Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Makerere y'akubiri ku ssemazinga
0
4416
69305
35409
2026-08-23T04:19:37Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69305
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ssetendekero Makerere.jpg|thumb|Ssetendekero Makerere]]
Ku ssemazinga wa [[Afirika]] ssettendekero [[Makerere]] ekyeriisa nkuuli mu by'okusomesa n'okunonyereza.
Okusinziira ku kunonyereza okuggya, Makerere esibidde mu kifo kya kubiri mu zi ssematendekero ezisinga mu ssemazinga wa Afirika.
[[File:Makerere University Hospital.jpg|left|thumb|MAKERERE DENTAL HOSPITAL]]
Kino kiddiridde abakugu okuva mu Makerere okewyongera mu nsi zzonna naddala mu Afirika.
[[File:Jubilee Monument.jpg|thumb|Jubilee Monument.jpg ]]
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ Official website]
ldkkg7mhaso5lmnx2zokn75ucxfxqby
Makerere University, Uganda
0
5834
69304
69107
2026-08-23T04:19:36Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69304
wikitext
text/x-wiki
==Ennyanjula==
[[File:Ssetendekero Makerere.jpg|thumb|Ssetendekero Makerere]]
'''Ssettendekero wa Makerere''', lye ttendekero erisinga obunene era nga likwata kyakusatu mu matendekero amakadde ag'ebyengigiriza ebya waggulu. Mu kusooka lyateekebwawo ng'essomero ly'ebyemikono mu 1922. Mu 1963, lyafuuka ettendekero ly'Obuvanjuba bwa Afrika, nga ligaba emisomo egituusa ku ddiguli eziva mu ssetendekero wa London. Mu 1970, University of East Afrika bwe yayawulwamu amatendekero asatu ageetongode, omuli University of Nairobi (Kenya), University of Dar es Salaam (Tanzania), Ssettendekero wa Makerere naye yeetengerera wano mu Uganda. We twogerera, ssettendekero wa Makerere alimu college mwenda ne School emu. Abayizi abalimu bali nga 36,000 ku ddaala lya ddiguli esooka n'abayizi 4,000 ku ddaala lya ddiguli eza waggulu.
Abakulembeze ba Afirika abawerako baatikkirirwa Makerere okuli omukulembeze wa Uganda Milton Obote, Julius Nyerere ne Benjamin Mkapa aba Tanzania.
[[File:Benjamin Mkapa 2010-05-07.jpg|thumb|'''Benjamin Mkapa 2010-05-07''']]
Omukulembeze wa Democratic Republic of Congo Joseph Kabila n'omukulembeze wa Kenya mwai kibaki nabo batikirilwa Makerere.
Mu myaka egyaddirira ameefuga ga Uganda, ababawandiisi ab'ettutumu bangi abaawandiika ku nsonga z'ameefuga ga Afrika baavanga oba baakoleranga ku ssettendekero wa Makerere. Mu bawandiisi abo mulimu: Nuruddin Farah, Ali Mazrui, David Rubadiri, Okello Oculi, Ngugi wa Thiongo, John Ruganda, Paul Theroux, v. s. Naipaul ne Peter Nazareth.<ref>{{Cite web |title=Welcome {{!}} Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2026-08-20 |website=www.mak.ac.ug |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}</ref>
[[Category:Amatendekero aga waggulu mu Uganda]]
cjae3fz372icbp0bsdrs7foml78lbbl
Yoweri Museveni
0
7325
69530
69222
2026-08-23T10:15:53Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yoweri Kaguta Museveni Tibuhaburwa''' (yazaalibwa nga 15 Ogwomwenda 1944)<ref>{{Cite web |title=Museveni Online |url=https://museveni.org/about/biography |access-date=2026-05-12 |website=museveni.org}}</ref> munnabyabufuzi Omunnayuganda era eyaliko omuyeekera era abadde Pulezidenti wa Uganda okuva mu mwaka gwa 1986. Okumala ebbanga ddene gavumenti ya Museveni ebadde etwalibwa nga eya nnakyemalira nga n'ebibiina by'ebyobufuzi byawerebwako okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu 2005, okutulugunya bannabyabufuzi naddala abali ku ludda oluvuganya, okuyisa olugaayu mu bitongole by'amateeka n'okwenyigira mu vvulugu mu biseera by'okulonda okusobola okwekuumira mu buyinza, oluvannyuma lw'akalulu k'ekikungo aka 2005 akaakomyawo okuvuganya kw'ebibiina by'ebyobufuzi ebingi. We tutuukidde mu 2026, oluvannyuma lw'emyaka 40 ng'afuga Uganda, Museveni waakusatu mu Bapulezidenti abatali beesimbu mu nsi yonna ng'ali mabega wa bannakyemalira; Paul Biya ne Teodoro Obiang Nguema Mbasogo.<ref>{{Cite web |date=2026-05-12 |title=Uganda's Yoweri Museveni sworn in for a seventh consecutive term after winning disputed elections |url=https://www.bbc.com/news/articles/cqxp23272j3o |access-date=2026-05-29 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref>
Yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Ntungamo, Uganda (mu kiseera ekyo yali wansi wa Bungereza), Museveni yasoma ebyobufuzi okuva ku University of Dar es Salaam nga eno gye yatandikira ekibiina kya University Students' African Revolutionary Front. Mu 1972, yeegatta ku kibinja ekyagezaako okuvuunika gavumenti ya nnakyemalira Idi Amin naye ne kiremererwa. Mu mwaka ogwaddako, yatandikawo ekibiina kya Front for National Salvation ekyalwanira awano n'amagye ga [[Tanzania]] mu lutalo amagye ga Tanzania mwe gaalwanira n'aga Uganda, olwaggyako Amin. Mu mwaka ogwaddako ogwa 1980, Museveni yeesimbawo mu kalulu ka bonna ku kkaadi y'ekibiina kya Uganda Patriotic Movement, wadde nga yagamba nti akalulu kaali vvulugu mungi oluvannyuma lw'okuwangulwa [[Milton Obote]]. Museveni oluvannyma yagatta abaali ku ludda oluvuganya wansi w'eggye lya National Resistance Army ne batandika olutalo lw'ekiyeekera. Oluvannyuma lw'olutalo olw'amaanyi mu Kampala, Museveni yalayizibwa nga Pulezidenti nga 26 Ogwoluberyeberye 1986.<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1986/01/30/world/rebel-sworn-in-as-uganda-president.html|title=Rebel Sworn In as Uganda President|author=Sheila Rule|date=30 January 1986|newspaper=The New York Times|issn=0362-4331|access-date=28 February 2016|archive-date=7 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307011144/http://www.nytimes.com/1986/01/30/world/rebel-sworn-in-as-uganda-president.html|url-status=live}}</ref>
Nga Pulezidenti, Museveni akkakkannyizza obusambattuko bungi mu uganda nga kwotadde n'okwenyigira mu lutalo olwaleeta gavumenti ya Rwanda eriko mu buyinza n'olutalo lwa Congo olwasooka. Yalagira okuyingira mu kasambattuko ka Lord's Resistance Army mu kugezaako okukakomya. Obukulembe bwe buzze buwandiikibwako abawandiisi nga obwa nnakyemalira oba obutaliimu kuwabulwa. Amawulire okufugibwa gavumenti. Obukulembeze bwe bubaddemu okugenda mu maaso mu byenfuna era ebbanga nga litambudde, wabaddewo kafeefube w'okulwanyisa abali b'ebisiyaga awamu n'okukola ennongoosereza mu ssemateeka nga okuggyawo ekkomo ku bisanja mu 2005, n'okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bukulembeze bw'eggwanga mu 2017.
Obukulembeze bwa Museveni bwogerwako abawandiisi nga obwannakyemalira oba obutali bwabwenkanya.<ref>{{Cite book |last=Kagoro |first=Jude |date=2016 |title=Competitive authoritarianism in Uganda: the not so hidden hand of the military |url=https://doi.org/10.1007/978-3-658-09216-0_9 |publisher=Springer Fachmedien |isbn=978-3-658-09216-0 |editor-last=Bogaards |editor-first=Matthijs |location=Wiesbaden |pages=155–172 |doi=10.1007/978-3-658-09216-0_9 |editor-last2=Elischer |editor-first2=Sebastian}}</ref> Amawulire gonna gabadde gaamaamirwa gavumenti.<ref>{{Cite web |url=https://global.oup.com/academic/product/arbitrary-states-9780198856474?cc=us&lang=en& |access-date=2026-08-06 |website=global.oup.com}}</ref> Tewabangawo kulonda mu [[Uganda National Cultural Centre|Uganda]] mu myaka amakumi asatu (30) okuva mu mwaka gwa lukumi mu lwenda mu kinaana mu mukaaga (1986) kwali kubadde kwa mazima na bwenkanya. Nga 16 Gatonnya 2021, Museveni yaddamu okulondebwa ku kisanja ekyomukaaga n'ebitundu ataana mu munaana n'obutundu mukaaga ku buli kikumi (58.6%), wadde nga waaliwo obutambi bungi n'ebyogerwa ku kuwamba bbookisi z'obululu, ebifo ebironderwamu ebisukka ebikumi ebina (400) ng'abalonzi bonna baalonda, n'okutyoboola eddembe ly'obuntu. Museveni gye buvuddeko yalemera ku ky'okuwummula; okusinziira ku muwabuzi wa Pulezidenti, Museveni tayagala kubeera mukulembeze ku myaka kinaana (80%).<ref>{{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2021-09-19 |title=Is Museveni Retiring in 2026? |url=https://chimpreports.com/is-museveni-retiring-in-2026/ |access-date=2026-08-06 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Museveni yasembeddwa omumyuka wa Pulezidenti okwesimbawo ku bwapulezidenti mu kulonda kwa 2026.<ref>https://www.independent.co.ug/vp-alupo-ministers-endorse-musevenis-2026-candidature/</ref>
== Obuto bwe ==
Museveni yazaalibwa omulaalo, Mzee Amos Kaguta (1916-2013) ne Esteri Kokundeka Nganzi (1918-2001) nga 15 Ogwomwenda 1944 e [[Rukungiri|Ntungamo]]. Ava mu ggwanga ly'Abahima mu bwakabaka bwe Mpororo (nga kati kitundu ku Ankole).
Okusinziira ku Julius Nyerere, taata wa Museveni, Amos Kaguta, yali musirikale w'ekibinja eky'omusanvu mu magye lya King's African Rifles ekyalwana mu ssematalo owookubiri. Yoweri bwe yazaalibwa, abenganda ze baagambanga nti, "Taata we yali mu-seven" (ekiteega “omu ku b'ekyomusanvu”). Eno y'engeri gye yafunamu erinnya Museveni.
== Okusoma kwe ==
Oluvannyuma famire ye yasenguka n'egenda e [[:en:Ntungamo|Ntungamo]], mu bukulebeze bw'Abafuzi b'amatwale abangereza mu Uganda. Museveni yasomera ku masomero okuli Kyamate Elementary School, [[:en:Mbarara_High_School|Mbarara High School]], ne Ntare School ng'eno gye yasomera emisomo gye egya pulayimale ne sekendule. Era yasomerako ku ssettendekero ya [University of Dar es Salaamhttps://en.wikipedia.org/wiki/University of Dar es Salaam University of Dar es Salaam] mu [[Tanzania]] ku kusoma kwe okw'eddaala erya waggulu. Yasoma byanfuna na byabufuzi. Ssetttendekero eno mu kaseera kano ye yali entabiro ya bamwoyogwaggwanga ku ssemazinga wa Africa n'endowooza z'ebyobufuzi ez'ekinnammakisi. Bwe yali akyali ku ssettendekero, yatandikawo ekibina kya [[:en:University_Students'_African_Revolutionary_Front|University Students' African Revolutionary Front]] nga kye kali entabiri y'abayizi abalwanirira eddembe ly'obuntuera n'akulemberamu abayizi okugenda mu lutuula lwa FRELIMO-olwatuula mu Portuguese Mozambique gye baafumira okutendekebwa mu by'amagye. Mu kusoma ng'akolokota endowooza z'muzungu, [[:en:Walter_Rodney|Walter Rodney]], n'abalala, Museveni yawandiika ekitabo ku ngeri y'okuteekamu ebirowoozo bya [[:en:Frantz_Fanon|Frantz Fanon]] mu nkola mu kuleetawo enkyukakyuka ku 's ideas on revolutionary violence to post-colonial Africa.
== Omukululo gwe ==
=== 1971–1979: Eggye lya Front for National Salvation n'oggyako kwa Amin ===
Amagye agaali tegakkiriziganya ne Amin gaalumba Uganda nga gava e [[Tanzania]] mu Gwomwenda gwa 1972 wabula ne gatasobola. Mu Gwekkumi, Tanzania ne Uganda zaateeka omukono ku ndagaano ya Mogadishu Agreement eyagaana abayeekera okusinziira mu ggwanga lya Tanzania okulumba Uganda.<ref>{{Cite book |last=Decker |first=Alicia C. |date=2014-11-15 |title=In Idi Amin’s Shadow: Women, Gender, and Militarism in Uganda |url=https://books.google.com/books?id=9JKdBAAAQBAJ&pg=PT18 |publisher=Ohio University Press |isbn=978-0-8214-4502-0 |language=en}}</ref> Museveni yava mu baali bavuganya gavumenti ab'amaanyi n'atandikawo eggye lya Front for National Salvation mu 1973. Mu Gwomunaana gw'omwaka gwe gumu, yawasa [[Janet Museveni|Janet Kainembabazi]].<ref>{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Janet Museveni Opens Up On Love, Family And Politics |url=http://allafrica.com/stories/201005240504.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20121017163917/http://allafrica.com/stories/201005240504.html |archive-date=2012-10-17 |access-date=2026-08-06 |website=allafrica.com |language=en |url-status=live }}</ref>
Mu Gwekkumi gwa 1978 amagye ga Uganda gaalumba Kagera Salient mu bukiikakkono bwa Tanzania, ekyatantikawo olutalo wakati wa [[:en:Uganda–Tanzania_War|Uganda ne Tanzania.]] Pulezidenti wa Tanzania Julius Nyerere yalagira eggye lya Tanzania People's Defence Force (TPDF) okulumba wamu n'okukunga bannayuganda abaali batawagira Amini okulwanyisa gavumenti ye. Museveni yasanyukira nnyo enteekateeka eno. Mu Ntenvu wa 1978 Nyerere n'amagye ge beegatta ku Museveni mu kibinja kya Silas Mayunga.<ref>{{Cite book |date=1997 |title=New African |url=https://books.google.com/books?id=nujsAAAAMAAJ |publisher=IC Magazines Limited |language=en}}</ref>
=== 1980–1986: Olutalo lwa Uganda olw'ekiyeekera ===
==== Obote II n'eggye lya National Resistance Army ====
Oluvannyuma lw'okumaamulako Amin mu 1979 n'okulonda okwawakanyizibwa ennyo okwakomywawo [[Milton Obote]] mu buyinza mu 1980, Museveni yakomawo mu Uganda n'abawagizi be okusobola okufuna obuwagizi mu byalo mu bitundu by'obukiikakkono n'obukiikakkonovvanjuba okusobola okutandikawo eggye lya [[:en:Popular_Resistance_Army|Popular Resistance Army]] (PRA). Olwo baateekateeka olutalo ku bukulembeze bwa Obote obwokubiri (Obote II) n'amagye ge agaalina ebyokulwanisa aga Uganda National Liberation Army (UNLA). Obulumbaganyi bwatandika n'okulumba enkambi y'amagye mu disitulikiti y'e Mubende mu kitundu ky'omu masekkati ga Uganda nga 6 Ogwokubiri 1981. Oluvannyuma , eggye lya PRA lyegatta ku kibinja ekirwanyi eky'eyaliko Pulezidenti [[:en:Yusufu_Lule|Yusufu Lule, ekya]] Uganda Freedom Fighters, okutondawo eggye lya National Resistance Army (NRA) nga kye kyali ekiwayi kyalyo eky'ebyobufuzi, [[National Resistance Movement]] (NRM). Ebibinja by'abayeekera ebibiri, ekya [[:en:Uganda_National_Rescue_Front|Uganda National Rescue Front]] (UNRF) n'ekyali ekya Uganda National Army (FUNA), byenganga amagye ga Obote. Eggye lya FUNA lyatandikibwawo mu bitundu bya [[:en:West_Nile_sub-region|West Nile]] mu bantu abaali batawagirwa Amin.<ref>{{Cite web |title=Peace and conflict in northern Uganda 2002-06 (2010) {{!}} Conciliation Resources |url=https://www.c-r.org/accord/northern-uganda/peace-and-conflict-northern-uganda-2002-06-2010 |access-date=2026-08-06 |website=www.c-r.org}}</ref>
Eggye lya NRA/NRM lyateekawo enteekateeka ya ssemasonga ekkumi "Ten-point Programme" nga ze zaali ezookukolebwako gavumenti eyali eddako, omwali: demokulasiya, ebyokwerinda, okuzzawo obumu mu bantu mu ggwanga, okulwanirira obwetwaze bw'eggwanga, okussaawo ebyenfuna ebiganyula buli munnansi era eby'olubeerera; okutumbula obuweereza eri abantu; okumalwo obuli bw'enguzi n'okukozesa obubi obuyinza; okumalawo obutali bwenkanya; okukolagana n'amawanga amalala agali ku ssemazinga wa Africa n'ebyenfuna ebyalina okubeeramu abagagga ennyo wamu n'ebyo ebirumiriwa abantu ba bulijjo.<ref>{{Cite web |title=Profiles of the parties to the conflict (2002) {{!}} Conciliation Resources |url=https://www.c-r.org/accord/northern-uganda/profiles-parties-conflict-2002 |access-date=2026-08-06 |website=www.c-r.org}}</ref>
Ekitongole ekikessi ekya [[:en:Central_Intelligence_Agency|Central Intelligence Agency]] nga kisinziira ku bibalo bya ''World Factbook'' kiteebereza nti obukulembeze bwa Obote bwali buvunaanyizibwa ku kufa kw'abantu ba bulijjo abasukka emitwalo ekkumi (100,000) okwetooloola Uganda. civilian deaths across [[Yuganda|Uganda]].<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/ |title=Archive copy |access-date=2022-11-20 |archive-date=2021-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213104751/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/uganda/ |url-status=dead }}</ref>
==== Endagaano y'e Nairobi eya 1985 ====
