Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Gatonnya
0
2517
56358
25171
2026-06-21T18:36:20Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56358
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mu biro eby'edda ezzooba lino lyabanga lya kyengera, era ng'amatooke geengerera nnyo mu nsuku. Abaganda baagambanga nti: Owange, amatooke mayitirivu obungi, gano gatonnya butonnyi.
qfcuy7mtso82kqyze7fb99kywgn5atu
Gayaza
0
5468
56362
33376
2026-06-21T18:37:35Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56362
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gayaza''', ekibuga mu [[Wakiso (disitulikit)|Wakiso]] mu [[Yuganda]].
* Abantu: ? (2015)
{{stub}}
[[Category:Yuganda]]
qnatd7mzj4q955j6c7xtiy9uap3y5sx
Geoffrey Oryema
0
5491
56379
48778
2026-06-21T18:44:11Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56379
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Oryema''' (* [[16 Gwakuna]] [[1953]], [[Soroti]]) kiri muyimbi omusajja, [[Yuganda|munnayuganda]]. Yaffa 22 Gwamukagga 2018.
Geoffrey Oryema munnayuganda eyamanyiddwa ennyo mu myaka gya 1970 olw'ennyimba ze mu nnimi ez'enjawulo nga Swahili, Acholi, Olungereza n'Olufalansa. Geoffrey Oryema yazaalibwa nga April 16, 1953 mu kibuga Soroti mu Uganda. <ref name=":0">Geoffrey Oryema Cause Of Death - ABTC</ref>
Geoffrey Oryema yatongozza oluyimba lwe olwokubiri olwa 'Beat the Border' olwatuumibwa ensi yonna. Geoffrey Oryema yali yeegasse ne Peter Gabriel n'abalala, era yayambibwako abayimbi Abafalansa okuli Jean-Pierre Alarcen (guitar) ne Patrick Buchmann (drums, percussion, backing vocals), ng'akyalira WOMAD mu Australia, Amerika, Japan, Brazil ne Bulaaya.<ref name=":0" />
Mu 1994, bbandi ya Geoffrey Oryema yayimba ku mbaga ya Woodstock 94 ku mukolo gw'okujaguza emyaka 25. Ennyimba za Geoffrey zimanyiddwa nnyo mu nsi yonna era ziwangudde engule nnyingi. Geoffrey yava mu Uganda n'agenda e Bufalansa oluvannyuma lwa kitaawe okuttibwa mu 1977 mu bufuzi bwa Idi Amin. <ref name=":0" />{{stub}}
[[Category:Muyimbi]]
[[Category:Bayimbi]]
av7pe1e8laiuwz2o8bmyhxfzcq640w8
Gavi (footballer)
0
8170
56360
33375
2026-06-21T18:37:00Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56360
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Pablo Martín Páez Gavira''' (nga mu lu supanisi amanyidwa nga [ˈpa.βlo maɾˈtim ˈpa.eθ ɣaˈβiɾa]; yazalibwa nga 5 ogw'omunaana mu 2004), era ng'amanyidwa nga '''Gavi''' (erivunulwa [ˈɡaβi]), [[:en:Association_football|muzannyi]] okuva mugwanga lya Spain ng'azannya nga [[:en:Central_midfielder|muwuwutanyi]] mu kiraabu ya [[:en:FC_Barcelona|Barcelona]] kwosa [[:en:Spain_national_football_team|n'egwanga lya Spain]].
== Byazze akola mu kiraabu ==
=== Obutoobwe ===
Gavi yazalibwa mu [[:en:Los_Palacios_y_Villafranca|Los Palacios y Villafranca]], [[:en:Andalusia|Andalusia]]. Yatandikira mu La Liara Balompié okuzannya omupiira, kiraabu eno esangibwa mu tawuni gyazalibwa, eno yagizanyira emyaka ebbiri, okuva mu 2010 okutuuka 2012. Bweyava awo yegatta ku ttiimu ento eya Real Betis's, gye yamala sizoni bbiri ng'abazanyira. Yabateebera ggoolo 95 mu ttiimu yabwe ento eya [[:en:Real_Betis|Real Betis]].
=== Barcelona ===
==== Byakozze mu butoo bwe ====
Mu 2015, ku myaka 11, yateeka omukono kundagaano ne kiraabu ya [[:en:FC_Barcelona|Barcelona]].
Mu mwaka gwa 2020, mu mwezi gw'omwenda, ya teeka omukono kundagaano ye eyasooka ne kiraabu ya Catalan okuzannya omupiira gwe ogw'ensimbi, oluvanyuma yakuzibwa okuva mu ttiimu ya Barcelona eya b'emyaka 16 natwalibwa mu be 19. Yazannya omupiira gwe ogwaasoka mu [[:en:FC_Barcelona_B|Barcelona B]] nga 21 ogw'okubiri mu 2021, mwebawagulira 6–0 bwebazannya ttiimu ya [[:en:CE_L'Hospitalet|L'Hospitalet]], mu mupiira guno yaletebwa mu kifo kya [[:en:Nico_González_(footballer,_born_2002)|Nico González]] mu dakiika eye 77th. Mu gw'okusatu yazannya omupiira gwe ogwasooka nga tandiika webaali bawangula ttiimu ya [[:en:RCD_Espanyol_B|Espanyol B]] ggoolo 1-0 ku [[:en:Ciutat_Esportiva_Dani_Jarque|Ciutat Esportiva Dani Jarque]].
==== Mu sizoni ya 2021–22 ====
Oluvannyuma lw'okuzannya emirundi ebbiiri mu sizoni ya [[:en:2020–21_Segunda_División_B|2021-21]] bweyali azannyira [[:en:FC_Barcelona_B|Barcelona B]], Gavi yasumusibwa okudda mu ttiimu enkulu mu mipiira egyokwegezaamu nga betekera teekera [[:en:2021–22_FC_Barcelona_season|sizoni eyali egenda okutandika]]. Oluvanyuma lw'okwolesa omutindo omulungi nga bawangula ttiimu ya [[:en:Gimnàstic_de_Tarragona|Gimnàstic de Tarragona]] ne [[:en:Girona_FC|Girona]], Kyategerekeka nga Gavi bweyasumusibwa. Yayongera okwolesa omutindo omulungi bwe bawangula ttiimu ya [[:en:VfB_Stuttgart|VfB Stuttgart]] 3-0, era nga wano abasinga webatandika okumufanaganya eyaliko emunyenye ya Barcelona [[:en:Xavi|Xavi]].
Mu gw'omunaana nga 29, 2021, yazannya omupiira gwe ogwasooka ttiimu ya Barcelona mweyawangulira [[:en:Getafe_CF|Getafe]] 2–1 bweyaletebwa mu kiffo kya [[:en:Sergi_Roberto|Sergi Roberto]] mudakiika ye 73. Mu mwenzi gwe kumi nebbiiri nga 18, Gavi yateeba ggoolo ye'yasooka kwossa n'okutekawo omukisa ogwavaamu ggoolo bwe baali bakuba ttiimu ya [[:en:Elche_CF|Elche]] ggoolo 3-2.
== Byakoze ku gwanga lye ==
Gavi yakikirira egwanga lya spain kumutendera gwa bali wansi w'emyaka 15 ne 16.
Mu mwezi gw'omwenda nga 30 2021, Gavi yayitibwa ku [[:en:Spain_national_football_team|ttiimu enkulu eya spain]] omutendesi [[:en:Luis_Enrique|Luis Enrique]]. Yaazannya omupiira gwe ogwasooka mu mpaka za [[:en:UEFA_Nations_League|UEFA Nations League]] [[:en:2021_UEFA_Nations_League_Finals|mu luzannya oludirira olwakamalirizo]] bwebaali bawangula egwanga lya [[:en:Italian_national_football_team|yitale]] nga 6 ogw'omwenda mweyafukira omuzannyi akyasinze okubeera omwana omuto okuzanyirako egwanga lye ku mutendera ogwa manyi. Mu gwo mukanga nga 5 2022, Gavi yateeba ggoolo y'eyasooka ku ttiimu enkulu bwe baali bazannya ne gwanga lya Czech Republic, Era nafuuka omuzannya akyasiize okubeera omuto okutebeera Spain ku mutendera ogwamanyi.
== Engeri gy'azannya mu ==
Graham Hunter eyazanyirako [[:en:ESPN|ESPN]] yategeeza nga Gavi bweyali agenda okubeera omuzanyi owamanyi mu 2021, yategeeza nga Gavi bweyali afanaganira ddala eyali emunyenye ya Barcelona [[:en:Xavi|Xavi]] ne[[:en:Andrés_Iniesta|Andrés Iniesta]] olwobukodyo bwalina nga omuzanyi. kino kyadirira omutindo gweyayolessa Spain bweyali ezannya ne ltaly mu 2021, [[:en:Emerson_Palmieri|Emerson Palmieri]] nga omuzanyi alina obusobozi obwamanyi.{{updated|match played 13 September 2022}}<ref>{{cite web |url=https://int.soccerway.com/players/pablo-martin-paez-gaviria/654101/ |title=Gavi: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=13 August 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |Copa del Rey
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="3" |Barcelona B
|2020–21
|Segunda División B
|2
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|2
|0
|-
|2021–22
|Primera División RFEF
|1
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!3
!0
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!3
!0
|-
| rowspan="3" |Barcelona
|2021–22
|La Liga
|34
|2
|1
|0
|11[lower-alpha 1]
|0
|1[lower-alpha 2]
|0
|47
|2
|-
|2022–23
|La Liga
|5
|0
|0
|0
|2[lower-alpha 3]
|0
|0
|0
|7
|0
|-
! colspan="2" |Total
!39
!2
!1
!0
!13
!0
!0
!0
!54
!2
|-
! colspan="3" |Career total
!42
!2
!1
!0
!13
!0
!1
!0
!57
!2
|}
{{notelist}}
=== International ===
{{updated|match played 12 June 2022}}<ref name="NFT">{{NFT player |id=84190 |name=Gavi |access-date=13 August 2022}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Appearances and goals by national team and year
!National team
!Year
!Apps
!Goals
|-
| rowspan="2" |Spain
|2021
|4
|0
|-
|2022
|6
|1
|-
! colspan="2" |Total
!10
!1
|}
{{updated|match played 12 June 2022}}
:''Spain score listed first, score column indicates score after each Gavi goal''<ref name="NFT"/>
{| class="wikitable"
|+List of international goals scored by Gavi
! scope="col" |No.
! scope="col" |Date
! scope="col" |Venue
! scope="col" |Cap
! scope="col" |Opponent
! scope="col" |Score
! scope="col" |Result
! scope="col" |Competition
! scope="col class=" |Ref.
|-
| align="center" |1
|5 June 2022
|Sinobo Stadium, Prague, Czech Republic
| align="center" |8
| Czech Republic
| align="center" |1–1
| align="center" |2–2
|2022–23 UEFA Nations League A
| align="center" |
|}
== Honours ==
js0hf9ugje0tptisk9p5771rw096nir
Geoffrey Sserunkuma
0
8540
56380
51323
2026-06-21T18:44:56Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56380
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Sserunkuma''' yazaalibwa nga 7 Ogwomukaaga mu 1983<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kccafc.co.ug/player/geoffrey-sserunkuma/ |access-date=2023-06-29 |archive-date=2018-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180711145314/http://www.kccafc.co.ug/player/geoffrey-sserunkuma/ |url-status=dead }}</ref> [[:en:Uganda_national_football_team|munayuganda azannyira kumutendera gw'ensi]] yonna ng'esaawa eno azannyiira [[:en:Wakiso_Giants_FC|Wakiso Giants FC]] ne t[[:en:Uganda_national_football_team|tiimu ya Uganda ey'eggwanga]] gyebayita "Cranes" ng'omuteebi.<ref name="NFT">http://www.national-football-teams.com/player/6889/Geoffrey_Sserunkuma.html</ref>
== Emirimu gye mu kiraabu ==
Ng'akola ng'omuteebi, Sserukuma yazannyirako [[:en:Police_FC_(Uganda)|Police Jinja]]. Yenyumirwa obuwanguzi bweyali ku [[:en:Kampala_City_Council_FC|Kampala City Council FC]]<ref>{{cite web|publisher=The New Vision|author1=Kaweesi, Fred|author2=Katende, Norman|title=Eyes on Sserunkuma|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/30/440588|date=21 June 2005|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120922013435/http://www.newvision.co.ug/D/8/30/440588|archivedate=22 September 2012}}</ref>, nga tanaba kugenda mu l[[:en:Ethiopian_Premier_League|iigi y'e Ethiopian eyababinywera]] mu kiraabu ya [[:en:Saint-George_SA|Saint-George SA]] mu 2017 Ogwomusanvu.Mu kyeeya kya 2008, yayabulira kiraabu ya Addis Ababa n'agenda mu [[:en:Bloemfontein_Celtic|Bloemfontein Celtic.]] Mu 2009 Ogwomusanvu, yayabulira [[:en:Bloemfontein_Celtic|Bloemfontein Celtic]], n'amaliriza okugenda mu [[:en:Vasco_da_Gama_(South_Africa)|Vasco Da Gama,]] oluvannyuma lw'okubeera nga yali takyalina nkolagana n'omutendesi wa Celtic [[:en:Owen_da_Gama|Owen da Gama]].<ref>{{Cite web|last=Reporter|first=Our|date=2016-03-10|title=Sserunkuma rules out retirement|url=https://eagle.co.ug/2016/03/10/sserunkuma-rules-out-retirement.html|access-date=2022-02-15|website=Eagle Online|language=en-GB|archive-date=2022-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215073947/https://eagle.co.ug/2016/03/10/sserunkuma-rules-out-retirement.html|url-status=dead}}</ref>
=== Kiraabu ya Bidvest Wits ===
Nga 6 Ogwokuna mu 2010, Sserunkuma yateeka omukono kundagaano mu [[:en:Wits_University_F.C.|Bidvest Wits]] nebategeregana ddiiru ya myaka ebbiri ne kiraabu.<ref>{{cite web|publisher=The New Vision|author=Kaweesi, Fred|title=Sserunkuma secures move to S.A.|url=http://allafrica.com/stories/201004070563.html|date=6 April 2010}}</ref>
=== Kiraabu ya Vasco Da Gama ===
Wabula, yakomawo mu [[:en:Vasco_da_Gama_(South_Africa)|Vasco Da Gama]] mu sizoni eyagoberera, ng'azannyira mu kibinja eky'okubiri, oluvannyuma lw'okubeera nga kiraabu yali yasalibwako okuva mu kibinja kyababinywera.<ref>{{cite web|publisher=The Monitor|author=Wasike, Abdu|title=Sserunkuma Rejoins Vasco|url=http://allafrica.com/stories/201107220245.html|date=22 July 2011}}</ref>
=== Kiraabu ya Lweza Football Club ===
Mu 2015, Sserunkuma jyeegata ku [[:en:Lweza_FC|Lweza FC]].<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1320822/lweza-fc-sign-nigerian-internationals</ref> Sserunkuma yabasambira sizoni ng'ali ne Lweza F.C gyeyateeberamu ggoolo munaana mu sizoni eyo.<ref>http://www.monitor.co.ug/Magazines/Score/Sserunkuma-had-given-up-on-playing/689854-3872440-9rjdxn/index.html</ref>
=== Kiraabu ya Kampala City Council ===
Mu 2016 Ogwomusanvu, Sserunkuma yeegata ku [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|Kampala City Council FC]] ng'ava mu Lweza Football Club; tguno gwali mulundi gwa kubiri nga Sserunkuma akomawo mu kiraabu esinziira e Lugogo, ng'omulundi gwe ogwasooka gwaliwo mu sizoni ya 2004 ne 2006.<ref>https://www.kawowo.com/2016/07/10/kcca-f-c-confirms-geofrey-sserunkuma-move/</ref>
Sserunkuma yagulawo okuteebakwo mu mupiira gweyasooka okusamba ne ggoolo gyeyakuba JMC Hippos ku Lwokutaano nga 22 mu Gwomunaana mu 2016 aba [[:en:Kampala_City_Council_FC|Kampala City Council FC]] nga bawangula abagenyi baabwe 2-1 ku kisaawe kya Phillip Omondi Stadium e Lugogo.<ref>http://bigeye.ug/sserunkuma-sets-15-goal-target-mark-with-new-side-kcca-fc/</ref> Bwebaali mu sizoni ya 2016/2017 , Sserunkuma yeyali omusambi eyasooka okutuuka enamba za ggoolo ez'emirundi ebbiri mu sizoni eyo. Ggoolo ye nga battunka ne BUL FC yali ya 10 u sizoni eyo.<ref>{{Cite web |url=http://www.kccafc.co.ug/sserunkuuma-first-player-hits-double-figures/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-29 |archive-date=2017-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008080024/http://www.kccafc.co.ug/sserunkuuma-first-player-hits-double-figures/ |url-status=dead }}</ref> yasemba okulabikako mu [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|Kampala City Council,]] webaali bazannya Paidha Black Angels FC mu fayinolo za 2017 eza [[:en:Uganda_Cup|Uganda Cup]] mu Arua gyeyateebera ggoolo ye eyali esembayo.<ref>https://www.kawowo.com/2017/06/15/live-paidha-black-angels-vs-kcca-fc-uganda-cup/</ref> Sserunkuma yateeba ggoolo 31 mu mpaka zonna kulwa KCCA FC mu sizoni ye eyali esembayo n'ayamba ttiimu okuwangula ebikopo byabwe ebbiri ebyawaka.<ref>https://www.kawowo.com/2017/06/15/live-paidha-black-angels-vs-kcca-fc-uganda-cup/</ref>
=== Kiraabu ya Buildcon F.C ===
Mu 2017 Ogwomusanvu, Sserunkuma yeegata ku [[:en:Buildcon_F.C.|Buildcon F.C.]]<ref>https://www.kawowo.com/2017/07/23/geoffrey-sserunkuma-joins-buildcon/</ref> Nga 12 Ogwomunaana, '''Sserunkuma''' yateeba ggoolo ye eyali esooka mu [[:en:Buildcon_F.C|Buildcon F.C]] nga battunka ne '''Lusaka Dynamos''' imu mupiira ogwali ogwa liigi gwebasambira ku kisaawe kya Levy Mwanawasa Stadium.<ref>http://www.chimpreports.com/sserunkuma-opens-scoring-account-for-buildcon-fc/</ref>
=== Kiraabu ya NAPSA Stars ===
Yasambirako [[:en:NAPSA_Stars_F.C.|NAPSA Stars F.C.]]<nowiki/>okumala sizoni.
=== Kiraabu ya Wakiso Giants FC ===
Nga 7 Ogwomunaana mu 2019, Sserunkuma jyeegata ku [[:en:Wakiso_Giants_FC|Wakiso Giants FC]].<ref>https://kawowo.com/2019/08/06/veteran-sserunkuma-ready-for-another-challenge-after-signing-for-wakiso-giants/</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.swiftsportsug.com/blog/wakiso-giants-sign-striker-geoffrey-sserunkuma/ |access-date=2023-06-29 |archive-date=2023-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230401162114/http://swiftsportsug.com/blog/wakiso-giants-sign-striker-geoffrey-sserunkuma/ |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye ku ttiimu y'eggwanga ==
Yasooka okutandika okusambira Cranes mu 2002.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://africanfootball.com/player/4019/Geofrey-Sserunkuma/64/Uganda/787/2017-Africa-Cup-of-Nations/ |access-date=2022-12-12 |archive-date=2017-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008031625/http://africanfootball.com/player/4019/Geofrey-Sserunkuma/64/Uganda/787/2017-Africa-Cup-of-Nations/ |url-status=dead }}</ref> Yali omu ku ttiimu ya Uganda Cranes eyeetaba mu mu mpaka za 2016 ez'amawanga g'okulukalo lwa Afrika ezaali mu Rwanda, era n'ateeba ne ggoolo nga balemagana ne Zimbabwe 1-1.<ref>https://www.modernghana.com/sports/747602/cranes-striker-wants-to-score-just-a-goal-at-afcon-to-make-h.html</ref> '''Sserunkuma''' yali omu ku basambi omukaaga abagucangira ewaka abaali ku ttiimu ya Cranes eyakiikirira Uganda mu [[:en:2017_Africa_Cup_of_Nations|kikopo ekyetabibwamu amawanga okuva ku lukalo lwa Afrika]] ekya 2017 e Gabon.<ref>http://upl.co.ug/micho-names-six-local-based-players-on-afcon-2017-final-team/</ref>
== Ebibalo ku y'eggwanga ==
{{Updated|match played 7 October 2017}}<ref name="NFT Stats">{{cite web |url=http://www.national-football-teams.com/player/6889.html |title=Sserunkuma Geoffrey |website=National-Football-Teams.com |access-date=7 October 2017}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! colspan="3" |Uganda
|-
!Omwaka
!Emirundi gy'azannye
!Ggoolo z'ateebye
|-
|2002
|5
|1
|-
|2004
|2
|0
|-
|2005
|6
|3
|-
|2006
|10
|5
|-
|2007
|4
|0
|-
|2008
|2
|0
|-
|2009
|1
|1
|-
|2010
|2
|0
|-
|2011
|4
|0
|-
|2012
|1
|0
|-
|2016
|4
|1
|-
|2017
|7
|1
|-
!Omugate
!48
!13
|}
=== Ggoolo ku mutendera gw'ensi ===
: ''Okuteeba n'olukalala lw'ebivudde biri mu ggoolo z'ateebedde Uganda nga zigatiddwa okusooka.''<ref name="NFT"/>
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
!No
!Enaku z'omwezi
!Ekifo
!Gwebaali basamba
!Gwagwa gutya
!ebyavaamu
!Empaka
|-
|1.
|1 Ogwekumineebiri, mu 2002
|Sheikh Amri Abeid Memorial Stadium, Arusha, [[Tanzania]]
| Somalia
| align="center" |'''1'''–0
| align="center" |2–0
|Empaka ezetabibwamui amawanga g'omumasekati n'obuvanjuba bwa Afrika mu 2002
|-
|2.
|Nga 4 Ogwekumineebiri mu 2002
|Sheikh Amri Abeid Memorial Stadium, Arusha, Tanzania
| Ethiopia
| align="center" |'''3'''–0
| align="center" |3–0
|Empaka ezetabibwamui amawanga g'omumasekati n'obuvanjuba bwa Afrika mu 2002
|-
|3.
|Nga 6 Ogwekumineebiri mu 2002
|Sheikh Amri Abeid Memorial Stadium, Arusha, Tanzania
| Rwanda
| align="center" |'''2'''–1
| align="center" |2–1
|Empaka ezetabibwamui amawanga g'omumasekati n'obuvanjuba bwa Afrika mu 2002
|-
|4.
|Nga 18 Ogwomukaaga mu 2005
|[[Ekisaawe ky'eggwanga ekya Mandela|Mandela National Stadium]], [[Kampala]], Uganda
| Cape Verde
| align="center" |'''1'''–0
| align="center" |1–0
|Empaka za FIFA ez'okusunsula abagenda mu kikopo ky'ensi yonna mu 2006
|-
|5.
|Nga 8 Ogwekumi mu 2005
|Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Burkina Faso
| align="center" |'''2'''–1
| align="center" |2–2
|Empaka za FIFA ez'okusunsula abagenda mu kikopo ky'ensi yonna mu 2006
|-
|6.
|Nga 30 Ogwekuminoogumu mu 2005
|Amahoro Stadium, [[Kigali]], [[Rwanda]]
| Djibouti
| align="center" |'''4'''–0
| align="center" |6–1
|Empaka za 2005 ezeetabibwamiu amawanga okuva mu masekati n'obuvanjuba bwa Afrika.
|-
|7.
|Nga 3 Ogwekumineebiri mu 2005
|Amahoro Stadium, Kigali, Rwanda
| Sudan
| align="center" |'''2'''–0
| align="center" |3–0
|Empaka za 2005 ezeetabibwamiu amawanga okuva mu masekati n'obuvanjuba bwa Afrika.
|-
|8.
|Nga 16 Ogwomunaana 2006
|Zaawia Stadium, Zawiya, [[Libya]]
| Libya
| align="center" |'''2'''–1
| align="center" |2–3
|Ogwa mukwano
|-
|9.
|Nga 27 Ogwekuinoogumu 2006
|Addis Ababa Stadium, Addis Ababa, [[Ethiopia]]
| Sudan
| align="center" |'''1'''–1
| align="center" |2–1
|Empaka za 2006 ezeetabibwamu amawanga okuva mu masekati ga Afrika n'obuvanjuba
|-
|10.
|Nga 30 Ogwekuminoogumu mu 2006
|Addis Ababa Stadium, Addis Ababa, Ethiopia
| Rwanda
| align="center" |'''1'''–0
| align="center" |1–0
|Empaka za 2006 ezeetabibwamu amawanga okuva mu masekati ga Afrika n'obuvanjuba
|-
|11.
|Nga 8 Ogwekumineebiri mu 2006
|Addis Ababa Stadium, Addis Ababa, Ethiopia
| Sudan
| align="center" |'''2'''–1
| align="center" |2–2 (5–6 p)
|Empaka za 2005 ezeetabibwamu amawanga okuva mu masekati ssaako n'obuvanjuba bwa Afrika.
|-
|12.
|Nga 31 Ogwokutaano mu 2009
|Tamale Stadium, Tamale, [[Ghana]]
| Ghana
| align="center" |'''1'''–2
| align="center" |1–2
|Gwali gwa Mukwano
|-
|13.
|Nga 4 Ogwomwenda 2010
|Mandela National Stadium, Kampala, Uganda
| Angola
| align="center" |'''3'''–0
| align="center" |3–0
|Empaka za 2012 ez'okusunsula abagenda okwetaba mu kikopo ekyetabibwamu amawanga ga Afrika.
|-
|14.
|Nga 27 Ogwolubereberye mu 2016
|Umuganda Stadium, Gisenyi, [[Rwanda]]
| Zimbabwe
| align="center" |'''1'''–1
| align="center" |1–1
|Empaka za 2016 ez'okusunsula abagenda okwetaba mu kikopo ekivuganyizibwamu amawanga g'okulukalo lwa Afrika.
|-
|15.
|Nga 11 Ogwomukaaga mu 2017
|Estádio Nacional de Cabo Verde, Praia, [[Cape Verde]]
| Cape Verde
| align="center" |'''1'''–0
| align="center" |1–0
|Empaka za 2019 ez'okusunsula abagenda okwetaba mu kikopo ekizvuganyizibwamu amawanga g'okulukalo lwa Afrika.
|}
== Engule ne by'afunye ==
=== Kiraabu ===
'''Kampala Capital City Authority FC'''
* [[:en:Ugandan_Super_League|Liigi ya Uganda eyababinywera]] [[:en:2016–17_Uganda_Super_League|mu 2017]]
* [[:en:Uganda_Cup|Ekikopo ky'empaka za Uganda Cup:]] [[:en:2017_Uganda_Cup|mu 2017]]
=== Nga ye omuntu ===
* Eyasinga okuteeba [[:en:Uganda_Super_League|mu liigi ya Uganda eyababibywera]] mu 2016-2017
* Omuzannyi eyasinga okugasa ttiimu ye mu [[:en:Uganda_Super_League|liigi ya Uganda eyababinywera]] mu 2016-2017<ref name="fufa.co.ug">http://www.fufa.co.ug/geofrey-sserunkuma-sweeps-honours-glamorous-azam-uganda-premier-league-awards/</ref>
* Omuzannyi w'omwaka eyalondebwa abawagizi mu [[:en:Uganda_Super_League|liigi ya Uganda eyababinywera]] mu 2016-2017<ref name="fufa.co.ug" />
* Yaliko ku lukalala lw'abasambi 11 ya 2016-17 eya liigi ya Uganda eyababinywera eyalondebwa omukutu gwa Kawowo sports:<ref>https://www.kawowo.com/2017/05/22/ismael-kiyonga-best-xi-2016-17-uganda-premier-league/</ref>
* Omusambi eyali okugasa bane mu 2017<ref name="Kawowo Sports">https://www.kawowo.com/2017/06/25/phenomenal-sserunkuma-sweeps-kcca-fc-awards/</ref>
* Omusambi w'omwaka mu 2017<ref>{{Cite web |url=http://www.kccafc.co.ug/serunkuuma-attributes-wonderful-season-coaching-staff-teammates/ |title=Archive copy |access-date=2023-06-29 |archive-date=2024-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241229032659/https://www.kccafc.co.ug/serunkuuma-attributes-wonderful-season-coaching-staff-teammates/ |url-status=dead }}</ref>
* Omusambi w'omwaa eyalondebwa abawagizi mu 2017<ref name="Kawowo Sports" />
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* Geoffrey Sserunkuma at National-Football-Teams.com
* [https://web.archive.org/web/20171008031625/http://africanfootball.com/player/4019/Geofrey-Sserunkuma/64/Uganda/787/2017-Africa-Cup-of-Nations/]
56nx8kwpmg0px4q2als2r0zlfw9ibq8
Essaza lye Garza,Texa
0
8891
56351
27926
2026-06-21T18:34:28Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56351
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Garza County,Texa''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
sa13iw3f51go2jpws4v48ttv9ygwlzd
56352
56351
2026-06-21T18:34:50Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Garza County,Texa]] to [[Essaza lye Garza,Texa]]: Translated title
56351
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Garza County,Texa''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Texas]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Texas}}
[[Category:Amagombolola g’e Texas]]
[[Category:Texas, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Texas]]
[[Category:Texas]]
[[Category:Add maps later]]
sa13iw3f51go2jpws4v48ttv9ygwlzd
Essaza lye Gasconade, Missouri
0
9389
56354
28792
2026-06-21T18:35:10Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56354
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gasconade County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
e7cai463k9fnm16f7dd40isymkx37yu
56355
56354
2026-06-21T18:35:31Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gasconade County, Missouri]] to [[Essaza lye Gasconade, Missouri]]: Translated title
56354
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gasconade County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
e7cai463k9fnm16f7dd40isymkx37yu
Essaza lye Gentry, Missouri
0
9391
56366
28794
2026-06-21T18:40:11Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56366
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gentry County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
6lbohfeqln6ft03k382vovl8994oipt
56367
56366
2026-06-21T18:40:30Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gentry County, Missouri]] to [[Essaza lye Gentry, Missouri]]: Translated title
56366
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gentry County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
6lbohfeqln6ft03k382vovl8994oipt
Genevieve County, Missouri
0
9460
56365
36748
2026-06-21T18:39:52Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56365
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sainte Genevieve County, Missouri''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Missouri]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Missouri}}
[[Category:Amagombolola g’e Missouri]]
[[Category:Missouri, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Missouri]]
[[Category:Missouri]]
[[Category:Add maps later]]
lznvzop3vl3pb0kr87xgjjhy11tynkx
Geauga County, Ohio
0
9499
56363
28901
2026-06-21T18:38:15Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56363
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geauga County, Ohio''' ye ssaza erisangibwa mu ssaza ly’e [[Ohio]] mu nsi ya [[United States of America]].
