolola y'e Rushasha mu ssaza ly’e Nyakagyeme mu Konsityuwensi y’e Rujumbura mu Disitulikiti y’e Rukungiri. Yazaalibwa Stanley Katakara ne Veronica Buhenda. Muzanira alina diguli mu busomesa bwa pulayimale okuva mu Uganda Matryrs University Nkozi. <ref name=":0">https://softpower.ug/who-is-betty-muzanira-rukungiris-newly-elected-woman-mp/</ref> Yewandiisa okufuna satifikeeti y'abasomesa mu kibiina eky'okusatu eya Grade III mu ttendekero ly'abasomesa erya Rukungiri Teachers College Nyakaina. Oluvannyuma yaddayo okusoma n’afuna Dipulooma mu kusomesa Pulayimale okuva mu ttendekero ly’abasomesa erya National Teachers' college Kakoba mu Mbarara. == Emirimu gye == Muzanira yagutandika emirimu gye mu by’enjigiriza ng'[[:en:Teacher|omusomesa]] gy’amaze emyaka egisukka mu makumi abiri ng’asomesa abayizi enkumi n’enkumi ku mutendera gwa nasale. Yasomesa mu masomero ag’enjawulo omuli Rukungiri Modern primary school ne Rukungiri universal primary school, era n’atandikawo kindergarten ye mu 2005, LittleAngels infants Primary school e Rukungiri. Muzanira era yaweereza ku bukiiko obukulembera mu masomero ag'enjawulo, amatendekero g’eddiini, amatendekero g’abasawo n'ebitongole ebirala. <ref>https://observer.ug/news/fdc-s-muzanira-wins-rukungiri-woman-mp-by-election/</ref> Mu kiseera kino, yamanyibwa nnyo nga ‘Teacher Betty’. == Emirimu gye egy'ebyobufuzi == Muzanira yatandika olugendo lwe olw’ebyobufuzi nga Ssentebe LC3 ku Ggombolola y'e Rukungiri wakati w’omwaka 2001 ne 2006. Oluvannyuma yafuuka kansala wa Disitulikiti ng’akiikirira omuluka gw’e Rwakabengo mu munisipaali y’e Rukungiri. Wano, era yaweerezaako ng’omumyuka wa ssentebe w’ekibiina ekigatta aboogezi b’ebibuga mu ggwanga ku mutendera gw’eggwanga era mu kiseera ekimu n’aweereza nga pulezidenti wa Kiraabu ya [[:en:Rotary_club|Rotary club]] eya Rukungiri. Nga 1 Ogwomukaaga 2018, Muzanira yalangirirwa ng’[[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] omukyala wansi w'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|FDC]] (Forum for Democratic Change) oluvannyuma lw’okuwangula akalulu akaali ak’okujjuza ekifo. <ref>https://observer.ug/news/fdc-s-muzanira-wins-rukungiri-woman-mp-by-election/</ref> <ref>https://ugmirror.com/index.php/2018/06/20/muzanira-finally-sworn-in-as-rukungiri-woman-mp/</ref> == Bye yafuna == * 2001 - yalondebwa ssentebe wa LC3 Rukungiri town council * 2007- yafuuka kansala wa Disitulikiti ku Munisipaali y’e Rukungiri * 2018 - Omubaka wa Paalamenti omukyala omulonde owa Disitulikiti y'e Rukungiri == Okusika omuguwa == Muzanira yali yeenyigira mu musango gwa kkooti ku kkooti enkulu e Kabale mu 2016 gye yali yeemulugunya ku kikolwa ky’okubba obululu ekyakolebwa mu kulonda kwa 2016. Oluvannyuma omusango guno gwasindikibwa mu kkooti ensukkulumu era okulonda ne kulagibwa okuddibwamu mu Disitulikiti y’e Rukungiri. <ref>https://observer.ug/news/fdc-s-muzanira-wins-rukungiri-woman-mp-by-election/</ref> <ref>https://observer.ug/news/fdc-s-muzanira-wins-rukungiri-woman-mp-by-election/</ref> == Ebimukwatako eby'omunda == Betty Muzanira nnamwandu era maama wa omwana omu. Ebijuliziddwa{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Muzanira, Betty}} hemm6o6mb4qysrrm7rhcv5zah3zdxsq User:Akandwanaho Micheal 2 12675 54302 45951 2026-06-12T06:28:22Z Akandwanaho Micheal 10121 /* */ 54302 wikitext text/x-wiki ‎EKITIIBWA KYA BUGANDA. ‎Oluyimba luno lwayiiyizibwa Rev. Polycurp Kakooza muzzukulu wa Katongole ( Yeddira nte) mu mwaka gwa 1939 era nga luyina ebitundu bitaano. ‎ ‎Lutambula bwe luti; ‎ ‎ 1. Okuva edda n'edda eryo lyonna, ‎Lino eggwanga Buganda, ‎Anti lyamanyibwa nnyo, ‎Eggwanga lyaffe, ‎Okwetooloola ensi zonna. ‎ ‎Okuddamu (Chorus) ‎Twesiimye nnyo, twesiimye nnyo, olwa Buganda yaffe ‎Ekitiibwa kya Buganda kyava dda. ‎Naffe tukikuumenga. ‎ 2. ‎Abazira ennyo abaatusooka, ‎Baalwana nnyo mu ntalo, ‎Ne balyagala nnyo eggwanga lyaffe, ‎Naffe tulyagalenga. ‎ ‎Okuddamu (Chorus) ‎ ‎Twesiimye nnyo, twesiimye nnyo, olwa Buganda yaffe ‎Ekitiibwa kya Buganda kyava dda. ‎Naffe tukikuumenga ‎ 3. ‎ Ffe abaana ba leero ka tulwane ‎Okukuza Buganda ‎Nga tujjukira nnyo bajjajja baffe ‎Abaafiirira ensi yaffe. ‎ ‎Okuddamu (Chorus) ‎ ‎Twesiimye nnyo, twesiimye nnyo, olwa Buganda yaffe ‎Ekitiibwa kya Buganda kyava dda. ‎Naffe tukikuumenga. ‎ 4. ‎ Nze nnaayimba ntya ne sitenda, ‎Ssaabasajja Kabaka , ‎Asaanira afuge Obuganda bwonna , ‎Naffe nga tumwesiga. ‎ ‎Okuddamu (Chorus) ‎ ‎Twesiimye nnyo, twesiimye nnyo, olwa Buganda yaffe ‎Ekitiibwa kya Buganda kyava dda. ‎Naffe tukikuumenga. ‎ 5. ‎Katonda omulungi ow'ekisa, ‎Otubeere Mukama, ‎Otubunduguleko emikisa gyo era, ‎Bbaffe omukuumenga. ‎ ‎Okuddamu (Chorus) ‎ ‎Twesiimye nnyo, twesiimye nnyo, olwa Buganda yaffe ‎Ekitiibwa kya Buganda kyava dda. ‎Naffe tukikuumenga. ‎ ‎ ‎EBIGOBERERWA NGA TUYIMBA EKITIIBWA KYA BUGANDA ‎ ‎ 1. Tekirina kuyimbibwa nga essaawa zisusse ekkumi n'ebbiri ez'akawungeezi. 2. ‎Kabaka yekka y'atalina kukiyimba. 3. ‎Ekitiibwa kya Buganda tukiyimba tuyimiridde nga tukiyimbisa ssanyu. #AKANDWANAHO MICHEAL ak1p84ipp2et8a8q851ytwd96ad6dk7 John Nasasira 0 12916 54256 47539 2026-06-11T16:21:41Z Berniter 10779 54256 wikitext text/x-wiki   <ref>{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Nasasira-quits-MPs-race-after-27-years/688334-2819348-format-xhtml-7w9rc9z/index.html|title=Nasasira quits MPs race after 27 years|newspaper=Daily Monitor|language=en-UK|access-date=2016-11-07}}</ref>'''John Nwoono Nasasira''' MunnaUganda, yinginiya era munnabyabufuzi. Gye buvuddeko yali Minisita wa tekinologiya mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]], kyokka n'alekulira obubaka bwa Paalamenti mu Gwomunaana 2016 olw'obulwadde obwali bumutawaanya. <ref>{{cite web |last=UHCUK |date=23 May 2013 |title=Cabinet of the Government of the Republic of Uganda As At 23 May 2013 |url=http://www.ugandahighcommission.co.uk/Government/Cabinet.aspx |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402091711/http://www.ugandahighcommission.co.uk/Government/Cabinet.aspx |archivedate=2 April 2015 |accessdate=4 March 2015 |publisher=Uganda High Commission to the United Kingdom (UHCUK)}}</ref> Yalondebwa ku kifo ekyo nga 23, Ogwokutaano 2013, ng'adda mu bigere bya [[:en:Ruhakana_Rugunda|Ruhakana Rugunda]] . <ref name="UKHC"><nowiki><ref name="UKHC">{{cite web|url=</nowiki>https://web.archive.org/web/20150402091711/http://www.ugandahighcommission.co.uk/Government/Cabinet.aspx</ref> Ekyo nga tekinnatuuka, okuva nga 27 Ogwokutano 2011 okutuusa nga 23 Ogwokutano 2013, yaweerezaako nga [[:en:Chief_whip|Nampala wa Gavumenti]].<ref>{{cite web |last=POU |title=Profile of John Nwoono Nasasira, Member of Parliament for Kazo County, Kiruhura District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=194&const=Kazo++County&dist_id=69&distname=Kiruhura |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023121239/https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=194&const=Kazo++County&dist_id=69&distname=Kiruhura |archive-date=23 October 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> Emabegako, okuva mu 1996 okutuuka mu 2011, yaweerezaako nga Minisita w’emirimu n’entambula. Era yali akiikirira Essaza ly'e Kazo mu [[Kiruhura (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kiruhura]] mu Paalamenti, ekifo kye yaweererezaamu okuva mu 1989. == Ensibuko n’obuyigirize == Yazaalibwa mu [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]] nga 1, Omwezi ogwokutano 1952. Nasasira alina [[Ddiguli esooka mu bwa yinginiya bw'okuzimba enguudo, entindo,emyala n'ebizimbe]] okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite of Nairobi]] . <ref name="Profile">{{Cite web |title=Nasasira: The ever gentle politician |url=https://www.monitor.co.ug/News/688324-772476-15oo4ax/index.html |access-date=2020-05-28 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> == Emirimu gye == Nasasira abadde akiikirira essaza ly'e Kazo mu disitulikiti y’e Kiruhura mu Paalamenti ya Uganda emirundi egiddiringana okuva mu 1989. Wakati wa 1989 ne 1991, yaliko Minisita omubeezi ow’emirimu. Okuva mu 1991 okutuuka mu 1992, yaweerezaako ng'omuwabuzi wa [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] ku nkolagana n’abantu. Mu 1992, yalondebwa nga Minisita omubeezi ow’emirimu, entambula n’empuliziganya, nga yaweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 1994. Okuva mu 1994 okutuuka mu 1995, Nasasira yali omu ku babaka mu lukiiko lw'eggwanga olwabaga [[Ssemateeka wa Uganda owa 1995]]. Era yaweerezaako nga Minisita omubeezi ow'ebyobulimi mu kaseera k'ekamu. Mu 1995, yalondebwa nga Minisita ow'ebyobulimi, obulunzi n'obuvubi. Mu 1996, mu kifo ky’ekyo yalondebwa ku bwa Minisita w’emirimu, amayumba n’empuliziganya. Yaweereza mu kifo ekyo okumala emyaka kkumi ekya mufuula omu ku bantu abasinga okulondebwa mu kabineeti mu gavumenti y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement.]] Wakati w'Ogwokutano 2011 n'Ogwokutaano 2013, yaliko [[:en:Chief_whip|Nampala]] mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] . Nga 23 Ogwokutano 2013, yalondebwa ku bwa Minisita wa tekinologiya w’amawulire n’ebyempuliziganya. == Ebimukwatako eby'omunda == Nasasira mufumbo. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo okulima, okusoma, emizannyo, n’ebyobufuzi. <ref>{{Cite web |title=Nasasira: The ever gentle politician |url=https://www.monitor.co.ug/News/688324-772476-15oo4ax/index.html |access-date=2020-05-28 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia == klowsn885aea2erah9qt8a5h38cl4bo Herbert Kabafunzaki 0 12920 54257 53187 2026-06-11T16:23:05Z Berniter 10779 54257 wikitext text/x-wiki '''Herbert Kabafunzaki''' musuubuzi era munnabyabufuzi [[:en:Uganda|MunnaUganda]] aweerezza nga Minisita omubeezi ow’abakozi, enkolagana y'emirimu n’amakolero okuva mu gwomukaga 2016. <ref name="New">{{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> Yalayizibwa wamu n'abalala aba kabineeti nga 22 Ogwomukaga 2016. <ref>{{cite web |last=Edward Ssekika |first=and Sulaiman Kakaire |date=22 June 2016 |title=Cabinet: Museveni admits patronage played part in selection |url=http://www.observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626081313/http://observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |archive-date=26 June 2016 |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[The Observer (Uganda)]] |location=Kampala}}</ref> Kabafunzaki ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalaamenti]] omulonde ow'Essaza ly'e Rubanda mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] era mmemba w’ekibiina kya Uganda, ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>{{cite web |last=Odyek |first=John |date=20 February 2016 |title=FDC big guns frog marched out of Parliament |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417655/fdc-guns-frog-marched-parliament |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> == Obuto bwe n’okusoma kwe == Yazaalibwa mu Ggombolola y'e Rwamucucu, mu Ssaza lye Rukiga ,mu Disitulikiti y'e Rukiga, mu [[:en:Western_Region,_Uganda|ttundutundu ly'obugwanjuba]] bwa Uganda.Yasomera ku St. Mary's College Rushoroza ku misomo gya siniya. == Emirimu gy’ebyobufuzi == Nga tannalondebwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalaamenti]] mu 2016, yaweereza ku lukiiko lwa [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]] ng'omukiise wa Makindye A Zooni ( leero emanyiddwa nga [[Ssabagabo|Ssaabagabo]] ), okuva mu 2011 okutuuka mu 2016 era oluvannyuma yakwatibwa lwa kujja nguzi ya sillingi za Uganda obukadde butaano okuva ewa Ssenkulu wa AYA group Uganda . <ref name="Throw">{{cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=28 April 2014 |title=Wakiso councillor thrown out of Kabale NRM meeting |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wakiso-councillor-thrown-out-of-Kabale-NRM-meeting/-/688334/2295126/-/eagdixz/-/index.html |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> == Ebirala eby'okulowoozaako == Kigambibwa nti Kabafunzaki yaliko [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu wa]] kkampuni ya Berteeen Business Systems kkampuni ya Uganda. <ref>{{cite web |last=Jaramogi |first=Patrick |date=4 April 2012 |title=Uganda to export fresh matooke to US |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300690/uganda-export-fresh-matooke-us |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>Mu biseera ebyayita yaweerezaako ng'omukiise w'eggwanga , ow'ekibiina ekifuga omupiira mu ggwanga ki (Federation of Uganda Football Associations) <ref>{{cite web |last=Katende |first=Norman |date=27 May 2013 |title=Bazirengedde floored in FUFA polls |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1321048/bazirengedde-floored-fufa-polls |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> == Laba ne == * [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]] * [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]] {{Reflist}} 7sv4u534n207mds5jgw4247ys2ibmr6 54258 54257 2026-06-11T16:24:12Z Berniter 10779 54258 wikitext text/x-wiki '''Herbert Kabafunzaki''' musuubuzi era munnabyabufuzi [[:en:Uganda|MunnaUganda]] aweerezza nga Minisita omubeezi ow’abakozi, enkolagana y'emirimu n’amakolero okuva mu gwomukaga 2016. <ref name="New">{{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> Yalayizibwa wamu n'abalala aba kabineeti nga 22 Ogwomukaaga 2016. <ref>{{cite web |last=Edward Ssekika |first=and Sulaiman Kakaire |date=22 June 2016 |title=Cabinet: Museveni admits patronage played part in selection |url=http://www.observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626081313/http://observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |archive-date=26 June 2016 |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[The Observer (Uganda)]] |location=Kampala}}</ref> Kabafunzaki ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalaamenti]] omulonde ow'Essaza ly'e Rubanda mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] era mmemba w’ekibiina kya Uganda, ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>{{cite web |last=Odyek |first=John |date=20 February 2016 |title=FDC big guns frog marched out of Parliament |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417655/fdc-guns-frog-marched-parliament |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> == Obuto bwe n’okusoma kwe == Yazaalibwa mu Ggombolola y'e Rwamucucu, mu Ssaza lye Rukiga ,mu Disitulikiti y'e Rukiga, mu [[:en:Western_Region,_Uganda|ttundutundu ly'obugwanjuba]] bwa Uganda.Yasomera ku St. Mary's College Rushoroza ku misomo gya siniya. == Emirimu gy’ebyobufuzi == Nga tannalondebwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalaamenti]] mu 2016, yaweereza ku lukiiko lwa [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]] ng'omukiise wa Makindye A Zooni ( leero emanyiddwa nga [[Ssabagabo|Ssaabagabo]] ), okuva mu 2011 okutuuka mu 2016 era oluvannyuma yakwatibwa lwa kujja nguzi ya sillingi za Uganda obukadde butaano okuva ewa Ssenkulu wa AYA group Uganda . <ref name="Throw">{{cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=28 April 2014 |title=Wakiso councillor thrown out of Kabale NRM meeting |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wakiso-councillor-thrown-out-of-Kabale-NRM-meeting/-/688334/2295126/-/eagdixz/-/index.html |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> == Ebirala eby'okulowoozaako == Kigambibwa nti Kabafunzaki yaliko [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu wa]] kkampuni ya Berteeen Business Systems kkampuni ya Uganda. <ref>{{cite web |last=Jaramogi |first=Patrick |date=4 April 2012 |title=Uganda to export fresh matooke to US |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300690/uganda-export-fresh-matooke-us |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>Mu biseera ebyayita yaweerezaako ng'omukiise w'eggwanga , ow'ekibiina ekifuga omupiira mu ggwanga ki (Federation of Uganda Football Associations) <ref>{{cite web |last=Katende |first=Norman |date=27 May 2013 |title=Bazirengedde floored in FUFA polls |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1321048/bazirengedde-floored-fufa-polls |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> == Laba ne == * [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]] * [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]] {{Reflist}} 5swidr6ilvkkl502riqwhr3czgp9kdg 54260 54258 2026-06-11T16:26:28Z Berniter 10779 54260 wikitext text/x-wiki '''Herbert Kabafunzaki''' musuubuzi era munnabyabufuzi [[:en:Uganda|MunnaUganda]] aweerezza nga Minisita omubeezi ow’abakozi, enkolagana y'emirimu n’amakolero okuva mu gwomukaga 2016. <ref name="New">{{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> Yalayizibwa wamu n'abalala aba kabineeti nga 22 Ogwomukaaga 2016. <ref>{{cite web |last=Edward Ssekika |first=and Sulaiman Kakaire |date=22 June 2016 |title=Cabinet: Museveni admits patronage played part in selection |url=http://www.observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626081313/http://observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |archive-date=26 June 2016 |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[The Observer (Uganda)]] |location=Kampala}}</ref> Kabafunzaki ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalaamenti]] omulonde ow'Essaza ly'e Rubanda mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y’e Kabale]] era mmemba w’ekibiina kya Uganda, ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>{{cite web |last=Odyek |first=John |date=20 February 2016 |title=FDC big guns frog marched out of Parliament |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417655/fdc-guns-frog-marched-parliament |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> == Obuto bwe n’okusoma kwe == Yazaalibwa mu Ggombolola y'e Rwamucucu, mu Ssaza lye Rukiga ,mu Disitulikiti y'e Rukiga, mu [[:en:Western_Region,_Uganda|ttundutundu ly'obugwanjuba]] bwa Uganda.Yasomera ku St. Mary's College Rushoroza ku misomo gya siniya. == Emirimu gy’ebyobufuzi == Nga tannalondebwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalaamenti]] mu 2016, yaweereza ku lukiiko lwa [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]] ng'omukiise wa Makindye A Zooni ( leero emanyiddwa nga [[Ssabagabo|Ssaabagabo]] ), okuva mu 2011 okutuuka mu 2016 era oluvannyuma yakwatibwa lwa kujja nguzi ya sillingi za Uganda obukadde butaano okuva ewa Ssenkulu wa AYA group Uganda . <ref name="Throw">{{cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=28 April 2014 |title=Wakiso councillor thrown out of Kabale NRM meeting |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Wakiso-councillor-thrown-out-of-Kabale-NRM-meeting/-/688334/2295126/-/eagdixz/-/index.html |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref> == Ebirala eby'okulowoozaako == Kigambibwa nti Kabafunzaki yaliko [[:en:Chief_executive_officer|Ssenkulu wa]] kkampuni ya Berteeen Business Systems kkampuni ya Uganda. <ref>{{cite web |last=Jaramogi |first=Patrick |date=4 April 2012 |title=Uganda to export fresh matooke to US |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300690/uganda-export-fresh-matooke-us |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>Mu biseera ebyayita yaweerezaako ng'omukiise w'eggwanga , ow'ekibiina ekifuga omupiira mu ggwanga ki (Federation of Uganda Football Associations) <ref>{{cite web |last=Katende |first=Norman |date=27 May 2013 |title=Bazirengedde floored in FUFA polls |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1321048/bazirengedde-floored-fufa-polls |accessdate=27 June 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> == ebujuliziddwa == * [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]] * [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]] {{Reflist}} hdiywk2e8umw0jkuz51dbbyj58cxvxf Nathan Byanyima, omusajja omulala 0 12926 54261 47207 2026-06-11T16:27:46Z Berniter 10779 54261 wikitext text/x-wiki   '''Nathan Byanyima''' (yazaalibwa nga 27 Ogwomunaana ,1956) [[:en:Uganda|MunnaUganda]] yinginiya, omukozi w'ensonga z'abantu era munnabyabufuzi . Akiikirira abantu b’e Bukanga mu bukiika kono, [[Isingiro (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Isingiro]] mu [[Parliament of Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ng’omubaka wa palaamenti. <ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Nathan Byanyima's supporters walk out on Museveni |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nathan-byanyima-s-supporters-walk-out-on-museveni-1559428 |access-date=2025-12-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-22 |title=Ankole, Kigezi hotspots to watch |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/ankole-kigezi-hotspots-to-watch-5239838 |access-date=2025-12-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kamurari, Byanyima in tight race for Bukanga North |url=https://www.newvision.co.ug/news/1537141/kamurari-byanyima-tight-race-bukanga-north |access-date=2025-12-13 |website=New Vision}}</ref> Yeegatta ku kibiina kya [[National Resistance Movement]] . <ref name=":0">{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Let Me Serve My Last Term and Retire- Says Nathan Byanyima After Winning NRM Flag for Bukanga |url=https://nilepost.co.ug/nathan%20byanyima/273821/let-me-serve-my-last-term-and-retire-says-nathan-byanyima-after-winning-nrm-flag-for-bukanga |access-date=2025-07-27 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> == Emirimu == Byanyima ye yali akwatidde ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) bendera mu kitundu kya Bukanga ,mu bukiika kono mu kulonda kwa Uganda okwa 2026. <ref>{{Cite web |last=PARLIAMENT OF UGANDA |title=Parliament of Uganda |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkdYRk00N0RIR0M4d21wR3hXVFhNdGc9PSIsInZhbHVlIjoiYzhra2NqSkZFZDNaVGdiU1I4QXdhUT09IiwibWFjIjoiY2MyYmZjY2YwZjQxMTBlMzEwNjA4MGU3N2MwYWE4NjI1ZDJmZWZlZGYwMmJlYTAzMDk5YWM0MzY4NjY3MDM3NCIsInRhZyI6IiJ9 |url-status= |website=Parliament of Uganda}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Let Me Serve My Last Term and Retire- Says Nathan Byanyima After Winning NRM Flag for Bukanga |url=https://nilepost.co.ug/nathan%20byanyima/273821/let-me-serve-my-last-term-and-retire-says-nathan-byanyima-after-winning-nrm-flag-for-bukanga |access-date=2025-07-27 |website=Nilepost News |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMugasha">Mugasha, Alex. [https://nilepost.co.ug/nathan%20byanyima/273821/let-me-serve-my-last-term-and-retire-says-nathan-byanyima-after-winning-nrm-flag-for-bukanga "Let Me Serve My Last Term and Retire- Says Nathan Byanyima After Winning NRM Flag for Bukanga"]. ''Nilepost News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-07-27</span></span>.