Nga 27 Ogwomusanvu 1985, okweyawulamu mu gavumenti y'ekibiina kya Uganda People's Congress kyasobozesa eyali omuduumizi w'amagye gya Obote, Loteenanti- Genero Tito Okello , eyali Omukyoli okuwamba obuyinza. Museveni ne NRM/NRA baali banyiivu nnyo nti enkyukakyuka gye baali balwaniridde okumala emyala ena (4) yali "eyingiriddwa" eggye lya UNLA, kye baalaba nga waaliwo nnyo okutyoboola eddembe ly'obuntu mu bukulembeze bwa Obote II.<ref>{{Cite journal |last=Tindigarukayo |first=Jimmy K. |date=1988 |title=Uganda, 1979-85: Leadership in Transition |url=https://www.jstor.org/stable/161322 |journal=The Journal of Modern African Studies |volume=26 |issue=4 |pages=607–622 |issn=0022-278X}}</ref>
Wadde nga waaliwo okukkiriziganya, wabula, eggye lya NRM/NRA oluvannyuma lyakkiriziganya enjogerezeganya ez'emirembe n'ekibinja ekyakulemberwamu Pulezidenti wa Kenya President Daniel arap Moi. Enjogerezeganya ezaakulungula ebbanga okuva nga 26 Ogwomunaana okutuuka nga 17 Ntenvu, The talks, which lasted from 26 August to 17 December, zaaleetawo akaseera ak'eddembe era okulwana ne kusirika amangu ddala. Endagaano ey'enkomeredde yateekebwako omukono e Nairobi, nga yateeka essira ku kuteeka wansi ebyokulwanyisa, okuggya amagye mu [[Kampala]], okugatta amagye ga NRA n'aga gavumenti, okuteeka obukulembeze bw'ekibinja ky'abayeekera ekya NRA ku kakiiko k'amagye. Bino tebyatuukirizibwa.<ref>{{Cite book |date=2026-07-27 |title=The Times |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Times&oldid=1366415694 |language=en}}</ref>
==== Olutalo lw'e Kampala ====
Bwe yali yeetabye mu njogerezeganya ezeemirembe, Museveni yali ateebereza amagye ga Genero Mobutu Sésé Seko owa Zaire okwetabya amagye ga Zaire mu kuyambako amagye ga munnamagye Okello okuvuunika gavumenti. Wabula, nga 20 Gatonnya 1986, enkumi n'enkumi z'amagye agaali amawulize eri Amin nga gayambibwako amagye ga Zaire gaayingira mu Uganda. Amagye gano gaayingrawo oluvannyuma lw'okutendekebwa okwekyama mu Zaire okuva mu kusaba okwali kukoleddwa Okello ennaku kkumi emabega.<ref>{{Cite book |date=2026-08-04 |title=The Guardian |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Guardian&oldid=1367734904 |language=en}}</ref>
Nga 22 Gatonnya, amagye ga gavumenti mu Kampala gaali gatandise okuva mu bifo byago olwo abayeekera ne basobola okufuna amaanyi nga basinziira mu bitundu by'obukiikakkono n'obukiikakkono-ggwanjuba.<ref>{{Cite book |date=2026-07-27 |title=The Times |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Times&oldid=1366415694 |language=en}}</ref>
Museveni yalayizibwa ku Bwapulezidenti nga 29 Gatonnya. "Kuno si kukyusa bukyusa magye, nkyukakyuka ey'omuggundu," Museveni bwe yategeeza oluvannyuma lw'omukolo ogwakulemberwamu Ssaabalamuzi enzaalwa ya Bungereza Peter Allen. Bwe yali ayogerako eri enkumi n'enkumi z'abantu wabweru wa Paalamenti, Pulezidenti omuggya yasuubiza okukomyawo demokulasiya, "Abantu ba Africa, bannayuganda, balina eddembe okubeera ne gavumenti essa ekitiibwa mu demokulasiya."Si kuyambibwa buyambibwa okuva eri gavumenti yonna, abantu be balina okukola gavumenti, sso si gavumenti yo nga yo." <ref>{{Cite book |date=2026-07-27 |title=The Times |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Times&oldid=1366415694 |language=en}}</ref>
=== Okujja mu buyinza: 1986–1996 ===
[[File:ReaganMuseveni.jpg|thumb|Ensisinka ya Museveni ne Pulezidenti [[Ronald Reagan]] mu maka g'Obwapulezidenti aga White House mu Gwekkumi gwa in October 1987]]
==== Okuzzaawo ebyobufuzi n'ebyenfuna ====
Uganda yatandika okwetaba mu nteekateeka ya IMF ey'okuddaabulula ebyenfuna mu 1987. Ebiruubirirwa byayo mwalimu okuzzaawo okukuwasizaako bannabyanfuna okusobola okukuza, okusiga ensimbi, okutondawo emirimu kko n'ebintu ebitundibwa wabweru w'eggwanga; okukyusa ebyenfuna okwesigamwa ebyenfuna by'eggwanga naddala okutumbula ebyobusuubuzi nng'essira lyali liteereddwa ku kwongera ku bintu ebitundibwa wabweru w'eggwanga; okuggyawo obukwakkulizo n'okutereeza ebitongole bya gavumenti okusobola okutondawo enkulaakulana ey'ensibo mu byenfuna kko n'okukulaakulanya ebitongole by'obwannakyewa n'okusobozesa buli omu okubeera n'omukisa okwetaba mu byobusuubuzi ku madaala gonna.<ref>{{Cite web |title=SAP's in Uganda |url=http://members.aol.com/apuuli/sapuga.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20000529093127/http://members.aol.com/apuuli/sapuga.htm |archive-date=2000-05-29 |access-date=2026-08-06 |website=members.aol.com}}</ref>
==== Eddembe ly'obuntu n'ebyokwerinda munda mu ggwanga ====
NRM yajja mu buyinza ng'esuubiza okuzzaawo ebyokwerinda n'okuteeka ekitiibwa mu ddembe ly'obuntu. Mu butuufu, kino kiri mu nteekateeka ya NRM eya ssemasonga ekkumi (10) "NRM's ten-point programme", nga Museveni bwe yakinogaanya mu kwogera kwe ng'alayira.<ref>{{Cite news |last=Rule |first=Sheila |last2=Times |first2=Special To the New York |date=1986-01-30 |title=REBEL SWORN IN AS UGANDA PRESIDENT |url=https://www.nytimes.com/1986/01/30/world/rebel-sworn-in-as-uganda-president.html |access-date=2026-08-06 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-29 |title=Museveni 40 years ago: Ours is not a mere change of guard; it is a fundamental change |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/museveni-40-years-ago-ours-is-not-a-mere-change-of-guard-it-is-a-fundamental-change-1468582 |access-date=2026-08-06 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ssemasonga eyookubiri ku nteekateeka yaffe ya byakwerinda by'abantu n'ebintu byabwe. Buli muntu mu Ugannda alina okubeera n'obukiimi [obwannamaddala] okusobola okubeera awantu wonna w'ayagadde. Omuntu yenna, oba ekibinja kyonna ekitiisatiisa ebyokwerinda by'abantu baffa birina okukolebwako ewatali kisa. Bannayuganda balina kufa okufa okwobutonde kwe tutalinaako busobozi bwonna, naye si kuttibwa bantu bannaffe abagenda mu maaso n'okwegolorera kko n'okussiza ku ttaka lyaffe.
Newankubadde nga Museveni ka yali akulira gavumenti empya mu Kampala, NRM yali tesobola kulaga busobozi bwayo okwetooloola Uganda yonna, okulwanisa abaali bagirwanisa ab'enjawulo. Okuva ku ntandikwa y'Obwapulezidenti bwa Museveni, yalina obuwagizi bungi okuva mu bantu abaali mu luse lw'Olunnabantu mu bukiikakkono n'obukiikakkono-ggwanjuba, Museveni gye yali yasimba amakanda. Museveni yasobola okufuna Abakalamajongo, abaalina akasaayi k'obulunzi bw'ente mu kitundu ky'obukiikaddyo-vvanjuba ekyalimu abantu abatono abataalina ddoboozi lya nkizo nnyo mu byabufuzi, okubeera ku ludda lwe ng'abawa ekifo mu gavumenti empya. Ekitundu ky'obukiikaddyo okwetooloola ensalo ya Sudan, wabula, kyo kyamutawaanya nnyo. Mu kitundu kya, ekyalimu Abakakwa n'Abalugubala (mu kusooka abaali bawagira Amini), ebibinja by'abayeekera okwali ekya UNRF ne FUNA byalwana okumala emyaka egiwera okutuusa lwe baagatta agaali gasumbibwa ekitundu ne demokulasiya mu kitundu ekyali kyogerwako. Omukulembeze w'ekibinja ky'abayeekera ekya UNRF, [[Moses Ali]], yava mu by'obuyeekera era ne yeewaayo eri gavumenti n'afuulibwa omumyuka wa ssaabaminisita owookubiri. Abantu okuva mu bitundu by'obukiikaddyo bw'eggwanga baalaba okujja kwa gavumenti mu buyinza eyali ekulemberwa omuntu eyali ava mu bukiikakkono bw'eggwanga ng'ekintu ekyabakankanya ennyo. Ebibinja by'abayeekera byatandikibwawo abantu b'e Lango, Acholi, ne Teso, baafufuggazibwa olw'amaanyi g'eggye lya NRA okujjaku mu bitundu by'ewala ennyo ensalo ya Sudan gye yali ebasobozesa. Ekibinja ky'abayeekea ekyali mu bitundu bya Acholi ekya Uganda People's Democratic Army (UPDA) kyalemwa okulemesa NRA okubeera mu kitundu kya Acholi, ekyaleka ekibiina ky'abayeekera ekya Holy Spirit Movement (HSM) nga si kimativu. Okuwangulwa kw'ebibiina by'abayeekera byombi okwali UPDA ne HSM olutalo kwalulekamu ekibinja oluvannyuma ekyategeereeka nga ekya Lord's Resistance Army (LRA), ekyali kiyinza okwekyusiza Abacholi bo bennyini.<ref>{{Cite book |last=Landis |first=Dan |date=2012-02-14 |title=Handbook of Ethnic Conflict: International Perspectives |url=https://books.google.com/books?id=-kmTe1XVcW4C&pg=PA415 |last2=Albert |first2=Rosita D. |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4614-0448-4 |language=en}}</ref>
[[File:80th_Anniversary_Kim_Il-Sung.jpg|thumb|Museveni (olunyiriri olusooka, owookusatu okuva ku ddyo) ku bikujjuko by'amazalibwa ga Kim Il-sung ag'emyaka ekinaana (80) mu 1992]]
Eggye lya NRA oluvannyuma lyafuna ekifaananyi ekirungi bwe kyatuuka mu kussa ekitiibwa mu ddembe ly'abantu aba bulijjo, nerwankubadde oluvannyuma Museveni yakolokotwa olw'okukozesa abaana mu magye ge. Ekintu ekitaalaga mpisa mu ggye lya NRA era ne kyonoona ekifaananyi ky'obwenkanya kye baali bafunye. "Abasajja ba Museveni bwe baali baakajja beeyisa bulungi nnyo era ne tubaaniriza," omunakyalo omu bwe yategeeza, "naye oluvannyuma ne batandika okukwata abantu n'okubatta."<ref>{{Cite web |title=Daily Times - Leading News Resource of Pakistan |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_30-5-2002_pg3_4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022145738/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_30-5-2002_pg3_4 |archive-date=2012-10-22 |access-date=2026-08-06 |website=www.dailytimes.com.pk |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.teachkidspeace.org/doc315.php |access-date=2022-11-20 |archive-date=2006-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060910160452/http://www.teachkidspeace.org/doc315.php |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwokusatu gwa 1989, ekitongole kya Amnesty International kyafulumya alipoota ku ddembe ly'obuntu mu Uganda, eyatuumibwa, "T''he Human Rights Record 1986–1989"''. Ekitongole kino kyawandiika ku kutyoboola eddembe ly'obuntu okwali kweyongedde ennyo mu Uganda okwali kukolebwa amagye ga NRA. Okusinziira ku mukungu w'ekibiina ky'amawanga amagatte, Olara Otunnu, yategeeza nti Museveni yeetaba mu kittabantu ekya Nilotic – luo ku bantu abaali babeera mu kitundu ky'obukiikaddyo bw'eggwanga. Mu kaseera akamu olutalo mwe lwanyiinyiitirira ennyo, wakati w'Ogwekkumi ne Ntenvu wa 1988, eggye lya NRA lyaggya abantu abasukka mu mutwalo ogumu (100,000) mu maka gaabwe ne mu kibuga ky'e Gulu mu bukake.Abajaasi batta ebikumi n'ebikumi by'abantu bwe baali babakaka okutambula, okwokya amaka gaabwe wamu n'ebyagi (amatereko g'emmere).<ref>{{Cite web |last=Amnesty International, International Secretariat |title=Uganda: Breaking the circle: Protecting human rights in the northern war zone - Amnesty International |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR590011999?open&of=ENG-UGA |archive-url=https://web.archive.org/web/20071107113401/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR590011999?open&of=ENG-UGA |archive-date=2007-11-07 |access-date=2026-08-06 |website=web.amnesty.org}}</ref> Wabula, mu kuggywa kwalwo, alipoota yawa abantu abamu essuubi.
Wabula, nga 13 Ogwomwenda, eyaliko [[:en:Inspector_General_of_Police|ssenkulu wa Poliisi]] wa Museveni, Genero Kale Kayihura yateekebwa ku lukalala lw'abaalina okussibwako envumbo ekitongole kya America ekirwanirira eddembe ly'obuntu ekya [[:en:United_States_Department_of_the_Treasury|United States Department of the Treasury]] olw'okutyoboola ennyo eddembe ly'obuntu mu kiseera we yabeere ssaabaduumizi wa poliisi (Okuva mu 2005 okutuuka mu Gwokusatu gwa 2018). Kino kyali kiva mu mirimu egyakolebwanga ekitongole kya poliisi ekya "Flying Squad Unit" ekyatulugunyanga ennyo abantu kko n'obuli bw'enguzi. Oluvannyuma Kayihura yasikizibwa [[:en:Martin_Okoth_Ochola|Martin Okoth Ochola]].
=== Alondebwa mu kisanja ekisooka (1996–2001) ===
==== Okulonda ====
Okulonda okwasooka mu gavumenti ya Museveni kwaliwo nga 9 Ogwokutaano 1996. Museveni yawangula [[:en:Paul_Ssemogerere_(politician)|Paul Ssemogerere]] ow'ekibiina kya [[:en:Democratic_Party_(Uganda)|Democratic Party]], eyawakanya ebyava mu kulonda mu kibiina ky'omukago gwa "Inter-party forces coalition", kwossa ne Kibirige Mayanja eyawakanya ennyo engeri abalonzi gye baali bawandiisiddwamu. Museveni yawangula n'ebitundu nsanvu mu bibiri n'obutundutundu butaano ku buli kikumi. Okuva ku bitundu by'abalonzi nsanvu mu bibiri n'obutundutundu mukaaga ku buli kikumi abaali balina okulonda. Wadde ng'ebitongole by'ensi yonna ne Bannayuganda abatunuulira ebyobufuzi baalaba okulonda kuno ng'okutuufu, abaakwetabamu bonna baagaana ebyakuvaamu. Museveni yalayizibwa nga Pulezidenti omulundi Ogwokubiri nga 12 Ogwokutaano 1996.<ref>{{Cite book |last=Nohlen |first=Dieter |date=1999-07-22 |title=Elections in Africa:A Data Handbook: A Data Handbook |url=https://books.google.com/books?id=9v1MnKYHSLoC |last2=Thibaut |first2=Bernard |last3=Krennerich |first3=Michael |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-829645-4 |language=en}}</ref>
Mu 1997 yatandikawo okusoma kwa bonnabasome okw'obwereere okwa Pulayimale.<ref>{{Cite news |date=2010-10-29 |title=Uganda's first Batwa pygmy graduate |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-11601101 |access-date=2026-08-06 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref>
Okulonda okw'omulundi ogwokubiri waliwo mu mwaka gwa 2001. Pulezidenti Museveni yafuna obululu ebitundu nkaaga mu mwenda (69) ku buli kikumi era n'awangula munne eyamuli ku mbiranye [[:en:Kizza_Besigye|Kizza Besigye]]. Besigye yali nnyo ku lusegere lwa Pulezidenti Museveni era ye yali omusawo we mu kaseera we baabeerera mu lutalo lw'omu nsiko. Wabula, ababiri bano baafuna obutakkaanya bwe twali nga tetunnagenda mu kulonda kwa 2001, Besigye we yasalirawo okwesimbawo ku bwapulezidenti.<ref>{{Cite news |date=2011-02-14 |title=Uganda's Kizza Besigye - veteran opposition leader profiled |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-12431180 |access-date=2026-08-06 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Okunoonya akalulu ka 2001 kwaliwo nnyo okulaga obukyayi nga Pulezidenti Museveni yali atiisatiisa okuteeka abaali bamuvuganya "ebigere mukaaga wansi we".<ref>{{Cite news |title=In Uganda, Museveni finds biggest election obstacle in former friends |url=https://www.csmonitor.com/World/Africa/2015/0714/In-Uganda-Museveni-finds-biggest-election-obstacle-in-former-friends |access-date=2026-08-06 |work=Christian Science Monitor |issn=0882-7729}}</ref>
Okulonda kwavaamu okwekubira enduulu okwakolebwa mu [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|kkooti etaputa ssemateeka ensukkulumu]] nga Besigye ye yakuteekayo. Kkooti yasalawo nti okulonda kwali kwa mazima na bwenkaya wabula n'egaana okusazaamu ebyava mu kulonda nga beesigama ku balamuzi basatu (3) abaasalawo nti okulonda tekusazibwamu n'ababiri (2) abaasalawo nti okulonda kusazibwemu kw'abo abatuula ku kakiiko ka kkooti ensukkulumu etaputa ssemateeka. Kkooti yasalawo nti newankubadde okulonda kwalimu ebintu ebitakkirizibwa mu mateeka bingi, tebyataataaganya bintu byava mu kulonda. Ssaabalamuzi [[:en:Benjamin_Odoki|Benjamin Odoki]] n'omulamuzi Alfred Karokora ne Joseph Mulenga omusango baagusalira ku ludda lw'omuwawaabirwa sso nga ate abalamuzi Aurthur Haggai Oder ne John Tsekoko bo omusanga gaagusalira ku ludda lwa Besigye.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/Elections/-/2787154/861074/-/item/2/-/6ngvlz/-/index.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2017-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170706015048/http://www.monitor.co.ug/Elections/-/2787154/861074/-/item/2/-/6ngvlz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
==== Ebirabo ky'ensi yonna ====
Museveni yalondebwa nga ssentebe w'[[Organisation of African Unity|ekibiina ekitaba amawanga g'ensi yonna ekya Organisation of African Unity]] (OAU) mu 1991 ne 1992.