{{Amagombolola g’e Ohio}}
[[Category:Amagombolola g’e Ohio]]
[[Category:Ohio, United States]]
[[Category:Ebifo ebisangibwa mu Ohio]]
[[Category:Ohio]]
[[Category:Add maps later]]
hoc5ntjls1wnjb3pv0qtyhn1p1xpmzn
Geoffrey Ogwaro
0
10202
56377
45922
2026-06-21T18:43:07Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56377
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Geoffrey Feni Ogwaro''', ng'oluusi ayitibwa '''Jeff Ogwaro''', Munnayuganda, musiyazi era mulwanirirzi w'eddembe ly'abasajja abagalana n'ebasajja bannabwe.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.coc.nl/internationaal/lezing-oegendese-lhbt-activist-in-leiden |access-date=2023-05-19 |archive-date=2022-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209121301/https://www.coc.nl/internationaal/lezing-oegendese-lhbt-activist-in-leiden |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.pbs.org/newshour/bb/uganda-gays-face-life-prison-law/</ref> Aweereza ng'omukubiriza ku nsonga z'eddembe ly'obuntu ne Ssemateeka era ng'omuyambi w'aomusomesa ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]].<ref>http://www.arcusfoundation.org/stories-of-impact/lgbt/ugandan-civil-society-activist-speaks-lgbt-rights/</ref><ref>{{Cite web |url=https://aeon.co/essays/how-uganda-s-gay-rights-movement-braved-the-storm |title=Archive copy |access-date=2023-05-19 |archive-date=2023-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230519110031/https://aeon.co/essays/how-uganda-s-gay-rights-movement-braved-the-storm |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye egy'okulwanirira eddembe ly'obuntu ==
Ogwaro, ng'omusiyazi omuto, yatandiika okulwanirira eddembe ly'abasiyazi bwe yafuna omukisa okukolera mu kitongole ekirwanirizi ky'eddembe ly'abantu. Elinnya lye ly'alabikira ku lupapula lw'okumwanjo mu Mar. 1 issue of ''Red Pepper'' ng'omusajja omusiyazi, nga wakayita ennaku ntono bukya Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] assa omukono ku tteeka eliwakanya ebisiyaga.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.afronline.org/?p=33160#more-33160 |access-date=2023-05-19 |archive-date=2017-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217234628/http://www.afronline.org/?p=33160#more-33160 |url-status=dead }}</ref> Ogwaro akoze ku Pulojekiti z'abasiyazi eziwerako nga Sexual Minorities Uganda, Refugee Law Project ne the Center for Human Rights.
== Emisomo gye ==
Ogwaro yasomera ku ssomero ly'abannamateeka mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gyeyasomesa ng'omuyambi w'omusomesa oluvanyuma nga yakattikkirwa. Diguli ye ey'okubiri mu ddembe ly'obuntu ne Demokulasiya yagifunira ku [[:en:University_of_Pretoria|University of Pretoria]] mu 2015.
== Ettutumu n'awaadi ze yafuna ==
Mu 2012, Ogwaro, wamu n'abalwanirizi b'eddembe ly'abasiyazi basimibwa eyali Pulezident wa US [[:en:Hillary_Clinton|Hillary Clinton]] olw'omulimu gw'abwe mu kuwakanya etteeka eryali liteekeddwawo nga lilagira kuttibwa eri abasiyazi bonna.<ref>http://www.mambaonline.com/2012/08/06/hillary-clinton-honours-ugandan-lgbt-activists/</ref><ref>http://www.ontopmag.com/article/12598/Hillary_Clinton_Honors_Uganda_Gay_Rights_Activists</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.gaynz.com/articles/publish/3/printer_12102.php |access-date=2023-05-19 |archive-date=2017-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218035622/http://www.gaynz.com/articles/publish/3/printer_12102.php |url-status=dead }}</ref> Ogwaro yali w'akubiri mu kulwanirira eddembe ly'obuntu mu mpaka z'okukuba ebifaananyi ku Yunivasite ya Pretoria.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.chr.up.ac.za/index.php/centre-news-a-events-2015/1559-centre-for-human-rights-graduation-ceremony-on-international-human-rights-day.html |access-date=2023-05-19 |archive-date=2017-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217233301/http://www.chr.up.ac.za/index.php/centre-news-a-events-2015/1559-centre-for-human-rights-graduation-ceremony-on-international-human-rights-day.html |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Stella_Nyanzi|Stella Nyanzi]]
* [[:en:Frank_Mugisha|Frank Mugisha]]
* [[:en:Pepe_Julian_Onziema|Pepe Julian Onziema]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ogwaro, Geoffrey}}
97r1jojh2ej38fguvrja7wbcxnj1yq9
Gautama Buddha
0
10290
56359
31038
2026-06-21T18:36:40Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56359
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Buddha''' (ekyasa eky’omukaaga–okutaano B.C.E.) yali musomesa muyindi era nga ye yatandikawo enzikiriza ya Buddha. Buddha yali abeera mu bukiikakkono bwa Buyindi essaawa emu wakati w’ekyasa eky’omukaaga n’eky’okutaano nga Omulembe ogwa Wamu tegunnabaawo.
Enzikiriza ya Buddha y’eddiini esinga obungi mu Bhutan, Myanmar, Cambodia, Sri Lanka, Thailand, Mongolia, Laos, China, Hong Kong, Japan, Tibet, North Korea, South Korea, Macau, Singapore, Taiwan, Kalmykia, ne Vietnam. Abantu abangi aba Buddha babeera mu.
gklrhndoerupsnnd382j9jgqreo415k
Geoffrey Kiryabwire
0
11003
56370
36054
2026-06-21T18:41:07Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56370
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Wilfred Mupere Kiryabwire''' mulamuzi Omunnayuganda era munamateeka wa [[:en:Court_of_Appeal_of_Uganda|Kkooti ya Uganda Ejulirwaamu]] okuviira ddala mu Gwokutaano 2013.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Civil--Commercial--Family-Divisions-of-High-Court-get-new-heads/688334-1858790-format-xhtml-25abka/index.html |access-date=2024-09-17 |archive-date=2017-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171214073258/http://www.monitor.co.ug/News/National/Civil--Commercial--Family-Divisions-of-High-Court-get-new-heads/688334-1858790-format-xhtml-25abka/index.html |url-status=dead }}</ref> Okwongereza ku ekyo, yawerezaako nga omulamuzi wa Kkooti ya Uganda Enkulu ekola kunsonga z'Abasuubuzi, nga y'akola nga eyali akulira etabi lino , okuviira ddala mu 2003.<ref>http://www.judiciary.go.ug/data/news/192/1312/Hon.%20Justice%20Kiryabwire%20Named%20International%20Mediator.html</ref>
== Obulamu bwe n'eby'enjigiriza ==
Yazaalibwa mu myaka gya 1962 nga kitaawe yeeyali [[:en:Jovan_Kiryabwire|Jovan Kiryabwire]] ne maama we Mary Kiryabwire. Taata we ye Munnayuganda yekka eyasobola okuyitamu okubeera [[:en:Neurosurgeon|omusawo eyalina obukugu mu kulongoosa obwongo]], nga maama we yali naansi.<ref name="Other">https://web.archive.org/web/20240408143638/http://www.observer.ug/component/content/article?id=6152:body-2-soul-other-side-of-justice-kiryabwire</ref>
Yasomerako ku [[:en:Nabumali_High_School|Nabumali High School]] okuviira ddala mu 1974 okutuusa mu 1978 nga eno gyeyatuulira S.4, nga tanaba kugenda ku [[:en:Kings_College_Budo|Kings College Budo]] gyeyatuulira ebibuuzo bya S.6 okuva mu 1979 okutuusa 1980. Mu 1984, yatikirwa kutendekero lya [[:en:Makerere_University|Makerere University]] ne [[:en:Bachelor_of_Laws|Diguli mu By'amateeka]]. Oluvannyuma, n'atikirwa okuva mutendekero eribangula mu by'amateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]] ne Dipulooma mu by'Okwenyigira mu Mateeka. Alina ne [[:en:Master_of_Laws|Diguli Ey'okubiri mu mateeka]] gyeyafuna okuva kutendekero lya [[:en:University_of_London|University of London]] mu 1990.<ref name="CV">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.geoffreykiryabwire.com/docs/gkcv.pdf |access-date=2024-09-17 |archive-date=2017-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171209072341/http://www.geoffreykiryabwire.com/docs/gkcv.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1991 okutuuka mu 1992, yali akola nga omumyuka wa munamateeka mu Minisitule y'amateeka wamu ne Saabawaabi wa Uganda. Okuva mu 1992, okutuuka mu 1994, yawerezaako nga saabawaabi wa gavumenti kunsonga z'amateeka agafuga abantu u ofiisi ya Munamateeka wa Uganda avunaanyizibwa ku by'okukola ku by'ebyapa wamu n'ensonga z'amateeka endala. Okuva mu 1993 okutuuka mu 1999, yakolako nga omuwandiisi wa kampuni wamu n'okubeera munamateeka awabula n'okukwasaganya ensonga ez'enjawulo mu kampuni ya yinsuwaleensi eya Pan World Insurance Company Limited (PWICO). Wakati wa 1999 ne 2003, yeeyali maneja era akulira kampuni ya PWICO. Yaweebwa eky'okubeera omulamuzi mutabi lya Kkooti ya Uganda Enkulu erivunaanyizibwa ku nsonga z'eby'obusuubuzi mu 2003,ekifo kyakyalimu n'okutuuka kati.<ref name="Other" /><ref name="CV" />
Mu biseera by'okukola emirimu gy'obwanamateeka, abadde yeenyigira ku bukiiko bw'eggwanga bwa mirundi enna obwebuzibwako:<ref name="CV" /><ref name="Other" />
* Akakiiko akakulembera mu kuwabula n'okwebuzibwaako ku by'ensonga za baanka okulemererwa mu Uganda mu myaka gya 1990 nga gigwaako wamu n'entandikwa ya 2000.<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1311040/justice-kiryabwire-tips-ethics</ref>
* Bamemba b'akakiiko akawabula n'okwebuzibwaako mu by'okugula ennyonyi enkadde, ekyakolebwa [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|amaggye g'eggwanga lya Uganda]] mu myaka gya 1990.
* Omuandiisi w'akakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z'okukwata obubu emisango gy'obumenyi bw'amateeka mu Uganda okuva mu 1993 okutuuka mu 1995.
* Omuwandiisi w'akakiiko akeebuzibwaako ku by'ensonga z'okulumiriza abali b'enguzi mu [[:en:Uganda_Revenue_Authority|kitongole ekiwoozi ky'omusolo mu Uganda]].
== Emirimu emirala ==
Kiryabwire taata omufumbo. Ye ne mukyala we [[:en:Winifred_Kiryabwire|Winifred Kiryabwire bazadde b'omwaka ow'obulwala Mary Kirabo Kiryabwire]].<ref name="Other" />
Mu 2009, Kiryabwire ne mukyala we baatandikawo ekibiina kya ekiyitibwa Jovan and Mary Kiryabwire Charitable Foundation (JMKF). TNga omulimu gw'ekibiina kino ogwaali gusooka gwaali gwakudabiriza ekifo webalongoseza obwongo mu [[ddwaliro ly'e Mulago]], ng'eno Jovan Kiryabwire gyeyali akolera. Oluvannyuma ekibiina kino kyagujaawo ekirabo ekirina okuweebwa omukozi abeera asinze okukakalabya emirimu gyebalongozesa obwongo mutendekero lya [[:en:Makerere_University_College_of_Health_Sciences|Makerere University College of Health Sciences.]] Obuyambi bw'ebiseera by'omumaaso bagya kuba babuwa eri abaana abataliiko ayamba mu [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y'e Pallisa]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.geoffreykiryabwire.com/foundation.html |access-date=2024-09-17 |archive-date=2018-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918043958/http://www.geoffreykiryabwire.com/foundation.html |url-status=dead }}</ref>
== Laba nebino ==
* [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]]
* [[:en:Uganda_Law_Society|Ekibiina ekigata bannamateeka ba Uganda]]
* [[:en:Constitutional_Court_of_Uganda|Kkooti ya Uganda etaputa Semateeka agobererwa eggwanga]]
* [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|Kkooti ya Uganda Enkulu]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
i8i1r2c0tftdsx9sfusohmsyz27kdlm
Gavin Kizito
0
11220
56361
37746
2026-06-21T18:37:16Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56361
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gavin Mugweri Kizito''' ( yazaalibwa 14 January 2002 ) [[:en:Association_football|munnayuganda omuzannyi wo mupiira]] era azannyira nga [[:en:Right_back_(association_football)|musambi wa ddyo]] mu [[Kampala Capital City Authority FC|KCCA FC]] ne [[Uganda Cranes|ttiimu y'eggwanga lya Uganda]] .
== Omulimu mu kiraabu ==
Kizito yazaalibwa mu [[Kampala]], yasomera ku St. Mary's Secondary School gye yawangula empaka z'omupiira gw'abavubuka mu mizannyo gya FEASSSA mu 2019.<ref>https://www.pulsesports.ug/football/story/alpha-ssali-and-six-other-youngsters-expected-to-light-up-upl-2023091314200612971</ref> Oluvannyuma lw'okubeera mu ttiimu z'abavubuka eza [[:en:Vipers_SC|Vipers SC]] ne [[:en:SC_Villa|SC Villa]], Kizito yeegatta ku Uganda Premier League mu sizoni ya 2019-2020. Mu sizoni esatu, yazannya emipiira 53 mu SC Villa.
Mu October wa 2022, yassa omukono ku ndagaano ya myaka esatu<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Al_Ittihad_Alexandria_Club</ref> ne ttiimu ya [[:en:Al_Ittihad_Alexandria_Club|AI Ittihad]] eya Misiri, wabula oluvannyuma lw'okuzannya emipiira esatu mu [[:en:Egyptian_Premier_League|liigi ya Misiri]] mu sizoni ya 2022-23<ref>https://int.soccerway.com/players/gavin-mugweri-kizito/606434/</ref>, endagaano ye yaggwaako mu July wa 2023.
Kizito yakomawo mu SC Villa ku ndagaano ya myaka esatu mu September, n'azannya emippira 25 n'ateeba omulundi gumu, SC Villa bwe yawangula ekikopo kya [[:en:2023–24_Uganda_Premier_League|Uganda Premier League 2023-24]], Kizito yalondebwa okuba kapiteeni wa ttiimu oluvannyuma lw'eyali lw'endagaano ya kapiteeni [[:en:Kenneth_Semakula|Kenneth Semakula]] okuggwaako. Kyokka endagaano ya Kizito nayo yagwaako ku nkomerero y'omwaka ogwo.
Kizito yassa omukono ku ndagaano ya myaka ebiri ne ttiimu endala eya Uganda Premier League, [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|KCCA FC]].<ref>https://www.kccafc.co.ug/new-signing-gavin-kizito-completes-move-to-kcca-fc/</ref><ref>https://sports.mtn.co.ug/2024/09/20/gavin-kizito-kcca-signs-former-sc-villa-defender/</ref>
== Omulimu gw’ensi yonna ==
Ng'omuzannyi w'ensi yonna ey'abato, Kizito yaweereza nga kapiteeni wa ttiimu ya Uganda ey'abali w'ansi w'emyaka 17 ne 20 era yeetaba mu mpaka za 2021 U-20 Africa Cup Of Nations Uganda gye yamalira mu ky'okubiri. Era yakiikirira ttiimu ya Uganda ey'abali w'ansi w'emyaka 23 . Kizito yatandika okuzannya mu ttiimu y'ensi yonna nga substitute mu mu mupiira Malawi weyawangulwa ne ggooli 1-0 mu march wa 2021.
== Enzannya ==
Kizito asobola okuzannya nga center back ne right back .
== Ebitiibwa ==
; SC Villa
* [[:en:Uganda_Premier_League|Uganda Premier League: 2023–24]]
; Uganda U20
* [[:en:U-20_Africa_Cup_of_Nations|U-20 Africa Cup of Nations runners-up: 2021]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
sj377klkxl4a8zmebnmugxz367c6jsx
Geoffrey Onegi Obel
0
11750
56378
40978
2026-06-21T18:43:46Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56378
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Alan Onegi Obel''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Investment_Banker|akola ku by'okusiga ensimbi mu bya bbanka]] . Ye mutandisi w’ekitongole kya [[:en:Uganda_Securities_Exchange|Uganda Securities Exchange]] ne [[:en:UAP_Old_Mutual_Financial_Services|UAP Old Mutual Financial Services]] Uganda Limited, kkampuni eri wansi w’ekitongole ekitwala ebirala ekikola ku by'ensimbi ekiri mu Nairobi ekya [[:en:UAP_Holdings|UAP Old Mutual Holdings]] . Okuva mu 2001 okutuuka mu 2005, yaliko Ssentebe wa [[:en:National_Social_Security_Fund_(Uganda)|NSSF Uganda]] . <ref name="Seek">http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/2814257.stm</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu Uganda, nga mu 1955. Kitaawe ye munnayuganda omututumufu mu by’enfuna era Munnabyabufuzi eyali ayitibwa [[:en:Onegi_Obel|Onegi Obel]] (1932–2008), eyaweereza ng’omumyuka wa Gavana wa Bank of Uganda okuva mu 1968 okutuuka mu 1973 era nga [[:en:Governor_of_the_Bank_of_Uganda|Gavana wa Bank of Uganda]] okuva mu 1973 okutuuka mu 1978. <ref name="Governors">https://web.archive.org/web/20180106063659/https://www.bou.or.ug/bou/services/museum/Governors_of_the_Bank.html</ref> Eby'enfuna Yabisomera mu yunivasite era naafuna diguli bbiri okuli eya [[:en:Economics|Diguli esooka mu By'enfuna]] ne [[:en:Economics|Diguli eyookubiri mu by'enfuna]] .
== Omulimu gwe ==
Mu 2001, yalondebwa okuba Ssentebe w’ekitongole kya Uganda eky'ea [[Ekitongole kya National Social Security Fund (Uganda)|Kittavvu Ky'abakozi ekya]] (NSSF). Mu 2003 yayogera ku "engeri ssente enkalu gyeziri ekirungo ekibula mu nkola y'okukulaakulanya ebyenfuna by'eggwanga" . Okusinziira ku byenfuna bya Uganda okwesigama ku nsimbi z'abagabi b'obuyambi n'emisolo egiva mu bintu ebiyingizibwa mu ggwanga. Wansi wa NSSF, Obel yagezaako okusonda ssente okuva mu mawanga ag'ebweru amalala n’okutwala mu maaso amateeka ga Bank of Uganda okutumbula entereka y’eggwanga. <ref name="Seek">http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/2814257.stm</ref> Kaweefube gwe yakola okutumbula ebyenfuna n’enteekateeka ya Uganda n’ebintu by’amakampuni atera okuvaako obutakkaanya era mu 2006, okugeza, yeenyigira mu lutalo lw’amateeka olw’okuzimba olutindo ogwassa mu matigga obulamu bw’abalimi b’omu kitundu.
Oluvannyuma lw’okuva mu NSSF, yafuuka dayirekita wa [[:en:UAP_Holdings|UAP Financial Services Uganda Limited]], kkampuni eri wansi w'eya [[:en:UAP_Holdings|UAP Holdings]], ng’emigabo gyayo gisuubulibwa ku counter, nga bwe balindirira okuwandiisibwa ku [[:en:Nairobi_Stock_Exchange|katale k’emigabo e Nairobi]] . <ref>{{Cite web |last=Gichane |first=Charles |date=9 January 2013 |title=UAP Begins Trading of New Shares |url=http://www.capitalfm.co.ke/business/2013/01/uap-begins-trading-of-new-shares/ |access-date=8 March 2015 |publisher=[[98.4 Capital FM]]}}</ref>
== Ebimwogerwako ==
Mu 2003, ng’akyali Ssentebe wa NSSF Uganda, yateekawo kkampuni ey’enjawulo eyitibwa Premier Developments Limited, kkampuni ya 50–50 eyali egabanibwa wakati wa NSSF Uganda ne Mugoya Estates Limited. NSSF yawaayo yiika 400 (160 ha) z’ettaka. Pulojekiti eno gavumenti yagisazaamu era Geoffrey Onegi Obel n’abalala ne baggulwako emisango. Omusango gwagobwa, kyokka abawaabi ba gavumenti ne baddamu okuguggulawo omulundi ogw’okubiri. <ref>https://web.archive.org/web/20150402113120/http://www.monitor.co.ug/News/National/Onegi-Obel-charged-afresh--remanded-to-Luzira-Prison/-/688334/2206624/-/vmjk0p/-/index.html</ref> Yaggyibwako emisango gyonna kubanga yasobola okukakasa mu kkooti nti yagoberera emitendera gyonna, omuli n’okufuna olukusa okuva ewa Minisita w’ebyensimbi, nga bwe kyetaagisa mu mateeka. Ettaka eryagulibwa mu 2004, bwe bwatuukira mu mwaka gwa 2014, lyali likubisaamu emirundi ebiri omuwendo okutuuka ku buwumbi bwa Uganda:16. <ref>http://www.newvision.co.ug/news/662296-onegi-obel-cleared-of-fraud-in-nssf-sh8b-case.html</ref>
== Ebijuliziddwa ==
* UAP Given Green Light On Unit Trust Management Archived 2 April 2015 at the
8n9hrdixncgh73o782o8flypopkwydz
Geoffrey Feta
0
11917
56369
41810
2026-06-21T18:40:47Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56369
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Feta''' Munnayuganda, munnabyabufuzi era mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu kiseera kino akiikirira Ayivu ey'oBuggwanjuba mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumin'emu]] . <ref name=":0">https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/arua/barifa-forest-saga-we-want-the-truth-but-not-diversionary-ethnic-sentiments-mp-feta</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/over-50-nrm-youth-leaders-blocked-from-meeting-museveni/</ref> <ref>http://ugandaradionetwork.com/story/arua-city-leaders-cry-to-government-over-increasing-burden-of-urban-refugees</ref> <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/feta-geofrey-6884/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/pictorial/mps-stun-audience-on-day-two-of-inauguration--3405288</ref>
Mu Paalamenti ey’ekkumin’emu Feta aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’amawulire, tekinologiya w’empuliziganya n’okulungamya eggwanga. <ref>https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-information-communication-technology-and-national-guidance/</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Feta, Geoffrey}}
39rky11d6zmmvn1dqcmjyg1zdasw6yi
Geoffrey Macho
0
12371
56375
43653
2026-06-21T18:42:15Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56375
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey''' '''Mangen''' '''Macho,''' yazaalibwa mu Gwakumi nga 12, 1973, nga Munnayuganda omusomesa, munnabyabufuzi era omubaka mu paalamenti akiikirira Munisipaali y'e Busia nga munnabyabufuzi atalina kibiina.<ref>{{Cite web |date=16 November 2020 |title=MP Macho's bodyguard shot dead |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-macho-s-bodyguard-shot-dead--3021758 |access-date=2021-09-06 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-15 |title=Flying Squad Commander held for killing MP's body guard in Busia |url=https://www.independent.co.ug/flying-squad-commander-held-for-killing-mps-body-guard-in-busia/ |access-date=2021-09-06 |website=The Independent (Uganda) |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Macho Geoffrey - 2016 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/macho-geoffrey-517/ |access-date=2023-02-08 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Ye ssentebe w’olukiiko lwa paalamenti oluvunaanyizibwa ku by'obulamu by'omu obwongo.<ref>{{Cite web |title=Macho wants MPs to take a mental test before contesting |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/140405 |access-date=2023-02-08 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Emiri gy'eby'obufuzi ==
Macho yalondebwa okugenda mu paalamenti ku tikiti y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] oluvannyuma lw’okuwangula eyatandikawo era omubaka eyali mu kifo Kevinah Taaka ow’ekibiina kya FDC mu 2016. Yaweereza ku bukiiko bwa Paalamenti obwa Sayaansi ne Tekinologoya, Obusuubuzi n'Obulambuzi wamu n'Omwenkano nkano mu paalamenti eye 10. Ono y’omu ku babaka ba NRM 20 abaakuba akalulu okusigaza ekomo ku myaka gya pulezidenti mu semateeka nga bawakanya ekiragiro ky’ekibiina okulonda okuggya ekomo ku myaka gya Pulezidenti okukkiriza Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okugenda mu maaso ng'ali mu ofiisi.<ref>{{Cite web |title=Hon. Macho Geoffrey |url=https://www.mpscanug.com/profile/machogeoffrey/ |access-date=2021-09-06 |website=MPScan Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Joshua |first=Walakira |date=9 August 2020 |title=Justice Ogoola, Aggrey Awori Eye MP Seats As Busia Incumbent MPs Struggle to Keep Their Positions |url=https://mulengeranews.com/justice-ogoola-aggrey-awori-eye-mp-seats-as-busia-incumbent-mps-struggle-to-keep-their-positions/ |access-date=2021-09-06 |website=mulengeranews.com |language=en-US |archive-date=2024-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241210080111/https://mulengeranews.com/justice-ogoola-aggrey-awori-eye-mp-seats-as-busia-incumbent-mps-struggle-to-keep-their-positions/ |url-status=dead }}</ref> Mu Gwomwenda 2020, yafiirwa tikiti ya NRM okuddamu okulondebwa mu paalamenti ng'afunye obubenro 2,389 ku Hassan Kamba eyalina 3,005. Oluvannyuma Macho yeesimbawo ku bwannamunigina ng’awagirwa ekiwayi kya FDC ekyali kigamba nti kyali kirekeddwa ebbali mu kulonda kw’ekibiina kyabwe, bwekyali mu kusunsula baani bekyali kigenda okukwasa tikiti y'ekibiina. Macho yawangula ng'alina obuwagizi bwa bamemba ba FDC n’okumannyikakwe okweyongera oluvannyuma lw’akalulu ke akaali kawakanya okuggyibwaawo kw'ekomo ku myaka gya Pulezidenti gy'aba alina okufugirako eggwanga mu semateeka.<ref>{{Cite web |title=Busia Municipality MP Geoffrey Macho Loses NRM Flag to Kamba Hassan |url=https://ugandaradionetwork.net/story/busia-municipality-mp-macho-lose-nrm-flag-to-kamba-hassan |access-date=2021-09-06 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
gm0vese73edk3o2glux3n1tka51ddti
Geoffrey Lutaaya
0
12927
56374
54262
2026-06-21T18:41:57Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56374
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Lutaaya''' muyimbi MunnaUganda , musuubuzi era munnabyabufuzi, eyaweerezako nga [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]] ow'eSsaza ly'e Kakuuto, Disitulikiti y'e Kyotera, wansi w’ekibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP) mu [[Parliament of Uganda|Paalaamenti ya Uganda]] ey’ekkuminEemu okuva mu 2021 okutuuka mu 2026.<ref>[https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf MEMBERS OF THE 11TH PARLIAMENT (2021-2026)In an interview in 2025]</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-18 |title=NUP loses 23 Parliamentary Seats |url=https://www.independent.co.ug/nup-loses-23-parliamentary-seats/ |access-date=2026-03-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Ye yatandikawo ekibiina ky’abayimbi ( Band) ekya De Nu Eagles. <ref name=":0">{{Cite web |last=Nangonzi |first=Yudaya |date=2019-09-04 |title=Artistes have their eyes on political offices come 2021 |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/artistes-have-their-eyes-on-political-offices-come-2021/ |access-date=2025-11-19 |website=The Observer |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Lutaaya yazaalibwa omugenzi Nelson Kaboggoza (Taata).<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-05-08 |title=Geoffrey Lutaya Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth |url=https://www.ugmuziki.com/artists/geoffrey-lutaya |access-date=2025-11-19 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Lutaaya yasomera ku ssomero lya Mitti Ebiri Primary School e Kyotera n’amaliriza pulayimale ye ku Mbuye Primary School e Rakai. Oluvannyuma yagenda mu Kololo High School, kyokka n’avaawo nga tannatuula bigezo bya siniya ey'okuna (Uganda Certificate of Education ,O-level) ng’omulimu gwe ogw’okuyimba gutandika okukula. Oluvannyuma yatuula ebigezo by'omutendera` gwa siniya ey'okuna (O-levels ) ku Makerere Day and Evening School for Adults (MAECA).<ref name=":2" />
== Emirimu gye ==
=== Ennyimba ===
Lutaaya amanyiddwa ng'omu ku bantu abakola ennyimba z'ebibiina mu [[Yuganda|Uganda]]. Ye yatandikawo Da Nu Eagles Band.<ref name=":1">{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-03-30 |title=Geoffrey Lutaaya not ready to 'expire' musically |url=https://mbu.ug/2021/03/31/geoffrey-lutaaya-not-ready-to-expire-musically/ |access-date=2025-11-19 |website=MBU |language=en-US}}</ref> Omulimu gwe mu kisaawe ky'okuyimba gubaddewo okumala ebbanga ddene ng'ayimba mu bifo eby'enjawulo, okukwata ennyimba, n'ebivvulu.
