Wikipedia lgwiki https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Amabwa wakati wenjala 0 4375 67515 33954 2026-08-12T16:03:25Z NAMUKWAYA BARBRA 9180 nzivunudde ekiwandiiko 67515 wikitext text/x-wiki Ekigere ky’omuzannyi ekimanyiddwa mu by’obujjanjabi nga tinea pedis, bulwadde bwa lususu obutera okukwatibwa ebigere obuva ku ffene.<ref name="Bell2012">{{cite journal |vauthors=Bell-Syer SE, Khan SM, Torgerson DJ |date=October 2012 |title=Oral treatments for fungal infections of the skin of the foot |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=10 |issue=10 |doi=10.1002/14651858.CD003584.pub2 |pmc=7144818 |pmid=23076898 |article-number=CD003584 |veditors=Bell-Syer SE}}</ref> Obubonero n’obubonero butera okuli okusiiwa, okusiiyibwa, okwatika n’okumyuuka.<ref name="CDC2009Hyg">{{cite web |date=24 December 2009 |title=Hygiene-related Diseases |url=https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130022213/http://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |archive-date=30 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref> Mu mbeera ezitali nnyingi olususu luyinza okuvaamu [[ebizimba]].<ref name="CDC2015Sym">{{cite web |date=6 December 2015 |title=Symptoms of Ringworm |url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120042431/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html |archive-date=20 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref> Enkwaso y’ekigere ky’omuzannyi eyinza okukwata ekitundu kyonna eky’ekigere, naye esinga kukula wakati w’obugere.<ref name="CDC2009Hyg2">{{cite web |date=24 December 2009 |title=Hygiene-related Diseases |url=https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130022213/http://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |archive-date=30 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref> Ekitundu ekiddako ekisinga okubeera wansi ye wansi w’ekigere.<ref name="CDC2015Sym2">{{cite web |date=6 December 2015 |title=Symptoms of Ringworm |url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120042431/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html |archive-date=20 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref> Enkwaso y’emu era eyinza [[okukosa emisumaali]] oba [[emikono]].<ref name="K2015">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref> Kibeera mu kibinja ky’endwadde ezimanyiddwa nga [[tinea]].<ref name="K20152">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref> Ekigere ky’omuzannyi kiva ku buwuka obw’enjawulo,<ref name="CDC2009Hyg3">{{cite web |date=24 December 2009 |title=Hygiene-related Diseases |url=https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130022213/http://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |archive-date=30 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref>omuli ebika bya Trichophyton, Epidermophyton, ne Microsporum.<ref name="K20153">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref> Embeera eno etera okufunibwa nga ekwatagana n’olususu olulina obuwuka, oba ffene mu butonde.<ref name="CDC2009Hyg4">{{cite web |date=24 December 2009 |title=Hygiene-related Diseases |url=https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130022213/http://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |archive-date=30 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref> Ebifo ebya bulijjo ffene w’asobola okuwangaala byetoolodde ebidiba ebiwugirwamu ne mu loogi.<ref name="Hawkins2014">{{cite journal |vauthors=Hawkins DM, Smidt AC |date=April 2014 |title=Superficial fungal infections in children |journal=Pediatric Clinics of North America |volume=61 |issue=2 |pages=443–455 |doi=10.1016/j.pcl.2013.12.003 |pmid=24636655}}</ref> Era ziyinza okusaasaana okuva mu bisolo ebirala.<ref name="CDC2015Peo">{{cite web |date=6 December 2015 |title=People at Risk for Ringworm |url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/risk-prevention.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160907031747/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/risk-prevention.html |archive-date=7 September 2016 |website=CDC}}</ref> Ebiseera ebisinga okuzuula obulwadde bukolebwa okusinziira ku bubonero n’obubonero; wabula, kiyinza okukakasibwa oba nga tuyita mu butonde oba okulaba ebiwuka ebiyitibwa hyphae nga tukozesa microscope.<ref name="Hawkins20142">{{cite journal |vauthors=Hawkins DM, Smidt AC |date=April 2014 |title=Superficial fungal infections in children |journal=Pediatric Clinics of North America |volume=61 |issue=2 |pages=443–455 |doi=10.1016/j.pcl.2013.12.003 |pmid=24636655}}</ref> Ekigere ky’omuzannyi tekikoma ku bannabyamizannyo bokka: kiyinza okuva ku kugenda nga tolina ngatto mu kunaaba mu lujjudde, okuleka enjala z’ebigere okukula ennyo, okwambala engatto ezinywezeddwa ennyo, oba obutakyusa masokisi buli lunaku.<ref name="K20154">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref>[<ref name="CDC2015Peo2">{{cite web |date=6 December 2015 |title=People at Risk for Ringworm |url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/risk-prevention.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160907031747/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/risk-prevention.html |archive-date=7 September 2016 |website=CDC}}</ref> Kiyinza okujjanjabibwa n’eddagala eriweweeza ku ffene eriweebwa ku mubiri nga clotrimazole oba, ku yinfekisoni ezitaggwaawo, nga tukozesa eddagala eriweweeza ku ffene eriweebwa mu kamwa nga terbinafine.<ref name="Bell20122">{{cite journal |vauthors=Bell-Syer SE, Khan SM, Torgerson DJ |date=October 2012 |title=Oral treatments for fungal infections of the skin of the foot |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=10 |issue=10 |doi=10.1002/14651858.CD003584.pub2 |pmc=7144818 |pmid=23076898 |article-number=CD003584 |veditors=Bell-Syer SE}}</ref><ref name="K20155">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref>Ebizigo ebiteekebwa ku mubiri bitera okukozesebwa okumala wiiki nnya.<ref name="K20156">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref> Okukuuma ebigere ebirimu obuwuka nga bikalu n’okwambala engatto nakyo kiyamba mu kujjanjaba.<ref name="CDC2009Hyg5">{{cite web |date=24 December 2009 |title=Hygiene-related Diseases |url=https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160130022213/http://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/disease/athletes_foot.html |archive-date=30 January 2016 |access-date=24 January 2016 |website=CDC}}</ref> Ekigere ky'omuzannyi kyasooka kunnyonnyolwa mu by'obujjanjabi mu 1908.<ref>{{cite book |date=2013 |title=Fungal disease in Britain and the United States 1850–2000: mycoses and modernity |url=https://books.google.com/books?id=wVDyAQAAQBAJ&pg=PA44 |vauthors=Homei A, Worboys M |publisher=Springer |isbn=978-1-137-37703-6 |page=44}}</ref> Mu nsi yonna, ekigere ky’omuzannyi kikosa abantu nga 15%.<ref name="Bell20123">{{cite journal |vauthors=Bell-Syer SE, Khan SM, Torgerson DJ |date=October 2012 |title=Oral treatments for fungal infections of the skin of the foot |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=10 |issue=10 |doi=10.1002/14651858.CD003584.pub2 |pmc=7144818 |pmid=23076898 |article-number=CD003584 |veditors=Bell-Syer SE}}</ref> Ensajja zitera okukosebwa okusinga enkazi.<ref name="K20157">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref> Businga kubeera mu baana abakulu oba abantu abato.<ref name="K20158">{{cite journal |vauthors=Kaushik N, Pujalte GG, Reese ST |date=December 2015 |title=Superficial Fungal Infections |journal=Primary Care |volume=42 |issue=4 |pages=501–516 |doi=10.1016/j.pop.2015.08.004 |pmid=26612371}}</ref> Mu byafaayo kirowoozebwa nti yali mbeera etatera kubaawo eyafuuka ey’amaanyi mu kyasa eky’amakumi abiri olw’okukozesa ennyo engatto, emiggo gy’ebyobulamu, entalo, n’okutambula.<ref>{{cite book |date=2009 |title=Antifungal Therapy. |url=https://books.google.com/books?id=kk_vBQAAQBAJ&pg=PA258 |publisher=Informa Healthcare |isbn=978-0-8493-8786-9 |veditors=Ghannoum M, Perfect JR |location=New York |page=258}}</ref> Ekigere ky'omuzannyi kyawulwamu ebika oba ennyanjula bina: ekigere ekitawona wakati wa digito, eky'omu bigere (ekizimba ekitawona; aka "ekigere kya moccasin"), eky'amabwa amangi<ref name="MerckPro">[http://www.merckmanuals.com/professional/dermatologic_disorders/fungal_skin_infections/tinea_pedis.html The Merck Manual Professional Edition tinea pedis page] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150128113155/http://www.merckmanuals.com/professional/dermatologic_disorders/fungal_skin_infections/tinea_pedis.html|date=28 January 2015}}. Retrieved 16 January 2015.</ref> ne vesiculobullous.<ref name="Bell20124">{{cite journal |vauthors=Bell-Syer SE, Khan SM, Torgerson DJ |date=October 2012 |title=Oral treatments for fungal infections of the skin of the foot |journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews |volume=10 |issue=10 |doi=10.1002/14651858.CD003584.pub2 |pmc=7144818 |pmid=23076898 |article-number=CD003584 |veditors=Bell-Syer SE}}</ref><ref>{{cite web |title=Athlete's Foot |url=http://dermatology.about.com/cs/fungalinfections/a/athletesfoot.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206105110/http://dermatology.about.com/cs/fungalinfections/a/athletesfoot.htm |archive-date=6 December 2010 |access-date=26 May 2010}}</ref><ref name="Sports">{{cite journal |vauthors=Tlougan BE, Mancini AJ, Mandell JA, Cohen DE, Sanchez MR |date=November 2011 |title=Skin conditions in figure skaters, ice-hockey players and speed skaters: part II - cold-induced, infectious and inflammatory dermatoses |journal=Sports Medicine |volume=41 |issue=11 |pages=967–984 |doi=10.2165/11592190-000000000-00000 |pmid=21985216 |s2cid=20771331}}</ref> "Interdigital" kitegeeza wakati w'engalo. "Plantar" wano kitegeeza enkovu y'ekigere. Embeera y’amabwa erimu ebiwundu ebifumbiddwa nga biriko ensalosalo eziriko ebikuta.<ref name="MerckPro2">[http://www.merckmanuals.com/professional/dermatologic_disorders/fungal_skin_infections/tinea_pedis.html The Merck Manual Professional Edition tinea pedis page] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150128113155/http://www.merckmanuals.com/professional/dermatologic_disorders/fungal_skin_infections/tinea_pedis.html|date=28 January 2015}}. Retrieved 16 January 2015.</ref> Maceration kwe kugonza n’okumenya olususu olw’okubeera ennyo mu bunnyogovu. Obulwadde bwa vesiculobullous kika kya bulwadde bwa mucocutaneous obumanyiddwa nga vesicles ne bullae (blisters). Ebiwuka byombi n’ebiwuka ebiyitibwa bullae biwundu ebijjudde amazzi, era byawulwamu obunene (ebiwujjo biba wansi wa mm 5 ate bullae nga binene okusinga mm 5, okusinziira ku nnyonyola ki ekozesebwa).<ref>{{Cite journal |last1=Kandemir |first1=Nilüfer Onak |last2=Barut |first2=Figen |last3=Gün |first3=Banu Doğan |last4=Tekin |first4=Nilgün Solak |last5=Keser |first5=Sevinç Hallaç |last6=Özdamar |first6=Şükrü Oğuz |date=December 2012 |title=Histopathological analysis of vesicular and bullous lesions in Kaposi sarcoma |journal=Diagnostic Pathology |language=en |volume=7 |issue=1 |page=101 |doi=10.1186/1746-1596-7-101 |issn=1746-1596 |pmc=3488507 |pmid=22894735 |doi-access=free}}</ref>Ekigere ky’omuzannyi kisinga kubeerawo wakati w’obugere (interdigital), ng’ekifo wakati wa digito ey’okuna n’ey’okutaano (ekigere ekitono n’ekigere eky’omu maaso) kye kisinga okukosebwa.<ref>{{Cite journal |last1=Kandemir |first1=Nilüfer Onak |last2=Barut |first2=Figen |last3=Gün |first3=Banu Doğan |last4=Tekin |first4=Nilgün Solak |last5=Keser |first5=Sevinç Hallaç |last6=Özdamar |first6=Şükrü Oğuz |date=December 2012 |title=Histopathological analysis of vesicular and bullous lesions in Kaposi sarcoma |journal=Diagnostic Pathology |language=en |volume=7 |issue=1 |page=101 |doi=10.1186/1746-1596-7-101 |issn=1746-1596 |pmc=3488507 |pmid=22894735 |doi-access=free}}</ref>[7][8] Emisango gy’ekigere ky’omuzannyi wa interdigital ekiva ku Trichophyton rubrum giyinza obutaba na bubonero, giyinza okusiiwa, oba olususu wakati w’obugere luyinza okulabika ng’olumyufu oba oluliko amabwa (oluliko ebikuta, olufuukuuse, oba olugonvu era nga lweru singa olususu lubadde lukuumibwa nga lubisi),[9][10] nga lusiiyibwa oba nga terusiiwa. Enkyukakyuka ya acute ulcerative variant of interdigital athlete’s foot ereetebwa T. mentagrophytes emanyiddwa nga obulumi, maceration of the skin, okukulugguka n’okukutuka kw’olususu, crusting, n’okuwunya olw’okukwatibwa obuwuka obw’okubiri.[4] Ekigere ky’omuzannyi w’ebigere (ekigere kya moccasin) nakyo kiva ku T. rubrum ekitera okuvaako ebikuta ebitaliimu bubonero, ebimyufu katono (ebitundu by’olususu ebimyufu) okutondebwa ku ngulu w’ekigere (sole) y’ekigere ebitera okubikkibwako ebisusunku ebirungi, ebiringa pawuda ebiyitibwa hyperkeratotic scales.[2][4] Ekika ky’ekigere ky’omuzannyi ekiyitibwa vesiculobullous tekitera kubaawo era kitera kuva ku T. mentagrophytes era kimanyiddwa ng’okubutuka okw’amangu okw’ebizimba ebisiiwa n’ebizimba ku musingi ogw’ekika kya erythematous,[9] ebiseera ebisinga birabika ku nseko y’ekigere. Ekika kino ekitono eky’ekigere ky’omuzannyi kitera okukaluba olw’okukwatibwa obuwuka obw’okubiri obuva ku Streptococcus pyogenes oba Staphylococcus aureus.[4] Ebizibu ebivaamu Obulwadde bwe bugenda bweyongera, olususu luyinza okwatika, ekivaako obuwuka okukwatibwa olususu[4] n’okuzimba emisuwa gy’amazzi.[1] Singa kikkirizibwa okukula okumala ebbanga eddene, ffene w’ebigere by’omuzannyi ayinza okusaasaana okusiiga enjala z’ebigere,[11] nga zirya keratin mu zo, embeera eyitibwa onychomycosis.[12] Olw’okuba ekigere ky’omuzannyi kiyinza okusiiwa, kiyinza n’okuleeta ekifaananyi ky’okukunya, ekivaako oyo akyaza okukunya ekitundu ekirimu akawuka nga tebannakitegeera. Okukunya kuyinza okwongera okwonoona olususu n’okwonoona embeera nga kisobozesa ffene okwanguyirwa okusaasaana n’okukula obulungi. Okusiiwa okukwatagana n’ekigere ky’omuzannyi kuyinza okuba okw’amaanyi ennyo ne kiba nti kuyinza okuleetera abakyaza okukunya n’amaanyi ekimala okuleeta ebiwundu (ebiwundu ebiggule), ebiyinza okukwatibwa obuwuka. Okwongera okukunya kiyinza okuggyawo ebikuta, ne kiziyiza enkola y’okuwona. Okusika ebitundu ebirimu obuwuka nakyo kiyinza okusaasaanya ffene ku ngalo ne wansi w’enjala. Singa tenaazibwa mangu, kiyinza okusiiga engalo n’enjala, ne kikula mu lususu ne mu misumaali (si wansi wokka). Oluvannyuma lw’okusenya, busobola okusaasaana buli muntu gy’akwatako, omuli ebitundu by’omubiri ebirala ne mu mbeera z’omuntu. Okukunya nakyo kireetera ebisusunku by’olususu ebirimu obuwuka okugwa mu mbeera y’omuntu, ekivaako okwongera okusaasaana. Enkwaso z’ebigere by’omuzannyi oba obutundutundu bw’olususu obulimu obuwuka bwe busaasaana mu mbeera y’omuntu (nga mu ngoye, engatto, ekinabiro n’ebirala) ka kibeere nga buyita mu kukunya, okugwa, oba okusiiga, tebukoma ku kusiiga bantu balala, era busobola okuddamu okusiiga (oba okwongera okusiiga) omugenyi gwe baava. Okugeza ebigere ebirimu obuwuka biyingira mu masokisi n’engatto z’omuntu ekyongera okulaga ebigere ku ffene n’obuwuka bwayo nga bizzeemu okwambala.[citation yeetaagibwa]. Obwangu ffene bw’asaasaana mu bitundu by’omubiri ebirala (ku ngalo z’omuntu) buleeta ekizibu ekirala. Enkwaso bw’esaasaana mu bitundu by’omubiri ebirala, kyangu okusaasaana okudda mu bigere ng’ebigere bimaze okujjanjabwa. Era olw’okuba embeera eno eyitibwa ekintu ekirala mu buli kifo ky’ekwata (e.g., tinea corporis (ringworm) oba tinea cruris (jock itch)), abantu abakwatibwa bayinza obutamanya nti bulwadde bwe bumu.[citation yeetaagibwa]. Abantu abamu bayinza okufuna alergy eri ffene eyitibwa id reaction nga mu kino ebizimba oba ebizimba bisobola okulabika mu bitundu nga emikono, ekifuba, n’emikono.[13] Obujjanjabi bw’obulwadde obusirikitu butera okuvaamu okubula kw’enkola ya id.[13] Ebivaako Ekigere ky’omuzannyi ngeri ya dermatophytosis (fungal infection of the skin), ekiva ku dermatophytes, fungi (ezisinga za kikuta) ezibeera mu layers z’olususu ezifu ne zigaaya keratin.[1] Dermatophytes zibeera anthropophilic, ekitegeeza nti ffene zino eziwuka zisinga kwagala biwuka bya bantu. Ekigere ky’omuzannyi kisinga kuva ku bikuta ebimanyiddwa nga Trichophyton rubrum ne T. mentagrophytes,[2] naye era kiyinza okuva ku Epidermophyton floccosum.[3][4] Emisango egisinga egy’ekigere ky’omuzannyi mu bantu bonna giva ku T. rubrum; wabula, ebigere by’omuzannyi ebisinga obungi mu bannabyamizannyo biva ku T. mentagrophytes.[5] Okutambuza amawulire Okusinziira ku kitongole ky'ebyobulamu ekya Bungereza, "Ekigere ky'omuzannyi kikwata nnyo era kisobola okusaasaana okuyita mu kukwatagana obutereevu n'obutatereevu."[6] Obulwadde buno buyinza okusaasaana butereevu mu balala nga bakwata ku bulwadde buno. Abantu basobola okukwatibwa obulwadde buno mu ngeri etali butereevu nga bakwatagana n’ebintu ebirimu obucaafu (engoye, obutambaala n’ebirala) oba ku bintu ebiri kungulu (nga wansi mu kinaabiro, eky’okunaabiramu, oba mu loogi). Enkwaso ezireeta ekigere ky’omuzannyi zisobola bulungi okusaasaana mu butonde bw’omuntu. Enkwaso zisiiga engalo n’ebigere ebitaliiko kintu kyonna, naye era zitambula ku butoffaali bw’olususu obufu obugwa buli kiseera okuva ku mubiri. Enkwaso z’ebigere by’omuzannyi n’obutundutundu n’ebikuta by’olususu ebirimu obuwuka biyinza okusaasaana mu masokisi, engatto, engoye, eri abantu abalala, ebisolo by’omu nnyumba (nga bayita mu kusiimuula), ebitanda, bbaafu, ensuwa, sinki, kkawunta, obutambaala, rugs, wansi, ne kapeti. Enkwaso eno bw’eba esaasaanidde mu bisolo by’omu nnyumba, oluvannyuma esobola okusaasaana mu ngalo n’engalo z’abantu abaziweeweeta. Singa ekisolo ky’omu nnyumba kitera okweluma, kiyinza obutaba nkwaso kye kikwatako, kiyinza okuba okusiiwa okutakkuta okwa tinea. Engeri emu ey’okukwatibwa ekigere ky’omuzannyi kwe kusooka okufuna obulwadde bwa ffene awalala ku mubiri. Enkwaso ezireeta ekigere ky’omuzannyi ziyinza okusaasaana okuva mu bitundu by’omubiri ebirala okutuuka ku bigere, ebiseera ebisinga ng’okwata oba okusika ekitundu ekikosebwa, bwe kityo ffene n’afuna ku ngalo, n’oluvannyuma n’okwata oba okusika ebigere. Wadde nga ffene asigala nga y’emu, erinnya ly’embeera likyuka okusinziira ku kifo obuwuka we bubeera ku mubiri. Okugeza, yinfekisoni eno emanyiddwa nga tinea corporis ("ringworm") nga omubiri oba ebitundu by'omubiri bikosebwa oba tinea cruris (jock itch oba dhobi itch) nga ekisambi kikoseddwa. Engoye (oba engatto), ebbugumu ly’omubiri, n’entuuyo bisobola okukuuma olususu nga lubuguma era nga lunnyogovu, embeera yokka ffene gye yeetaaga okukula obulungi. Ensonga ezireeta akabi Ng’oggyeeko okubeera mu ngeri yonna ey’okubunyisa obulwadde obwanjuddwa waggulu, waliwo ebintu ebirala eby’obulabe eby’okwongera ku mikisa gy’omuntu okukwatibwa ekigere ky’omuzannyi. Abantu ababadde n’ekigere ky’omuzannyi emabegako batera okukwatibwa obulwadde buno okusinga abo abatalina. Abantu abakulu batera okukwata ekigere ky’omuzannyi okusinga abaana. Abasajja balina emikisa mingi egy’okufuna ekigere ky’omuzannyi okusinga abakazi.