Oboolyawo obuwanguzi Museveni bwe yaakasinga okutuukako wamu ne gavumenti ye ye kaweefube w'okulwanyisa nnawookeera w'ekirwadde kya mukenenya. Mu myaka gya 1980, [[Yuganda|Uganda]] yali emu ku nsi ezaali zisingamu omuwendo gw'abantu abaali balina akawuka akaleeta obulwadde bwa mukenenya okwetooloola ensi yonna, naye mu kaseera kano, omuwendo gw'abantu abano gugenze gukendeera mu Uganda. Era eggwanga lyogerwako ng'eririna abalwadde ba mukenenya abatono ennyo mu lutalo lw'okulwanyisa akawuka akaleeta ekirwadde kya mukenenya okwetooloola ensi yonna (laba AIDS in Africa). Emu ku nteekateeka ezikulembeddwamu Pulezidenti Museveni okulwanyisa obulwadde bwa mukennenya n'akawuka akaleeta mukenenya y'enteekateeka ya ABC. Enteekateeka ya ABC yalimu ebitundu ebikulu bisatu "Okwewala, Okubeera omwesigwa, Oba okukozesa obupiira, singa A ne B zibeera teziteekeddwa mu nkola." Mu Gwokuna gwa 1998, Uganda yafuuka ensi eyasooka okulangirirwa okubeera n'obusobozi okwewola wansi w'enteekateeka y'okuyamba ensi enjavu eya "Heavily Indebted Poor Countries" (HIPC), n'efuna obuyambi bw'obukadde bwa ddoola za America lusanvu "US$700".<ref>{{Cite web |title=Uganda - Heavily Indebted Poor Country Initiative (HIPC) |url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/AFRICAEXT/UGANDAEXTN/0,,contentMDK:20225952~menuPK:473833~pagePK:141137~piPK:217854~theSitePK:374864,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20050317144306/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/AFRICAEXT/UGANDAEXTN/0,,contentMDK:20225952~menuPK:473833~pagePK:141137~piPK:217854~theSitePK:374864,00.html |archive-date=2005-03-17 |access-date=2026-08-06 |website=web.worldbank.org}}</ref>
Museveni yasiimibwa olw'enteekateeka ze ezimu ez'okuyamba abakazi mu ggwanga. Yakolako n'omukyala [[Specioza Kazibwe]], ng'omumyuka we ku bwapulezidenti, kumpi okumala emyaka kkumi, era n'akola kya maanyi nnyo okusobozesa abakazi okugenda okusoma. Ku ludda olulala, Museveni yagaana okusaba kw'abakyala okubeera n'obuyinza ku ttaka lya famire (eddembe ly'abakyala okubeera n'obuyinza oba n'omugabo ku bintu omukyala by'abeera akoze n'omwami nga bali mu bufumbo).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.wougnet.org/Documents/gender_politicalparties.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118231702/http://www.wougnet.org/Documents/gender_politicalparties.html |url-status=dead }}</ref>
[[:en:New_York_Times|Olupapula lw'amulire olufulumira mu America olwa "''New York Times'']]''" bye lwayogera ku Museveni mu'' 1997.<ref>{{Cite web |title=The New York Times> Search> Abstract |url=http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30916FF385B0C768DDDAF0894DF494D81 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060129234019/http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30916FF385B0C768DDDAF0894DF494D81 |archive-date=2006-01-29 |access-date=2026-08-06 |website=query.nytimes.com |url-status=live }}</ref><blockquote>Ennaku zino za kwenyumirizaamu nnyo eri eyaliko omuyeekera nga mu kaseera kano y'akulembera Uganda. Akozesa enteekateeka n'obubonero bw'abakulembeze okukuuma obuyinza n'okutuuka ku kiruubirirwa kye. Abakukunavu wamu n'abakugu abamu ku lukalu lwa Africa bagamba nti , tekyewuunyisa nnyo. Pulezidenti Yoweri K okukola ekyo. Museveni yatandika omugendo gw'endowooza okukyusa ennyo Africa, okumalirawo ddala obuli bw'enguzi, okuteekawo gavumenti engumu enno nga bwe kyali mu kiseera ky'olutalo lw'endowooza (Cold war). Mu nnaku zino, aboogezi ku nsonga z'ebyobufuzi okwetooloola ssemazinga bayita Mw. Museveni [[:en:Otto_von_Bismarck|Bismarck]] wa Africa. Abantu abamu bamutwala ng'omuzira wa Africa omulala ng'addirira omuzira wa South African Pulezidenti [[Nelson Mandela]].</blockquote>Mu mpapula entongole ezaafulumizibwa Madeleine Albright mu Ntenvu wa 1997 ng'alambula olukalu lwa Africa nga ssaabawandiisi w'ettwale, Museveni yayogerwako obukulembeze bwa Clinton "ng'entabiro y'essuubi" atambulira ewamu "n'okutaba ebiwayi ebibiri ebya demokulasiya", newankubadde nti Uganda eddukanyzibwa ku musingi gw'ebyobufuzi obw'ebibiina ebingi.<ref>{{Cite news |last=French |first=Howard W. |date=1997-12-16 |title=Albright in Africa: The Embraceable Regimes? |url=https://www.nytimes.com/1997/12/16/world/albright-in-africa-the-embraceable-regimes.html |access-date=2026-08-06 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
Museveni abadde nnyo munywanyi ow'omugaso owa United States mu lutalo lw'ekiyeekera.<ref>{{Cite news |last=French |first=Howard W. |date=1997-12-16 |title=Albright in Africa: The Embraceable Regimes? |url=https://www.nytimes.com/1997/12/16/world/albright-in-africa-the-embraceable-regimes.html |access-date=2026-08-06 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref>
==== Akakuubagano k'ekitundu ====
Oluvannyuma lw'[[:en:Rwandan_genocide|ekittabantu ekyali mu Rwanda mu mwaka gwa]] 1994, gavumenti ya [[Rwanda|Rwanda yawulira ng'etidde nnyo olw'okubeera n]]'okwetooloola ennyo ensalo ya Rwanda mu [[Democratic Republic of Congo|Democratic Republic of the Congo]] (DRC) eyali ey'eyaliko omusirikale wa Rwanda owa gavumenti eyali evuddeko. Abajaasi bano baayambibwako Mobutu Sese Seko, okukulemberamu Rwanda (nga bayambibwako Museveni) n'abayeekera ba Loteenaanti Kabila abeetaba mu Lutalo lwa Congo olwasoosa okusobola okumaamulako Mobutu okusobola okutwala obuyinza mu DRC.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=78408&jid=MOA&volumeId=39&issueId=02&aid=78407 |access-date=2022-11-20 |archive-date=2021-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305153031/http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=78408&jid=MOA&volumeId=39&issueId=02&aid=78407 |url-status=dead }}</ref>: 267–268
Mu Gwomunaana gwa 1998, Rwanda ne Uganda baddamu okulumba DRC mu lutalo lwa Congo olwokubiri, nga mu kiseera kino baali baagala kumaamulako Kabila, eyaliko munywanyi wa Museveni ne Kagame. Museveni ng'ali wamu n'abawi b'amagezi abatono abaamuli ku lusegere baakola okusalawo okusindika eggye lya Uganda People's Defence Force (UPDF) mu DRC. Abantu ab'enkizo ennyo baalaga nti Paalamenti ya Uganda n'abawabuzi ku ludda lw'abantu aba bulijjo baali tebeebuziddwako ku nsonga eno, nga bwe kirambikibwa mu ssemateeka wa 1995.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=78408&jid=MOA&volumeId=39&issueId=02&aid=78407 |access-date=2022-11-20 |archive-date=2021-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305153031/http://journals.cambridge.org/action/displayFulltext?type=1&fid=78408&jid=MOA&volumeId=39&issueId=02&aid=78407 |url-status=dead }}</ref> : 262–263 Museveni mu kaseera kano yakunga abantu abaali bifo eby'enkizo okwenyigira mu nsonga eno.<ref>{{Cite web |date=2022-08-29 |title=International Crisis Group |url=https://www.crisisgroup.org/fr |access-date=2026-08-06 |website=www.crisisgroup.org |language=en}}</ref> "Twawulira nga bannansi ba Rwanda be baatandika olutalo era gwali mulimu gwabwe okugenda mu maaso okumariza omulimu, naye Pulezidenti waffe yatwala obudde n'atumatiza nti twalina omukono ku kyali kigenda mu maaso mu Congo", omujaasi ow'oku ntikko ye yayogera ebyo. Ensonga entongole lwaki Uganda yeetaba mu lutalo luno kwe kukomya "ekittabantu" ekyali kikolebwa ku bantu b'ekika ky'e Banyamulenge mu DRC nga balwanagana n'amagye ga Rwanda wamu n'ago aga Kabila eyali alemereddwa okuteeka obukuumi ku nsalo wamu n'okukkiriza amagye ga Allied Democratic Forces (ADF) okulumba Uganda nga gatera okusinziira mu DRC. Mu butuufu, amagye ga UPDF gaateekebwa munda mu DRC, mu buwanvu obusukka kkiromita lukumi (1,000) (620 mi) bu buvanjuba bwa Uganda ku we basalaganira ne DRC.<ref>{{Cite web |date=2022-08-29 |title=International Crisis Group |url=https://www.crisisgroup.org/fr |access-date=2026-08-06 |website=www.crisisgroup.org |language=en}}</ref>
Amagye okuva e Rwanda nee Uganda gaalumba era ne gayingira ekitundu ky'eggwanga ekyalimu ennyo ebyobugagga eby'omu ttaka n'embaawo. Obulumbaganyi buno bwaviirako eggwanga lya America okuwera obuyambi bwonna bwe lyali liwa Uganda, ekintu ekyayiwa ennyo obukulembeze bwa Clinton kubanga yali asuubidde okukozesa Uganda ng'entabiro y'enteekateeka y'okumalawo obutabanguko mu Africa eya "African Crisis Response". Mu 2000, amagye ga Rwanda ne Uganda gaalwanagana ku bunyomero bwa mirundi esatu mu kibuga kya DRC eky'e Kisangani, ekyaviirako okutya wamu n'okuseebengerera kw'enkolagana wakati wa Kagame ne Museveni. Gavumenti ya Uganda ezze ekolokotebwa nnyo olw'okwongera amaanyi mu kakuubagano k'e Ituri, akamu ku bukuubagano obwali mu lutalo lw'e Congo olwokubiri. Amagye ga Uganda mu butongole gava mu Congo mu 2003 era ekibinja ky'ekibiina ky'amawanga amagatte ekikuuma emirembe ne kiteekebwa mu kifo kino. Mu Ntenvu wa 2005, [[:en:International_Court_of_Justice|Kkooti y'ensi yonna etaputa ssemateeka]] yasala nti Uganda wali ya kuliyirira DRC olw'okutyoboola eddembe ly'obuntu olwakolebwa mu lutalo lwa Congo olwokubiri.<ref>https://web.archive.org/web/20061002125625/http://www.icj-cij.org/icjwww/ipresscom/ipress2005/ipresscom2005-26_co_20051219.htm</ref>
=== Ekisanja ekyokubiri (2001–2006) ===
==== Okulonda kwa 2001 elections ====
Mu 2001, Museveni yawangula okulonda kw'obwapulezidenti nga ye yasinga okufuna ebitundu by'obululu ebisinga obungi, nga yali yeesimbyewo n'eyali mukwano gwe ate era omusawo we Kizza Besigye nga ye yamuli ennyo ku mbiranye. Mu kamu ku bubade obwamutunda ennyo mu bantu, Museveni yatambulira ku Booda booda okugenda okutwalayo empapulaze ez'okumusunsula okuwesimbawo. ''Bodaboda'' okusinziira ku ndowooza z'abazungu, booda booda kika kya ntambula ekya layisi wabula nga kya bulabe nnyo, ekitambuza abasaabaze okwetooloola ebibuga n'ebyalo mu kitundu ky'obugwanjuba bwa East Africa.<ref>{{Cite web |title=Telegraph {{!}} News {{!}} Worldwide |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2005/08/13/wwide13.xml&sSheet=/news/2005/08/13/ixworld.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060209001940/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2005/08/13/wwide13.xml&sSheet=/news/2005/08/13/ixworld.html |archive-date=2006-02-09 |access-date=2026-08-06 |website=www.telegraph.co.uk}}</ref>
Waaliwo okwemulugunya n'obukambwe bungi mu kunoonya akalulu k'obwapulezidenti mu 2001, mwalabikiramu okutyoboola eddembe ly'obuntu oluvannyuma lw'okulangirira Museveni ku buwanguzi. Besigye yagenda mu kkooti ya Uganda ensukkulumu okuwakanya ebyali bivudde mu kulonda. Abalamuzi babiri ku bataano baasala nga bagamba nti okulonda kwalimu ebirumira bingi era ebyali bikuvuddemu byalina okusazibwamu. Abalamuzi abalala bo baasala nti ebirumira bino byali tebitaataaganyizza byava mu kulonda , wabula ne bateesa nti, "waliiwo obujulizi obwali bulagira ddala nti omuwendo gw'ebifo ebyalondebwamu mungi byalimu okubba obululu" ne mu bitundu by'eggwanga ebirala, "era ne kiba ng'akawaayiro k'okubeera n'okulonda okw'amazima n'obwenkanya nga katyoboolwa."<ref>{{Cite web |title=Telegraph {{!}} News {{!}} Worldwide |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2005/08/13/wwide13.xml&sSheet=/news/2005/08/13/ixworld.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060209001940/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2005/08/13/wwide13.xml&sSheet=/news/2005/08/13/ixworld.html |archive-date=2006-02-09 |access-date=2026-08-06 |website=www.telegraph.co.uk}}</ref>
==== Ebyobufuzi by'abangi n'okukyusa ssemateeka. ====
[[File:BushMuseveniEntebbe2003.jpg|thumb|Pulezidenti Museveni ne Pulezidenti wa U.S. [[:en:George_W._Bush|George W. Bush]] mu Gwomukaaga gwa 2003]]
Oluvannyuma lw'okulonda, ebibiina by'ebyobufuzi ebyali birinnya mu kimu ne Museveni byatandika kakuyege w'okukola ennongoosereza mu ssemateeka aggyibwemu akawaayiro k'ekkomo ku bisanja bya Pulezidenti, okumusobozesa okuddamu okwesimbawo mu kulonda kwa 2006. Ssemateeka wa 1995 yali yateeka ekkomo lya bisanja bibiri ku Pulezidenti abeera aliko.
Enteekateeka y'okukyusa ssemateeka n'ebyali bigambibwa okumalawo oludda oluvuganya mu byobufuzi by'eggwanga kyakolokotebwa nnyo abantu aboogera ku byobufuzi kuno, ebibiina by'ensi yonna, n'abagabirizi b'obuyambi mu Uganda. Mu kiwandiiko ekyaweebwako bannamawulire ekyakolebwa ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC), kyanenya Museveni olw'okwetaba mu "nteekateeka y'okubeera pulezidenti okutuusa lw'alifa", wamu n'okuwa ababaka ba paalamenti enguzi okusobola okuwagira okukonga ennongoosereza mu ssemateeka, abakulembeze ba FDC bwe baategeeza:
: Eggwanga linyiikaavu nga bannayuganda bangi tebaagala [nonoosereza mu ssemateeka]. Singa paalamenti egenda mu maaso n'okuggya ekkomo ku bisanja pulezidenti by'alina okukoma okwesibirako, kino kiyinza okuleetawo obusambattuko obw'amaanyi, okusiiga ebyobufuzi ekifaananyi ekibi, era kiyinza okuvaamu okuttattana engeri y'okukyusaamu obuyinza era noolwekyo... Twandiyagadde okusaba Pulezidenti President Museveni yeewe ekitiibwa, wamu ne ssemateeka mwe yayita okulondebwa nga Pulezidenti mu 2001 mwe yasuubiriza eggwanga n'ensi yonna okutwaliza awamu okuwaayo obukulembeze mu mirembe era mu ngeri ennungamu ku nkomerero y'ekisanja kye ekyokubiri era ekisembayo. Ekitali ekyo, yali wa kulabibwa ng'omulimba kayingo n'omufere w'ebyobufuzi eggwanga gwe likyafunye.