Oluvannyuma lw’okufuuka munnabyabufuzi,yategeeza nti tagenda kulekera awo muziki. Mu Gwokubiri 2025, ye yali munnakatemba omukulu mu kivvulu kya "Love Memories" .Ekivvulu ekyategekebwa ku [[Sheraton Kampala Hotel]] Gardens gye yakubira ennyimba wamu ne bandi ye okumala ekiseera ekiwanvu”.<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
==== Ezimu ku Nnyimba ze ====
Lutaaya amanyiddwa okuyingira eby'obufuzi eby’okulonda ku kaadi y'ekibiina kya [[National Unity Platform]] era n'alondebwa ng’omubaka wa Paalaamenti ow'Essza lye Kakuuto mu kulonda kwa bonna okwa 2021. Mu Paalamenti abadde mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kawuka ka siriimu n’ensonga ezikwatagana nabyo <ref>[https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20HIVAIDS%20AND%20RELATED%20MATTERS.pdf MEMBERSHIP OF THE COMMITTEE ON HIV/AIDS AND RELATED MA{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}TTERS]</ref>
Mu mwaka gwa 2021, yatonera ESsaza lye Kakuuto ambyulensi empya eyali n'ebikozesebwa mu kujjanjaba okuyambako mu kutambuza abalwadde mu kiseera ky'ekirwadde kya (”COVID-19 ).<ref>{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Oluvannyuma yayongerako ambyulensi ey'okubiri mu kitundu kino okusobola okulongoosa embeera y'eby'obulamu mu kitundu kye.<ref>[https://blizz.co.ug/6634/singer-big-eyes-ex-fiance-debbie-nantongo-sets-introduction-dates-with-new-lover Geoffrey Lutaaya Emulates Ssegirinya, Donates Second Ambulance To Kakuuto Constitue{{Cite web |date=2025-02-16 |title=Geoffrey Lutaaya's 'Love Memories' concert leaves fans thrilled |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaayas-love-memories-concert-leaves-fans-thrilled-2025021615061734364 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}ncy]</ref>
Mu mboozi ey'akafubo gye yalimu mu 2025, yagamba nti okulondebwa kwe ng’omubaka wa Paalamenti kye kimu ku birooto bye eby’obuto ebyatuukirira, era n’akiteeka ku kuba nti yali amanyi eby'obufuzi ku myaka emito ennyo bwe yali agenda ne kitaawe omuserikale ku nsonga z’okukolagana n’abantu b’omu kitundu.<ref>{{Cite web |last=Mwesigwa |first=Solomon |date=2025-01-25 |title=Geoffrey Lutaaya reveals his childhood dream of becoming MP came true in 2021 election |url=https://mbu.ug/2025/01/25/geoffrey-lutaaya-reveals-his-childhood-dream-of-becoming-mp-came-true-in-2021-election/ |access-date=2025-11-19 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Lutaaya ye mwami w'omuyimbi, Irene Namatovu nga naye mmemba omukulu mu kibiina kya Da Nu Eagles Band.<ref>{{Cite web |date=2024-09-02 |title=Geoffrey Lutaaya breaks silence on dating rumours with Faridah Nakazibwe |url=https://www.pulse.ug/story/geoffrey-lutaaya-faridah-nakazibwe-dating-rumours-2024090308253814167 |access-date=2025-11-19 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[National Unity Platform|Omukutu gw'Obumu bw'Eggwanga]]
* [[Okuyimba mu Uganda|Omuziki gwa Uganda]]
* [[Olukalala lw'abayimbi abannayuganda|Olukalala lw'abayimbi ba Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bayimbi]]
j6w633xg79wunmig21mo50a1lg31p7j
Gaster Nsereko
0
13000
56357
47596
2026-06-21T18:35:53Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56357
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gaster Nsereko''' (yazaalibwa 5 Ogwomusanvu 1965) mulabirizi mu kkanisa ya Uganda mu [[Yuganda|Uganda]] . Ye Mulabirizi ow’omusanvu era mu kiseera kino mu Bulabirizi bwa West Buganda mu Kkanisa ya Uganda .<ref name=":0">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-02-17 |title=Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese |url=https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yatukuzibwa era n'atuzibwa ku ntebe nga 30 Ogwokusatu 2025 mu [[Lutikko ya St Paul, Kako]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese |url=https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- |access-date=2025-12-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Senoga |first=Kefa |date=2025-04-04 |title=New West Buganda Diocese Bishop installed - Uganda Christian University |url=https://ucu.ac.ug/new-west-buganda-diocese-bishop-installed/ |access-date=2025-12-13 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Nsereko yazaalibwa nga 5 ogwomusanvu 1965 e Bbira Naakuwadde mu Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]] mu Uganda.
Alina Dipulooma mu by’enjigiriza ebya pulayimale okuva mu Institute of Teacher Education Kyambogo (kati [[Yunivasite y'e Kyambogo|Kyambogo University]] ) ne Bachelor of Divinity okuva mu [[Uganda Christian University]] (UCU).<ref name=":0">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-02-17 |title=Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese |url=https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIndependent2025">Independent, The (2025-02-17). [https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ "Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese"]. ''The Independent Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref>
== Obuweereza bwe mu kkanisa ==
Nsereko yatandika obuweereza bwe ku nkomerero y’emyaka gya 1980. Yatuuzibwa ku bwadyankoni nga 9 ogwekuminebiri 1989 ate nga wayise omwaka gumu, nga 10 ogwekuminebiri 1990, yakyusibwa nazzibwa mu Lutikko ya St. Andrew e Namukozi.
Mu myaka gye egy’obuweereza, yaweereza mu bifo eby’enjawulo ku maddaala agenjawulo mu kkanisa, omuli:
* Vicar w'ekkanisa ya St. John, Kakoma.<ref name=":0">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-02-17 |title=Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese |url=https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIndependent2025">Independent, The (2025-02-17). [https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ "Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese"]. ''The Independent Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref>
* Ssaabadinkoni wa Kakoma Ssaabadinkoni <ref name=":1">{{Cite web |title=Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese |url=https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- |access-date=2025-12-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- "Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref>
* Ssaabadinkoni w’e Masaka Ssaabadinkoni (atudde ku kkanisa ya St. John, Kijjabwemi).<ref name=":1" />
* Provost wa [[Lutikko ya St Paul, Kako]] .<ref name=":0" />
== Obulabirizi ==
Nga 16 ogwokubiri 2025, Ennyumba y’Abalabirizi b’Ekkanisa ya Uganda, yalonda Nsereko ng’omulabirizi ow’omusanvu mu bulabirizi bwa West Buganda. <ref name=":0">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-02-17 |title=Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese |url=https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIndependent2025">Independent, The (2025-02-17). [https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ "Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese"]. ''The Independent Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref> Yalondebwa okusikira Rt. Rev. '''[[Henry Katumba Tamale]]''', eyali atuuse ku myaka egy'okuwummula obuweereza mu butongole era nga gy'emyaka 65.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese |url=https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- |access-date=2025-12-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- "Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref>
Nsereko yatukuzibwa era n’atuzibwa ku ntebe nga 30 Ogwokusatu 2025 Ssaabalabirizi w’Ekkanisa ya Uganda, [[Stephen Kaziimba|Stephen Kaziimba Mugalu]] . <ref name=":2">{{Cite web |date=2025-03-31 |title=New West Buganda bishop starts journey of hope after consecration |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/new-west-buganda-bishop-starts-journey-of-hope-after-consecration-4985114 |access-date=2025-12-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Omukolo guno gwali ku kitebe ky’obulabirizi, [[Lutikko ya St Paul, Kako|Lutikko ya St. Paul, Kako]], mu [[Masaka|kibuga Masaka]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese |url=https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- |access-date=2025-12-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://ugandaradionetwork.net/story/canon-nsereko-installed-as-seventh-bishop-of-west-buganda-diocese- "Canon Nsereko Installed As Seventh Bishop of West Buganda Diocese"]. ''Uganda Radionetwork''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref><ref name=":2" />
Mu kiseera we yalondebwa, Nsereko yalina emyaka 60, ekitegeeza nti asuubirwa okuweereza ekisanja kya myaka etaano nga tannatuuka ku myaka Ekkanisa ya Uganda gy’eyakkaanyako okuwummulirako.<ref name=":0">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-02-17 |title=Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese |url=https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIndependent2025">Independent, The (2025-02-17). [https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ "Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese"]. ''The Independent Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Nsereko mufumbo ne Sarah Nsereko. Bombi balina abaana basatu.<ref name=":0">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-02-17 |title=Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese |url=https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFIndependent2025">Independent, The (2025-02-17). [https://www.independent.co.ug/canon-nsereko-is-7th-bishop-of-west-buganda-diocese/ "Canon Nsereko is 7th Bishop of West Buganda Diocese"]. ''The Independent Uganda''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-12-13</span></span>.</cite></ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references responsive="1"></references>
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
puky6iiyw530wnm3th9denx803ye84r
Rubanda-Mayonza
0
13167
56319
48857
2026-06-21T16:01:07Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56319
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubanda-Mayonza''', era amanyiddwa nga Rutabatiina Mwene Busingye Emanzi Etahunga, munnayuganda, mukugu mu misono gy'engoye, musuubuzi era mutandisi wa mirimu. Ye yatandikawo Rubanda Mayonza fashion, e-commerce brand ekola ku misono gya Afirika mu Uganda.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Rubanda Mayonza O-level ne A-level yabisomera ku [[Ntare School|ssomero lya Ntare]] e Mbarara. Mu 2013 yayingira [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] era mu 2018 nabamutikira diguli mu [[:en:Human_nutrition|by'endya y'abantu]] .<ref>{{Cite web |title=Inside The Life of A campus Pan Afrikanist |url=https://campusbee.ug/careers/interviews/inside-the-life-of-a-campus-pan-afrikanist/ |access-date=2 July 2016 |website=campusbee}}</ref> Okwagalaeby'emisono n'okumodola (modeling) yabitandika akyali ku yunivasite y'emakerere weyetabanga mu misono egyenjawulo egyategekebwanga okwetoloola yunivasite.<ref>{{Cite web |date=2016-04-29 |title=PIX! How the Africa Hall Fashion and Talent night went down |url=https://campusbee.ug/news/pix-how-the-africa-hall-fashion-and-talent-night-went-down/ |access-date=2021-05-01 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
Ng'ali e Makerere, yakulembera ekibiina ky’abavubuka ekya pan African youth frontier organization ekimanyiddwa nga Waharakati Africa. Okunyikira mu Pan Africa kweyolaka nnyo mu ngeri gy’akwatamu emisono gino. Ng'anatera okva ku yunivasite, yatandika okuleeta emisono emirala mu [[:en:Kitenge|tunic(Bitenge) y’Afirika]] ng’akola dizayini y’engoye z’emisono eziriko omulamwa gwa Pan Africa.
== Bizinensi n’emirimu ==
Rubanda mayonza yatandika omulimu gwe ogw’emisono bwe yatandikawo amaduuka g’emisono ku yintaneeti agalina omulamwa gwa africa ku mikutu gy’obusuubuzi ku yintaneeti mu Kampala Uganda mu 2015.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''okujuliza kwetagisa'' ]</sup> Mu 2017, yatandika okukola emisono gy'amasati g’abasajja ku dduuka lye [[:en:Jumia|erya Jumia]] ku yintaneeti. Emisono gye oluvannyuma yagyongerayo n'atandika n'okukula engoye z’abakyala n’ebintu ebirala nga, enkoofiira, amasweta n’obukooti.
Ebintu Rubanda-Mayonza by’akuŋŋaanyizza bisikirizibwa emisono gy’aba Pan Africanists n’obuwangwa bwa bannayuganda era ne bisuubulibwa nga bikwatagana n’enzikiriza ya pan Africanism. Ye nnannyini kkampuni eno era ye dizayina omukulu owa kkampuni eno, akulembera ttiimu ezikola emisono n’okulabirira enkola yonna ey’okuyiiya.<ref>{{Cite web |title=RUBANDA-MAYONZA FASHION :: Uganda :: OpenCorporates |url=https://opencorporates.com/companies/ug/80020001579899 |access-date=2021-05-01 |website=opencorporates.com}}</ref>
035d88vcnkxdjcmom9m59uycwhxoewn
56320
56319
2026-06-21T16:02:15Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56320
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubanda-Mayonza''', era amanyiddwa nga Rutabatiina Mwene Busingye Emanzi Etahunga, [[Munnayuganda]], mukugu mu misono gy'engoye, musuubuzi era mutandisi wa mirimu. Ye yatandikawo Rubanda Mayonza fashion, e-commerce brand ekola ku misono gya Afirika mu Uganda.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Rubanda Mayonza O-level ne A-level yabisomera ku [[Ntare School|ssomero lya Ntare]] e Mbarara. Mu 2013 yayingira [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] era mu 2018 nabamutikira diguli mu [[:en:Human_nutrition|by'endya y'abantu]] .<ref>{{Cite web |title=Inside The Life of A campus Pan Afrikanist |url=https://campusbee.ug/careers/interviews/inside-the-life-of-a-campus-pan-afrikanist/ |access-date=2 July 2016 |website=campusbee}}</ref> Okwagalaeby'emisono n'okumodola (modeling) yabitandika akyali ku yunivasite y'emakerere weyetabanga mu misono egyenjawulo egyategekebwanga okwetoloola yunivasite.<ref>{{Cite web |date=2016-04-29 |title=PIX! How the Africa Hall Fashion and Talent night went down |url=https://campusbee.ug/news/pix-how-the-africa-hall-fashion-and-talent-night-went-down/ |access-date=2021-05-01 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
Ng'ali e Makerere, yakulembera ekibiina ky’abavubuka ekya pan African youth frontier organization ekimanyiddwa nga Waharakati Africa. Okunyikira mu Pan Africa kweyolaka nnyo mu ngeri gy’akwatamu emisono gino. Ng'anatera okva ku yunivasite, yatandika okuleeta emisono emirala mu [[:en:Kitenge|tunic(Bitenge) y’Afirika]] ng’akola dizayini y’engoye z’emisono eziriko omulamwa gwa Pan Africa.
== Bizinensi n’emirimu ==
Rubanda mayonza yatandika omulimu gwe ogw’emisono bwe yatandikawo amaduuka g’emisono ku yintaneeti agalina omulamwa gwa africa ku mikutu gy’obusuubuzi ku yintaneeti mu Kampala Uganda mu 2015.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''okujuliza kwetagisa'' ]</sup> Mu 2017, yatandika okukola emisono gy'amasati g’abasajja ku dduuka lye [[:en:Jumia|erya Jumia]] ku yintaneeti. Emisono gye oluvannyuma yagyongerayo n'atandika n'okukula engoye z’abakyala n’ebintu ebirala nga, enkoofiira, amasweta n’obukooti.
Ebintu Rubanda-Mayonza by’akuŋŋaanyizza bisikirizibwa emisono gy’aba Pan Africanists n’obuwangwa bwa bannayuganda era ne bisuubulibwa nga bikwatagana n’enzikiriza ya pan Africanism. Ye nnannyini kkampuni eno era ye dizayina omukulu owa kkampuni eno, akulembera ttiimu ezikola emisono n’okulabirira enkola yonna ey’okuyiiya.<ref>{{Cite web |title=RUBANDA-MAYONZA FASHION :: Uganda :: OpenCorporates |url=https://opencorporates.com/companies/ug/80020001579899 |access-date=2021-05-01 |website=opencorporates.com}}</ref>
m3ntpuylsxtk89fhegvtpq6gnawjxdl
56321
56320
2026-06-21T16:04:45Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56321
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubanda-Mayonza''', era amanyiddwa nga Rutabatiina Mwene Busingye Emanzi Etahunga, [[Munnayuganda]], mukugu mu misono gy'engoye, musuubuzi era mutandisi wa mirimu. Ye yatandikawo Rubanda Mayonza fashion, e-commerce brand ekola ku misono gya Afirika mu Uganda.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Rubanda Mayonza siniya ey'okuna (O-level) n'eyomukaaga ( A-level) yabisomera ku ssomero lya [[Ntare School|Ntare school]] e Mbarara. Mu 2013 yayingira [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] era mu 2018 n'atikkirwa diguli mu [[:en:Human_nutrition|by'endya y'abantu]].<ref>{{Cite web |title=Inside The Life of A campus Pan Afrikanist |url=https://campusbee.ug/careers/interviews/inside-the-life-of-a-campus-pan-afrikanist/ |access-date=2 July 2016 |website=campusbee}}</ref> Okwagala eby'emisono n'okumodola (modeling) yabitandika akyali ku yunivasite y'e Makerere bweyetabanga mu misono egyenjawulo egyategekebwanga okwetoloola yunivasite.<ref>{{Cite web |date=2016-04-29 |title=PIX! How the Africa Hall Fashion and Talent night went down |url=https://campusbee.ug/news/pix-how-the-africa-hall-fashion-and-talent-night-went-down/ |access-date=2021-05-01 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
Ng'ali e Makerere, yakulembera ekibiina ky’abavubuka ekya pan African youth frontier organization ekimanyiddwa nga Waharakati Africa. Okunyikira mu Pan Africa kweyolaka nnyo mu ngeri gy’akwatamu emisono gino. Ng'anatera okva ku yunivasite, yatandika okuleeta emisono emirala mu [[:en:Kitenge|tunic(Bitenge) y’Afirika]] ng’akola dizayini y’engoye z’emisono eziriko omulamwa gwa Pan Africa.
== Bizinensi n’emirimu ==
Rubanda mayonza yatandika omulimu gwe ogw’emisono bwe yatandikawo amaduuka g’emisono ku yintaneeti agalina omulamwa gwa africa ku mikutu gy’obusuubuzi ku yintaneeti mu Kampala Uganda mu 2015.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''okujuliza kwetagisa'' ]</sup> Mu 2017, yatandika okukola emisono gy'amasati g’abasajja ku dduuka lye [[:en:Jumia|erya Jumia]] ku yintaneeti. Emisono gye oluvannyuma yagyongerayo n'atandika n'okukula engoye z’abakyala n’ebintu ebirala nga, enkoofiira, amasweta n’obukooti.
Ebintu Rubanda-Mayonza by’akuŋŋaanyizza bisikirizibwa emisono gy’aba Pan Africanists n’obuwangwa bwa bannayuganda era ne bisuubulibwa nga bikwatagana n’enzikiriza ya pan Africanism. Ye nnannyini kkampuni eno era ye dizayina omukulu owa kkampuni eno, akulembera ttiimu ezikola emisono n’okulabirira enkola yonna ey’okuyiiya.<ref>{{Cite web |title=RUBANDA-MAYONZA FASHION :: Uganda :: OpenCorporates |url=https://opencorporates.com/companies/ug/80020001579899 |access-date=2021-05-01 |website=opencorporates.com}}</ref>
kfj05ztr6aavtw5eznwthp1shjxcfnj
56322
56321
2026-06-21T16:06:56Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56322
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubanda-Mayonza''', era amanyiddwa nga Rutabatiina Mwene Busingye Emanzi Etahunga, [[Munnayuganda]], mukugu mu misono gy'engoye, musuubuzi era mutandisi wa mirimu. Ye yatandikawo Rubanda Mayonza fashion, e-commerce brand ekola ku misono gya Afirika mu Uganda.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Rubanda Mayonza siniya ey'okuna (O-level) n'eyomukaaga ( A-level) yabisomera ku ssomero lya [[Ntare School|Ntare school]] e Mbarara. Mu 2013 yayingira [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] era mu 2018 n'atikkirwa diguli mu [[:en:Human_nutrition|by'endya y'abantu]].<ref>{{Cite web |title=Inside The Life of A campus Pan Afrikanist |url=https://campusbee.ug/careers/interviews/inside-the-life-of-a-campus-pan-afrikanist/ |access-date=2 July 2016 |website=campusbee}}</ref> Okwagala eby'emisono n'okumodola (modeling) yabitandika akyali ku yunivasite y'e Makerere bweyetabanga mu misono egyenjawulo egyategekebwanga okwetoloola yunivasite.<ref>{{Cite web |date=2016-04-29 |title=PIX! How the Africa Hall Fashion and Talent night went down |url=https://campusbee.ug/news/pix-how-the-africa-hall-fashion-and-talent-night-went-down/ |access-date=2021-05-01 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
Ng'ali e Makerere, yakulembera ekibiina ky’abavubuka ekya pan African youth frontier organization ekimanyiddwa nga Waharakati Africa. Okunyikira mu Pan Africa kweyolekera nnyo mu ngeri gy’akwatamu emisono gino. Ng'anatera okuva ku yunivasite, yatandika okuleeta emisono emirala mu ngoye z'ebitengi ng’akola dizayini z’engoye n’emisono egigoberera omulamwa gwa Pan Africa.
== Bizinensi n’emirimu ==
Rubanda mayonza yatandika omulimu gwe ogw’emisono bwe yatandikawo amaduuka g’emisono ku yintaneeti agalina omulamwa gwa africa ku mikutu gy’obusuubuzi ku yintaneeti mu Kampala Uganda mu 2015.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''okujuliza kwetagisa'' ]</sup> Mu 2017, yatandika okukola emisono gy'amasati g’abasajja ku dduuka lye [[:en:Jumia|erya Jumia]] ku yintaneeti. Emisono gye oluvannyuma yagyongerayo n'atandika n'okukula engoye z’abakyala n’ebintu ebirala nga, enkoofiira, amasweta n’obukooti.
Ebintu Rubanda-Mayonza by’akuŋŋaanyizza bisikirizibwa emisono gy’aba Pan Africanists n’obuwangwa bwa bannayuganda era ne bisuubulibwa nga bikwatagana n’enzikiriza ya pan Africanism. Ye nnannyini kkampuni eno era ye dizayina omukulu owa kkampuni eno, akulembera ttiimu ezikola emisono n’okulabirira enkola yonna ey’okuyiiya.<ref>{{Cite web |title=RUBANDA-MAYONZA FASHION :: Uganda :: OpenCorporates |url=https://opencorporates.com/companies/ug/80020001579899 |access-date=2021-05-01 |website=opencorporates.com}}</ref>
tqqn4e6fuzgtpqlrte2e5q6366pu2j2
56323
56322
2026-06-21T16:09:56Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56323
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubanda-Mayonza''', era amanyiddwa nga Rutabatiina Mwene Busingye Emanzi Etahunga, [[Munnayuganda]], mukugu mu misono gy'engoye, musuubuzi era mutandisi wa mirimu. Ye yatandikawo Rubanda Mayonza fashion, e-commerce brand ekola ku misono gya Afirika mu Uganda.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Rubanda Mayonza siniya ey'okuna (O-level) n'eyomukaaga ( A-level) yabisomera ku ssomero lya [[Ntare School|Ntare school]] e Mbarara. Mu 2013 yayingira [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] era mu 2018 n'atikkirwa diguli mu [[:en:Human_nutrition|by'endya y'abantu]].<ref>{{Cite web |title=Inside The Life of A campus Pan Afrikanist |url=https://campusbee.ug/careers/interviews/inside-the-life-of-a-campus-pan-afrikanist/ |access-date=2 July 2016 |website=campusbee}}</ref> Okwagala eby'emisono n'okumodola (modeling) yabitandika akyali ku yunivasite y'e Makerere bweyetabanga mu misono egyenjawulo egyategekebwanga okwetoloola yunivasite.<ref>{{Cite web |date=2016-04-29 |title=PIX! How the Africa Hall Fashion and Talent night went down |url=https://campusbee.ug/news/pix-how-the-africa-hall-fashion-and-talent-night-went-down/ |access-date=2021-05-01 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
Ng'ali e Makerere, yakulembera ekibiina ky’abavubuka ekya pan African youth frontier organization ekimanyiddwa nga Waharakati Africa. Okunyikira mu Pan Africa kweyolekera nnyo mu ngeri gy’akwatamu emisono gino. Ng'anatera okuva ku yunivasite, yatandika okuleeta emisono emirala mu ngoye z'ebitengi ng’akola dizayini z’engoye n’emisono egigoberera omulamwa gwa Pan Africa.
== Bizinensi n’emirimu gye ==
Rubanda mayonza yatandika omulimu gwe ogw’emisono bwe yatandikawo amaduuka g’emisono ku yintaneeti agalina omulamwa gwa africa ku mikutu gy’obusuubuzi ku yintaneeti mu Kampala, Uganda mu 2015. Mu 2017, yatandika okukola emisono gy'amasati g’abasajja ku dduuka lye ery'okubanja kya Jumia ku yintaneeti. Emisono gye oluvannyuma yagyongerayo n'atandika n'okukola engoye z’abakyala n’ebintu ebirala nga, enkoofiira, amasweta n’obukooti.
Ebintu Rubanda-Mayonza by’akuŋŋaanyizza bisikirizibwa emisono gy’aba Pan Africanists n’obuwangwa bwa Bannayuganda era ne bisuubulibwa nga bikwatagana n’enzikiriza ya pan Africanism. Ye nnannyini kkampuni eno era ye dizayina omukulu owa kkampuni eno, akulembera ttiimu ezikola emisono n’okulabirira enkola yonna ey’okuyiiya.<ref>{{Cite web |title=RUBANDA-MAYONZA FASHION :: Uganda :: OpenCorporates |url=https://opencorporates.com/companies/ug/80020001579899 |access-date=2021-05-01 |website=opencorporates.com}}</ref>
t9vate9fj1o8a0sqomkshjfjdhr0gia
56324
56323
2026-06-21T16:10:40Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56324
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubanda-Mayonza''', era amanyiddwa nga Rutabatiina Mwene Busingye Emanzi Etahunga, [[Munnayuganda]], mukugu mu misono gy'engoye, musuubuzi era mutandisi wa mirimu. Ye yatandikawo Rubanda Mayonza fashion, e-commerce brand ekola ku misono gya Afirika mu Uganda.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Rubanda Mayonza siniya ey'okuna (O-level) n'eyomukaaga ( A-level) yabisomera ku ssomero lya [[Ntare School|Ntare school]] e Mbarara. Mu 2013 yayingira [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] era mu 2018 n'atikkirwa diguli mu [[:en:Human_nutrition|by'endya y'abantu]].<ref>{{Cite web |title=Inside The Life of A campus Pan Afrikanist |url=https://campusbee.ug/careers/interviews/inside-the-life-of-a-campus-pan-afrikanist/ |access-date=2 July 2016 |website=campusbee}}</ref> Okwagala eby'emisono n'okumodola (modeling) yabitandika akyali ku yunivasite y'e Makerere bweyetabanga mu misono egyenjawulo egyategekebwanga okwetoloola yunivasite.<ref>{{Cite web |date=2016-04-29 |title=PIX! How the Africa Hall Fashion and Talent night went down |url=https://campusbee.ug/news/pix-how-the-africa-hall-fashion-and-talent-night-went-down/ |access-date=2021-05-01 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
Ng'ali e Makerere, yakulembera ekibiina ky’abavubuka ekya pan African youth frontier organization ekimanyiddwa nga Waharakati Africa. Okunyikira mu Pan Africa kweyolekera nnyo mu ngeri gy’akwatamu emisono gino. Ng'anatera okuva ku yunivasite, yatandika okuleeta emisono emirala mu ngoye z'ebitengi ng’akola dizayini z’engoye n’emisono egigoberera omulamwa gwa Pan Africa.
== Bizinensi n’emirimu gye ==
Rubanda mayonza yatandika omulimu gwe ogw’emisono bwe yatandikawo amaduuka g’emisono ku yintaneeti agalina omulamwa gwa africa ku mikutu gy’obusuubuzi ku yintaneeti mu Kampala, Uganda mu 2015. Mu 2017, yatandika okukola emisono gy'amasati g’abasajja ku dduuka lye ery'okubanja kya Jumia ku yintaneeti. Emisono gye oluvannyuma yagyongerayo n'atandika n'okukola engoye z’abakyala n’ebintu ebirala nga, enkoofiira, amasweta n’obukooti.