</cite></ref> Era mu kiseera kino ye mubaka wa palaamenti mu kitundu kye kimu. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2023-11-06 |title=Byanyima: The new peace broker in Parliament |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/byanyima-the-new-peace-broker-in-parliament-NV_174285 |access-date=2025-07-27 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nathan Byanyima Bounces Back Into Bukanga MP Race |url=https://ugandaradionetwork.net/story/nathan-byanyima-bounces-back-into-bukanga-mp-race |access-date=2025-07-27 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Bukanga North MP Nathan Byanyima – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/news-amp-updates/hands-off-uedcl-lawmakers-battle-plot-to-privatize-power-supply/bukanga-north-mp-nathan-byanyima/ |access-date=2025-12-13 |website=parliamentwatch.ug}}</ref> Mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palaamenti ya Uganda]], Byanyima aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’okuzimba n’eby’entambula. . <ref>{{Cite web |title=Committee on Physical Infrastructure – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-physical-infrastructure/ |access-date=2025-07-27 |website=parliamentwatch.ug}}</ref> === Omulimu gwe ogwebyobufuzi === Nga 19 Omwezi gwomusanvu 2025, Nathan Byanyima yalangirirwa ng’omukwasi wa bendera y’ekibiina [[National Resistance Movement|kya National Resistance Movement]] (NRM) mu Bukanga,mu bukiika kono nga beetegekera okulonda kwa bonna okwa 2026 .Oluvannyuma lw’okuwangula akalulu ka pulayimale k’ekibiina n’obululu 30,302 (69 ku 100), n’awangula Julius Tumuhimbise (5,845; 13 ku 100) ne Jeremiah Kamurari (4,590; ebitundu 9 ku buli 100). Oluvannyuma lw’okulangirilwa, yagambye nti agenderera kunoonya kuddamu kulondebwa ku kisanja kye yayogeddeko ng’ekyasembayo mu palamenti (2026 okutuuka 2031). <ref>{{Cite web |last=Mugasha |first=Alex |title=Let Me Serve My Last Term and Retire- Says Nathan Byanyima After Winning NRM Flag for Bukanga |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/273821/let-me-serve-my-last-term-and-retire-says-nathan-byanyima-after-winning-nrm-flag-for-bukanga |access-date=2025-12-13 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu mwezigwokuminogumu wa 2013, Byanyima yavuganya ku kifo ky’omubaka wa Palaamenti mu Ssaza ly’e Bukanga ng’obwannakyewa, kino kyaddirira eyali mu palaamenti, Gregory Matovu okufa era ekifo nga kikalu. <ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Kangwagye wins Bukanga- by election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kangwagye-wins-bukanga-by-election-1559544 |access-date=2025-12-13 |website=Monitor |language=en}}</ref>Mu kulonda kuno, waaliwo abeesimbyewo abalala bana nga mw'otwalidde Steven Kangwagye eyali ku kaadi ya NRM, Shafique Dembe eyali ku kaadi ya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC), ne Abel Tumusime eyali yeetongodde. [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|.]] <ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Kangwagye wins Bukanga- by election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kangwagye-wins-bukanga-by-election-1559544 |access-date=2025-12-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Byanyima yafuna obululu 16946 n’awangulwa Steven Kangwagye eyawangudde n’obululu 18,204 mu kulonda okw’okubiri. <ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Kangwagye wins Bukanga- by election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kangwagye-wins-bukanga-by-election-1559544 |access-date=2025-12-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=NRM's Kangwagye wins Bukanga by-election |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2025-12-13 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |title=NRM Wins Bukanga Parliamentary seat : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/nrm-wins-bukanga-parliamentary-seat |access-date=2025-12-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> == Laba ne == * [[Lilian Aber|Lillian Aber, omuwandiisi w’ebitabo]] * [[Ruth Achieng|Ruth Achieng, omuwandiisi w’ebitabo]] * [[Concy Aciro|Concy Aciro, omuwandiisi w’ebitabo]] * Perez Ahabwe nga bwe kiri * [[Grace Akello|Omukisa Akello]] * [[Jennifer Alanyo]] * [[Alice Kaboyo]] == Ebijuliziddwa == lxbysu5w94nijyqu6xozn92etktq1u4 Geoffrey Lutaaya 0 12927 54262 53032 2026-06-11T16:28:39Z Berniter 10779 54262 wikitext text/x-wiki '''Geoffrey Lutaaya''' muyimbi MunnaUganda , musuubuzi era munnabyabufuzi, eyaweerezako nga [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]] ow'eSsaza ly'e Kakuuto, Disitulikiti y'e Kyotera, wansi w’ekibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP) mu [[Parliament of Uganda|Paalaamenti ya Uganda]] ey’ekkuminEemu okuva mu 2021 okutuuka mu 2026.<ref>[https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf MEMBERS OF THE 11TH PARLIAMENT (2021-2026)In an interview in 2025]</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-18 |title=NUP loses 23 Parliamentary Seats |url=https://www.independent.co.ug/nup-loses-23-parliamentary-seats/ |access-date=2026-03-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Ye yatandikawo ekibiina ky’abayimbi ( Band) ekya De Nu Eagles. <ref name=":0">{{Cite web |last=Nangonzi |first=Yudaya |date=2019-09-04 |title=Artistes have their eyes on political offices come 2021 |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/artistes-have-their-eyes-on-political-offices-come-2021/ |access-date=2025-11-19 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> == Obuto bwe n'obuyigirize == Lutaaya yazaalibwa omugenzi Nelson Kaboggoza (Taata).<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-05-08 |title=Geoffrey Lutaya Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth |url=https://www.ugmuziki.com/artists/geoffrey-lutaya |access-date=2025-11-19 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Lutaaya yasomera ku ssomero lya Mitti Ebiri Primary School e Kyotera n’amaliriza pulayimale ye ku Mbuye Primary School e Rakai. Oluvannyuma yagenda mu Kololo High School, kyokka n’avaawo nga tannatuula bigezo bya siniya ey'okuna (Uganda Certificate of Education ,O-level) ng’omulimu gwe ogw’okuyimba gutandika okukula. Oluvannyuma yatuula ebigezo by'omutendera` gwa siniya ey'okuna (O-levels ) ku Makerere Day and Evening School for Adults (MAECA).<ref name=":2" /> == Emirimu gye == === Ennyimba === Lutaaya amanyiddwa ng'omu ku bantu abakola ennyimba z'ebibiina mu [[Yuganda|Uganda]]. Ye yatandikawo Da Nu Eagles Band.<ref name=":1">{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-03-30 |title=Geoffrey Lutaaya not ready to 'expire' musically |url=https://mbu.ug/2021/03/31/geoffrey-lutaaya-not-ready-to-expire-musically/ |access-date=2025-11-19 |website=MBU |language=en-US}}</ref> Omulimu gwe mu kisaawe ky'okuyimba gubaddewo okumala ebbanga ddene ng'ayimba mu bifo eby'enjawulo, okukwata ennyimba, n'ebivvulu. Oluvannyuma lw’okufuuka munnabyabufuzi,yategeeza nti tagenda kulekera awo muziki. Mu Gwokubiri 2025, ye yali munnakatemba omukulu mu kivvulu kya "Love Memories" .Ekivvulu ekyategekebwa ku [[Sheraton Kampala Hotel]] Gardens gye yakubira ennyimba wamu ne bandi ye okumala ekiseera ekiwanvu”.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> ==== Ezimu ku Nnyimba ze ====  Lutaaya amanyiddwa okuyingira eby'obufuzi eby’okulonda ku kaadi y'ekibiina kya [[National Unity Platform]] era n'alondebwa ng’omubaka wa Paalaamenti ow'Essza lye Kakuuto mu kulonda kwa bonna okwa 2021. Mu Paalamenti abadde mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kawuka ka siriimu n’ensonga ezikwatagana nabyo <ref>[https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20HIVAIDS%20AND%20RELATED%20MATTERS.pdf MEMBERSHIP OF THE COMMITTEE ON HIV/AIDS AND RELATED MA{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}TTERS]</ref> Mu mwaka gwa 2021, yatonera ESsaza lye Kakuuto ambyulensi empya eyali n'ebikozesebwa mu kujjanjaba okuyambako mu kutambuza abalwadde mu kiseera ky'ekirwadde kya (”COVID-19 ).<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Oluvannyuma yayongerako ambyulensi ey'okubiri mu kitundu kino okusobola okulongoosa embeera y'eby'obulamu mu kitundu kye.<ref>[https://blizz.co.ug/6634/singer-big-eyes-ex-fiance-debbie-nantongo-sets-introduction-dates-with-new-lover Geoffrey Lutaaya Emulates Ssegirinya, Donates Second Ambulance To Kakuuto Constitue{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}ncy]</ref> Mu mboozi ey'akafubo gye yalimu mu 2025, yagamba nti okulondebwa kwe ng’omubaka wa Paalamenti kye kimu ku birooto bye eby’obuto ebyatuukirira, era n’akiteeka ku kuba nti yali amanyi eby'obufuzi ku myaka emito ennyo bwe yali agenda ne kitaawe omuserikale ku nsonga z’okukolagana n’abantu b’omu kitundu.<ref>{{Cite web |last=Mwesigwa |first=Solomon |date=2025-01-25 |title=Geoffrey Lutaaya reveals his childhood dream of becoming MP came true in 2021 election |url=https://mbu.ug/2025/01/25/geoffrey-lutaaya-reveals-his-childhood-dream-of-becoming-mp-came-true-in-2021-election/ |access-date=2025-11-19 |website=MBU |language=en-US}}</ref> == Obulamu bwe ng'omuntu == Lutaaya ye mwami w'omuyimbi, Irene Namatovu nga naye mmemba omukulu mu kibiina kya Da Nu Eagles Band.<ref>{{Cite web |date=2024-09-02 |title=Geoffrey Lutaaya breaks silence on dating rumours with Faridah Nakazibwe |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaaya-faridah-nakazibwe-dating-rumours-2024090308253814167 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> == Laba ne == * [[National Unity Platform|Omukutu gw'Obumu bw'Eggwanga]] * [[Okuyimba mu Uganda|Omuziki gwa Uganda]] * [[Olukalala lw'abayimbi abannayuganda|Olukalala lw'abayimbi ba Uganda]] == Ebijuliziddwa == [[Category:Bayimbi]] lvr5f0uzdwrxvyy5o64wzur42o6zgtz Simon Kaggwa Njala 0 12929 54263 53555 2026-06-11T16:29:48Z Berniter 10779 54263 wikitext text/x-wiki '''Simon Kaggwa Njala''' munnamawulire era [[:en:Celebrity|omukugu mu by'amawulire]] munnaUganda . Asinga kumanyika mu nsi yonna olwa yintaviyu ye mu 2012 n’omulwanirizi w'eddembe ly'abenyigira mu mukwano ogw'ebikukujju ow[[:en:LGBTQ_rights_in_Uganda|’ekibiina kya LGBTQ]] [[Pepe Julian Onziema]] n’omusumba [[Martin Ssempa]] [[:en:Anti-LGBTQ_rhetoric|alwanyisa LGBTQ]], eyavaamu [[:en:Viral_video|akatambi akaasaasaana ennyo]].<ref>{{Cite web |last= |date=2022-06-30 |title=Ugandan Queer Lives Matter: Humanizing Peacebuilding for the Ugandan Gay Community Through Queer Fiction |url=https://kujenga-amani.ssrc.org/2022/06/30/ugandan-queer-lives-matter-humanizing-peacebuilding-for-the-ugandan-gay-community-through-queer-fiction/ |access-date= |website=Kujenga Amani |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2025-07-14 |title=“Why Are You Gay?” -- From Viral Clip to State-Sanctioned Violence |url=https://www.hrw.org/video-photos/audio/2025/07/14/why-are-you-gay-from-viral-clip-to-state-sanctioned-violence |access-date= |website=Human Rights Watch |language=en}}</ref> == Obulamu obuto == Njala yazaalibwa mu maka ga [[Baganda]] [[:en:Catholic_Church_in_Uganda|Abakatoliki]] e Karoli Jinja, [[:en:Parishes_of_Uganda|ekigo]] ky’e [[:en:Kawempe|Kawempe]], Kampala. Erinnya Njala, ekitegeeza "enjala" mu [[Luganda]], lyaggyibwa ku jjajja we. Bazadde be bombi baali basomesa, nga kitaawe y’abadde omukulu w’essomero lya Karoli Jinja Primary School, Njala naye gye yasomera.<ref>{{Cite web |last=Nabiruma |first=Diana |date=4 October 2015 |title=Uganda: Simon Njala Talks Straka and Gilbert Bukenya |url=https://allafrica.com/stories/201511041165.html |website=The Observer}}</ref> Njala yafuna satifikeeti ye eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] bwe yali asoma mu Kampala.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-09-11 |title=Simon Kaggwa: Journalist Launches “Why Are You Gay” T-shirt |url=https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ |access-date= |website=The Kenya Times |language=en-US}}</ref> == Omulimu == Ng’akuze, Njala yakolera ku Radio One nga munnamawulire. Nga 12 Kafuumulampawu wa 2007, mu kuwa amawulire obutereevu ku kwekalakaasa kw’abalwanirizi [[:en:Environmentalism|b’obutonde bw’ensi]] mu Centenary Park mu Kampala nga bawakanya okusaanyaawo [[Mabira Forest|ekibira kya Mabira]], obujagalalo buno bwabaawo oluvannyuma lw’abamu ku beekalakaasi okulumba [[Abayindi mu Uganda|Bannansi ba Asia]], ne bakuba omuyindi amayinja n’afa. Njala yafuna ebisago, Omuyindi omulala bwe yadduka mu loole, natomela Njala n’abaana bana nga bonna basimattuka.<ref>{{Cite web |last=Ntabadde |first=Ashah |date=14 April 2007 |title=Fighting for His Life After Mabira Demo |url=https://allafrica.com/stories/200704160389.html |website=The Monitor}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=12 April 2007 |title=Asians attacked in Mabira forest demo |url=https://www.newvision.co.ug/news/1167179/asians-attacked-mabira-forest-demo |access-date= |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |last=Natabdde |first=Ashah |date=17 April 2007 |title=Mabira Demo - 'I Narrowly Survived Death' |url=https://allafrica.com/stories/200704161630.html |website=The Monitor}}</ref> Mu 2008, bwe yali asoma mu yunivasite, Njala yafuuka omuwandiisi w’olupapula lw’amawulire olwa ''The Crusader'', olusangibwa mu Kampala. Oluvannyuma yakola nga omutegesi wa Radio One ne Akaboozi Ku Bbiri, ng’ategeka ''Uganda Speaks'' okutuuka mu 2011.<ref name=":0" /> Njala yeegatta ku [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] mu 2012, ng’ategeka pulogulaamu za ttivvi ez’emboozi ''Morning Breeze'' ne ''The Eagle Show''.<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-09-11 |title=Simon Kaggwa: Journalist Launches “Why Are You Gay” T-shirt |url=https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ |access-date= |website=The Kenya Times |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ "Simon Kaggwa: Journalist Launches "Why Are You Gay" T-shirt"]. </cite></ref> Mu Ntenvu wa 2013, Njala yayimirizibwa ku Radio One ne Akaboozi ku kiragiro kya nnannyini mikutu gino, Minisita w’ebyensimbi [[Maria Kiwanuka]]. Njala yalekebwa wamu ne bannamawulire abalala abawerako oluvannyuma lw’okutegeka okukubaganya ebirowoozo ku byobufuzi nga bateesa ku [[:en:Impeachment|ky’okugoba]] [[:en:Lord_Mayor_of_Kampala|Lord Meeya wa Kampala]] [[Erias Lukwago]], eyagibwako omusango oluvannyuma lw’omusango okulangibwa [[:en:Null_and_void|nga tegulina makulu]], ng’okuyimiriza omusango guno gwabadde ngeri ya kwewala okuwawaabira emikutu gya leediyo egyayinza okuwawaabirwa.<ref>{{Cite book |year=2013 |title=Annual Report: Uganda Human Rights Commission |pages=91}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2013-12-03 |title=Radio One Bosses Sacked Over Lukwago |url=https://redpepper.co.ug/radio-one-bosses-sacked-over-lukwago/29877/ |access-date= |website=Red Pepper Online |language=en-US}}</ref> Mu Mugulansigo wa 2022, Njala yasaba Eklezia Katolika ewe n'obwerufu n’ebigambo ebitongole ebikwata ku bigambibwa nti akulira [[St. Mary's College Kisubi|essomero lya St. Mary's College Kisubi]] Deoedati Aganyira, eyali agambibwa okulya ebisiyaga, nga ogwo musango munene mu Uganda. Njala yawa ensonga nti obutaddamu okuva mu kkanisa kiyinza okutunuulirwa ng’okukkiriza omusango ekiyinza okwongera okwekenneenya ebitongole ebirala ebirina akakwate ku kkanisa;<ref>{{Cite web |last= |date=2022-03-30 |title=Simon Kaggwa Njala: Catholic Church's Silence On SMACK HM Homosexuality Dents More The Church Than Aganyira |url=https://thecapitaltimes.co.ug/simon-kaggwa-njala-catholic-churchs-silence-on-smack-hm-homosexuality-dents-more-the-church-than-aganyira/ |access-date= |website=The Capital Times |language=en-US}}</ref> okukkakkana ng’ebigambibwa Aganyira tebirina musingi era n’asigala mu kifo kye okutuusa lwe yawummula.<ref>{{Cite web |last= |date=2022-12-21 |title=Drama as archbishop blocks St Mary's College HM hand over ceremony |url=https://observer.ug/news/lubaga-stops-smack-handover/ |access-date= |website=The Observer |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-01-01 |title=The Uganda national flag debate |url=https://www.independent.co.ug/the-uganda-flag-debate/ |access-date= |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> === Yintaviyu ''ya Morning Breeze'' === Mu kitundu kya 18 Ntenvu wa 2012 ku pulogulaamu ya ttivvi ''Morning Breeze'' ku [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]], Njala yabuuza omulwanirizi w’eddembe ly’aba LGBTQ [[Pepe Julian Onziema]] ku [[:en:LGBT_rights_by_country_or_territory|ddembe lya LGBTQ+]] mu Uganda. Oluvannyuma lw'okwanjula Onziema, Njala amangu ago n'abuuza nti, "Lwaki olya ebisiyaga?" Njala olwo n’ayanjula omugenyi owookubiri, omusumba era alwanyisa ebisiyaga [[Martin Ssempa]] . Ng’atudde emitala wa Onziema, Ssempa yatandika okulambika n’okunenya ebikolwa eby’enjawulo ebigambibwa nti bikolebwa mu by’okwegatta eby’abantu aba LGBT nga bakozesa ebibala n’enva endiirwa ng’ebintu ebikozesebwa, ate ng’aleekaana mu [[Lungereza]] [[Luganda|n’Oluganda]].<ref>{{Cite web |last=Busey |first=Kelli |date=20 December 2012 |title=Ugandan TransMan Pepe Onziema Calls Out Hatefull Pastor |url=https://planettransgender.com/ugandan-transman-pepe-onziema-calls-out-hatefull-pastor/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119213232/https://planettransgender.com/ugandan-transman-pepe-onziema-calls-out-hatefull-pastor/ |archive-date=19 January 2021 |access-date=8 February 2019 |website=Planet Transgender}}</ref> Yintaviyu eno eyamala eddakiika 70, yafuuka ensonga ya [[:en:Internet_memes|memes ez’enjawulo ku yintaneeti]].