Nga bwe kyalabibwa abatunuulizi by'ebyobufuzi abamu, omwali [[:en:Wafula_Oguttu|Wafula Oguttu]], Museveni gye buvuddeko yategeeza nga bwe yalina endowooza y'okubeera mu woofiisi emiundi kkumi n'etaano (15) n'okusukkawo, ekintu ekiraga nti yali aweereddwa amagezi amakyamu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.theperspective.org/africabigmen.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2005-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051101065818/http://www.theperspective.org/africabigmen.html |url-status=dead }}</ref> Ebigambo munnansi wa Repubulic of Ireland eyali alwanyisa obwavu Bob Geldof bye yayogera abawagizi ba Museveni ne beekalakaasiza wabweru w'ekitebe kya Bungereza mu Kampala. "Twesonyiwe Museveni. Obudde bo buweddeko, genda," omuyimbi nnakinku bwe yategeeza mu Gwokusatu gwa 2005, ng'annyonnyola nti enteekateeka ya Museveni okukyusa ssemateeka yali ekontana ne bye yakola omwali okulwanyisa obwavu n'okulwanyisa akawuka akaleeta ekirwadde kya mukenenya kkon'obulwadde bwa mukenenya.<ref>{{Cite news |date=2005-03-22 |title=Ugandans march against Bob Geldof |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4371265.stm |access-date=2026-08-06 |language=en-GB}}</ref> Mu kiwandiiko ''[[:en:Boston_Globe|Boston Globe]]'' mwe yayoleseza endowooza ye era ne mu kwogera kwa Wilson Center, eyaliko omubaka wa U.S. mu Uganda Johnnie Carson yavumirira nnyo Museveni olw'enteekateeka eno. Ng'oggyeko okutwalibwa nga Pulezidenti "owannamaddala eyali aleeseewo enkyukakyuk" nga "obukulembeze bwe obwali buleeseewo obutebenkevu n'enkulaakulana", Carson naye yategeeza nti, "tuyinza okuba nga tugenda kufuna Mugabe omulala agenda okussaawo [[Zimbabwe]] endala". "Abatunuulizi b'ebyobufuzi bangi balaba enteekateeka ya Museveni okukola ennogoosereza mu ssemateeka ng'egenda okuzzaawo obuzibu obusinga okulabibwako mu bakulembeze ba Africa abangi ababeera bataagala kukulembera nga bagoberera ssemateeka kko n'obutaagala kuwaayo buyinza".<ref>{{Cite web |title=The Boston Globe {{!}} New England news, weather and sports |url=https://www.bostonglobe.com/ |access-date=2026-08-06 |website=BostonGlobe.com |language=en-US}}</ref>
Mu Gwomusanvu gwa 2005, [[Noowe|Norway]] yafuuka ensi ya Bulaaya eyookusatu oluvannyuma lw'emyezi mitono okulangirira akabonero k'okusala obuyambi ku Ugandanga yeekuusa ku bukulembeze mu ggwanga. UK ne Ireland baakola ekintu kye kimu mu mwezi Gwokutaano."Minisita waffe ow'ensonga z'ebweru yayagadde okulambika ensonga bbiri: okukyusa ebisanja bya Pulezidenti ng'okola ennongoosereza mu ssemateeka, n'obuzibu bw'obutaleka bannabyabufuzi kwetaaya, eddembe ly'obuntu n'obuli bw'enguzi", omubaka wa Norway Tore Gjos bwe yategeeza.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Staff |date=2005-07-19 |title=Norway cuts aid to Uganda |url=https://mg.co.za/news/south-africa/2005-07-19-norway-cuts-aid-to-uganda/ |access-date=2026-08-06 |website=Mail & Guardian |language=en-ZA}}</ref> Ng'ensonga enkulu eyayogerwako kwali kukwata ababaka ba paalamenti ababiri ab'oludda oluvuganya okuva mu kibiina kya FDC. Abalwanirizi b'eddembe ly'obuntu baatwala okukwatibwa kw'abantu bano okubeeramu ebyobufuzi. Abatunuulizi b'eddembe ly'obuntu baategeeza nti "okukwata ababaka ba Paalamenti bano kiraga okweyagaliza mu byobufuzi".<ref>{{Cite book |date=2026-08-01 |title=Human Rights Watch |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Human_Rights_Watch&oldid=1367214736 |language=en}}</ref> Alipoota ya [[:en:World_Bank|bbanka y'ensi]] yonna eyeekyama eyasomolwa mu mwezi Gwokutaano yategeeza nti abawozi b'ensimbi yonna bayinza okusalako obuyambi bwabwe olw'enteekateeka ezityoboola eddembe ly'obuntu mu Uganda. "N'ennaku ennyingi tutegeeza nti tetukyasobola kutuusa bweweereza bwaffe mu Uganda olw'embeera y'ebyobufuzi eriyo, newankubadde ng'eggwanga libadde mu mbeera eyadde yeegombebwa mu myala kya 1990 egisembyeyo, olupapula bwe lwategeeza. "Gavumenti eremereddwa nnyo okwetabya abantu abangi mu nkola y'ebyobufuzi emu erabibwako okumala ebbanga eddene...oboolyawo ekisinga okubeera ekikulu, ebyobufuzi bwe bitambula olw'obumalirirvu bwa Pulezidenti okwesimbawo ekisanja ekyokusatu, nga kyali kibi.<ref>{{Cite web |title=Sorry, we can't find the page you're looking for. |url=https://www.newvision.co.ug/D/8/12/435022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026022402/https://www.newvision.co.ug/D/8/12/435022 |archive-date=2020-10-26 |access-date=2026-08-06 |website=www.newvision.co.ug |language=en |url-status=live }}</ref>
Museveni yayanukula obunkenke obwali bweyongera okuva mu mawanga gw'ebweru ng'anenya abagabirizi b'obuyambi okwetaba mu byobufuzi bymawanga kko n'okukozesa obuyambi okwefunza amawanga amaavu. "Leka bannamikago bannaffe batuwe magezi gokka wabula okusalawo bakulekere amawanga ... [ensi ezaakulaakulana edda] zirina okweggyamu omuze gw'okugezaako okusalirawo amawanga amaavu nga geelimbika mu buyambi."<ref>{{Cite web |title=Sorry, we can't find the page you're looking for. |url=https://www.newvision.co.ug/D/8/12/435022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026022402/https://www.newvision.co.ug/D/8/12/435022 |archive-date=2020-10-26 |access-date=2026-08-06 |website=www.newvision.co.ug |language=en |url-status=live }}</ref> "Ekizibu ky'abantu bano si kisanja kyakusatu oba okulwanyisa enguzi oba ebyobufuzi by'ebibiina ebingi" Museveni bwe yayongerako bwe yali mu lukungaana lw'akulembeze b'amawanga ga Africa, ekizibu kiri nti baagala kutukuuma nga tetukulaakulana."<ref>{{Cite news |title=Uganda: Donors Fear Me, Says Museveni |url=https://allafrica.com/stories/200505260253.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805152112/https://allafrica.com/stories/200505260253.html |archive-date=2019-08-05 |access-date=2026-08-06 |work=allAfrica.com |language=en |url-status=live }}</ref>
Mu Gwomusanvu gwa 2005, akalulu k'ekikungo ku kukola ennongoosereza mu ssemateeka kaakyusa akakwakkulizo akaali kamaze emyaka ekkumi n'omwenda (19) ku mirimu gy'ebibiina by'ebyobufuzi. Mu kiseera we wataabeerera bibiina bya byabufuzi "enkola y'omugendo" (esinga okumanyikibwa "ng'omugendo") eyateekebwawo Museveni mu 1986, ebibiina by'ebyobufuzi byagenda mu maaso n'okubeerawo, wabula abantu baali balina kwesimbawo ku lwabwe wabula si nga beekuusa ku kibiina kya byabufuzi. Enkola eno yali eteereddwawo n'ekigendererwa okukendeeza enjawukana mu mawanga, newankubadde nga abatunuulizi b'ebyobufuzi bazze nga bavaayo ne bategeeza nti enkola eno teyalina kintu kirala kyonna okuggyako okukugira bannabyabufuzi abaali ku ludda oluvuganya. Okulonda bwe kwali tekunnabaawo, owogezi w'ekibiina kya FDC yategeeza nti, "Ebitongole by'ebyenfuna ebikulu mu ggwanga bikulirwa bantu abava mu kitundu Pulezidenti gy'azaalibwa .... "Tufunye gavumenti esinga okwesigama ku mawanga mu byafaayo newankubadde nga tewali bibiina byabyabufuzi." Abantu bangi baalaba okukomyawo kwa Museveni ebibiina by'ebyobufuzi ebingi ng'enteekateeka y'okuddamu okutabagana n'abagabi b'obuyambi - eyali egezaako okubagonza bwe yalangirira nti yali ayagala kwesimbawo ekisanja ekyokuna.<ref>{{Cite news |date=2005-08-01 |title=Uganda backs multi-party return |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4726419.stm |access-date=2026-08-06 |language=en-GB}}</ref> Omubaka wa Paalamenti ow'oludda oluvuganya Omara Atubo agambye nti obwagazi bwa Museveni okuleetawo enkyukakyuka "kwali kutimba bbula kwe yali agezaako okukweka mu bwagazi bwe okufuga obulamu bwe bwonna".<ref>{{Cite book |date=2026-08-04 |title=Reuters |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Reuters&oldid=1367642598 |language=en}}</ref>
==== Okufa kwa John Garang ====
Nga 30 Ogwomusanvu 2005, omumyuka wa Pulezidenti wa Sudan John Garang yattiba mu kabenje k'ennyonyi ya Pulezidenti wa Uganda ey'obwannannyini eyafuna akabenja bwe yali bubbanga ng'addayo e Sudan ng'ava mu njogerezeganya mu Uganda. Garang yali yaakamala mu kifo ky'obumyuka bwa Pulezidenti bwa Sudan wiiki ssatu zaokka mu kiseera we yafiira.<ref>{{Cite news |title=John Garang de Mabior {{!}} Sudanese leader |url=https://www.britannica.com/biography/John-Garang-de-Mabior |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624160443/https://www.britannica.com/biography/John-Garang-de-Mabior |archive-date=2021-06-24 |access-date=2026-08-06 |work=Encyclopedia Britannica |language=en |url-status=live }}</ref>
Engambo zaasaasaaa nnyo nti Museveni ye yali avunanyizibwa ku kuviirako akabenje kano, ekyamuviirako okutiisatiisa okuggalawo olupapula lw'amawulire olwafulumya nti Museveni ye yaviirako okufa kwa Grang nga 10 Ogwomunaana. Mu kiwandiiko, Museveni yategeeza nti engambo zino zaali za bulabe nnyo eri ebyokwerinda by'eggwanga. "Sijja kukkiriza lupapula lwa mawulire olulinga ensega. Olupapula lw'amawulire lwonna oluzannya n'ebyokwerinda by'ekitundu, sijja kukkiriza kino- nja kuluggala."<ref>{{Cite news |date=2005-08-10 |title=Museveni warns press over Garang |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4140446.stm |access-date=2026-08-06 |language=en-GB}}</ref> Olunaku olwaddako, leediyo ey'ettutumu KFM yaggyibwako layisinsi olw'okwogera ku kufa kwa Garang. Omuweereza wa leediyo Andrew Mwenda oluvannyuma yakwatibwa olw'ebigambo ebyali byoleka omuntu eyeekuusa ku kufa kwa Grang bye yakozesa mu pulogulaamu ya KFM ey'okukubaganya ebirowoozo.<ref>{{Cite news |date=2005-08-19 |title=Banned Ugandan radio back on air |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4165344.stm |access-date=2026-08-06 |language=en-GB}}</ref>
=== Okulonda kw'Ogwokubiri 2006 ===
Nga 17 Ogwekkumi n'ogumu 2005, Museveni yalondebwa ng'eyali agenda okukwatira ekibiina kya NRMs bendera okuvuganya ku bwapulezidenti mu kulonda kw'omu Gwokubiri gwa 2006 mu kulonda kwa bonna. Okumusunsula okwesimbawo omulungi ogwokusatu kyakolokotebwa abantu bangi kubanga yali yategeeza mu mwaka gwa 2001 yali seesimbawo ekisanja kye ekisemba.
Okukwatibwa kw'akulembera oludda oluvuganya gavumenti omukulu Kizza Besigye nga 14 Ogwekkumi n'ogumu - n'avunaanwa omusango gw'okulya mu nsi olukwe, okwekweka mu nsi wabula ng'agiryamu olukwe wamu n'okusobya ku bakazi- kyavaako okwegugunga mu Kampala ne mu bibuga ebirala. Enteekateeka ya Museveni okwesimbawo omulundi ogwokusatu, okukwatibwa kwa Besigye, n'okutiisatiisa kkooti ensukkulumu bwe yali ewulira omusango gwa Besigye (nga bayiwa amagye amangi ku kkooti agaali gabagalidde ebyokulwanyisa ate nga ge gaali gakola mu ngeri y'emu ng'ekitongole ky'awulire, "[[:en:Black_Mamba_(group)|Black Mambas Urban Hit Squad]]"), kyaviirako amawanga okwali Sweden, Netherlands, ne United Kingdom gaalekera awo okuyambako gavumenti ya Museveni mu byenfuna kubanga obwetaavu bwago bwali mu kulaba enkulaakulana ya demokulasiya mu ggwanga.<ref>https://web.archive.org/web/20190121010811/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1112021/netherlands-cuts-aid-uganda</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190121010757/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1110723/sweden-cuts-aid</ref> Nga 2 Gatonnya 2006, Besigye yateebwa oluvannyuma lwa kkooti ensukkulumu okulagira nti ateebwe mu bunnambiro.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4165344.stm</ref>
Okulonda kwa nga 23 Ogwokubiri 2006 kwe kulonda kwa Uganda okwasooka okwetabibwamu ebibiina by'ebyobufuzi ebingi mu myaka abiri mu etaano (25) era kwalabibwa ng'okugeesa ebisaanyizo by'okubeera ne demokulasiya mu ggwanga. Newankubadde Museveni yakola bubi nnyo okusinga nga bwe yali akola mu kulonda okwali kuzze kubaawo, yaddamu okulondebwa ku kisanja ekirala kya myaka etaano, oluvannyuma lw'okufuna ebitundu ataano mu mwenda ku buli kikumi (59) nga Besigye eyamuli ku mbiranye ye yafuna ebitundu asatu mu musanvu ku buli kikumi (37). Besigye agambibwa okugamba nti bino byali bijingiriddwa era n'abigaana. Ekibiina ky'amawanga ga bulaaya amagatte n'abatunuulizi b'ebyokulanda abeetengeredde mu Uganda bateegeea nti okulonda kwa 2006 nti tekwali kwa bwenkanya.<ref>https://pesacheck.org/is-it-true-that-uganda-has-not-held-a-fair-and-transparent-election-in-over-30-years-5d8548d42059</ref> Kkooti ensukkulumu yategeeza nti okulonda kwali kujjuddemu okutiisatiisa, okutyoboola eddembe ly'obuntu, okutyoboola eddembe ly'abalonzi, n'obumulumulu obulala; wabula kkooti eyatuulako abalamuzi omusanvu (7) abana baategeeza nti ebyali bivudde mu kulonda byali birina okusigalawo ate abasatu ne bawakanya ebyali bivudde mu kulonda.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4750040.stm</ref>
=== Ekisanja ekyokusatu (2006–2011) ===
Mu 2007, Museveni yawa ekibiina ky'omukago ogugatta amawanga ga Africa (African Union) amagye okukuuma emirembe mu [[Somalia]].