Ebintu Rubanda-Mayonza by’akuŋŋaanyizza bisikirizibwa emisono gy’aba Pan Africanists n’obuwangwa bwa Bannayuganda era ne bisuubulibwa nga bikwatagana n’enzikiriza ya pan Africanism. Ye nnannyini kkampuni eno era ye dizayina omukulu owa kkampuni eno, akulembera ttiimu ezikola emisono n’okulabirira enkola yonna ey’okuyiiya.<ref>{{Cite web |title=RUBANDA-MAYONZA FASHION :: Uganda :: OpenCorporates |url=https://opencorporates.com/companies/ug/80020001579899 |access-date=2021-05-01 |website=opencorporates.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
4sx36sw3tg860swu0c2hlw2csalgvlp
Abbas Kaijuka
0
13172
56345
48923
2026-06-21T17:57:16Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56345
wikitext
text/x-wiki
'''Abbas Kaijuka''' [[Munnayuganda]] munnamisono, omukugu mu kukola emisono ne dizayini era omukung’aanya w’emisono amanyiddwa olwa brand ye eya ''Kai’s Divo'' .<ref>{{Cite web |title=Meet Kaijuka Abbas, Every Kampala Celebrity’s Favourite Fashion Stylist |url=https://bigeye.ug/meet-kaijuka-abbas-every-kampala-celebritys-favourite-fashion-stylist/ |access-date=2 November 2020 |website=Big Eye}}</ref>
== Engule n'okusiimibwa ==
Ono yawangula engule y’omusajja asinga muby'emisono mu buvanjuba bwa Afirika mu mpaka za East Africa Fashion Awards eza 2020 ate n’afuna engule y’emisono gy’omwaka mu mpaka za Abryanz Style & Fashion Awards eza 2016 era yafuna okusunsulwa okw’enjawulo omuli n’egule ewebwa dezayina asinze mu East Africa mu wiiki y’emisono gy’Oluswayiri eya 2017. <ref>{{Cite web |title=ABBAS, KANSIIME, MCENSAL SCHOOL OF FASHION, SWAHILI FASHION WEEK EMERGE WINNERS AT EAST AFRICA FASHION AWARDS 2020 |url=https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128135316/https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=1 November 2020 |website=Haute Fashion Africa}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kawalha |first=Shamim |title=Abbas Kaijuka Reveals Success Behind his Fashion Line |url=https://chimpreports.com/abbas-kaijuka-reveals-success-behind-his-fashion-line/ |access-date=1 November 2020 |website=Chimp Reports}}</ref>
== Engule n’okusunsulwa ==
{| class="wikitable" width=""
! colspan="6" style="background: #FBFC8A;" |Engule & Okusunsulwa
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Engule
!Etuluba
!Alizaati
!Ref
|-
|2021
|Engule y'omukozi w'emisono mu Afrika
|Ekika ky'emisono ekisinga obulungi mu Afrika
|Template: Won
|<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-11-22 |title=Kaijuka Abbas wins big at African Fashion Designer Awards 2021 in Nigeria |url=https://mbu.ug/2021/11/22/kaijuka-abbas-wins-big-at-african-fashion-designer-awards-2021-in-nigeria/ |access-date=2024-11-18 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |Engule z'emisono mu buvanjuba bwa Afrika
|Omusajja asinga okukola emisono mu East Africa
|Template:won
|
|-
|Dizayini w'omwaka
|Template:Won
|
|-
| rowspan="2" |2019
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template: Won
|
|-
|The Man Awards Nigeria
|Omukugu mu kukola emisono mu ow'omwaka Africa
|Template:Won
|
|-
| rowspan="4" |2018
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Fashion stylist of the year
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|The Man Wards, Nigeria
|Dizayini w'omwaka mu Africa
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|East African Designer of the year
|Template:Won
| <ref>{{Cite web |title=See Every Look From Kai’s Divo Collection’s New Collection Presented at Swahili Fashion Week |url=https://satisfashionug.com/see-every-look-from-kais-divo-collections-new-collection-presented-at-swahili-fashion-week/ |access-date=2 November 2020 |website=Satisfashion Ug}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2017
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|East African Designer of the year
|Template:Nom
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Rising star Awards
|Celebrity stylist of the year
|Template:Won
|
|-
|}
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Laba ne ==
* [[Abryanz]]
* [[Stella Atal]]
* [[Fatumah Asha]]
* [[Sylvia Owori|Sylivia Owori]]
* [[Anita Beryl]]
* [[Santa Anzo]]
*
2jxfz96a86felintlxr12kw38qmnojd
56346
56345
2026-06-21T17:57:57Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56346
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abbas Kaijuka''' [[Munnayuganda]] munnamisono, omukugu mu kukola emisono ne dizayini era omukung’aanya w’emisono amanyiddwa olwa brand ye eya ''Kai’s Divo'' .<ref>{{Cite web |title=Meet Kaijuka Abbas, Every Kampala Celebrity’s Favourite Fashion Stylist |url=https://bigeye.ug/meet-kaijuka-abbas-every-kampala-celebritys-favourite-fashion-stylist/ |access-date=2 November 2020 |website=Big Eye}}</ref>
== Engule n'okusiimibwa ==
Ono yawangula engule y’omusajja asinga muby'emisono mu buvanjuba bwa Afirika mu mpaka za East Africa Fashion Awards eza 2020 ate n’afuna engule y’emisono gy’omwaka mu mpaka za Abryanz Style & Fashion Awards eza 2016 era yafuna okusunsulwa okw’enjawulo omuli n’egule ewebwa dezayina asinze mu East Africa mu wiiki y’emisono gy’Oluswayiri eya 2017. <ref>{{Cite web |title=ABBAS, KANSIIME, MCENSAL SCHOOL OF FASHION, SWAHILI FASHION WEEK EMERGE WINNERS AT EAST AFRICA FASHION AWARDS 2020 |url=https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128135316/https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=1 November 2020 |website=Haute Fashion Africa}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kawalha |first=Shamim |title=Abbas Kaijuka Reveals Success Behind his Fashion Line |url=https://chimpreports.com/abbas-kaijuka-reveals-success-behind-his-fashion-line/ |access-date=1 November 2020 |website=Chimp Reports}}</ref>
== Engule n’okusunsulwa ==
{| class="wikitable" width=""
! colspan="6" style="background: #FBFC8A;" |Engule & Okusunsulwa
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Engule
!Etuluba
!Alizaati
!Ref
|-
|2021
|Engule y'omukozi w'emisono mu Afrika
|Ekika ky'emisono ekisinga obulungi mu Afrika
|Template: Won
|<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-11-22 |title=Kaijuka Abbas wins big at African Fashion Designer Awards 2021 in Nigeria |url=https://mbu.ug/2021/11/22/kaijuka-abbas-wins-big-at-african-fashion-designer-awards-2021-in-nigeria/ |access-date=2024-11-18 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |Engule z'emisono mu buvanjuba bwa Afrika
|Omusajja asinga okukola emisono mu East Africa
|Template:won
|
|-
|Dizayini w'omwaka
|Template:Won
|
|-
| rowspan="2" |2019
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template: Won
|
|-
|The Man Awards Nigeria
|Omukugu mu kukola emisono mu ow'omwaka Africa
|Template:Won
|
|-
| rowspan="4" |2018
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Fashion stylist of the year
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|The Man Wards, Nigeria
|Dizayini w'omwaka mu Africa
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|East African Designer of the year
|Template:Won
| <ref>{{Cite web |title=See Every Look From Kai’s Divo Collection’s New Collection Presented at Swahili Fashion Week |url=https://satisfashionug.com/see-every-look-from-kais-divo-collections-new-collection-presented-at-swahili-fashion-week/ |access-date=2 November 2020 |website=Satisfashion Ug}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2017
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|East African Designer of the year
|Template:Nom
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Rising star Awards
|Celebrity stylist of the year
|Template:Won
|
|-
|}
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Laba ne ==
* [[Abryanz]]
* [[Stella Atal]]
* [[Fatumah Asha]]
* [[Sylvia Owori|Sylivia Owori]]
* [[Anita Beryl]]
* [[Santa Anzo]]
*
c3q5fs5t15tgm92vw78m1oasc875k41
56347
56346
2026-06-21T17:59:32Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56347
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abbas Kaijuka''' [[Munnayuganda]] munnamisono, omukugu mu kukola emisono ne dizayini era omukung’aanya w’emisono amanyiddwa olwa brand ye eya ''Kai’s Divo'' .<ref>{{Cite web |title=Meet Kaijuka Abbas, Every Kampala Celebrity’s Favourite Fashion Stylist |url=https://bigeye.ug/meet-kaijuka-abbas-every-kampala-celebritys-favourite-fashion-stylist/ |access-date=2 November 2020 |website=Big Eye}}</ref>
== Engule n'okusiimibwa ==
Ono yawangula engule y’omusajja asinga mu by'emisono mu Buvanjuba bwa Afirika mu mpaka za East Africa Fashion Awards eza 2020 ate n’afuna engule y’emisono gy’omwaka mu mpaka za Abryanz Style & Fashion Awards eza 2016 era yafuna okusunsulwa okw’enjawulo omuli n’egule ewebwa dezayina asinze mu East Africa mu 2017 Swahili Fashion Week.<ref>{{Cite web |title=ABBAS, KANSIIME, MCENSAL SCHOOL OF FASHION, SWAHILI FASHION WEEK EMERGE WINNERS AT EAST AFRICA FASHION AWARDS 2020 |url=https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128135316/https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=1 November 2020 |website=Haute Fashion Africa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kawalha |first=Shamim |title=Abbas Kaijuka Reveals Success Behind his Fashion Line |url=https://chimpreports.com/abbas-kaijuka-reveals-success-behind-his-fashion-line/ |access-date=1 November 2020 |website=Chimp Reports}}</ref>
== Engule n’okusunsulwa ==
{| class="wikitable" width=""
! colspan="6" style="background: #FBFC8A;" |Engule & Okusunsulwa
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Engule
!Etuluba
!Alizaati
!Ref
|-
|2021
|Engule y'omukozi w'emisono mu Afrika
|Ekika ky'emisono ekisinga obulungi mu Afrika
|Template: Won
|<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-11-22 |title=Kaijuka Abbas wins big at African Fashion Designer Awards 2021 in Nigeria |url=https://mbu.ug/2021/11/22/kaijuka-abbas-wins-big-at-african-fashion-designer-awards-2021-in-nigeria/ |access-date=2024-11-18 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |Engule z'emisono mu buvanjuba bwa Afrika
|Omusajja asinga okukola emisono mu East Africa
|Template:won
|
|-
|Dizayini w'omwaka
|Template:Won
|
|-
| rowspan="2" |2019
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template: Won
|
|-
|The Man Awards Nigeria
|Omukugu mu kukola emisono mu ow'omwaka Africa
|Template:Won
|
|-
| rowspan="4" |2018
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Fashion stylist of the year
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|The Man Wards, Nigeria
|Dizayini w'omwaka mu Africa
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|East African Designer of the year
|Template:Won
| <ref>{{Cite web |title=See Every Look From Kai’s Divo Collection’s New Collection Presented at Swahili Fashion Week |url=https://satisfashionug.com/see-every-look-from-kais-divo-collections-new-collection-presented-at-swahili-fashion-week/ |access-date=2 November 2020 |website=Satisfashion Ug}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2017
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|East African Designer of the year
|Template:Nom
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Ebirabo bya Abryanz Style & Fashion Awards
|Omukugu mu kukola emisono mu mwaka
|Template:Won
|
|-
|Rising star Awards
|Celebrity stylist of the year
|Template:Won
|
|-
|}
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Laba ne ==
* [[Abryanz]]
* [[Stella Atal]]
* [[Fatumah Asha]]
* [[Sylvia Owori|Sylivia Owori]]
* [[Anita Beryl]]
* [[Santa Anzo]]
*
rabl7upjeudjaeod5mob8hu237m5fh3
56348
56347
2026-06-21T18:08:23Z
Nambogo Catharine
6408
56348
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abbas Kaijuka''' [[Munnayuganda]] munnamisono, omukugu mu kukola emisono ne dizayini era omukung’aanya w’emisono amanyiddwa olwa brand ye eya ''Kai’s Divo'' .<ref>{{Cite web |title=Meet Kaijuka Abbas, Every Kampala Celebrity’s Favourite Fashion Stylist |url=https://bigeye.ug/meet-kaijuka-abbas-every-kampala-celebritys-favourite-fashion-stylist/ |access-date=2 November 2020 |website=Big Eye}}</ref>
== Engule n'okusiimibwa ==
Ono yawangula engule y’omusajja asinga mu by'emisono mu Buvanjuba bwa Afirika mu mpaka za East Africa Fashion Awards eza 2020 ate n’afuna engule y’emisono gy’omwaka mu mpaka za Abryanz Style & Fashion Awards eza 2016 era yafuna okusunsulwa okw’enjawulo omuli n’egule ewebwa dezayina asinze mu East Africa mu 2017 Swahili Fashion Week.<ref>{{Cite web |title=ABBAS, KANSIIME, MCENSAL SCHOOL OF FASHION, SWAHILI FASHION WEEK EMERGE WINNERS AT EAST AFRICA FASHION AWARDS 2020 |url=https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128135316/https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=1 November 2020 |website=Haute Fashion Africa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kawalha |first=Shamim |title=Abbas Kaijuka Reveals Success Behind his Fashion Line |url=https://chimpreports.com/abbas-kaijuka-reveals-success-behind-his-fashion-line/ |access-date=1 November 2020 |website=Chimp Reports}}</ref>
== Engule n’okusunsulwa ==
{| class="wikitable" width=""
! colspan="6" style="background: #FBFC8A;" |Engule & Okusunsulwa
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Engule
!Etuluba
!Alizaati
!Ref
|-
|2021
|Engule ya African Fashion Designer Awards
|Ekika ky'emisono ekisinga obulungi mu Afrika
|Template: Won
|<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-11-22 |title=Kaijuka Abbas wins big at African Fashion Designer Awards 2021 in Nigeria |url=https://mbu.ug/2021/11/22/kaijuka-abbas-wins-big-at-african-fashion-designer-awards-2021-in-nigeria/ |access-date=2024-11-18 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |East Africa Fashion Awards
|Munnamisono omusajja asinga mu East Africa
|Template:won
|
|-
|Dizayina w'omwaka
|Template:Won
|
|-
| rowspan="2" |2019
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Munnamisono asinze ow'omwaka
|Template: Won
|
|-
|The Man Awards Nigeria
|Munnamisono asinze ow'omwaka Africa
|Template:Won
|
|-
| rowspan="4" |2018
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Template:Won
|
|-
|The Man Awards, Nigeria
|Dizayina w'omwaka mu Africa
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|Dizayina w'omwaka mu East Africa
|Template:Won
| <ref>{{Cite web |title=See Every Look From Kai’s Divo Collection’s New Collection Presented at Swahili Fashion Week |url=https://satisfashionug.com/see-every-look-from-kais-divo-collections-new-collection-presented-at-swahili-fashion-week/ |access-date=2 November 2020 |website=Satisfashion Ug}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2017
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Template:Won
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Template:Won
|
|-
|Swahili Fashion week
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka mu Buvanjuba bwa Africa
|Template:Nom
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Template:Won
|
|-
|Rising star Awards
|Omuyiiya w'emisono gy'abaseleebu ow'omwaka
|Template:Won
|
|-
|}
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Laba ne ==
* [[Abryanz]]
* [[Stella Atal]]
* [[Fatumah Asha]]
* [[Sylvia Owori|Sylivia Owori]]
* [[Anita Beryl]]
* [[Santa Anzo]]
*
fqsoa9hrbhvdd5ouggkn1w5s1z0pjua
56349
56348
2026-06-21T18:11:16Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56349
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abbas Kaijuka''' [[Munnayuganda]] munnamisono, omukugu mu kukola emisono ne dizayini era omukung’aanya w’emisono amanyiddwa olwa brand ye eya ''Kai’s Divo'' .<ref>{{Cite web |title=Meet Kaijuka Abbas, Every Kampala Celebrity’s Favourite Fashion Stylist |url=https://bigeye.ug/meet-kaijuka-abbas-every-kampala-celebritys-favourite-fashion-stylist/ |access-date=2 November 2020 |website=Big Eye}}</ref>
== Engule n'okusiimibwa ==
Ono yawangula engule y’omusajja asinga mu by'emisono mu Buvanjuba bwa Afirika mu mpaka za East Africa Fashion Awards eza 2020 ate n’afuna engule y’emisono gy’omwaka mu mpaka za Abryanz Style & Fashion Awards eza 2016 era yafuna okusunsulwa okw’enjawulo omuli n’egule ewebwa dezayina asinze mu East Africa mu 2017 Swahili Fashion Week.<ref>{{Cite web |title=ABBAS, KANSIIME, MCENSAL SCHOOL OF FASHION, SWAHILI FASHION WEEK EMERGE WINNERS AT EAST AFRICA FASHION AWARDS 2020 |url=https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128135316/https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=1 November 2020 |website=Haute Fashion Africa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kawalha |first=Shamim |title=Abbas Kaijuka Reveals Success Behind his Fashion Line |url=https://chimpreports.com/abbas-kaijuka-reveals-success-behind-his-fashion-line/ |access-date=1 November 2020 |website=Chimp Reports}}</ref>
== Engule n’okusunsulwa ==
{| class="wikitable" width=""
! colspan="6" style="background: #FBFC8A;" |Engule & Okusunsulwa
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Engule
!Etuluba
!Alizaati
!Ref
|-
|2021
|Engule ya African Fashion Designer Awards
|Ekika ky'emisono ekisinga obulungi mu Afrika
|Yawangula
|<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-11-22 |title=Kaijuka Abbas wins big at African Fashion Designer Awards 2021 in Nigeria |url=https://mbu.ug/2021/11/22/kaijuka-abbas-wins-big-at-african-fashion-designer-awards-2021-in-nigeria/ |access-date=2024-11-18 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |East Africa Fashion Awards
|Munnamisono omusajja asinga mu East Africa
|Yawangula
|
|-
|Dizayina w'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
| rowspan="2" |2019
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Munnamisono asinze ow'omwaka
|Yawangula
|
|-
|The Man Awards Nigeria
|Munnamisono asinze ow'omwaka Africa
|Yawangula
|
|-
| rowspan="4" |2018
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|The Man Awards, Nigeria
|Dizayina w'omwaka mu Africa
|Yasunsulwa
|
|-
|Swahili Fashion week
|Dizayina w'omwaka mu East Africa
|Yasunsulwa
| <ref>{{Cite web |title=See Every Look From Kai’s Divo Collection’s New Collection Presented at Swahili Fashion Week |url=https://satisfashionug.com/see-every-look-from-kais-divo-collections-new-collection-presented-at-swahili-fashion-week/ |access-date=2 November 2020 |website=Satisfashion Ug}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2017
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|Swahili Fashion week
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka mu Buvanjuba bwa Africa
|Yasunsulwa
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yawangula
|
|-
|Rising star Awards
|Omuyiiya w'emisono gy'abaseleebu ow'omwaka
|Yawangula
|
|-
|}
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Laba ne ==
* [[Abryanz]]
* [[Stella Atal]]
* [[Fatumah Asha]]
* [[Sylvia Owori|Sylivia Owori]]
* [[Anita Beryl]]
* [[Santa Anzo]]
*
i4sw7unsznw8z5uti5udij6rcjb7lda
56350
56349
2026-06-21T18:12:54Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56350
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abbas Kaijuka''' [[Munnayuganda]] munnamisono, omukugu mu kukola emisono ne dizayini era omukung’aanya w’emisono amanyiddwa olwa brand ye eya ''Kai’s Divo'' .<ref>{{Cite web |title=Meet Kaijuka Abbas, Every Kampala Celebrity’s Favourite Fashion Stylist |url=https://bigeye.ug/meet-kaijuka-abbas-every-kampala-celebritys-favourite-fashion-stylist/ |access-date=2 November 2020 |website=Big Eye}}</ref>
== Engule n'okusiimibwa ==
Ono yawangula engule y’omusajja asinga mu by'emisono mu Buvanjuba bwa Afirika mu mpaka za East Africa Fashion Awards eza 2020 ate n’afuna engule y’emisono gy’omwaka mu mpaka za Abryanz Style & Fashion Awards eza 2016 era yafuna okusunsulwa okw’enjawulo omuli n’egule ewebwa dezayina asinze mu East Africa mu 2017 Swahili Fashion Week.<ref>{{Cite web |title=ABBAS, KANSIIME, MCENSAL SCHOOL OF FASHION, SWAHILI FASHION WEEK EMERGE WINNERS AT EAST AFRICA FASHION AWARDS 2020 |url=https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211128135316/https://hautefashionafrica.com/abbas-kansiime-mcensal-school-of-fashion-swahili-fashion-week-emerge-winners-at-east-africa-fashion-awards-2020/ |archive-date=28 November 2021 |access-date=1 November 2020 |website=Haute Fashion Africa}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kawalha |first=Shamim |title=Abbas Kaijuka Reveals Success Behind his Fashion Line |url=https://chimpreports.com/abbas-kaijuka-reveals-success-behind-his-fashion-line/ |access-date=1 November 2020 |website=Chimp Reports}}</ref>
== Engule n’okusunsulwa ==
{| class="wikitable" width=""
! colspan="6" style="background: #FBFC8A;" |Engule & Okusunsulwa
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
!Omwaka
!Engule
!Etuluba
!Alizaati
!Ref
|-
|2021
|Engule ya African Fashion Designer Awards
|Ekika ky'emisono ekisinga obulungi mu Afrika
|Yawangula
|<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2021-11-22 |title=Kaijuka Abbas wins big at African Fashion Designer Awards 2021 in Nigeria |url=https://mbu.ug/2021/11/22/kaijuka-abbas-wins-big-at-african-fashion-designer-awards-2021-in-nigeria/ |access-date=2024-11-18 |website=MBU |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
| rowspan="2" |East Africa Fashion Awards
|Munnamisono omusajja asinga mu East Africa
|Yawangula
|
|-
|Dizayina w'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
| rowspan="2" |2019
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Munnamisono asinze ow'omwaka
|Yawangula
|
|-
|The Man Awards Nigeria
|Munnamisono asinze ow'omwaka Africa
|Yawangula
|
|-
| rowspan="4" |2018
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|The Man Awards, Nigeria
|Dizayina w'omwaka mu Africa
|Yasunsulwa
|
|-
|Swahili Fashion week
|Dizayina w'omwaka mu East Africa
|Yasunsulwa
| <ref>{{Cite web |title=See Every Look From Kai’s Divo Collection’s New Collection Presented at Swahili Fashion Week |url=https://satisfashionug.com/see-every-look-from-kais-divo-collections-new-collection-presented-at-swahili-fashion-week/ |access-date=2 November 2020 |website=Satisfashion Ug}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2017
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|Pearl of Africa Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yasunsulwa
|
|-
|Swahili Fashion week
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka mu Buvanjuba bwa Africa
|Yasunsulwa
|
|-
| rowspan="2" |2016
|Abryanz Style & Fashion Awards
|Omuyiiya w'emisono ow'omwaka
|Yawangula
|
|-
|Rising star Awards
|Omuyiiya w'emisono gy'abaseleebu ow'omwaka
|Yawangula
|
|-
|}
== Laba ne bino ==
* Abryanz
* [[Stella Atal]]
* [[Fatumah Asha]]
* [[Sylvia Owori|Sylivia Owori]]
* [[Anita Beryl]]
* [[Santa Anzo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
*
qxlwofrvjp2qhit8nsaq4diifkxlie0
Geoffrey Mutiwa
0
13199
56376
52919
2026-06-21T18:42:36Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56376
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>Geoffrey Mutiwa</big>''' amanyiddwa ennyo nga Mutiwa Geoffrey Eric (yazaalibwa 12 Ogwokuna 1982 ) Munna[[yuganda]],Munamawulile era munnabyabufuzi ete nga mubaka wa Paalamenti ow'essaza lya Bunyole ey'obugwanjuba, mu Disitulikiti y'eButaleja mu Uganda. <ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImtSelBRdzVZL0ZXSG44aGNJOTdBUFE9PSIsInZhbHVlIjoiSHg1RUg5SHBKZ0ZaT2pqQ3o2azlidz09IiwibWFjIjoiZDMyOTdkZWU3M2Y0MWFhMGM0NDA2ZDI5N2ZmMTFmNTg1ZmMzM2VkNWU0OTcxOTU0M2E2ZmU2OWJmNjZhY2IxMiIsInRhZyI6IiJ9? |access-date=2025-11-10 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-07-20 |title=All Butaleja incumbent MPs lose NRM flag in party polls |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/all-butaleja-incumbent-mps-lose-nrm-flag-in-party-polls-5125112 |access-date=2025-11-10 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga tannalondebwa ku bwa Member of Palaamenti (MP) mu Ssaza lye Bugwanjuba e Bunyole mu Disitulikiti y’e Butaleja ku tikiti y’ekibiina kya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Mutiwa yali munnamawulire era omukozi wa leediyo ku leediyo emu mu kitundu, [[Tororo]] FM. Mutiwa mulwanirizi w'okumanyisa abantu ku musujja gw'ensiri mu Uganda . Ye muwanika w’akakiiko ka paalamenti ya Uganda akalwanyisa omusujja gw'ensiri. <ref>{{Cite web |last=Okello |first=Dickens H. |date=2020-09-05 |title=MP Waluswaka Defeated by Journalist Mutiwa Geoffrey in Bunyole West |url=https://chimpreports.com/mp-waluswaka-defeated-by-journalist-mutiwa-geoffrey-in-bunyole-west/ |access-date=2025-02-04 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=MPs call for awareness to curb malaria {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/2294/mps-call-awareness-curb-malaria |access-date=2025-02-04 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |title=MPs advocate for increased malaria funding |url=https://www.newvision.co.ug/category/health/mps-advocate-for-increased-malaria-funding-NV_199780 |access-date=2025-02-04 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2023-04-23 |title=CHARITY: Uganda Parliament walks against Malaria |url=https://kawowo.com/2023/04/23/charity-uganda-parliament-walks-against-malaria/ |access-date=2025-02-04 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mutiwa Geofrey Eric - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/mutiwa-geofrey-eric-7124/ |access-date=2025-11-10 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Mutiwa aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’amawulire, tekinologiya w’empuliziganya n’okulungamya eggwanga. <ref>{{Cite web |title=Committee on Information, Communication Technology and National Guidance – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-information-communication-technology-and-national-guidance/ |access-date=2025-11-10 |website=parliamentwatch.ug}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
fog7rp4mdytk6lkzig6pdwtorilymdj
Sarah Waiswa
0
13235
56336
49368
2026-06-21T16:42:11Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56336
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sarah Waiswa''' mukubi era musiizi wa bifaananyi nga yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] era ng’abeera [[:en:Nairobi|Nairobi]], Kenya. Yawangula engule ya [[:en:Rencontres_d'Arles|Rencontres d’Arles]] Discovery Award mu 2016 olw’omusomo ogwanoonyereza ku kuyigganyizibwa kw’aba [[:en:Albinism_in_humans|namagoye]] mu mawanga agali mu bukiikaddyo bwa Afirika. Ono era yasiimibwa empaka za Uganda Press Photo Awards eza 2015.
== Obulamu bwe n’emirimu ==
Sarah Waiswa yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] era ng’abeera [[:en:Nairobi|Nairobi]], Kenya. Yasoma eby’obulamu n’empisa, era mukubi wa bifaananyi eyeeyigiriza.
Pulojekiti ye ey'okukuba ebifaananyi, "Stranger in a Familiar Land", enoonyereza ku kuyigganyizibwa kw'aba [[:en:Albinism_in_humans|namagoye]] mu mawanga agali mu bukiikaddyo bwa Afirika, mwe bayigganyizibwa olw'amaanyi agateeberezebwa okuba mu bitundu by'omubiri gyabwe. Omulamwa guno guteeka namagoye omukazi eri ebitundu by’omugotteko eby’e Nairobia eby’e [[:en:Kibera|Kibera]], ebikiikirira ensi y'omuyaga ey'ebweru. Enkola ng’ekirooto mu kweyawula mu bantu eraga byombi okuggyibwako n’okubuusabuusa kw’omukubi w’ebifaananyi eri ekitundu kye. Waiswa yakola pulojekiti eno okumanyisa abantu oluvannyuma lw'okusoma ekiwandiiko mu lupapula lw'amawulire ekikwata ku mpisibwa yaba namagoye mu [[:en:Tanzania|Tanzania]] . Ekitundu ku firimu yabwe kyali kya kwanukula bantu abaali bajerega. [[:en:Aida_Muluneh|Aida Muluneh]], omukubi w’ebifaananyi eyaleetaengule eno, yayogera ku bifaananyi bya Waiswa ng’ebyoleka obuzibu bw’ebintu ebimwetoolodde. Nga Sarah Moroz owa ''[[:en:I-D|i-D]]'' yatendereza obutangaavu Waiswa bwe yayanjula okweyawula kwaba namagoye, ng'ebikozesebwa bya model ebitangaavu bwe byasoomooza empewo etayinza kuvvuunukibwa, [[:en:Sean_O'Hagan_(journalist)|Sean O'Hagan]] owa ''[[:en:The_Guardian|The Guardian]]'' yatwala kaweefube ono "omuzira" mu ngeri endala "oddly overstaged".
Omulimu gwa Waiswa gunoonyereza ku ky'ayita "New African Identity": engeri emirembe emito egy'Abafirika gye giwulira nga gisinga kwogera era nga tegifugibwa nnyo nnono okusinga egyabasooka. Era yafuba okuziyiza ebifaananyi eby’enjawulo ebiraga obubi bw'Afirika, ebiseera ebisinga nga biva ku bakubi b’ebifaananyi abagwira okusinga abawano. Okugatta ku ekyo, bangi ku bantu b’asoma bakyala.
Mu 2010, Sarah yakomawo e Nairobi okuva mu Amerika, n’atandika okukuba ebifaananyi, omulimu gwe yali ayagala ennyo olw'okunyumya emboozi.
Mu 2016, Waiswa yali akolagana n'omukubi w'ebifaananyi Joel Lukhovi ku pulogulaamu ya "African Cityzens", ekwata obulamu obwa bulijjo mu bibuga bya Afrika ebiwerako. Beetaba mu kitabo ekyafulumizibwa mu 2017 ekiraga [[:en:Maasai_people|abantu b’e Maasai]] mu mazima, eyabulijjo, okusinga webamanyikiddwa ng' abalwanyi. Ku Waiswa, pulojekiti eno yamaliriza okunoonya amawulire ku ndya y'abakazi ab’edda etawandiikiddwa bulungi. [ 7 ] .
== Engule ==
* 2015: Uganda Press Photo Award's top creative prize and was a runner-up in its portrait and daily life categories
* 2016: [[:en:Rencontres_d'Arles|Rencontres d'Arles]] Discovery Award
* 2017: ''[[:en:OkayAfrica|OkayAfrica]]'' named her among Uganda's best emerging artist
* 2021: Afro X Digital Awards Winner Photographer Of The Year <ref>{{cite web |title=Afrodigital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=GUO386197204 |website=AfroxDigital.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references>
<ref name="Artnet not to miss">{{Cite web |last=Civre |first=Carol |date=2016-07-21 |title=7 Shows Not to Miss at Les Rencontres d'Arles 2016 |url=https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722130232/https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |archive-date=July 22, 2016 |access-date=2018-03-04 |website=[[artnet News]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="CNN Uganda Press 2015">{{Cite web |last=Worley |first=Will |date=2015-12-24 |title=Winners of Uganda Press Photo Awards look incredible |url=https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202921/https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[CNN]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Guardian Arles 2016">{{Cite web |last=O'Hagan |first=Sean |date=2016-07-12 |title=Les Rencontres d'Arles 2016 review – twin towers and sub-Saharan slums |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306023609/https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[The Guardian]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="i-D powerful">{{Cite web |last=Moroz |first=Sarah |date=2016-07-28 |title=powerful photos exploring albino identity in sub-saharan africa |url=https://i-d.co/article/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142922/https://i-d.vice.com/en_us/article/kz8vx3/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[i-D]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA 2017 to watch">{{Cite web |last=Lara |first=Jacqueline |date=2017-02-08 |title=8 Ugandan Artists to Watch in 2017 |url=http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306022948/http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA Rencontres award">{{Cite web |last=Opar |first=Josephine |date=2016-07-25 |title=Ugandan Photographer Sarah Waiswa Wins Prestigious Rencontres d'Arles 2016 Discovery Award |url=http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142845/http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Obiero 2017">{{Cite web |last=Obiero |first=John |date=2017-11-21 |title=Stereotype-Defying Photos of East Africa's Maasai People |url=https://www.vice.com/en/article/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202811/https://www.vice.com/en_nz/article/zmz8b4/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[Vice (website)|Vice]] |df=mdy-all}}</ref>
</references>
== Ebisingawo okusoma ==
* {{Cite web |last=IAM Team |date=2018-01-24 |title=Sarah Waiswa : donner corps à la blancheur |url=http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203045516/http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |archive-date=February 3, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=IAM - Intense Art Magazine |df=mdy-all}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wiki ==
* Official website
649u8lilfwiermgxtm3mvn7aqbca9z5
56337
56336
2026-06-21T16:47:04Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56337
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sarah Waiswa''' mukubi era musiizi wa bifaananyi nga yazaalibwa mu [[Yuganda|Uganda]] era ng’abeera Nairobi, [[Kenya]]. Yawangula engule ya Rencontres d'Aries Discovery Award mu 2016 olw’omulimu gwe yakola ogwali gulaga okuyigganyizibwa kw’abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika. Ono era yasiimibwa empaka za Uganda Press Photo Awards eza 2015.
== Obulamu bwe n’emirimu ==
Sarah Waiswa yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] era ng’abeera [[:en:Nairobi|Nairobi]], Kenya. Yasoma eby’obulamu n’empisa, era mukubi wa bifaananyi eyeeyigiriza.