[7] Abantu abalina obulwadde bwa sukaali oba abaserikale b’omubiri abanafuye[7] batera okukwatibwa obulwadde buno. Akawuka ka siriimu kalemesa abaserikale b’omubiri n’okwongera obulabe bw’okufuna ekigere ky’omuzannyi. Hyperhidrosis (okutuuyana okweyongera mu ngeri etaali ya bulijjo) kyongera obulabe bw’okukwatibwa obulwadde era kizibuwalira obujjanjabi.[8] Okuzuula obulwadde Okulaba microscopic ku ffene w’ebigere by’omuzannyi eyakuzibwa Bw’oba ​​ogenda ew’omusawo, enkola enkulu ey’okuzuula obulwadde ekola. Kuno kw’ogatta okukebera ebyafaayo by’obujjanjabi bw’omulwadde n’ebiwandiiko by’obujjanjabi okuzuula ebiyinza okuvaako akabi,[9] okubuuza ebibuuzo omusawo omusawo mw’abuuza ebibuuzo (nga ebikwata ku kusiiwa n’okukunya), n’okukeberebwa omubiri.[9] Ekigere ky’omuzannyi kitera okuzuulibwa ng’okebera olususu n’amaaso n’okuzuula obubonero obutalabika nnyo ng’okusiiwa kw’ekitundu ekikosebwa. Singa okuzuula tekukakafu, okukebera obutereevu ekirungo kya potassium hydroxide ekitegekeddwa eky’okusenya olususu (ekimanyiddwa nga okukebera KOH) kuyinza okukakasa okuzuula ekigere ky’omuzannyi n’okuyamba okugaana ebizibu ebirala ebiyinza okuvaako, gamba nga kandida, pitted keratolysis, erythrasma, contact dermatitis, eczema, oba psoriasis.[5][4][10] Dermatophytes ezimanyiddwa okuleeta ekigere ky’omuzannyi zijja kulaga multiple septate branching hyphae ku microscopy.[5] Ettaala ya Wood (ekitangaala ekiddugavu), wadde nga kya mugaso mu kuzuula yinfekisoni za ffene ez’olususu lw’oku mutwe (tinea capitis), tetera kuyamba mu kuzuula kigere kya munnabyamizannyo, okuva ensusu ezimanyiddwa ennyo ezireeta obulwadde buno bwe zitayaka wansi w’ekitangaala kya ultraviolet.[11] Okuziyiza Waliwo enkola eziwerako ezitangira obuyonjo bw’ebigere eziyinza okuziyiza ekigere ky’omuzannyi n’okukendeeza ku kuddamu. Ebimu ku bino mulimu: okukuuma ebigere nga bikalu; okusala enjala z’ebigere nga zimpi; okukozesa ekyuma ekisala emisumaali eky’enjawulo ku nviiri z’ebigere ezirimu obuwuka; okukozesa obugatto obukoleddwa mu ppamba ayingiza empewo ennungi oba ebintu ebikoleddwa mu ngeri ey’ekikugu ebiggyamu obunnyogovu (okunnyika obunnyogovu okuva ku lususu okuyamba okulukuuma nga nkalu); okwewala engatto ezikwatagana obulungi; okukyusa obugatto emirundi mingi; n’okwambala engatto ng’otambula mu bifo eby’awamu nga jjiimu n’ebisenge eby’okwambala.[12][5][13][14] Okusinziira ku kitongole kya Amerika ekivunaanyizibwa ku kulwanyisa endwadde, "Emisumaali girina okusalibwako emimpi ne gikuumibwa nga miyonjo. Emisumaali gisobola okubeera n'ebimera ebiyitibwa spr.okusaasaanya obuwuka."[1] Okuddamu kw'ekigere ky'omuzannyi kuyinza okuziyizibwa nga bakozesa butto atta obuwuka ku bigere.[2] Enkwaso (ebikuta) ebivaako ekigere ky’omuzannyi yeetaaga ebbugumu n’obunnyogovu okusobola okuwangaala n’okukula. Waliwo obulabe obweyongera obw’okukwatibwa endwadde nga omuntu alina embeera ebuguma, ennyogovu (e.g., engatto eziziba —engatto oba bbuutu ezizingira ebigere) ne mu bifo ebirimu obunnyogovu nga bagabana nga ensuwa ez’awamu, ebidiba ebigabana, n’ebifo eby’okujjanjaba.[3] Chlorine bleach ddagala eritta obuwuka era ery’okuyonja awaka erya bulijjo litta ekikuta. Okwoza ebifo n’eddagala lya chlorine bleach solution kiziyiza obulwadde okusaasaana olw’okukwatagana oluvannyuma. Okwoza bbaafu, ensuwa, wansi w’ekinabiro, sinki ne counter n’eddagala lya bleach kiyamba okutangira obulwadde buno okusaasaana omuli okuddamu okukwatibwa. Okukuuma amasokisi n’engatto nga biyonjo (nga okozesa bleach mu kunaaba) y’emu ku ngeri y’okuziyiza ffene okukwata n’okusaasaana, wamu n’okwewala okugabana engatto n’obutambaala mu kiseera ky’obulwadde bwa ffene obukola. Obujjanjabi Ekigere ky’omuzannyi kiwona awatali ddagala mu bitundu 30 ku 40%.[4] Eddagala eritta obuwuka eriweebwa ku mubiri bulijjo livaamu emiwendo egy’okuwona egy’oku waggulu ennyo.[5] Obujjanjabi obwa bulijjo butera okuzingiramu okunaaba obulungi ebigere buli lunaku oba emirundi ebiri buli lunaku, n’oluvannyuma okusiiga eddagala erissiddwa ku mubiri. Olw’okuba layers z’olususu ez’ebweru zoonoonese era nga zitera okuddamu okukwatibwa, okutwalira awamu obujjanjabi obw’okussa ku mubiri bugenda mu maaso okutuusa nga layers zonna ez’olususu zikyusiddwa, nga wayise wiiki nga 2 ku 6 ng’obubonero buweddewo. Okukuuma ebigere nga bikalu n’okukola obuyonjo obulungi (nga bwe kyayogerwako mu kitundu waggulu ku kuziyiza) kikulu nnyo mu kutta enkwa n’okuziyiza okuddamu okukwatibwa. Okujjanjaba ebigere tekimala bulijjo. Amasokisi oba engatto bwe zimala okukwatibwa ffene, okuddamu okuzambala kiyinza okuddamu okusiiga (oba okwongera okusiiga) ebigere. Amasokisi gasobola okuyonjebwa obulungi mu kunaaba nga oteekamu bleach oba nga onaaba mu mazzi aga 60 °C (140 °F).[6] Okusobola okukola obulungi, obujjanjabi buzingiramu ebitundu byonna ebirimu obuwuka (nga enjala z’ebigere, emikono, omubiri n’ebirala). Bwe kitaba ekyo, obulwadde buno buyinza okweyongera okusaasaana, omuli n’okudda mu bitundu ebijjanjabiddwa. Okugeza, okuleka obulwadde bwa ffene ku musumaali nga tebujjanjabiddwa kiyinza okugusobozesa okusaasaana okudda mu kigere ekisigadde, okuddamu okufuuka ekigere ky’omuzannyi. Okwekenenya okutegekeddwa kwazuula nti allylamines nga terbinafine tezikola bulungi okusinga azoles mu kujjanjaba ekigere ky’omuzannyi.[7] Obulwadde bw’olususu bwa ffene obw’amaanyi oba obuwangaala buyinza okwetaagisa okujjanjabwa n’eddagala eriweweeza ku ffene eriweebwa mu kamwa. Obujjanjabi obukozesebwa ku mubiri Waliwo eddagala lingi eritta obuwuka eriweebwa ku mubiri ery’omugaso mu kujjanjaba ekigere ky’omuzannyi omuli: miconazole nitrate, clotrimazole, tolnaftate (thiocarbamate ekoleddwa), terbinafine hydrochloride,[3] butenafine hydrochloride ne undecylenic acid. Obulwadde bwa ffene buyinza okujjanjabwa n’eddagala eriweweeza ku ffene eriweebwa ku mubiri, eriyinza okubeera mu ngeri y’okufuuyira, butto, ebizigo oba ggelu. Okusiiga ebizigo ebiziyiza enkwa nga butenafine omulundi gumu buli lunaku okumala wiiki emu oba terbinafine omulundi gumu buli lunaku okumala wiiki bbiri kikola bulungi mu mbeera ezisinga ez’ekigere ky’omuzannyi era kikola bulungi okusinga okusiiga miconazole oba clotrimazole.[8] Ekigere ky’omuzannyi ow’ekika ky’engalo kigumira nnyo obujjanjabi obw’oku mutwe olw’okubeerawo kw’olususu olugonvu oluyitibwa hyperkeratotic ku ngulu w’ekigere.[2] Eddagala eriweweeza ku bulwadde bwa Keratolytic ne humectant nga urea, salicylic acid (ekizigo kya Whitfield), ne lactic acid ddagala lya mugaso eriyamba era liyamba okuyingira kw’ebirungo ebiziyiza obuwuka obuleeta endwadde mu lususu olugonvu.[2] Glucocorticoids eziteekebwa ku mubiri oluusi ziwandiikibwa okukendeeza ku kuzimba n’okusiiwa ebikwatagana n’obulwadde.[2] Ekisengejjero kya 1% potassium permanganate ekitabuddwa mu mazzi agookya kye kimu ku bikozesebwa mu kifo ky’eddagala eritta obuwuka.[9] Potassium permanganate munnyo era kirungo kya maanyi ekifuula omukka. Obujjanjabi bw’omu kamwa Ku mbeera ez’amaanyi oba ezitaziyiza ez’ekigere ky’omuzannyi terbinafine ey’omu kamwa ekola bulungi okusinga griseofulvin.[10] Fluconazole oba itraconazole nayo eyinza okumira mu kamwa ku yinfekisoni ez’amaanyi ez’ebigere by’omuzannyi.[10] Ekizibu ekisinga okuloopebwa okuva mu ddagala lino kwe kutabuka mu lubuto.[10] Ebikwata ku ndwadde ezisaasaana Mu nsi yonna, obulwadde bwa ffene bukosa ebitundu nga 15% ku bantu ne 20% ku bantu abakulu.[11][12] Okugatta ku ekyo, ebitundu 70% ku bantu bajja kufuna ekigere ky’omuzannyi mu kiseera ekimu mu bulamu.[13] Ekigere ky’omuzannyi kitera okubeera mu bantu ssekinnoomu abambala engatto ezitaliimu mpewo (eziziba), gamba nga bbuutu za kapiira oba engatto za vinyl.[11][14] Bw’okwatibwa enkwaso ereeta ebigere by’omuzannyi, embeera z’obunnyogovu eziva mu mpewo embi mu bigere zitumbula okukula kw’enkwaso ku kigere oba wakati w’obugere.[13] Mu mirimu, okunoonyereza kulaga okweyongera kw’ekigere ky’omuzannyi mu basima eby’obugagga eby’omu ttaka, abajaasi, n’abazannyi.[15] Mu ngeri y’emu, emirimu ng’okudduka emisinde gya marathon girabye okweyongera kw’ekigere ky’omuzannyi.[13] Amawanga n’ebitundu okugenda nga tolina ngatto mwe kisinga bifuna emiwendo gy’ekigere ky’omuzannyi ekitono ennyo okusinga abantu abatera okwambala engatto; ekivuddemu, obulwadde buno bubadde buyitibwa n'ekyavaamu, obulwadde buno bubadde buyitibwa "ekibonerezo ky'empukuuka".[1] Okunoonyereza kulaga nti abasajja bakwatibwa emirundi 2 ku 4 okusinga abakyala.[2] Emisango gy’ekigere ky’omuzannyi gyasooka kuwandiikibwa nga mu mwaka gwa 1916 mu kiseera kya Ssematalo I, ng’obulwadde buno mu bajaasi bwatera okukwatibwa.[3] Mu mwaka gwa 1928, kyateeberezebwa nti kumpi Abamerika obukadde kkumi baali batawaanyizibwa ekigere ky’omuzannyi; okusaasaana kw’obulwadde buno okweraliikiriza kwaleeta okweraliikirira kw’ebyobulamu mu bantu bangi.[3] Mu mwaka ogwaddako, okunoonyereza ku ndwadde ezisaasaana kwakolebwa ku bayizi abayingira abasooka mu Yunivasite y’e California; kyazuulibwa nti abasajja 53% abayingira abayizi abasooka baalina ekigere kya munnabyamizannyo era omwaka we gwaggweerako omuwendo ogwo gwali gulinnye okutuuka ku 78%.[3] Obulwadde buno bweyongera mu myaka gya 1930, naddala mu bantu ssekinnoomu abalina embeera ey’oku ntikko mu by’enfuna n’embeera z’abantu; abantu bano ssekinnoomu baali basinga okufuna ebifo eby’awamu eby’okugabana nga ebidiba, amatendekero, ne kiraabu z’emizannyo ng’okusaasaana kw’enkwaso ereeta ebigere by’omuzannyi kwali kwa bulijjo.[3] Obungi mu Amerika bwali bungi nnyo ne kyetaagisa okukozesa ebifo ebinaabirwamu ebigere ebizaala mu mizannyo gya Olympics egyali mu kibuga Los Angeles mu 1932. Mu kiseera kino abakungu b'ebyobulamu mu ggwanga mwe baatwala endowooza nti ekigere ky'abazannyi kiva mu mulembe era nti okukola ku bulwadde buno "kibonerezo kya mpisa" ng'obujjanjabi bungi bwe bwalaga nti tebukola.[1][3] Ebintu ebiziyiza obuwuka obuleeta endwadde nga asidi wa undecylenic byasomesebwa mu myaka gya 1940; ebintu ebirimu zinc undecylenate byalagibwa okuba nga bye bisinga okukola obulungi ku mubiri okuwonya embeera eno.[3] Okukozesa eddagala lya Griseofulvin erimira mu kamwa kyalagibwa mu myaka gya 1960 nti kikola bulungi mu mbeera ez’amaanyi ez’ekigere ky’omuzannyi. Mu ngeri y’emu, omuwendo gw’abazannyi ebigere ogwawandiikibwa gwakendeera mu bajaasi ba Amerika mu Vietnam abaaweebwa Griseofulvins ng’eddagala eriziyiza.[3] Mu myaka gya 1990, okunoonyereza kwawagira enkozesa ya itraconazole ne Allylamine emanyiddwa nga terbinafine ng’eddagala erikola okumalawo ekigere ky’omuzannyi ate era n’obulwadde bwa dermatophyte ku bitundu by’omubiri ebirala.[3] We bwazibidde mu 2012, okunoonyereza kulaga nti eddagala lya terbinafine liyinza okuwonya ekigere ky’omuzannyi emirundi 2.26 okusinga okujjanjaba Griseofulvin; okunoonyereza okugeraageranya wakati wa itraconazole ne terbinafine kulaga enjawulo ntono mu bulungibwansi.[2] Laba ne Enkwaso z’ebigere, tinea unguium, yinfekisoni ekosa enjala z’ebigere Trench foot, olw’obunnyogovu n’okuvunda Ebijuliziddwa i7ladapdqsxcugfnnl3logq4utmo09q User talk:Ssemmanda will 3 5828 67548 67424 2026-08-13T08:32:33Z Ssemmanda will 3837 /* Invitation to try the Starter Kit Tool */ Ekyokuddamu 67548 wikitext text/x-wiki ==Amaanyi kye ki?== Mu nnyinyonnyola eya bulijjo, Amaanyi y'embeera nga singa ebeera eteekeddwa ku kintu esobola okukiggya mu kifo ekimu okukizza mu kirala oba Amaanyi bwe busobozi bw'omuyuŋŋano gwonna okukola omulimu. Amaanyi gali buli wamu nga mu bantu oba mu bisolo oba mu bintu ebitalina bulamu okugeza ennyonyi, Ekitaangaala, Ebyuma n'ebirala.http://www.conserve-energy-future.com Amaanyi ga ngeri nnyingi: Amajjuluzi, Ag’omu kifo, Ekitaangaala, Amaloboozi, Ag’oku ttaka, Amanafuya, Amanaanuufu oba Ag’mu buttoffaali. Okusinziira Ku mateeka g'okukuuma Amaanyi, Amaanyi ag'engeri yonna gasobola okukyusibwa ne gazzibwa mu ngeri endala naye nga omuwendo gwago gusigadde gwe gumu. Okugeza, Omukozi asindika ensawo Amaanyi ge amajjuluzi gakyusibwa ne gafuuka ag'ekifo okuva Ku nkyukakyuka ebaawo oba singa oyokya ekiti, Amaanyi agakirimu gafuuka ebbugumu oba bw'oteeka essimu yo Ku masannyalaze, Amaanyi g'amasannyalaze gakyusibwa ne gasobola okuterekebwa mu buttoffaali obuli mu lyanda. Enkyukakyuka nnyingi ez’amaanyi ag'obutonde n'agatali ageeyolekera Ku mitimbagano buli lukya. Envumbula nnyingi ez'amaanyi agatali ga butonde zibaddewo okumala emyaka. ==Amaanyi gava mu ki?== Amaanyi gaawuddwamu ebibinja ebikulu bibiri: Ag'obutonde n'agatali ga butonde. ==Amaanyi ag'obutonde.== Amaanyi ag'obutonde ge maanyi agava mu bintu binnansangwa. Ga,ba, enjuba, empewo, enkuba era gasobola okufunibwa nga gaddiŋŋanibwa wonna we geetaagisibwa. Amaanyi ago mangi ddala mu nsi. Okugeza, Amaanyi ge tufuna mu njuba gasobola okukozesebwa ne tufunamu amasannyalaze. Mu Amaanyi agava mu mpewo, ebbugumu ly'omuttaka, agoomubimera, ag’omu bbanga gonna gasobola okukozesebwa okutuukiriza ebyetaago byaffe ebya bulijjo. Bino bye bimu Ku birungi n'ebibi ebiri mu kukozesa Amaanyi ag'obutonde. ==Ebirungi== Enjuba, Empewo, Ettaka, n’amayanja weebiri mu bungi ate nga bya bweereere. Amaanyi agatali ga butonde ge tukozesa matono ate nga gaggwaawo. Amaanyi ag'obutonde gagambibwa obutaba na bulabe Ku bwebulungulule. Amaanyi g'obutonde gayamba okwongera Ku by'enfuna n'okutondawo emirimu. Ensimbi ezikozesebwa okuzimba amakolero gasobola okubangawo emirimu eri enkumi n'enkumi z’abantu. Tekikwetaagisa kwesigama Ku muntu yenna okukutuusaako Amaanyi ag'obutonde nga bwe kiri Ku gatali ga butonde. Amaanyi g'obutonde galina emisoso mitono okusinga okukozesa amasannyalaze. Eyo gye bujja, emiwendo gy’amasannyalaze gisuubira okweyongeraa kubanga emiwendo gyago gisinziira Ku gy'amafuta, noolwekyo amaanyi g'obutonde gayamba okukendeeza ku misoso gy'amasannyalaze. Ebisikiriza eby'enjawulo ku misolo ng’ebiwandiiko ebisonyiwa emisolo, okukendeeza ku misolo weebiri eri abantu abaagala okutandikawo ebintu bino omuva ssente. ==Ebitali birungi== Si kyangu kutandikawo makolero gano kuba emisoso mingi. Amaanyi g'enjuba gasobola kukozesebwa budde bwa misana so si kiro oba mu biseera by'enkuba. Ebbugumu ly’omu ttaka erikozesebwa okukola amasannyalaze nalyo kya bulabe. Lisobola okuvaamu omukka ogw’obulabe wamu n'okuleeta enkyukakyuka mu bwebulungulule. Amasannyalaze gatuwa Amaanyi amalungi naye okuzimba amabibiro kiwemmenta obusanga wamu n'okwonoona entambula y'amazzi nga kw'ossa n'okutaataaganya ebintu ebibeeramu. Okukozesa amaanyi g'enjuba, olina okwesigama ku mpewo ez’amaanyi noolwekyo weetaaga okulonda ekifo ekirungi okugakola. Era kitaataaganya omuwendo gw'ebinyonyi mu bbanga. ==Amaanyi agatali ga butonde== Amaanyi agatali ga butonde mangi agaggyibwa mu bintu ebiri ku nsi. Bino bya kuggwaawo mu myaka ataano mu etaano okuva kati. Amaanyi agatali ga butonde si malungi ku bwebulungulule bwaffe era ga bulabe nnyo ku bulamu bwaffe. Gayitibwa agatali ga butonde kubanga tegasobola kuzzibwawo mu kaseera katono. Amaanyi agatali ga butonde gasangibwa mu bintu nga ebisigalira by'ebisolo, amafuta n'ebirala. Bino bye bimu ku birungi n'ebibi ebiri mu kukozesa amaanyi agatali ga butonde. ==Ebirungi== Amaanyi agatali ga butonde so gaabuseere naye nga mangu okukozesa okugeza kyangu okuteeka amafuta mu mmotoka. Osobola okuteekamu kitono ate n'ofunamu obungi bw’amasannyalaze obuwera. Tegaliiko kuvuganyizibwa. Okugeza, singa obeera ovuga baatule n'eggwaako, tosobola kugiddizaako mu lugendo wakati okuggyako ng’ogenze we bazikolerako. Gatwalibwa okuba nga si gaabuseere okugakyusa okugazza mu kikula ekirala. ==Ebitali birungi== Amaanyi agatali ga butonde gajja kutuuka gaggweewo. Amaanyi gano gavaamu omukka omubi bwe gaba gakolebwa era ne goonoona omukka ffe abantu gwe tussa. Ng’amaanyi gano bwe gali ag’okuggwaawo akaseera konna, emiwendo gyago gyeyongera buli lukya. ==Lwaki tulina okukuuma ebikwata ku maanyi?== Amaanyi gano galina okukuumibwa tusobole okutangira obwebulungulule bwaffe obutataataaganyizibwa. Tulina okugakuuma olw'emigigi egijja. Obungi amaanyi ago bwe tugakozeserezaamu kiyiza okuba eky'obulabe ku nsi. Tusobola okukendeeza ku bulabe obuyinza okututuukako nga tukozesa amaanyi matono. Emisoso gy'amaanyi ago gyeyongera buli mwaka. Kya mugaso okumanya omuwendo gw'amaanyi ago era ne tutagadiibuuda. Tusobola bulungi okukendeeza ku bungi bw’amaanyi ge tukozesa. Tusobola okukendeeza amaanyi nga tutandikira mu maka gaffe, nga tuggyako amataala emisana; engoye nga tuzooza n’amazzi amabisi oba okukozesa entambula ez'olukale mu kifo ky'okukozesa ez'obwannanyini. == Translation quality check == Hello [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]], My name is [https://www.mediawiki.org/wiki/User:UOzurumba_(WMF) Uzoma Ozurumba], a Community Relations Specialist working with the WMF Language team. Nice to e-meet you. Please, I will like to ask you for help with checking the quality of the translations in this [https://docs.google.com/spreadsheets/d/1LvWPInbo2S48ujeKjSTDITh3f8RDGeQ9CpOqpnGdoTc/edit#gid=0 spreadsheet]. I am asking because the WMF Language team wants to introduce a Machine translation service support to some Wikipedias. We want to know if the translations are useful as a start(of course, this initial machine translation is not to be published, they are to help a translator speed up the work) when using content translation. Since you have experience translating articles to Luganda Wikipedia, I believe you are the right person to evaluate the translations in the spreadsheet. I will really appreciate your help with evaluating the translation. If you are okay assisting with the quality check; all you need to do is open [https://docs.google.com/spreadsheets/d/1LvWPInbo2S48ujeKjSTDITh3f8RDGeQ9CpOqpnGdoTc/edit#gid=0| this spreadsheet], try to read the article samples in the two different columns and then answer the following questions for each article: * Is any sample useful as a starting point for translation? (A/B/both/none) * If any sample is not useful, which is the main problem with it? Please note that you can answer these questions in the spreadsheet (in the column provided) or answer the questions in this thread; whichever works for you is fine. Thank you in anticipation of your help. [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|talk]]) 09:31, 4 Gwakkuminogumu 2021 (UTC) == Thank you for being a medical translator! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; color: #000; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2025 Cure Translators Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2025 you [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php?camp=all&user_group=all&year=2025&month=All joined us as a medical translator]. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider formally joining the organization for 2026]]''', there are no associated costs. |} Look forwards to collaborating further in the year ahead. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 07:53, 14 Gwakubiri(Mukutulansanja) 2026 (UTC) </div> :Thank you @[[User:Doc James|Doc James]] for this precious invitation. I got interested in this very important project ever since we met in Kampala in 2025 at the head office of Wikimedia Community User Group Uganda. :I have applied for participation this year and I am ready. [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 14:41, 14 Gwakubiri(Mukutulansanja) 2026 (UTC) ::Excellent :-) Lots of content in need of translation. [[User:Doc James|Doc James]] ([[User talk:Doc James|talk]]) 22:52, 14 Gwakubiri(Mukutulansanja) 2026 (UTC) :::Hello Dr James. I need some technical help from you. :::The Translation tool is not working. It only ends on opening, but it doesn't bring the content to be translated. :::Will be waiting for you.... [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 12:52, 24 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC) ::::@[[User:Doc James|Doc James]] and @[[User:CeylonChingu|CeylonChingu]], ::::: I need some technical help from you. ::::: The Translation tool is not working. It only ends on opening, but it doesn't bring the content to be translated. I have tried it on several articles but all in vain!! ::::: Will be waiting for you.... ::::[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 13:05, 24 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC) :::::Yes this should be fixed very shortly [[User:Doc James|Doc James]] ([[User talk:Doc James|talk]]) 01:38, 25 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC) ::::::Okay Doc, I will be waiting [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 10:32, 25 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC) (This message was sent to [[:User:Ssemmanda will]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Translators_2025&oldid=30070105 --> == mdwiki translation: Pregnancy == {| cellspacing="8" cellpadding="0" style="width:100%; clear:both; margin:0.5em auto; background-color:#EAF2FF; border:1px solid #4a0000; direction:rtl; text-align:left;" | [[File:Medical translation.svg|250x250px]] | style="direction:ltr; text-align:left; padding-right:20px;" | Hi '''{{PAGENAME}}'''! Thank you for your recent contributions to [[mdwiki:WikiProjectMed:Wiki_Project_Med_Foundation|Wiki Project Med]]. Can you translate the infobox as well? https://lg.wikipedia.org/wiki/Olubuto Please check our new onboarding course [https://sites.google.com/wikiprojectmed.org/mdwiki-onboarding-course/] to learn more about our translation process. '''After every translation, please ensure the following steps are done:''' * Confirm that you have chosen the best title or properly translated the title. * Add suitable categories. * Check that the infobox is correctly translated and complete. * Make sure you have followed your language-specific Wikipedia guidelines. * After publishing your translation, if you receive any comments from the reviewers please reply and coordinate with them. Following this checklist helps us collaborate positively and effectively with local Wikipedia reviewers. If you have any questions or need support, please feel free to get in touch. Thank you for contributing your time and skills to this important work. -- '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' Team |} [[User:CeylonChingu|CeylonChingu]] ([[User talk:CeylonChingu|talk]]) 05:35, 12 Gwakuna(Kafuumuulampawu) 2026 (UTC) :Thank you for this guidance...I will always follow it [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 20:22, 16 Gwakuna(Kafuumuulampawu) 2026 (UTC) == Invitation to try the Starter Kit Tool == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As one of the active editors on this Wikipedia, you're invited by the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development Language Onboarding and Development] initiative to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool.<br> '''What the tool does'''<br> The Starter Kit helps small or new Wikipedia contributors complete essential tasks, like importing infoboxes, tracking your wiki's growth and health metrics, and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Some features require certain user rights, but three of the six tasks are open to any autoconfirmed editor, so most active editors can get started right away. '''Here's what we would like you to do:''' * Read the manual for more detail on the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit * Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out. * Sign up for one of three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can: ** Learn more about the tool. ** Ask questions and share your thoughts. Thank you so much for using the tool, and we look forward to your attending the virtual meeting. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 21:17, 11 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&oldid=30913073 --> :Thank you very much. I welcome the opportunity [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 08:32, 13 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC) 5t4f6dtf7b99bmln7cqj95rvntahx77 Nnakyemalira 0 8360 67472 36641 2026-08-12T13:33:18Z Ibraheem Ahmad Ntakambi 7427 /* Abakyaliko */ 67472 wikitext text/x-wiki [[File:The-Dictator-Logo.jpg|thumb|THE DICTATOR LOGO]] '''Nnakyemalira''', mu by'obufuzi, ye muntu akozesa eryanyi erisukkiridde nga ayita mu bantu abasaamusaamu okusobola okufuga eggwanga. Ebiseera ebisinga, amagye gatera okukozesebwa okusobola okuteeka mu nkola ebyo ebiba bisaliddwawo okuva mu kwagala kw'abantu ssekinnoomu. Mu kyasa kino, ekigambo 'omufuzi' kitera okukozesebwa okutegeeza nnakyemalira, wadde nga omufuzi aba yalondebwa mu bulambulukufu (ng'omukulembeze yenna) wabula n'asalawo okukozesa obuyinza bwe mu ngeri enyigiriza b'atwala, era eya kiyitamuluggya. ==Ebyafaayo== Obwannakyemalizi<ref>I'm writing to appeal for restoration of our account, @emmyanso Douglas W. Simon, Joseph Romance, Necel Riemer (Gatonnya 2, 2019). The Challenge of Politics: An Introduction to Political Science (16th Edition). Q Press, ISBN: 978-1-544305950 </ref> bwatandikira mu bwakabaka bwa Roma, e Yitale. Ekiseera ekyo, ekigambo kino tekyalimu makulu ga ntiisa olw'okubanga nnakyemalira yassibwangamu n'obwesige olw'obukambwe bwe yabanga nabwo mu kwennganga abalabe b'ekibuga, n'okusalirawo abantu be ekyo kye yalabanga nti ky'ekisinga. Era yagererwanga akadde k'obuweereza okuva mu Lukiiko Olukulu, olwasigazanga obuyinza obutonotono ku bikolwa bye. Omulamwa gw'obwannakyemalizizi okutandika okukyuka n'okutuusa leero, lyali ddaaza lya 27 BC; omwami Lucius Junius Brutus bwe yamaamulako Lucius Tarquinius Superbus<ref>Tarquin, King of Rome: 534-509 BC: https://www.britannica.com/biography/tarquin-king-of-rome-534-509-BC</ref> era n'abeera kabaka eyasembayo eruuyi eyo. ==Obubonero== Kiba kizibu omuntu okwekakasaako obwannakyemalizi era abasinga bazze beeyita bakulembeze. Ng'oggyeeko okulwana obwezizingirire okulongoosa ebifaananyi byabwe mu mawanga ag'ebweru, okunoonyereza kusinze kukolebwanga bannamawulire okusobola okulambika ekituufu ekiba mu nsi zaabwe. Ebiranga bannakyemalira mulimu: okukola omujjuzo gw'abennganda zaabwe mu bifo eby'enkizo, nga mu Bukiiko bw'Eby'okulonda; okutulugunya n'okumiza omukka omusu obo ababa basuubirwa okubavuganya; okuggyako eby'empuliziganya mu kulonda oba okuggalaggala amawanga; n'obutagoberera mateeka agaba gaabagibwa ku nzirukanya y'ebintu.<ref>Signs of a Dictator (How to stop Dictatorship); https://happyproject.in/signs-dictator/</ref> ==Ab'ettutumu== Okuva ensi gy'evudde naddala mu kiseera ky'okuwandiika ebintu eby'enkizo we kyatandikira, bannakyemalira nkuyanja bazze babaawo okwetooloola zi ssemazinga okusingira ddala ey'Abaddugavu n'ey'Abeeru, weewo awo nga waliwo abaasukkuluma ku balala. Kisoboka okuba nga baafugira emyaka mitono, wabula obunene bw'ebyo bye baakola bye bibaleetera okujjukirwa. '''''1. Mao Zedong''''' Wadde nga yali musaale mu kutumbula eddembe ly'abakyala, obujjanjabi n'eby'ensoma by'abaana ebisookerwako my Kyayina; Zedong akyatendwa okulinnyirira eddembe ly'obuntu okutwaliza awamu era yakazibwako erya Chairman. Yatandikawo eggwanga eryo nga ''Republic'' (erya bonna) okuliggya mu bwakabaka bwalyo ng'ayita mu kibiina kye, Chinese Communist Party, ekyatandikibwawo mu 1921 – n'afuga okuva mu 1954 ppaka mu 1976.<ref>BBC - History - Mao Zedong: https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/mao_zedong.shtml</ref> '''''2. Adolf Hitler''''' Ono yafuga Bugirimaani okutuusa okufa (1933-1945), wadde nga yali nzaalwa ey'e Australia. Ekimussisa ku mwanjo Ku lukalala luno, kwe kubanga ye yali kazaalabulwa owa Ssematalo Ow'okubiri omwafiira abantu obukadde 45. Yalagira eggye lye okukola olulumba ku Polandi nga 1 Mutunda, 1939; n'ekigendererwa eky'okugifuula ekitundu ku ggwanga lye — olwo ne yeekyusiza buli yenna eyagezangako okumuwabula. '''''3. Augusto Pinochet''''' Oluvannyuma lw'okuwamba Chile mu 1973, obwannakyemalizi bwe yabutambuliza ddala okumala emyaka 17 okutuusa mu 1990 wadde yawangaala ppaka mu 2006.<ref>Augusto Pinochet: https://www.smonitor.com/2006/1212/p0q601-woam.html</ref> Naye tayinza kubuusibwa maaso olw'obukulembeze bwe obwajjuza abantu ebiwundu ku mitima era Ekibiina Ky'amawanga Amagatte, UN; kyalina okubbula mu nzigu y'okufa kwe Olunaku Lw'eddembe Ly'obuntu (Human Rights Day), olwa Ntenvu 10. ==Abakyaliko== 2022 w'aggweereddeko, waliwo amawanga 50 agakyafumbekeddemu obwannakyemalizi. Mulimu [[Yuganda]] erikyakosebwa olw'ebikolwa bino ebyaliwooko ne ku mirembe emikadde. Ng'otadde [[Idi Amin]] ku bbali eyafubutula abakyeruppe; [[Yoweri Museveni]]<ref>Current Dictators – Planet Rulers: https://web.archive.org/web/20221218040814/https://planetrulers.com/current-dictators/amp/</ref> (eyawamba mu 1986), akyagenda mu maaso n'okulifuga. Mu kwogerako n'emikutu gy'amawulire, agamba nti eriyo abamuyingirira wabula by'akola abimanyi. Waliwo Cameroon nga nalyo liri ku lukalu lwa Afrika, erikulemberwa Paul Biya okuva mu 1982.<ref>The 7 longest ruling dictatorships in the world: https://www.bigthink.com/politics-current-affairs/the-7-longest-ruling-dictatorships-in-the-world/</ref> Equarial Guinea erikulemberwa Nguema Mbasogo (okuva mu 1979) ne DR Congo erya Joseph Kabira. Ebusukkansalo kwe kuli Russia eritwalibwa Vladimir Putin, Afghanistan erya Ashraf Ghani Ahmadzai ne North Korea erikyatwalibwa Kim Jong Un<ref>Dictatorship Countries; https://www.worldpopulationreview.com/country-rankings/dictatorship-countries</ref> eyasikira entebe oluvannyuma lw'okufa kwa kitaawe. Ebisingawo: [http://emmyanso.wordpress.com Emmyanso: The Illumination] i5q2sayz05mkx6tgi6naw496gvolo7y 67473 67472 2026-08-12T13:36:30Z Ibraheem Ahmad Ntakambi 7427 /* Abakyaliko */ 67473 wikitext text/x-wiki [[File:The-Dictator-Logo.jpg|thumb|THE DICTATOR LOGO]] '''Nnakyemalira''', mu by'obufuzi, ye muntu akozesa eryanyi erisukkiridde nga ayita mu bantu abasaamusaamu okusobola okufuga eggwanga. Ebiseera ebisinga, amagye gatera okukozesebwa okusobola okuteeka mu nkola ebyo ebiba bisaliddwawo okuva mu kwagala kw'abantu ssekinnoomu. Mu kyasa kino, ekigambo 'omufuzi' kitera okukozesebwa okutegeeza nnakyemalira, wadde nga omufuzi aba yalondebwa mu bulambulukufu (ng'omukulembeze yenna) wabula n'asalawo okukozesa obuyinza bwe mu ngeri enyigiriza b'atwala, era eya kiyitamuluggya. ==Ebyafaayo== Obwannakyemalizi<ref>Douglas W. Simon, Joseph Romance, Necel Riemer (Gatonnya 2, 2019). The Challenge of Politics: An Introduction to Political Science (16th Edition). Q Press, ISBN: 978-1-544305950 </ref> bwatandikira mu bwakabaka bwa Roma, e Yitale. Ekiseera ekyo, ekigambo kino tekyalimu makulu ga ntiisa olw'okubanga nnakyemalira yassibwangamu n'obwesige olw'obukambwe bwe yabanga nabwo mu kwennganga abalabe b'ekibuga, n'okusalirawo abantu be ekyo kye yalabanga nti ky'ekisinga. Era yagererwanga akadde k'obuweereza okuva mu Lukiiko Olukulu, olwasigazanga obuyinza obutonotono ku bikolwa bye. Omulamwa gw'obwannakyemalizizi okutandika okukyuka n'okutuusa leero, lyali ddaaza lya 27 BC; omwami Lucius Junius Brutus bwe yamaamulako Lucius Tarquinius Superbus<ref>Tarquin, King of Rome: 534-509 BC: https://www.britannica.com/biography/tarquin-king-of-rome-534-509-BC</ref> era n'abeera kabaka eyasembayo eruuyi eyo. ==Obubonero== Kiba kizibu omuntu okwekakasaako obwannakyemalizi era abasinga bazze beeyita bakulembeze. Ng'oggyeeko okulwana obwezizingirire okulongoosa ebifaananyi byabwe mu mawanga ag'ebweru, okunoonyereza kusinze kukolebwanga bannamawulire okusobola okulambika ekituufu ekiba mu nsi zaabwe. Ebiranga bannakyemalira mulimu: okukola omujjuzo gw'abennganda zaabwe mu bifo eby'enkizo, nga mu Bukiiko bw'Eby'okulonda; okutulugunya n'okumiza omukka omusu obo ababa basuubirwa okubavuganya; okuggyako eby'empuliziganya mu kulonda oba okuggalaggala amawanga; n'obutagoberera mateeka agaba gaabagibwa ku nzirukanya y'ebintu.<ref>Signs of a Dictator (How to stop Dictatorship); https://happyproject.in/signs-dictator/</ref> ==Ab'ettutumu== Okuva ensi gy'evudde naddala mu kiseera ky'okuwandiika ebintu eby'enkizo we kyatandikira, bannakyemalira nkuyanja bazze babaawo okwetooloola zi ssemazinga okusingira ddala ey'Abaddugavu n'ey'Abeeru, weewo awo nga waliwo abaasukkuluma ku balala. Kisoboka okuba nga baafugira emyaka mitono, wabula obunene bw'ebyo bye baakola bye bibaleetera okujjukirwa. '''''1. Mao Zedong''''' Wadde nga yali musaale mu kutumbula eddembe ly'abakyala, obujjanjabi n'eby'ensoma by'abaana ebisookerwako my Kyayina; Zedong akyatendwa okulinnyirira eddembe ly'obuntu okutwaliza awamu era yakazibwako erya Chairman. Yatandikawo eggwanga eryo nga ''Republic'' (erya bonna) okuliggya mu bwakabaka bwalyo ng'ayita mu kibiina kye, Chinese Communist Party, ekyatandikibwawo mu 1921 – n'afuga okuva mu 1954 ppaka mu 1976.<ref>BBC - History - Mao Zedong: https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/mao_zedong.shtml</ref> '''''2. Adolf Hitler''''' Ono yafuga Bugirimaani okutuusa okufa (1933-1945), wadde nga yali nzaalwa ey'e Australia. Ekimussisa ku mwanjo Ku lukalala luno, kwe kubanga ye yali kazaalabulwa owa Ssematalo Ow'okubiri omwafiira abantu obukadde 45. Yalagira eggye lye okukola olulumba ku Polandi nga 1 Mutunda, 1939; n'ekigendererwa eky'okugifuula ekitundu ku ggwanga lye — olwo ne yeekyusiza buli yenna eyagezangako okumuwabula. '''''3. Augusto Pinochet''''' Oluvannyuma lw'okuwamba Chile mu 1973, obwannakyemalizi bwe yabutambuliza ddala okumala emyaka 17 okutuusa mu 1990 wadde yawangaala ppaka mu 2006.<ref>Augusto Pinochet: https://www.smonitor.com/2006/1212/p0q601-woam.html</ref> Naye tayinza kubuusibwa maaso olw'obukulembeze bwe obwajjuza abantu ebiwundu ku mitima era Ekibiina Ky'amawanga Amagatte, UN; kyalina okubbula mu nzigu y'okufa kwe Olunaku Lw'eddembe Ly'obuntu (Human Rights Day), olwa Ntenvu 10. ==Abakyaliko== 2022 w'aggweereddeko, waliwo amawanga 50 agakyafumbekeddemu obwannakyemalizi. Mulimu [[Yuganda]] erikyakosebwa olw'ebikolwa bino ebyaliwooko ne ku mirembe emikadde. Ng'otadde [[Idi Amin]] ku bbali eyafubutula abakyeruppe; [[Yoweri Museveni]]<ref>Current Dictators – Planet Rulers: https://web.archive.org/web/20221218040814/https://planetrulers.com/current-dictators/amp/</ref> (eyawamba mu 1986), akyagenda mu maaso n'okulifuga. Mu kwogerako n'emikutu gy'amawulire, agamba nti eriyo abamuyingirira wabula by'akola abimanyi. Waliwo Cameroon nga nalyo liri ku lukalu lwa Afrika, erikulemberwa Paul Biya okuva mu 1982.<ref>The 7 longest ruling dictatorships in the world: https://www.bigthink.com/politics-current-affairs/the-7-longest-ruling-dictatorships-in-the-world/</ref> Equarial Guinea erikulemberwa Nguema Mbasogo (okuva mu 1979) ne DR Congo erya Joseph Kabira. Ebusukkansalo kwe kuli Russia eritwalibwa Vladimir Putin, Afghanistan erya Ashraf Ghani Ahmadzai ne North Korea erikyatwalibwa Kim Jong Un<ref>Dictatorship Countries; https://www.worldpopulationreview.com/country-rankings/dictatorship-countries</ref> eyasikira entebe oluvannyuma lw'okufa kwa kitaawe. Ebisingawo: [http://emmyanso.wordpress.com Emmyanso: The Illumination] hk5441uaftj8zj2kvy72i0p90to75fx Anna Bitature Mugenyi 0 9702 67516 53742 2026-08-12T16:19:52Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67516 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amnyiddwa nga '''Anna Bitature''') Munnayuganda mulamuzi owa [[:en:High_Court_of_Uganda|kooti enkulu eya Uganda]] okuviira ddala mu Gwokutaano 2016. == Ebimukwatako n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu Uganda mukusoma kwe okwali kusooka oba okwa wansi. Yafuna [[:en:High_School_Diploma|dipulooma ye okuva mu sinya]] kusomero lya [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|Mount Saint Mary's College Namagunga]], nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu [[:en:Mukono_District|disitulikiti eyitibwa Mukono]] enaku zino.<ref name="2R">{{Cite web}}https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/</ref> Yafuna [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli mu by'amateeka]] (LLB) diguli eno okuva mu [[:en:Makerere_University|setendekero lya Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu mwaka gwa 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] [[:en:Legal_practice|nga munamateeka]] okuva mutendekero lya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], mu Kampala, ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munamateeka lawyer.<ref name="3R">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature</ref> Oluvannyuma, yafuna [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi]] okuva mu tendekero lya [[:en:Eastern_and_Southern_African_Management_Institute|Eastern and Southern African Management Institute]].<ref name="2R" /> == Emirimu gye == Justice Bitature alina [[:en:Commercial_law|obukugu mu by'amateeka]] [[:en:Tax_administration|n'okudukanya eby'emisolo]]. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'amagye ga Uganda ekikulu aga [[:en:Uganda_People's_Defence_Forces|Uganda People's Defence Forces]] (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e [[:en:Mbuya|Mbuya]]. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolomu Uganda ekya [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{Cite web}}http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html</ref> == Laba ne == * [[:en:Lydia_Mugambe|Lydia Mugambe]] * [[:en:Elizabeth_Kabanda|Elizabeth Kabanda]] * [[:en:Flavia_Anglin_Senoga|Flavia Anglin Senoga]] dlstzjmggs01609nc75cvl1r80mwgfv 67517 67516 2026-08-12T16:24:22Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67517 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amanyiddwa nga '''Anna Bitature''') Munnayuganda mulamuzi owa [[:en:High_Court_of_Uganda|kooti enkulu eya Uganda]] okuviira ddala mu Gwokutaano 2016. == Obuvo bwe n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu Uganda mukusoma kwe okwa wansi. Yafuna [[:en:High_School_Diploma|dipulooma ye okuva mu siniya]] okuva ku [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|Mount Saint Mary's College Namagunga]], nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu [[:en:Mukono_District|disitulikiti eyitibwa Mukono]] enaku zino.