Era mu kisanja kino, Museveni yatuuza enkiiko ne bamusingansimbi omwali ne Wisdek, okusobola okutumbula ebiruubirirwa bya Uganda wamu n'okunoonya amakolero kko n'okutondawo emirimu mu ggwanga.to promote Uganda's call centre and outsourcing industry and create employment to the country.<ref>http://www.statehouse.go.ug/news.php?catId=1&item=821</ref>
==== Obwegugungo bw'omu Gwomwenda gwa 2009 ====
Mu Gwomwenda gwa 2009 Museveni yagaana Kabaka [[Muwenda Mutebi II, Kabaka wa Buganda|Muwenda Mutebi]], Kabaka wa [[Buganda]], olukusa okukyalako mu bitundu by'obwakabaka bwa Buganda ebimu, naddagala mu distulikiti y'e [[Kayunga (disitulikit)|Kayunga]] . Obwegugungo bwaliwo era abantu abasukka mu makumi ana (40) battibwa nga abalala baatwalibwa mu makomera n'okutuusa kati. Okwengereza kw'ekyo, abantu abala mwenda Furthermore, nine more people were killed during the April 2011 "Walk to Work" demonstrations. According to the Human Rights Watch 2013 World Report on Uganda, the government has failed to investigate the killings associated with both of these events.<ref>https://www.hrw.org/world-report/2013/country-chapters/uganda</ref>
==== Obwagazi bwe eri Obukatoliki ====
Mu 2009, emikutu gy'aawulire egifulumira mu ggwanga lya America okuli ogwa MSNBC ne NPR mu kunoonyereza kwa munnamawulire Jeff Sharlet yawandiika ku bukwatane obw'amaanyi wakati wa Museveni n'ekitongole ekibunyisa ky'engiri ya Krisito ekisinziira mu America ekya " American fundamentalist Christian organization" ekibiina ekibunyisa ky'engiri (era ekimanyikiddwa nga "amaka").<ref>http://www.nbcnews.com/id/34224471</ref><ref>https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=120746516</ref> Sharlet yawandiika nti Douglas Coe, omukulembeze w'ekibiina ekibuulizi ky'enjiri, yanokolayo Museveni ng'omusajja w'ekitongole ow'enkizo ennyo ku ssemazinga wa Africa.<ref>https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=120746516</ref>
==== Eddembe ku bali b'ebisiyaga ====
Okwekenneeya okulala okwetooloola ensi yonna mu mwaka gwa 2009 kwalaga amaanyi ga Bannayuganda okuteekawo ekibonerezo ky'okufa eri abali b'ebisiyaga, nga wano abakulembeze okuva mu mawanga okuli Bungereza, Kanada, Bufalansa ne America baalaga obwetaavu ku ddembe ly'obuntu.<ref>{{Cite news |title=Harper lobbies Uganda on anti-gay bill |url=http://www.theglobeandmail.com/news/politics/harper-lobbies-uganda-on-anti-gay-bill/article1381835/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303192936/http://www.theglobeandmail.com/news/politics/harper-lobbies-uganda-on-anti-gay-bill/article1381835/ |archive-date=2016-03-03 |access-date=2026-08-06 |work=The Globe and Mail |language=en-ca |url-status=live }}</ref> Olupapula lw'amawulire olufulumira mu ggwanga lya Bungereza olwa ''The Guardian'' lwawandiika ku Museveni "nga eyali alabika okubeera ng'awagira" abantu abaali bakola etteeka lino, wamu n'ebintu ebirala, nga gugamba "[[:en:Homosexual_agenda|Abali b'ebisiya]] okuva mu mawanga ga Bulaya bayingira mu Africa", era enkwatagana wakati w'abali b'ebisiyaga teri mu kwagala kwa Katonda.<ref>{{Cite news |last=Rice |first=Xan |date=2009-11-29 |title=Uganda considers death sentence for gay sex in bill before parliament |url=https://www.theguardian.com/world/2009/nov/29/uganda-death-sentence-gay-sex |access-date=2026-08-06 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref>
Mu Gwomukaaga gwa 2021 abantu amakumi ana mu bana (44) baakwatibwa ku kifo awabeera abali b'ebisiyaga, nga kigambibwa nti baali batyoboola amateeka agaateekebwawo okutangira ensaasaana y'ekirwadde kya Kkovid.<ref>https://www.washingtonblade.com/2021/06/02/uganda-police-arrest-44-people-at-lgbtq-shelter/</ref>
Museveni mmemba w'ekibiina kya NRM era agenda mu maaso n'okukozesa "obuli bw'ebisiyaga" okukkakkanya abamuvuganya naddala bammemba b'ekibiina kya National Unity Platform. Nga 19 Museenene 2020, mu kunoonya akalulu k'obwapulezidenti, Museveni yagamba nti kakuyege wa [[Bobi Wine]] yali avujjirirwa bantu b'ebweru, naddala abali b'ebisiyaga abagwira.<ref>https://www.washingtonblade.com/2021/06/02/uganda-police-arrest-44-people-at-lgbtq-shelter/</ref>
=== Ekisanja ekyokuna(2011–2016) ===
[[File:Vladimir_Putin_and_Yoweri_Museveni.jpg|thumb|225x225px|[[Vladimir Putin]] ne Yoweri Museveni mu 2012]]
Museveni yaddamu okulondebwa nga 20 Ogwokubiri 2011 nga yafuna ebitundu nkaaga mu munaana (68) ku kikumi nga buno bwe bwali obusinga obungi ku bitundu ataano mu mwenda (59) ku kikumi ku balonzi abaali beewandiisizza. Ebyava mu kulonda byawakanyizibwa ekibiina ekitaba amawanga ga bulaaya wamu n'oludda oluvuganya. Okusinziira ku ttiimu y'abatunuulizi b'ensonga z'ebyobufuzi, baalaba nti "Enteekateeka y'okulonda yamaamirwa obutakola bintu byali biteekeddwa kukolebwa wamu n'okulwawo okutuusa ebintu ebikozesebwa mu budde".<ref>{{Cite news |last=Kron |first=Josh |date=2011-02-20 |title=President of Uganda Coasts Into a Fourth Term |url=https://www.nytimes.com/2011/02/21/world/africa/21uganda.html |access-date=2026-08-06 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>https://www.reuters.com/article/us-uganda-election-idUSTRE71J1XL20110220</ref>
Ng'oggyeko Pulezidenti wa Misiri (Egypt) Hosni Mubarak ne Pulezindeti wa Libya Muammar Gaddafi, Museveni yafuuka omukulembeze ku ssemazinga wa Africa owookutaano akyasinze okulwa mu buyinza.<ref>{{Cite web |title=Who among the seven longest serving African leaders will be deposed next? {{!}} Africa News blog |url=http://blogs.reuters.com/africanews/2011/10/21/who-among-the-seven-longest-serving-african-leaders-will-be-deposed-next/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111023201747/http://blogs.reuters.com/africanews/2011/10/21/who-among-the-seven-longest-serving-african-leaders-will-be-deposed-next/ |archive-date=2011-10-23 |access-date=2026-08-06 |website=blogs.reuters.com}}</ref>
Mu Gwekkumi gwa 2011, okulinnya kw'ebintu kwatuuka ku bitundu asatu n'obutundutundu butaano (30.5) ku buli kikumi, nga kino kyali kiva ku kulinya kw'emmere n'amafuta. <ref>{{Cite web |title=Who among the seven longest serving African leaders will be deposed next? {{!}} Africa News blog |url=http://blogs.reuters.com/africanews/2011/10/21/who-among-the-seven-longest-serving-african-leaders-will-be-deposed-next/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111023201747/http://blogs.reuters.com/africanews/2011/10/21/who-among-the-seven-longest-serving-african-leaders-will-be-deposed-next/ |archive-date=2011-10-23 |access-date=2026-08-06 |website=blogs.reuters.com}}</ref> Okusooka mu 2011, omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti Kizza Besigye yatandikawo enteekateeka y'okwegugunga eyakazibwako erya "Walk to Work"ng'awakanya okwekanama kw'ebintu ebikozesebwa mu bulamu obwa bulijjo.<ref>{{Cite news |date=2011-05-01 |title=Uganda: Besigye vows protests will continue |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13255025 |access-date=2026-08-06 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Nga 28 Ogwokuna 2011, Besigye yakwatibwa kubanga Museveni yagamba nti Besigye ye yali asoose okumulumba, omusango gwe yeegaana.<ref>{{Cite news |date=2011-05-01 |title=Uganda: Besigye vows protests will continue |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13255025 |access-date=2026-08-06 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Okukwatibwa kwa Besigye kwaviirako obwegugungo mu Kampala.<ref>{{Cite news |date=2011-05-01 |title=Uganda: Besigye vows protests will continue |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13255025 |access-date=2026-08-06 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref> Besigye yasuubiza nti "okwekalakaasa okw'eddembe" kwali kujja kugenda mu maaso. Engeri gavumenti gye yakwatamu obwegugungo yavumirirwa nnyo abagabi b'obuyambi.<ref>{{Cite news |date=2011-05-01 |title=Uganda: Besigye vows protests will continue |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13255025 |access-date=2026-08-06 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref>
[[File:Yoweri_Museveni_with_Obamas_2014.jpg|thumb|223x223px|Pulezidenti Museveni abuuzibwako Pulezidenti wa US [[:en:Barack_Obama|Barack Obama]] mu Gwomunaana gwa 2014]]
Mu gyeka egizze giyita, okutyoboola eddembe ly'obuntu kuzze kulwabwako nnyo nnyo. Okusinziira ku batunuulizi b'eddembe ly'obuntu, "Wakati wa Gatonnya n'Ogwomukaaga [2013], ekitongole ekitunuulira eddembe lya bannamawulire kyalaba obulumbaganyi amakumi ataano (50) obwakolebwa ku bannamawulire, newankubadde nga wazze wabaawo ebibadde byogerwa ku kuteeka ekitiibwa mu ddembe lya bannamawulire." Mu kiseera kino, empapula z'amawulire ez'amaanyi ennyo mu ggwanga okuli "''[[:en:Daily_Monitor|The Daily Monitor]]" ne'' "''The Red Pepper"'', zaggalwawo era ne ziggyibwako gavumenti layisinzi olw'okufulumya amawulire ku "lukwe lw'okukuba abakungu ba gavumenti abakulu ne bannamagye ab'oku ntikko amasasi abaali bawakanya Pulezidenti Yoweri Museveni ... n'enteekateeka ze okukwasa mutabani we obuyinza ng'awummudde".<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Al_Jazeera</ref>
Ensonga endala ey'okutyobola eddembe ly'obuntu yalabibwako mu mwaka gwa 2014 nga gwakatandika Museveni bwe yateeka omukono ku bbago eryali liwakanya obuli bw'ebisiyaga ne lifuuka etteka. Mu kuwayaamu n'omukutu gwa CNN, Museveni yayita abali b'ebisiyaga "ekyenyinyaza" era n'ategeeza nti nti obuli bw'ebisiyaga gwali muze abantu gwe bayiga obuyizi. Abakulembeze b'amawanga ga Bulaaya, omwali n'owa United States Pulezidenti Obama, yavumirira etteka lino.<ref>http://www.cnn.com/2014/02/24/world/africa/uganda-homosexuality-interview/index.html?hpt=hp_t1</ref>
Museveni yavumiria eky'eggwanga lya US okwetaba mu lutalo lwa Libya (Libyan Civil War"era bwe yali ayogerako mu lukiiko lw'ekibiina kyamawanga amagatt (UN), amawanga ga Africa okudduukiria gannaago munsonga z'amagye kiteekawo nnyo obutebenkevu mu mawanga ga Africa okubala ebbanga eddene, ye ky'ayita "Ebizibu bya Africa bya kugonjoolebwa Africa."<ref>http://www.cnn.com/2014/02/24/world/africa/uganda-homosexuality-interview/index.html?hpt=hp_t1</ref>
=== Ekisanja ekyokutaano(2016–2021) ===
==== Okulonda kwa 2016 ====
Abeesimbawo ku bwapulezidenti mu kalulu kano kwaliko Yoweri Museveni, ali bu buyinza kati era abadde mu kifo kino okuva mu 1986, ne Kizza Besigye, eyeemulugunya ku kubba obululu n'effujjo ku bifo ebyaondebwamu. Okulonda kwayongezebwayo mu bifo ebirala ku alipoota ezigambibwa nti abalonzi baganibwa okulonda mu bifo eby'enjawulo. Okusinziira ku kakiiko k'ebyokulonda, Museveni yaddamu okulondebwa nga (18 Ogwokubiri 2016) nga yafuna ebitundu nkaaga mu kimu ku kikumi (61) ate nga ye Besigye yafuna obululu ebitundu asatu mu bitaano (35) ku kikumi. Abooluda oluvuganya gaagamba nti obufere okwetooloola eggwanga lyonna, ebintu ebitakkirizibwa mu kulonda, okukwata abantu abaali ku ludda oluvuganya, n'embeera eyalimu ennyo okutiisatiisa abalonzi.<ref>http://www.aljazeera.com/news/2016/02/ugandans-vote-museveni-seeks-extend-30-year-rule-160218044525608.html</ref>
==== Okuggyawo ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti mu 2018. ====
[[File:Illegal_Wildlife_Trade_Conference_London_2018_(44526034314).jpg|left|thumb|228x228px|Yoweri Museveni nga'yogera mu lukiiko ly'okusuubulagana kw'ebisolo by'omu nsiko okutali mu mateeka mu London, Ogwekkumi 2018]]
Pulezidenti Yoweri Museveni, nga Pulezidenti wa Uganda ali mu buyinza yateeka omukono ku nnongoosereza mu ssemateeka okukyusa akawaayiro k'ennyingo 102 B mu mwaka gwa 2017, akaasinga okumanyika nga "ebbago l'yokuggya ekkomo ku myaka omuntu kwalina okwesimbirawo ku bwapulezidenti" nga 27 Ntenvu 2017.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2018-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180424203000/http://www.observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}</ref> Ebbago lino lyayisibwa bulungi mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi (10) nga 20 Ntenvu. Olwo nga 27 Ntenvu 2017, nga yeesigama ku buwaayiro 259 ne 262 obwa ssemateeka wa Uganda, ebbago lyateekebwako omukono okuggya ekkomo omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti mu Uganda. Ennongoosereza eno nga tennakolebwa, ennyingo 102 B mu ssemateeka wa Uganda yali ekugira omuntu asusse emya ensanvu mu etaano (75) n'ali wansi w'emyaka asatu mu etaano (35) okwesimbawo ku bwapulezidenti. Ebbago ly'okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti era ligenda mu maaso n'okukyusa emyaka gy'ekisanja ky'omubaka wa Paalamenti okuva ku myaka etaano (5) okudda ku myaka musanvu (7). Ebbago lino era lizzaawo ekkomo ku bijanja bya pulezidenti ebirina okubeera ebibiri nga bino byaggyibwawo mu nnongoosereza eyakolebwa mu ssemateeka mu mwaka gwa 2005.
==== Okuwakanya ebbago ====
Oluvannyuma lwa Museveni okuteeka omukono ku bbango ly'okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti wa Uganda mu mwaka gwa 2018 ne lifuuka etteeka nga 27 Ntencu 2017 (naye Paalamenti yafuna ebbaluwa nga 2 Gatonnya 2018), abantu okwetooloola eggwanga lyonna beekalakaasa mu kaseera ng'enteekateeka z'okuteeka omukono ku bbago lino zigenda mu maaso, nga bakozesa empenda zonna omwali n'emikutu emigattabantu. Mu Gwekkumi gwa 2017, ababaka ba paalamenti abamu baakomyawo ssente bo ze baali bagamba nti yali nguzi basobole okuwagira ebbago lino ery'okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti nga bakola ennongoosereza mu ssemateeka.<ref>{{Cite web |url=http://citifmonline.com/2017/10/26/ugandan-mps-return-bribes-for-age-limit-bill/ |title=Archive copy |access-date=2022-11-20 |archive-date=2018-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180425114602/http://citifmonline.com/2017/10/26/ugandan-mps-return-bribes-for-age-limit-bill/ |url-status=dead }}</ref>
Ekitongole ekitaba bannamateeka mu ggwanga ekya "Uganda Law Society" ne bammemba abali ku ludda oluvuganya gavumenti baagenda mu kkooti okuwakanya ebbago lino, nga bagamba nti enteekateeka eyali eyitibwamu okulonda yali ekontana n'obuwaaliyo okuli : 1, 2, 8A, 44 (c), 79 ne 94 obwa ssemateeka wa Uganda kubanga omukubiriza wa Paalamenti [Kadaga] yaggawo okukubanganya ebirowoozo ku nnongoosereza eno ng'ababaka kikumi abiri mu bana (124) bokka ku babaka ebina ataano mu omu (451) nga be baakateesa ku bbago lino.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://observer.ug/news/headlines/56455-government-sued-over-age-limit-law.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2018-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180424202938/http://observer.ug/news/headlines/56455-government-sued-over-age-limit-law.html |url-status=dead }}</ref> Era baategeeza nti okukozesa eryanyi okuva eri amagye ne poliisi mu kaseera ng'okukubaganya ebirowoozo ku tteeka lino kugenda mu maaso kwali kutyobooa obuwaali okuli 208(2), 209 ne 259 n'obulala mu ssemateeka wa Uganda. Ensonga eyookusatu gye baaleeta yali egamba nti ebbago lino lyali lityoboola obuwayiro obulala mu ssemateeka obwekuusa ku kwongezaayo ebisanja<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://observer.ug/news/headlines/56455-government-sued-over-age-limit-law.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2018-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180424202938/http://observer.ug/news/headlines/56455-government-sued-over-age-limit-law.html |url-status=dead }}</ref> wamu n'engeri okulonda gye kulina okukwatibwamu. Omubaka wa Paalamenti omu [Mbwaketamwa Gaffa] yawulirwa ng'agamba, “…Pulezidenri bw'aleeta ebbago, kiyinza okuba mu mateeka, naye tekijja kuba mu mateeka, era tugenda kukiwakanya.”<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://observer.ug/news/headlines/56455-government-sued-over-age-limit-law.html |access-date=2022-11-20 |archive-date=2018-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180424202938/http://observer.ug/news/headlines/56455-government-sued-over-age-limit-law.html |url-status=dead }}</ref>
==== Abantu bye baayogera ku bbago eppya ====
[[File:President_Museveni_of_Uganda,_speaking_at_the_UK-Africa_Investment_Summit,_London,_20_January_2020_20200120134339_GMCB9543_(49415272631).jpg|left|thumb|Pulezidenti Museveni owa Uganda ng'ayogera mu lukungaana lwa UK-Africa Investment Summit mu London, Gatonnya 2020 ]]
Ebitongole ebikuumaddembe mu Uganda okuli poliisi, amagye ga mmiritale, n'ebirala, bikutte ekitono ennyo abantu ataano mu basatu (53) omuli n'akulira oludda oluvuganya gavumenti Kizza Besigye nga beekalakaasa nga bawakanya ebbago ly'okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbira kubwapulezidenti.<ref>{{Cite web |title=Dozens of protestors arrested in Uganda |url=https://www.dw.com/en/ugandan-police-arrests-dozens-over-presidential-age-limit-protest/a-39767048 |access-date=2026-08-06 |website=dw.com |language=en}}</ref>
Ekibinja kya bannamateeka okuva mu kibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]] (NRM), nga tebeekutuddeemu baaleeta ekiteeso okuleeta ebbango ly'okukola ennongoosereza okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti okusobola okuwa Pulezidenti Yoweri Museveni aliko ekiseera kino okusobola okwesimbawo mu kisanja ekirala mu kalulu akanaabaawo mu mwaka gwa 2021.<ref>{{Cite web |title=Dozens of protestors arrested in Uganda |url=https://www.dw.com/en/ugandan-police-arrests-dozens-over-presidential-age-limit-protest/a-39767048 |access-date=2026-08-06 |website=dw.com |language=en}}</ref>
Okunoonyereza okwakolebwa ekitongole ky'obwannakyewa okumala emyezi esatu okuva mu mwezi Gwomwenda okutuuka mu Gwekkumi n'ogumu kwalaga nti abantu ebitundu kinaana mu bitaano ku buli kikumi (85) kw'abo abeebuuzibwako baawakanya okuggya ekkomo ku myaka gy'omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti ate nga abantu ebitundu kkumi na bitaano ku kikumi (15) obo baawagira ebbago lino ey'okukola ennongoosereza mu ssemateekaokusobola okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti.<ref>{{Cite web |title=Dozens of protestors arrested in Uganda |url=https://www.dw.com/en/ugandan-police-arrests-dozens-over-presidential-age-limit-protest/a-39767048 |access-date=2026-08-06 |website=dw.com |language=en}}</ref>
Ababaka ba Paalamenti ya Uganda mu bungi baakuba akalulu era ne bakkiriza okukola ennongoosereza mu ssemateeka okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti kubanga baali baagala Pulezidenti aliko Yoweri Museveni okwesimbawo ekisanja kye ekyomukaaga.<ref>https://www.independent.co.ug/ugandan-mps-voted-scrap-presidential-age-limit/</ref> Munnamateeka akola ku ddembe ly'obuntu Nicholas Opiyo yagambye nti okuggya ekkomo ku myaka omuntu kw'alina okwesimbirawo ku bwapulezidenti y'engeri esinga omugaso okukuuma olutindo wakati w'obwannakyemalira n'obukulembeze obugoberera enfuga y'amateeka mu Uganda.<ref>https://www.independent.co.ug/ugandan-mps-voted-scrap-presidential-age-limit/</ref>
=== Ekisanja ekyomukaaga (2021–) ===
Nga 16 Gatonnya 2021 akakiiko ky'ebyokulonda mu Uganda kaalangirira nti Pulezidenti Museveni awangudde ekisanja ekyomukaaga n'obululu ebitundu ataano mu munaana n'obutundutundu mukaaga ku buli kikumi (58.6%). Yaddirirwa [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]], ng'ery'omulimu amanyikiddwa nga Bobi Wine, omukulembeze w'oludda oluvugabya omulala eyagaana okukkiriza ebyava mu kulonda ng'agamba nti okulonda kuno kwe kukyasinze okubaamu okucanga ebivudde mu kulonda mu byafaayo bya Uganda.<ref>https://www.aljazeera.com/news/2021/1/16/ugandas-museveni-declared-winner-of-presidential-election</ref> Ebitongole by'obwannakyewa n'abakugu mu nsonga za demokulasiya baakakasa nti okulonda tekwali kwa amazima na bwenkanya.<ref>https://www.aljazeera.com/news/2021/1/16/ugandas-museveni-declared-winner-of-presidential-election</ref> Akakiiko k'ebyokulonda kafulumya ebyava mu kulonda oluvannyuma ebyagambibwa kuba ebijungirire. Akakiiko k'ebyokulonda kaasuubiza okukolawo okunoonyereza naye okutaakolebwa. Wine yasibibwa mu maka ge nga 15 Gatonnya.<ref>https://www.aljazeera.com/news/2021/1/21/uganda-bobi-wine-files-detention-complaint-at-un</ref> Abantunuulizi b'ebyokulonda okwetooloola ensi yonna baasaba wabeerewo okunoonyereza ku kigambibwa nti okulonda kwalimu obutagoberera mateeka okwetooloola eggwanga lyonna, okuggyibwako kw'omutimbagano, okutyoboola eddembe ly'obuntu, era ne kugaana okukkirizibwa. Wine yateebwa nga 26 Gatonnya. Mu Gwekkumi gwa 2022 Museveni yeetondera Kenya ku lwa mutabani we, Muhoozi Kainerugaba eyateeka obubaka ku mukutu gwa tweter ng'agamba nti ayinza okuzingako Kenya mu wiiki bbiri.<ref>https://edition.cnn.com/2022/10/06/africa/museveni-kenya-invasion-apology-intl/index.html</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Museveni mukristaayo era mmemba w'ekkanisa y'Abakrisitaayo mu Uganda.