Pulojekiti ye ey'okukuba ebifaananyi, "Stranger in a Familiar Land", enoonyereza ku kuyigganyizibwa kw'aba [[:en:Albinism_in_humans|namagoye]] mu mawanga agali mu bukiikaddyo bwa Afirika, mwe bayigganyizibwa olw'amaanyi agateeberezebwa okuba mu bitundu by'omubiri gyabwe. Omulamwa guno guteeka namagoye omukazi eri ebitundu by’omugotteko eby’e Nairobia eby’e [[:en:Kibera|Kibera]], ebikiikirira ensi y'omuyaga ey'ebweru. Enkola ng’ekirooto mu kweyawula mu bantu eraga byombi okuggyibwako n’okubuusabuusa kw’omukubi w’ebifaananyi eri ekitundu kye. Waiswa yakola pulojekiti eno okumanyisa abantu oluvannyuma lw'okusoma ekiwandiiko mu lupapula lw'amawulire ekikwata ku mpisibwa yaba namagoye mu [[:en:Tanzania|Tanzania]] . Ekitundu ku firimu yabwe kyali kya kwanukula bantu abaali bajerega. [[:en:Aida_Muluneh|Aida Muluneh]], omukubi w’ebifaananyi eyaleetaengule eno, yayogera ku bifaananyi bya Waiswa ng’ebyoleka obuzibu bw’ebintu ebimwetoolodde. Nga Sarah Moroz owa ''[[:en:I-D|i-D]]'' yatendereza obutangaavu Waiswa bwe yayanjula okweyawula kwaba namagoye, ng'ebikozesebwa bya model ebitangaavu bwe byasoomooza empewo etayinza kuvvuunukibwa, [[:en:Sean_O'Hagan_(journalist)|Sean O'Hagan]] owa ''[[:en:The_Guardian|The Guardian]]'' yatwala kaweefube ono "omuzira" mu ngeri endala "oddly overstaged".
Omulimu gwa Waiswa gunoonyereza ku ky'ayita "New African Identity": engeri emirembe emito egy'Abafirika gye giwulira nga gisinga kwogera era nga tegifugibwa nnyo nnono okusinga egyabasooka. Era yafuba okuziyiza ebifaananyi eby’enjawulo ebiraga obubi bw'Afirika, ebiseera ebisinga nga biva ku bakubi b’ebifaananyi abagwira okusinga abawano. Okugatta ku ekyo, bangi ku bantu b’asoma bakyala.
Mu 2010, Sarah yakomawo e Nairobi okuva mu Amerika, n’atandika okukuba ebifaananyi, omulimu gwe yali ayagala ennyo olw'okunyumya emboozi.
Mu 2016, Waiswa yali akolagana n'omukubi w'ebifaananyi Joel Lukhovi ku pulogulaamu ya "African Cityzens", ekwata obulamu obwa bulijjo mu bibuga bya Afrika ebiwerako. Beetaba mu kitabo ekyafulumizibwa mu 2017 ekiraga [[:en:Maasai_people|abantu b’e Maasai]] mu mazima, eyabulijjo, okusinga webamanyikiddwa ng' abalwanyi. Ku Waiswa, pulojekiti eno yamaliriza okunoonya amawulire ku ndya y'abakazi ab’edda etawandiikiddwa bulungi. [ 7 ] .
== Engule ==
* 2015: Uganda Press Photo Award's top creative prize and was a runner-up in its portrait and daily life categories
* 2016: [[:en:Rencontres_d'Arles|Rencontres d'Arles]] Discovery Award
* 2017: ''[[:en:OkayAfrica|OkayAfrica]]'' named her among Uganda's best emerging artist
* 2021: Afro X Digital Awards Winner Photographer Of The Year <ref>{{cite web |title=Afrodigital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=GUO386197204 |website=AfroxDigital.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references>
<ref name="Artnet not to miss">{{Cite web |last=Civre |first=Carol |date=2016-07-21 |title=7 Shows Not to Miss at Les Rencontres d'Arles 2016 |url=https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722130232/https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |archive-date=July 22, 2016 |access-date=2018-03-04 |website=[[artnet News]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="CNN Uganda Press 2015">{{Cite web |last=Worley |first=Will |date=2015-12-24 |title=Winners of Uganda Press Photo Awards look incredible |url=https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202921/https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[CNN]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Guardian Arles 2016">{{Cite web |last=O'Hagan |first=Sean |date=2016-07-12 |title=Les Rencontres d'Arles 2016 review – twin towers and sub-Saharan slums |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306023609/https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[The Guardian]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="i-D powerful">{{Cite web |last=Moroz |first=Sarah |date=2016-07-28 |title=powerful photos exploring albino identity in sub-saharan africa |url=https://i-d.co/article/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142922/https://i-d.vice.com/en_us/article/kz8vx3/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[i-D]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA 2017 to watch">{{Cite web |last=Lara |first=Jacqueline |date=2017-02-08 |title=8 Ugandan Artists to Watch in 2017 |url=http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306022948/http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA Rencontres award">{{Cite web |last=Opar |first=Josephine |date=2016-07-25 |title=Ugandan Photographer Sarah Waiswa Wins Prestigious Rencontres d'Arles 2016 Discovery Award |url=http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142845/http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Obiero 2017">{{Cite web |last=Obiero |first=John |date=2017-11-21 |title=Stereotype-Defying Photos of East Africa's Maasai People |url=https://www.vice.com/en/article/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202811/https://www.vice.com/en_nz/article/zmz8b4/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[Vice (website)|Vice]] |df=mdy-all}}</ref>
</references>
== Ebisingawo okusoma ==
* {{Cite web |last=IAM Team |date=2018-01-24 |title=Sarah Waiswa : donner corps à la blancheur |url=http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203045516/http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |archive-date=February 3, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=IAM - Intense Art Magazine |df=mdy-all}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wiki ==
* Official website
jlzyp62r2brhp9a02b9u6r6c8ibu8l7
56338
56337
2026-06-21T16:57:10Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56338
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sarah Waiswa''' mukubi era musiizi wa bifaananyi nga yazaalibwa mu [[Yuganda|Uganda]] era ng’abeera Nairobi, [[Kenya]]. Yawangula engule ya Rencontres d'Aries Discovery Award mu 2016 olw’omulimu gwe yakola ogwali gulaga okuyigganyizibwa kw’abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika. Ono era yasiimibwa empaka za Uganda Press Photo Awards eza 2015.
== Obuto bwe n’emirimu ==
Sarah Waiswa yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] era ng’abeera [[:en:Nairobi|Nairobi]], Kenya. Yasoma eby’obulamu n’empisa z'abantu, era mukubi wa bifaananyi eyeeyigiriza yekka.
Pulojekiti ye ey'okukuba ebifaananyi, "Stranger in a Familiar Land", enoonyereza ku kuyigganyizibwa kw'abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika, mwe bayigganyizibwa olw'amaanyi ag'enjawulo agateeberezebwa okuba mu bitundu by'omubiri gyabwe. Omulamwa guno guteeka namagoye omukazi eri ebitundu by’omugotteko eby’e Nairobia eby’e Kibera, ebikiikirira ensi y'omuyaga ey'ebweru. Engeri omukyala ono gye yali ayimiriddemu eraga okusosolebwa abantu b'omu kitundu n'engeri omukubi w'ekifaananyi gyatyamu ekitundu ekyo. Waiswa yakola pulojekiti eno okumanyisa abantu oluvannyuma lw'okusoma omuko mu lupapula lw'amawulire owali gukwata ku ngeri bannamagoye gy'ebayisibwamu mu Tanania. Ekitundu ku firimu yabwe kyali kya kwanukula bantu abaali bajerega. Aida Muluneh, omukubi w’ebifaananyi eyaleeta engule eno, yayogera ku bifaananyi bya Waiswa ng’ebyoleka obuzibu bw’ebintu ebimwetoolodde. Nga Sarah Moroz owa ''[[:en:I-D|i-D]]'' yatendereza obutangaavu Waiswa bwe yayanjula okusosolwa kwabannamagoye, ng'ebyokwewunda bya modo eyakozesebwa byali biragira ddala okuboolebwa, Sean O'Hagan owa ''[[:en:The_Guardian|The Guardian]]'' yatwala kaweefube ono "omuzira" mu ngeri endala "oddly overstaged".
Omulimu gwa Waiswa gunoonyereza ku ky'ayita "New African Identity": engeri emirembe emito egy'Abafirika gye giwulira nga gisinga kwogera era nga tegifugibwa nnyo nnono okusinga egyabasooka. Era yafuba okuziyiza ebifaananyi eby’enjawulo ebiraga obubi bw'Afirika, ebiseera ebisinga nga biva ku bakubi b’ebifaananyi abagwira okusinga abawano. Okugatta ku ekyo, bangi ku bantu b’asoma bakyala.
Mu 2010, Sarah yakomawo e Nairobi okuva mu Amerika, n’atandika okukuba ebifaananyi, omulimu gwe yali ayagala ennyo olw'okunyumya emboozi.
Mu 2016, Waiswa yali akolagana n'omukubi w'ebifaananyi Joel Lukhovi ku pulogulaamu ya "African Cityzens", ekwata obulamu obwa bulijjo mu bibuga bya Afrika ebiwerako. Beetaba mu kitabo ekyafulumizibwa mu 2017 ekiraga [[:en:Maasai_people|abantu b’e Maasai]] mu mazima, eyabulijjo, okusinga webamanyikiddwa ng' abalwanyi. Ku Waiswa, pulojekiti eno yamaliriza okunoonya amawulire ku ndya y'abakazi ab’edda etawandiikiddwa bulungi. [ 7 ] .
== Engule ==
* 2015: Uganda Press Photo Award's top creative prize and was a runner-up in its portrait and daily life categories
* 2016: [[:en:Rencontres_d'Arles|Rencontres d'Arles]] Discovery Award
* 2017: ''[[:en:OkayAfrica|OkayAfrica]]'' named her among Uganda's best emerging artist
* 2021: Afro X Digital Awards Winner Photographer Of The Year <ref>{{cite web |title=Afrodigital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=GUO386197204 |website=AfroxDigital.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references>
<ref name="Artnet not to miss">{{Cite web |last=Civre |first=Carol |date=2016-07-21 |title=7 Shows Not to Miss at Les Rencontres d'Arles 2016 |url=https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722130232/https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |archive-date=July 22, 2016 |access-date=2018-03-04 |website=[[artnet News]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="CNN Uganda Press 2015">{{Cite web |last=Worley |first=Will |date=2015-12-24 |title=Winners of Uganda Press Photo Awards look incredible |url=https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202921/https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[CNN]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Guardian Arles 2016">{{Cite web |last=O'Hagan |first=Sean |date=2016-07-12 |title=Les Rencontres d'Arles 2016 review – twin towers and sub-Saharan slums |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306023609/https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[The Guardian]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="i-D powerful">{{Cite web |last=Moroz |first=Sarah |date=2016-07-28 |title=powerful photos exploring albino identity in sub-saharan africa |url=https://i-d.co/article/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142922/https://i-d.vice.com/en_us/article/kz8vx3/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[i-D]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA 2017 to watch">{{Cite web |last=Lara |first=Jacqueline |date=2017-02-08 |title=8 Ugandan Artists to Watch in 2017 |url=http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306022948/http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA Rencontres award">{{Cite web |last=Opar |first=Josephine |date=2016-07-25 |title=Ugandan Photographer Sarah Waiswa Wins Prestigious Rencontres d'Arles 2016 Discovery Award |url=http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142845/http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Obiero 2017">{{Cite web |last=Obiero |first=John |date=2017-11-21 |title=Stereotype-Defying Photos of East Africa's Maasai People |url=https://www.vice.com/en/article/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202811/https://www.vice.com/en_nz/article/zmz8b4/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[Vice (website)|Vice]] |df=mdy-all}}</ref>
</references>
== Ebisingawo okusoma ==
* {{Cite web |last=IAM Team |date=2018-01-24 |title=Sarah Waiswa : donner corps à la blancheur |url=http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203045516/http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |archive-date=February 3, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=IAM - Intense Art Magazine |df=mdy-all}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wiki ==
* Official website
ja85snlvdor9ichzoqxuedrwjff9mbo
56339
56338
2026-06-21T16:59:24Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56339
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sarah Waiswa''' mukubi era musiizi wa bifaananyi nga yazaalibwa mu [[Yuganda|Uganda]] era ng’abeera Nairobi, [[Kenya]]. Yawangula engule ya Rencontres d'Aries Discovery Award mu 2016 olw’omulimu gwe yakola ogwali gulaga okuyigganyizibwa kw’abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika. Ono era yasiimibwa empaka za Uganda Press Photo Awards eza 2015.
== Obuto bwe n’emirimu ==
Sarah Waiswa yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] era ng’abeera [[:en:Nairobi|Nairobi]], Kenya. Yasoma eby’obulamu n’empisa z'abantu, era mukubi wa bifaananyi eyeeyigiriza yekka.
Pulojekiti ye ey'okukuba ebifaananyi, "Stranger in a Familiar Land", enoonyereza ku kuyigganyizibwa kw'abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika, mwe bayigganyizibwa olw'amaanyi ag'enjawulo agateeberezebwa okuba mu bitundu by'omubiri gyabwe. Omulamwa guno guteeka namagoye omukazi eri ebitundu by’omugotteko eby’e Nairobia eby’e Kibera, ebikiikirira ensi y'omuyaga ey'ebweru. Engeri omukyala ono gye yali ayimiriddemu eraga okusosolebwa abantu b'omu kitundu n'engeri omukubi w'ekifaananyi gyatyamu ekitundu ekyo. Waiswa yakola pulojekiti eno okumanyisa abantu oluvannyuma lw'okusoma omuko mu lupapula lw'amawulire owali gukwata ku ngeri bannamagoye gy'ebayisibwamu mu Tanania. Ekitundu ku firimu yabwe kyali kya kwanukula bantu abaali bajerega. Aida Muluneh, omukubi w’ebifaananyi eyaleeta engule eno, yayogera ku bifaananyi bya Waiswa ng’ebyoleka obuzibu bw’ebintu ebimwetoolodde. Nga Sarah Moroz owa ''[[:en:I-D|i-D]]'' yatendereza obutangaavu Waiswa bwe yayanjula okusosolwa kwabannamagoye, ng'ebyokwewunda bya modo eyakozesebwa byali biragira ddala okuboolebwa, Sean O'Hagan owa ''[[:en:The_Guardian|The Guardian]]'' yatwala kaweefube ono "omuzira" mu ngeri endala "oddly overstaged".
Omulimu gwa Waiswa gunoonyereza ku ky'ayita "New African Identity": engeri emirembe emito egy'Abafirika gye giwulira nga gisinga kwogera era nga tegifugibwa nnyo nnono okusinga egyabasooka. Era yafuba okuziyiza ebifaananyi eby’enjawulo ebiraga obubi bw'Afirika, ebiseera ebisinga nga biva ku bakubi b’ebifaananyi abagwira okusinga abawano. Okugatta ku ekyo, bangi ku bantu b’asoma bakyala.
Mu 2010, Sarah yakomawo e Nairobi okuva mu Amerika, n’atandika okukuba ebifaananyi, omulimu gwe yali ayagala ennyo olw'okunyumya emboozi.
Mu 2016, Waiswa yali akolagana n'omukubi w'ebifaananyi Joel Lukhovi ku pulogulaamu ya "African Cityzens", ekwata obulamu obwa bulijjo mu bibuga bya Afrika ebiwerako. Beetaba mu kitabo ekyafulumizibwa mu 2017 ekiraga [[:en:Maasai_people|abantu b’e Maasai]] mu mazima, eyabulijjo, okusinga webamanyikiddwa ng' abalwanyi. Ku Waiswa, pulojekiti eno yamaliriza okunoonya amawulire ku ndya y'abakazi ab’edda etawandiikiddwa bulungi. [ 7 ] .
== Engule z'eyafuna ==
* 2015: Uganda Press Photo Award's top creative prize and was a runner-up in its portrait and daily life categories
* 2016: [[:en:Rencontres_d'Arles|Rencontres d'Arles]] Discovery Award
* 2017: ''[[:en:OkayAfrica|OkayAfrica]]'' named her among Uganda's best emerging artist
* 2021: Afro X Digital Awards Winner Photographer Of The Year <ref>{{cite web |title=Afrodigital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=GUO386197204 |website=AfroxDigital.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references>
<ref name="Artnet not to miss">{{Cite web |last=Civre |first=Carol |date=2016-07-21 |title=7 Shows Not to Miss at Les Rencontres d'Arles 2016 |url=https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722130232/https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |archive-date=July 22, 2016 |access-date=2018-03-04 |website=[[artnet News]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="CNN Uganda Press 2015">{{Cite web |last=Worley |first=Will |date=2015-12-24 |title=Winners of Uganda Press Photo Awards look incredible |url=https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202921/https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[CNN]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Guardian Arles 2016">{{Cite web |last=O'Hagan |first=Sean |date=2016-07-12 |title=Les Rencontres d'Arles 2016 review – twin towers and sub-Saharan slums |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306023609/https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[The Guardian]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="i-D powerful">{{Cite web |last=Moroz |first=Sarah |date=2016-07-28 |title=powerful photos exploring albino identity in sub-saharan africa |url=https://i-d.co/article/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142922/https://i-d.vice.com/en_us/article/kz8vx3/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[i-D]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA 2017 to watch">{{Cite web |last=Lara |first=Jacqueline |date=2017-02-08 |title=8 Ugandan Artists to Watch in 2017 |url=http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306022948/http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA Rencontres award">{{Cite web |last=Opar |first=Josephine |date=2016-07-25 |title=Ugandan Photographer Sarah Waiswa Wins Prestigious Rencontres d'Arles 2016 Discovery Award |url=http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142845/http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Obiero 2017">{{Cite web |last=Obiero |first=John |date=2017-11-21 |title=Stereotype-Defying Photos of East Africa's Maasai People |url=https://www.vice.com/en/article/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202811/https://www.vice.com/en_nz/article/zmz8b4/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[Vice (website)|Vice]] |df=mdy-all}}</ref>
</references>
== Ebirala eby'okusomamu ==
* {{Cite web |last=IAM Team |date=2018-01-24 |title=Sarah Waiswa : donner corps à la blancheur |url=http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203045516/http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |archive-date=February 3, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=IAM - Intense Art Magazine |df=mdy-all}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Official website
252fnx6icjshvliyasvgc5b1dd54p94
56340
56339
2026-06-21T17:01:46Z
Nambogo Catharine
6408
/* Ebijuliziddwa */
56340
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sarah Waiswa''' mukubi era musiizi wa bifaananyi nga yazaalibwa mu [[Yuganda|Uganda]] era ng’abeera Nairobi, [[Kenya]]. Yawangula engule ya Rencontres d'Aries Discovery Award mu 2016 olw’omulimu gwe yakola ogwali gulaga okuyigganyizibwa kw’abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika. Ono era yasiimibwa empaka za Uganda Press Photo Awards eza 2015.
== Obuto bwe n’emirimu ==
Sarah Waiswa yazaalibwa mu [[:en:Uganda|Uganda]] era ng’abeera [[:en:Nairobi|Nairobi]], Kenya. Yasoma eby’obulamu n’empisa z'abantu, era mukubi wa bifaananyi eyeeyigiriza yekka.
Pulojekiti ye ey'okukuba ebifaananyi, "Stranger in a Familiar Land", enoonyereza ku kuyigganyizibwa kw'abannamagoye mu mawanga agali mu Bukiikaddyo bwa Afirika, mwe bayigganyizibwa olw'amaanyi ag'enjawulo agateeberezebwa okuba mu bitundu by'omubiri gyabwe. Omulamwa guno guteeka namagoye omukazi eri ebitundu by’omugotteko eby’e Nairobia eby’e Kibera, ebikiikirira ensi y'omuyaga ey'ebweru. Engeri omukyala ono gye yali ayimiriddemu eraga okusosolebwa abantu b'omu kitundu n'engeri omukubi w'ekifaananyi gyatyamu ekitundu ekyo. Waiswa yakola pulojekiti eno okumanyisa abantu oluvannyuma lw'okusoma omuko mu lupapula lw'amawulire owali gukwata ku ngeri bannamagoye gy'ebayisibwamu mu Tanania. Ekitundu ku firimu yabwe kyali kya kwanukula bantu abaali bajerega. Aida Muluneh, omukubi w’ebifaananyi eyaleeta engule eno, yayogera ku bifaananyi bya Waiswa ng’ebyoleka obuzibu bw’ebintu ebimwetoolodde. Nga Sarah Moroz owa ''[[:en:I-D|i-D]]'' yatendereza obutangaavu Waiswa bwe yayanjula okusosolwa kwabannamagoye, ng'ebyokwewunda bya modo eyakozesebwa byali biragira ddala okuboolebwa, Sean O'Hagan owa ''[[:en:The_Guardian|The Guardian]]'' yatwala kaweefube ono "omuzira" mu ngeri endala "oddly overstaged".
Omulimu gwa Waiswa gunoonyereza ku ky'ayita "New African Identity": engeri emirembe emito egy'Abafirika gye giwulira nga gisinga kwogera era nga tegifugibwa nnyo nnono okusinga egyabasooka. Era yafuba okuziyiza ebifaananyi eby’enjawulo ebiraga obubi bw'Afirika, ebiseera ebisinga nga biva ku bakubi b’ebifaananyi abagwira okusinga abawano. Okugatta ku ekyo, bangi ku bantu b’asoma bakyala.
Mu 2010, Sarah yakomawo e Nairobi okuva mu Amerika, n’atandika okukuba ebifaananyi, omulimu gwe yali ayagala ennyo olw'okunyumya emboozi.
Mu 2016, Waiswa yali akolagana n'omukubi w'ebifaananyi Joel Lukhovi ku pulogulaamu ya "African Cityzens", ekwata obulamu obwa bulijjo mu bibuga bya Afrika ebiwerako. Beetaba mu kitabo ekyafulumizibwa mu 2017 ekiraga [[:en:Maasai_people|abantu b’e Maasai]] mu mazima, eyabulijjo, okusinga webamanyikiddwa ng' abalwanyi. Ku Waiswa, pulojekiti eno yamaliriza okunoonya amawulire ku ndya y'abakazi ab’edda etawandiikiddwa bulungi.
== Engule z'eyafuna ==
* 2015: Uganda Press Photo Award's top creative prize and was a runner-up in its portrait and daily life categories
* 2016: [[:en:Rencontres_d'Arles|Rencontres d'Arles]] Discovery Award
* 2017: ''[[:en:OkayAfrica|OkayAfrica]]'' named her among Uganda's best emerging artist
* 2021: Afro X Digital Awards Winner Photographer Of The Year <ref>{{cite web |title=Afrodigital Award winners |url=https://www.afroxdigital.com/winners-details.php?nominees-token=GUO386197204 |website=AfroxDigital.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references>
<ref name="Artnet not to miss">{{Cite web |last=Civre |first=Carol |date=2016-07-21 |title=7 Shows Not to Miss at Les Rencontres d'Arles 2016 |url=https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160722130232/https://news.artnet.com/exhibitions/7-shows-not-to-miss-at-recontres-darles-564596 |archive-date=July 22, 2016 |access-date=2018-03-04 |website=[[artnet News]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="CNN Uganda Press 2015">{{Cite web |last=Worley |first=Will |date=2015-12-24 |title=Winners of Uganda Press Photo Awards look incredible |url=https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202921/https://www.cnn.com/2015/12/24/africa/gallery/uganda-press-photo-awards/index.html |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[CNN]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Guardian Arles 2016">{{Cite web |last=O'Hagan |first=Sean |date=2016-07-12 |title=Les Rencontres d'Arles 2016 review – twin towers and sub-Saharan slums |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306023609/https://www.theguardian.com/artanddesign/2016/jul/12/les-rencontres-d-arles-review-photography-exhibition |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[The Guardian]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="i-D powerful">{{Cite web |last=Moroz |first=Sarah |date=2016-07-28 |title=powerful photos exploring albino identity in sub-saharan africa |url=https://i-d.co/article/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142922/https://i-d.vice.com/en_us/article/kz8vx3/sarah-waiswa-confronts-the-persecution-of-albinism-in-africa-with-stranger-in-a-familiar-land |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[i-D]] |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA 2017 to watch">{{Cite web |last=Lara |first=Jacqueline |date=2017-02-08 |title=8 Ugandan Artists to Watch in 2017 |url=http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306022948/http://www.okayafrica.com/ugandan-artists-to-watch-2017/ |archive-date=March 6, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="OA Rencontres award">{{Cite web |last=Opar |first=Josephine |date=2016-07-25 |title=Ugandan Photographer Sarah Waiswa Wins Prestigious Rencontres d'Arles 2016 Discovery Award |url=http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305142845/http://www.okayafrica.com/sarah-waiswa-wins-recontres-arles-2016-discovery-award/ |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=OkayAfrica |df=mdy-all}}</ref>
<ref name="Obiero 2017">{{Cite web |last=Obiero |first=John |date=2017-11-21 |title=Stereotype-Defying Photos of East Africa's Maasai People |url=https://www.vice.com/en/article/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305202811/https://www.vice.com/en_nz/article/zmz8b4/stereotype-defying-photos-of-east-africas-maasai-people |archive-date=March 5, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=[[Vice (website)|Vice]] |df=mdy-all}}</ref>
</references>
== Ebirala eby'okusomamu ==
* {{Cite web |last=IAM Team |date=2018-01-24 |title=Sarah Waiswa : donner corps à la blancheur |url=http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20180203045516/http://www.iam-africa.com/sarah-waiswa-donner-corps-la-blancheur/ |archive-date=February 3, 2018 |access-date=2018-03-04 |website=IAM - Intense Art Magazine |df=mdy-all}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Official website
8uioc09whl5gmo97pff7yf6xgz96a0k
Theresa Musoke
0
13237
56341
49375
2026-06-21T17:05:17Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56341
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Theresa Musoke''' (yazaalibwa 1945 mu [[:en:Kampala|Kampala, Uganda]] ) Munnayuganda-Munnakenya musiizi wa langi era omukubi w’ebifaananyi asinga okumanyibwa olw’okugezesa n’okulaga ebifaananyi ebiraga ebisolo by’omu nsiko eby’e Kenya n’ebyo abakyala bye bayitamu mu Afirika. <ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Asinga kumanyibwa nnyo olw’omulimu gwe ogw’okusiiga langi n’okukuba ebitabo, naye era akozesa [[:en:Batik|batik]], [[:en:Barkcloth|barkcloth]], acrylic, ne dye, n’ebintu ebirala mu mirimu gye, n’atuuka n’okwenyigira mu [[:en:Sculpture|kubumba]] oluusi. <ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}</ref> Musoke ayogera ku mirimu gye nga "semi-abstract" era ayingiza emiramwa ng'obusika bwe obw'amawanga ag'enjawulo, Afirika okutwaliza awamu, n'emiramwa gy'abakyala omuli emirimu gy'awaka, obuzadde n'okuteekateeka amaka mu bitundu bye. <ref>{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=https://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |issn=0004-3125 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Obuyiiya bwa Musoke bulaga obuzibu bw'ebyobufuzi mwe yakulira, nga bukiikirira enkola ez'enjwaulo, emikutu gy'amawulire, n'emisono, egy'ennono n'egy'omulembe, nga kwotadde " emyaka egy'enkyukakyuka okuva ku nnono ze yeeyigiriza okudda ku kutendekebwa mu masomero g'ebyemikono eby'amawanga g'obugwanjuba, okuvaayo ng'engeri y'ebyemikono eyoleka obusika obw'ebyafaayo n'obuwangwa obutasobola kutegeerwa mu bintu n'emisingi gy'ebifaananyi n'okukola dizayini byokka". <ref>{{Cite journal |last=Kader |first=Themina |year=2006 |title=Contemporary Art of Kenya: A Different Perspective |journal=Art Education |volume=59 |issue=4 |pages=25–32 |doi=10.1080/00043125.2006.11651600 |s2cid=192502210}}</ref>
== Okusoma ==
Musoke yasomera mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] mu Kampala, gye yafunira diguli mu by’emikono. Nga wayise omwaka gumu bukya atikkirwa, yawangula sikaala ya commonwealth okusoma dipulooma mu [[:en:Printmaking|by’okukuba ebitabo]] mu [[:en:Royal_College_of_Art|Royal College of Art]] e [[:en:London|London]] . <ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}</ref> Alina diguli eyookubiri mu by’emikono okuva mu [[:en:University_of_Pennsylvania|yunivasite y’e Pennsylvania]] gye yakugukira mu bukodyo bw’engoye obw’okusiiga langi n’okusiiga ettaayi ne langi. <ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}</ref> <ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ "Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa | Contemporary And"]. ''www.contemporaryand.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
Mu 1960, Musoke yali omu ku bataano abaasunsulwa okuyingizibwa mu ssomero lya Margaret Trowell School of Fine Arts, ekyamusobozesa oluvannyuma okukyuka n’agenda mu pulogulaamu y’ebyemikono mu yunivasite y’e Makerere. Oluvannyuma lw’okubeera omu ku bakyala abaasooka okutikkirwa mu yunivasite y’e Makerere, yagenda mu maaso n’okusoma diguli eyookubiri mu kitongole ky’ebyenjigiriza mu yunivasite y’e Makerere ne Graduate School of Fine Art and Architecture mu Yunivasite y’e Pennsylvania. <ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLaDuke1989">LaDuke, Betty (November 1989). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[http://www.jstor.org/stable/3193162 "East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom"]</span>. ''Art Education''. '''42''' (6): <span class="nowrap">16–</span>24. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2307/3193162|10.2307/3193162]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]] [https://www.jstor.org/stable/3193162 3193162].</cite></ref>
== Emirimu ==
Amanyiddwa nnyo e Kenya okusinga mu [[:en:Uganda|Uganda]] kubanga yabeera e [[:en:Kenya|Kenya]] okumala emyaka egisukka mu makumi abiri oluvannyuma lw’okudduka mu Uganda olw’embeera y’ebyobufuzi n’olutalo lw’omunda mu ggwanga. <ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ "Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa | Contemporary And"]. ''www.contemporaryand.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=Uganda: Theresa Musoke's Living Earth |url=https://allafrica.com/stories/200203130258.html |access-date=2019-12-22 |website=All Africa}}</ref> Mu nnaku ze ez’okusoma mu yunivasite e Makerere, emirimu gye gyafuna okusiimibwa era n’aweebwa omulimu gw’okukola ekipande ''ky’amazaalibwa'' . Ekibumbe kye kikyaliwo ku Mary Stuart Hall, ekimu ku bisulo by’abakyala ku yunivasite e Makerere. Abaddeko omusomesa mu Kenya ne Uganda. <ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html "Cultures – Uganda | Theresa Musoke"]. ''uganda.spla.pro''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> Yasomesa eby'emikono mu yunivasite y'e Makerere, [[:en:Kenyatta_University|Kenyatta University College]], [[:en:International_School_of_Kenya|International School of Kenya]] ne Kestrol Manor. <ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html "Nine Women Artists Making Waves"]. ''Business Daily''. August 31, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> Ayolesezza emirimu gye mu Kenya, Uganda n’ebweru w’eggwanga naddala mu Amerika, Bungereza, n’amawanga ga Scandinavia. <ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html "The nine pioneer women of East African art"]. ''The East African''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2" /> <ref name=":4" />
== Engule n'okusiimibwa ==
* Ekirabo kya Margaret Trowell eky'okusiiga ebifaananyi (1965)
* Sikolashipi ya diguli eyookubiri okugenda mu [[:en:Royal_College_of_Art|Royal College of Art]] e London (1966–1968)
* Omuwanguzi wa Rockefeller Foundation Fellowship
== Emirimu n’eby’okwolesebwa ==
* "Cat Ghosts" Emyaka gya 1960, amafuta ku mmeeri, 75" x 48.8"cm <ref name=":5">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa |url=https://contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2022-05-28 |website=Contemporary And |language=de}}</ref>
* "Engo za kitaka" 1982, emikutu egy'enjawulo, 24" x 36" <ref name=":5" />
* "Zebras" 1983, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abaana ne ddole" 1985, mixed media, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abavubuka" 1986, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Omukazi w'akatale ng'atunda ebisero", 1986, emikutu egy'enjawulo <ref name=":5" />
* "Abakyala Abatunda Olugoye", 1987, emikutu egy'enjawulo, 30" x 48" <ref name=":5" />
* "Ebiyiriro bya Murchison".