<ref name="2R">{{Cite web}}https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/</ref> Yafuna [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli mu by'amateeka]] (LLB) okuva mu [[:en:Makerere_University|setendekero wa Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] [[:en:Legal_practice|nga munamateeka]] okuva mutendekero lya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], mu Kampala, ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munnamateeka.<ref name="3R">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature</ref> Oluvannyuma, yafuna [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi]] okuva mu tendekero lya [[:en:Eastern_and_Southern_African_Management_Institute|Eastern and Southern African Management Institute]].<ref name="2R" /> == Emirimu gye == Justice Bitature alina [[:en:Commercial_law|obukugu mu by'amateeka]] [[:en:Tax_administration|n'okudukanya eby'emisolo]]. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'amagye ga Uganda ekikulu aga [[:en:Uganda_People's_Defence_Forces|Uganda People's Defence Forces]] (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e [[:en:Mbuya|Mbuya]]. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolomu Uganda ekya [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{Cite web}}http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html</ref> == Laba ne == * [[:en:Lydia_Mugambe|Lydia Mugambe]] * [[:en:Elizabeth_Kabanda|Elizabeth Kabanda]] * [[:en:Flavia_Anglin_Senoga|Flavia Anglin Senoga]] 5b935b2hz50nzplue3a14wlbi5fv0oc 67518 67517 2026-08-12T16:26:40Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67518 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amanyiddwa nga '''Anna Bitature''') Munnayuganda mulamuzi owa [[:en:High_Court_of_Uganda|kooti enkulu eya Uganda]] okuviira ddala mu Gwokutaano 2016. == Obuvo bwe n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu Uganda mukusoma kwe okwa wansi. Yafuna [[:en:High_School_Diploma|dipulooma ye okuva mu siniya]] okuva ku [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|Mount Saint Mary's College Namagunga]], nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu [[:en:Mukono_District|disitulikiti eyitibwa Mukono]] enaku zino.<ref name="2R">{{Cite web}}https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/</ref> Yafuna [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli mu by'amateeka]] (LLB) okuva mu [[:en:Makerere_University|setendekero wa Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] [[:en:Legal_practice|nga munamateeka]] okuva mutendekero lya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], mu Kampala, ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munnamateeka.<ref name="3R">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature</ref> Oluvannyuma, yafuna [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi]] okuva mu tendekero lya [[:en:Eastern_and_Southern_African_Management_Institute|Eastern and Southern African Management Institute]].<ref name="2R" /> == Emirimu gye == Munnamateeka Bitature alina [[:en:Commercial_law|obukugu mu by'amateeka]] [[:en:Tax_administration|n'okudukanya eby'emisolo]]. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'Eggya lya Uganda ekikulu ekya [[:en:Uganda_People's_Defence_Forces|Uganda People's Defence Forces]] (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e [[:en:Mbuya|Mbuya]]. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolo mu Uganda ekya [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{Cite web}}http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html</ref> == Laba ne == * [[:en:Lydia_Mugambe|Lydia Mugambe]] * [[:en:Elizabeth_Kabanda|Elizabeth Kabanda]] * [[:en:Flavia_Anglin_Senoga|Flavia Anglin Senoga]] cor7kq71cwdv2dkrlq1hun9ruuxjlnk 67519 67518 2026-08-12T16:30:32Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67519 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amanyiddwa nga '''Anna Bitature''') Munnayuganda mulamuzi owa [[:en:High_Court_of_Uganda|kooti enkulu eya Uganda]] okuviira ddala mu Gwokutaano 2016. == Obuvo bwe n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu Uganda mukusoma kwe okwa wansi. Yafuna [[:en:High_School_Diploma|dipulooma ye okuva mu siniya]] okuva ku [[:en:Mount_Saint_Mary's_College_Namagunga|Mount Saint Mary's College Namagunga]], nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu [[:en:Mukono_District|disitulikiti eyitibwa Mukono]] enaku zino.<ref name="2R">{{Cite web}}https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/</ref> Yafuna [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli mu by'amateeka]] (LLB) okuva mu [[:en:Makerere_University|setendekero wa Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] [[:en:Legal_practice|nga munamateeka]] okuva mutendekero lya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], mu Kampala, ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munnamateeka.<ref name="3R">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature</ref> Oluvannyuma, yafuna [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi]] okuva mu tendekero lya [[:en:Eastern_and_Southern_African_Management_Institute|Eastern and Southern African Management Institute]].<ref name="2R" /> == Emirimu gye == Munnamateeka Bitature alina [[:en:Commercial_law|obukugu mu by'amateeka]] [[:en:Tax_administration|n'okudukanya eby'emisolo]]. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'Eggya lya Uganda ekikulu ekya [[:en:Uganda_People's_Defence_Forces|Uganda People's Defence Forces]] (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e [[:en:Mbuya|Mbuya]]. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolo mu Uganda ekya [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{Cite web}}http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html</ref> == Laba ne == * [[:en:Lydia_Mugambe|Lydia Mugambe]] * [[:en:Elizabeth_Kabanda|Elizabeth Kabanda]] * [[:en:Flavia_Anglin_Senoga|Flavia Anglin Senoga]] == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya == * Seven new judges sworn in As of 9 May 2016. * Photograph of Justice Anna Bitature Mugenyi, at Flickr.com As of 9 May 2016. rh92wmlxvad7qer7rei2d9nsigskwb3 67520 67519 2026-08-12T16:34:28Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67520 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amanyiddwa nga '''Anna Bitature''') [[Munnayuganda]] mulamuzi owa kooti enkulu eya Uganda okuviira ddala mu Gwokutaano 2016. == Obuvo bwe n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu [[Uganda]] mukusoma kwe okwa wansi. Yafuna dipulooma ye okuva mu siniya okuva ku Mount Saint Mary's College Namagunga, nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu disitulikiti eyitibwa [[Mukono (disitulikit)|Mukono]] enaku zino.<ref name="2R">{{Cite web}}https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/</ref> Yafuna diguli mu by'amateeka (LLB) okuva mu [[Makerere University, Uganda|setendekero wa Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] nga munamateeka okuva mutendekero lya [[Law Development Centre]], mu [[Kampala]], ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munnamateeka.<ref name="3R">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature</ref> Oluvannyuma, yafuna diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi okuva mu tendekero lya Eastern and Southern African Management Institute.<ref name="2R" /> == Emirimu gye == Munnamateeka Bitature alina obukugu mu by'amateeka n'okudukanya eby'emisolo. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'Eggya lya Uganda ekikulu ekya Uganda People's Defence Forces (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e Mbuya. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolo mu Uganda ekya [[Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{Cite web}}http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html</ref> == Laba ne == * [[Lydia Mugambe]] * [[Elizabeth Kabanda]] * [[Flavia Anglin Senoga]] == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya == * Seven new judges sworn in As of 9 May 2016. * Photograph of Justice Anna Bitature Mugenyi, at Flickr.com As of 9 May 2016. 16yr3zpbtj15wihcn2saipkwcabkxc9 67521 67520 2026-08-12T16:37:44Z Lillylove256 10862 ntereezeza ebijuliziddwa 67521 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amanyiddwa nga '''Anna Bitature''') [[Munnayuganda]] mulamuzi owa kooti enkulu eya Uganda okuviira ddala mu Gwokutaano 2016.<ref name="1R">{{cite web|access-date=25 January 2019|url=https://chimpreports.com/museveni-swears-in-new-judges/|title=Museveni Swears In New Judges|publisher=Chimp Reports Uganda|date=9 May 2016|first=Kim|last=Aine|location=Kampala}}</ref> == Obuvo bwe n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu [[Uganda]] mukusoma kwe okwa wansi. Yafuna dipulooma ye okuva mu siniya okuva ku Mount Saint Mary's College Namagunga, nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu disitulikiti eyitibwa [[Mukono (disitulikit)|Mukono]] kati.<ref name="2R2">{{cite web|url=https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/|title=Anna Bitature: Assistant Commissioner Tax Investigations at Uganda Revenue Authority|publisher=[[Linkedin.com]]|date=2014|access-date=25 January 2019|first=Anna|last=Bitature}}</ref> Yafuna diguli mu by'amateeka (LLB) okuva mu [[Makerere University, Uganda|setendekero wa Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] nga munamateeka okuva mutendekero lya [[Law Development Centre]], mu [[Kampala]], ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munnamateeka.<ref name="3R2">{{cite web |date=December 2014|url=http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature|publisher=[[Uganda Law Society]]|author=Uganda Law Society|title=Lawyers' Directory: Member: Anna Mugenyi Bitature|access-date=25 January 2019|location=Kampala|archive-date=26 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature|url-status=dead}}</ref> Oluvannyuma, yafuna diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi okuva mu tendekero lya Eastern and Southern African Management Institute.<ref name="2R2" /> == Emirimu gye == Munnamateeka Bitature alina obukugu mu by'amateeka n'okudukanya eby'emisolo. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'Eggya lya Uganda ekikulu ekya Uganda People's Defence Forces (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e Mbuya. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolo mu Uganda ekya [[Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R2" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{cite web |author=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 January 2019 |publisher=[[Judiciary of Uganda]] |location=Kampala}}</ref> == Laba ne == * [[Lydia Mugambe]] * [[Elizabeth Kabanda]] * [[Flavia Anglin Senoga]] == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya == * [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424154/seven-judges-sworn Seven new judges sworn in As of 9 May 2016]. * [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424154/seven-judges-sworn Photograph of Justice Anna Bitature Mugenyi, at Flickr.com As of 9 May 2016.] oi5qk91kipl2285mtvjsi9wfnprntpe 67522 67521 2026-08-12T16:39:43Z Lillylove256 10862 ntonzeewo ettuluba 67522 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Anna Bitature Mugenyi''' ( amanyiddwa nga '''Anna Bitature''') [[Munnayuganda]] mulamuzi owa kooti enkulu eya Uganda okuviira ddala mu Gwokutaano 2016.<ref name="1R">{{cite web|access-date=25 January 2019|url=https://chimpreports.com/museveni-swears-in-new-judges/|title=Museveni Swears In New Judges|publisher=Chimp Reports Uganda|date=9 May 2016|first=Kim|last=Aine|location=Kampala}}</ref> == Obuvo bwe n'okusoma kwe == Yazaalibwa era n'asomera mu [[Uganda]] mukusoma kwe okwa wansi. Yafuna dipulooma ye okuva mu siniya okuva ku Mount Saint Mary's College Namagunga, nga lino lisomesa bawala bokka ate abali mu kisulo mu disitulikiti eyitibwa [[Mukono (disitulikit)|Mukono]] kati.<ref name="2R2">{{cite web|url=https://www.linkedin.com/in/anna-bitature-19309757/|title=Anna Bitature: Assistant Commissioner Tax Investigations at Uganda Revenue Authority|publisher=[[Linkedin.com]]|date=2014|access-date=25 January 2019|first=Anna|last=Bitature}}</ref> Yafuna diguli mu by'amateeka (LLB) okuva mu [[Makerere University, Uganda|setendekero wa Makerere]], ng'eno yunivasite ya gavumenti esinga okubeera enkadde era enene. Mu 1993, yafuna [[:en:Legal_practice|dipulooma mu by'okukola]] nga munamateeka okuva mutendekero lya [[Law Development Centre]], mu [[Kampala]], ekibuga ky'eggwanga ekikulu, awo oluvannyuma n'atwalibwa kutendekero lya Uganda Bar, okutandika okukola nga munnamateeka.<ref name="3R2">{{cite web |date=December 2014|url=http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature|publisher=[[Uganda Law Society]]|author=Uganda Law Society|title=Lawyers' Directory: Member: Anna Mugenyi Bitature|access-date=25 January 2019|location=Kampala|archive-date=26 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190126062621/http://www.uls.africa2trust.com/LawyerDetails.aspx?LawyerID=54&action=add&Lawyer=Anna%20%20%20Mugenyi%20%20Bitature|url-status=dead}}</ref> Oluvannyuma, yafuna diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya bizineensi okuva mu tendekero lya Eastern and Southern African Management Institute.<ref name="2R2" /> == Emirimu gye == Munnamateeka Bitature alina obukugu mu by'amateeka n'okudukanya eby'emisolo. Yakola ng'omumyuka wa kamisona ku kitebe ky'Eggya lya Uganda ekikulu ekya Uganda People's Defence Forces (UPDF), ekisinziira ku kitebe kyabwe ekisinganibwa e Mbuya. Oluvannyuma yaweebwa omulimu ab'ekitongole ekiwooza omusolo mu Uganda ekya [[Uganda Revenue Authority]] (URA), gyeyali akolera ng'omumyuka wa kamisona, okutuusa weyaweebwa omulimu mu kooti ya Uganda enkulu ng'omulamuzi.<ref name="3R2" /> Yateekebwa mu bavunaanyizibwa ku byenteeseganya mu kooti enkulu.<ref name="4R">{{cite web |author=Judiciary of Uganda |date=15 August 2017 |title=The Honorable Judges Of The High Court |url=http://www.judiciary.go.ug/data/incourt/16/The%20Honorable%20Judges%20of%20The%20High%20Court.html |access-date=25 January 2019 |publisher=[[Judiciary of Uganda]] |location=Kampala}}</ref> == Laba ne == * [[Lydia Mugambe]] * [[Elizabeth Kabanda]] * [[Flavia Anglin Senoga]] == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya == * [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424154/seven-judges-sworn Seven new judges sworn in As of 9 May 2016]. * [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424154/seven-judges-sworn Photograph of Justice Anna Bitature Mugenyi, at Flickr.com As of 9 May 2016.] [[Category:Abantu abaasomerako ku Ttendekero ly'e Makerere]] [[Category:Abantu abaasomerako ku Law Development Centre]] [[Category:Bannamateeka abawereza ku Kooti enkulu]] f0crejwka7nqheny04kstrj45wwst55 Susan Nakawuki 0 10581 67466 67413 2026-08-12T12:25:57Z Ssebuufu 9882 /* Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika */ 67466 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'Amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke. mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omukubiriza era ey'ebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu [[:en:Kampala_Associated_Advocates|Kampala Associated Advocates]] (KAA). == Ebikwata ku bulamu bwe == Nakawuki yali mukyala mufumbo eri Emmanuel Matthew Matovu gwe yazaalamu n'abaana. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] rl3v8icyzmlv5c0mufrhw2z3xpz97a7 67467 67466 2026-08-12T12:26:21Z Ssebuufu 9882 /* Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika */ 67467 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke. mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omukubiriza era ey'ebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu [[:en:Kampala_Associated_Advocates|Kampala Associated Advocates]] (KAA). == Ebikwata ku bulamu bwe == Nakawuki yali mukyala mufumbo eri Emmanuel Matthew Matovu gwe yazaalamu n'abaana. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 2bbcjhc18ney8brsf41xg4dybw5n4c6 67468 67467 2026-08-12T12:29:14Z Ssebuufu 9882 /* Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika */ 67468 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke. mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omukubiriza era ey'ebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu [[:en:Kampala_Associated_Advocates|Kampala Associated Advocates]] (KAA). === Emirimu gy'amateeka === Nakawuki yali mukyala mufumbo eri Emmanuel Matthew Matovu gwe yazaalamu n'abaana. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] p002hrunr1547g8pbx9eqxcnbty2ayd 67469 67468 2026-08-12T12:30:42Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gy'amateeka */ 67469 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke. mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omukubiriza era ey'ebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu [[:en:Kampala_Associated_Advocates|Kampala Associated Advocates]] (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali mukyala mufumbo eri Emmanuel Matthew Matovu gwe yazaalamu n'abaana. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 40yndmgov1u3wshpzh0gew6yvv9f4dx 67470 67469 2026-08-12T12:47:30Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye nga munnamateeka */ 67470 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omukubiriza era ey'ebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu [[:en:Kampala_Associated_Advocates|Kampala Associated Advocates]] (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali mukyala mufumbo eri Emmanuel Matthew Matovu gwe yazaalamu n'abaana. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] hwioo7rftdlagyjklnwlr6o0gsbwnri 67471 67470 2026-08-12T13:23:36Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye nga munnamateeka */ 67471 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali mukyala mufumbo eri Emmanuel Matthew Matovu gwe yazaalamu n'abaana. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] anb97wk88pc3hj5mbedsrwk1n4kpv25 67474 67471 2026-08-12T14:12:44Z Ssebuufu 9882 /* Obulamu bwe ng'omuntu */ 67474 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu. Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] lb5tcnx5vn4r4bylc5skfx7qjlxd5op 67475 67474 2026-08-12T14:13:30Z Ssebuufu 9882 /* Obulamu bwe ng'omuntu */ 67475 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 4tb4j7eexdr2odhxvl3df0at1zdsiq7 67476 67475 2026-08-12T14:14:07Z Ssebuufu 9882 /* Obulamu bwe ng'omuntu */ 67476 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] g3760do8kw3v0n9fnht5mkz6t235rv2 67477 67476 2026-08-12T14:14:44Z Ssebuufu 9882 /* Obulamu bwe ng'omuntu */ 67477 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>https://chimpreports.com/photos-nsambu-marries-mp-nakawuki/</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 7ky7p9p535oi9qfsl6e8marq1s0fbil 67478 67477 2026-08-12T14:19:24Z Ssebuufu 9882 Ntaddemu ekijuliziddwa 67478 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref>"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 9qqthg522k5elh9t5szuy4snwhyekzh 67479 67478 2026-08-12T14:20:35Z Ssebuufu 9882 Ntaddemu ebijuliziddwa 67479 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 8vduttkh2kb8a28bv3pii753vw91lv7 67480 67479 2026-08-12T14:21:40Z Ssebuufu 9882 /* Obulamu bwe ng'omuntu */ 67480 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 2ntfn1z3pv1ycqgcjeip3pdfk80jwcd 67481 67480 2026-08-12T14:22:53Z Ssebuufu 9882 /* Obulamu bwe ng'omuntu */ 67481 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa ogw'okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku lubalama lwa Lake hotel, e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 1meo6p53v53tzwzufub4q1txoxz9r5y 67482 67481 2026-08-12T14:37:47Z Ssebuufu 9882 /* Ebya Nakawuki okwenda ku bba */ 67482 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo. Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 1muek7094guxp3ft2usnwx52ku5xf9i 67483 67482 2026-08-12T14:38:34Z Ssebuufu 9882 /* Ebya Nakawuki okwenda ku bba */ 67483 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 056eqqk6652bnbrb4tft05rhd9eyzxz 67484 67483 2026-08-12T14:46:05Z Ssebuufu 9882 /* Ebya Nakawuki okwenda ku bba */ 67484 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] nn9zqsd477e2vmjsxw86rx1fcgkbro5 67485 67484 2026-08-12T14:48:16Z Ssebuufu 9882 /* Emmanuel Matovu yali mufumbo eri omukazi omulala nga tannaba kusisinkana Nakawuki */ 67485 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era ntia baali bafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] d3m8xxwoq48wm16bl6ht8s28yl7q994 67486 67485 2026-08-12T14:55:08Z Ssebuufu 9882 /* Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki */ 67486 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi. Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] n04h8lulgfi2obenib5rg8hdul91kw2 67487 67486 2026-08-12T14:56:31Z Ssebuufu 9882 /* Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki */ 67487 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/news/1169878/mp-nakawuki-eur-fiance-married</ref> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] tgd94avzzpslsm7ejdm6ph4kehewevp 67488 67487 2026-08-12T15:05:10Z Ssebuufu 9882 /* Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki */ 67488 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] dessxqy0odeomqphuxl6wn6mr2dldql 67489 67488 2026-08-12T15:09:54Z Ssebuufu 9882 /* Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika */ 67489 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] autq6vtignhilvm47j2tylsw4h5kdjc 67490 67489 2026-08-12T15:10:21Z Ssebuufu 9882 /* Laba ne */ 67490 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[:en:Nakato_Kyabangi_Katusiime|Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] sl1ldar9ybfftrdb7el0q0cg9j8e6ji 67491 67490 2026-08-12T15:11:25Z Ssebuufu 9882 /* Laba ne */ 67491 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * [https://www.youtube.com/watch?v=4BeUXgZ8iu8&ab_channel=NTVUganda Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] 167vr0azueb2k0wrdstgncu0ekdj72v 67492 67491 2026-08-12T15:12:07Z Ssebuufu 9882 /* Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya */ 67492 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA). == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] qgpqe6u4wr26757dyzzc193rzxc7uwh 67493 67492 2026-08-12T15:13:34Z Ssebuufu 9882 /* Emirimu gye nga munnamateeka */ 67493 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi]] [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] ex8972p48647xzg4p500vsvykgbo544 67494 67493 2026-08-12T15:38:20Z Ssebuufu 9882 Ngasseeko ettuluba 67494 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} t4oeoi3edt8ez62cc9y267ri6lbddar 67495 67494 2026-08-12T15:39:24Z Ssebuufu 9882 67495 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} lekb97lv8eqfe5qz610kweq1aaq7k3f 67496 67495 2026-08-12T15:40:20Z Ssebuufu 9882 Ntaddemu Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia 67496 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == s9ao91em65qgq7fe2tip6dpq5091oq4 67497 67496 2026-08-12T15:41:27Z Ssebuufu 9882 Ntaddemu Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia 67497 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out 5kvswiamttnh10i0pjgkzadxhy8yxx5 67498 67497 2026-08-12T15:43:03Z Ssebuufu 9882 Ntaddemu ettuluba 67498 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu Abalamu]] 31ku8c1xy7vc6fr4jcgf1yai092r9lg 67500 67498 2026-08-12T15:44:12Z Ssebuufu 9882 67500 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Amatuluba]] gzpbjtwlsv5wdkczv8zuqq42siygdqh 67501 67500 2026-08-12T15:45:43Z Ssebuufu 9882 /* Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia */ 67501 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out 5kvswiamttnh10i0pjgkzadxhy8yxx5 67502 67501 2026-08-12T15:46:34Z Ssebuufu 9882 Ntaddemu ettuluba 67502 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] 4u76wjlfsiu9i8ehude06amj9sm05g9 67503 67502 2026-08-12T15:48:47Z Ssebuufu 9882 67503 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] 4zmifpm6zw5bmfgqk92c1e5r65j98wr 67504 67503 2026-08-12T15:50:03Z Ssebuufu 9882 Ngasseeko ettuluba 67504 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] s9yw498o45xk5jmdmj1c750ll9w2ydo 67506 67504 2026-08-12T15:51:14Z Ssebuufu 9882 67506 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] [[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]] 1mc8cw6oplt5mfftll92r4k05glulum 67507 67506 2026-08-12T15:52:29Z Ssebuufu 9882 67507 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] [[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]] 0cafdthj09pubs7ha3qfiv0fxfxem7a 67508 67507 2026-08-12T15:53:22Z Ssebuufu 9882 Ngasseeko ettuluba 67508 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] [[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]] [[Category:Abaazalibwa mu 1984]] 3qt31ny7mgfu3cndpg7ozt7kwltyx28 67509 67508 2026-08-12T15:54:49Z Ssebuufu 9882 Ngasseeko ettuluba 67509 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] [[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]] [[Category:Abaazalibwa mu 1984]] [[Category:Abaasomera ku Law Development Centre]] 6a8fzmnhcud6fuyc9mi0dk0nabzl6c9 67511 67509 2026-08-12T15:57:38Z Ssebuufu 9882 67511 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] [[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]] [[Category:Abaazalibwa mu 1984]] [[Category:Abaasomera ku Law Development Centre]] [[Category:Abakyala Bannayuganda bannabyabufuzi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mw'ekimu]] bwv1ud4qh6lny146ma449wlsqxocgly 67512 67511 2026-08-12T15:58:49Z Ssebuufu 9882 67512 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref> == Obuto bwe n'okusoma kwe == Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp.&#x20;2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center. {{databox}} == Emirimu gye == === Emirimu gy'ebyobufuzi === ==== Mu Paalamenti ya Uganda ==== Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref> Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp.&#x20;57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref> Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru. Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" /> ==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ==== Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo. === Emirimu gye nga munnamateeka === Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" /> == Obulamu bwe ng'omuntu == Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" /> == Obukuubagano == === Ebya Nakawuki okwenda ku bba === Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" /> === Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki === Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana * [[Nakato Kyabangi Katusiime]] == Ebijuliziddwa. == {{Reflist}} == Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia == * Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] [[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]] [[Category:Abaasomera ku Law Development Centre]] [[Category:Abakyala Bannayuganda bannabyabufuzi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mw'ekimu]] [[Category:Abaazaalibwa mu 1984]] twi9xuaa09309m3tawk5fia71etapto Ann Maria Nankabirwa 0 10601 67499 53741 2026-08-12T15:44:04Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67499 wikitext text/x-wiki  {{Databox}} '''Ann Maria Nankabirwa''' yazaalibwa nga 20 Ogwokutaano 1975. Munnayuganda munnabyabufuzi era yinginiya.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210429153550/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254</ref><ref name=":1">https://web.archive.org/web/20210731064245/https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/</ref> Ye yali omubaka omukyala akiikirira Disitulikitti y'e [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekkumi.<ref name=":0" /><ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/could-this-be-why-nankabirwa-isn-t-popular-in-nrm--1600946</ref><ref>https://www.pmldaily.com/tag/ann-maria-nankabirwa</ref><ref>https://www.pmldaily.com/tag/ms-ann-maria-nankabirwa</ref><ref name=":1" /> Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Yesimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala owa [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] ku kisanja kya 2021–2026 wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya National Resistance Movement mu Paalamenti ya Uganda ey'ekumineemu, naye, ne ba muwangula mu kalulu.<ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1100</ref> == Obuto bwe n'emisomo gye == Wakati w'omwaka gwa 1996 ne 1998, yafuna Dipulooma okuva mu Uganda Polytechnic Kyambogo.<ref name=":0" /> Mu 1998 okutuusa mu 2000, bamutikira diguli ya Bachelors in Cheremic Enginery Technology okuva mu [[:en:Hocking_College|Hocking College]].<ref name=":0" /> Mu 1999, yamaliriza satifikeetti mu kompyuuta okuva mu Yunivasite ya ASM e Texas.<ref name=":0" /> Mu 2012, yewandiisa okusoma eby'amafuta (Certificate in Oil and Gas Management Leadership) okuva mu [[:en:Australian_Aid|Australian Aid]].<ref name=":0" /> Alina satifikeetti mu Attractive Industries Management (2014) okuva mu CPA.<ref name=":0" /> == Emirimu gye == '''Nga tannaba kuyingira byabufuzi''' Mu 2002–2006, Ann yaweereza ng'omukubiriza wa Youth Leadership and Entrepreneurship Program ku kakiiko k'abavubuka aka National Youth Council.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwe gumu (2002-2006), era yaweereza nga Kansala omuvubuka omukyala owa Disitulikti.<ref name=":0" />Okuva mu 2002 okutuusa mu 2003, yali akola ng'omuwandiisi ku Disitlikitti y'e Koboga ow'akakiiko ka Gender and Community Development.<ref name=":0" /> Mu 1998 okutuusa mu 2002, Yaddayo mu National Youth Council n'akola ng'omuwandiisi w'ebyenfuna.<ref name=":0" /> Mu 2012, yaweereza mu Paalamenti ya Uganda ku kakiiko ka ba mmemba abalondebwa ku nsonga za NSSF.<ref name=":0" /> Mu 1999, yakolera ku Uganda Clays Limited nga Cheremic Technician.<ref name=":0" /> Wakati wa 2011 ne 2016, ye yali sentebbe DISM w'akakiiko k'ebyenguudo mu Disitulikiti y'e Kyankwanzi mu Gavumenti z'ebitundu. Mu 2002, yatandika okukolera ku Kigoma Farm nga dayirekita adukanya emilimu.<ref name=":0" /> Wakati wa 2015 ne 2000, yeegatta ku National Resistance Movement nga sentebbe wa Disitulikiti y'e Kyankwanzi mu NRM.<ref name=":0" /> == Eby'obufuzi == Okuva Mu Gwokuttaano 2011 okutuusa 2021, yaweereza ng'omubaka wa Paalamenti mu Paalamenti ya Uganda.<ref name=":0" /> Yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Natural Resources Committee.<ref>https://www.independent.co.ug/chief-whip-under-attack-over-committee-deployment/</ref> Amanyikiddwa okwasanguza ebikolwa by'obuli bw'enguzi.<ref name=":2" /> Mu kiseera ky'okugya ekkomo ku myaka, abakulembeze ba NRM abamu baamuvumirira olw'okukulemberamu okuyisa ekiteeso kya NRM eky'okuggya ekkomo ku myaka ku bwa Pulezidenti mu Disitulikiti era ekiteeso ekyo kyayisibwa era ne kirangirirwa nga 4 Ogwomusanvu.<ref>{{Cite web |url=https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2023-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204054423/https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2021-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801011415/https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |url-status=dead }}</ref> == Obulamu bwe == Mufumbo.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Okuzanya emizannyo n'okuwuliriza muziki by'akola mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":0" /> Alina okwagala okungi mu bibiina by'abakyaala eby'enkulaakulana era ne mu Kkanisa.<ref name=":0" /> == Laba ne == * [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekumi]] * [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] * [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] * [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] == Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipediya == * [https://ug.linkedin.com/in/ann-maria-nankabirwa-710b8885 Ann Maria Nankabirwa on Linkedin] * [https://twitter.com/nankabirwa_ann?lang=en Nankabirwa Ann maria on Twitter] * [https://www.facebook.com/Hon-Nankabirwa-Ann-Maria-1535877803353320/ Hon Nankabirwa Ann Maria on Facebook] * [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} pec0qex9lr12dgj00sd514xcdr19s5t 67505 67499 2026-08-12T15:50:16Z Lillylove256 10862 ntereezeza ku mutindo 67505 wikitext text/x-wiki  {{Databox}} '''Ann Maria Nankabirwa''' yazaalibwa nga 20 Ogwokutaano 1975. [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era yinginiya.<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20210429153550/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254</ref><ref name=":1">https://web.archive.org/web/20210731064245/https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/</ref> Ye yali omubaka omukyala akiikirira [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikitti y'e Kyankwanzi]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekkumi.<ref name=":0" /><ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/could-this-be-why-nankabirwa-isn-t-popular-in-nrm--1600946</ref><ref>https://www.pmldaily.com/tag/ann-maria-nankabirwa</ref><ref>https://www.pmldaily.com/tag/ms-ann-maria-nankabirwa</ref><ref name=":1" /> Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Yesimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala owa [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] ku kisanja kya 2021–2026 wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekumineemu, naye, ne ba muwangula mu kalulu.<ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1100</ref> == Obuto bwe n'emisomo gye == Wakati w'omwaka gwa 1996 ne 1998, yafuna Dipulooma okuva mu Uganda Polytechnic Kyambogo.<ref name=":0" /> Mu 1998 okutuusa mu 2000, bamutikira diguli ya Bachelors in Cheremic Enginery Technology okuva mu Hocking College.<ref name=":0" /> Mu 1999, yamaliriza satifikeetti mu kompyuuta okuva mu Yunivasite ya ASM e Texas.<ref name=":0" /> Mu 2012, yewandiisa okusoma eby'amafuta (Certificate in Oil and Gas Management Leadership) okuva mu Australian Aid.<ref name=":0" /> Alina satifikeetti mu Attractive Industries Management (2014) okuva mu CPA.<ref name=":0" /> == Emirimu gye == '''Nga tannaba kuyingira byabufuzi''' Mu 2002–2006, Ann yaweereza ng'omukubiriza wa Youth Leadership and Entrepreneurship Program ku kakiiko k'abavubuka aka National Youth Council.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwe gumu (2002-2006), era yaweereza nga Kansala omuvubuka omukyala owa Disitulikti.<ref name=":0" />Okuva mu 2002 okutuusa mu 2003, yali akola ng'omuwandiisi ku [[Kiboga (disitulikit)|Disitlikitti y'e Kiboga]] ow'akakiiko ka Gender and Community Development.<ref name=":0" /> Mu 1998 okutuusa mu 2002, Yaddayo mu National Youth Council n'akola ng'omuwandiisi w'ebyenfuna.<ref name=":0" /> Mu 2012, yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ku kakiiko ka ba mmemba abalondebwa ku nsonga za NSSF.<ref name=":0" /> Mu 1999, yakolera ku Uganda Clays Limited nga Cheremic Technician.<ref name=":0" /> Wakati wa 2011 ne 2016, ye yali sentebbe DISM w'akakiiko k'ebyenguudo mu [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu Gavumenti z'ebitundu. Mu 2002, yatandika okukolera ku Kigoma Farm nga dayirekita adukanya emilimu.<ref name=":0" /> Wakati wa 2015 ne 2000, yeegatta ku National Resistance Movement nga sentebbe wa [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu NRM.<ref name=":0" /> == Eby'obufuzi == Okuva Mu Gwokuttaano 2011 okutuusa 2021, yaweereza ng'omubaka wa Paalamenti mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":0" /> Yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Natural Resources Committee.<ref>https://www.independent.co.ug/chief-whip-under-attack-over-committee-deployment/</ref> Amanyikiddwa okwasanguza ebikolwa by'obuli bw'enguzi.<ref name=":2" /> Mu kiseera ky'okugya ekkomo ku myaka, abakulembeze ba NRM abamu baamuvumirira olw'okukulemberamu okuyisa ekiteeso kya NRM eky'okuggya ekkomo ku myaka ku bwa Pulezidenti mu Disitulikiti era ekiteeso ekyo kyayisibwa era ne kirangirirwa nga 4 Ogwomusanvu.<ref>{{Cite web |url=https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2023-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230204054423/https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2021-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801011415/https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |url-status=dead }}</ref> == Obulamu bwe == Mufumbo.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Okuzanya emizannyo n'okuwuliriza muziki by'akola mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":0" /> Alina okwagala okungi mu bibiina by'abakyaala eby'enkulaakulana era ne mu Kkanisa.