<ref name=":1">{{Cite web |date=2025-07-14 |title=“Why Are You Gay?” -- From Viral Clip to State-Sanctioned Violence |url=https://www.hrw.org/video-photos/audio/2025/07/14/why-are-you-gay-from-viral-clip-to-state-sanctioned-violence |access-date= |website=Human Rights Watch |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.hrw.org/video-photos/audio/2025/07/14/why-are-you-gay-from-viral-clip-to-state-sanctioned-violence ""Why Are You Gay?]</cite></ref><ref>{{Cite web |date=16 June 2022 |title=Explaining The "Why Are You Gay" Meme |url=https://gayety.co/explaining-the-why-are-you-gay-meme |access-date=31 March 2023 |website=Gayety}}</ref><ref>{{Cite web |last=Benjie |date=6 September 2024 |title=Andrew Tate endorses Simon Kaggwa Njala as VP candidate, sparking viral response on X |url=https://mbu.ug/2024/09/06/andrew-tate-simon-kaggwa-njala-vp/ |access-date=8 September 2024 |website=MBU |language=en-US}}</ref> Mu Mutunda wa 2024, Njala yatandika okutunda ebiteeteeyi ebiriko ebigambo "Why are you gay", oluvannyuma lwa [[:en:Andrew_Tate|Andrew Tate]] ku yintaneeti bweyakola ekiwandiiko ku mukutu gwa Twitter, mu ngeri ey'okusaaga n'alonda Njala ku bwa [[:en:Vice_President_of_the_United_States|Vice President wa Amerika]].<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-09-11 |title=Simon Kaggwa: Journalist Launches “Why Are You Gay” T-shirt |url=https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ |access-date= |website=The Kenya Times |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ "Simon Kaggwa: Journalist Launches "Why Are You Gay" T-shirt"]. </cite></ref> Mu 2025, Njala yagamba nti yali ategese "ebibuuzo ebilowoozebwako", ng'asoma amateeka ga Uganda agakwata ku nsonga za LGBTQ ekiro ekyakeesa interview, kyokka okukkakkana ng'alemereddwa okubyanjula. Yintaviyu eno yagitunuulidde bulungi ng'atunudde emabega, okusinziira ku mbeera y'ebyobufuzi eyali eyongedde okulinnyisibwa n'etteeka [[:en:Anti_Homosexuality_Bill|ly'etteeka erya Anti-Homosexuality Bill]] eryaddamu okuleetebwa mu kiseera ekyo gye buvuddeko, eryasembayo okuyisibwa mu tteeka [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] mu 2014 ne lyeyongera amaanyi n'okuleeta [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|ekibonerezo ky'okusibwa obulamu bwe bwonna oba ekibonerezo ky'okufa olw'ebikolwa by'ebisiyaga mu 2023]], ng'agamba nti "I was too naive. I sounded silly by asking silly questions." ebibuuzo nti ‘Lwaki olya ebisiyaga?’. Ekyo si kya busirusiru?".<ref name=":1">{{Cite web |date=2025-07-14 |title=“Why Are You Gay?” -- From Viral Clip to State-Sanctioned Violence |url=https://www.hrw.org/video-photos/audio/2025/07/14/why-are-you-gay-from-viral-clip-to-state-sanctioned-violence |access-date= |website=Human Rights Watch |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.hrw.org/video-photos/audio/2025/07/14/why-are-you-gay-from-viral-clip-to-state-sanctioned-violence ""Why Are You Gay?]</cite></ref><ref>{{Cite web |last= |date=2025-05-16 |title=Njala regrets handling of LGBTQ debate interview on live TV |url=https://mbu.ug/2025/05/16/njala-reflects-lgbtq-interview-viral/ |access-date= |website=MBU |language=en-US}}</ref> === Ebyobufuzi === Mu 2016, Njala yeesimbawo nga [[:en:Independent_politician|independent]] ku kifo ky’omubaka wa Palamenti mu Busiro South Constituency mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]].<ref name=":0">{{Cite web |date=2024-09-11 |title=Simon Kaggwa: Journalist Launches “Why Are You Gay” T-shirt |url=https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ |access-date= |website=The Kenya Times |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://thekenyatimes.com/latest-kenya-times-news/ugandan-journalist-simon-kaggwa-njala-launches-why-are-you-gay-t-shirt/ "Simon Kaggwa: Journalist Launches "Why Are You Gay" T-shirt"]. </cite></ref> Yawangulwa mu kulonda Peter Sematimba [nds] y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]], eyatwalibwa ng’omuwanguzi atasuubirwa. Okulonda kuno kwavaako obutakkaanya wakati wa Njala n’omubaka akwata ekifo ekyokubiri, Stephen Musisi Sekigozi ow’ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party]], nga kitaawe Patrick Musisi ne muganda we JB Mutebi Musisi emabegako yaweereza nga omubaka wa Busiro South. Njala yali alumiriza Sekigozi okusonda ssente za kampeyini ze ng’akozesa ssente ezitannaba kutegeezebwa so nga bombi buli omu anenya munne olw’okwawula abalonzi ba DP.<ref>{{Cite web |date=2019-08-04 |title=NBS BOSS, CITY LAWYER IN NASTY WAR OVER BUSIRO SOUTH 2021 MP VOTE |url=https://mulengeranews.com/nbs-boss-city-lawyer-in-nasty-war-over-busiro-south-2021-mp-vote/ |access-date= |website=Mulengera News |language=en-US}}</ref> Mu 2022, Njala yeegatta mu lwatu ku kibiina kya Democratic Party(DP), naye n’anenya nnyo akulira ekibiina ekyo era [[:en:Ministry_of_Justice_(Uganda)|Minisita w’ebyamateeka]] [[:en:Norbert_Mao|Norbert Mao]], ng’agamba nti Mao "yaleetera ekibiina okubulwa obuntu bwakyo’ era ‘yalimu n’obutaba na mpisa za muntu anywerera ku misingi gya dimokulasiya".<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-07-22 |title=Kaggwa Njala reveals shocking for DP's downfall, says party lost identity along the way |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/22/kaggwa-njala-reveals-shocking-reasons-for-dps-downfall-says-party-lost-identity-along-the-way/ |access-date= |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> Njala era yesimbawo emirundi emirala ebiri mu 2021 ne 2025 ku bubaka bwa Busiro South, nga era emirundi gyombi yawangulwa Charles Matovu owa [[National Unity Platform]].<ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=Busiro South to give rise to new blood |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/busiro-south-to-give-rise-to-new-blood-1593262 |access-date= |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-01-11 |title=Busiro South: Sign of the times for Democratic Party |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/busiro-south-sign-of-the-times-for-democratic-party-4885294 |access-date= |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=What next for defeated MPs after 2026 elections? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/what-next-for-defeated-mps-after-2026-elections--5339882 |access-date= |website=Monitor |language=en}}</ref> == Okuyimirizibwa okumala akaseera okuva ku ttivvi ya NBS == Nga 21 Sebaaseka wa 2024, Njala yategeka omukolo gw’okwebaza omubaka wa Uganda kuludda oluvuganya gavumenti mu palamenti, [[:en:Mathias_Mpuuga|Mathias Mpuuga]], e [[Masaka]].<ref>{{Cite web |last=Nakamatte |first=Winnie |date=25 June 2024 |title=SHOCKER: NBS TV's Top Talk Show Host Simon Njala Kaggwa Suspended in Dramatic Crackdown! |url=https://www.ugstandard.com/shocker-nbs-tvs-top-talk-show-host-simon-njala-kaggwa-suspended-in-dramatic-crackdown/ |access-date=13 October 2024 |website=Ugstandard |language=en}}</ref> Njala era yaweereza obubaka obuwerako obuwagira Mpuuga n’obuwakanya [[National Unity Platform]] ku [[:en:Twitter|X]] (eyali emanyiddwa nga Twitter).<ref>{{Cite web |last=Asingwire |first=Mzee |date=26 June 2024 |title=Suspended Kaggwa Njala speaks out as Next Media reinforces social media policies |url=https://www.pulse.ug/entertainment/celebrities/suspended-kaggwa-njala-speaks-out-as-next-media-reinforces-social-media-policies/h6bg7rg |access-date=14 August 2024 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2024 |title=Kaggwa Njala Suspended By NBS TV |url=https://ugandanexclusive.com/kaggwa-njala-suspended-by-nbs-tv/ |access-date=13 October 2024 |website=Ugandan Exclusive |language=en}}</ref> Nga wayise ennaku, mukama wa Njala, Next Media, yamuyimiriza okumala wiiki bbiri ku NBS TV n'asaasaanya ekiwandiiko ng'akikkaatiriza nti enkola za kkampuni eno ku mpisa ezikwata [[Journalistic impartiality|ku bugenderevu mu by'amawulire]] zigaana bannamawulire "okukolagana mu lujjudde n'ebibiina by'obufuzi, emikago, emikago, oba ensonga ezikwatagana nazo eziyinza okutyoboola emisingi gyaffe."<ref>{{Cite web |last=Asingwire |first=Mzee |date=26 June 2024 |title=Suspended Kaggwa Njala speaks out as Next Media reinforces social media policies |url=https://www.pulse.ug/entertainment/celebrities/suspended-kaggwa-njala-speaks-out-as-next-media-reinforces-social-media-policies/h6bg7rg |access-date=14 August 2024 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> == Ebijuliziddwa == [[Category:Pages with unreviewed translations]] lqj98yuyq9d3hskilul893g0a7363f5 Medard Lubega Sseggona 0 12952 54264 47341 2026-06-11T16:30:58Z Berniter 10779 54264 wikitext text/x-wiki   '''Medard Lubega Sseggona''' (yazaalibwa nga 1 Ogwomwenda 1975), era amanyiddwa nga Akalya Amaggwa, munnamateeka era munnabyabufuzi MunnaUganda . <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yaweereza ng'omubaka wa Palaamenti mu Ssaza lye Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] okuva mu 2011 okutuuka mu 2026, n'amaliriza ebisanja bisatu eby'omuddiring'anwa nga tannafiirwa kifo kye mu kulonda kwa bonna okwa 2026. <ref name=":2">{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}</ref>Yakolako nga Ssentebe w’Akakiiko ka Palaamenti akalondoola enkozesa y’ensimbi mu bitongole bya gavumenti, amakomisoni n’ebitongole ebigunjufu (COSASE), era mu mwaka gwa 2025 yalondebwa okuba Ssentebe w’ekitongole kya AFROPAC (African Organization of Public Accounts Committees). <ref name="Reporter">{{Cite web |last=Reporter |date=2025-07-10 |title=Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body |url=https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Star |language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |date=2025-07-10 |title=Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body |url=https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Star |language=en-US}}</ref> Era y'omu ku ba maneja ba Lukwago and Co advocates wamu ne [[Erias Lukwago]], (Kampala City Lord Mayor). <ref name=":0" /> == Obuto n’okusomakwe == Sseggona yazaalibwa nga 1 Omwezigwomwenda ,1975. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 "Sseggona has walked through mountains and valleys"]. ''Monitor''. 2021-01-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> Yasomera mu Mayungwe Primary School nga tannaba kwegatta ku Entebbe Parents Secondary School gumutendela gwa siniya eyokuna, ne Caltec Academy Makerere kumtendela gwa siniya eyomukaga. <ref name=":1" /> <ref name=":3" /> Yafuna Diguli ya Mateeka(LLB) okuva mu [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] mu 2001, era n'afuna Dipuloma mu by'amateeka okuva mu tendekelo lya [[Law Development Centre|Law Development Center]] mu 2002. <ref name=":3" /> == Omulimugwe == === Omulimu gwe ogw’amateeka === Oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gye egy’amateeka, Sseggona yakola ng’omusomesa mu [[:en:Makerere_University_Business_School|ssomero lya Makerere University Business School]] mu 2002–2003. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 "Sseggona has walked through mountains and valleys"]. ''Monitor''. 2021-01-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Taremwa |first=Alex |date=2018-08-28 |title=Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ |access-date=2025-11-17 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFTaremwa2018">Taremwa, Alex (2018-08-28). [https://www.matookerepublic.com/20180828/meet-counsel-medard-lubega-sseggona-akalya-amagwa-the-man-delivering-bobi-wines-freedom/ "Meet Counsel Medard Lubega Sseggona (Akalya Amagwa), the man delivering Bobi Wine's freedom - Matooke Republic"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> Okuva mu 2003, abadde maneja munne mu Lukwago & Co. Advocates wamu ne [[Erias Lukwago]], kkampuni ya bannamateeka emanyiddwa olw’okukiikirira bannabyabufuzi n’okuvuganya ku nsonga enkulu eza ssemateeka. <ref name=":2" /> === Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi === Mu 2006 okutuuka mu 2010, Ssegona yaliko Minisita w’ebyamawulire/Omwogezi w’Obwakabaka [[Buganda|bwa Buganda]] (Mengo) nga tannaba kwegatta ku byabufuzi ebinyiikivu olwo n’alondebwa mu Paalamenti mu 2011, ng’akiikirira Obuvanjuba mu Busiro . <ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=2026 elections: MP Medard Ssegona in fight of his life to retain Busiro seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/2026-elections-mp-medard-ssegona-in-fight-of-his-life-to-retain-busiro-seat-5133100 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu kiseera kino ye Ssentebe wa COSASE, akakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti, akalondoola ebitongole ebikkirizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti. <ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=2026 elections: MP Medard Ssegona in fight of his life to retain Busiro seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/2026-elections-mp-medard-ssegona-in-fight-of-his-life-to-retain-busiro-seat-5133100 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu mwezigwomusanvu 2025, yalondebwa okuba Ssentebe wa AFROPAC, ekitongole ekivunaanyizibwa ku kulondoola ebitabo bya gavumenti ku ssemazinga. <ref name="Reporter">{{Cite web |last=Reporter |date=2025-07-10 |title=Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body |url=https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Star |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFReporter2025">Reporter (2025-07-10). [https://dailystar.co.ug/sseggona-elected-chair-of-africa-wide-public-accounts-body/ "Sseggona Elected Chair of Africa-Wide Public Accounts Body"]. ''Daily Star''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> Yali akwatagana n’ekibiina [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|kya Democratic Party]] (DP) nga tannaba kwegatta ku [[National Unity Platform]] (NUP) mu 2020. <ref>{{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2025-10-01 |title=Sseggona: I've No Bitterness in My Heart Against NUP |url=https://chimpreports.com/sseggona-ive-no-bitterness-in-my-heart-against-nup/ |access-date=2025-11-17 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=They Wanted Us Out Even Before Mpuuga Saga – Sseggona |url=https://nilepost.co.ug/politics/291421/they-wanted-us-out-even-before-mpuuga-saga-sseggona |access-date=2025-11-17 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu June 2025, yalangirira ebirowoozo by’okusikira [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi]] (“Bobi Wine”) ku bwa mukulembeze wa NUP <ref>{{Cite news|last=Muhimba|first=Samuel|date=2025-06-11|title=Uganda: I Will Succeed Bobi - Sseggona Declares|url=https://allafrica.com/stories/202506110082.html|access-date=2025-11-17|work=Nile Post|language=en}}</ref> kyokka mu October 2025, yava mu NUP n’alangirira nti agenda kwesimbawo nga independent mu kulonda kwa 2026 mu Busiro East ng’agenda ku Mathis Walukaga, eyeesimbyewo mu NUP. <ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2025-10-01 |title=Sseggona quits NUP, to face Walukagga as independent in Busiro East race |url=https://dailyexpress.co.ug/2025/10/01/sseggona-quits-nup-to-face-walukagga-as-independent-in-busiro-east-race/ |access-date=2025-11-17 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-06 |title=Ssegona vows to take on NUP's Walukaga in Busiro East |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ssegona-vows-to-take-on-nup-s-walukaga-in-busiro-east-5213452 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> == Obulamu bw’omuntu ku bubwe == Sseggona mufumbo eli Diana Lubega. Oluusi agenda n'erinnya ly'ekika "Akalya Amagwa" (oba "Kalyamaggwa"), nga lino lya Luganda eritegeeza "oyo alya amaggwa." <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Sseggona has walked through mountains and valleys |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 |access-date=2025-11-17 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/sseggona-has-walked-through-mountains-and-valleys-1522434 "Sseggona has walked through mountains and valleys"]. ''Monitor''. 2021-01-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-17</span></span>.</cite></ref> == Ebijuliziddwa == * [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] * Akakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, ebitongole ebifuga amateeka n’ebitongole bya gavumenti * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * [[National Unity Platform|Enkola y’obumu mu ggwanga (NUP) .]] * [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi]] * [[Erias Lukwago]] nydt7shxvsb8rwh3k2nmutuvvtujlye Mastula Namatovu 0 12954 54265 47344 2026-06-11T16:33:16Z Berniter 10779 54265 wikitext text/x-wiki '''Mastula Namatovu''' (yazaalibwa 29 Ogwekkuminogumu 1988), era amanyiddwa nga '''Ekiduma Kito''', MunnaUganda alwanirira omwana omuwala, [[:en:Politician|Munnabyabufuzi]] eyakola ng'omumyuka wa ssentebe wa liigi y'abakyala mu Disitulikiti y'e Kamuli. Ono yalondebwa ku kifo kyakubiri mu kusunsulwa [[Yoweri Museveni|kwa Museveni]] ku bwapulezidenti bwa NRM mu kulonda kwa bonna okwa 2026. <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}</ref> == Obutobwe n’okusomakwe == Namatovu yatandika okusoma ku Kamuli Girls School. Yagenda mu maaso n’essomero [[:en:Nabisunsa_Girls'_Secondary_School|lya Nabisunsa Girls Secondary School]] okutuuka ku mutendela gwa siniya eyokuna, gye yalina ebifo bibili ebyobukulembeze nga omukuluwekisulo ky'abayizi ate ela nga akulila ab'ayizi . Yamaliriza omutendela gwa siniya eyomukaga mu Busoga High School oluvannyuma n’afuna [[:en:Bachelor_of_Commerce|Diguli mu by’obusuubuzi]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y’e Makerere]] . Mu kiseera kye yamala mu Yunivasite y’e Makerere, yaweerezaako nga Minisita w’ekikula ky’abantu (2009–2010) era nga mmemba wa Guild Representative Council (2010–2011). <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 "Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026"]. ''Monitor''. 2025-08-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-03</span></span>.</cite></ref> == Omulimu gwe == Namatovu munnabyabufuzi eyeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]], era nga ye yali omukwasi wa bendera y’ekibiina kino ku kifo kya palaamenti ya Munisipaali y’e [[Kamuli (disitulikit)|Kamuli]] mu kulonda kwa bonna okwa 2026. <ref>{{Cite web |last=Kibumba |first=Teven |title=Mastula Namatovu Launches Kamuli Municipality Bid |url=https://nilepost.co.ug/news/266946/mastula-namatovu-launches-kamuli-municipality-bid |access-date=2026-02-03 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=URN |date=2020-11-14 |title=Kamuli MP Watongola dies of suspected COVID-19 infection |url=https://observer.ug/news/kamuli-mp-watongola-dies-of-suspected-covid-19-infection/ |access-date=2026-02-03 |website=The Observer |language=en-US}}</ref>​Yaweereza ebisanja bisatu nga '''Ssentebe Omubeezi''' w’ekibiina ky’abakyala mu Disitulikiti y’e Kamuli District, era yali '''Omuwandiisi w’amawulire''' ow’Olukiiko lw’Abavubuka olw’eggwanga. Namatovu yakola kinene nnyo mu kutondawo enteekateeka y’Olukiiko lw’Abakyala olw’eggwanga (2021–2025), era yakulembera kaweefube w’okukubiriza abakazi okwetaba mu kulonda okw’eggwanga mu 2021. <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 "Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026"]. ''Monitor''. 2025-08-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-03</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2021-08-31 |title=Women to share Shs190b under parish model |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/women-to-share-shs190b-under-parish-model-3532330 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}</ref> Namatovu abadde akiikirira [[Yuganda|Uganda]] mu nkiiko z’ensi yonna ez’enjawulo, omuli okutendeka obukulembeze n’okwenkanankana kw’ekikula ky’abantu mu [[Zimbabwe]] (2014), olukiiko lw’abavubuka olwa Commonwealth mu Sri Lanka (2013), olukung’aana lwa Nile Basin Conference mu [[Egypt|Misiri]] (2012),okunoonyereza ku by’obulimi mu [[:en:Nairobi|kibuga Nairobi Kenya]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-08-01 |title=Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 |access-date=2026-02-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/mastula-namatovu-youth-who-seconded-museveni-s-nomination-for-2026-5139536 "Mastula Namatovu: Youth who seconded Museveni's nomination for 2026"]. ''Monitor''. 