* Ekipande kya "Birth" ku Mary Stuart Hall ku yunivasite y'e Makerere mu Uganda
* Omwoleso mu Royal Academy of Art mu kibuga London ekya Bungereza
* Omwoleso mu The Hampton Institute mu Virginia, Amerika
* Omwoleso mu Paa ya Paa Gallery mu Kenya
* Omwoleso mu Gallery of Contemporary East African Art e Nairobi mu Kenya
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
irh6uejbmj76lrcsp92cdb0c3d8xbm5
56342
56341
2026-06-21T17:20:00Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56342
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Theresa Musoke''' (yazaalibwa 1945 mu [[:en:Kampala|Kampala, Uganda]] ) Munnayuganda-Munnakenya musiizi wa langi era omukubi w’ebifaananyi asinga okumanyibwa olw’okugezesa n’okulaga ebifaananyi ebiraga ebisolo by’omu nsiko eby’e Kenya n’ebyo abakyala bye bayitamu mu Afirika.<ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Asinga kumanyibwa nnyo olw’omulimu gwe ogw’okusiiga langi n’okukuba ebitabo, naye era akozesa ebintu nga okunyika engoye mu langi, embugo, langi ezikalirawo, daayi n'ebintu ebirala eby'enjawulo nga n'oluusi y'enyigira mu kubumba ebifaananyi.<ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}</ref> Musoke ayogera ku mirimu gye nga "semi-abstract" era ayingiza emiramwa ng'obusika bwe obw'amawanga ag'enjawulo, Afirika okutwaliza awamu, n'emiramwa gy'abakyala omuli emirimu gy'awaka, obuzadde n'okuteekateeka amaka mu bitundu bye. <ref>{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=https://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |issn=0004-3125 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Obuyiiya bwa Musoke bulaga obuzibu bw'ebyobufuzi mwe yakulira, nga bukiikirira enkola ez'enjwaulo, emikutu gy'amawulire, n'emisono, egy'ennono n'egy'omulembe, nga kwotadde " emyaka egy'enkyukakyuka okuva ku nnono ze yeeyigiriza okudda ku kutendekebwa mu masomero g'ebyemikono eby'amawanga g'obugwanjuba, okuvaayo ng'engeri y'ebyemikono eyoleka obusika obw'ebyafaayo n'obuwangwa obutasobola kutegeerwa mu bintu n'emisingi gy'ebifaananyi n'okukola dizayini byokka". <ref>{{Cite journal |last=Kader |first=Themina |year=2006 |title=Contemporary Art of Kenya: A Different Perspective |journal=Art Education |volume=59 |issue=4 |pages=25–32 |doi=10.1080/00043125.2006.11651600 |s2cid=192502210}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Musoke yasomera ku Ssettendekero wa Makerere mu Kampala, gye yafunira diguli mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi. Nga wayise omwaka gumu oluvannyuma lw'okutikkirwa, yawangula sikaala ya commonwealth okusoma dipulooma mu kufulumya ebisiige okuva ku Royal College of Art e Bungereza.<ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}</ref> Alina diguli eyookubiri mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi okuva mu [[:en:University_of_Pennsylvania|yunivasite y’e Pennsylvania]] gye yakugukira mu bukodyo bw'okusiiga amabala mu ngoye saako okuzisiba n'okunyika mu laagi okufuna dezayini n'amabala ag'enjawulo.<ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ "Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa | Contemporary And"]. ''www.contemporaryand.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
Mu 1960, Musoke yali omu ku bataano abaasunsulwa okuyingizibwa mu ssomero lya Margaret Trowell School of Fine Arts, ekyamusobozesa oluvannyuma okukyuka n’agenda mu pulogulaamu y’ebyemikono mu yunivasite y’e Makerere. Oluvannyuma lw’okubeera omu ku bakyala abaasooka okutikkirwa mu yunivasite y’e Makerere, yagenda mu maaso n’okusoma diguli eyookubiri mu kitongole ky’ebyenjigiriza mu yunivasite y’e Makerere ne Graduate School of Fine Art and Architecture mu Yunivasite y’e Pennsylvania. <ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLaDuke1989">LaDuke, Betty (November 1989). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[http://www.jstor.org/stable/3193162 "East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom"]</span>. ''Art Education''. '''42''' (6): <span class="nowrap">16–</span>24. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2307/3193162|10.2307/3193162]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]] [https://www.jstor.org/stable/3193162 3193162].</cite></ref>
== Emirimu ==
Amanyiddwa nnyo e Kenya okusinga mu [[:en:Uganda|Uganda]] kubanga yabeera e [[:en:Kenya|Kenya]] okumala emyaka egisukka mu makumi abiri oluvannyuma lw’okudduka mu Uganda olw’embeera y’ebyobufuzi n’olutalo lw’omunda mu ggwanga. <ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ "Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa | Contemporary And"]. ''www.contemporaryand.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=Uganda: Theresa Musoke's Living Earth |url=https://allafrica.com/stories/200203130258.html |access-date=2019-12-22 |website=All Africa}}</ref> Mu nnaku ze ez’okusoma mu yunivasite e Makerere, emirimu gye gyafuna okusiimibwa era n’aweebwa omulimu gw’okukola ekipande ''ky’amazaalibwa'' . Ekibumbe kye kikyaliwo ku Mary Stuart Hall, ekimu ku bisulo by’abakyala ku yunivasite e Makerere. Abaddeko omusomesa mu Kenya ne Uganda. <ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html "Cultures – Uganda | Theresa Musoke"]. ''uganda.spla.pro''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> Yasomesa eby'emikono mu yunivasite y'e Makerere, [[:en:Kenyatta_University|Kenyatta University College]], [[:en:International_School_of_Kenya|International School of Kenya]] ne Kestrol Manor. <ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html "Nine Women Artists Making Waves"]. ''Business Daily''. August 31, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> Ayolesezza emirimu gye mu Kenya, Uganda n’ebweru w’eggwanga naddala mu Amerika, Bungereza, n’amawanga ga Scandinavia. <ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html "The nine pioneer women of East African art"]. ''The East African''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2" /> <ref name=":4" />
== Engule n'okusiimibwa ==
* Ekirabo kya Margaret Trowell eky'okusiiga ebifaananyi (1965)
* Sikolashipi ya diguli eyookubiri okugenda mu [[:en:Royal_College_of_Art|Royal College of Art]] e London (1966–1968)
* Omuwanguzi wa Rockefeller Foundation Fellowship
== Emirimu n’eby’okwolesebwa ==
* "Cat Ghosts" Emyaka gya 1960, amafuta ku mmeeri, 75" x 48.8"cm <ref name=":5">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa |url=https://contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2022-05-28 |website=Contemporary And |language=de}}</ref>
* "Engo za kitaka" 1982, emikutu egy'enjawulo, 24" x 36" <ref name=":5" />
* "Zebras" 1983, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abaana ne ddole" 1985, mixed media, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abavubuka" 1986, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Omukazi w'akatale ng'atunda ebisero", 1986, emikutu egy'enjawulo <ref name=":5" />
* "Abakyala Abatunda Olugoye", 1987, emikutu egy'enjawulo, 30" x 48" <ref name=":5" />
* "Ebiyiriro bya Murchison".
* Ekipande kya "Birth" ku Mary Stuart Hall ku yunivasite y'e Makerere mu Uganda
* Omwoleso mu Royal Academy of Art mu kibuga London ekya Bungereza
* Omwoleso mu The Hampton Institute mu Virginia, Amerika
* Omwoleso mu Paa ya Paa Gallery mu Kenya
* Omwoleso mu Gallery of Contemporary East African Art e Nairobi mu Kenya
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
bf4zjj1n1med1arapl4totrphligpxr
56343
56342
2026-06-21T17:29:15Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56343
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Theresa Musoke''' (yazaalibwa 1945 mu [[:en:Kampala|Kampala, Uganda]] ) Munnayuganda-Munnakenya musiizi wa langi era omukubi w’ebifaananyi asinga okumanyibwa olw’okugezesa n’okulaga ebifaananyi ebiraga ebisolo by’omu nsiko eby’e Kenya n’ebyo abakyala bye bayitamu mu Afirika.<ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Asinga kumanyibwa nnyo olw’omulimu gwe ogw’okusiiga langi n’okukuba ebitabo, naye era akozesa ebintu nga okunyika engoye mu langi, embugo, langi ezikalirawo, daayi n'ebintu ebirala eby'enjawulo nga n'oluusi y'enyigira mu kubumba ebifaananyi.<ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}</ref> Musoke ayogera ku mirimu gye nga "semi-abstract" era ayingiza emiramwa ng'obusika bwe obw'amawanga ag'enjawulo, Afirika okutwaliza awamu, n'emiramwa gy'abakyala omuli emirimu gy'awaka, obuzadde n'okuteekateeka amaka mu bitundu bye. <ref>{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=https://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |issn=0004-3125 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Obuyiiya bwa Musoke bulaga obuzibu bw'ebyobufuzi mwe yakulira, nga bukiikirira enkola ez'enjwaulo, emikutu gy'amawulire, n'emisono, egy'ennono n'egy'omulembe, nga kwotadde " emyaka egy'enkyukakyuka okuva ku nnono ze yeeyigiriza okudda ku kutendekebwa mu masomero g'ebyemikono eby'amawanga g'obugwanjuba, okuvaayo ng'engeri y'ebyemikono eyoleka obusika obw'ebyafaayo n'obuwangwa obutasobola kutegeerwa mu bintu n'emisingi gy'ebifaananyi n'okukola dizayini byokka". <ref>{{Cite journal |last=Kader |first=Themina |year=2006 |title=Contemporary Art of Kenya: A Different Perspective |journal=Art Education |volume=59 |issue=4 |pages=25–32 |doi=10.1080/00043125.2006.11651600 |s2cid=192502210}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Musoke yasomera ku [[Ssettendekero wa Makerere]] mu Kampala, gye yafunira diguli mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi. Nga wayise omwaka gumu oluvannyuma lw'okutikkirwa, yawangula sikaala ya commonwealth okusoma dipulooma mu kufulumya ebisiige okuva ku Royal College of Art e Bungereza.<ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}</ref> Alina diguli eyookubiri mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi okuva mu Yunivasite y'e Pennsylvania gye yakugukira mu bukodyo bw'okusiiga amabala mu ngoye saako okuzisiba n'okunyika mu laagi okufuna dezayini n'amabala ag'enjawulo.<ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ "Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa | Contemporary And"]. ''www.contemporaryand.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref>
Mu 1960, Musoke yali omu ku bataano abaasunsulwa okuyingizibwa mu ssomero lya Margaret Trowell School of Fine Arts, ekyamusobozesa oluvannyuma okukyuka n’agenda mu pulogulaamu y’ebyemikono mu yunivasite y’e Makerere. Oluvannyuma lw’okubeera omu ku bakyala abaasooka okutikkirwa mu yunivasite y’e Makerere, yagenda mu maaso n’okusoma diguli eyookubiri mu kitongole ky’ebyenjigiriza mu yunivasite y’e Makerere ne Graduate School of Fine Art and Architecture mu Yunivasite y’e Pennsylvania.<ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLaDuke1989">LaDuke, Betty (November 1989). <span class="id-lock-subscription" title="Paid subscription required">[http://www.jstor.org/stable/3193162 "East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom"]</span>. ''Art Education''. '''42''' (6): <span class="nowrap">16–</span>24. [[Doi (identifier)|doi]]:[[doi:10.2307/3193162|10.2307/3193162]]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]] [https://www.jstor.org/stable/3193162 3193162].</cite></ref>
== Emirimu ==
Amanyiddwa nnyo e Kenya okusinga mu [[Yuganda|Uganda]] kubanga yabeera e [[Kenya]] okumala emyaka egisukka mu makumi abiri oluvannyuma lw’okudduka mu Uganda olw’embeera y’ebyobufuzi n’olutalo lw’omunda mu ggwanga.<ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ "Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa | Contemporary And"]. ''www.contemporaryand.com'' (in German)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite>
[[Category:CS1 German-language sources (de)]]</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Uganda: Theresa Musoke's Living Earth |url=https://allafrica.com/stories/200203130258.html |access-date=2019-12-22 |website=All Africa}}</ref> Mu nnaku ze ez’okusoma mu [[Ssettendekero wa Makerere]], emirimu gye gyafuna okusiimibwa era n’aweebwa omulimu gw’okukola ekipande ''ky’amazaalibwa''. Ekibumbe kye kikyaliwo ku Mary Stuart Hall, ekimu ku bisulo by’abakyala ku yunivasite e Makerere. Abaddeko omusomesa mu Kenya ne Uganda. <ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html "Cultures – Uganda | Theresa Musoke"]. ''uganda.spla.pro''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> Yasomesa eby'emikono mu yunivasite y'e Makerere, Kenyatta University College, International School of Kenya ne Kestrol Manor.<ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html "Nine Women Artists Making Waves"]. ''Business Daily''. August 31, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref> Ayolesezza emirimu gye mu Kenya, Uganda n’ebweru w’eggwanga naddala mu Amerika, Bungereza, n’amawanga ga Scandinavia.<ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html "The nine pioneer women of East African art"]. ''The East African''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-12-22</span></span>.</cite></ref><ref name=":2" /><ref name=":4" />
== Engule n'okusiimibwa ==
* Ekirabo kya Margaret Trowell eky'okusiiga ebifaananyi (1965)
* Sikolashipi ya diguli eyookubiri okugenda mu Royal College of Art e London (1966–1968)
* Omuwanguzi wa Rockefeller Foundation Fellowship
== Emirimu gye n’eby’ayolesebwa ==
* "Cat Ghosts" Emyaka gya 1960, amafuta ku mmeeri, 75" x 48.8"cm <ref name=":5">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa |url=https://contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2022-05-28 |website=Contemporary And |language=de}}</ref>
* "Engo za kitaka" 1982, emikutu egy'enjawulo, 24" x 36" <ref name=":5" />
* "Zebras" 1983, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abaana ne ddole" 1985, mixed media, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abavubuka" 1986, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Omukazi w'akatale ng'atunda ebisero", 1986, emikutu egy'enjawulo <ref name=":5" />
* "Abakyala Abatunda Olugoye", 1987, emikutu egy'enjawulo, 30" x 48" <ref name=":5" />
* "Ebiyiriro bya Murchison".
* Ekipande kya "Birth" ku Mary Stuart Hall ku yunivasite y'e Makerere mu Uganda
* Omwoleso mu Royal Academy of Art mu kibuga London ekya Bungereza
* Omwoleso mu The Hampton Institute mu Virginia, Amerika
* Omwoleso mu Paa ya Paa Gallery mu Kenya
* Omwoleso mu Gallery of Contemporary East African Art e Nairobi mu Kenya
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
qm94khe1z0tvtfnbk459ophcyvhc1sw
56344
56343
2026-06-21T17:30:50Z
Nambogo Catharine
6408
56344
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Theresa Musoke''' (yazaalibwa 1945 mu [[:en:Kampala|Kampala, Uganda]] ) Munnayuganda-Munnakenya musiizi wa langi era omukubi w’ebifaananyi asinga okumanyibwa olw’okugezesa n’okulaga ebifaananyi ebiraga ebisolo by’omu nsiko eby’e Kenya n’ebyo abakyala bye bayitamu mu Afirika.<ref name="LaDuke 16">{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=November 1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=http://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Asinga kumanyibwa nnyo olw’omulimu gwe ogw’okusiiga langi n’okukuba ebitabo, naye era akozesa ebintu nga okunyika engoye mu langi, embugo, langi ezikalirawo, daayi n'ebintu ebirala eby'enjawulo nga n'oluusi y'enyigira mu kubumba ebifaananyi.<ref name=":4">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa {{!}} Contemporary And |url=https://www.contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2019-12-22 |website=www.contemporaryand.com |language=de}}</ref> Musoke ayogera ku mirimu gye nga "semi-abstract" era ayingiza emiramwa ng'obusika bwe obw'amawanga ag'enjawulo, Afirika okutwaliza awamu, n'emiramwa gy'abakyala omuli emirimu gy'awaka, obuzadde n'okuteekateeka amaka mu bitundu bye. <ref>{{Cite journal |last=LaDuke |first=Betty |date=1989 |title=East African Painter Theresa Musoke: Uhuru or Freedom |url=https://www.jstor.org/stable/3193162 |journal=Art Education |volume=42 |issue=6 |pages=16–24 |doi=10.2307/3193162 |issn=0004-3125 |jstor=3193162 |url-access=subscription}}</ref> Obuyiiya bwa Musoke bulaga obuzibu bw'ebyobufuzi mwe yakulira, nga bukiikirira enkola ez'enjwaulo, emikutu gy'amawulire, n'emisono, egy'ennono n'egy'omulembe, nga kwotadde " emyaka egy'enkyukakyuka okuva ku nnono ze yeeyigiriza okudda ku kutendekebwa mu masomero g'ebyemikono eby'amawanga g'obugwanjuba, okuvaayo ng'engeri y'ebyemikono eyoleka obusika obw'ebyafaayo n'obuwangwa obutasobola kutegeerwa mu bintu n'emisingi gy'ebifaananyi n'okukola dizayini byokka". <ref>{{Cite journal |last=Kader |first=Themina |year=2006 |title=Contemporary Art of Kenya: A Different Perspective |journal=Art Education |volume=59 |issue=4 |pages=25–32 |doi=10.1080/00043125.2006.11651600 |s2cid=192502210}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Musoke yasomera ku [[Ssettendekero wa Makerere]] mu Kampala, gye yafunira diguli mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi. Nga wayise omwaka gumu oluvannyuma lw'okutikkirwa, yawangula sikaala ya commonwealth okusoma dipulooma mu kufulumya ebisiige okuva ku Royal College of Art e Bungereza.<ref name=":0">{{Cite web |title=Cultures – Uganda {{!}} Theresa Musoke |url=http://uganda.spla.pro/en/file.person.theresa-musoke.47671.html |access-date=2019-12-22 |website=uganda.spla.pro}}</ref> Alina diguli eyookubiri mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi okuva mu Yunivasite y'e Pennsylvania gye yakugukira mu bukodyo bw'okusiiga amabala mu ngoye saako okuzisiba n'okunyika mu laagi okufuna dezayini n'amabala ag'enjawulo.<ref name=":1">{{Cite web |title=The nine pioneer women of East African art |url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/The-nine-pioneer-women-of-East-African-art/434746-4738422-11f53s/index.html |access-date=2019-12-22 |website=The East African |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=August 31, 2018 |title=Nine Women Artists Making Waves |url=https://www.businessdailyafrica.com/lifestyle/art/Nine-Women-Artists-Making-Waves/3815712-4737826-5fifrd/index.html |access-date=2019-12-22 |website=Business Daily}}</ref>
Mu 1960, Musoke yali omu ku bataano abaasunsulwa okuyingizibwa mu ssomero lya Margaret Trowell School of Fine Arts, ekyamusobozesa oluvannyuma okukyuka n’agenda mu pulogulaamu y’ebyemikono mu yunivasite y’e Makerere. Oluvannyuma lw’okubeera omu ku bakyala abaasooka okutikkirwa mu yunivasite y’e Makerere, yagenda mu maaso n’okusoma diguli eyookubiri mu kitongole ky’ebyenjigiriza mu yunivasite y’e Makerere ne Graduate School of Fine Art and Architecture mu Yunivasite y’e Pennsylvania.
== Emirimu ==
Amanyiddwa nnyo e Kenya okusinga mu [[Yuganda|Uganda]] kubanga yabeera e [[Kenya]] okumala emyaka egisukka mu makumi abiri oluvannyuma lw’okudduka mu Uganda olw’embeera y’ebyobufuzi n’olutalo lw’omunda mu ggwanga.<ref name=":2">{{Cite web |title=Uganda: Theresa Musoke's Living Earth |url=https://allafrica.com/stories/200203130258.html |access-date=2019-12-22 |website=All Africa}}</ref> Mu nnaku ze ez’okusoma mu [[Ssettendekero wa Makerere]], emirimu gye gyafuna okusiimibwa era n’aweebwa omulimu gw’okukola ekipande ''ky’amazaalibwa''. Ekibumbe kye kikyaliwo ku Mary Stuart Hall, ekimu ku bisulo by’abakyala ku yunivasite e Makerere. Abaddeko omusomesa mu Kenya ne Uganda. Yasomesa eby'emikono mu yunivasite y'e Makerere, Kenyatta University College, International School of Kenya ne Kestrol Manor. Ayolesezza emirimu gye mu Kenya, Uganda n’ebweru w’eggwanga naddala mu Amerika, Bungereza, n’amawanga ga Scandinavia.
== Engule n'okusiimibwa ==
* Ekirabo kya Margaret Trowell eky'okusiiga ebifaananyi (1965)
* Sikolashipi ya diguli eyookubiri okugenda mu Royal College of Art e London (1966–1968)
* Omuwanguzi wa Rockefeller Foundation Fellowship
== Emirimu gye n’eby’ayolesebwa ==
* "Cat Ghosts" Emyaka gya 1960, amafuta ku mmeeri, 75" x 48.8"cm <ref name=":5">{{Cite web |title=Theresa Musoke: A Lifetime Dedicated to Art in East Africa |url=https://contemporaryand.com/magazines/theresa-musoke-a-lifetime-dedicated-to-art-in-east-africa/ |access-date=2022-05-28 |website=Contemporary And |language=de}}</ref>
* "Engo za kitaka" 1982, emikutu egy'enjawulo, 24" x 36" <ref name=":5" />
* "Zebras" 1983, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abaana ne ddole" 1985, mixed media, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Enteekateeka y'amaka: Abavubuka" 1986, emikutu egy'enjawulo, 30" x 36" <ref name=":5" />
* "Omukazi w'akatale ng'atunda ebisero", 1986, emikutu egy'enjawulo <ref name=":5" />
* "Abakyala Abatunda Olugoye", 1987, emikutu egy'enjawulo, 30" x 48" <ref name=":5" />
* "Ebiyiriro bya Murchison".
* Ekipande kya "Birth" ku Mary Stuart Hall ku yunivasite y'e Makerere mu Uganda
* Omwoleso mu Royal Academy of Art mu kibuga London ekya Bungereza
* Omwoleso mu The Hampton Institute mu Virginia, Amerika
* Omwoleso mu Paa ya Paa Gallery mu Kenya
* Omwoleso mu Gallery of Contemporary East African Art e Nairobi mu Kenya
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
o1chn5l9ahtu2azwxlj8ahk5m689dp1
Betty Manyolo
0
13238
56325
54202
2026-06-21T16:18:22Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56325
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali Munnayuganda, musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto n’okusoma ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[:en:Kampala|Kampala]], Uganda. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali [[:en:Baganda|Muganda]], era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’omu makkati Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[:en:Buganda|Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[:en:Mutesa_II_of_Buganda|Ssekabaka Muteesa II]], abalongo gye baatwalanga emirimu mu lubiri. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma eby’emikono. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu [[:en:Cambridge_University|Cambridge University]] ng'ayita mu ssomero lino mu 1955. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu by'emikono. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Omulimu gwa Manyolo gwaluŋŋamizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa mu kaddiyizo lya [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi mu kitabo ''Awo olwatuuka'' mu 1961. <ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omuyiiya mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko mu byobufuzi, yakola nga Art Design Supervisor mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda. <ref name=":0" />
== Ebirondeddwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
rxtc8qmhk0oadrsqi1978u6xr7rsqbr
56326
56325
2026-06-21T16:23:02Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56326
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu Kampala, Uganda. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu Buganda era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa Ssekabaka Muteesa II, ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu Lubiri.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu [[:en:Cambridge_University|Cambridge University]] ng'ayita mu ssomero lino mu 1955. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu by'emikono. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Omulimu gwa Manyolo gwaluŋŋamizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa mu kaddiyizo lya [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi mu kitabo ''Awo olwatuuka'' mu 1961. <ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omuyiiya mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko mu byobufuzi, yakola nga Art Design Supervisor mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda. <ref name=":0" />
== Ebirondeddwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
0gsni9875qduznc60iro26tneb8313e
56327
56326
2026-06-21T16:24:19Z
Nambogo Catharine
6408
Ntaddemu ebijuliziddwa
56327
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu [[:en:Cambridge_University|Cambridge University]] ng'ayita mu ssomero lino mu 1955. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu by'emikono. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Omulimu gwa Manyolo gwaluŋŋamizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa mu kaddiyizo lya [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi mu kitabo ''Awo olwatuuka'' mu 1961. <ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omuyiiya mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko mu byobufuzi, yakola nga Art Design Supervisor mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda. <ref name=":0" />
== Ebirondeddwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
mk3vc109aozfnrplzjirzfteozd4naq
56328
56327
2026-06-21T16:25:51Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56328
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Omulimu gwa Manyolo gwaluŋŋamizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa mu kaddiyizo lya [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi mu kitabo ''Awo olwatuuka'' mu 1961. <ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omuyiiya mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko mu byobufuzi, yakola nga Art Design Supervisor mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda. <ref name=":0" />
== Ebirondeddwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
imty568v6h4o1n1k3k74wgl5spq0b8m
56329
56328
2026-06-21T16:29:21Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56329
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omuyiiya mu minisitule y’ebyobulamu mu Uganda e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko mu byobufuzi, yakola nga Art Design Supervisor mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda. <ref name=":0" />
== Ebirondeddwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
a69kgx4iw8ddr05zonrihmidmbowism
56330
56329
2026-06-21T16:32:13Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56330
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omukubi w'ebifaananyi mu Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko obwali bubaluseewo mu byobufuzi, yakola nga kalabaalaba w'ebifaananyi ebikubibwa mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda.<ref name=":0" />
== Ebirondeddwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
1dihvxx985plrjxj4i9gu5nh2jcr3xy
56331
56330
2026-06-21T16:32:59Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56331
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omukubi w'ebifaananyi mu Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko obwali bubaluseewo mu byobufuzi, yakola nga kalabaalaba w'ebifaananyi ebikubibwa mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda.<ref name=":0" />
== Ebimu ku bifaananyi bye ebya londebwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abantu b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Obulamu bwe ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
syh3cbyvs79lbyviiupljkkh0hm091n
56332
56331
2026-06-21T16:35:14Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56332
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omukubi w'ebifaananyi mu Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko obwali bubaluseewo mu byobufuzi, yakola nga kalabaalaba w'ebifaananyi ebikubibwa mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda.<ref name=":0" />
== Ebimu ku bifaananyi bye ebya londebwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abalunzi b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu [[:en:Ivory_Coast|Ivory Coast]] . Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, kyokka naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira bwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] . Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
onj8pcq05s5bbmzhlgxmptk0mmuomln
56333
56332
2026-06-21T16:37:27Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56333
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFoundation">Foundation, Njabala. [https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude "Njabala Foundation & Kampala, Uganda"]. ''njabala.com''. Archived from [https://njabala.com/pillars-of-rectitude the original] on 2025-03-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omukubi w'ebifaananyi mu Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko obwali bubaluseewo mu byobufuzi, yakola nga kalabaalaba w'ebifaananyi ebikubibwa mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda.<ref name=":0" />
== Ebimu ku bifaananyi bye ebya londebwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abalunzi b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu Ivory Coast. Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, oluvannyuma naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]]. Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref>
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968. <ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation. <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
9hy4t1jaxt3atrgj13fe2eh2rtzwcbw
56334
56333
2026-06-21T16:40:25Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56334
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955.<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ "Estelle Betty Manyolo Sangowawa"]. ''AWARE Women artists / Femmes artistes''. [https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ Archived] from the original on 2025-01-12<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref> Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omukubi w'ebifaananyi mu Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko obwali bubaluseewo mu byobufuzi, yakola nga kalabaalaba w'ebifaananyi ebikubibwa mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda.
== Ebimu ku bifaananyi bye ebya londebwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abalunzi b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu Ivory Coast. Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, oluvannyuma naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]]. Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989.
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi.
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968.<ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation.<ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ "Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape"]. ''Mark Auslander''. 2023-12-27. [https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ Archived] from the original on 2025-01-22<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-01-22</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
rns8junswap08rjnuqspm0du32kas9h
56335
56334
2026-06-21T16:41:10Z
Nambogo Catharine
6408
Nterezezza mu mpandiika
56335
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Estelle Betty Manyolo''' (1938 – 1999) yali [[Munnayuganda]], musiizi era mukubi wa bifaananyi. Omulimu gwe gwaluŋŋamizibwa ebifaananyi ebiddugavu n’ebyeru ebyakolebwa Abahima n’ebisiige ebikubibwa ku mayinja ebyaba Nyero mu Buvanjuba bwa Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |last=Foundation |first=Njabala |title=Njabala Foundation & Kampala, Uganda |url=https://njabala.com/pillars-of-rectitude |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250312141613/https://njabala.com/pillars-of-rectitude |archive-date=2025-03-12 |access-date=2025-01-22 |website=njabala.com |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Estella Betty Babirye Nakayemba Manyolo yazaalibwa mu 1938 mu [[Kampala]], [[Yuganda|Uganda]]. Amanyiddwa nga Betty Manyolo, yali Muganda, era omu ku baana ekkumi. Erinnya lye ery’awakati erya Babirye liraga nti yali mukulu mu balongo, nga lino lya nnono eriweebwa omulongo omukulu omuwala. Abalongo baatwalibwanga ng’omukisa mu [[Buganda]] era ennaku z'oluwummula yazimalanga mu lubiri lwa [[Ssekabaka Mutesa II|Ssekabaka Muteesa II]], ng'eno abalongo baweebwa ng'obuvunanyizibwa bw'emikolo mu [[Lubiri]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Estelle Betty Manyolo Sangowawa |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250112231349/https://awarewomenartists.com/en/artiste/estelle-betty-manyolo-sangowawa/ |archive-date=2025-01-12 |access-date=2025-01-22 |website=AWARE Women artists / Femmes artistes |language=en-US}}</ref> Mukulu we yamwagazisa okusoma okusiiga n'okukuba ebifaananyi.