<ref name=":0" /> == Laba ne == * Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi * Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda * [[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi]] * [[National Resistance Movement]] * [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] == Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipediya == * [https://ug.linkedin.com/in/ann-maria-nankabirwa-710b8885 Ann Maria Nankabirwa on Linkedin] * [https://twitter.com/nankabirwa_ann?lang=en Nankabirwa Ann maria on Twitter] * [https://www.facebook.com/Hon-Nankabirwa-Ann-Maria-1535877803353320/ Hon Nankabirwa Ann Maria on Facebook] * [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} mj52v1asfvysetjp3f67iddqjtthvyx 67510 67505 2026-08-12T15:57:30Z Lillylove256 10862 ntereezeza ebijuliziddwa 67510 wikitext text/x-wiki  {{Databox}} '''Ann Maria Nankabirwa''' yazaalibwa nga 20 Ogwokutaano 1975. [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era yinginiya.<ref name=":02">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|access-date=2021-04-02|website=www.parliament.go.ug|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153550/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|url-status=dead}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=NANKABIRWA MARIA ANN|url=https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731064245/https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|url-status=dead|archive-date=July 31, 2021|access-date=2021-04-02|website=NRM - NETTECH RELIABLE MEDIA|language=en-US}}</ref> Ye yali omubaka omukyala akiikirira [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikitti y'e Kyankwanzi]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekkumi.<ref name=":02" /><ref name=":22">{{Cite web|title=Could this be why Nankabirwa isn't popular in NRM?|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/could-this-be-why-nankabirwa-isn-t-popular-in-nrm--1600946|access-date=2021-04-02|website=Daily Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=We are committed to the payment of Ugandan traders – South Sudan Speaker|url=https://www.pmldaily.com/tag/ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Govt sets aside UGX41b to compensate traders who lost goods in South Sudan|url=https://www.pmldaily.com/tag/ms-ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref name=":12" /> Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Yesimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala owa [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] ku kisanja kya 2021–2026 wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekumineemu, naye, ne ba muwangula mu kalulu.<ref>{{Cite web|title=MARIA NANKABIRWA ANN, Aspiring Woman MP 2021-2026, KYANKWANZI|url=http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1100|access-date=2021-04-02|website=www.ugandadecides.com|language=en}}{{Dead link|date=August 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == Obuto bwe n'emisomo gye == Wakati w'omwaka gwa 1996 ne 1998, yafuna Dipulooma okuva mu Uganda Polytechnic Kyambogo.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2000, bamutikira diguli ya Bachelors in Cheremic Enginery Technology okuva mu Hocking College.<ref name=":02" /> Mu 1999, yamaliriza satifikeetti mu kompyuuta okuva mu Yunivasite ya ASM e Texas.<ref name=":02" /> Mu 2012, yewandiisa okusoma eby'amafuta (Certificate in Oil and Gas Management Leadership) okuva mu Australian Aid.<ref name=":02" /> Alina satifikeetti mu Attractive Industries Management (2014) okuva mu CPA.<ref name=":02" /> == Emirimu gye == '''Nga tannaba kuyingira byabufuzi''' Mu 2002–2006, Ann yaweereza ng'omukubiriza wa Youth Leadership and Entrepreneurship Program ku kakiiko k'abavubuka aka National Youth Council.<ref name=":02" /> Mu mwaka gwe gumu (2002-2006), era yaweereza nga Kansala omuvubuka omukyala owa Disitulikti.<ref name=":02" /> Okuva mu 2002 okutuusa mu 2003, yali akola ng'omuwandiisi ku [[Kiboga (disitulikit)|Disitlikitti y'e Kiboga]] ow'akakiiko ka Gender and Community Development.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2002, Yaddayo mu National Youth Council n'akola ng'omuwandiisi w'ebyenfuna.<ref name=":02" /> Mu 2012, yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ku kakiiko ka ba mmemba abalondebwa ku nsonga za NSSF.<ref name=":02" /> Mu 1999, yakolera ku Uganda Clays Limited nga Cheremic Technician.<ref name=":02" /> Wakati wa 2011 ne 2016, ye yali sentebbe DISM w'akakiiko k'ebyenguudo mu [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu Gavumenti z'ebitundu. Mu 2002, yatandika okukolera ku Kigoma Farm nga dayirekita adukanya emilimu.<ref name=":02" /> Wakati wa 2015 ne 2000, yeegatta ku National Resistance Movement nga sentebbe wa [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu NRM.<ref name=":02" /> == Eby'obufuzi == Okuva Mu Gwokuttaano 2011 okutuusa 2021, yaweereza ng'omubaka wa Paalamenti mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":02" /> Yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Natural Resources Committee.<ref>{{Cite web |date=2019-07-10 |title=Chief whip under attack over committee deployment |url=https://www.independent.co.ug/chief-whip-under-attack-over-committee-deployment/ |access-date=2021-04-02 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Amanyikiddwa okwasanguza ebikolwa by'obuli bw'enguzi.<ref name=":22" /> Mu kiseera ky'okugya ekkomo ku myaka, abakulembeze ba NRM abamu baamuvumirira olw'okukulemberamu okuyisa ekiteeso kya NRM eky'okuggya ekkomo ku myaka ku bwa Pulezidenti mu Disitulikiti era ekiteeso ekyo kyayisibwa era ne kirangirirwa nga 4 Ogwomusanvu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |title=NRM split over Museveni age limit |url=https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |access-date=2021-04-02 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anne Maria Nankabirwa – theinsider.ug |url=https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |access-date=2021-04-02 |language=en-US}}</ref> == Obulamu bwe == Mufumbo.<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Okuzanya emizannyo n'okuwuliriza muziki by'akola mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":02" /> Alina okwagala okungi mu bibiina by'abakyaala eby'enkulaakulana era ne mu Kkanisa.<ref name=":02" /> == Laba ne == * Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi * Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda * [[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi]] * [[National Resistance Movement]] * [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] == Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipediya == * [https://ug.linkedin.com/in/ann-maria-nankabirwa-710b8885 Ann Maria Nankabirwa on Linkedin] * [https://twitter.com/nankabirwa_ann?lang=en Nankabirwa Ann maria on Twitter] * [https://www.facebook.com/Hon-Nankabirwa-Ann-Maria-1535877803353320/ Hon Nankabirwa Ann Maria on Facebook] * [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} rh0flarn53coyvpzn1lolv21plx2ob4 67513 67510 2026-08-12T15:59:35Z Lillylove256 10862 ntonzeewo ettuluba 67513 wikitext text/x-wiki  {{Databox}} '''Ann Maria Nankabirwa''' yazaalibwa nga 20 Ogwokutaano 1975. [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era yinginiya.<ref name=":02">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|access-date=2021-04-02|website=www.parliament.go.ug|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153550/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|url-status=dead}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=NANKABIRWA MARIA ANN|url=https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731064245/https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|url-status=dead|archive-date=July 31, 2021|access-date=2021-04-02|website=NRM - NETTECH RELIABLE MEDIA|language=en-US}}</ref> Ye yali omubaka omukyala akiikirira [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikitti y'e Kyankwanzi]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekkumi.<ref name=":02" /><ref name=":22">{{Cite web|title=Could this be why Nankabirwa isn't popular in NRM?|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/could-this-be-why-nankabirwa-isn-t-popular-in-nrm--1600946|access-date=2021-04-02|website=Daily Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=We are committed to the payment of Ugandan traders – South Sudan Speaker|url=https://www.pmldaily.com/tag/ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Govt sets aside UGX41b to compensate traders who lost goods in South Sudan|url=https://www.pmldaily.com/tag/ms-ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref name=":12" /> Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Yesimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala owa [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] ku kisanja kya 2021–2026 wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekumineemu, naye, ne ba muwangula mu kalulu.<ref>{{Cite web|title=MARIA NANKABIRWA ANN, Aspiring Woman MP 2021-2026, KYANKWANZI|url=http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1100|access-date=2021-04-02|website=www.ugandadecides.com|language=en}}{{Dead link|date=August 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == Obuto bwe n'emisomo gye == Wakati w'omwaka gwa 1996 ne 1998, yafuna Dipulooma okuva mu Uganda Polytechnic Kyambogo.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2000, bamutikira diguli ya Bachelors in Cheremic Enginery Technology okuva mu Hocking College.<ref name=":02" /> Mu 1999, yamaliriza satifikeetti mu kompyuuta okuva mu Yunivasite ya ASM e Texas.<ref name=":02" /> Mu 2012, yewandiisa okusoma eby'amafuta (Certificate in Oil and Gas Management Leadership) okuva mu Australian Aid.<ref name=":02" /> Alina satifikeetti mu Attractive Industries Management (2014) okuva mu CPA.<ref name=":02" /> == Emirimu gye == '''Nga tannaba kuyingira byabufuzi''' Mu 2002–2006, Ann yaweereza ng'omukubiriza wa Youth Leadership and Entrepreneurship Program ku kakiiko k'abavubuka aka National Youth Council.<ref name=":02" /> Mu mwaka gwe gumu (2002-2006), era yaweereza nga Kansala omuvubuka omukyala owa Disitulikti.<ref name=":02" /> Okuva mu 2002 okutuusa mu 2003, yali akola ng'omuwandiisi ku [[Kiboga (disitulikit)|Disitlikitti y'e Kiboga]] ow'akakiiko ka Gender and Community Development.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2002, Yaddayo mu National Youth Council n'akola ng'omuwandiisi w'ebyenfuna.<ref name=":02" /> Mu 2012, yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ku kakiiko ka ba mmemba abalondebwa ku nsonga za NSSF.<ref name=":02" /> Mu 1999, yakolera ku Uganda Clays Limited nga Cheremic Technician.<ref name=":02" /> Wakati wa 2011 ne 2016, ye yali sentebbe DISM w'akakiiko k'ebyenguudo mu [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu Gavumenti z'ebitundu. Mu 2002, yatandika okukolera ku Kigoma Farm nga dayirekita adukanya emilimu.<ref name=":02" /> Wakati wa 2015 ne 2000, yeegatta ku National Resistance Movement nga sentebbe wa [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu NRM.<ref name=":02" /> == Eby'obufuzi == Okuva Mu Gwokuttaano 2011 okutuusa 2021, yaweereza ng'omubaka wa Paalamenti mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":02" /> Yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Natural Resources Committee.<ref>{{Cite web |date=2019-07-10 |title=Chief whip under attack over committee deployment |url=https://www.independent.co.ug/chief-whip-under-attack-over-committee-deployment/ |access-date=2021-04-02 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Amanyikiddwa okwasanguza ebikolwa by'obuli bw'enguzi.<ref name=":22" /> Mu kiseera ky'okugya ekkomo ku myaka, abakulembeze ba NRM abamu baamuvumirira olw'okukulemberamu okuyisa ekiteeso kya NRM eky'okuggya ekkomo ku myaka ku bwa Pulezidenti mu Disitulikiti era ekiteeso ekyo kyayisibwa era ne kirangirirwa nga 4 Ogwomusanvu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |title=NRM split over Museveni age limit |url=https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |access-date=2021-04-02 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anne Maria Nankabirwa – theinsider.ug |url=https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |access-date=2021-04-02 |language=en-US}}</ref> == Obulamu bwe == Mufumbo.<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Okuzanya emizannyo n'okuwuliriza muziki by'akola mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":02" /> Alina okwagala okungi mu bibiina by'abakyaala eby'enkulaakulana era ne mu Kkanisa.<ref name=":02" /> == Laba ne == * Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi * Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda * [[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi]] * [[National Resistance Movement]] * [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] == Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipediya == * [https://ug.linkedin.com/in/ann-maria-nankabirwa-710b8885 Ann Maria Nankabirwa on Linkedin] * [https://twitter.com/nankabirwa_ann?lang=en Nankabirwa Ann maria on Twitter] * [https://www.facebook.com/Hon-Nankabirwa-Ann-Maria-1535877803353320/ Hon Nankabirwa Ann Maria on Facebook] * [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda] == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Bannabyabufuzi ab'ekibiina kya National Resistance Movement]] [[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyomwenda]] [[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyekkumi]] [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]] gvews7t8jxzpjnh3sxsy09i3lomweex Susan Jolly Abeja 0 10628 67465 61157 2026-08-12T12:11:04Z Ntanga Timothy 11389 corrected some spellings 67465 wikitext text/x-wiki   [[File:Abeja Susan Jolly.jpg|thumb|Susan Jolly Abeja]] '''Susan Jolly Abeja''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mmemba wa [[:en:Parliament|Paalamenti]]. Yalondebwa mu ofiisi nga omubaka omukyala okukiikirira [[:en:Otuke_District|Disitulikiti y' Otuke]] mu kulonda kwa bonna okwa [[:en:2021_Ugandan_general_election|2021.]]<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/10-incumbents-in-lango-kicked-out-of-parliament-3260664</ref><ref>https://www.ec.or.ug/2021-general-elections</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ec.or.ug/sites/Elec_results/2011_Woman_MP.pdf |title=Archive copy |access-date=2024-04-15 |archive-date=2022-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220626234118/https://www.ec.or.ug/sites/Elec_results/2011_Woman_MP.pdf |url-status=dead }}</ref> Mmemba wa Paalamenti [[:en:Independent_politician|ey'esimbawo ku lulwe]].<ref>https://trumpetnews.co.ug/list-who-was-elected-mp-in-uganda/</ref> Susan yali omu ku ba babaka ba Paalamenti 132 abalayizibwa mu ttaamu ey'emyaka ettaano okukiikirira constituencies ez'enjawulo ezibunye mu gwanga, mu Paalamenti ey'ekumineemu nga 17 Ogwokuttaano, 2021.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/102557</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.kfm.co.ug/news/otuke-nrm-parliamentary-aspirant-involved-in-accident.html |access-date=2024-04-15 |archive-date=2022-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105181156/https://www.kfm.co.ug/news/otuke-nrm-parliamentary-aspirant-involved-in-accident.html |url-status=dead }}</ref> == Laba na bino == * [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekumineemu]] * [[:en:Otuke_District|Disitulikitti y'Otuke]] * [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] * [[:en:Julius_Bua_Acon|Julius Bua Acon]] == Ebijuliziddwa == <references /> == Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya == * [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamenti ya Uganda.] {{DEFAULTSORT:Abeja, Susan Jolly}} [[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]] aqm5sn62d6vvsuz7ulfcfwbppubjo57 Christopher Kakooza 0 10974 67540 67398 2026-08-12T17:42:12Z Ssebuufu 9882 Ntereezezza empandiika entongole n'obubonero 67540 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christopher Kakooza''' Munnaddiini Omukatuliki, nga ye Musumba w'essaza ly'Abakatuliki erya Lugazi, mu Uganda, okuva nga 4 Ogwekkuminogumu 2014'''.''' Nga tannafuuka  omusumbs omuyambi , okuva nga 2 Ogwoluberyeberye 1999 okutuuka nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, yaweereza nga Omuyambi w'omwawule w'essaza ly'Abakatuliki erya Kampala.Bwe yali Omusumba Omuyambi, mu kiseera kye kimu  yawebwa obuvunaanyizibwa obw'okubeera Omulabirizi wa Numidia.Yalondebwa Paapa Yowana Pawulo owokubiri. Yafuna okwewaayo ng’omulabirizi [[(episcopal consecration]]) nga 17 Ogwokuna 1999.Omukulu eyakulembera mu kusabira n’okutukuza Omusumba yali Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabasumba wa Kampala. Nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, Paapa Francis yamukyusa n'amuzza e Lugazi era n'amulonda okuba omusumba w'ekitundu ekyo.Yatikkirwa e Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015.<br /> == Omulimu gwe ogw’obusaserdooti == Kakooza yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminogumu 1952, mu ddwaaliro e Nsambya . Bazadde be baali babeera mu kitundu ekiyitibwa Lusaze, mu Divizoni ye Rubaga, mu [[Kampala]], mu [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Ssaza ly'e Kampala]] . Yatuuzibwa ku busaserodooti nga 3 Ogwomukaaga 1983 mu St Mbaaga's Major Seminary, Ggaba, nga mmemba w'ekibiina kya ekyasookera ddala mu seminaliyo eyo. <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Yalondebwa okuba Omulabirizi omuyambi w'essaza [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|ekkulu erya,bakatuliki erya Kampala]], ne ku bwa Titular Bishop wa ''Casae e Numidia'', nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> == Nga omusumba == Yalondebwa okuba omusumba nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. Yatukuzibwa ng’omusumba nga 17 Ogwokkuna 1999 mu [[Lutikko ya Rubaga|Lutikko e Rubaga,]] entebe [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|y’essaza ly’e Kampala,]] Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabalabirizi wa Kampala, ng’ayambibwako Omusumba John Baptist Kaggwa, Omusumba w’e Masaka n’Omusumba Matthias Ssekamaanya, Omulabirizi w’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Christoper Kakooza yalondebwa okuba Omusumba w’e Lugazi nga 4 Ogwekkuminogumu 2014. Yatuuzibwa ku bwo busumba bwe Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015 Omusumba [[Cyprian Kizito Lwanga]] Omusumba w’essaza ly’e Kampala. Yasikira Omusumba Emeritus Mattias Ssekamaanya eyawumulae, n’afuuka Owabulabirizi w’essaza ly’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> <ref name="3R">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> == Laba ne == * Abajulizi ba Uganda * Obukatoliki bwa Roma mu Uganda * Mathias Ssekamaanya {{s-start}} {{succession box|before='''[[Matthias Ssekamaanya]]'''<br /> (1996–2014)|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Lugazi|Lugazi]]|years='''2015 – present'''|after=[[Incumbent]]}} {{end}} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Abazaalibwa mu 1952]] [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Abantu okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'eLugazi]] [[Category:BannaUganda abakatoliki]] [[Category:Abasumba abalondebwa Paapa Yowana Paul owokubiri]] [[Category:BannaUganda abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri mwekimu]] 0v8oaugec8hlgfg5o9tr2ysc5c4mq5m 67541 67540 2026-08-12T17:42:39Z Ssebuufu 9882 67541 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christopher Kakooza''' Munnaddiini Omukatuliki, nga ye Musumba w'essaza ly'Abakatuliki ery' e Lugazi, mu Uganda, okuva nga 4 Ogwekkuminogumu 2014'''.''' Nga tannafuuka  omusumbs omuyambi , okuva nga 2 Ogwoluberyeberye 1999 okutuuka nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, yaweereza nga Omuyambi w'omwawule w'essaza ly'Abakatuliki erya Kampala.Bwe yali Omusumba Omuyambi, mu kiseera kye kimu  yawebwa obuvunaanyizibwa obw'okubeera Omulabirizi wa Numidia.Yalondebwa Paapa Yowana Pawulo owokubiri. Yafuna okwewaayo ng’omulabirizi [[(episcopal consecration]]) nga 17 Ogwokuna 1999.Omukulu eyakulembera mu kusabira n’okutukuza Omusumba yali Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabasumba wa Kampala. Nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, Paapa Francis yamukyusa n'amuzza e Lugazi era n'amulonda okuba omusumba w'ekitundu ekyo.Yatikkirwa e Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015.