2025-08-01<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-03</span></span>.</cite></ref> == Ebijuliziddwa == krgus7p7gh7jrsv7r2s4b5sq043kc72 Benson Lugwar 0 12956 54267 54026 2026-06-11T16:37:46Z Berniter 10779 54267 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Benson Lugwar''' MunaUganda ,munnabyabufuzi era omulwanirizi w’abavubuka mu Uganda . Yalondebwa ku bwa Mubaka wa Palaamenti mu Bukiika kono bwa Agago consituwensi mu [[Parliament of Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebiri mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kalulu ka Uganda aka 2026]], nga yeesimbawo ku bwannamunigina. <ref name=":0">{{Cite web |last=Goret |first=Valentine |date=2025-06-25 |title=Intelsat Partners with the Whitaker Peace & Development Initiative to Expand Access to Education in East Africa |url=https://www.wpdi.org/news/intelsat-partners-with-wpdi-to-expand-access-to-education-in-east-africa/ |access-date=2026-02-24 |website=WPDI |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Why more NRM MPs lost in Acholi, despite Museveni's win |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/why-more-nrm-mps-lost-in-acholi-despite-museveni-s-win-5337560 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}</ref> == Obutobwe No'buvo == Yatikkirwa mu pulogulaamu ya Whitaker Peace and Development Initiative (WPDI), avuddeyo ng’omukulembeze w’ekitundu era nnantameggwa w’abavubuka, era aweereza ku lukiiko lw’abavubuka olwa Royal Danish Embassy Youth Sounding Board.badde mukulembeze wa bavubuka mu bukiikakkono bwa Uganda era nga mukulembeze mu byobufuzi by'omu kitundu ekyo nga tannalondebwa mu Palaamenti. . <ref name=":0">{{Cite web |last=Goret |first=Valentine |date=2025-06-25 |title=Intelsat Partners with the Whitaker Peace & Development Initiative to Expand Access to Education in East Africa |url=https://www.wpdi.org/news/intelsat-partners-with-wpdi-to-expand-access-to-education-in-east-africa/ |access-date=2026-02-24 |website=WPDI |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGoret2025">Goret, Valentine (2025-06-25). [https://www.wpdi.org/news/intelsat-partners-with-wpdi-to-expand-access-to-education-in-east-africa/ "Intelsat Partners with the Whitaker Peace & Development Initiative to Expand Access to Education in East Africa"]. ''WPDI''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-24</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Anena |first=Cinderella |title=“I felt my voice mattered”: A courageous youth perspective on shaping Uganda's National Framework on Health Education and Life Skills |url=https://uganda.unfpa.org/en/news/%E2%80%9Ci-felt-my-voice-mattered%E2%80%9D-courageous-youth-perspective-shaping-ugandas-national-framework}}</ref> == Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi == Lugwar yaweereza nga kansala wa Disitulikiti mu [[Agago (disitulikit)|Disitulikiti y’e Agago]], gye yali yeenyigira mu kukwatagana n’abavubuka n’abantu b’omukitundu. Yalwanirira enteeseganya z’emirembe n’enteekateeka z’okuwagira eby’obulimi mu bibiina by’abavubuka mu bitundu by’e Acholi, Lango, ne Karamoja. <ref>{{Cite web |date=2024-05-27 |title=Youths from Acholi, Lango, Karamoja unite for peace |url=https://gnna.co.ug/2024/05/youths-from-acholi-lango-karamoja-unite-for-peace/ |access-date=2026-02-24 |website=Greater North News Agency |language=en-US}}</ref> Yevuganya John Amos Okot mukamyufu ka NRM mu 2025 mubukika kono ,Mu Ssaza lya Agago North . <ref>{{Cite web |last=Kizza |first=Joseph |date=2025-07-17 |title=News: NRM parliamentary primaries 2025 - as it happened |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/nrm-parliamentary-primaries-2025---as-it-happ-NV_214662_022026 |access-date=2026-02-24 |website=New Vision}}</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2026, Lugwar yavuganya ku kifo kya palamenti ya Agago North nga [[:en:Independent_politician|eyesimbyewo ku bwannamunigina]] . Yafuna obululu 11,837, n’awangula John Amos Okot eyali owa owa [[National Resistance Movement]] (NRM) eyafunya obululu 10,918. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Why more NRM MPs lost in Acholi, despite Museveni's win |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/why-more-nrm-mps-lost-in-acholi-despite-museveni-s-win-5337560 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/why-more-nrm-mps-lost-in-acholi-despite-museveni-s-win-5337560 "Why more NRM MPs lost in Acholi, despite Museveni's win"]. ''Monitor''. 2026-01-24<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-24</span></span>.</cite></ref> * Olukalala lw’abakiise mu Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebiri * [[Musa Ecweru]] * Fred Jalameso * [[Denis Obua (politician)|Denis Obua (munnabyabufuzi)]] [[Category:Bannabyabufuzi]] 0p2pda8p8qekah960eohhf3xzmjtskf Frank Bulira Kabinga 0 12964 54268 48059 2026-06-11T16:39:04Z Berniter 10779 54268 wikitext text/x-wiki   '''Frank Bulira Kabinga''' (yazaalibwa mu 1982) MunnaUganda musomesa era munnabyabufuzi . Yavuganya ku bwapulezidenti bw'ekibiina kya Revolutionary People's Party (RPP) mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kulonda kwa bonna okwaliwo mu Uganda 2026]] .Yalondebwa mu butongole akakiiko k'ebyokulonda mu Uganda mu Gwomwenda 2025 era n'akuba kampeyini ku musingi ogwali gusobozesa okubeerawo kwa federo. . <ref name=":0">{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Who is Presidential Candidate Frank Bulira? |url=https://thetorchuganda.com/2025/09/25/who-is-presidential-candidate-frank-bulira/ |access-date=2025-12-03 |website=The Torch Uganda |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Who are candidates Bobi, Muntu, Munyagwa, Bulira? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/who-are-candidates-bobi-muntu-munyagwa-bulira--5205390 |access-date=2025-12-03 |website=Monitor |language=en}}</ref> == Obutobwe nokusoma kwe == Kabinga yazaalibwa mu 1982 mu Kasubi mu Divizoni y'e Rubaga, n'akulira mu [[Luweero (disitulikit)|Disitulikiti y'e Luweero]] . Pulayimale yagimalira mu Kasubi Church of Uganda Primary mu 1999, oluvannyuma n’agenda mu Mengo Senior School ne Old Kampala Secondary School okusoma siniya eyokuna. Yatikkirwa mu [[Yunivasite y'e Kyambogo|Yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2005 ela n’akola ng’omusomesa wa siniya. <ref name=":1">{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Who are candidates Bobi, Muntu, Munyagwa, Bulira? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/who-are-candidates-bobi-muntu-munyagwa-bulira--5205390 |access-date=2025-12-03 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/who-are-candidates-bobi-muntu-munyagwa-bulira--5205390 "Who are candidates Bobi, Muntu, Munyagwa, Bulira?"]. ''Monitor''. 2025-09-25<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-03</span></span>.</cite></ref> == Omulimu gw’ebyobufuzi == Bulira okusooka okwenyigira mu byobufuzi mwalimu okukola n’ekibiina kya Uganda Federal Democratic Organization (UFDO) <ref name=":4">{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Kabinga Promises Gigantic Surprise in Uganda’s 2026 Presidential Race |url=https://nilepost.co.ug/news/289942/kabinga-promises-gigantic-surprise-in-ugandas-2026-presidential-race |access-date=2025-12-03 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>, gye yeetaba mu kukungaanya abavubuka n’okubunyisa amawulire ebikwata ku nnongoosereza mu nfuga. <ref>{{Cite web |last=Kato |first=Chris |date=2025-09-25 |title=Frank Bulira Kabinga: A New Hope in Uganda’s Presidential Race |url=https://ugandatoday.co.ug/frank-bulira-kabinga-a-new-hope-in-ugandas-presidential-race/ |access-date=2025-12-03 |website=ugandatoday.co.ug |language=en-GB}}</ref> Yakwata obukulembeze bwa UFDO oluvannyuma lw'okufa kwa Aggrey Kiyingi . <ref name=":4" /> Oluvannyuma Bulira yeegatta ku RPP era n'asituka mu ggwanga lyonna ng'omukwasi wa bendera ya RPP mu kuvuganya ku bwapulezidenti mu 2026. Ono y’omu ku beesimbyewo ku bwapulezidenti munaana abakkirizibwa mu butongole [[Akakiiko Akavunaanyizibwa ku By'okulonda mu Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] mu kiseera ky’okusunsulwamu ku nkomerero yo mwezogwomwenda, 2025. <ref>{{Cite web |last=Kizza |first=Joseph |date=2025-09-24 |title=News: Eight candidates to vie for Uganda's presidency in 2026 |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/eight-candidates-to-vie-for-ugandas-presidenc-NV_219174 |access-date=2025-12-03 |website=New Vision}}</ref> == Ebujuliziddwa == * Ebyobufuzi bya Uganda * [[Akalulu ka Uganda aka 2026]] [[Category:Bannabyabufuzi]] 93yq1fg4yh2doqejerj8do46o5letlk Biddemu Bazil Mwotta 0 13054 54221 48237 2026-06-11T14:29:44Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54221 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Biddemu Bazil Mwotta''' [[:en:Ugandan|Munnayuganda,]] ayagala nnyo ebyobulimi, atondawo emirimu mu bantu, munnabyabufuzi, era musomesa. Bazil ye Mutandisi era akulira kkampuni ya AgroDuuka Uganda Limited. Yali Guild pulezidenti ow’e 82 ku yunivasite y’e Makerere. Olukiiko lwa Guild Representative Council lwe lusinga obukulu bw’abayizi ku yunivasite y’e Makerere. Nga 15th Oggwoluberyeberye, 2019, atwala Yunivasite y’e Makerere yawa Mwotta diguli ya Bachelor of Arts with Education, ng’amalirizza emisomo gye mu ttendekero ly’ebyenjigiriza. == Obuto bwe n’okusoma == Biddemu Bazil Mwotta yazaalibwa nga 28 Oggwokusattu mu 1994, mu [[:en:Mengo_Hospital|ddwaaliro e Mengo]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] . Maama we ye Nakisitu Florence Biddemu; nga Muganda ow'Ekika kya 'Ffumbe' Taata we ye Bazil Biddemu Muwanga; Muganda ow'ekika ky'e 'Njovu'. Abafumbo bano baagattibwa ku Nkozi Parish e [[:en:Mpigi|Mpigi]] mu '''masekkati ga Uganda''' . Mwotta yakulira Kamwokya, emu ku ghetto mu Kampala. wabula olw’engeri nti nnyina yali mulimi, ebiseera ebisinga yabimala mu Katiiti, mu Divizoni y’e Kituntu, mu Disitulikiti y’e Mpigi ng’amuyamba ku faamu. <ref name="auto1">{{Cite web |date=July 2, 2018 |title=Future Thinking: Biddemu Bazil Mwotta on the Internet Economy |url=https://www.internetsociety.org/blog/2018/07/future-thinking-biddemu-bazil-mwotta/}}</ref> Mwotta yakulira mu maka g’Abakatuliki abanywevu. Era yaweereza nga ku kituuti mu Holy Trinity Church Kamwokya buto bwe obusinga. Mwotta yasomera ku Kitante Primary School (2001-2007), St. Joseph's Seminary Nyenga (2008-2010), ne Kasubi Senior Secondary School (2011- 2013) n'afuna satifikeeti ye eya Uganda(O-Level)(2008-2011) ne Uganda Advanced Certificate of Education (A-Level) (2012-2013). Yafuna satifikeeti mu by’okukozesa kompyuta okuva ku yunivasite y’e Makerere mu 2014. Yatikkirwa diguli y'obusomesa okuva ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] [[:en:Kampala|Kampala]] . <ref>{{Cite web |date=March 10, 2016 |title=2016 MAKERERE UNIVERSITY GUILD PRESIDENTIAL DEBATE |url=https://www.kas.de/en/web/uganda/veranstaltungsberichte/detail/-/content/diskussionsrunde-der-praesidentschaftskandidaten-der-studentengilde-makarere-universitaet1 |website=Foundation Office Uganda and South Sudan}}</ref> == Omulimu == Bazil Mwota yali Guild pulezidenti ow’omulundi ogwa 82 ku yunivasite y’e Makerere. <ref>{{Cite web |title=Mwotta elected Makerere University guild president |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1419382 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |date=February 2, 2021 |title=Makerere elects guild boss today |url=https://www.monitor.co.ugwww.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/makerere-elects-guild-boss-today--1643108 |website=Monitor}}</ref> <ref>{{Cite web |date=March 12, 2016 |title=Why Bazil Mwotta won Makerere guild presidential race |url=https://campusbee.ug/elections/why-bazil-mwotta-won-makerere-guild-presidential-race/}}</ref> Olukiiko lwa Guild Representative Council lwe lusinga obukulembeze bw’abayizi ku yunivasite y’e Makerere. Era yalondeddwa okuba omukulembeze w’ekibiina kya Baganda Nkobazambogo Caucus mu lukiiko lwa Guild Representative Council (2015-2016). === Okulima n'okulunda === Olw’okuba nti yali akulidde mu kitundu nga kya balimi mu Katiiti, [[Mpigi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mpigi]], '''Mawokota''', '''Mwotta''' yetegerezanga bulungi engeri nnyina, awamu n’abalimi abalala, gye baali baddondolwamu abantu abali babagulako ku nnimiro ku bbeyi eyawansi ddala kyokka nebabitunda bo ku beeyi eyawaggulu. Kino kirina engeri gyekyakosa mu mpolampola embeera z’abalimi bano kubanga kubulimi kwebali besigamye okufuna ensimbi n’okutuusa kati. Mu kaweefube w’okukola ku kusoomoozebwa kuno, Mwotta yatandikawo '''AgroDuuka''', [[:en:Software|pulogulaamu]] ennywevu ey’okuddukanya ebiva mu bulimi, ewagirwa enkola ya [[:en:Global_position_system|Global Position System]] for Mobile communication egatta buterevu abalimi b’omu byalo [[:en:Smallholding|abatonotono]] ku baguzi ku katale ku ssente entono ngabayita mu bubaka bwa SMS ne [[:en:Internet|yintaneeti]], nga tebannaba kukungula n’oluvannyuma lw’okukungula. <ref name="auto1" /> Sofutiweya wa '''AgroDuuka''' agasse abalimi okwetoloola Uganda n’abo abayinza okugula <ref name="auto">{{Cite web |title=Pulse Achiever: Biddemu Bazil Mwotta's AgroDuuka Innovation Helps Farmers Avoid Exploitation – MTN Pulse |url=https://pulse.mtn.co.ug/2019/12/24/pulse-achiever-biddemu-bazil-mwottas-agroduuka-innovation-helps-farmers-avoid-exploitation/ |website=pulse.mtn.co.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |title=History Hero BLAST |url=https://www.historyheroblast.com/historyhero/biddemu-bazil-mwota |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415114836/https://www.historyheroblast.com/historyhero/biddemu-bazil-mwota |archive-date=15 April 2023 |website=History Hero BLAST}}</ref> era nga asunsudwa mu ngule ez’enjawulo nga '''Queen’s Young Leaders Award''' mu 2018 <ref>{{Cite web |title=Bazil Mwotta Biddemu &#124; Queen's Young Leaders |url=http://www.queensyoungleaders.com/awardee/bazil-mwotta-biddemu/}}</ref> <ref>{{Cite web |date=June 28, 2018 |title=Ugandan Youth innovators meet Queen in London |url=https://www.pmldaily.com/news/2018/06/ugandan-youth-innovators-meet-queen-in-london.html}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Lyatuu |first=Justus |title=How Ugandan youthful leaders shared floor with British royalty |url=https://observer.ug/lifestyle/58152-how-ugandan-youthful-leaders-shared-floor-with-british-royalty.html |website=The Observer - Uganda}}</ref> <ref>{{Cite web |date=January 12, 2021 |title=Three Ugandans receive prestigious Queen's Young Leader award |url=https://www.monitor.co.ugwww.monitor.co.ug/uganda/news/national/three-ugandans-receive-prestigious-queen-s-young-leader-award-1764852 |website=Monitor}}</ref> <ref name="auto" /> <ref>{{Cite web |title=Queen honours Ugandan youth for innovations |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1480509 |website=New Vision}}</ref> == Laba ne == * [[:en:Robert_Maseruka|Robert Maseruka]] * [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]] == Ebiwandiiko ebikozeseddwa == 845eqnqzud188nn05npyz4x2lxunc2c Black Harmony 0 13072 54237 48054 2026-06-11T14:38:52Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54237 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Black Harmony''' bayimbi [[AllAfrica: WEMA Awards 2007|ba Lugbara]] nga babeera mu [[Arua|kibuga Arua]] (obugwanjuba bwobukiikaddyo bwaUganda). <ref>WEMA Awards Honour West Nile Artistes</ref> Kirimu Emmanuel Ledra ayimba n'okukuba rap ate Robert Adima n'awa " [[AllAfrica: WEMA Awards 2007|reggae]] flavour". == Ebyafaayo == Emmanuel yasooka kukola miziki mu 2003.Yakola ekibiina kye yatuuma street Culture kyokka nalinda emyaka ebiri okufulumya oluyimba lwe olwasooka "Isabella" Olwo mu 2006, ababiri bano ne bavaayo Leta" ne "Munyu Munyu" nga zino zaali za maanyi nnyo (mu butuufu zaayongerwako ng'eddoboozi lya Uganda telecom). Oluyimba luno lwogera ku basajja abasasaanya ssente zaabwe ekiro kyonna ne [[WEMA Awards Honour West Nile Artistes|bamalaaya]] era kyaletera omwami okudduka okudda mu Uganda eri abakazi abana buli omu gweyali alesse n'omwana omuto. Omuyimbi omukyala ayitibwa Lady Shadia ng’akola emiziki mu [[Kampala]] lumu yajja mu Arua okulaba engeri gy’ayinza okutwala omuziki gwe ku ddaala eriddako ne yeegatta ne Black Harmony. Baakola oluyimba olw'ennimi nnya lwe baatuuma "Shadia (Baby Gal)" olwalondebwa ng'okuyimba obutereevu mu mpaka za Bell PAM (Pearl of Africa Music) Awards eza 2008. Enkolagana eno mu butuufu yakwata engule eyasooka eya 2008 Regional Award for West Nile wadde nga Dogman yawangula engule esembayo. "Shadia" lwe luyimba olwokubiri olusembayo ku "Leta" Album, "Bacaku" abamu lwe bayita "Skulu" lwe lusembayo. Olutambi olwokusatu luyitibwa "Ti Icita" ekitegeeza "Obumu" mu Lugbara era nga mulimu ennimi endala nga Lingala, Swahili, kw'ogatta Olungereza. Bano bayimba ku laavu, enkulaakulana y’ekitundu, omukwano gw’abazadde, okukola ennyo, okuzaala n’okuziyiza mukenenya. "The Best Music is Live Music," Emmanuel bw'ayatula era bayimbidde ne Wenge Musica okuva mu DR Congo ng'oggyeeko pulojekiti ye gye yatuumye "Amangonde". Ennyimba endala eza Black Harmony mulimu "Ewa Be Ma Ra", "Lucky", "Etoo", "Adiaa", "Ti Icita" (Title Track ya Album yaabwe ey'okusatu), "Jua Kali", "Anga Azi Avasi" nga kwogasse "Silimu". Ku Lwokutaano nga 5 mugwokutaano 2023, Black Harmony yategeka ekivvulu kyayo ekyasooka nekyatuumibwa Ti Echita ku Capital One mu kibuga Arua. Mu mwaka gwe gumu, baafulumya oluyimba olupya lwe baatuuma "Isa Ma Raka" nga lukwata ku kwewala entalo n'okulwanagana. Mu 2024, baafulumya oluyimba olw'okukolagana n'omuyimbi omukyala ng'ayimba ebigambo "Izi Mi Ngole?". == Engule == Mu mpaka za West Nile Music Awards (WEMA) ezaasooka mu Hill View Inn Arua mu 2007, Black Harmony yawangula ebirabo bibiri: Song of the Year (ku lwa Munyu Munyu, okuva ku lutambi lwabwe olwasooka olw’ennyimba mukaaga) ne Best Upcoming Artiste. <ref>AllAfrica: WEMA Awards 2007</ref> == Enkolagana == Mu 2019, Black Harmony yakwatagana ne Monopoly, omuyimbi w'e Lugbara, ne bafulumya "Tap Tap". Kkampuni ya Arufu Records e Arua eyagala okussa omukono ku Black Harmony mu kkampuni yaabwe. Robert Bob Adima akolera ku Radio ya Pacis mu Ediofe Suburb mu kibuga Arua. <ref>Our Staff | RADIO PACIS</ref> Nga balina enteekateeka zokufulumya obutambi obumu wamu n'ennyimba nga kwogasse n'ennyimba zediini ku nkomerero ya 2020, BH yakwatagana ne Ivan G (Trojan Sound) okuyimba "Uganda (Pearl Of Africa)". Bano era baafulumya omugatte gw'ekinnansi ogwa "Yenge Yenge" ne "Endika Endika" ogukwata ku mbeera embi omwana omuwala gy'ayitamu mu kiseera kino ekya COVID-19. "Pataa" tune ya Gospel nayo gye baakolako. Mu gwokubiri 2022, baafulumya ekibiina kya pate jam collaboration ne Jayharryboui ESB ekyatuumibwa "Ayiko" ekitegeeza Essanyu mu Lugbara. == Ebijjuliziddwa == [[Category:Pages with unreviewed translations]] fgnzwq8vqyz6cbpd04u8sq0uhn4qjt8 BigTril 0 13125 54224 48446 2026-06-11T14:31:11Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54224 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rowland Raymond Kaiza''' (yazaalibwa 1990), amanyiddwa ennyo n'erinnya lye erya siteegi erya '''BigTril.''' Munnayuganda [[:en:Rapper|omuyimbi]] , [[:en:Record_producer|omukozi]] era [[:en:Songwriter|omuwandiisi w'ennyimba]] . Amanyiddwa nnyo olw'oluyimba lwe yekka olwa "Parte After Parte". == Obuto bwe == Rowland yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] mu 1990. Ye mwana ow’okuna ku bataano era nga yakuzibwa maama yekka,nga ye Esther Nankinga. Yasomerako mu Turkish Light Academy okumaliriza Siniya eyookuna n'ey'omukaaga bwe yali nga tasuumuuka wamu n'okuweebwa ekifo [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] okusoma diguli esooka mu [[:en:Journalism|by’amawulire]] [[:en:Mass_Communication|n’empuliziganya y’abantu]] . Yali muyizi mugezi nnyo ng’afuna obubonero obulungi. Yava mu ssomero oluvannyuma lw’omwaka gumu n’agenda okukola omulimu gw’okuyimba. <ref>https://mdundo.com/news/18752</ref> == Omulimu gwe == === 2010-2018: Okutandika emirimu, ennyimba enjatiikirivu nga ntono ngali ne Baboon Forest Entertainment, okuyingira ekibiina ekipya ekya, Striker Entertainment. === Rowland ategeezezza nti erinnya lye erya siteegi, BigTril, liggwayo nti "Born in Greatness To Rise into a Legend". Yakola nnyo ebigambo ebikwatagana n’ebitontome mu siniya kyokka n’agamba nti yali teyateekateekako kwenyigira mu kuyimba wabula okuyimba kwe ‘kwamuyita’. <ref>https://www.vanguardngr.com/?2017/04/didnt-choose-music-music-found-big-tril/</ref> ixawifyiyfyc6xjsg56pnsnmr5jffsb Betty Manyolo 0 13238 54202 49388 2026-06-11T14:15:50Z Nambogo Catharine 6408 Added Databox 54202 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Estelle Betty Manyolo''' (1938 &#x2013; 1999) yali musiizi wa bifaananyi era nga mukubi wa bitabo [[:en:Uganda|mu Uganda]] . Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi by’amayumba ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa [[:en:Hema_people|Abahima]] n’ebifaananyi [[:en:Nyero_rock_paintings|eby’amayinja ebya Kakoro ne Nyero]] mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref> == Obuto n’okusoma == Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[:en:Kampala|Kampala]], Uganda. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali [[:en:Baganda|Muganda]], era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’omu makkati Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[:en:Buganda|Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[:en:Mutesa_II_of_Buganda|Ssekabaka Muteesa II]], abalongo gye baatwalanga emirimu mu lubiri. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma eby’emikono. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu [[:en:Cambridge_University|Cambridge University]] ng'ayita mu ssomero lino mu 1955. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu by'emikono. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> == Emirimu == Omulimu gwa Manyolo gwaluŋŋamizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa mu kaddiyizo lya [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991. Manyolo yakuba ebifaananyi mu kitabo ''Awo olwatuuka'' mu 1961. <ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omuyiiya mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko mu byobufuzi, yakola nga Art Design Supervisor mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda. <ref name=":0" /> == Ebirondeddwa == <gallery> File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref> File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref> File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref> </gallery> == Obulamu bwe == Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> == Emyoleso == Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation&#93; Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Pages with unreviewed translations]] i4q4tj7b7mooh9558ifvallraa828u6 Elvis Ngondwe 0 13692 54246 50982 2026-06-11T15:40:45Z ESTHER NAKITENDE 9175 Created by translating the section "Early life and youth career" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1358576205|Elvis Ngondwe]]" 54246 wikitext text/x-wiki '''Elvis Ngondwe''' (yazaalibwa mu gwoluberyeberye nga 10, 2002) Munnayuganda, [[:en:Football_player|muzannyi wa mupiira]]<nowiki/>era azannya [[:en:Midfielder|makkati]] mu [[:en:SC_Villa|SC Villa]] mu [[:en:Uganda_Premier_League|liigi ya Uganda Premier]] ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] .<ref>{{Cite web |date=2023-09-23 |title=Jogoos clamour for Ngonde's spark in Luzira gallows |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/jogoos-clamour-for-ngonde-s-spark-in-luzira-gallows--4378666 |access-date=2025-09-08 |website=Monitor |language=en}}</ref> == Early life and youth career == Ngondwe ekitone kye kya kulakulanira ku St Mary's SS Kitende, gye yazannyira mu mpaka z'amasomero eza USSSA, naddala we yateeba goolo ku fayinolo e Arua Kitende SS ne sobola okuwangula St Andrew Kaggwa. <ref>{{Cite web |date=11 September 2023 |title=Villa boost their midfield with new talent and versatility |url=https://pulsesports.ug/football/story/villa-boost-their-midfield-with-new-talent-and-versatility-20230911 |access-date=8 September 2025 |website=Pulse Sports}}</ref> Mu 2018, yali ku ttiimu ya Uganda eya U17 ( [[:en:Uganda_national_under-17_football_team|Uganda Cubs]] ) kyokka n’alangirirwa nti tasaanidde kuzannya mu [[:en:Africa_Cup_of_Nations|mpaka za AFCON U17 ez’okusunsulamu]] oluvannyuma lw’okugwa ebigezo bya MRI ku myaka. <ref>{{Cite web |date=17 August 2018 |title=Just In: 3 Uganda Cubs Players Fail MRI Test |url=https://chimpreports.com/just-in-3-uganda-cubs-players-fail-mri-test/ |access-date=8 September 2025 |website=ChimpReports}}</ref> 33qnwo1t08su1i5i7187y73mvzn8gkl Jamal Salim 0 13807 54303 54156 2026-06-12T06:41:24Z Ssebuufu 9882 54303 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Omulimu == Salim azannyidde ttiimu ya [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yaykola endagano ne tiimu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka ze bintu ebyenjawulo (Inter regions) mu 2011, ezaawangulwa ttiimu mu ttundutundu lye Kampala . Mu 2012, yali asomera ku Kampala University nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’okuddukanya abakozi era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ku kifo ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu liigi ya Bbella ey'omwaka. <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == apk1uq6mbacgce6tt6tyb1tj24xxyf1 54304 54303 2026-06-12T06:42:35Z Ssebuufu 9882 /* Omulimu */ 54304 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Emirimu gye == Salim azannyidde ttiimu ya [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yaykola endagano ne tiimu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka ze bintu ebyenjawulo (Inter regions) mu 2011, ezaawangulwa ttiimu mu ttundutundu lye Kampala . Mu 2012, yali asomera ku Kampala University nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’okuddukanya abakozi era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ku kifo ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu liigi ya Bbella ey'omwaka. <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == oeul55hh7ihmw5kjbkook1ry5527p37 54305 54304 2026-06-12T06:49:46Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye */ 54305 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Emirimu gye == Ku mupiira gwa kiraabu Salim azannyidde [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yaykola endagano ne tiimu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka ze bintu ebyenjawulo (Inter regions) mu 2011, ezaawangulwa ttiimu mu ttundutundu lye Kampala . Mu 2012, yali asomera ku Kampala University nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’okuddukanya abakozi era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ku kifo ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu liigi ya Bbella ey'omwaka. <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == 2c926ofitjs423p9m3hflzk3wmw3xd3 54306 54305 2026-06-12T06:53:08Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye */ 54306 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Emirimu gye == Ku mupiira gwa kiraabu Salim azannyidde [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yagulibwa kiraabu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka za I nter-regions mu 2011, ezaawangulwa ttiimu mu ttundutundu lye Kampala . Mu 2012, yali asomera ku Kampala University nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’okuddukanya abakozi era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ku kifo ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu liigi ya Bbella ey'omwaka. <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == fp0er53teipxrsyvxaojid1moil9xfy 54307 54306 2026-06-12T06:56:41Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye */ 54307 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Emirimu gye == Ku mupiira gwa kiraabu Salim azannyidde [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yagulibwa kiraabu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka za Inter-regions mu 2011, ezaawangulwa ttiimu ye eya Central. Mu 2012, yali asomera ku Kampala University nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’okuddukanya abakozi era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ku kifo ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu liigi ya Bbella ey'omwaka. <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == ixmtfz1cae4wcs5030gyp40mcri5net 54308 54307 2026-06-12T11:16:35Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye */ 54308 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Emirimu gye == Ku mupiira gwa kiraabu Salim azannyidde [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yagulibwa kiraabu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka za Inter-regions mu 2011, ezaawangulwa ttiimu ye eya Central. Mu 2012, yali asomera ku Kampala University nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’okuddukanya abakozi era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ku kifo ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu liigi ya Bbella ey'omwaka. <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == qfx55g6migv5gpvo0rr4d9silkksaey 54311 54308 2026-06-12T11:28:44Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye */ 54311 wikitext text/x-wiki   '''Omar Jamal Salim Magoola''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokutaano 1995), era amanyiddwa ennyo nga '''Jamal Salim''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] ogw'ensimbi azannya nga omukwasi wa goolo mutiimu owa [[:en:Richards_Bay_F.C.|Richards Bay]] ne ttiimu y'eggwanga Uganda. == Emirimu gyeE == Ku mupiira gwa kiraabu Salim azannyidde [[Express FC]] ne [[Kampala Capital City Authority FC]] mu Uganda . <ref name="NFT">{{NFT|48594}}</ref> Yagulibwa kiraabu ya Express FC oluvannyuma lw’empaka za Inter-regions mu 2011, ezaawangulwa ttiimu ye eya Central. Mu 2012, yali asomera ku [[:en:Kampala_University|Kampala Yunivasite]] nga yali mu mwaka ogusooka ela ng’akola Diguli mu by’[[:en:Human_resource_management|okukulembera nokulabirira abakozi]] era y’omu ku baasunsulwamu okuvuganya ku ky'omukwasi wa ggoolo asinga mu Bell Super League <ref name="Uganda Picks">{{cite web |title=What You Should Know About Jamal Magoola – Express FC Goal Keeper. |url=http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222133031/http://www.ugandapicks.com/2012/05/what-you-should-know-about-jamal-magoola-express-fc-goal-keeper-34827.html |archive-date=22 February 2014 |accessdate=17 February 2014 |work=Uganda Picks}}</ref> Yazannya omupiira gwe ogw'ensi yonna ogwasooka nga 10 Ogwomusanvu 2012 nga battunka ne South Sudan. <ref name=":0">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2019-11-22 |title=Goalkeeper Jamal’s synergy with the local communities |url=http://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402202750/https://kawowo.com/2019/11/22/goalkeeper-jamals-synergy-with-the-local-communities/ |archive-date=2 April 2023 |access-date=2022-02-16 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yali mmemba wa ttiimu ya Uganda Cranes ku fayinolo bbiri eza African Cap of Nations (AFCON) mu 2017 e [[Gabon]] ne 2019 mu [[Egypt|Misiri]] . <ref name=":0" /> == Ebibalo by’emirimu == === Omupiira gwe ogw’ensi yonna === {{Updated|matches played on 15 August 2019}}<ref name="NFT"/> {| class="wikitable" style="text-align:center" | colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Goolo |- | 2012. Omuwandiisi w’ebitabo | 1. 1. | 0. |- | 2013. Omuwandiisi w’ebitabo | 0. | 0. |- | 2014 | 1. 1. | 0. |- | 2015 | 0. | 0. |- | 2016 | 2. 2. | 0. |- | 2017 | 1. 1. | 0. |- | 2018 | 1. 1. | 0. |- | 2019 | 0. | 0. |- ! Okugatta ! 6. 6. ! 0. |} == Ebijuliziddwa == li12md0l3u70kwo79qwj4ypk23i5y4h Edward Semwanga 0 13829 54273 54165 2026-06-11T17:08:02Z Ssebuufu 9882 54273 wikitext text/x-wiki   '''Edward Semwanga''' (oba '''Eddie Ssemwanga''' ) muzannyi Omuwuwuttanyi Munnayuganda [[Yuganda|Uganda]] eyazanya mu mpaka za Afrika mu 1978 . == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * [http://www.11v11.com/players/edward-semwanga-183679/ 11v11 ebikwata ku nsonga eno] * Ekikwata ku [https://www.national-football-teams.com/player/98451/Eddie_Ssemwanga.html Tiimu z'omupiira mu ggwanga] ndm3g6oo2hpr1jiegpis0xwygygpm9k 54279 54273 2026-06-11T17:21:52Z Ssebuufu 9882 54279 wikitext text/x-wiki   '''Edward Semwanga''' (oba '''Eddie Ssemwanga''' ) muzannyi Omuwuwuttanyi [[:en:Uganda|Munnayuganda]] eyazanyira [[Yuganda|Uganda]] mu mpaka za Afirika eza [[:en:1978_African_Cup_of_Nations|Africa Cup of Nations eza 1978]] . == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * [http://www.11v11.com/players/edward-semwanga-183679/ 11v11 ebikwata ku nsonga eno] * Ekikwata ku [https://www.national-football-teams.com/player/98451/Eddie_Ssemwanga.html Tiimu z'omupiira mu ggwanga] 1lgogbpdd9tvxu5bfiqyccuo087ugri Denis Iguma 0 13849 54291 52670 2026-06-11T17:43:57Z Ssebuufu 9882 54291 wikitext text/x-wiki '''<big>Denis Iguma</big>''' [[:en:Association_football|muzannyi wa mupiira]] Ogw'ensimbi era [[:en:Ugandan|Munnayuganda]], mu kiseera kino azannya [[:en:Defender_(Association_football)|ng'omuzibizi]] wa kiraabu [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda ey'omupiira.]]<ref><nowiki>{{cite He is for his wonder goal while at konyarspor. A goal assisted by Mus jo web|url=</nowiki>http://www.mtnfootball.com/africa/african-tournaments/chan/team-profiles/2014/uganda.html |title=Uganda |publisher=mtnfootball.com |accessdate=11 February 2014 |url-status=dead |archiveurl=[https://web.archive.org/web/20140222144719/http://www.mtnfootball.com/africa/african-tournaments/chan/team-profiles/2014/uganda.html https://web.archive.org/web/201402Ogwolubereberye22144719/http://www.mtnfootball.com/africa/african-tournaments/chan/team-profiles/2014/uganda.html]<nowiki> |archivedate=22 February 2014 }}</nowiki></ref><ref>{{cite web |date=12 July 2020 |title=Denis Iguma is a Kasasiro Boy |url=https://kccafc.co.ug/denis-iguma-is-a-kasasiro-boy/}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Yasooka kuzannyira mu [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'omupiira ey'eggwanga lya Uganda]] nga 29 omwezi Ogwokusatu mu mwaka gwa 2012 bweyali ezannya ne [[:en:Egypt_national_football_team|ttiimu y'omupiira ey'eggwanga lya Misiri]] (Egypt national football team).<ref>{{cite web |title=Denis Iguma (Player) |url=https://www.national-football-teams.com/player/47119/Denis_Iguma.html}}</ref> Mu mwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2014, omutendesi [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Milutin_Sedrojevic Milutin Sedrojevic], yamuyita okubeera ekitundu ku [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda ey'omupiira]] mu [[:en:2014_African_Nations_Championship|mpaka z'amawanga ga Afrika eza 2014.]]<ref>{{cite web |title=Uganda Cranes Regroup For CHAN 2014 Preparations |url=http://www.kawowo.com/index.php/football/16844/16844.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140211135431/http://www.kawowo.com/index.php/football/16844/16844.html |archive-date=11 February 2014 |accessdate=11 February 2014 |publisher=kawowo.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Uganda makes changes in squad for 2014 Africa Nations Championship |url=http://news.xinhuanet.com/english/sports/2014-01/05/c_133018954.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221213556/http://news.xinhuanet.com/english/sports/2014-01/05/c_133018954.htm |archive-date=February 21, 2014 |accessdate=11 February 2014 |publisher=xinhuanet.com}}</ref> Ttiimu eno yakwata kyakusatu mu kibinja ky'empaka zino oluvannyuma lw'okukuba [[Burkina Faso|ttiimu ya Burkina Faso,]] amaliri ne [[Zimbabwe|ttiimu ya Zimbabwe]] n'okukubwa [[Morocco|ttiimu ya Morocco]].<ref>{{cite web |title=Uganda's impressive CHAN start |url=http://espnfc.com/blog/_/name/footballafrica/id/1365?cc=3888 |accessdate=11 February 2014 |publisher=espnfc.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Zimbabwe vs Uganda Preview |url=http://www.goal.com/en-za/match/125934/zimbabwe-vs-uganda/preview |accessdate=11 February 2014 |publisher=goal.com/}}</ref> Mu mwaka gwa 2017, yayingizibwa mu [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'abazannyi 23]] mu [[:en:2017_Africa_Cup_of_Nations|mpaka za Africa Cup of Nations 2017]].<ref>{{cite web |date=4 January 2017 |title=Total Africa Cup of Nations 2017: Uganda Cranes 23 man squad to Gabon named |url=https://fufa.co.ug/total-africa-cup-nations-2017-uganda-cranes-23-man-squad-gabon-named/}}</ref> === Ggoolo ze mu mawanga g'ebulaaya === : ''Obubonero n'ebyava mu lukalala lwa ggoolo olwasokera mu Uganda.''<ref name="NFT">{{cite web |title=Iguma, Denis |url=http://www.national-football-teams.com/player/47119/Denis_Iguma.html |accessdate=10 February 2018 |publisher=National Football Teams}}</ref> {| class="wikitable" !Emiwendo ! Olunaku/ omwezi ! Ekifo ! Gw'avuganya ! Obubonero ! Ebyavamu ! Empaka |- | 1. | 13 Ogwomusanvu 2013 | [[:en:Dar-es-Salaam|National Stadium, Dar-es-Salaam, Tanzania]] | [[Tanzania]] | align="center" | '''1''' –0 | align="center" | 1–0 | [[:en:2014_African_Nations_Championship_qualification|Okusunsulamu mu mpaka za Africa eza 2014]] |} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * [https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Denis+Iguma#:~:text=47119%3C!%2D%2D%20/Denis_Iguma%20%2D%2D%3E Denis Iguma] at National-Football-Teams.com * Denis Iguma – FIFA competition record (archived) * [https://web.archive.org/web/20210918071232/https://kccafc.co.ug/player/denis-iguma/] [https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Denis+Iguma#:~:text=https%3A//web.archive.org/web/20210918071232/https%3A//kccafc.co.ug/player/denis%2Diguma/ Archived] 18 September 2021 at the Wayback Machine {{Uganda squad 2017 Africa Cup of Nations}} 0fy8vzxaiwqzc3gyc36ygu6p5jtl57s 54300 54291 2026-06-11T18:18:53Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya */ 54300 wikitext text/x-wiki '''<big>Denis Iguma</big>''' [[:en:Association_football|muzannyi wa mupiira]] Ogw'ensimbi era [[:en:Ugandan|Munnayuganda]], mu kiseera kino azannya [[:en:Defender_(Association_football)|ng'omuzibizi]] wa kiraabu [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] ne [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda ey'omupiira.]]<ref><nowiki>{{cite He is for his wonder goal while at konyarspor. A goal assisted by Mus jo web|url=</nowiki>http://www.mtnfootball.com/africa/african-tournaments/chan/team-profiles/2014/uganda.html |title=Uganda |publisher=mtnfootball.com |accessdate=11 February 2014 |url-status=dead |archiveurl=[https://web.archive.org/web/20140222144719/http://www.mtnfootball.com/africa/african-tournaments/chan/team-profiles/2014/uganda.html https://web.archive.org/web/201402Ogwolubereberye22144719/http://www.mtnfootball.com/africa/african-tournaments/chan/team-profiles/2014/uganda.html]<nowiki> |archivedate=22 February 2014 }}</nowiki></ref><ref>{{cite web |date=12 July 2020 |title=Denis Iguma is a Kasasiro Boy |url=https://kccafc.co.ug/denis-iguma-is-a-kasasiro-boy/}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Yazannya omupiira gwe ogwasooka ku [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'omupiira ey'eggwanga lya Uganda]] nga 29 Ogwokusatu 2012 bweyali ezannya ne [[:en:Egypt_national_football_team|ttiimu y'omupiira ey'eggwanga lya Misiri]] (Egypt national football team).