Manyolo yasomera mu Gayaza High School, n'afuna satifikeeti ya Junior Secondary School mu 1953 ne Overseas School Certificate okuva mu Cambridge University ng'ayita mu ssomero lino mu 1955. Yatikkirwa okuva mu [[:en:Margaret_Trowell|Margaret Trowell]] School of Fine Art mu [[:en:Makerere_College|Makerere College]] mu 1960 ne dipulooma mu kukuba n'okusiiga ebifaananyi.
== Emirimu gye ==
Omulimu gwa Manyolo gwasikirizibwa nnyo obuwangwa n’ennono za Uganda.
Mu 1961, Cecil Todd okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] yatwala ebimu ku bintu bya Manyolo e New York, era ebintu bye ne byongerwa ku bisiige ebyali biragibwa mu [[:en:William_E._Harmon_Foundation|Harmon Foundation]], okukkakkana nga biweereddwayo eri [[:en:Fisk_University|Fisk University]] mu 1991.
Manyolo yakuba ebifaananyi ebyakozesebwa mu kitabo kya ''Awo olwatuuka'' mu 1961.<ref>{{Cite web |title=Awo olwatuuka |url=https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190105094233/https://www.nypl.org/research/collections/shared-collection-catalog/bib/b11671078 |archive-date=5 January 2019 |access-date=5 January 2019 |website=Nypl.org}}</ref> Oluvannyuma yakola ng’omusomesa mu Abidjan, Ivory Coast era n’agenda e Bufalansa, ng’ayize okwogera Olufaransa.
Wakati wa 1973 ne 1977, yakola ng’omukubi w'ebifaananyi mu Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu e [[:en:Entebbe|Entebbe]], ng’akola dizayini y’ebifaananyi eri ekitongole ky’ebyobulamu n’obuyonjo. Oluvannyuma lw'okudduka obutabanguko obwali bubaluseewo mu byobufuzi, yakola nga kalabaalaba w'ebifaananyi ebikubibwa mu kitongole kya Nigerian Television Authority okutuusa mu 1989, nga tannadda mu Uganda.
== Ebimu ku bifaananyi bye ebya londebwa ==
<gallery>
File:"African_Fable"_-_NARA_-_558921.jpg|alt=African Fable| ''Enfumo y'Afirika'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="African Fable" |url=https://catalog.archives.gov/id/558921 |series=Harmon Foundation Collection |access-date=2025-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250109013643/https://catalog.archives.gov/id/558921 |archive-date=2025-01-09 |url-status=live}}</ref>
File:"Cattle_People"_-_NARA_-_558922.jpg|alt=Cattle People| ''Abalunzi b'ente'' <ref name=":1">{{Cite web |date=2023-12-27 |title=Manyolo Betty Estelle's "Cattle People" (1961): Cattle, Gender, Landscape |url=https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122190745/https://markauslander.com/2023/12/27/manyolo-betty-estelles-cattle-people-1961-cattle-gender-landscape/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Mark Auslander |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Cattle People" |url=https://catalog.archives.gov/id/558922 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
File:"Death_in_the_Forest"_-_NARA_-_558920.jpg|alt=Death in the Forest| ''Okufa mu Kibira'' <ref>{{Cite book |last=Harmon Foundation |title="Death in the Forest" |url=https://catalog.archives.gov/id/558920 |series=Harmon Foundation Collection}}</ref>
</gallery>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mu myaka gya 1960, Betty Manyolo yafumbirwa omusajja Omunigeria n’atwala erinnya lye Sangowawa. Famire yaabwe yagenda e Nigeria, gye yakolera ng’omusomesa, nga tannagenda mu Ivory Coast. Yaddamu okubeera mu Uganda okuva mu 1973 okutuuka mu 1977, oluvannyuma naddayo e Nigeria nga Uganda yeeyongedde okubaamu obutabanguko wansi w’obwannakyemalira [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]]. Manyolo yakomawo mu Uganda omulundi omulala mu 1989.
Betty Manyolo yafa kookolo w’amabeere ku myaka 64 mu 1999. Yaleka abaana bataano n’abazzukulu kkumi.
== Emyoleso ==
Ebiwandiiko bya Manyolo ebiwerako ebya linocut, wamu n’ekifaananyi eky’amafuta, byayolesebwa okuyita mu kitongole kya [[:en:Harmon_Foundation|Harmon Foundation]] okutandika mu 1961; omulimu gwe era gwateekebwa mu mwoleso gwa [[:en:Smithsonian_Institution|Smithsonian Institution]] Traveling Exhibit of Contemporary African Printmakers okuva mu 1966 okutuuka mu 1968.<ref name="Brown1966">{{Cite book |last=Evelyn S. Brown |year=1966 |title=Africa's Contemporary Art and Artists: A Review of Creative Activities in Painting, Sculpture, Ceramics, and Crafts of More Than 300 Artists Working in the Modern Industrialized Society of Some of the Countries of Sub-Saharan Africa |url=https://books.google.com/books?id=EeArAAAAMAAJ |publisher=Published and distributed by the Division of Social Research and Experimentation] Harmon Foundation}}</ref> Okuva mu mwezi Ogwokkumi 2023 okutuuka mu mwezi Gwolubereberye 2024, ''Cattle People ye'' (1961) yatekebwa mu ''African Modernism in America, 1947-67'' mu [[:en:The_Phillips_Collection|Philips Collection]] e [[:en:Washington_DC|Washington DC]], eyeewolwa okuva mu tterekero lya [[:en:Fisk_University|Fisk University]] oluvannyuma lw'okuweebwayo okuva mu kitongole kya Harmon Foundation.<ref>{{Cite web |date=2024-02-18 |title=REVIEW OF AFRICAN MODERNISM IN AMERICA, 1947-1967 |url=https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250122191104/https://omusanareview.com/review-of-african-modernism-in-america-1947-1967/ |archive-date=2025-01-22 |access-date=2025-01-22 |website=Omusana Review |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Phillips Collection Presents African Modernism in America, 1947–67 {{!}} The Phillips Collection |url=https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001161123/https://www.phillipscollection.org/press/phillips-collection-presents-african-modernism-america-1947-67 |archive-date=2023-10-01 |access-date=2025-01-22 |website=www.phillipscollection.org |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
dg2sw44ayusfz49ygvr7c6aykofbdpt
Geoffrey Kizito
0
13830
56371
54166
2026-06-21T18:41:24Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56371
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Baba Kizito''' (yazaalibwa nga 2 Ogwokubiri 1993), era amanyiddwa nga '''Trần Trung Hiếu''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira omukugu era munna]]Uganda nga azannya ng'omuzibizi mu kiraabu [[:en:V.League_1|ya V.League 1]] [[:en:Becamex_Ho_Chi_Minh_City_FC|Becamex Ho Chi Minh City .]]
== Omulimu gwa kiraabu ==
Yazaalibwa mu [[Kampala]] era sizoni ya 2012 ne 2013 yagimala mu Vietnam ne [[:en:Xuan_Thanh_Saigon_Cement_FC|Xuan Thanh Saigon]] . <ref name="NFT">{{NFT player|pid=48672|accessdate=25 July 2019}}</ref> <ref name="SW">{{Soccerway|geoffrey-kizito/224219||accessdate=22 April 2015}}</ref> Ku ntandikwa y'Ogwoluberyeberye 2014 yassa omukono ku ddiiru y'okuzannyira Gor Mahia [[:en:Kenyan_Premier_League|bakyampiyoni ba pulimiya e Kenya]] . <ref>{{cite web |author=Dennis Mabuka |date=2 January 2015 |title=Gor Mahia sign Ugandan Kizito, closing in on Kenga |url=http://www.goal.com/en-ke/news/4539/transfer-zone/2014/01/02/4516146/gor-mahia-sign-ugandan-kizito-closing-in-on-kenga |access-date=22 April 2015 |publisher=Goal.com}}</ref> Yaddayo e Vietnam mu sizoni ya 2015, ne [[:en:Than_Quang_Ninh_FC|Than Quang Ninh]] . <ref name="NFT" /> <ref name="SW" /> Mu 2018 yeegatta ku [[:en:Saigon_FC|Saigon]] . <ref>{{cite web |title=Ngày cuối thị trường chuyển nhượng V.League 2018: CLB TP.HCM tham gia nhiệt tình nhất - Bongdaplus.vn |url=http://bongdaplus.vn/ngay-cuoi-thi-truong-chuyen-nhuong-v-league-2018-clb-tp-hcm-tham-gia-nhiet-tinh-nhat-2220671807.html |website=Bongdaplus}}</ref> Yagenda mu Than Quang Ninh mu sizoni ya 2020. <ref name="SW" />
== Omulimu gw’ensi yonna ==
Yazannyira ttiimu y’eggwanga ya Uganda omulundi gwe ogwasooka mu 2012.. Yalabikira mu ttiimu ya Uganda ey'abasajja 23 mu mpaka za mawanga ga Afrika eza 2017. <ref>{{cite web |date=4 January 2017 |title=Total Africa Cup of Nations 2017: Uganda Cranes 23 man squad to Gabon named |url=http://www.fufa.co.ug/total-africa-cup-nations-2017-uganda-cranes-23-man-squad-gabon-named/ |publisher=Federation of Uganda Football Associations}}</ref>
== Ebimukwatako ebyomunda ==
Mu 2017 yafuna obutuuze bwa Vietnam, wansi w’erinnya '''Trần Trung Hiếu''' . <ref>{{Cite web |date=25 March 2017 |title=Ngôi sao Uganda thành công dân Việt |url=https://nld.com.vn/news-20170325224337166.htm |website=nld.com.vn}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
85sbsqgad8onaxw59dpm6fevmewr0s8
56372
56371
2026-06-21T18:41:40Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Geoffrey Kizito, omusajja omulala]] to [[Geoffrey Kizito]]: Misspelled title
56371
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Geoffrey Baba Kizito''' (yazaalibwa nga 2 Ogwokubiri 1993), era amanyiddwa nga '''Trần Trung Hiếu''', [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira omukugu era munna]]Uganda nga azannya ng'omuzibizi mu kiraabu [[:en:V.League_1|ya V.League 1]] [[:en:Becamex_Ho_Chi_Minh_City_FC|Becamex Ho Chi Minh City .]]
== Omulimu gwa kiraabu ==
Yazaalibwa mu [[Kampala]] era sizoni ya 2012 ne 2013 yagimala mu Vietnam ne [[:en:Xuan_Thanh_Saigon_Cement_FC|Xuan Thanh Saigon]] . <ref name="NFT">{{NFT player|pid=48672|accessdate=25 July 2019}}</ref> <ref name="SW">{{Soccerway|geoffrey-kizito/224219||accessdate=22 April 2015}}</ref> Ku ntandikwa y'Ogwoluberyeberye 2014 yassa omukono ku ddiiru y'okuzannyira Gor Mahia [[:en:Kenyan_Premier_League|bakyampiyoni ba pulimiya e Kenya]] . <ref>{{cite web |author=Dennis Mabuka |date=2 January 2015 |title=Gor Mahia sign Ugandan Kizito, closing in on Kenga |url=http://www.goal.com/en-ke/news/4539/transfer-zone/2014/01/02/4516146/gor-mahia-sign-ugandan-kizito-closing-in-on-kenga |access-date=22 April 2015 |publisher=Goal.com}}</ref> Yaddayo e Vietnam mu sizoni ya 2015, ne [[:en:Than_Quang_Ninh_FC|Than Quang Ninh]] . <ref name="NFT" /> <ref name="SW" /> Mu 2018 yeegatta ku [[:en:Saigon_FC|Saigon]] . <ref>{{cite web |title=Ngày cuối thị trường chuyển nhượng V.League 2018: CLB TP.HCM tham gia nhiệt tình nhất - Bongdaplus.vn |url=http://bongdaplus.vn/ngay-cuoi-thi-truong-chuyen-nhuong-v-league-2018-clb-tp-hcm-tham-gia-nhiet-tinh-nhat-2220671807.html |website=Bongdaplus}}</ref> Yagenda mu Than Quang Ninh mu sizoni ya 2020. <ref name="SW" />
== Omulimu gw’ensi yonna ==
Yazannyira ttiimu y’eggwanga ya Uganda omulundi gwe ogwasooka mu 2012.. Yalabikira mu ttiimu ya Uganda ey'abasajja 23 mu mpaka za mawanga ga Afrika eza 2017. <ref>{{cite web |date=4 January 2017 |title=Total Africa Cup of Nations 2017: Uganda Cranes 23 man squad to Gabon named |url=http://www.fufa.co.ug/total-africa-cup-nations-2017-uganda-cranes-23-man-squad-gabon-named/ |publisher=Federation of Uganda Football Associations}}</ref>
== Ebimukwatako ebyomunda ==
Mu 2017 yafuna obutuuze bwa Vietnam, wansi w’erinnya '''Trần Trung Hiếu''' . <ref>{{Cite web |date=25 March 2017 |title=Ngôi sao Uganda thành công dân Việt |url=https://nld.com.vn/news-20170325224337166.htm |website=nld.com.vn}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
85sbsqgad8onaxw59dpm6fevmewr0s8
2024 in Uganda
0
14042
56383
54647
2026-06-22T00:03:48Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
56383
wikitext
text/x-wiki
{{short description|none}} <!-- "none" is preferred when the title is sufficiently descriptive -->
{{Year in Uganda|2024}}
Events in the year '''2024 in [[Uganda]]'''.
== Incumbents ==
* [[President of Uganda|President]]: [[Yoweri Museveni]]
* [[Vice President of Uganda|Vice president]]: [[Jessica Alupo]]
* [[Prime Minister of Uganda|Prime minister]]: [[Robinah Nabbanja]]<ref>{{Cite web |title=Office of the Prime Minister – A Coordinated, Responsive and Accountable Government for Socio-Economic Transformation |url=https://opm.go.ug/ |access-date=2023-01-01 |website=opm.go.ug}}</ref>
== Events ==
=== January ===
* 2 January – A [[Ugandan People's Defence Force]] helicopter crashes in the village of Nyamisigiri, [[Kabarole District]], [[Uganda]], killing two people on board the helicopter and one person on the ground.<ref>{{Cite web |date=2024-01-02 |title=UPDF helicopter crashes in Kabarole |url=https://www.kfm.co.ug/news/updf-helicopter-crashes-in-kabarole.html |access-date=2024-01-02 |website=93.3 KFM |language=en-US |archive-date=2024-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240102150642/https://www.kfm.co.ug/news/updf-helicopter-crashes-in-kabarole.html |url-status=dead }}</ref>
* January – [[19th Summit of the Non-Aligned Movement]]<ref>{{Cite web |date=2019-03-23 |title=About NAM – NAM |url=https://mnoal.org/nam-about/ |access-date=2023-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323135155/https://mnoal.org/nam-about/ |archive-date=2019-03-23 }}</ref>
=== February ===
* 23 February - The [[Financial Action Task Force]] removes Uganda from its "gray list" of countries not fully complying with measures to combat money laundering and terrorism financing.<ref>{{Cite news |date=24 February 2024 |title=A money laundering watchdog removes the UAE, Uganda, Barbados and Gibraltar from a watchlist |url=https://apnews.com/article/money-laundering-terrorism-financing-watchlist-71bb797cd05af94a1a8f299f77d09afa |access-date=28 June 2024 |work=Associated Press}}</ref>
=== April ===
* 3 April – The [[Court of Appeal of Uganda]] upholds the [[Anti-Homosexuality Act, 2023]], which prescribes the [[death penalty]] for certain homosexual acts.<ref>{{Cite web |date=2024-04-03 |title=Uganda court declines to block harsh anti-gay law, but sees rights infringed |url=https://www.scmp.com/news/world/africa/article/3257708/uganda-top-court-declines-block-controversial-anti-gay-law-sees-some-rights-infringed |access-date=2024-04-03 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref>
=== May ===
* 9 – 19 May: Uganda conducts a national population [[census]].<ref>{{Cite web |title=National Population and Housing Census 2024 |url=https://www.ubos.org/census-2024/ |access-date=2024-04-02 |website=Uganda Bureau of Statistics |language=en-US}}</ref>
=== July ===
* 8 July – A [[United Nations]] report formally accuses the [[Uganda People's Defence Force]] of providing military support to the [[March 23 Movement|M23 rebel group]] in eastern [[Democratic Republic of the Congo]]. Uganda denies the claims.<ref>{{Cite web |date=July 8, 2024 |title=Uganda provided support to M23 rebels in Congo, UN report says |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/africa/uganda-provided-support-m23-rebels-congo-un-report-says-2024-07-08/ }}</ref>
* 23 July – At least 45 people are detained and some are charged while participating in anti-[[Corruption in Uganda|corruption]] protests in [[Kampala]] that involve marching to the [[Parliament of Uganda|Parliament building]].<ref>{{Cite web |title=Uganda police detain dozens of people at anti-corruption protests |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/7/23/uganda-police-detain-dozens-of-people-at-anti-corruption-protests |access-date=2024-07-24 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anti-corruption demonstrations break out in Uganda's capital as people note Kenya's protest success |url=https://apnews.com/article/uganda-street-protests-corruption-museveni-c7d614866ad4e2833b6aacdf1b022093 |access-date=2024-07-24 |website=Associated Press |date=23 July 2024 |language=en}}</ref>
* 26 July – 11 August: [[Uganda at the 2024 Summer Olympics]]<ref>{{Cite web |title=Qualification system published for Paris 2024 Olympic Games |url=https://worldathletics.org/news/press-releases/qualification-system-paris-2024-olympic-games |access-date=2023-12-15 |website=worldathletics.org}}</ref>
=== August ===
* 5 August –
** Nearly 100 [[Congolese National Police]] officers flee to Uganda as fighting between [[March 23 Movement|M23]] rebels and the [[Armed Forces of the Democratic Republic of the Congo|FARDC]] intensifies in the Democratic Republic of the Congo.<ref>{{Cite web |date=August 5, 2024 |title=Congolese police officers flee to Uganda as fighting intensifies |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/africa/congolese-police-officers-flee-uganda-fighting-intensifies-2024-08-05/ }}</ref>
** [[Uganda Police Force|Uganda Police]] arrest and charge fourteen opposition officials and lawmakers with [[terrorism]] charges for their participation in anti-[[Politics of Uganda|government]] and anti-[[Corruption in Uganda|corruption]] protests in July.<ref>{{Cite web |date=August 5, 2024 |title=Uganda charges opposition lawmakers, supporters over protest |website=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/africa/uganda-charges-opposition-lawmakers-supporters-over-protest-2024-08-05/ }}</ref>
* 9 August – [[Kiteezi Landfill#2024 landfill avalanche|Kiteezi Landfill landslide]]: At least 35 people are killed and 28 others are reported missing following a landslide caused by heavy rains at the [[Kiteezi Landfill]] in Kampala.<ref>{{Cite web |date=August 16, 2024 |title=Death toll from Uganda garbage landslide climbs to 35 |url=https://www.reuters.com/world/africa/death-toll-uganda-garbage-landslide-climbs-35-2024-08-16/ |access-date=September 27, 2024 |publisher=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-09 |title=Uganda's waste crisis: 'My friend died in Kiteezi rubbish dump' |url=https://www.bbc.com/news/articles/cvgepq6269vo |access-date=2025-03-11 |website=BBC |language=en-GB}}</ref>
* 13 August – A panel of the [[High Court of Uganda|High Court]] in [[Gulu]] convicts former [[Lord's Resistance Army]] commander [[Thomas Kwoyelo]] of 44 counts of war crimes made from 1992 to 2005.<ref>{{Cite web |title=An ex-commander of Lord's Resistance Army rebels is convicted in Uganda of atrocities in rare trial |url=https://apnews.com/article/uganda-lords-resistance-army-commander-convicted-7c7431c728fe4c8d8a1bde1ac7f0292b |access-date=14 August 2024 |website=Associated Press |date=13 August 2024 |language=en}}</ref>
* 20 August – The [[Ministry of Energy and Mineral Development (Uganda)|Ministry of Energy and Mineral Development]] confirms the presence of [[oil exploration]] activities in the [[Moroto District|Moroto]]-[[Mount Kadam|Kadam]] and [[Kyoga]] Basins.<ref>{{Cite web |title=Uganda explores oil in two new regions |url=https://www.africanews.com/2024/08/22/uganda-explores-oil-in-two-new-regions/ |access-date=22 August 2024 |website=Africanews |date=22 August 2024 |language=en}}</ref>
=== September ===
* 3 September – Leading opposition leader [[Bobi Wine]] is seriously injured after being shot in his leg with a tear gas canister by police during an altercation in [[Bulindo]], [[Wakiso District]].<ref>{{Cite web |last=Wafula |first=Ian |date=2024-09-04 |title=Uganda's Bobi Wine recovering from police assault - party |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1epyzlngn0o|access-date=2024-09-04 |website=BBC |language=en}}</ref>
* 5 September – Athlete [[Rebecca Cheptegei]] dies after sustaining burns from a petrol attack by her partner in Kenya almost a month after her participation in the [[Athletics at the 2024 Summer Olympics – Women's marathon|women's marathon]] at the [[2024 Summer Olympics]].<ref>{{Cite web |title=Rebecca Cheptegei: Olympic athlete dies days after being set alight by ex-boyfriend |url=https://www.bbc.com/news/articles/c3vx0kq2xr2o |access-date=2024-09-05 |website=BBC |date=5 September 2024 |language=en-GB}}</ref> Her partner also dies from injuries sustained in the attack on 9 September.<ref>{{Cite web |title=Ex-partner who killed Ugandan athlete dies from burns |url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2e8el7wxlo |access-date=10 September 2024 |website=BBC |date=10 September 2024 |language=en}}</ref>
=== October ===
* 22 October – A fuel truck overturns and explodes while passersby try to collect its contents in [[Kigogwa]], killing 11 people.<ref>{{Cite web |last=Matsiko |first=Grace |date=2024-10-22 |title=Uganda Fuel Truck Explosion Kills 11 |url=https://www.barrons.com/news/uganda-fuel-truck-explosion-kills-at-least-10-9bcc3b5b |access-date=2024-10-22 |website=Barron's |language=en}}</ref>
* 25 October – The High Court convicts former [[Lord's Resistance Army]] commander [[Thomas Kwoyelo]] of war crimes committed during the group's [[Lord's Resistance Army insurgency|insurgency]] and sentences him to 40 years' imprisonment.<ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Rodney |date=2024-10-27 |title=Ex-commander of a Ugandan rebel group has been sentenced to 40 years in prison |url=https://apnews.com/article/thomas-kwoyelo-ugandan-rebel-commander-8a4dc9d8a15f805bbb6620bc495e6e24 |access-date=2024-10-27 |website=Associated Press |language=en}}</ref>
* 29 October – Eight people are killed in an attack by suspected cult members on the village of Mizizi A in [[Kagadi District]].<ref>{{Cite web |date=2024-10-30 |title=Cult attack in Ugandan village leaves eight dead, including children |url=https://www.africanews.com/2024/10/30/cult-attack-in-ugandan-village-leaves-eight-dead-including-children/ |access-date=2024-10-30 |website=Africanews |language=en}}</ref>
* 30 October – Three children are found beheaded in [[Kiryandongo]].<ref>{{Cite web |date=2024-11-01 |title=3 children found 'beheaded' near Sudanese refugee camp in Uganda |url=https://www.dabangasudan.org/en/all-news/article/3-children-found-beheaded-near-sudanese-refugee-camp-in-uganda |access-date=2024-11-03 |website=Radio Dabanga |language=en}}</ref>
=== November ===
* 2 November – Fourteen people are killed in a lightning strike during a church service in [[Palabek Refugee Settlement]].<ref>{{Cite web |date=2024-11-03 |title=Lightning kills 13 children at Uganda refugee camp |url=https://www.bbc.com/news/articles/cly2qzrj9v7o |access-date=2024-11-03 |website=BBC |language=en}}</ref>
* 20 November – Opposition politician [[Kizza Besigye]] appears in a court martial in Kampala after reportedly being abducted in Kenya on 16 November.<ref>{{cite web | url=https://apnews.com/article/uganda-opposition-kizza-besigye-kidnapped-military-jail-af3b7599b92f443abe0c756e84f67fe2 | title=Ugandan opposition figure Besigye appears before military court after being 'kidnapped' in Kenya | date=20 November 2024 |work=Associated Press }}</ref>
* 27 November – At least 20 people are killed while 113 others are reported missing in landslides in [[Bulambuli District]].<ref>{{Cite web |date=2024-11-29 |title=Death toll rises to at least 15 after landslides bury 40 homes in eastern Uganda |url=https://apnews.com/article/uganda-landslides-bulambuli-1cc52cb3d54fd4997ac18d513619ca4c |access-date=2024-11-29 |website=Associated Press |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-30 |title=Death toll in Uganda landslides rises to 20 as search for more casualties presses on |url=https://apnews.com/article/uganda-landslides-bulambuli-39f455574659752704603517fcf8a749 |access-date=2024-11-30 |website=Associated Press |language=en}}</ref>
== Deaths ==
* 18 January – [[Cecilia Ogwal]], 77, politician, [[Parliament of Uganda|MP]] (since 1996)<ref>{{Cite web |date=2024-01-18 |title=BREAKING NEWS: MP Cecilia Ogwal is Dead |url=https://chimpreports.com/breaking-news-mp-cecilia-ogwal-is-dead/ |access-date=2024-01-18 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
== See also ==
{{div col}}
*[[International Conference on the Great Lakes Region]]
{{end div col}}
== References ==
{{Reflist}}
{{Years in Uganda}}
{{Year in Africa|2024}}
[[Category:2024 in Uganda| ]]
[[Category:2020s in Uganda]]
[[Category:Years of the 21st century in Uganda]]
[[Category:2024 in Africa|Uganda]]
[[Category:2024 by country|Uganda]]
2froabxvmgbson8xtkmadx3xchlcuhx
General Idi Amin Dada: A Self Portrait
0
14153
56364
55406
2026-06-21T18:39:25Z
Nambogo Catharine
6408
Added Databox
56364
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox film|image=General Idi Amin Dada DVD.jpg|caption=Cover of [[The Criterion Collection]] DVD release|alt=Cover of General Idi Amin Dada: A Self Portrait, showing Amin facing right|director=[[Barbet Schroeder]]|producer=Jean-François Chauvel<br />Charles-Henri Favrod<br />[[Jean-Pierre Rassam]]|writer=Barbet Schroeder|narrator=|starring=[[Idi Amin]]|music=Idi Amin|cinematography=[[Néstor Almendros]]|editing=Denise de Casabianca|distributor=Le Figaro Films<br />Mara Films<br />TV Recontre|released={{Film date|1974|05|22|[[Cannes Film Festival]]|1975|04|05|[[New York Film Festival|NYFF]]|1976|08|30|U.S.|df=y}}|runtime=90 minutes|country=[[France]]<br/>[[Switzerland]]|language=[[English language|English]]<br/>[[French language|French]]|budget=}}'''General Idi Amin Dada: Nga ye yanjula ku bubwe''' (mu Lufalansa: ''Général Idi Amin Dada: Ekifaananyi kye yennyini'') ye [[:en:Documentary_film|firimu ey'ebiwandiiko]] eyakolebwa mu mwaka gwa 1974 nga yalungamizibwa Omufalansa [[:en:Barbet_Schroeder|Barbet Schroeder]] era nga ebigambo byayo byogerwa mu Lungereza. Firimu eno erimu enjogera y'Olungereza era eraga Idi Amin Dada nga yeeyogerako n'okwanjula engeri gye yalabanga obukulembeze bwe n'obulamu bwe, nnakyemalira wa [[Yuganda|Uganda]] [[Idi Amin]] . Firimu eno eraga Amin ng’ali ku ntikko y’obuyinza bwe ng’omufuzi wa Uganda.
== Mu bufunze ==
Firimu eno yeekenneenya nnyo enneeyisa n’obutonde bw’omuntu gw’egikwataako. Egoberera nnyo Amin mu mbeera entongole n’ezitali ntongole, nga zigatta wamu n’okubuuza ebibuuzo ebimpi ebiwerako Amin mw’annyonnyola endowooza ze ezitali za bulijjo ku byobufuzi, ebyenfuna, n’enkolagana y’ensi yonna. Amin alabibwa ng’alabirira essomero lya Uganda erya [[:en:Paratrooper|paratrooper]], ng’avuga amaato ng’ayita mu ppaaka y’ebisolo by’omu nsiko, ng’akuba [[:en:Accordion|accordion]] mu bbandi ya jazz ku kijjulo ekitongole,era nga bakola okulumba okw’okwegerageranya ku kasozi akatono akakiikirira [[:en:Golan_Heights|Golan Heights]] . Ayogera ku nteekateeka ze ez’okulumba Yisirayiri, era ebbaluwa gye yawandiikira [[:en:Kurt_Waldheim|Kurt Waldheim]], eyali omuwandiisi w’ekibiina [[Lisangá lya Bikólo bya Molɔ́ngɔ́|ky’Amawanga Amagatte]] mu kiseera ekyo eyaweereza ng’ayanukula [[:en:Munich_massacre|ekittabantu ekyaliwo mu Munich]] mu mwaka gwa 1972, eyasiima [[Adolf Hitler|Hitler]], ekwatibwako.
Ku TV, kirangirirwa nti Idi Amin alina “ekitabo/omukono oguwandiikiddwa” ogulaga enteekateeka za Yisirayiri: ''[[:en:The_Protocols_of_the_Elders_of_Zion|The Protocols of the Elders of Zion]]'' .