Mufumbo ne ne [[Janet Museveni|Janet Kataaha Museveni]], ''née'' Kainembabazi, gw'alinamu abaana ban:
* Gen. Muhoozi Kainerugaba – eyazalibwa mu 1974, Genero mu ggye lya Uganda People's Defence Forces (UPDF) <ref>https://www.youtube.com/watch?v=DzA5ORGITwc</ref> mu UPDF<ref>https://www.africa-confidential.com/article-preview/id/3263/Leaders_in_waiting</ref>
* Natasha Karugire – eyazaalibwa mu 1976, munnamisono era eyeebuuzibwako. Yafumbirwa Edwin Karugire. Omuwandiisi bwa Pulezidenti ow'enkalakkalira ku nsonga z'omu maka ge.<ref>https://web.archive.org/web/20100219075224/http://newvision.co.ug/D/8/217/392752/Diana_Museveni</ref>
* Patience Rwabwogo – yazaalibwa mu 1978, ppaasita w'ekkanisa ya Covenant Nations Church, Buziga, [[Kampala]]. – eyafumbirwa Odrek Rwabwogo.<ref>https://web.archive.org/web/20100225172952/http://newvision.co.ug/D/8/13/539065/Patience_Rwabogo_Church</ref>
* Diana Kamuntu – eyazaalibwa mu 1980, eyafumbirwa Geoffrey Kamuntu.<ref>https://web.archive.org/web/20100225173102/http://newvision.co.ug/D/9/40/393675/Diana_Museveni</ref>
== Ebitiibwa n'engule ==
=== Engule okuva ebweru w'eggwanga ===
* Cuba
** [[File:Order_of_Playa_Girón_(ribbon_bar).png|70x70px]] [[:en:Order_of_Playa_Girón|Order of Playa Girón]]<ref>http://www.granma.cu/granmad/2009/11/30/nacional/artic38.html</ref>
* Kenya
** [[File:Order_of_the_Golden_Heart_of_Kenya.svg|70x70px]] [[:en:Chief_of_the_Order_of_the_Golden_Heart_of_Kenya|Chief of the Order of the Golden Heart of Kenya]]<ref>{{Cite web |last=Okoth |first=Brian |title=Uhuru awards Koome, Mugenda, Kananu EGH honours; journalists get HSC |url=https://www.standardmedia.co.ke/national/article/2001432083/uhuru-awards-koome-mugenda-kananu-egh-honours-journalists-get-hsc |access-date=2026-08-06 |website=The Standard |language=en}}</ref>
* Serbia
** [[File:Orden_Republike_Srbije_2.gif|70x70px]] [[:en:Order_of_the_Republic_of_Serbia|Order of the Republic of Serbia]], Second Class
* South Africa
** [[File:Ord.GoodHope-ribbon.gif|70x70px]] Grand Cross of the [[:en:Order_of_Good_Hope|Order of Good Hop]]<nowiki/>e<ref>{{Cite web |title=About Government - National Orders |url=http://www.info.gov.za/aboutgovt/orders/recipients/1997.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121015131848/http://www.info.gov.za/aboutgovt/orders/recipients/1997.htm |archive-date=2012-10-15 |access-date=2026-08-06 |website=www.info.gov.za}}</ref>
=== Diguli z'azze efuna naye nga tazisomye ===
{| class="wikitable"
!Ssettendekero
!Eggwanga
!Ebitiibwa
! style="width:60px;" |Omwaka
|-
|Humphrey School of Public Affairs
|United States
|Doctor of Laws
| style="text-align:center;" |1994
|-
|Mbarara University of Science and Technology
|Uganda
|Doctor of Laws
| style="text-align:center;" |2003
|-
|Latin University of Theology
|United States
|Doctor of Divinity
| style="text-align:center;" |2007
|-
|Fatih University
|Turkey
|Honorary degree
| style="text-align:center;" |2010
|-
|[[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]]
|Uganda
|Doctor of Laws
| style="text-align:center;" |2010
|-
|University of Dar es Salaam
|Tanzania
|Doctor of Literature
| style="text-align:center;" |2015
|}
== Labe ne ==
* Political parties of Uganda
* Politics of Uganda
* Tokyo International Conference on African Development
* History of Uganda (1979–present)
* Uganda Salvation Front
* Henry Tumukunde
== Ebijuliziddwa ==
<references responsive="0"></references>
== Okwongera okusoma ==
=== Ebitabo ===
* Media related to Yoweri Museveni at Wikimedia Commons
* Quotations related to Yoweri Museveni at Wikiquote
* Official website
* State House Official Website
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[Tito Okello]]}}
{{s-ttl|title=[[President of Uganda]]|years=1986–present}}
{{s-inc}}
|-
{{s-dip}}
{{s-bef|before=[[Lawrence Gonzi]]}}
{{s-ttl|title=[[Commonwealth Chairperson-in-Office|Chairperson of the Commonwealth of Nations]]|years=2007–2009}}
{{s-aft|after=[[Patrick Manning]]}}
{{s-end}}{{UgandaPresidents}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
mg56juwlmuz642gij07fhxqp3t3on2w
Barbara Nekesa Oundo
0
7844
69692
68063
2026-08-23T11:11:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69692
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Barbara Nekesa Oundo''' yazaalibwa 6 Ogwomukaaga, 1984. [[:en:Uganda|Munnayuganda]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era [[:en:Diplomat|Omukungu]], akola ng'Ambasada wa [[:en:Uganda|Uganda]] mu [[South Africa]], ekisangibwa e' [[:en:Pretoria|Pretoria]].<ref name="1R">https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-appoints-Dr-Kiyonga-Uganda-s-ambassador-Beijing/688334-3789164-l1e8sgz/index.html</ref> Mu buvunanyizibwa obwo, akiikirira Uganda mu South Africa, wamu n'amawanga agali mu Bukiikaddyo bwa [[Afirika]] aga [[:en:Botswana|Botswana]], [[:en:Namibia|Namibia]], [[:en:Lesotho|Lesotho]] ne [[:en:Swaziland|Swaziland]].<ref name="2R2">https://web.archive.org/web/20140629123210/http://www.ugandahighcommissionpretoria.com/</ref>
Yaweerezaako nga Minista omubeezi ow'ensonga z'e [[:en:Karamoja_sub-region|Karamoja]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]. Yalondebwa mu kifo kino nga 27 Ogwokutaano 2011.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1010930/museveni-names-cabinet</ref> yadda mu bigere bya [[:en:Janet_Museveni|Janet Museveni]], . Oundo Yawerezaako ng'omubaka omukyala owa [[:en:Busia_District,_Uganda|Disitulikiti y'e Busia]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda okuva mu 2011 okutuusa mu 2016.<ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/Magazines/Full-Woman/Barbara-Nekesa-Oundo/689842-1906046-5i6ffq/index.html</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Yazalibwa mu Disitulikiti y'e Busia mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba bwa Uganda]] nga 6 Ogwomukaaga 1984, maama we ye Mary Hadudu, maama w'abawala mwenda n'omulenzi omu; Edward Wabudi, Kansala w'okukyalo.<ref name=":0" /> Yasomera ku Bubulo Girls School mu [[:en:Mbale|Mbale]] okuva ku siniya esooka paaka mu y'okuna ([[:en:O‑Level|O-Level]]) ne Mbogo High School mu [[:en:Kawempe|Kawempe]] gye yasooera siniya ey'okutaano ney'omukaaga ([[:en:A-level|A-Level]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=14368:young-bubbly-oundo-tells-of-rise-to-cabinet |title=Archive copy |access-date=2024-02-03 |archive-date=2018-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180628015616/http://www.observer.ug/component/content/article?id=14368:young-bubbly-oundo-tells-of-rise-to-cabinet |url-status=dead }}</ref> mu 2009, yatikirwa diguli ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] eya Bachelor of [[:en:Human_Resources|Human Resources]] Management.<ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Mu 2011, Barbara yasobola okwesimbawo ku tikiti y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) ku kifo ky'omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Busia mu Paalamenti. Mu Gwokutaano 2011, yalondebwa okuba Minisita omubeezi ow'ensonga z'e Karamoja, ng'aloopa butereevu eri [[:en:Janet_Museveni|Janet Museveni]], mukyala wa Pulezidenti wa Uganda era ng'ono yeyali Minisita w'ensonga z'e Karamoja.<ref name=":0" />
Mu kiseera kino ye muwanika wa National Resistance Movement (NRM) Amb.<ref>{{Cite web |url=https://www.nrm.ug/news/new-nrm-party-national-treasurer-amb-nekesa-ready-new-task |title=Archive copy |access-date=2025-11-09 |archive-date=2026-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115150606/https://www.nrm.ug/news/new-nrm-party-national-treasurer-amb-nekesa-ready-new-task |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mu 2007, Nekesa yafumbirwa Charles Oundo, omukungu wa Uganda munsi ez'ebweru gweyali yasisinkana ng'akyasooma ku Ssettendekero wa Makerere era balina abaana babiri. mu 2011, yeesimbawo era nawangula akalulu k'omubaka omukyala owa Busia ngali ku kakonge ka National Resistance Movement (NRM). Mu Gwokutaano 2011, yalondebwa okubera Minista omubeezi ow'ensonga za karamoja ng'azilopela minista w'ensonga za karamoja ow'okuntiko Janet Museveni.<ref name=":0" />
Mu 2017, y'ayawukana ne bba Charles Oundo era mu Gwekkuminebiri 2018, yafumbirwa Hajji Suleiman Lumolo Mafabi, omusubuzi akolera e' [[:en:Mbale|Mbale]], mu Buvanjuba bwa Uganda. Omukolo gw'ategekebwa mu maka gabwe e Muyenga okumpi n'ekibuga kya Uganda ekikulu [[:en:Kampala|Kampala]].<ref>{{Cite web |url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=14368:young-bubbly-oundo-tells-of-rise-to-cabinet |title=Archive copy |access-date=2024-02-03 |archive-date=2018-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180628015616/http://www.observer.ug/component/content/article?id=14368:young-bubbly-oundo-tells-of-rise-to-cabinet |url-status=dead }}</ref><ref>https://mulengeranews.com/after-years-of-cohabiting-nrm-boss-lumolo-finally-weds-amb-barbra-nekesa-south-africa/</ref>
== Okufirwa ebifo mu by'obufuzi ==
Mu Gwekkuminogumu 2015 mu kalulu k'okusunsula anakwatira NRM bendera mu kalulu ka boona, Oundo yafuna obululu 28,750 atte eyamudirira, Nina Irene Nekesa Wandera, yafuna obulului 25,443. Wandera yatwala okwemulugunya mu kakiiko k'ebyokulonda ng'agamba nti Oundo yawangula mu bukyamu.<ref>https://chimpreports.com/minister-barbra-oundo-accused-of-gross-election-malpractice/</ref>
Mu kalulu k'okulonda ababaka mu 2016, Oundo yawangulwa [[:en:Jane_Nabulindo_Kwoba|Jane Nabulindo Kwoba]], ng'ono y'esimbawo nga talina kibiina.<ref>https://web.archive.org/web/20170606032019/http://ugblizz.com/winners-and-losers-of-uganda-member-of-parliament-mps-elections/</ref><ref>https://allafrica.com/stories/201602240463.html</ref> mu lukalala lwa baminista abaggya olwafulumizibwa ofiisi y'omukulembeze w'eggwanga nga 6 Ogwomukaaga 2016, Oundo teyaliiko ku lukalala.<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/New-Cabinet--Dropped-ministers-speak-out/688334-3237132-su0ai6/index.html</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
p99rjtcysc441oh4whf9bdz35tvyonn
Anita Among
0
7847
69439
61622
2026-08-23T10:11:55Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69439
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anita Annet Among''' yazaalibwa 23 Ogwekkuminoogumu 1973. Munnayuganda, mubalirizi w'ebitabo, munnamateeka era munnabyabufuzi nga ye [[:en:List_of_speakers_of_the_Parliament_of_Uganda|Sipiika]] wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumineemu okuva mu 2022.<ref name=":0">{{Cite web |date=2022-03-25 |title=NRM's Anita Among beats Opposition's Basalirwa to become Speaker,after gathering a total number of 401 valid votes against 66 votes scored by her opponent Asuman Basalirwa in a speaker election held on 25th March 2022 at Kololo independence grounds Kampala. |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-anita-among-beats-opposition-s-basalirwa-to-become-speaker--3760166 |access-date=2022-03-25 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Speaker of Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/speaker-of-parliament |access-date=2023-03-22 |website=Parliament of Uganda}}</ref> Mu kiseera kye kimu ye mubaka omukyala owa [[:en:Bukedea_District|Disitulikiti y'e Bukedea]], ekifo kye kimu ky'abaddemu okuva mu Paalamenti ey'ekkumi (2016–2021).<ref name="1R">{{Cite web |last=Kiggundu |first=Edris |date=21 September 2016 |title=MP Among's rise, connections leave key questions unanswered |url=https://observer.ug/news-headlines/46562-mp-among-s-rise-connections-leave-key-questions-unanswered |access-date=27 March 2021 |archive-date=2 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202182441/https://observer.ug/news-headlines/46562-mp-among-s-rise-connections-leave-key-questions-unanswered |url-status=dead }}</ref> Yali mu kibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|FDC]] nga taneegatta ku kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] ekiri mu buyinza mwe yalondebwa ng’omumyuka wa Sipiika wa Paalamenti ey’ekkumi. Era ye mumyuka wa sipiika omukyala ow'okubiri mu byafaayo bya Paalamenti ya Uganda nga yadda mu bigere bya Rebecca Alitwala Kadaga.<ref>{{Cite web |title=Home |url=https://www.parliament.go.ug |access-date=2025-03-31 |website=Parliament of Uganda}}</ref> Erinnya lye lyayogerwako mu kwemulugunya okw’okutulugunya kwa gavumenti ya Uganda okwaweebwayo mu kkooti y’ensi yonna.<ref>{{Cite web |date=2023-07-23 |title=Speaker Among named in fresh ICC torture petition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/speaker-among-named-in-fresh-icc-torture-petition--4312870 |access-date=2023-08-29 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Ye mutandisi wa Bukedea Comprehensive Academy, essomero ly’ekisulo eryatandikibwawo mu 2018, nga Academy eno, esangibwa mu [[:en:Bukedea_District|Disitulikiti y’e Bukedea]],<ref>{{Cite web |date=2019-04-28 |title=Museveni: Anita Among is a 'Good Independent' MP |url=https://chimpreports.com/museveni-anita-among-is-a-good-independent-mp/ |access-date=2024-08-21 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> era esomesa emisomo gy’eby'emikono ne mu mutwe okwongereza ku pulogulaamu z'eby'enjigiriza.<ref>{{Cite web |last=Betsy |first=Norah |date=2021-11-08 |title=Bukedea Comprehensive Academy, New Curriculum Implementation, Teaching and Learning Resources, ICT Club, Staff Professional Development. |url=https://kawa.ac.ug/bukedea-comprehensive-academy-new-curriculum-implementation-teaching-and-learning-resources-ict-club-staff-professional-development/ |access-date=2024-08-21 |website=KAWA Uganda |language=en-US |archive-date=2024-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821181615/https://kawa.ac.ug/bukedea-comprehensive-academy-new-curriculum-implementation-teaching-and-learning-resources-ict-club-staff-professional-development/ |url-status=dead }}</ref>
Era ye mutandisi wa Bukedea [[:en:Teaching_hospital|Teaching Hospital]] ne Bukedea Comprehensive [[:en:Stadium|Sports Park]] ebyagulwawo [[:en:Yoweri_Museveni|Pulezidenti Museveni]] mu 2024.<ref>{{Cite web |date=2024-01-15 |title=Among's teaching hospital opens |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/among-s-teaching-hospital-opens-4492296 |access-date=2025-08-10 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Stadium</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Among yazaalibwa mu Ssaza ly'e Bukedea, [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y'e Kumi]], kati eyafuuka [[:en:Bukedea_District|Disitulikiti y'e Bukedea]] nga 23 Ogwekkuminogumu 1973 mu maka agaalimu abaana 48 - nga baganda be abasinga baali bawala. Yasomera mu masomero ag’omu kitundu mu pulayimale era ku mutendera guno, yayolesa amagezi eg'ekikka eky'awaggulu bwe yabuusibwa ebibiina okuva mu P.1 okutuuka ku P.3 n’oluvannyuma n’abuusibwa okudda mu P.5.