<ref>{{cite web |title=Denis Iguma (Player) |url=https://www.national-football-teams.com/player/47119/Denis_Iguma.html}}</ref> Mu Gwolubereberye 2014, omutendesi [[:en:Milutin_Sedrojevic|Milutin Sedrojevic,]] yamuyita okubeera ekitundu ku [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda ey'omupiira]] mu [[:en:2014_African_Nations_Championship|mpaka z'amawanga ga Afrika eza 2014.]]<ref>{{cite web |title=Uganda Cranes Regroup For CHAN 2014 Preparations |url=http://www.kawowo.com/index.php/football/16844/16844.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140211135431/http://www.kawowo.com/index.php/football/16844/16844.html |archive-date=11 February 2014 |accessdate=11 February 2014 |publisher=kawowo.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Uganda makes changes in squad for 2014 Africa Nations Championship |url=http://news.xinhuanet.com/english/sports/2014-01/05/c_133018954.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221213556/http://news.xinhuanet.com/english/sports/2014-01/05/c_133018954.htm |archive-date=February 21, 2014 |accessdate=11 February 2014 |publisher=xinhuanet.com}}</ref> Ttiimu eno yakwata kyakusatu mu kibinja ky'empaka zino oluvannyuma lw'okukuba [[Burkina Faso|ttiimu ya Burkina Faso,]] amaliri ne [[Zimbabwe|ttiimu ya Zimbabwe]] n'okukubwa [[Morocco|ttiimu ya Morocco]].<ref>{{cite web |title=Uganda's impressive CHAN start |url=http://espnfc.com/blog/_/name/footballafrica/id/1365?cc=3888 |accessdate=11 February 2014 |publisher=espnfc.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Zimbabwe vs Uganda Preview |url=http://www.goal.com/en-za/match/125934/zimbabwe-vs-uganda/preview |accessdate=11 February 2014 |publisher=goal.com/}}</ref> Mu mwaka gwa 2017, yayingizibwa mu [[:en:Uganda_national_football_team|ttiimu y'abazannyi 23]] mu [[:en:2017_Africa_Cup_of_Nations|mpaka za Africa Cup of Nations 2017]].<ref>{{cite web |date=4 January 2017 |title=Total Africa Cup of Nations 2017: Uganda Cranes 23 man squad to Gabon named |url=https://fufa.co.ug/total-africa-cup-nations-2017-uganda-cranes-23-man-squad-gabon-named/}}</ref> === Ggoolo ze mu mawanga g'ebulaaya === : ''Obubonero n'ebyava mu lukalala lwa ggoolo olwasokera mu Uganda.''<ref name="NFT">{{cite web |title=Iguma, Denis |url=http://www.national-football-teams.com/player/47119/Denis_Iguma.html |accessdate=10 February 2018 |publisher=National Football Teams}}</ref> {| class="wikitable" !Emiwendo ! Olunaku/ omwezi ! Ekifo ! Gw'avuganya ! Obubonero ! Ebyavamu ! Empaka |- | 1. | 13 Ogwomusanvu 2013 | [[:en:Dar-es-Salaam|National Stadium, Dar-es-Salaam, Tanzania]] | [[Tanzania]] | align="center" | '''1''' –0 | align="center" | 1–0 | [[:en:2014_African_Nations_Championship_qualification|Okusunsulamu mu mpaka za Africa eza 2014]] |} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * [https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Denis+Iguma#:~:text=47119%3C!%2D%2D%20/Denis_Iguma%20%2D%2D%3E Denis Iguma] at National-Football-Teams.com * Denis Iguma – FIFA competition record (archived) * [https://web.archive.org/web/20210918071232/https://kccafc.co.ug/player/denis-iguma/] [https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Denis+Iguma#:~:text=https%3A//web.archive.org/web/20210918071232/https%3A//kccafc.co.ug/player/denis%2Diguma/ Archived] 18 September 2021 at the Wayback Machine {{Uganda squad 2017 Africa Cup of Nations}} dr8013j9ea4fguynjq45st0xtj7d4qj Enock Walusimbi 0 13952 54191 54136 2026-06-11T12:44:41Z ~2026-34495-53 11270 /* Emirimu gya kiraabu */ 54191 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya Dundee United. href="./Dundee_United_F.C." rel="mw:WikiLink" data-linkid="126" data-cx="{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;sourceTitle&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;title&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Dundee United F.C.&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;description&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Association football club in Dundee, Scotland&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;pageprops&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wikibase_item&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Q192873&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;pagelanguage&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;en&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;targetFrom&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;source&amp;amp;quot;}" class="cx-link" id="mwMw" title="Dundee United F.C.">Dundee United</a> mu Liiigi esooka eya Scotland.<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya Peterhead mu Liigi esooka Scotland mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu eno emipiira 6 mu liigi,<ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> nga tannayimbulwa ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 omwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Olw’okuba yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net gbld3sl0kf58g8fmoksyo2bbi8fphvy 54192 54191 2026-06-11T12:47:49Z ~2026-34495-53 11270 /* Emirimu gya kiraabu */ 54192 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]. href="./Dundee_United_F.C." rel="mw:WikiLink" data-linkid="126" data-cx="{&amp;amp;quot;adapted&amp;amp;quot;:false,&amp;amp;quot;sourceTitle&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;title&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Dundee United F.C.&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;description&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Association football club in Dundee, Scotland&amp;amp;quot;,&amp;amp;quot;pageprops&amp;amp;quot;:{&amp;amp;quot;wikibase_item&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;Q192873&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;pagelanguage&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;en&amp;amp;quot;},&amp;amp;quot;targetFrom&amp;amp;quot;:&amp;amp;quot;source&amp;amp;quot;}" class="cx-link" id="mwMw" title="Dundee United F.C.">Dundee United</a> mu Liiigi esooka eya Scotland.<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya Peterhead mu Liigi esooka Scotland mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu eno emipiira 6 mu liigi,<ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> nga tannayimbulwa ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 omwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Olw’okuba yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net j4zq58nmza0wu4n1hw3dtjzcyn73fj6 54196 54192 2026-06-11T13:45:39Z ~2026-34495-53 11270 /* Emirimu gya kiraabu */ 54196 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 omwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Olw’okuba yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net kp4900vmj9qs8fqgdl8vljsueb1jsbf 54197 54196 2026-06-11T13:49:35Z ~2026-34495-53 11270 /* Emirimu gya kiraabu */ 54197 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 omwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Olw’okuba yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net gwe9fsveb1paa8kfznwrq8hzxhjzilt 54198 54197 2026-06-11T13:59:48Z ~2026-34495-53 11270 /* Emirimu gya kiraabu */ 54198 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Olw’okuba yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net i476l2aj02zmnzldsg66xoqcnjypvdl 54199 54198 2026-06-11T14:03:15Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya */ 54199 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Olw’okuba yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net i2hxygscdfgekbe4kba0u5a8oxob7uz 54207 54199 2026-06-11T14:20:31Z Ssebuufu 9882 /* Omupiira wabweru w'eggwanga */ 54207 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yasooka kuzannya mu nsi yonna mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga 29 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net 2e1xdmdk41yp033rpvfvefochdh8feq 54212 54207 2026-06-11T14:23:22Z Ssebuufu 9882 /* Omupiira wabweru w'eggwanga */ 54212 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net qsdg67icfc1rru05i4q7thhav9l1a19 54216 54212 2026-06-11T14:25:20Z Ssebuufu 9882 /* Ebibalo by’emirimu gye */ 54216 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net 9mix124kayjhb9vzxvops4ktamy59yw 54220 54216 2026-06-11T14:29:37Z Ssebuufu 9882 /* Kiraabu */ 54220 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Ku Kiraabu === {{updated|end of 2022–23 season}}ku nkomerero ya sizoni ya 2022-23 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net 41gjo2i2oq9no5e0571bd1kxt5m7mhl 54223 54220 2026-06-11T14:30:42Z Ssebuufu 9882 /* Ku Kiraabu */ 54223 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Ku Kiraabu === Sizoni ya 2022-23 weyaggwerako {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Mawanga magatte === {{updated|match played 27 January 2022}}<ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net sogskyewxt4aeg97scv913y7w6r74ts 54226 54223 2026-06-11T14:32:25Z Ssebuufu 9882 /* Mawanga magatte */ 54226 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Ku Kiraabu === Sizoni ya 2022-23 weyaggwerako {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Ku ttiimu y'eggwanga === <ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net h0e2863nhl0ylcxt47nsppfxcbty13v 54232 54226 2026-06-11T14:35:42Z Ssebuufu 9882 /* Ku Kiraabu */ 54232 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Ku Kiraabu === Sizoni ya 2022-23 weyaggwerako {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Enzannya ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Ku ttiimu y'eggwanga === <ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net eio3zzdt8haiho5kbl5gcn4rd4rvkic 54236 54232 2026-06-11T14:38:23Z Ssebuufu 9882 /* Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia */ 54236 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Ku Kiraabu === Sizoni ya 2022-23 weyaggwerako {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Enzannya ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Ku ttiimu y'eggwanga === <ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Enock Walusimbi at Soccerway * Enock Walusimbi at WorldFootball.net oi5y52g7sg6al4jtvurb2u16fwds5t4 54239 54236 2026-06-11T14:40:01Z Ssebuufu 9882 /* Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia */ 54239 wikitext text/x-wiki '''<big>Enock Walusimbi</big>''' (yazaalibwa nga 12 Ogwekkuminoogumu 1998) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], azannya ng'omuzibizi wa kiraabu y'omupiira eya [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga eya Uganda]] . == Emirimu gya kiraabu == Walusimbi yazaalibwa mu [[Kampala]] . Oluvannyuma lw’okuzannyira Shafranto ne Nansana United, Walusimbi yazannyira [[Bright Stars FC|Bright Stars]] wakati wa 2016 ne 2020.<ref>"Former Uganda Cranes captain Ssekagya was a big inspiration to my football career, says Enock Walusimbi"</ref> Walusimbi yakola endagaano ya myaka ebiri ne [[Express FC]] mu mwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2020,<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=28 September 2020 |title=Bbosa explains why Express FC signed Walusimbi from Bright Stars FC |url=https://www.goal.com/en-us/news/bbosa-explains-why-express-fc-signed-walusimbi-from-bright-stars-/y2mfjpw5fwf01kyyuwuperueh |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> era n’akwasibwa obwa kapiteeni bwa kiraabu nga sizoni ya 2020–21 tennatandika.<ref>{{Cite web |last=Mabuka |first=Dennis |date=6 October 2020 |title=Bbosa confirms Enock Walusimbi as new Express FC captain |url=https://www.goal.com/en-ug/news/bbosa-confirms-walusimbi-as-new-express-fc-captain/kw4r1wrl1bd611q6m2ip8cd8b |access-date=16 November 2022 |website=Goal.com}}</ref> Yawangula liigi ya Uganda Premier mu sizoni ye eyasooka ne [[Express FC|Express]]. Mu biseera Ssama ( Summer) mu 2022, kyategeezebwa nti Walusimbi yali akoze okugezesebwa ku kiraabu ya Scotland ey'ekibinja kya babinnywera eya [[:en:Dundee_United_F.C.|Dundee United]]..<ref>{{Cite web |date=18 July 2022 |title=Anaku, Walusimbi in United Kingdom for Trials |url=https://chimpreports.com/anaku-walusimbi-in-united-kingdom-for-trials/ |access-date=16 November 2022}}</ref> Walusimbi yakola endagaano ne kiraabu ya [[:en:Peterhead_F.C.|Peterhead]] eya [[:en:Scottish_League_One|Liigi esooka eya Scotland]] mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2022.<ref>{{cite web |date=3 September 2022 |title=Welcome to Peterhead |url=https://www.peterheadfc.org/2022/09/03/welcome-to-peterhead-8/ |access-date=3 September 2022 |publisher=Peterhead FC}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shanks |first=Ciaran |date=4 September 2022 |title=Peterhead squad bolstered with signing of international defender |url=https://www.aberdeenlive.news/sport/football/football-news/peterhead-sign-international-defender-move-7544158 |access-date=16 November 2022 |website=AberdeenLive}}</ref> Yazannyira kiraabu emipiira gya liigi mukaaga <ref name="sb2223">{{soccerbase season|139892|2022|access-date=16 November 2022}}</ref> bwebaali tebannamuta ku nkomerero ya sizoni.<ref>{{Cite web |date=12 May 2023 |title=Balmoor Bulletin #12 |url=https://www.peterheadfc.co.uk/2023/05/12/balmoor-bulletin-12/ |access-date=7 April 2024 |publisher=Peterhead F.C.}}</ref> Walusimbi yakomawo mu mupiira gwa Uganda, n'akola endagaano ya myaka ebiri ne [[Uganda Revenue Authority SC|Uganda Revenue Authority]] nga 31 Ogwomusanvu 2023.<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=31 July 2023 |title=Former Express FC Captain Walusimbi signs for URA |url=http://kawowo.com/2023/07/31/former-express-fc-captain-walusimbi-signs-for-ura/ |access-date=7 April 2024 |website=Kawowo Sports}}</ref><ref>{{Cite web |last=Damba |first=Allan |date=31 July 2023 |title=From Scotland, Enock Walusimbi is a Tax Collector |url=https://www.pulsesports.ug/football/story/from-scotland-enock-walusimbi-is-a-tax-collector-2023073108284043363 |access-date=7 April 2024 |website=Pulse Sports Uganda}}</ref> == Omupiira wabweru w'eggwanga == Engeri gyeyali yaliko kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey’abali wansi w’emyaka 23, yazannyira [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] omupiira gwe ogwasooka nga 29 Ogwomunaana 2021 mu mupiira gw’omukwano gwe yakubwa Ethiopia ggoolo 2-1.<ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=30 August 2021 |title=Uganda Cranes debutant Walusimbi yearns for longevity on national team |url=http://kawowo.com/2021/08/30/uganda-cranes-debutant-walusimbi-yearns-for-longevity-on-national-team/ |access-date=16 November 2022 |website=Kawowo Sports}}</ref> == Ebibalo by'enzannya z'emipiira gye == === Ku Kiraabu === Sizoni ya 2022-23 weyaggwerako {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Enzannya ne ggoolo okusinziira ku kiraabu, sizoni n’empaka ! rowspan="2" | Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="2" | Ekikopo ky'eggwanga ! colspan="2" | Ekikopo kya Liigi ! colspan="2" | Ebirala ! colspan="2" | Omuwendo |- ! Division ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo ! Apps ! Ggoolo |- | Peterhead | 2022–23 | Liigi ya Scotland eyasooka | 6 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7 | 0 |- ! colspan="3" | Omuwendo ! 4 ! 0 ! 1 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 7 ! 0 |} === Ku ttiimu y'eggwanga === <ref name="nft" />Ku mipiira ejazanyibwa nga 27 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022 {| class="wikitable" style="text-align: center" |+Endabika ne ggoolo okusinziira ku ttiimu y’eggwanga n’omwaka ! Ttiimu y'eggwanga ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | rowspan="2" | [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] | 2021. Omuntu w’abantu | 5 | 0 |- | 2022. 2022 | 4 | 0 |- ! colspan="2" | Omuwendo ! 9 ! 0 |} == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * [https://int.soccerway.com/players/enock-walusimbi/715841/ Enock Walusimbi] at Soccerway * [https://www.worldfootball.net/player_summary/enock-walusimbi/ Enock Walusimbi] at WorldFootball.net r1i6wuv4b8s9oyhfmvk9y7fowcsa183 Martin Luther Nyanzi 0 13958 54245 54184 2026-06-11T15:29:11Z ~2026-34430-16 11272 /* */ no conclusion 54245 wikitext text/x-wiki '''Nyanzi Martin Luther''' (eyazaalibwa nga 5 Desemba 2009) musomi, munnabizinesi w'emikutu gy'amawulire, era omulwanirizi w’eddembe ly’abavubuka mu ggwanga lya Uganda.<ref name="observer">{{cite news |last=Reporter |title=Nyanzi Martin Luther: Uganda's Youngest Parliamentary Petitioner |url=https://www.observer.ug/ |newspaper=The Observer Uganda |date=2026}}</ref> Amanyiddwa ennyo ng’omutandisi era akulira ekitongole ky’amawulire ekya ''Apex Media Services'', ekiddukanya emikutu gy'oku mpewo n'okuweereza amawulire mu Uganda.<ref name="watchdog">{{cite news |title=Profile: Rising youth entrepreneur Nyanzi Martin Luther |url=https://www.watchdoguganda.com/business/ceos-entrepreneurs/20260111/187626/profile-rising-youth-entrepreneur-nyanzi-martin-luther.html |newspaper=Watchdog Uganda |date=2026-01-11}}</ref> Mu kisaawe ky’ennyimba n’okusanyusa abantu, akola nga DJ era amanyiddwa ku lulimi lw’emiziki nga '''Deejay Blockboy'''.<ref name="ghana">{{cite news |last=Elias |first=Kabugho |title=The Enduring Legacy of 'Martin Luther': From 16th-Century Reformation to Civil Rights Icon and Uganda's Teenage Media Entrepreneur |url=https://www.modernghana.com/news/1492232/uganda-teenagers-parliamentary-petition-over.html |newspaper=Modern Ghana |date=2026-05-11}}</ref> == Obulamu bwe n’Okusoma kwe == Nyanzi yazaalirwa mu ddwaliro lye Nsangi erisangibwa mu Uganda, ne mu kukula kwe yakulira mu kyalo Kisozi ekisangibwa mu Buddo, mu disitulikiti y'e Wakiso.<ref name="asante">{{cite news |title=Meet Nyanzi Martin Luther, The Ugandan Teen Sensation Behind Different Petitions |url=https://asantetimes.com/read-post.php?id=272 |newspaper=Asante Times |date=2026}}</ref> Abazadde be ye Ssekaayi Simon, omunnabizinesi, ne Joan Vumilia, omuwandiisi w'ebitabo era omukulu mu by'ensimbi.<ref name="asante" /><ref name="wp_joan">{{cite web |title=Joan Vumilia Biography: Exploring the Executive Career of Nyanzi Martin Luther's Mother |url=https://www.worldpulse.org/story/joan-vumilia-biography-exploring-the-executive-career-of-nyanzi-martin-luthers-mother-74210 |website=World Pulse |date=2025}}</ref> Alina bannyina babiri abamuddako Nakaayi Dorcus ne Nabagulanyi Patricia.<ref name="asante" /> Yasomera mu masomero ag’enjawulo ag’emisingi (pulayimale) okuli St. Anne Junior School, Upendo Christian School, God's Hands Junior School Buddo, ne MK International School e Busega.<ref name="ghana" /> Ku ssomero lya MK International School kwe yakolera ebigezo eby’akamalirizo ebya Pulayimale (PLE) n’afuna obubonero 13.<ref name="ghana" /> Mu kaseera kano, asoma ku ssomero lya Kisozi High School mu disitulikiti y'e Wakiso gye ddaala erya Senior Three.<ref name="asante" /> == Emirimu n’Obunnabizinesi == Nyanzi yatandika emirimu gy’amawulire n’obunnabizinesi mu myaka emito ennyo ng'omutandisi w'ekitongole kya ''Apex Media Services'' mu mwaka gwa 2023, nga muno mwe muli ne leediyo ey'abavubuka eya Block FM 103.2.<ref name="ghana" /><ref name="grok">{{cite web |title=Nyanzi Martin Luther Profile and Career Operations |url=https://grokipedia.com/page/Nyanzi_Martin_Luther |website=Grokipedia |date=2026}}</ref> Ekitongole kino era kyayongera okukwatagana n'emikutu emirala okuli Homeboyz Radio Uganda ne Spark Media Uganda.<ref name="ghana" /> Mu mwaka gwa 2025, yatandikawo ekibiina ky’obuyambi ekitatunda magoba ekya ''Apex Digital Skills'' (ADS), ekigenderera okuwa abavubuka n'okusomesa abayizi tekinologiya n'obukodyo mu by’omutimbagano gwa yintaneeti.<ref name="wp_pulse">{{cite web |title=Youth-Led Initiative Sets December 5 Aside for Innovation and Enterprise |url=https://www.worldpulse.org/story/youthled-initiative-sets-december-5-aside-for-innovation-and-enterprise-76134 |website=World Pulse |date=2026}}</ref> Nyanzi era ayingira mu kibiina ky'eggwanga ekya ''National Association of Online Broadcasters and Publishers'' (NAoBP) ekirwanirira eddembe n'amateeka agafuga abasaasaanyi b'amawulire ku mutimbagano mu Uganda.