Mu firimu eno mulimu ebifaananyi bingi eby’amazima nga Amin n’amagye ge nga bakola: abaserikale abakuba dduyiro beegezaamu dduyiro waabwe ku slayidi efaananako n’ezo ezandisangiddwa mu kisaawe ky’abaana we bazannyira; akakiiko akasembeza abantu b’oku kyalo kawalirizibwa okudduka enfuufu n’amazzi agava mu nnamunkanga ya Amin ng’egwa; omu ku ba kabineti alonda ennyindo ye n’enkomerero y’ekkalaamu mu kumu ku kwogera kwa Amin mu lukiiko lwa kabineti. Mu mutendera ogumu, Amin avumirira baminisita be mu kabineti olw'okulemererwa okukiikirira Uganda "mu butuufu" eri ensi yonna. Ne bwe yeekalakaasa ne minisita we ow’ensonga z’ebweru olw’okulemererwa kwe mu by’enkolagana n’abantu, asaaga era aseka nga bulijjo — nga wayise wiiki bbiri, ekiwandiiko kiraga, omulambo gwa minisita w’ensonga z’ebweru [[Michael Ondoga (minister)|Michael Ondoga]] gwasangiddwa nga gutengejja mu [[:en:River_Nile|mugga Nile]] .
== Okufuga n’okwetaba kwa Idi Amin ==
Omulungamya Barbet Schroeder yanyannyola firimu eno nga " [[:en:Portrait|self-portrait]] " eya Amin. Nga Schroeder ne n'omukwasi w'ebifaananyi [[:en:Nestor_Almendros|Nestor Almendros]] baweereddwa omukisa ogutabangawo okulaba obulamu bwa Amin obwa bulijjo, ekiwandiiko kino kiraga lwatu nti emikolo mingi (nga mw’otwalidde n’abatuuze b’omu kibuga ekirimu abaserikale abaavaayo mu bungi okulamusa Amin) gyateekebwa ku siteegi olw’okubaganyula. Mu nsengeka eziwerako, Amin akola nnyo okulungamya omukwasi wa kkamera mu bifo ebimu by'ayagala, mu kiseera ekimu n'aleekaana nti "kwata firimu ya nnamunkanga eyo!"
Wabula, obuyinza bwa Amin nga "dayirekita" bwasukka ku kukwata firimu yennyini eya ''Idi Amin Dada'' . Nga bwe kyakkiriziganya ne Amin, Barbet Schroeder yakola enkyusa bbiri ez’ekiwandiiko kye: ekyasooka, ekyasalibwa okumala essaawa emu, kyafulumizibwa mu Uganda ne kituusibwa butereevu eri Amin, nga kirabika yasanyuka olw’ebyavaamu. Enkyusa eyookubiri yafulumizibwa bweru wa Uganda yokka era nga yayongerako ekitundu ky’essaawa [[:en:Footage|eky’obutambi]] [[:en:Narration|n’okunyumya]] .
Okusinziira ku Schroeder, Amin yasaba omufuzi [[Libya|wa Libya]] [[:en:Muammar_Gaddafi|Muammar Gaddafi]] okusindika ba agenti be e [[:en:Great_Britain|Bungereza]] balabe firimu eno n’okuwandiika [[:en:Transcription_(linguistics)|ebiwandiiko]] ebijjuvu ebirimu. Mu bbanga ttono Amin yaweereza ebbaluwa eri Schroeder ng’asaba okwongera okusala ku firimu eno, kyokka Schroeder n’agaana. Mu kwanukula, Amin yakwata bannansi ba Bufalansa kumpi 200 ababeera mu Uganda n’abasibira mu wooteeri eyeetooloddwa amagye ga Uganda, n’abawa ennamba y’essimu ya Schroeder ey’awaka era n’abannyonnyola nti okuyimbulwa kwabwe kwali ku bukwakkulizo ku Schroeder okukkiriza. Mu mbeera eno enzibu, Schroeder yasala okukola okusala okwasabiddwa, n’akyusa obutambi obwali bumaze eddakiika 2 1⁄2 ezaasalibwako n’assaamu kaadi z’ebyapa nga ziwa Amin ebituli. Ku kugwa kwa Amin mu buyinza, Schroeder yazzaawo ebintu ebyabula, era enkyusa ezisinga ezirabibwa leero zirimu obutambi obujjuvu. <ref name="The New York Times 1976">{{cite web |date=1976-09-12 |title=The Man Who 'Directed' |url=https://www.nytimes.com/1976/09/12/archives/the-man-who-directed-a-dictator-the-man-who-directed-a-dictator.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510151112/https://www.nytimes.com/1976/09/12/archives/the-man-who-directed-a-dictator-the-man-who-directed-a-dictator.html |archive-date=2021-05-10 |access-date=2021-05-06 |website=The New York Times}}</ref>
== Endowooza n’enzivuunula z’abakugu ku firimu eno ==
[[:en:John_Simon_(critic)|John Simon]] yayita ''General Idi Amin'' "ekiwandiiko ekisikiriza ennyo". <ref>{{Cite book |last=Simon |first=John |year=1983 |title=John Simon: Something to Declare Twelve Years Of Films From Abroad |publisher=Clarkson N. Potter Inc. |page=318}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* General Idi Amin Dada: A Self Portrait at IMDb
* [https://www.criterion.com/current/posts/202-general-idi-amin-dada ''General Idi Amin Dada''] an essay by [[:en:David_Ehrenstein|David Ehrenstein]] at the [[:en:Criterion_Collection|Criterion Collection]]
* [http://www.slate.com/id/2087239/ James Surowiecki review in ''Slate'']
{{Barbet Schroeder}}
6p66ciyjqddcew898aadaapn3f4ba2h
Steven Sserwadda Musambi wa Mupiira
0
14231
56318
2026-06-21T15:10:30Z
Ssuuna Peter
6900
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1359933858|Steven Sserwadda]]"
56318
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Steven Sserwadda''' (yazaalibwa 28 Ogwomunaana 2002) Munnayuganda [[:en:Association_football|Omusambi w'omupiira]] gw'ensimbi azannya ng'[[:en:Midfielder|omuwuwuttanyi]] [[:en:MLS_Next_Pro|liigi ya America]] ku ttiimu ya [[:en:CT_United_FC|CT United FC]], ku bbanja okuva mu [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].
== Ku Kiraabu ==
=== KCCA ===
Sserwadda yazaalibwa mu [[:en:Kampala|Kampala]], era yatandika okuzannya omupiira mu ttiimu y'abavubuka eya [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|Kampala Capital City Authority FC]] mu 2015. Mu 2018, yakuzibwa n’agenda mu ttiimu esooka eya[[Kampala Capital City Authority FC|KCCA]] oluvannyuma lw’okuyita nkola za tiimu z’abavubuka. <ref>{{cite web |date=2 June 2018 |title=KCCA manager Mutebi envisages Bright future in stylish midfielder Sserwadda |url=https://kawowo.com/2018/06/02/kcca-manager-mutebi-envisages-bright-future-in-stylish-midfielder-sserwadda/ |work=kawowo.com}}</ref> Nga wayise emyezi mitono yasooka okuzannya bwe baali bakuba mu mpaka [[:en:2018–19_CAF_Confederation_Cup|za CAF Confederation Cup eza 2018–19]] bwe yawangula kiraabu ya Tanzania, [[:en:Mtibwa_Sugar_F.C.|Mtibwa Sugar]] ggoolo 2-1. <ref>{{cite web |date=23 December 2018 |title=KCCA register first Confederations Cup away victory as they dispatch Mtibwa |url=https://www.pmldaily.com/sports/2018/12/kcca-register-first-confederations-cup-away-victory-as-they-dispatch-mtibwa.html |work=pmldaily.com}}</ref> Mu luzannya oluddirira olwakamalirizo mu [[:en:2018_Uganda_Cup|Uganda Cup 2018]], Sserwadda yateeba ggoolo bbiri mu buwanguzi bwe baafuna ku Synergy FC obwa ggoolo 9-0. <ref>{{cite web |date=30 March 2021 |title=Ranking Mutebi's ten biggest games at KCCA FC |url=https://kawowo.com/2021/03/30/ranking-mutebis-ten-biggest-games-at-kcca-fc/ |work=pmldaily.com}}</ref> Bwe yali mu kiraabu eno yawangula engule ez'enjawulo, omuli [[:en:Kagame_Interclub_Cup|Kagame Interclub Cup]] emu, [[:en:Uganda_Premier_League|Liigi ya Uganda]] emu, Super Cup bbiri, ne Super 8 Cup. <ref>{{cite web |date=27 July 2021 |title=Steven Sserwadda departs |url=https://www.kccafc.co.ug/steven-sserwadda-departs/ |work=kccafc.co.ug}}
</ref>
=== New York Red Bulls II ===
Nga 30 Ogwomwenda 2021, Sserwadda yeegatta ku [[:en:USL_Championship|USL Championship]] mu [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]].<ref>{{Cite web |last=Bulls |first=New York Red |title=New York Red Bulls II Sign Ugandan Midfielder Steven Sserwadda |url=https://www.newyorkredbulls.com/news/new-york-red-bulls-ii-sign-ugandan-midfielder-steven-sserwadda |website=New York Red Bulls}}</ref> Sserwadda yasambira Red Bulls II omupiira ogwasooka Ogwekkumin 15, 2021, bwe baali bakola amaliri aga 1–1 ne [[:en:Tampa_Bay_Rowdies|Tampa Bay Rowdies]].<ref>{{Cite web |title=TAMPA BAY ROWDIES VS. NEW YORK RB II 1 – 1 |url=https://int.soccerway.com/matches/2021/10/16/united-states/mls-reserve-league/fc-tampa-bay-rowdies/new-york-rb-ii/3485336/ |access-date=October 16, 2021 |website=soccerway.com}}</ref> Nga 31 Ogwomusanvu 2022, Sserwadda yateeba ggoolo ye esooka ku [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]] bwe baali bakubwa 1–2 [[:en:New_Mexico_United|New Mexico United]].<ref>{{Cite web |title=New York Red Bulls II 1–2 New Mexico United |url=https://www.uslchampionship.com/newyorkredbullsii-newmexicounited-2267899?homepage-link |access-date=July 31, 2022 |website=uslchampionship.com}}</ref> Nga 9 Ogwomunaana 2022, Sserwadda ye yateeba Ggoolo ey'ekyenkanyi mu buwanguzi bwa 2–1 ku [[:en:Atlanta_United_2|Atlanta United 2]].<ref>{{Cite web |title=New York Red Bulls II 2–1 Atlanta United 2 |url=https://www.uslchampionship.com/newyorkredbullsii-atlantaunited2-2267914 |access-date=August 9, 2022 |website=uslchampionship.com}}</ref> Nga 6 Ogwokubiri 2024, [[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]] yalaangirira nga bwekansizza Sserwadda ku ndagaano y'okugukyanga ng'asasulwa <ref>{{Cite web |date=6 February 2024 |title=New York Red Bulls II Sign Ugandan International Steven Sserwadda to an MLS NEXT Pro Contract |url=https://www.newyorkredbulls.com/2/news/new-york-red-bulls-ii-sign-ugandan-international-steven-sserwadda-to-an-mls-next |access-date=7 February 2024 |website=newyorkredbulls.com}}</ref>
==== New York Red Bulls (ku bbanja) ====
Nga 22 Ogwomukaaga 2022, [[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]] yalangirira nga bwekansizza Sserwadda ku ndagaano y'ebbanja ennyimpi bwe baali beetegekera Sizoni mu mpaka za [[:en:2022_U.S._Open_Cup|2022 U.S. Open Cup]] quarterfinal nga battunka ne [[:en:New_York_City_FC|New York City FC]].<ref>{{Cite web |date=22 June 2022 |title=New York Red Bulls Signs Midfielder Steven Sserwadda and Defender Juan Castillo to Short-Term Loan Ahead of Open Cup Quarterfinal |url=https://www.newyorkredbulls.com/news/new-york-red-bulls-signs-midfielder-steven-sserwadda-and-defender-juan-castillo- |access-date=23 June 2022 |website=newyorkredbulls.com}}</ref> Sserwadda yasamba ogwasooka bwe yayingiramu mu ddakiika ya 84 mu kifo kya [[:en:Luquinhas|Luquinhas]].<ref>{{Cite web |title=NEW YORK RB VS. NEW YORK CITY 3 – 0 |url=https://us.soccerway.com/matches/2022/06/23/united-states/us-open-cup/new-york-red-bulls/new-york-city/3788030/ |access-date=23 June 2022 |website=soccerway.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Red Bulls Advance to U.S. Open Cup Semifinals With NYCFC Win |url=https://www.newyorkredbulls.com/news/match-recap-pres-by-provident-bank-red-bulls-advance-to-u-s-open-cup-semifinals- |website=www.newyorkredbulls.com}}</ref>
=== New York Red Bulls ===
Nga 9 Ogwomusanvu 2022, Sserwadda yeegatta ku Red Bulls ku ndagaano y'enkalakkalira.<ref>{{cite web |title=New York Red Bulls Sign Ugandan Midfielder Steven Sserwadda |url=https://www.newyorkredbulls.com/news/new-york-red-bulls-sign-ugandan-midfielder-steven-sserwadda}}</ref> Ono yasubwa okuzannya sizoni ya 2023 yonna oluvannyuma lw'okufuna obuvune mu kinywa bwe yali asambira ttiimu y'eggwanga.<ref name="auto">{{Cite web |title=New York Red Bulls Midfielder Steven Sserwadda Undergoes Successful Surgery |url=https://www.newyorkredbulls.com/news/steven-sserwadda-undergoes-successful-surgery |website=www.newyorkredbulls.com}}</ref>
=== CT United FC ===
Nga 8 Ogwoluberyeberye 2026, Red Bull New York II yasindika Steven Sserwaddaku bbanja mu Connecticut United FC egkyangira mu Liigi y'America mu sizoni ya 2026.<ref>{{cite web |title=Red Bull New York II Midfielder Steven Sserwadda Loaned to Connecticut United FC |url=https://www.newyorkredbulls.com/2/news/red-bull-new-york-ii-midfielder-steven-sserwadda-loaned-to-connecticut-united-fc}}</ref> Sserwadda yali omu ku bazannyi b'ebyafaayo 11 abaasooka okutendekebwa n'ettiimu eno mu Gwokusatu 1, 2026.
== Ku ttiimu y'eggwanga ==
Sserwadda yalabikira mu mipiira gyonna mukaaga egya [[:en:Uganda_national_under-20_football_team|Uganda]] mu mpaka za [[:en:2021_Africa_U-20_Cup_of_Nations|AFCON w'abali wansi w'emyaka 21 owa 2021]]. Yateeba ggoolo 2 mu kibinja era yakola omulimu gwa njawulo nnyo okulaba nga batuuka mu z'akamalirizo.<ref>{{cite web |title=Uganda beats Mozambique to top Group A |url=https://www.cafonline.com/news-center/news/uganda-beats-mozambique-to-top-group-a |work=cafonline.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Kakooza breaks Mauritania hearts as Uganda qualify for quarter finals |url=https://www.cafonline.com/news-center/news/kakooza-breaks-mauritania-hearts-as-uganda-qualify-for-quarter-finals |work=cafonline.com}}</ref> Yazannyira [[:en:Uganda_national_football_team|Ttiimu ya Uganda enkulu]] mu gw'omukwano ogwaggwa 1–1 (5–4) mu kusimulagana ppeneti nga bawangula [[:en:Tajikistan_national_football_team|Tajikistan]] nga 25 Ogwokusatu 2022.<ref>{{Cite web |last=Strack-Zimmermann |first=Benjamin |title=Uganda vs. Tajikistan |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/34161/Uganda_Tajikistan.html |website=www.national-football-teams.com}}</ref> Nga 24 Ogwokusatu 2023, Sserwadda yaddamu okufuna obuvune bwe yayulika ekinywa nga Uganda ezannya ez'okukusunsulamu abaneetaba mu AFCON bwe baali battunka ne [[:en:Tanzania_national_football_team|Tanzania]].<ref name="auto">{{Cite web |title=New York Red Bulls Midfielder Steven Sserwadda Undergoes Successful Surgery |url=https://www.newyorkredbulls.com/news/steven-sserwadda-undergoes-successful-surgery |website=www.newyorkredbulls.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newyorkredbulls.com/news/steven-sserwadda-undergoes-successful-surgery "New York Red Bulls Midfielder Steven Sserwadda Undergoes Successful Surgery"]. </cite></ref>
== Ebibalo bw'azannye ==
{{updated|match played March 15, 2026}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Emipiira gy'azannye ne Ggoolo ku Kiraabu, Sizoni n'empaka
! rowspan="2" |Kiraabu
! rowspan="2" |Sizoni
! colspan="3" |Liigi
! colspan="2" |Playoffs
! colspan="2" |National cup[a]
! colspan="2" |Ku Ssemazinga
! colspan="2" |Omugatte
|-
!Empaka
!Emipiira
!Goals
!Apps
!Goals
!Emipiira
!Ggoolo
!emipiira
!Ggoolo
!Emipiira
!Goals
|-
| rowspan="4" |[[:en:KCCA_FC|KCCA FC]]
|[[:en:2018-19_Uganda_Premier_League|2018–19]]
|[[:en:Uganda_Premier_League|Liigi ya Uganda]]
|1
|1
|0
|0
|3
|2
|1[b]
|0
|5
|3
|-
|[[:en:2019-20_Uganda_Premier_League|2019–20]]
|[[:en:Uganda_Premier_League|Liigi ya Uganda]]
|9
|1
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|10
|1
|-
|[[:en:Uganda_Premier_League|2020–21]]
|[[:en:Uganda_Premier_League|Liigi ya Uganda]]
|9
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|10
|0
|-
! colspan="2" |Omugatte
!19
!2
!0
!0
!4
!2
!2
!0
!25
!4
|-
| rowspan="6" |[[:en:New_York_Red_Bulls_II|New York Red Bulls II]]
|[[:en:2021_USL_Championship_season|2021]]
|[[:en:USL_Championship|USL Championship]]
|4
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|4
|0
|-
|[[:en:2022_USL_Championship_season|2022]]
|[[:en:USL_Championship|USL Championship]]
|14
|2
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|14
|2
|-
|[[:en:2023_MLS_Next_Pro_season|2023]]
|[[:en:MLS_Next_Pro|MLS Next Pro]]
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|-
|[[:en:2024_MLS_Next_Pro_season|2024]]
|[[:en:MLS_Next_Pro|MLS Next Pro]]
|23
|2
|0
|0
|2
|0
|0
|0
|25
|2
|-
|[[:en:2025_MLS_Next_Pro_season|2025]]
|[[:en:MLS_Next_Pro|MLS Next Pro]]
|22
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|22
|0
|-
! colspan="2" |Omugatte
!63
!4
!0
!0
!2
!0
!0
!0
!65
!4
|-
| rowspan="2" |[[:en:CT_United_FC|CT United FC]]
|[[:en:2026_MLS_Next_Pro_season|2026]]
|[[:en:MLS_Next_Pro|MLS Next Pro]]
|3
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|0
|3
|0
|-
! colspan="2" |Omugatte
!3
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!3
!0
|-
| rowspan="2" |[[:en:New_York_Red_Bulls|New York Red Bulls]]
|[[:en:2022_New_York_Red_Bulls_season|2022]]
|[[:en:Major_League_Soccer|Major League Soccer]]
|2
|0
|0
|0
|1
|0
|0
|0
|3
|0
|-
! colspan="2" |Omugatte
!2
!0
!0
!0
!1
!0
!0
!0
!3
!0
|-
! colspan="3" |Omugatte wonna
!87
!6
!0
!0
!7
!2
!2
!0
!96
!8
|}
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Ebitiibwa ==
'''KCCA'''
* [[:en:Uganda_Premier_League|Liigi ya Uganda]] : [[:en:2018–19_Uganda_Premier_League|2018–19]]
* [[:en:Uganda_Cup|Uganda Cup]]: [[:en:2018_Uganda_Cup|2018]]
'''New York Red Bulls II'''
* [[:en:MLS_Next_Pro|MLS Next Pro Cup]]: [[:en:2025_MLS_Next_Pro_season|2025]]
== Ebijuliziddwa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://lg.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?from=en&to=lg&page=Steven+Sserwadda Steven Sserwadda] ku Soccerway
* KCCA ebibalo (https://www.besoccer.com/player/s-sserwadda-728673)
{{CT United FC squad}}
l8mv2z6ck6fub7l1t00g93tt91hbfnz
Garza County,Texa
0
14232
56353
2026-06-21T18:34:50Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Garza County,Texa]] to [[Essaza lye Garza,Texa]]: Translated title
56353
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Garza,Texa]]
42e2is7x3vxaxey3rbcjjq7g6x4jre7
Gasconade County, Missouri
0
14233
56356
2026-06-21T18:35:31Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gasconade County, Missouri]] to [[Essaza lye Gasconade, Missouri]]: Translated title
56356
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gasconade, Missouri]]
m949wfq7s2x0ri3jg9h8rhvx43i78e8
Gentry County, Missouri
0
14234
56368
2026-06-21T18:40:30Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Gentry County, Missouri]] to [[Essaza lye Gentry, Missouri]]: Translated title
56368
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Essaza lye Gentry, Missouri]]
pvbl3wvizska54mpu4a09fetleqnb8e
Geoffrey Kizito, omusajja omulala
0
14235
56373
2026-06-21T18:41:40Z
Nambogo Catharine
6408
Nambogo Catharine moved page [[Geoffrey Kizito, omusajja omulala]] to [[Geoffrey Kizito]]: Misspelled title
56373
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Geoffrey Kizito]]
bb0t7fzs70u51tqqhsfmirh5ka5f7lu
Moses Opondo
0
14236
56382
2026-06-21T22:27:58Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1355075591|Moses Opondo]]"
56382
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist|30em}}'''<big>Moses Opondo</big>''' (yazaalibwa nga 28 omwezi Ogwekkumi mu mwaka gwa 1997) [[Omupiira ogw'ebigere|muzannyi wa mupiira]] omukugu era [[Munnayuganda]], azannyira FC Fredericia ne [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|ttiimu y'eggwanga lya Uganda.]]<ref>https://www.soccerway.com/player/opondo-moses/Y91Ko7Mt/</ref>
Yazaalibwa mu [[Yuganda|Uganda]], Opondo yasenguka ne maama we nebagenda e [[Denimaaka|Denmark]] ng’alina emyaka ena.<ref name="Call-Up">{{cite news|url=https://www.kawowo.com/2018/05/16/desabre-summons-danish-based-opondo-for-uganda-cranes-duty/|title=Desabre summons Danish based midfielder Opondo for Uganda Cranes duty|first=David|last=Isabirye|publisher=kawowo.com|date=May 16, 2018|accessdate=July 25, 2018}}</ref>
== Emirimu gye mu kiraabu ==
=== Vendsyssel ===
Mu mwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2016, Opondo yawolwa okuva mu bavubuka ku AaB eri Vendsyssel FF.<ref>{{cite web |date=6 July 2016 |title=Vendsyssel lejer kantspiller i AaB |url=https://www.bold.dk/fodbold/nyheder/vendsyssel-lejer-kantspiller-i-aab/ |accessdate=5 April 2019 |website=bold.dk |language=Danish}}</ref> Yasooka mu Danish 1st Division nga 24 omwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2016, n'ajja ng'omuzannyi wa Washington Brandão mu ddakiika ya 61 mu mupiira gwe yakuba HB Køge ggoolo 1-0 awaka.<ref>{{cite web |title=Vendsyssel vs. HB Koge – 24 July 2016 – Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2016/07/24/denmark/1st-division/fc-hjorring/hb-koge/2250587/ |accessdate=5 April 2019 |website=int.soccerway.com}}</ref> Mu mwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2017, ebanja lya Opondo yafuulibwa ddiiru ey’enkalakkalira. Yateeba ggoolo ye esooka mu mpaka za kiraabu eno nga 14 omwezi Ogwokutaano mu mwaka gwa 2017 bwe yakubwa FC Helsingør ggoolo 1-0 mu liigi ku bugenyi. Ggoolo ye, eyateebebwa mu ddakiika eye 64, ye ggoolo yokka mu mupiira guno.<ref>{{cite web |title=FC Helsingor vs. Vendsyssel – 14 May 2017 – Soccerway |url=https://int.soccerway.com/matches/2017/05/14/denmark/1st-division/elite-3000-helsingor/fc-hjorring/2250763/ |accessdate=5 April 2019 |website=int.soccerway.com}}</ref> Mu mwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2017, endagaano ya Opondo yayongezebwayo okutuusa mu kiseera ky'obutiti mu mwaka gwa 2019.<ref>{{cite web |date=12 July 2017 |title=Moses Opondo forlænger med Vendsyssel |url=https://www.bold.dk/fodbold/nyheder/moses-opondo-forlaenger-med-vendsyssel/ |accessdate=5 April 2019 |website=bold.dk |language=Danish}}</ref> Vendsyssel yafuna okusomozebwa kw'okuganibwa mu mpaka za Danish Superliga oluvannyuma lwa sizoni ya 2019–20.<ref name="nedrykning">{{cite news|last1=Jørgensen|first1=Morten|title=Nedrykningsklausul aktiveres: OB slipper med en million for Opondo|url=https://www.tipsbladet.dk/nyhed/superliga/nedrykningsklausul-aktiveres-ob-slipper-med-en-million-opondo|work=Tipsbladet.dk|date=12 June 2019|language=da}}</ref>
=== OB ===
Mu mwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2019, kyalangirirwa nti Opondo yassa omukono ku ndagaano ya myaka ena ne Odense Boldklub (OB).<ref>{{cite news|last1=Tøfting|first1=Nicolai Skovsgaard|title=OB køber Moses Opondo i Vendsyssel|url=https://www.bold.dk/fodbold/nyheder/ob-koeber-moses-opondo-i-vendsyssel/|work=bold.dk|date=13 June 2019|language=da}}</ref> Okusinziira ku ''Tipsbladet'', OB yali yasitula akawaayiro ke ak’okumugula akakadde akamu aka DKK.<ref name="nedrykning" />
Yafuna omukisa okuzannya omupiira gwe ogusooka mu OB mu Superliga nga 14 omwezi Ogwomusanvu mu mwaka gwa 2019,<ref>{{cite news|last1=Risager|first1=Victor|title=Moses Opondo kan få OB-debut mod FC København|url=https://www.tipsbladet.dk/nyhed/superliga/moses-opondo-kan-faa-ob-debut-mod-fc-koebenhavn|work=Tipsbladet.dk|date=13 July 2019|language=da}}</ref> kyokka mu lunaku olw’okuna lwe yajja mu kisaawe ng’omuzannyi oluvannyuma lw’eddakiika 71 eza Jens Thomasen mu buwanguzi bwa Esbjerg fB ggoolo 0-1.<ref>{{cite news|last1=Okstrøm|first1=Oliver|title=Opondo om sin længeventede debut: Føltes ekstra sød|url=https://www.tipsbladet.dk/nyhed/superliga/opondo-om-sin-laengeventede-debut-foeltes-ekstra-soed|work=Tipsbladet.dk|date=5 August 2019|language=da}}</ref>
=== AC Horsens ===
Nga 24 omwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2022, Opondo yawolwa mu kiraabu ya Danish 1st Division eya AC Horsens eya sizoni yonna eyali esigaddeyo.<ref>[https://www.achorsens.dk/nyheder/2022/1januar/ac-horsens-forstaerker-sig-med-moses-opondo AC HORSENS FORSTÆRKER SIG MED MOSES OPONDO], achorsens.dk, 24 January 2022</ref> Nga sizoni eno emalirizza yateba yo ggoolo emu mu mipiira 10, kyakakasibwa nga 29 omwezi Ogwokutaano mu mwaka gwa 2022, nti Opondo yali yakola endagaano ey'enkalakkalira mu AC Horsens, ng'awandiika ddiiru okutuusa mu mwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2026.<ref>[https://achorsens.dk/nyheder/2022/5maj/ac-horsens-kober-moses-opondo-i-ob AC HORSENS KØBER MOSES OPONDO I OB], achorsens.dk, 29 May 2022</ref>
Nga 2 omwezi Ogwomwenda mu mwaka gwa 2024 Opondo yasazibwamu endagaano ye mu Horsens.<ref>[https://achorsens.dk/nyheder/2024/9sep/ac-horsens-ophaever-kontrakten-med-moses-opondo AC Horsens ophæver kontrakten med Moses Opondo], achorsens.dk, 2 September 2024</ref>
=== FC Fredericia ===
Ku lunaku lwe lumu endagaano ye mu Horsens lwe yasazibwamu, kyakakasibwa nti yagenda mu FC Fredericia ku ddiiru okutuusa mu mwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2026.<ref>[https://achorsens.dk/nyheder/2024/9sep/ac-horsens-ophaever-kontrakten-med-moses-opondo AC Horsens ophæver kontrakten med Moses Opondo], achorsens.dk, 2 September 2024</ref> Mu sizoni ye eyasooka yayamba kiraabu eno okusitulwa kuddala lya Danish Superliga omulundi ogwasooka mu byafaayo bya kiraabu bukyanga ebeerawo.<ref>{{Cite web |date=9 May 2025 |title=Fredericia rykker op i Superligaen |url=https://www.dr.dk/sporten/fodbold/superliga/fredericia-rykker-op-i-superligaen |access-date=10 May 2025 |website=DR |language=da-DK}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kokborg |first=Johnny Wojciech |date=9 May 2025 |title=Aldrig sket før: FC Fredericia rykker op i Superligaen |url=https://www.bt.dk/fodbold/aldrig-sket-foer-fc-fredericia-rykker-op-i-superligaen |access-date=10 May 2025 |website=www.bt.dk |language=da}}</ref>
== Emipiira gyazanyidde tiimu y'eggwanga ==
Mu mwezi Ogwokutaano mu mwaka gwa 2018, Opondo yayitibwa ku ttiimu y’eggwanga eya Uganda mu mipiira gy’omukwano nga bazannya ne Niger ne Central African Republic.<ref name="Call-Up" /> Ye yasooka mu nsi yonna ey'abakulu nga 2 omwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2018 bwe yakubwa Niger omupiira ggoolo 2-1.<ref>{{cite web |title=Niger vs. Uganda (2:1) |url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20198/Niger_Uganda.html |accessdate=5 April 2019 |website=national-football-teams.com}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Moses Opondo at National-Football-Teams.com
* Moses Opondo at ESPN FC
fu62rjbc1orexsrmi6kpvikit0c3jin