Emboozi ya Anita eraga okusoomoozebwa okungi abawala abato kwe basanga mu kufuna obuyigirize naddala mu bitundu obufumbo gyebusoosowazibwa okukira ebirala byonna. Wadde nga yasomanga bulungi, kitaawe yali ayagala afumbirwe ng’amaze okutuuka mu P.7 kubanga ye yali asinga kutwala nte ng’ekikulu okusinga okussa ssente mu kumuweerera. Kino kyaviirako Anita okudduka mu maka ga kitaawe era bwatyo n’atandika okukola ng'omukozi w'awaka mu maka ag’enjawulo.
Olw’okuba yali muto mu mulimu ogwo, yafunanga okusomoozebwa kungi omuli n’okugezaako okumusobyako omu ku bba ba mugandawe y'ennyini ekyamuwalirizza okuddamu okudduka awaka kyokka nga tewali yali amubuuza ku by’okweyongerayo okusoma.
Mu zimu ku mboozi ez'akafubo Anita zeyakola, yagamba nti, nalina okukkiriza nti "nze nina okubeera omuyivu asinga mu maka ga kitange" era leero ayimiridde ng'obujulizi ku maanyi g'eby'enjigiriza agakyusa n'amaanyi ageetaagisa okuvvuunuka enkola z'obuwangwa ezisimbye amakanda ennyo.
Yatikkirwa mu kuddukkanya bizinensi eya [[:en:Bachelor_of_Business_Administration|Bachelor of Business Administration]] okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] mu 2005. Mu 2008, yaweebwa ddiguli ey'okubiri eya [[:en:Master_of_Business_Administration|Masters of Business Administration]],nga nayo yagifunira ku Ssettendekero wa Makerere.<ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |year=2022 |title=Parliament of Uganda: office of the speaker [Anita Among] |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=178 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107124413/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=178 |archive-date=7 January 2019 |access-date=2022-08-16 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
Mu 2018, Among yatikkirwa mu [[:en:Kampala_International_University|Kampala International University]], bweyafuna [[:en:Bachelor_of_Laws|ddiguli mu Mateeka]].<ref name="3R">{{Cite web |last=Mujuni |first=David |date=23 June 2018 |title=MP Anita Among Graduates From KIU |url=https://campusbee.ug/news/photos-mp-anita-among-graduates-from-kiu/ |access-date=6 January 2019 |publisher=Campusbee Uganda}}</ref> Mu kiseera ekyo yali mu nteekateeka y'okufuna ebisaanyizo by'okubeera [[:en:Chartered_Certified_Accountant|omubalirizi w'ebitabo bya Gavumenti ajjudde]].<ref name="2R"/>
== Emirimu ==
Okuva mu 1998 okutuuka 2006, Among yakolerako mu [[:en:Centenary_Bank|Banka ya Centenary]], emu ku [[:en:Commercial_bank|banka z'eby'obusuubuzi]] mu ggwanga ng'alongoosa bweyali mu luwummula lwe owa siniya ey'omukaaga. Obumalirivu n'okulafuubana kweyayolesa kwamusobozesa okufuna omulimu gw'okukwata sente. Mu 2006 ekiseera weyaviirayo, yali asuumusiddwa n'atuuka ku ddaala ery'akulira ettabi. Emyaaka ekkumi egy'agidirira okulondebwa kwe mu Paalamenti, yali aweerezaako ng'omusomesa mu by'obubalirizi, mu bbanguliro lya bannabizinensi erya Makerere University Business School ne Kampala International University.<ref name="2R"/>
=== Eby'obufuzi ===
Mu kulonda kwa babaka ba Paalamenti okw'emirundi ebiri mu 2007, [[:en:Bukedea_District|Disitulikiti y’e Bukedea]] bwe yatondebwawo, ne mu 2011, Among yawagulwa [[:en:Rose_Akol|Rose Akol]] ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti ng'ono wa kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) .<ref name="1R"/>
Among, ng'aludde mu kibiina ky’eby'obufuzi ekivuganya gavumenti ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC), yeesimbawo mu 2016 ng’avuganya ku bwa nnamunigina. Yawangula era ye mubaka wa Paalamenti aliyo.<ref name="1R"/>
Mu 2020, yegatta ku kibiina kya National Resistance Movement (NRM) oluvannyuma lw’okuva mu kibiina kye ekya FDC<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Centenary_Bank</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Centenary_Bank</ref>n’awangula mu kamyuufu. Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Among y’omu ku babaka abatono abayitamu nga tavuganyiziddwa okwegatta ku Paalamenti ey'ekkumineemu newankubadde ng’obuwanguzi bwe bwalimu okusika omugwa olw'okuba akakiiko k’eby'okulonda kalemesa abamu ku baali bamuvuganya okusunsulwa.<ref>{{Cite web |date=27 October 2020 |title=Voters petition EC over Bukedea MP's academic papers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/voters-petition-ec-over-bukedea-mp-s-academic-papers-2723060 |access-date=2021-04-03 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=George Okello |date=1 November 2020 |title=Bukedea Woman MP Anita Among unopposed as EC cancels nomination of her six rivals |url=https://www.pmldaily.com/news/politics/2020/11/bukedea-woman-mp-anita-among-unopposed-as-ec-cancels-nomination-of-her-six-rivals.html |access-date=3 April 2021 |website=PML Daily News}}</ref><ref>https://ugandaradionetwork.net/story/two-women-aspirants-blocked-from-nomination-in-bukedea</ref><ref>{{Cite web |date=2020-12-17 |title=Anita Among's Unopposed Victory Hanging On Thin Thread As Court Of Appeal Decides |url=https://eastnews.co.ug/anita-amongs-unopposed-victory-hanging-on-thin-thread-court-of-appeal-to-decide/ |access-date=2021-04-03 |website=East News |archive-date=2021-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210413005202/https://eastnews.co.ug/anita-amongs-unopposed-victory-hanging-on-thin-thread-court-of-appeal-to-decide/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/court-declines-to-order-ec-to-degazette-mp-anita-among/</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-31 |title=MP Anita Among's opponent cries foul after she is declared unopposed in Bukedea |url=https://nilepost.co.ug/2020/10/31/mp-anita-amongs-opponent-cries-foul-after-she-is-declared-unopposed-in-bukedea/ |access-date=2021-04-03 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-03-23 |title=BREAKING! Court upholds EC's decision to Gazette MP Anita Among as "unopposed" |url=https://www.pmldaily.com/news/2021/03/122453.html |access-date=3 April 2021 |website=PML Daily News}}</ref>
Mu Paalamenti ey'ekkumi, Among yaweereza ng’omumyuka wa Ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, ebitongole ebifuga amateeka n’ebitongole bya gavumenti (COSASE).<ref name="1R"/><ref name="2R"/><ref name="4R">{{Cite web |last=Dicta Asiimwe |last2=Halima Abdallah |date=5 January 2019 |title='Let us do our job,' opposition tells Uganda's Speaker |url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Uganda-FDC-Speaker-parliament-committees-leadership/4552908-4922828-13gd8wk/index.html |access-date=6 January 2016}}</ref>
Among yalangirira okuvuganya kwe ku ky’omumyuka wa Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu.<ref>{{Cite web |title=MP Anita Among Declares Bid for Deputy Speaker Slot |url=https://kampalapost.com/content/mp-anita-among-declares-bid-deputy-speaker-slot |access-date=2021-04-03 |website=The Kampala Post |archive-date=2021-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410151917/https://kampalapost.com/content/mp-anita-among-declares-bid-deputy-speaker-slot |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=3 February 2021 |title=Battle for Deputy Speaker job heats up as minister joins race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/battle-for-deputy-speaker-job-heats-up-as-minister-joins-race--3277906 |access-date=2021-04-03 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-03-18 |title=Deputy speaker's race: Bukedi MPs ask Oboth Oboth to do more consultions |url=https://www.independent.co.ug/deputy-speakers-race-bukedi-mps-ask-oboth-oboth-to-do-more-consultions/ |access-date=2021-04-03 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Seven Eyeing Deputy Speakers Job in Parliament |url=https://ugandaradionetwork.net/story/seven-eyeing-deputy-speakers-job-in-parliament- |access-date=2021-04-03 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
Among yalondebwa nga Sipiika wa Paalamenti ya Uganda omugya nga 25 Ogwokusatu, 2022 <ref name=":0"/> ng'adda mu bigere bya Jacob Oulanyah, eyafiira mu [[:en:Seattle|Seattle]], [[:en:Washington_(state)|Washington]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/129819/oulanyah-died-before-accessing-treatment---ac</ref><ref>{{Cite web |date=20 March 2022 |title=Museveni explains why he delayed Oulanyah death announcement |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/129783 |access-date=2022-03-25 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=20 March 2022 |title=Speaker Oulanyah dead |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/129779 |access-date=2022-03-25 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=L'Ouganda Débat d'un Projet de Loi Rendant Illégale l'Identification LGBTQ |url=https://lematinal.media/louganda-debat-dun-projet-de-loi-rendant-illegale-lidentification-lgbtq/ |access-date=24 March 2024 |archive-date=11 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111191908/https://lematinal.media/louganda-debat-dun-projet-de-loi-rendant-illegale-lidentification-lgbtq/ |url-status=dead }}</ref>. Mu 2023, yakubiriza ba mmemba ba Paalamenti okuwagira ebbago epya erigamba nti omuntu okweyita LGBT kimenya mateeka era ayinza okusibwa emyaka kkumi.
== Envumbo ez'amuteekebwako ez’ensi yonna ==
Nga 30 Ogwokuna 2024, offiisi ya Bungereza [[:en:Foreign,_Commonwealth_and_Development_Office|ekwasaganya ensonga z’ebweru]] yalangirira envumbo ku Anita Among n’abakungu ba Uganda abalala babiri ab’oku ntikko mu okusinziira ku nkola yaayo ey'ensi yonna ey'okulwanyisa obuli bw'enguzi olw'okwenyigira mu buli bw'enguzi obw'amaanyi, kyamuviirako okusiba eby'obugagga bye n'okuwera entambulaze.<ref>{{Cite web |title=UK sanctions corrupt politicians in Uganda who stole from vulnerable communities |url=https://www.gov.uk/government/news/uk-sanctions-corrupt-politicians-in-uganda-who-stole-from-vulnerable-communities |access-date=2024-05-02 |website=GOV.UK |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Financial Sanctions Notice 30/04/2024 |url=https://assets.publishing.service.gov.uk/media/6630b43d3579e7a8f398a9ba/Notice_Global_Anti-Corruption_300424.pdf}}</ref> Nga 30 Ogwokutaano 2024, Among n'abakungu ba Uganda abalala abawerako baatekebwako envumbo okuva mu [[:en:US_State_Department|Dipaatimenti ya America]] ku misango gy'okulya enguzi.<ref>{{Cite web |date=30 May 2024 |title=US sanctions Uganda's parliament speaker and others over corruption and rights abuses |url=https://apnews.com/article/uganda-parliamentary-speaker-us-sanctions-720f1c80a72cf36ed1655e2a21329967 |access-date=2024-05-30 |website=Associated Press |language=en}}</ref>
== Ebikwata ku Famire ye ==
Among ne bba [[:en:Moses_Magogo_Hassim|Moses Magogo Hassim]] balina omugogo gw'abalongo, ekimuyisa Nnalongo mu Uganda. Yamwanjulira bazadde be ku mukolo gw’obufumbo ogw’ennono. Ono era kigambibwa nti alina omwana ow'obulenzi n'omu ku bakungu ba [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] mu buggwanjuba bwa Uganda, Patrick Baguma Atenyi.<ref>{{Cite web |last=Stephen Kalema |date=2019-09-20 |title=PROFILE: All eyes on Anita Among as Bukedea MP becomes most powerful woman politician |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20190920/77970/profile-all-eyes-on-anita-among-as-bukedea-mp-becomes-most-powerful-woman-politician.html |access-date=2022-08-16 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne ==
== Ebijuliziddwa ==
[https://trumpetnews.co.ug/2024/06/12/speaker-among-i-am-very-clever-i-finished-primary-in-3-years-i-jumped-from-p1-to-p5/ https://trumpetnews.co.ug/2024/06/12/omwogezi-mu-ndi-mugezi-nnyo-namaliriza-primary-mu-myaka-3-yabuuka-okuva-p1-okudda-p5/] [https://chimpreports.com/anita-among-i-refused-to-be-defined-by-adversity/ https://chimpreports.com/anita-mu-mu-nbagaana-okunnyonnyolwa-by-adversity/]{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [https://twitter.com/anitaamong?lang=en Anita Annet Among ku mukutu gwa Twitter]
* [https://www.facebook.com/among.anita Anita Annet Among ku mukutu gwa Facebook]
* [https://trumpetnews.co.ug/2024/06/12/speaker-among-i-am-very-clever-i-finished-primary-in-3-years-i-jumped-from-p1-to-p5/ https://trumpetnews.co.ug/2024/06/12/omwogezi-mu-mu-mugezi-nnyo-namaliriza-primary-mu-myaka-3-yabuuka-okuva-p1-okudda-p5/]
* [https://chimpreports.com/anita-among-i-refused-to-be-defined-by-adversity/ https://chimpreports.com/anita-mu-ngaanye-okunnyonnyolwa-obuzibu/]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
psl5r07kq28q5p5jidhf06kqep7lwk5
Agnes Taaka
0
7850
69474
68698
2026-08-23T10:14:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69474
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Agnes Taaka''' amanyiddwa nga '''Taaka Agnes Wejuli''' eyazaalibwa nga 3 Ogwokuna mu 1980, Munnayuganda munnabyabufuzi, akola ku nsonga z'abantu ezitali zimu era omubaka wa palamenti. Yali mubaka omukyala akiikirira [[Disitulikiti y'e Bugiri]]. Yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda, ey'ekkumu n'ey'ekkumineemu nga [[:en:Member_of_Parliament|Omubaka wa Palamenti]]. Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":02">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=170|access-date=2021-03-26|website=www.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://uganda.ohchr.org/Story/Details/11 |access-date=2021-03-28 |archive-date=2021-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615090725/https://uganda.ohchr.org/Story/Details/11 |url-status=dead }}</ref> Yali Mubaka wa Paalamenti Omukyala owa Disitulikiti y'e Bugiri okuva 2021 okutuuka mu 2026 oluvannyuma lw'okulangirirwa ng'omuwanguzi mu kulonda kwa bonna okwa pulezidenti n'ababaka ba Paalamenti mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2026-01-24|title=Busoga teachers win MP seats after four attempts|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542|access-date=2026-04-22|website=Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Agnes Taaka Wejuli Archives|url=https://www.independent.co.ug/tag/agnes-taaka-wejuli/|access-date=2021-03-26|website=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref> Yawangulwa munne Namatende Eunice mu kamyufu ka NRM mu 2025.<ref>{{Cite web |date=2026-01-24|title=Busoga teachers win MP seats after four attempts|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542|access-date=2026-04-22|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Agnes Taaka yazaalibwa nga 3 Ogwokuna 1980. Yamaliriza ebigezo by'Ekyomusanvu ku Kigulu Girls Primary school mu 1992 oluvannyuma nadda ku Bukoyo Senior Secondary School gyeyamaliririza Siniya Eyookuna naafuna satifikeeti ya [[Uganda Certificate of Education]] mu 1996. Mu 1999, Agnes yayingira esomero lya Iganga Senior Secondary School gye yamaliririza Siniya Eyoomukaaga era naafua satifikeeti ya[[Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE). Yafuna diguli esooka mu ssomo lya Arts in Social Science okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 2004. Okugatta ku eyo, mu 2007 yagenda okweyongerayo n'emisomo era naafuna satifikeeti mu Mateeka (Administrative Officers Law Course) okuva mu ttendekero ly'amateeka erya [[Law Development Centre|Law Development Center]], Kampala. <ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=170|access-date=2021-03-26|website=www.parliament.go.ug}}</ref> Mufumbo.