<ref name="wp_joan" /> Ennyimba ze n'emiziki gye ng'omuwandiisi ne DJ (Deejay Blockboy) zisangibwa ku mikutu emikulu egy’emiziki n’ebivuga okuli Spotify.<ref name="ghana" /> == Okulwanirira eby’Obuntu n’Abavubuka == Nga 27 Febwali 2026, Nyanzi yafuna ettutumu mu ggwanga lyonna bweyateeka okusaba kwe (petition) mu Paalamenti ya Uganda, nga kano kakyasaba okutandikawo amateeka n'ensimbi z'eggwanga (National NGO Fund) z'okuwagira ebibiina by'abavubuka n'ebibiina eby'omubwongo ebitasaba magoba (CBOs) mu Uganda.<ref name="softpower">{{cite news |last=Reporter |title=Student Petitions Parliament to Fund Community Organisations |url=https://www.softpower.ug/ |newspaper=SoftPower News |date=2026-03-11}}</ref><ref name="newvision">{{cite news |title=16-year-old seeks legislation on CBOs state funding |url=https://www.newvision.co.ug/ |newspaper=New Vision |date=2026-05}}</ref> Okusaba kuno kwatandikawo emboozi n'okuwakana mu baminisita, ababaka ba paalamenti, n'ebibiina by'obwanakyewa ku nsonga y'obwetegevvu n'obulambalamba bw'ebibiina bino.<ref name="pan_african">{{cite news |title=Uganda Activist Revises NGO Funding Proposal Amid Debate Over Civil Society Independence |url=https://panafricanvisions.com/ |newspaper=Pan African Visions |date=2026-06-02}}</ref> == Ebijuliziddwa == {{reflist}} [[Category:Abantu bazaalibwa 2009]] [[Category:Abantu b'omu Wakiso]] [[Category:Bannabizinesi b'omu Uganda]] [[Category:Abayimbi b'omu Uganda]] cst7rg8iabcimokcozje9nm4uexdtgk Erisa Ssekisambu 0 13988 54301 54101 2026-06-12T00:29:09Z InternetArchiveBot 6271 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 54301 wikitext text/x-wiki {{Updated|22 January 2012}}{{Updated|match played 4 June 2016}}<ref name="NFT Stats">{{cite web |url=http://www.national-football-teams.com/player/59700.html |title= Erisa Sekisambu |website=National-Football-Teams.com |access-date=15 June 2018}}</ref>'''<big>Erisa Ssekisambu</big>''' (yazaalibwa nga 28 omwezi Ogwomunaana mu mwaka gwa 1995) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] era [[Munnayuganda]], nga azannyira mu Super Studio Malappuram mu All India Sevens Football<ref name="kawowo.com">{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=1 November 2018 |title=Striker Ssekisambu joins KPL big spenders Gor Mahia |url=http://kawowo.com/2018/11/01/striker-ssekisambu-joins-kpl-big-spenders-gor-mahia/ |access-date=10 December 2021 |website=Kawowo.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=1 November 2018 |title=DONE DEAL: Former Vipers SC Striker, Erisa Sekisambu Joins Kenya Premier League side, Gor Mahia |url=https://www.galaxyfm.co.ug/2018/11/01/done-deal-former-vipers-sc-striker-erisa-sekisambu-joins-kenya-premier-league-side-gor-mahia/ |access-date=10 December 2021 |website=Galaxyfm.co.ug}}</ref> ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] ng'omuzannyi wa makkati . == Emirimu gye == Ssekisambu azannye mu kiraabu ez’enjawulo mu Uganda nga [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]], Express, [[Uganda Revenue Authority SC]], [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] era gye buvuddeko yazannyirako ekiseera ekyo mu KCCA FC.<ref>{{Cite web |title=Erisa Sekisambu - All Matches - Mundial 11 - Stats - Results - Figures - News - H2H |url=http://www.mundial11.com/en/all-player-matches/76116/all |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615083332/http://www.mundial11.com/en/all-player-matches/76116/all |archive-date=15 June 2018 |access-date=15 June 2018}}</ref> === SC Villa === Ssekisambu yatandika omulimu gw'okusamba omupiira gwe mu mwaka gwa 2011. Yasooka kuzannya nga 23 omwezi Ogwomwenda mu mwaka nga 2011 nga bazannya [[Police FC (Uganda) .|Police FC]]<ref>{{Cite web |title=SC Villa vs. Police - 23 September 2011 |url=https://gh.soccerway.com/matches/2011/09/23/uganda/super-league/sports-villa/police/1218016/ |access-date=10 December 2021 |website=Gh.soccerway.com}}</ref> era yateeba ggoolo ye eyasooka nga 18 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2011 nga bazannya [[Gulu United FC|Gulu United]], [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] yawangula ggoolo 4-0.<ref>https://www.whoscored.com/matches/480362/show/uganda-super-league-2010-2011-sc-villa-gulu-united-fc</ref> Ssekisambu yava mu [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] n’agenda mu [[Express FC|Express]] ng’asuubira okufuna obudde bw’okuzannya bwe yali tafunye ku Villa Park okuva omutendesi Srdjan Zivojnov, bwe yali tamuwa budde bwa kuzannya.<ref>{{Cite web |last=Nsimbe |first=John Vianney |title=How Express defied odds to win league |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=19242:how-express-defied-odds-to-win-league |access-date=10 December 2021 |website=Observer.ug}}</ref> === Express === Ssekisambu yeegatta ku [[Express FC|Express]] mu mwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2012. Yazannya omupiira gwe ogwasooka nga 22 omwezi Ogwokubiri mu mwaka gwa 2012 nga bazannya Water FC era omupiira ne guggwaa ggoolo 0-0.<ref>{{cite web |title=Water FC 0 v Express FC 0 |url=https://www.whoscored.com/Matches/694610/Show/Uganda-Super-League-2012-2013-Water-FC-Express-FC |access-date=10 December 2021 |website=Whoscored.com}}</ref> Yateeba ggoolo ye esooka nga bazannya [[Masaka Local Council FC]] nga 29 omwezi Ogwokutaano mu mwaka gwa 2012 era [[Express FC|Express]] n'ewangula ggoolo 1-0.<ref>{{Cite web |title=Masaka LC vs. Express - 29 May 2012 |url=https://gh.soccerway.com/matches/2012/05/29/uganda/super-league/masaka-local-council-fc/express/1285930/ |access-date=10 December 2021 |website=Gh.soccerway.com}}</ref> === Uganda Revenue Authority SC === Mu mwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2012 Ssekisambu yeegatta ku [[Uganda Revenue Authority SC]] okuva mu [[Express FC|Express]]<ref>{{Cite web |last=Kiyonga |first=Ismael |date=2 July 2015 |title=Erisa Sekisambu joins Vipers on 3 year deal |url=http://kawowo.com/2015/07/02/erisa-sekisambu-joins-vipers-on-3-year-deal/ |access-date=10 December 2021 |website=Kawowo Sports}}</ref> === SC Villa === Ssekisambu yakomawo mu [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] mu mwaka gwa 2015. Yazannya nga bazannya ne Soana FC ng'omupiira gwe ogusoose ku kudda mu [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]]. Yateebye ggoolo ye eyasoose mu sizoni eno nga bazannya [[Express FC|Express]] era omupiira ne guggwa mu maaso ga [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] ggoolo 2-1. === Vipers SC === Mu mwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2015, Ssekisambu yagenda mu [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] mu mwaka gwa 2015.,<ref>{{Cite web |title=URA snap up Lutimba, Sekisambu from Express |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1302802 |access-date=10 December 2021 |website=Newvision.co.ug}}</ref><ref>{{Cite web |title=Erisa Sekisambu Completes Dream Move to Vipers {{!}} The Official Website of Vipers Sports Club {{!}} viperssc.com |url=http://viperssc.com/erisa-sekisambu-completes-dream-move-to-vipers/ |access-date=23 May 2018 |website=viperssc.com |language=en-US |archive-date=23 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180523191445/http://viperssc.com/erisa-sekisambu-completes-dream-move-to-vipers/ |url-status=dead }}</ref> Yazannya omupiira gwe ogwasooka nga bazannya Bidco FC, [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] yawangula 1-0. Yateebye ggoolo ye eyasoose mu [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] nga battunka ne Saints FC. Ssekisambu sizoni eno yagimalirizza n’okuteeba ggoolo 16 ne bwe kiba nti abakugu abamu bawakanya nti yateeba 17 mu sizoni ya Uganda Premier League eya 2015–16<ref>{{Cite web |date=28 May 2016 |title=Robert Ssentongo scoops league top scorer's boot with a brace on final day |url=https://bigeye.ug/robert-ssentongo-scoops-league-top-scorers-boot-brace-final-day/ |access-date=10 December 2021 |website=Bigeye.ug}}</ref> Sekisambu yateeba ggoolo ey’ebyafaayo mu [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] bwe battunka ne Enyimba FC nga 12 omwezi Ogwokubiri mu mwaka gwa 2016 mu luzannya olusooka olwa CAF Champions League.<ref>{{Cite web |date=12 February 2016 |title=CAF Champions League: Erisa Sekisambu scores historical goal for Vipers |url=https://fufa.co.ug/caf-champions-league-erisa-sekisambu-scores-historical-goal-for-vipers/ |access-date=10 December 2021 |website=Fufa.co.ug}}</ref> === Gor Mahia === Nga 1 omwezi Ogwekkuminoogumu mu mwaka gwa 2018, kyategeezebwa nti Ssekisambu yeegasse ku kiraabu [[Kenya|ya]] Gor Mahia mu Kenya ku ndagaano ya myaka ebiri.<ref name="kawowo.com"/> Nga 16 omwezi Ogwokubiri mu mwaka gwa 2019 yateeba hattrick ye eyasooka mu Gor Mahia nga battunka ne Mount Kenya United.<ref>{{Cite web |title=Shame as Gor Mahia reward hat-trick hero Erisa Ssekisambu with club ball |url=https://www.goal.com/en-ke/news/shame-as-gor-mahia-reward-hat-trick-hero-erisa-ssekisambu/qzqfx1ip579412tds4h9tjlq6 |access-date=10 December 2021 |website=Goal.com}}</ref> == Emirimu gye mu mawanga g'ebulaaya == Nga 20 omwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2015, yasooka kuzannya mu kiraabu ya bakuluulu mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] nga bazannya [[Tanzania]] era n’ateeba ggoolo 2 mu mupiira gwe ogwasooka.<ref>{{Cite web |last=Strack-Zimmermann |first=Benjamin |title=Tanzania vs. Uganda (0:3) |url=http://www.national-football-teams.com/matches/report/13353/Tanzania_Uganda.html |access-date=10 December 2021 |website=National-football-teams.com}}</ref> Yali omu ku mmunyeenye eyakaayakana mu mpaka za CHAN Finals eza 2016 mu [[Rwanda]] bwe yateeba ggoolo mu mupiira ogwagwa amaliri ne [[Mali]] ggoolo 2-2.<ref>{{Cite web |date=2 December 2016 |title=Airtel - FUFA Awards 2016: All is set on the D-Day |url=https://fufa.co.ug/airtel-fufa-awards-2016-all-is-set-on-the-d-day/ |access-date=10 December 2021 |website=Fufa.co.ug}}</ref> Mu mpaka z'amawanga ga Afrika eza 2014, Erisa ye yasinga okuteeba [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]].<ref>{{Cite web |title=Professionals to boost Uganda Kobs ahead of Olympic qualifier - Xinhua &#124; English.news.cn |url=http://news.xinhuanet.com/english/2015-05/27/c_134273439.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170122140714/http://news.xinhuanet.com/english/2015-05/27/c_134273439.htm |archive-date=22 January 2017 |access-date=2 November 2016}}</ref> == Ebibalo by’emirimu gye == === Kiraabu === {{Updated|22 January 2012}}Nga 22 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2012 {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" |Kiraabu ! rowspan="2" | Sizoni ! colspan="3" | Liigi ! colspan="3" | Ekikopo ! colspan="3" | AFC ! colspan="3" | Omugatta |- ! Apps ! Ggoolo ! Zeyayamba ! Apps ! Ggoolo ! Zeyayamba ! Apps ! Ggoolo ! Zeyayamba ! Apps ! Ggoolo ! Zeyayamba |- ! colspan="2" | Omugatte gw’emirimu gye ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 ! 0 |} === Mawanga g'ebulaaya === {{Updated|match played 4 June 2016}}<ref name="NFT Stats"/>Omupiira ogwasambibwa nga 4 omwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2016<ref>{{Cite web |title=Sekisambu makes Uganda Cup history |url=http://www.kawowo.com/index.php/football/item/27073-sekisambu-makes-uganda-cup-history.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104005310/http://www.kawowo.com/index.php/football/item/27073-sekisambu-makes-uganda-cup-history.html |archive-date=4 November 2016 |access-date=2 November 2016}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" |[[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda]] |- ! Omwaka ! Apps ! Ggoolo |- | 2015 | 9 | 3 |- | 2016 | 7 | 1 |- | 2017 | 1 | 0 |- ! Omugatta ! 17 ! 4 |} == Engule == === Kiraabu === Express * Liigi ya Uganda eya Premier : 2011–12 '''Uganda Revenue Authority SC''' * Ekikopo kya Uganda : 2013–14 : '''SC Villa''' * Ekikopo kya Uganda : 2014 '''Vipers SC''' * Ekikopo kya Uganda : 2015–16 * Liigi ya Uganda eya Premier : 2017–18 === Uganda === * Ekikopo kya CECAFA : 2015 === Omuntu ssekinnomu === * Omuzannyi asinga omuwendo mu kikopo kya Uganda : 2015, 2016<ref>{{Cite web |title=Sekisambu makes Uganda Cup history |url=http://www.kawowo.com/index.php/football/item/27073-sekisambu-makes-uganda-cup-history.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104005310/http://www.kawowo.com/index.php/football/item/27073-sekisambu-makes-uganda-cup-history.html |archive-date=4 November 2016 |access-date=2 November 2016}}</ref> * Omuzannyi asinga omuwendo eyalondebwa Uganda Premier League : 2015<ref>{{Cite web |date=23 June 2016 |title=Premier League launch 2015-16 Season Awards – Uganda Premier League |url=https://upl.co.ug/premier-league-launch-2015-16-season-awards/ |access-date=10 December 2021 |website=Upl.co.ug}}</ref> == Ebijuliziddwa == == Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia == * Erisa Ssekisambu at Soccerway a30u1v82kbispg7kxe8k8c9mlejzoaz Category:Abakyala ba Uganda 14 14016 54194 2026-06-11T12:54:46Z B722N 6898 created this page 54194 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Cyril Handley Bird 0 14017 54244 2026-06-11T15:25:29Z Halimah Nampiima 11015 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1335528942|Cyril Handley Bird]]" 54244 wikitext text/x-wiki '''Sir Cyril Handley Bird''', [[:en:Commander_of_the_Order_of_the_British_Empire|CBE]] (3 omwezi gwomukakkaga 1896 – 27 omwezi gwokusatu 1969) yali musuubuzi era munnabyabufuzi Omuzungu. Yaweereza ku [[:en:Uganda_Legislative_Council|lukiiko olufuzi olwa Uganda Legislative Council]] okuva mu 1947 okutuuka mu 1955, nga tannalondebwa kubeera Minisita w’ebyobusuubuzi n’emirimu mu [[:en:Uganda_Protectorate|Uganda]] eyasooka (1955 okutuuka mu 1958) wansi w’enkola ya baminisita eyasooka mu ggwanga eryo.<ref>"Uganda Central Government: First Ministers Announced", ''The Times'' (London), 1 August 1955, p. 5.</ref> == EmiIlimu gye == Cyril Handley Bird yazaalibwa nga 3 omwezi gwomukaaga1896, mutabani wa Herbert Handley Bird; <ref name="WhWaWh">[http://www.ukwhoswho.com/view/10.1093/ww/9780199540891.001.0001/ww-9780199540884-e-50893 "Bird, Sir Cyril Handley"], ''Who Was Who'' (online edition, Oxford University Press, December 2007). Retrieved 25 March 2018.</ref><ref>''Debrett's Peerage, Baronetage, Knightage, and Companionage'' (Kelly's Directories, 1963), p. 1010. </ref> mutabani wa kabona [[:en:Anglicanism|w’Abangereza]], Herbert (amanyiddwa nga Handley Bird) yali [[:en:Missionary|muminsani]] eyasooka okuva e [[:en:Bristol|Bristol]] okugenda e [[:en:Canada|Canada]] ku ntandikwa y’emyaka gya 1880, naye mu 1888 n’ageion ''née'' Miller; omulimu gwe eyo gnda e [[:en:British_Raj|Buyindi]], gye yeegattibwako omugole we n’oluvannyuma mukyala we Marwali gwa buwanguzi nnyo era yasobola okukyusa Abayindi abatabalika nga tannafa mu [[:en:Mumbai|Bombay]] mu 1938.<ref>[https://archiveshub.jisc.ac.uk/search/archives/1c056a40-d68f-3a54-89bd-5da0f4c72fce "Papers of Handley Bird (University of Manchester)"], ''JISC Archives Hub''. Retrieved 25 March 2018.</ref> Cyril Handley Bird yasomera mu [[:en:St_Lawrence_College,_Ramsgate|St Lawrence College]] nga tannasoma mu [[:en:University_of_Bristol|yunivasite y'e Bristol]] . Yaweereza mu [[:en:British_Red_Cross|kibiina kya British Red Cross Society]] mu [[:en:World_War_I|Ssematalo I]],<ref name="WhWaWh" /> ng'akolera mu [[Bufalansa]] .<ref name="times1">"Sir Handley Bird", ''The Times'' (London), 7 April 1969, p. 8.</ref> Oluvannyuma yagenda mu Afrika, n’akola ng’omusuubuzi mu [[:en:Colonial_Nigeria|Nigeria]] okuva mu 1920, n’oluvannyuma n’akola ng’omusuubuzi mu [[:en:East_Africa|Buvanjuba bwa Afrika]] okumala emyaka kumpi 30 okuva mu 1924.<ref name="WhWaWh" /> Yaweereza nga pulezidenti w’ekibiina ekigatta abasuubuzi mu Uganda okuva mu 1942 okutuuka mu 1946, n’oluvannyuma n’abeera mmemba ku lukiiko lw’amasannyalaze olwa Uganda okuva mu 1948 okutuuka mu 1955; Bird yali alondeddwa ku lukiiko lwa [[:en:Uganda_Legislative_Council|Uganda Legislative Council]] mu 1947 era naye yaweereza okutuusa mu 1955, lwe yalondebwa okuba Minisita w’ebyobusuubuzi n’emirimu mu August eyo. Yava mu gavumenti mu October 1958, era n’aweebwa [[:en:Knight_Bachelor|ekitiibwa kya knight]] omwaka ogwo (nga yalondebwa okuba Commander of the [[:en:Order_of_the_British_Empire|Order of the British Empire]] emyaka esatu emabega). Era yali abadde konsula ow'ekitiibwa mu [[Bubirigi]] okuva mu 1937 okutuuka mu 1955.<ref name="WhWaWh" /><ref name="times2">"Obituary", ''The Times'' (London) 2 April 1969, p. 12.</ref> Sir Cyril yafa nga 27 omwezi gwokusatu 1969, n’aleka nnamwandu, Signa Elaine Handley ''née'' Garside n’omuwala omu.<ref name="WhWaWh" /> Yayogerwako mu ''[[:en:The_Times|lupapula lwa The Times]]'' nga "omusuubuzi ow'ekitiibwa", "omusuubuzi omugezi ow'obwesiimbu obw'amaanyi".<ref name="times1" /> == Ebitabo eby’edda == * [http://www.bodley.ox.ac.uk/dept/scwmss/wmss/online/blcas/bird-ch.html "Empapula za Sir Cyril Handley Bird"], [[:en:University_of_Oxford|Bodleian Library, Yunivasite y'a Oxford]] (ennamba ya GB 0162 MSS.Afr.s.1674). 1 ekibokisi ky’empapula, 1943–1959. == Ebijuliziddwa == jidpwe9u9woir77e1xexjszuw2jiryx 2004 0 14018 54247 2026-06-11T15:42:14Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/216693|2004]]" 54247 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2004''' gwe mwaka enkumi bbiri mu nnya mu kalenda. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == 32ak13xerckv1u60nsx3aqno6zhh6yw 2003 0 14019 54248 2026-06-11T15:48:03Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/502038|2003]]" 54248 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:2003_Events_Collage.png|thumb|2003]] '''2003''' gwe mwaka enkumi bbiri mu ssatu mu kalenda Gregorian == Okuzaalibwa == == Okufa == thge538sb0vzahilibagvm4s6dbm0zm 2002 0 14020 54249 2026-06-11T15:54:37Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/502034|2002]]" 54249 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2002''' gwe mwaka enkumi bbiri mu bbiri kalenda Gregorian == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == ggy6dlnsfehet7x7fen63e04h2nsnap 54250 54249 2026-06-11T15:54:56Z NVNkz 11218 54250 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2002''' gwe mwaka enkumi bbiri mu bbiri mu kalenda ya Gregorian. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == 2csq6q76ziezodan71b3wm2n64gxqqv 2007 0 14021 54259 2026-06-11T16:25:03Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/216699|2007]]" 54259 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2007''' gwe mwaka enkumi bbiri mu musanvu mu kalenda a Gregorian. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == bqtwm14ublgaaaufo655l4iq2km5u3f 2008 0 14022 54266 2026-06-11T16:36:44Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/216701|2008]]" 54266 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2008''' gwe mwaka enkumi bbiri mu munaana mu kalenda a Gregorian. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == 4wegmv2cmjesd9bo5t7vmnr5ip50x7x 2009 0 14023 54269 2026-06-11T16:42:08Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/216704|2009]]" 54269 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2009''' gwe mwaka enkumi bbiri mu mwenda mu kalenda a Gregorian. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == puoklhdp6tw3yghekd2vbalft6445jj 54270 54269 2026-06-11T16:42:50Z NVNkz 11218 54270 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''2009''' gwe mwaka enkumi bbiri mu mwenda mu kalenda ya Gregorian. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == stlq4l8069ue5xc4cdlrcsqb17kry3n Hood Kaweesa 0 14024 54271 2026-06-11T16:47:05Z Berniter 10779 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1328702050|Hood Kaweesa]]" 54271 wikitext text/x-wiki   '''Hood Kaweesa''' (yazaalibwa 22 Ogwomusanvu 1982)MunnaUganda era muzanyi wamupiira nga azanya nga [[:en:Football_defender|omuzibizi wo mupiira]] mu Uganda ,azannyira mu [[Police FC (Uganda) .