<br /> == Omulimu gwe ogw’obusaserdooti == Kakooza yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminogumu 1952, mu ddwaaliro e Nsambya . Bazadde be baali babeera mu kitundu ekiyitibwa Lusaze, mu Divizoni ye Rubaga, mu [[Kampala]], mu [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Ssaza ly'e Kampala]] . Yatuuzibwa ku busaserodooti nga 3 Ogwomukaaga 1983 mu St Mbaaga's Major Seminary, Ggaba, nga mmemba w'ekibiina kya ekyasookera ddala mu seminaliyo eyo. <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Yalondebwa okuba Omulabirizi omuyambi w'essaza [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|ekkulu erya,bakatuliki erya Kampala]], ne ku bwa Titular Bishop wa ''Casae e Numidia'', nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> == Nga omusumba == Yalondebwa okuba omusumba nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. Yatukuzibwa ng’omusumba nga 17 Ogwokkuna 1999 mu [[Lutikko ya Rubaga|Lutikko e Rubaga,]] entebe [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|y’essaza ly’e Kampala,]] Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabalabirizi wa Kampala, ng’ayambibwako Omusumba John Baptist Kaggwa, Omusumba w’e Masaka n’Omusumba Matthias Ssekamaanya, Omulabirizi w’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Christoper Kakooza yalondebwa okuba Omusumba w’e Lugazi nga 4 Ogwekkuminogumu 2014. Yatuuzibwa ku bwo busumba bwe Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015 Omusumba [[Cyprian Kizito Lwanga]] Omusumba w’essaza ly’e Kampala. Yasikira Omusumba Emeritus Mattias Ssekamaanya eyawumulae, n’afuuka Owabulabirizi w’essaza ly’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> <ref name="3R">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> == Laba ne == * Abajulizi ba Uganda * Obukatoliki bwa Roma mu Uganda * Mathias Ssekamaanya {{s-start}} {{succession box|before='''[[Matthias Ssekamaanya]]'''<br /> (1996–2014)|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Lugazi|Lugazi]]|years='''2015 – present'''|after=[[Incumbent]]}} {{end}} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Abazaalibwa mu 1952]] [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Abantu okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'eLugazi]] [[Category:BannaUganda abakatoliki]] [[Category:Abasumba abalondebwa Paapa Yowana Paul owokubiri]] [[Category:BannaUganda abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri mwekimu]] o9n1kkq3k7hhtdkj15yh3uqzz1v153k 67542 67541 2026-08-12T17:42:55Z Ssebuufu 9882 67542 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christopher Kakooza''' Munnaddiini Omukatuliki, nga ye Musumba w'essaza ly'Abakatuliki ery' e Lugazi, mu Uganda, okuva nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014'''.''' Nga tannafuuka  omusumbs omuyambi , okuva nga 2 Ogwoluberyeberye 1999 okutuuka nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, yaweereza nga Omuyambi w'omwawule w'essaza ly'Abakatuliki erya Kampala.Bwe yali Omusumba Omuyambi, mu kiseera kye kimu  yawebwa obuvunaanyizibwa obw'okubeera Omulabirizi wa Numidia.Yalondebwa Paapa Yowana Pawulo owokubiri. Yafuna okwewaayo ng’omulabirizi [[(episcopal consecration]]) nga 17 Ogwokuna 1999.Omukulu eyakulembera mu kusabira n’okutukuza Omusumba yali Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabasumba wa Kampala. Nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, Paapa Francis yamukyusa n'amuzza e Lugazi era n'amulonda okuba omusumba w'ekitundu ekyo.Yatikkirwa e Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015.<br /> == Omulimu gwe ogw’obusaserdooti == Kakooza yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminogumu 1952, mu ddwaaliro e Nsambya . Bazadde be baali babeera mu kitundu ekiyitibwa Lusaze, mu Divizoni ye Rubaga, mu [[Kampala]], mu [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Ssaza ly'e Kampala]] . Yatuuzibwa ku busaserodooti nga 3 Ogwomukaaga 1983 mu St Mbaaga's Major Seminary, Ggaba, nga mmemba w'ekibiina kya ekyasookera ddala mu seminaliyo eyo. <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Yalondebwa okuba Omulabirizi omuyambi w'essaza [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|ekkulu erya,bakatuliki erya Kampala]], ne ku bwa Titular Bishop wa ''Casae e Numidia'', nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> == Nga omusumba == Yalondebwa okuba omusumba nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. Yatukuzibwa ng’omusumba nga 17 Ogwokkuna 1999 mu [[Lutikko ya Rubaga|Lutikko e Rubaga,]] entebe [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|y’essaza ly’e Kampala,]] Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabalabirizi wa Kampala, ng’ayambibwako Omusumba John Baptist Kaggwa, Omusumba w’e Masaka n’Omusumba Matthias Ssekamaanya, Omulabirizi w’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Christoper Kakooza yalondebwa okuba Omusumba w’e Lugazi nga 4 Ogwekkuminogumu 2014. Yatuuzibwa ku bwo busumba bwe Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015 Omusumba [[Cyprian Kizito Lwanga]] Omusumba w’essaza ly’e Kampala. Yasikira Omusumba Emeritus Mattias Ssekamaanya eyawumulae, n’afuuka Owabulabirizi w’essaza ly’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> <ref name="3R">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> == Laba ne == * Abajulizi ba Uganda * Obukatoliki bwa Roma mu Uganda * Mathias Ssekamaanya {{s-start}} {{succession box|before='''[[Matthias Ssekamaanya]]'''<br /> (1996–2014)|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Lugazi|Lugazi]]|years='''2015 – present'''|after=[[Incumbent]]}} {{end}} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Abazaalibwa mu 1952]] [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Abantu okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'eLugazi]] [[Category:BannaUganda abakatoliki]] [[Category:Abasumba abalondebwa Paapa Yowana Paul owokubiri]] [[Category:BannaUganda abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri mwekimu]] 4lip2j0m4hu80mf1wctk3za2v2qxz02 67543 67542 2026-08-12T17:47:32Z Ssebuufu 9882 Ntereezezza empandiika entongole 67543 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christopher Kakooza''' Munnaddiini Omukatuliki, nga ye Musumba w'Essaza ly'Abakatuliki ery' e Lugazi, mu Uganda, okuva nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014'''.''' Nga tannafuuka aty , okuva nga 2 Ogwoluberyeberye 1999 okutuuka nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014, yaweereza ng'Omusumba omuyambi wa Ssaabasumba w'Essaza ly'Abakatuliki ekkulu ery'e Kampala. Bwe yali Omusumba Omuyambi, mu kiseera kye kimu  yawebwa obuvunaanyizibwa obw'okubeera Omulabirizi wa Numidia.Yalondebwa Paapa Yowana Pawulo owokubiri. Yafuna okwewaayo ng’omulabirizi [[(episcopal consecration]]) nga 17 Ogwokuna 1999.Omukulu eyakulembera mu kusabira n’okutukuza Omusumba yali Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabasumba wa Kampala. Nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, Paapa Francis yamukyusa n'amuzza e Lugazi era n'amulonda okuba omusumba w'ekitundu ekyo.Yatikkirwa e Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015.<br /> == Omulimu gwe ogw’obusaserdooti == Kakooza yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminogumu 1952, mu ddwaaliro e Nsambya . Bazadde be baali babeera mu kitundu ekiyitibwa Lusaze, mu Divizoni ye Rubaga, mu [[Kampala]], mu [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Ssaza ly'e Kampala]] . Yatuuzibwa ku busaserodooti nga 3 Ogwomukaaga 1983 mu St Mbaaga's Major Seminary, Ggaba, nga mmemba w'ekibiina kya ekyasookera ddala mu seminaliyo eyo. <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Yalondebwa okuba Omulabirizi omuyambi w'essaza [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|ekkulu erya,bakatuliki erya Kampala]], ne ku bwa Titular Bishop wa ''Casae e Numidia'', nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> == Nga omusumba == Yalondebwa okuba omusumba nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. Yatukuzibwa ng’omusumba nga 17 Ogwokkuna 1999 mu [[Lutikko ya Rubaga|Lutikko e Rubaga,]] entebe [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|y’essaza ly’e Kampala,]] Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabalabirizi wa Kampala, ng’ayambibwako Omusumba John Baptist Kaggwa, Omusumba w’e Masaka n’Omusumba Matthias Ssekamaanya, Omulabirizi w’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Christoper Kakooza yalondebwa okuba Omusumba w’e Lugazi nga 4 Ogwekkuminogumu 2014. Yatuuzibwa ku bwo busumba bwe Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015 Omusumba [[Cyprian Kizito Lwanga]] Omusumba w’essaza ly’e Kampala. Yasikira Omusumba Emeritus Mattias Ssekamaanya eyawumulae, n’afuuka Owabulabirizi w’essaza ly’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> <ref name="3R">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> == Laba ne == * Abajulizi ba Uganda * Obukatoliki bwa Roma mu Uganda * Mathias Ssekamaanya {{s-start}} {{succession box|before='''[[Matthias Ssekamaanya]]'''<br /> (1996–2014)|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Lugazi|Lugazi]]|years='''2015 – present'''|after=[[Incumbent]]}} {{end}} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Abazaalibwa mu 1952]] [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Abantu okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'eLugazi]] [[Category:BannaUganda abakatoliki]] [[Category:Abasumba abalondebwa Paapa Yowana Paul owokubiri]] [[Category:BannaUganda abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri mwekimu]] pyzqccw4djn4skofjf305fsetecamed 67544 67543 2026-08-12T17:54:06Z Ssebuufu 9882 67544 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christopher Kakooza''' Munnaddiini Omukatuliki, nga ye Musumba w'Essaza ly'Abakatuliki ery' e Lugazi, mu Uganda, okuva nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014'''.''' Nga tannafuuka aty , okuva nga 2 Ogwoluberyeberye 1999 okutuuka nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014, yaweereza ng'Omusumba omuyambi wa Ssaabasumba w'Essaza ly'Abakatuliki ekkulu ery'e Kampala. Bwe yali Omusumba Omuyambi, mu kiseera kye kimu yawebwa obuvunaanyizibwa obw'okubeera Omusumba w'e [[Numidia]].Yalondebwa Paapa Yowana Pawulo owokubiri. Yafuna okwewaayo ng’omulabirizi [[(episcopal consecration]]) nga 17 Ogwokuna 1999.Omukulu eyakulembera mu kusabira n’okutukuza Omusumba yali Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabasumba wa Kampala. Nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, Paapa Francis yamukyusa n'amuzza e Lugazi era n'amulonda okuba omusumba w'ekitundu ekyo.Yatikkirwa e Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015.<br /> == Omulimu gwe ogw’obusaserdooti == Kakooza yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminogumu 1952, mu ddwaaliro e Nsambya . Bazadde be baali babeera mu kitundu ekiyitibwa Lusaze, mu Divizoni ye Rubaga, mu [[Kampala]], mu [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Ssaza ly'e Kampala]] . Yatuuzibwa ku busaserodooti nga 3 Ogwomukaaga 1983 mu St Mbaaga's Major Seminary, Ggaba, nga mmemba w'ekibiina kya ekyasookera ddala mu seminaliyo eyo. <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Yalondebwa okuba Omulabirizi omuyambi w'essaza [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|ekkulu erya,bakatuliki erya Kampala]], ne ku bwa Titular Bishop wa ''Casae e Numidia'', nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> == Nga omusumba == Yalondebwa okuba omusumba nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. Yatukuzibwa ng’omusumba nga 17 Ogwokkuna 1999 mu [[Lutikko ya Rubaga|Lutikko e Rubaga,]] entebe [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|y’essaza ly’e Kampala,]] Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabalabirizi wa Kampala, ng’ayambibwako Omusumba John Baptist Kaggwa, Omusumba w’e Masaka n’Omusumba Matthias Ssekamaanya, Omulabirizi w’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Christoper Kakooza yalondebwa okuba Omusumba w’e Lugazi nga 4 Ogwekkuminogumu 2014. Yatuuzibwa ku bwo busumba bwe Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015 Omusumba [[Cyprian Kizito Lwanga]] Omusumba w’essaza ly’e Kampala. Yasikira Omusumba Emeritus Mattias Ssekamaanya eyawumulae, n’afuuka Owabulabirizi w’essaza ly’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> <ref name="3R">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> == Laba ne == * Abajulizi ba Uganda * Obukatoliki bwa Roma mu Uganda * Mathias Ssekamaanya {{s-start}} {{succession box|before='''[[Matthias Ssekamaanya]]'''<br /> (1996–2014)|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Lugazi|Lugazi]]|years='''2015 – present'''|after=[[Incumbent]]}} {{end}} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Abazaalibwa mu 1952]] [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Abantu okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'eLugazi]] [[Category:BannaUganda abakatoliki]] [[Category:Abasumba abalondebwa Paapa Yowana Paul owokubiri]] [[Category:BannaUganda abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri mwekimu]] efbahno4nmgdt7nd2wik17kbahsdgbw 67545 67544 2026-08-12T17:54:42Z Ssebuufu 9882 67545 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christopher Kakooza''' Munnaddiini Omukatuliki, nga ye Musumba w'Essaza ly'Abakatuliki ery' e Lugazi, mu Uganda, okuva nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014'''.''' Nga tannafuuka aty , okuva nga 2 Ogwoluberyeberye 1999 okutuuka nga 4 Ogwekkuminoogumu 2014, yaweereza ng'Omusumba omuyambi wa Ssaabasumba w'Essaza ly'Abakatuliki ekkulu ery'e Kampala. Bwe yali Omusumba Omuyambi, mu kiseera kye kimu yawebwa obuvunaanyizibwa obw'okubeera Omusumba w'e [[Numidia]].Yalondebwa Paapa Yowaana Pawulo owookubiri. Yafuna okwewaayo ng’omulabirizi [[(episcopal consecration]]) nga 17 Ogwokuna 1999.Omukulu eyakulembera mu kusabira n’okutukuza Omusumba yali Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabasumba wa Kampala. Nga 4 Ogwekkuminogumu 2014, Paapa Francis yamukyusa n'amuzza e Lugazi era n'amulonda okuba omusumba w'ekitundu ekyo.Yatikkirwa e Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015.<br /> == Omulimu gwe ogw’obusaserdooti == Kakooza yazaalibwa nga 15 Ogwekkuminogumu 1952, mu ddwaaliro e Nsambya . Bazadde be baali babeera mu kitundu ekiyitibwa Lusaze, mu Divizoni ye Rubaga, mu [[Kampala]], mu [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|Ssaza ly'e Kampala]] . Yatuuzibwa ku busaserodooti nga 3 Ogwomukaaga 1983 mu St Mbaaga's Major Seminary, Ggaba, nga mmemba w'ekibiina kya ekyasookera ddala mu seminaliyo eyo. <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Yalondebwa okuba Omulabirizi omuyambi w'essaza [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|ekkulu erya,bakatuliki erya Kampala]], ne ku bwa Titular Bishop wa ''Casae e Numidia'', nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> == Nga omusumba == Yalondebwa okuba omusumba nga 2 Ogwoluberyeberye 1999. Yatukuzibwa ng’omusumba nga 17 Ogwokkuna 1999 mu [[Lutikko ya Rubaga|Lutikko e Rubaga,]] entebe [[Essaza Ekkulu erya Kampala (Eklezia Katolika)|y’essaza ly’e Kampala,]] Kalidinaali Emmanuel Wamala, Ssaabalabirizi wa Kampala, ng’ayambibwako Omusumba John Baptist Kaggwa, Omusumba w’e Masaka n’Omusumba Matthias Ssekamaanya, Omulabirizi w’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> Christoper Kakooza yalondebwa okuba Omusumba w’e Lugazi nga 4 Ogwekkuminogumu 2014. Yatuuzibwa ku bwo busumba bwe Lugazi nga 3 Ogwoluberyeberye 2015 Omusumba [[Cyprian Kizito Lwanga]] Omusumba w’essaza ly’e Kampala. Yasikira Omusumba Emeritus Mattias Ssekamaanya eyawumulae, n’afuuka Owabulabirizi w’essaza ly’e Lugazi. <ref name="1R">https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkakooza.html</ref> <ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1318437/bishop-kakooza-installed-head-lugazi-diocese</ref> <ref name="3R">https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> == Laba ne == * Abajulizi ba Uganda * Obukatoliki bwa Roma mu Uganda * Mathias Ssekamaanya {{s-start}} {{succession box|before='''[[Matthias Ssekamaanya]]'''<br /> (1996–2014)|title=Bishop of [[Roman Catholic Diocese of Lugazi|Lugazi]]|years='''2015 – present'''|after=[[Incumbent]]}} {{end}} == Ebijuliziddwa == {{Reflist}} [[Category:Abazaalibwa mu 1952]] [[Category:Abantu abalamu]] [[Category:Abantu okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki okuva e Kampala]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'eLugazi]] [[Category:BannaUganda abakatoliki]] [[Category:Abasumba abalondebwa Paapa Yowana Paul owokubiri]] [[Category:BannaUganda abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri]] [[Category:Abasumba abakatoliki ab'ekyasa kyamakkumi abiri mwekimu]] bcknnd7tanw7nwunwvtc2g89vdzclmc Akasozi Buddo 0 11212 67525 62632 2026-08-12T17:16:41Z Nakisozi 10800 67525 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>{{Cite web |title=70 years of mixed schooling at King's College bears fruit |url=https://www.newvision.co.ug/news/1271428/mixed-schooling-king-eur-college-bears-fruit |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=It's a pity Budonians hardly know anything about their school! |url=https://www.newvision.co.ug/news/1147723/it-eur-pity-budonians-hardly-about-school |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref> lusozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti eye Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Munjogera, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu [[Luganda]], olukozesebwa mu kitundu.{{Citation needed|date=November 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Endagiriro == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] bpfl8eos4tt0okdm6r11bzpkho36hox 67526 67525 2026-08-12T17:18:01Z Nakisozi 10800 67526 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>{{Cite web |title=70 years of mixed schooling at King's College bears fruit |url=https://www.newvision.co.ug/news/1271428/mixed-schooling-king-eur-college-bears-fruit |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=It's a pity Budonians hardly know anything about their school! |url=https://www.newvision.co.ug/news/1147723/it-eur-pity-budonians-hardly-about-school |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref> kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti eye Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula , '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu [[Luganda]], olukozesebwa mu kitundu.{{Citation needed|date=November 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Endagiriro == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] nno7e1kw8hjxu41iojzc98jf1abb3ur 67527 67526 2026-08-12T17:19:06Z Nakisozi 10800 67527 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>{{Cite web |title=70 years of mixed schooling at King's College bears fruit |url=https://www.newvision.co.ug/news/1271428/mixed-schooling-king-eur-college-bears-fruit |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=It's a pity Budonians hardly know anything about their school! |url=https://www.newvision.co.ug/news/1147723/it-eur-pity-budonians-hardly-about-school |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref> kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti eye Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula , '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Endagiriro == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] bzbcbpyll80ki0j5de511uc0ks3vfis 67528 67527 2026-08-12T17:20:27Z Nakisozi 10800 67528 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>{{Cite web |title=It's a pity Budonians hardly know anything about their school! |url=https://www.newvision.co.ug/news/1147723/it-eur-pity-budonians-hardly-about-school |access-date=2024-11-30 |website=New Vision |language=en}}</ref> kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti eye Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula , '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Endagiriro == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] 8j6cnu49umreidlg1wc6awl8eyo38xe 67529 67528 2026-08-12T17:23:17Z Nakisozi 10800 67529 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti eye Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula , '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Endagiriro == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] gkrpj9j4mwr4t4i9ufn6llfn1ncz65z 67530 67529 2026-08-12T17:23:53Z Nakisozi 10800 67530 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula , '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == Endagiriro == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] q47mev3t957pemxrwiwosw5jt3cdedm 67531 67530 2026-08-12T17:25:04Z Nakisozi 10800 67531 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gye kasangibwa == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] 0zpj9x99zubfpb9umtqswl506gogtow 67532 67531 2026-08-12T17:25:26Z Nakisozi 10800 /* Gyekasangibwa */ 67532 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo asangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti eye Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] jh1juwjdrs4gmcqbayh3bw15qrcc71n 67533 67532 2026-08-12T17:26:04Z Nakisozi 10800 /* Gyekasangibwa */ 67533 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu Disitulikiti y' e Wakiso, ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] 4kdjxpggo4y91hrptjx0ztgtr8d9z0g 67534 67533 2026-08-12T17:27:04Z Nakisozi 10800 /* Gyekasangibwa */ 67534 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y' e Wakiso]], ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu maserengeta ga [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] 8rvi0g0uhzl48ghcgomnd3lz6w2luvn 67535 67534 2026-08-12T17:28:53Z Nakisozi 10800 /* Gyekasangibwa */ 67535 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y' e Wakiso]], ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu bugwanjuba bw'obukiika ddyo bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene. == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] m9niv5ubuzu86ctn3xb591p63mxbllb 67536 67535 2026-08-12T17:29:23Z Nakisozi 10800 /* Gyekasangibwa */ 67536 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y' e Wakiso]], ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu bugwanjuba bw'obukiika ddyo bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene.<ref>Road Distance Between Kampala and Buddo with Map</ref> == Okusiiga ekifaananyi == Ng'entikko eri ku mmita 1,300(fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo lusozi lukulu nyo mu bitundu ebiriraanye Kampala olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] 23pq8joewekilbub0ioxzjacvpd8fys 67537 67536 2026-08-12T17:36:55Z Nakisozi 10800 /* Okusiiga ekifaananyi */ 67537 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y' e Wakiso]], ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu bugwanjuba bw'obukiika ddyo bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene.<ref>Road Distance Between Kampala and Buddo with Map</ref> == Okusiiga ekifaananyi == N'entikko eri ku mmita 1,300( Nga ze fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo kasozi kakulu mu bitundu ebiriraanye [[Kampala]] olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] cuu4qugcrs2es9hmrgyawabygf65v2r 67538 67537 2026-08-12T17:37:29Z Nakisozi 10800 /* Okusiiga ekifaananyi */ 67538 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y' e Wakiso]], ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu bugwanjuba bw'obukiika ddyo bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene.<ref>Road Distance Between Kampala and Buddo with Map</ref> == Okusiiga ekifaananyi == N'entikko eri ku mmita 1,300( Nga ze fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo kasozi kakulu mu bitundu ebiriraanye [[Kampala]]. olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] aanktq8kx2cqoowhltkqjbxrh1a5l7v 67539 67538 2026-08-12T17:37:55Z Nakisozi 10800 /* Okusiiga ekifaananyi */ 67539 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement|official_name=Buddo|image_skyline=|nickname=|image_flag=|image_caption=Buddo|image_seal=|image_map=|mapsize=150px|pushpin_map_caption=Map of Uganda showing the location of Buddo|pushpin_map=Uganda|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Uganda}}|subdivision_type1=[[Regions of Uganda|Region]]|subdivision_name1=[[Central Region, Uganda|Central Uganda]]|subdivision_type2=[[Districts of Uganda|District]]|subdivision_name2=[[Wakiso District]]|subdivision_type3=[[County]]|subdivision_name3=Busiro|subdivision_type4=|subdivision_name4=|leader_title=|leader_name=|area_magnitude=|area_total_km2=|area_land_km2=|area_water_km2=|population_as_of=|population_urban=|population_note=|population_total=|population_metro=|timezone=[[East Africa Time|EAT]]|utc_offset=+3|elevation_m=1300|website=|footnotes=}}'''Buddo''' ebisera ebimu ekiwandiikibwa nga '''Budo''',<ref>"70 years of mixed schooling at King's College bears fruit". New Vision (in Lungereza). Retrieved 2024-11-30.</ref><ref>"It's a pity Budonians hardly know anything about their school!". ''New Vision''. Retrieved 2024-11-30.</ref>kasozi mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti ey'e Wakiso]] mu masekkati ga Uganda . Mu njatula, '''Buddo''' ye mpandiika entuufu mu lulimi olukozesebwa mu kitundu. == Gyekasangibwa == Buddo kasangibwa mu Ssaza ly’e Busiro mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y' e Wakiso]], ng'ovudde ku luguudo lwa [[Kampala]] - [[Masaka]], kilomita 14(mailo 8.7) mu bugwanjuba bw'obukiika ddyo bwa [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekibuga ekisinga obunene.<ref>Road Distance Between Kampala and Buddo with Map</ref> == Okusiiga ekifaananyi == N'entikko eri ku mmita 1,300( Nga ze fuuti 4,300) waggulu w’obugulumivu bw’ennyanja, Buddo kasozi kakulu mu bitundu ebiriraanye [[Kampala]]......... olw'obukulu bw'ebyafaayo n'ebyensoma. Ekifo ewabeera amattikkira ga, [[Kabaka wa Buganda]] kw’atuuzibwa ku mukolo ogw’ennono ku lusozi Buddo awamanyiddwa nga Naggalabi Buddo . Olusozi luno era we wali amasomero g'abaana abato abatandika okusoma, ne siniya agawerako, okuli ne [[King's College, Budo|Kings College Budo]], essomero lya siniya ery'ekitiibwa ng'abayizi basulayo, eryasomebwamu Bassekabaka ba [[Buganda]] nga batandikira ku [[Ssekabaka Daudi Cwa II|Captain Sir Daudi Chwa II]], [[Kabaka wa Buganda|Kabaka]] owa 34 [[Buganda|mu Bwakabaka bwa Buganda]], ow'ekiseera ekya 1897 ne 1939. == Ebifo eby’enjawulo == Buddo aliko bino wammanga: * [[King's College, Budo|Kings College Budo]] - Essomero lya siniya ery'ekisulo era ery'ekitiibwa. * Essomero lya Budo junior * Budo Senior Secondary School - Lya bayizi bonna n'abatasulamu * Essomero Kisozi High e Buddo * Naggalabi Buddo - Ekifo [[Kabaka wa Buganda]] mw'atuuzibwa ku Nnamulondo mu mukolo ogwe nnono. * Essomero lya Pulayimale erya Matutu Memorial * Essomero lya St. Jude Pulayimale * Essomero ly'Obusiraamu erya Abatec == Ebiyungo ebirala == * [http://www.kcc.go.ug/downloads/Executive_Summary.pdf Okusoomoozebwa n’ebiziyiza mu nteekateeka n’enkulaakulana mu Kampala]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} == Laba ne == * [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] * [[King's College, Budo|Ettendekero lya Kings College Budo]] * [[Buganda|Obwakabaka bwa Buganda]] * Central Region, Uganda == Ebijulizidwa == {{Reflist}} [[Category:Buganda]] koocyxjkx2cju8dfaef5xfd7pjhuvys User talk:B722N 3 12742 67546 49688 2026-08-12T19:09:28Z MediaWiki message delivery 2616 /* Invitation to attend the Starter Kit virtual meeting */ new section 67546 wikitext text/x-wiki == Welcome to my talk page == Hello, feel free to leave me a message here [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 10:56, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC) == AWB == Hello B722N. You can use AWB without permission on lgwiki (I did this edit with it). Simply go in Options > Preferences > Site and choose <code>lg</code> under 'Language' Good luck, [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 09:46, 6 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC) :By the way, lgwiki doesn't add tags related to AWB in the history tab. :And remember to check all your edits, it is easy to make mistakes with AWB. 😉 [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 09:57, 6 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC) ::Thank you so much for the feedback @[[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]], let me start using this tool. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 16:35, 6 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC) == Invitation to attend the Starter Kit virtual meeting == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As a contributor who has actively been involved in testing the [https://starterkit.toolforge.org/ Starter Kit tool], the [[mw:Language Onboarding and Development|Language Onboarding and Development]] initiative would like to invite you to join a virtual meeting where you can ask questions and learn more about the tool. Your experience using the Starter Kit is incredibly valuable not only for helping us improve the tool, but also for helping other Wikimedia communities learn from your experiences. We would love to hear how you've been using the Starter Kit, what you've accomplished with it, what has worked well, where you've encountered challenges, and what suggestions you have for making it more useful. Your insights will help shape future improvements and provide practical examples that other communities can learn from as they begin using the Starter Kit themselves. '''Here's what we would like you to do:''' *Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours. Please attend one of the virtual meetings with your questions and thoughts. *Come prepared to share your experience using the Starter Kit - what you've used it for, what you've accomplished, any challenges you've faced, and any ideas or suggestions you have. *A user manual is now available with detailed guidance on the Starter Kit and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Thank you so much for your collaboration in this work. We look forward to seeing you at one of the virtual meetings. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 19:09, 12 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Invitation_to_attend_the_Starter_Kit_virtual_meeting_list&oldid=30916582 --> rbof1ue6b6pboydz76oakt2zrdls6jy 67549 67546 2026-08-13T10:46:01Z B722N 6898 /* Invitation to attend the Starter Kit virtual meeting */ Ekyokuddamu 67549 wikitext text/x-wiki == Welcome to my talk page == Hello, feel free to leave me a message here [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 10:56, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC) == AWB == Hello B722N. You can use AWB without permission on lgwiki (I did this edit with it). Simply go in Options > Preferences > Site and choose <code>lg</code> under 'Language' Good luck, [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 09:46, 6 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC) :By the way, lgwiki doesn't add tags related to AWB in the history tab. :And remember to check all your edits, it is easy to make mistakes with AWB. 😉 [[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]] ([[User talk:SyntaxTerror|talk]]) 09:57, 6 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC) ::Thank you so much for the feedback @[[User:SyntaxTerror|SyntaxTerror]], let me start using this tool. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 16:35, 6 Gwakutaano(Muzigo) 2026 (UTC) == Invitation to attend the Starter Kit virtual meeting == <div lang="en" dir="ltr"> Greetings! As a contributor who has actively been involved in testing the [https://starterkit.toolforge.org/ Starter Kit tool], the [[mw:Language Onboarding and Development|Language Onboarding and Development]] initiative would like to invite you to join a virtual meeting where you can ask questions and learn more about the tool. Your experience using the Starter Kit is incredibly valuable not only for helping us improve the tool, but also for helping other Wikimedia communities learn from your experiences. We would love to hear how you've been using the Starter Kit, what you've accomplished with it, what has worked well, where you've encountered challenges, and what suggestions you have for making it more useful. Your insights will help shape future improvements and provide practical examples that other communities can learn from as they begin using the Starter Kit themselves. '''Here's what we would like you to do:''' *Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours. Please attend one of the virtual meetings with your questions and thoughts. *Come prepared to share your experience using the Starter Kit - what you've used it for, what you've accomplished, any challenges you've faced, and any ideas or suggestions you have. *A user manual is now available with detailed guidance on the Starter Kit and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Thank you so much for your collaboration in this work. We look forward to seeing you at one of the virtual meetings. Best regards, </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 19:09, 12 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Invitation_to_attend_the_Starter_Kit_virtual_meeting_list&oldid=30916582 --> :Greetings @[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], :Thank you for reaching out. Let me read through the links shared and prepare what I will be sharing during the Office hours. <br /><br /> :Best regards, <br /> [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 10:46, 13 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC) f81e2eqqo1rdm15os9kdpgbqs0gp3x5 Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala 14 15469 67514 2026-08-12T15:59:56Z Lillylove256 10862 ngasseeko amatuluba 67514 wikitext text/x-wiki Bano be babaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala 3vd9k3gsbnlxjmj1p7d4se2uqibxfe1 Category:Abantu abaasomerako ku Law Development Centre 14 15470 67523 2026-08-12T16:40:03Z Lillylove256 10862 ngasseeko amatuluba 67523 wikitext text/x-wiki Bano be bantu abaasomerako ku Law Development Centre qagx8ogg4nmseiqtdqr6mqq3phgnf1b Category:Bannamateeka abawereza ku Kooti enkulu 14 15471 67524 2026-08-12T16:41:53Z Lillylove256 10862 ngasseeko amatuluba 67524 wikitext text/x-wiki Bano be bannamateeka abawereza ku Kooti enkulu i93ppc1uug1eutrbds01ua3gmvfi1tb Da Agent 0 15472 67547 2026-08-13T04:57:22Z Samuel1234577 11590 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367659413|Da Agent]]" 67547 wikitext text/x-wiki '''Da Agent''', nga amannya ge amatuufu ye '''Ivan Wabwire''', muyimbi munnayuganda . Ono ayogerwako nnyo mu mawulire g'eby'amasanyu mu Uganda ng'omu ku bayimbi abasinga okuyimba mu ggwanga, erinnya eryazimbibwa ku nnyimba ez'amangu z'ayita "Lugaflow Lufulaa", ezigatta ennyimba [[Luganda|z'Oluganda]] ez'amangu n'enjogera z'ennono, engero, ebisoko n'ennyimba z'abantu enzaalwa. <ref name="daddy2026"></ref> <ref>{{Cite web |date=2026-06-28 |title=Why Da Agent Remains Uganda’s Fastest Rapper - PAN AFRICAN VISIONS |url=https://panafricanvisions.com/2026/06/why-da-agent-remains-ugandas-fastest-rapper/ |access-date=2026-08-04 |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://panafricanvisions.com/2026/06/why-da-agent-remains-ugandas-fastest-rapper/ "Why Da Agent Remains Uganda's Fastest Rapper - PAN AFRICAN VISIONS"]. 2026-06-28<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-08-04</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2022-04-27 |title=Da Agent Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/da-agent |access-date=2026-08-04 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPlatform2022">Platform, Ugmuziki Online Audio Streaming (2022-04-27). [https://www.ugmuziki.com/artists/da-agent "Da Agent Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com"]. ''Ugmuziki Online Audio Streaming Platform''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-08-04</span></span>.</cite></ref> mz1o3v88gdnf5ukcbvm5qw2t7i26amm