|Police FC]] . Yaliko mmemba mu ttiimu ya [[:en:2002_CECAFA_Cup|CECAFA Cup mu 2002]] . <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Football_defender</ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} qgw4mbvpai54qldu9qn8j6xbgxa8uri Joseph Owino 0 14025 54272 2026-06-11T16:56:52Z Berniter 10779 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1328702075|Joseph Owino (footballer)]]" 54272 wikitext text/x-wiki '''Joseph Owino''' (yazaalibwa 6 Ogwokuna 1984) MunnaUgana muzanyi wamupiira eyawummula mu Uganda era nga azanya nga omuzibizi wa [[Yuganda|Uganda]] . == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} sspvs2qm0cttwbm1asdqv34mqcrkzzd 2010 0 14026 54274 2026-06-11T17:14:08Z NVNkz 11218 Created by translating the page "[[:ha:Special:Redirect/revision/514730|2010]]" 54274 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:10-04-2010_in_Warsaw.jpg|thumb|Waliwo mu 2010]] [[File:2010_Events_Collage_New.png|thumb|Ebintu ebyasooka mu mwaka gwa 2010]] '''2010''' gwe mwaka enkumi bbiri mu kkumi mu kalenda a Gregorian. == Okuzaalibwa == == Okufa == == Omukenkufu == da40rw25que9a26okp2dido54m7oje5 Bernard Muwanga 0 14027 54275 2026-06-11T17:14:43Z Berniter 10779 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1265678667|Bernard Muwanga]]" 54275 wikitext text/x-wiki    '''Bernad Muwanga('''Yazalibwa 25 Ogwomunaana 1993)MunnaUganda era nga muzanyi wamupiira azanyila mu tiimu ya Proline Fc azanya nga omuzibizi ne wakati mu kisenge . == Omulimu == Yazaalibwa mu [[Kampala]] era azannye omupiiramu kiraabu ya [[Bright Stars FC|Bright Stars]], [[Kilaabu ya SC Villa|SC Villa]] ne [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority]] . <ref name="NFT">{{NFT player|id=61126|accessdate=8 March 2018}}</ref> <ref>{{cite web |author=David Isabirye |date=17 July 2018 |title=New KCCA FC defender Muwanga satisfied with SC Villa Jogoo epoch |url=https://www.kawowo.com/2018/07/17/new-kcca-fc-defender-muwanga-satisfied-with-sc-villa-jogoo-epoch/ |accessdate=27 September 2018 |publisher=Kawowo}}</ref> Yaasooka okuzannyira ttiimu y'eggwanga eya Uganda mu 2015. == Ebijuliziddwa == 31g9fzemb4k36mmwykyzfk9uh5vk3vy Ateker Ejalu 0 14028 54276 2026-06-11T17:18:15Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54276 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu April okutuuka mu June 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu November 1979. pvgnp8vt4u3rfv1q3u14684qj7b77ni 54277 54276 2026-06-11T17:19:25Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54277 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. 4at1urvzmuqtx0x7hpv6wn8m5uizh1j 54278 54277 2026-06-11T17:20:25Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54278 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == hfj7fl5s2ow0qirwp24dpx4015w9a01 54280 54278 2026-06-11T17:22:26Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54280 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abangereza nga John. <ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) erya wano era n’aweereza ng’omuwandiisi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi omukulu ow’abayizi ba Uganda mu Bulaaya. {{Sfn|Lamwaka|2016|p=94}} o3jd64bvxl8q0ra8b0tfkmhvegbby6b 54281 54280 2026-06-11T17:23:35Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54281 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) erya wano era n’aweereza ng’omuwandiisi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi omukulu ow’abayizi ba Uganda mu Bulaaya. {{Sfn|Lamwaka|2016|p=94}} 02s4ut151i48f9e3z4zzhem036zgqwf 54282 54281 2026-06-11T17:26:27Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54282 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. {{Sfn|Lamwaka|2016|p=94}} 1l8zvan6rdort7vyojtm1r1oxflietr 54283 54282 2026-06-11T17:26:42Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54283 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. omo5bpyzbky89otosdtjp0jftdtexhc 54284 54283 2026-06-11T17:27:01Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54284 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == 198wgg2d5qoi097mc92q1w3jo20y1q5 54285 54284 2026-06-11T17:29:15Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54285 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yagoba Obote mu ntebe mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 April yafuuka Amin omusibe w'ebyobufuzi ow'obwannannyini eyasooka bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]] . Mu March 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba okumugoba okuwagira Obote. {{Sfn|Ocitti|2005|p=41}} Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, {{Sfn|Lamwaka|2016|p=94}} n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda e Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. {{Sfn|Avirgan|Honey|1983|p=42}} 7j2fr4u4yuf1gae8wl5mj4dt12nu3b3 54286 54285 2026-06-11T17:30:27Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54286 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 April yafuuka Amin omusibe w'ebyobufuzi ow'obwannannyini eyasooka bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]] . Mu March 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba okumugoba okuwagira Obote. {{Sfn|Ocitti|2005|p=41}} Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, {{Sfn|Lamwaka|2016|p=94}} n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda e Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. {{Sfn|Avirgan|Honey|1983|p=42}} i9qigw5hctu25axnbmn2ts6relirtd9 54287 54286 2026-06-11T17:36:06Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54287 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. mic0emvdmzqcb4m9nct10iviwpgcul2 54288 54287 2026-06-11T17:39:10Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54288 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino. <ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kugobwa mu ntebe. {{Sfn|Lamwaka|2016|p=94}} <ref name="farewell" /> 711bz8aen2saj6vw3m9yxsjmvvhukl6 54289 54288 2026-06-11T17:40:59Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54289 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> rp9qnm191gq0cmbg3lbfd8mi85gsjwb 54290 54289 2026-06-11T17:43:44Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54290 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu August wa 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. {{Sfn|Lamwaka|2016|p=257}} Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 July 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. {{Sfn|Lamwaka|2016|pp=257–258}} Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso . {{Sfn|Buckley-Sistel|2008|p=81}} gn4s14gei7yy9xvufyqif4b1o7631st 54292 54290 2026-06-11T17:46:00Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54292 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. cc4aye6omnnj5kx6ibj0g98aq3ud13e 54293 54292 2026-06-11T17:46:18Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54293 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == c3iaksu99dhjdvrlsas9eknfpgcz465 54294 54293 2026-06-11T17:47:30Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54294 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == Mu 2008 Ejalu yalwala obulwadde bwa meningitis. Nga 14 Ogwekkuminoogumu yaleetebwa mu ddwaaliro lya [[International Hospital Kampala]]. Nga wayise ennaku nnya Ejalu yasindikibwa mu ddwaaliro lya The Nairobi Hospital. Yafiirayo nga 20 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Conoan |date=20 December 2008 |title=Ex-minister Ateker Ejalu is dead |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023726/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |archive-date=24 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Olw'okulagira Pulezidenti Museveni, Ejalu yaweebwa olumbe lw'eggwanga. Yaziikibwa mu Otatai, Asuret Sub-County, [[Soroti (disitulikit)|Disitulikiti y'e Soroti]] nga 23 December 2008. <ref>{{Cite web |last=Omoding |first=John |date=27 December 2008 |title=Uganda: Ateker Ejalu Honoured With State Funeral |url=https://allafrica.com/stories/200812290491.html |access-date=23 December 2018 |website=Allafrica.com}}</ref> 6sbsq0yzbqtzr5tljy7kg6qqbdtrt9u 54295 54294 2026-06-11T17:49:23Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54295 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == Mu 2008 Ejalu yalwala obulwadde bwa meningitis. Nga 14 Ogwekkuminoogumu yaleetebwa mu ddwaaliro lya [[International Hospital Kampala]]. Nga wayise ennaku nnya Ejalu yasindikibwa mu ddwaaliro lya The Nairobi Hospital. Yafiirayo nga 20 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Conoan |date=20 December 2008 |title=Ex-minister Ateker Ejalu is dead |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023726/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |archive-date=24 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Olw'ekiragiro kya Pulezidenti Museveni, Ejalu yaweebwa okuziika kw'eggwanga okutongole. Yaziikibwa mu Otatai, Ggombolola lye Asuret, [[Soroti (disitulikit)|Disitulikiti y'e Soroti]] nga 23 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Omoding |first=John |date=27 December 2008 |title=Uganda: Ateker Ejalu Honoured With State Funeral |url=https://allafrica.com/stories/200812290491.html |access-date=23 December 2018 |website=Allafrica.com}}</ref> gf62f5jbkmslzpk20dasbmfghfkyhp0 54296 54295 2026-06-11T17:49:37Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54296 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == Mu 2008 Ejalu yalwala obulwadde bwa meningitis. Nga 14 Ogwekkuminoogumu yaleetebwa mu ddwaaliro lya [[International Hospital Kampala]]. Nga wayise ennaku nnya Ejalu yasindikibwa mu ddwaaliro lya The Nairobi Hospital. Yafiirayo nga 20 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Conoan |date=20 December 2008 |title=Ex-minister Ateker Ejalu is dead |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023726/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |archive-date=24 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Olw'ekiragiro kya Pulezidenti Museveni, Ejalu yaweebwa okuziika kw'eggwanga okutongole. Yaziikibwa mu Otatai, Ggombolola lye Asuret, [[Soroti (disitulikit)|Disitulikiti y'e Soroti]] nga 23 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Omoding |first=John |date=27 December 2008 |title=Uganda: Ateker Ejalu Honoured With State Funeral |url=https://allafrica.com/stories/200812290491.html |access-date=23 December 2018 |website=Allafrica.com}}</ref> == Ebijuliziddwa == cuzs6ggy1lue1mfk3z7i47edtkgzagf 54297 54296 2026-06-11T17:49:57Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54297 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == Mu 2008 Ejalu yalwala obulwadde bwa meningitis. Nga 14 Ogwekkuminoogumu yaleetebwa mu ddwaaliro lya [[International Hospital Kampala]]. Nga wayise ennaku nnya Ejalu yasindikibwa mu ddwaaliro lya The Nairobi Hospital. Yafiirayo nga 20 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Conoan |date=20 December 2008 |title=Ex-minister Ateker Ejalu is dead |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023726/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |archive-date=24 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Olw'ekiragiro kya Pulezidenti Museveni, Ejalu yaweebwa okuziika kw'eggwanga okutongole. Yaziikibwa mu Otatai, Ggombolola lye Asuret, [[Soroti (disitulikit)|Disitulikiti y'e Soroti]] nga 23 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Omoding |first=John |date=27 December 2008 |title=Uganda: Ateker Ejalu Honoured With State Funeral |url=https://allafrica.com/stories/200812290491.html |access-date=23 December 2018 |website=Allafrica.com}}</ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist|2}} ilmi5o41bukn6w3wqir48zb8mjil9xo 54298 54297 2026-06-11T17:50:40Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54298 wikitext text/x-wiki '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == Mu 2008 Ejalu yalwala obulwadde bwa meningitis. Nga 14 Ogwekkuminoogumu yaleetebwa mu ddwaaliro lya [[International Hospital Kampala]]. Nga wayise ennaku nnya Ejalu yasindikibwa mu ddwaaliro lya The Nairobi Hospital. Yafiirayo nga 20 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Conoan |date=20 December 2008 |title=Ex-minister Ateker Ejalu is dead |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023726/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |archive-date=24 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Olw'ekiragiro kya Pulezidenti Museveni, Ejalu yaweebwa okuziika kw'eggwanga okutongole. Yaziikibwa mu Otatai, Ggombolola lye Asuret, [[Soroti (disitulikit)|Disitulikiti y'e Soroti]] nga 23 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Omoding |first=John |date=27 December 2008 |title=Uganda: Ateker Ejalu Honoured With State Funeral |url=https://allafrica.com/stories/200812290491.html |access-date=23 December 2018 |website=Allafrica.com}}</ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist|2}} == Ebijuliziddwa == rjs6hw0xl4hpde53ehuk1m0lsxmt5oz 54299 54298 2026-06-11T17:53:20Z Charles Kalanzi 9748 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1322694116|Ateker Ejalu]]" 54299 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''John Ateker Ejalu''' (15 Ogwomukaaga 1939 – 20 Ogwekkumineebiri 2008) yali munnamawulire era munnabyabufuzi Omunnayuganda. Yaweereza nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga mu Uganda okuva mu Gwokuna okutuuka mu Gwomukaaga 1979, era okuva olwo yaliko Minisita w’enkolagana mu bitundu okutuuka mu Gwekkuminoogumu 1979. == Obuto bwe == Ateker Ejalu yazaalibwa nga 15 Ogwomukaaga 1939 nga taata we mu Kumam ate nga maama we mu Iteso . Yabatizibwa mu Klezia Katolika era n’aweebwa erinnya ly’Ekikristaayo erya Johnson, kyokka oluvannyuma n’abatizibwa mu kkanisa y’Abakristaayo nga John.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Okuva mu 1961 okutuuka mu 1967 yaweereza ng'omuwandiisi w'ekibiina ekigatta abayizi ekya Uganda Students Association mu Bungereza era n'afulumya olupapula lwakyo olwa ''UGASSO'' . Bwe yali mu Bungereza yatandikawo ettabi ly’ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC) era n’aweereza ng’omusunsuzi w’emu ku magazini zaayo ''eya The Vanguard'' . Mu 1965 yalondebwa okuba pulezidenti w’olukiiko lw’ebibiina bya Africa mu Bungereza ne Ireland. Omwaka ogwaddako yafuulibwa omumyuka w’omuwandiisi ow’abayizi Abannayuganda mu Bulaaya. == Emirimu gye == Ejalu yaweereza ng'omunoonyereza wa Pulezidenti [[Milton Obote]] okumala kumpi omwaka mulamba nga tannalondebwa kubeera musunsuzi wa lupapula lwa ''People ' s Newspaper'' . Mu Gwomukaaga 1970 Ejalu yafuulibwa omusunsuzi wa ''Uganda Argus'', bw'atyo n'afuuka maneja waayo Omunnayuganda eyasooka. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa [[Idi Amin]] lwe yawamba Obote mu 1971 n’akwata obuyinza. Nga 17 Ogwokuna yafuuka omusibe w'ebyobufuzi eyasooka okusibibwa Amin bwe yakwatibwa n'asibibwa mu [[Ekkomera ly'e Makindye|kkomera ly'e Makindye]]. Mu Gwokusatu 1972, ba agenti ba Amin baamuggya mu maka ge ne bamukuba nga bamutangira okuwagira Obote. Oluvannyuma yafuuka omuwagizi w'ekibiina ekirwanyisa Amin, n'ayingira mu kibiina kya Save Uganda Movement (SUM) n'agenda mu Arusha, Tanzania. Mu 1977 gavumenti ya Tanzania yakkiriza okuwa emmundu n’okutendeka abamu ku bayeekera ba SUM, era pulogulaamu yategekebwa Ejalu n’abakungu ba Tanzania. Nga 11 Ogwokuna 1979 Pulezidenti [[Yusuf Lule]] yalonda Ejalu nga Minisita w’ebyamawulire n’okulungamya eggwanga. Lule yasikizibwa [[Godfrey Binaisa]], eyalonda Ejalu Minisita w’enkolagana mu bitundu nga 25 Ogwomukaaga. Nga 20 Ogwekkuminoogumu, Binasia yamuggya ku kifo kino n'amufuula Omubaka mu Japan. Ejalu yagaana okugenda ebweru w’eggwanga okutwala ekifo kino.<ref name="farewell">{{Cite web |last=Kakembo |first=Titus |last2=Ssenkaaba |first2=Stephen |date=23 December 2008 |title=Farewell to a statesman who fought for unity |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity |archive-date=23 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKakemboSsenkaaba2008">Kakembo, Titus; Ssenkaaba, Stephen (23 December 2008). [https://web.archive.org/web/20181223164016/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity "Farewell to a statesman who fought for unity"]. ''New Vision''. Archived from [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174319/farewell-statesman-fought-unity the original] on 23 December 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2018</span>.</cite></ref> Obote bwe yakomawo mu buyinza mu 1980, yalondebwa okuba Managing Director w'ekitongole ky'eggaali y'omukka ekya Uganda Railways Corporation. Oluvannyuma yalekulira mu 1985, nga Obote tannaddamu kuwambibwa. <ref name="farewell" /> [[Yoweri Museveni]] bwe yakwata obuyinza mu 1986, Ejalu yaddukira mu buwanganguse e Kenya. Yakomawo mu 1987 ng’akabonero k’okutabagana, Museveni n’amulonda nga Minisita omubeezi.<ref>[https://books.google.com/books?id=MxoOAQAAMAAJ "Rehuffle reflects need for broad base"]. ''African Concord''. 1987.</ref> Oluvannyuma lw'ekiseera nga waliwo olutalo lw'omunda n'obuyeekera, endagaano y'emirembe yatuukibwako mu 1988 wakati wa gavumenti eyakulemberwa ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) n'ekibiina ekijeemu ekya Uganda People's Democratic Movement (UPDM). Nga Minisita omubeezi, Ejalu yaweebwa obuvunaanyizibwa obw’okukkakkanya ebitundu ebirimu entalo era n’aweebwa omulimu gw’okumaliriza enteeseganya ne UPDM. Mu Gwomunaana 1989 yagenda e London okusisinkana abakulembeze b’ekibiina kino. Kaweefube we yaleeta okussa omukono ku ndagaano ya Addis Ababa nga 13 Ogwomusanvu 1990. Olwo n’assa essira ku kutuuka ku kutabagana n’abalala abawakanya ebyobufuzi, era n’asobola okumatiza abawerako ku bo okudda mu Uganda. Omwaka ogwo era yalonda bammemba b'akakiiko ka Pulezidenti aka Teso, akaatuuka bulungi okuteesa okukendeeza ku buyeekera bw'e Teso. == Obulamu obw’oluvannyuma == Mu 2008 Ejalu yalwala obulwadde bwa meningitis. Nga 14 Ogwekkuminoogumu yaleetebwa mu ddwaaliro lya [[International Hospital Kampala]]. Nga wayise ennaku nnya Ejalu yasindikibwa mu ddwaaliro lya The Nairobi Hospital. Yafiirayo nga 20 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Conoan |date=20 December 2008 |title=Ex-minister Ateker Ejalu is dead |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023726/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1174481/-minister-ateker-ejalu-dead |archive-date=24 December 2018 |access-date=23 December 2018 |website=New Vision}}</ref> Olw'ekiragiro kya Pulezidenti Museveni, Ejalu yaweebwa okuziika kw'eggwanga okutongole. Yaziikibwa mu Otatai, Ggombolola lye Asuret, [[Soroti (disitulikit)|Disitulikiti y'e Soroti]] nga 23 Ogwekkumineebiri 2008.<ref>{{Cite web |last=Omoding |first=John |date=27 December 2008 |title=Uganda: Ateker Ejalu Honoured With State Funeral |url=https://allafrica.com/stories/200812290491.html |access-date=23 December 2018 |website=Allafrica.com}}</ref> == Ebijuliziddwa == {{Reflist|2}} 5mckvswkd1p0mq01jh8s2l5wqdnc7ja Right- and left-hand traffic 0 14029 54309 2026-06-12T11:17:36Z IkJonkens 11274 /* */ 54309 wikitext text/x-wiki Motor vehicles are driven on the left sides and car steering are set on the the right mainly, also left sided motor vehicle navigate on the left side of the road. rigk2z9hbkv5jej93uppmzo0ttq362t List of countries and dependencies by population density 0 14030 54310 2026-06-12T11:25:45Z IkJonkens 11274 Created page with "POPULATION CENCUS EXERCISE DONE IN UGANDA IN 2024, IT WAS FOUND OUT THAT THE POPULATION HAS GRADUALLY INCREASED FROM 41.89 MILLION CITIZENS TO OVER 48 MILLIONS. GOVERNMENT SUGGESTED THAT THEY WILL BE ANOTHER EXCERCISE SO SOON AS THEY VERIFY THE RECENT REPORTS FROM THE MINISTRY." 54310 wikitext text/x-wiki POPULATION CENCUS EXERCISE DONE IN UGANDA IN 2024, IT WAS FOUND OUT THAT THE POPULATION HAS GRADUALLY INCREASED FROM 41.89 MILLION CITIZENS TO OVER 48 MILLIONS. GOVERNMENT SUGGESTED THAT THEY WILL BE ANOTHER EXCERCISE SO SOON AS THEY VERIFY THE RECENT REPORTS FROM THE MINISTRY. 5w6s193cypv4qmt47p5q4r9fj55sykm