== Emirimu gye nga tannayingira byabufuzi ==
Wakati wa 2006 ne 2014, Agnes yali akola ng'akulaakulanya ebitundu eby'enjawulo mu gavumenti z'ebitundu mu Disitulikiti ye Bugiri, nga oluvannyuma baamukuza nebamufuula akulira okukulaakulanya ebitundu mu Bugiri Town Council gyeyakolera okuva mu 2014 okutuuka mu 2015. Okuva mu 2010 okutuuka mu 2012, yaweebwa eky'okukulira munisipaali za gavumenti z'ebitundu bya Disitulikiti ye Bugiri.<ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=170</ref> Y'akulembera ekitongole kya Taaka Agnes Wejuli Development Foundation.<ref>{{Cite web|title=Taaka Agnes - 2021 General Election - Visible Polls|url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/taaka-agnes-10152/|access-date=2021-03-26|website=visiblepolls.org|language=en}}</ref>
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Okuva mu 2016 okutuuka kati, awereza nga omubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira Konsitituweensi ya Bugiri.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=Members of UWOPA of 10th Parliament {{!}} Uganda Women Parliamentary Association |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=2021-04-18 |access-date=2021-03-26 |website=uwopa.or.ug}}</ref>Ng'omubaka wa Paalamenti, mu Paalamenti ya Uganda, Agnes aweereza ne ku kakiiko k'ebyobulimi. Asinga kwagala kuzannya muzannyo gwa kubaka n'okuzina amazina, nga kuno kw'ateeka n'okwagala okulondoola amaka agali mu mbeera embi, ebibiina mu bitundu wamu n'abavubuka.<ref name=":1" /> Yeegatta ku kibiina ekigatta abakyala abali mu palamenti (UWOPA), mu Palamenti ey'ekkumi.<ref>{{Cite web |title=Uwopa Round Table Committees {{!}} Uganda Women Parliamentary Association |url=http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020754/http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees |archive-date=2021-04-18 |access-date=2021-03-26 |website=uwopa.or.ug}}</ref>Ku kakiiko ka Uganda Women Parliamentary Association (UWOPA) aweereza ku kakiiko k'etteeka ly'ebyemirimu n'ebyenfuna akali awamu n'akadukanya embeera z'ebitundu mu ngeri y'okulaba nga bisala amagezi okulaba nga batuuka ku ntegeka ennya ezitereddwawo.<ref>https://web.archive.org/web/20210418020754/http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[Disitulikiti y'e Bugiri]]
* [[Ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement]]
* [[Omubaka wa Palamenti]]
* [[Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
* [https://twitter.com/AgnesTaaka Agnes Taaka on Twitter]
* [https://www.facebook.com/taaka.agnes.1 Agnes Taaka on Facebook]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba NRM]]
[[Category:Ba mmemba ba Palamenti Eyekkumineemu]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikti y'e Bugiri]]
[[Category:Abantu abaasomerako ku Ttendekero ly'e Makerere]]
[[Category:Bannayuganda abakazi bannabyabufuzi ab'Ekyasa Kyabiri mwekimu]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
bp9d539589bf3ujr5fo5feajf0vtq6a
69675
69474
2026-08-23T11:10:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69675
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Agnes Taaka''' amanyiddwa nga '''Taaka Agnes Wejuli''' eyazaalibwa nga 3 Ogwokuna mu 1980, Munnayuganda munnabyabufuzi, akola ku nsonga z'abantu ezitali zimu era omubaka wa palamenti. Yali mubaka omukyala akiikirira [[Disitulikiti y'e Bugiri]]. Yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda, ey'ekkumu n'ey'ekkumineemu nga [[:en:Member_of_Parliament|Omubaka wa Palamenti]]. Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":02">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=170|access-date=2021-03-26|website=www.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://uganda.ohchr.org/Story/Details/11 |access-date=2021-03-28 |archive-date=2021-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615090725/https://uganda.ohchr.org/Story/Details/11 |url-status=dead }}</ref> Yali Mubaka wa Paalamenti Omukyala owa Disitulikiti y'e Bugiri okuva 2021 okutuuka mu 2026 oluvannyuma lw'okulangirirwa ng'omuwanguzi mu kulonda kwa bonna okwa pulezidenti n'ababaka ba Paalamenti mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2026-01-24|title=Busoga teachers win MP seats after four attempts|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542|access-date=2026-04-22|website=Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Agnes Taaka Wejuli Archives|url=https://www.independent.co.ug/tag/agnes-taaka-wejuli/|access-date=2021-03-26|website=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref> Yawangulwa munne Namatende Eunice mu kamyufu ka NRM mu 2025.<ref>{{Cite web |date=2026-01-24|title=Busoga teachers win MP seats after four attempts|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542|access-date=2026-04-22|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Agnes Taaka yazaalibwa nga 3 Ogwokuna 1980. Yamaliriza ebigezo by'Ekyomusanvu ku Kigulu Girls Primary school mu 1992 oluvannyuma nadda ku Bukoyo Senior Secondary School gyeyamaliririza Siniya Eyookuna naafuna satifikeeti ya [[Uganda Certificate of Education]] mu 1996. Mu 1999, Agnes yayingira esomero lya Iganga Senior Secondary School gye yamaliririza Siniya Eyoomukaaga era naafua satifikeeti ya[[Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE). Yafuna diguli esooka mu ssomo lya Arts in Social Science okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 2004. Okugatta ku eyo, mu 2007 yagenda okweyongerayo n'emisomo era naafuna satifikeeti mu Mateeka (Administrative Officers Law Course) okuva mu ttendekero ly'amateeka erya [[Law Development Centre|Law Development Center]], Kampala. <ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=170|access-date=2021-03-26|website=www.parliament.go.ug}}</ref> Mufumbo.
== Emirimu gye nga tannayingira byabufuzi ==
Wakati wa 2006 ne 2014, Agnes yali akola ng'akulaakulanya ebitundu eby'enjawulo mu gavumenti z'ebitundu mu Disitulikiti ye Bugiri, nga oluvannyuma baamukuza nebamufuula akulira okukulaakulanya ebitundu mu Bugiri Town Council gyeyakolera okuva mu 2014 okutuuka mu 2015. Okuva mu 2010 okutuuka mu 2012, yaweebwa eky'okukulira munisipaali za gavumenti z'ebitundu bya Disitulikiti ye Bugiri.<ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=170</ref> Y'akulembera ekitongole kya Taaka Agnes Wejuli Development Foundation.<ref>{{Cite web|title=Taaka Agnes - 2021 General Election - Visible Polls|url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/taaka-agnes-10152/|access-date=2021-03-26|website=visiblepolls.org|language=en}}</ref>
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Okuva mu 2016 okutuuka kati, awereza nga omubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira Konsitituweensi ya Bugiri.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=Members of UWOPA of 10th Parliament {{!}} Uganda Women Parliamentary Association |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=2021-04-18 |access-date=2021-03-26 |website=uwopa.or.ug}}</ref>Ng'omubaka wa Paalamenti, mu Paalamenti ya Uganda, Agnes aweereza ne ku kakiiko k'ebyobulimi. Asinga kwagala kuzannya muzannyo gwa kubaka n'okuzina amazina, nga kuno kw'ateeka n'okwagala okulondoola amaka agali mu mbeera embi, ebibiina mu bitundu wamu n'abavubuka.<ref name=":1" /> Yeegatta ku kibiina ekigatta abakyala abali mu palamenti (UWOPA), mu Palamenti ey'ekkumi.<ref>{{Cite web |title=Uwopa Round Table Committees {{!}} Uganda Women Parliamentary Association |url=http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020754/http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees |archive-date=2021-04-18 |access-date=2021-03-26 |website=uwopa.or.ug}}</ref>Ku kakiiko ka Uganda Women Parliamentary Association (UWOPA) aweereza ku kakiiko k'etteeka ly'ebyemirimu n'ebyenfuna akali awamu n'akadukanya embeera z'ebitundu mu ngeri y'okulaba nga bisala amagezi okulaba nga batuuka ku ntegeka ennya ezitereddwawo.<ref>https://web.archive.org/web/20210418020754/http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[Disitulikiti y'e Bugiri]]
* [[Ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement]]
* [[Omubaka wa Palamenti]]
* [[Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
* [https://twitter.com/AgnesTaaka Agnes Taaka on Twitter]
* [https://www.facebook.com/taaka.agnes.1 Agnes Taaka on Facebook]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba NRM]]
[[Category:Ba mmemba ba Palamenti Eyekkumineemu]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikti y'e Bugiri]]
[[Category:Abantu abaasomerako ku Ttendekero ly'e Makerere]]
[[Category:Bannayuganda abakazi bannabyabufuzi ab'Ekyasa Kyabiri mwekimu]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
thmk97pl6drdcdh9lf460ywunrmce4m
Anna Ebaju Adeke
0
7856
69447
67891
2026-08-23T10:12:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69447
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anna Ebaju Adeke''' yazaalibwa 27 Ogwekkuminogumu 1991. [[:en:Uganda|Munnayuganda]],[[:en:Lawyer|munnamateeka]] era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] .
Mu kiseera kino ye [[:en:Parliament_of_Uganda|Mubaka mu Paalamenti]] owa [[:en:Soroti_District|Disitulikiti y’e Soroti]] mu Paalamenti [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|ey’ekkuminemu]] (2021–2026).<ref>{{Cite web |url=https://kampalapost.com/news/anna-adeke-battle-osegge-soroti-woman-seat-heated-2021-race |title=Archive copy |access-date=2025-10-30 |archive-date=2025-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250222174021/https://kampalapost.com/news/anna-adeke-battle-osegge-soroti-woman-seat-heated-2021-race |url-status=dead }}</ref> <ref name="2R">{{cite web |author=David Mujuni |date=20 January 2021 |title=Former Makerere Guild President Adeke Anna Ebaju Wins Soroti Woman MP Seat |url=https://campusbee.ug/news/former-makerere-guild-president-adeke-anna-ebaju-wins-soroti-woman-mp-seat/ |access-date=7 August 2021 |work=Campusbee Uganda |place=Kampala, Uganda}}</ref> Yaliko omukiise wa Paalamenti mu kifo eky’abavubuka abakyala mu ggwanga mu Paalamenti ey’ekkumi (2016–2021).<ref name="3R2">http://www.monitor.co.ug/News/National/Adeke-wins-National-Female-Youth-MP-elections/688334-3107114-1ldpe1/index.html</ref> <ref name="4R">{{cite web |author=IYLA |date=March 2016 |title=Hon. Anna Adeke Ebaju, National Female Youth Member of Parliament |url=http://www.iyla.info/adeke-2016 |access-date=8 November 2017 |work=International Young Leaders Assembly (IYLA) |location=Washington, DC |archive-date=20 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120015115/https://www.iyla.info/adeke-2016 |url-status=dead }}</ref><ref name="5R">{{Cite web |author=Patricia Lindrio |date=1 February 2017 |title=Ugandan Women Often Avoid Political Posts, But One 25-Year-Old Arises as a Superstar |url=https://globalpressjournal.com/africa/uganda/ugandan-women-often-avoid-political-posts-one-25-year-old-arises-superstar/ |access-date=7 August 2021 |work=Global Press Journal}}</ref>Yaweerezaako ng'omumyuka wa Pulezidenti wa [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] mu bitundu by’Obuvanjuba.<ref>{{cite web |last=Segawa |first=Nixon |date=13 September 2021 |title=Lukwago, Adeke Swear in to Serve as FDC Deputy Presidents |url=https://www.softpower.ug/lukwago-adeke-swear-in-to-serve-as-fdc-deputy-presidents/ |accessdate=13 September 2021 |publisher=softpower.ug}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Adeke yasomera ku Our Lady of Good Counsel Gayaza ku [[:en:O'_Level|Siniya ey'okuna]] n'oluvannyuma ku St Marys SS Kitende n'agenda mu [[:en:A'_Level|Siniya ey'omukaaga]].<ref name="6R2">{{cite web |author=POUG |date=7 November 2017 |title=Parliament of Uganda Members Of The 10th Parliament: Adeke Anna Ebaju |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=370 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20181120015211/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=370 |archive-date=20 November 2018 |access-date=7 November 2017 |work=[[Parliament of Uganda]] (POUG) |place=Kampala}}</ref> Alina [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli mu mateeka]] okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] ne [[:en:Postgraduate_Diploma_in_Legal_Practice|diguli ey'ennyongereza mu by'amateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Center|Law Development Center]].<ref name="2R" /> <ref name="6R2" /> Nga 17 Ogwokutaano 2021, Adeke yatikkirwa [[:en:Master_of_Laws|diguli ey'okubiri mu mateeka]] okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], ku lunaku lwe lumu lwe yalayira ng’omubaka wa Paalamenti ya Uganda ey’ekkuminemu (2021–2026).<ref name="7R">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/double-win-for-sworn-in-mp-adeke-as-she-graduates-with-master-s-degree-in-law-3403480</ref>
== Emirimu ==
Okuva mu 2013 okutuuka mu 2014, Adeke yaweerezaako nga akulira abayizi [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], yeesimbawo n’awangula ng'ali mu kibiina ky’eby'obufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]]. <ref name="8R">{{Cite web |url=https://www.redpepper.co.ug/why-mak-picked-adeke-for-president/ |title=Archive copy |access-date=2025-10-30 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017070348/https://redpepper.co.ug/why-mak-picked-adeke-for-president/ |url-status=dead }}</ref> Okuva mu 2015, bwe yamaliriza emisomo gye egy’amateeka, yaweebwa ekifo mu kibiina ky'abannamateeka ekiyitibwa Uganda Bar. Akola nga munamateeka mu M&K Advocates, mu Kampala.<ref name="9R">{{cite web |author=Dickens H Okello |date=2 January 2019 |title=Anna Adeke Elected Chairperson Parliament Youth Forum |url=https://chimpreports.com/anna-adeke-elected-chairperson-parliament-youth-forum/ |access-date=7 August 2021 |work=ChimpReports.com |location=Kampala, Uganda}}</ref>
Mu Gwokusatu 2016, Adeke yalondebwa nga omubaka omukyala ow'abawala mu ggwanga mu kulonda kw’eggwanga okwakolebwa mu kibuga [[:en:Hoima|Hoima]] e Bugwanjuba bwa Uganda . Mu kulonda kw’eggwanga, yeesimbawo nga talina kibiina.<ref name="3R2" /> Ng’omubaka wa Paalamenti, alwanirira okwawulwa kwa [[:en:Ministry_of_Gender,_Labour_and_Social_Development_(Uganda)|minisitule y’ekikula ky’abantu, abakozi, abavubuka n’enkulaakulana y’embeera z’abantu]], okutondawo minisitule y’abavubuka ey'etongodde. Era akola kampeyini z’okwongera ku nsimbi eziweebwa enkiiko z’abavubuka ku mitendera egy'enjawulo egy'eggwanga..<ref name="3R2" />Yali mmemba ku kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by’enfuna by’eggwanga, mu Paalamenti ey’ekkumi.<ref name="6R2" />
Mu 2019, Adeke yalondebwa ku bwa Ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti akavunanyizibwa ku nsonga z'abavubuka aka Uganda parliamentary Forum on Youth Affairs. Era yaliko minisita w’ekisiikirize avunaanyizibwa ku nsonga z’abavubuka n’abaana, era mmemba w’ekibiina ky'abakyala ekya Uganda women parliamentary association (UWOPA), mu Paalamenti ey’ekkumi (2016 - 2021).<ref name="6R2" />
[[File:Anna Ebaju Adeke.jpg|left|thumb|Anna Ebaju Adeke]]
== Emirimu emirala ==
Adeke yalabikira mu lupapula lwa ''[[:en:Vogue_Italia|Vogue Italia]]'' mu Gwomwenda 2017.<ref name="Vog2">{{Cite web |url=http://www.vogue.it/en/news/daily-news/2016/09/12/adeke-anna-abaju-uganda-byron-lars-beauty-mark/ |title=Archive copy |access-date=2025-10-30 |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123231909/https://www.vogue.it/en/news/daily-news/2016/09/12/adeke-anna-abaju-uganda-byron-lars-beauty-mark/ |url-status=dead }}</ref> Mu Gwokusatu 2017, ''The Ugandan Magazine'' yamuwandiikako mu "bakyala 10 abasinga amaanyi mu by'obufuzi bya Uganda mu 2017.<ref>http://theugandan.com.ug/list-of-the-10-most-powerful-women-in-ugandan-politics-today/</ref> Mukatoliki.<ref name="Vog2" /> Era ayagala nnyo ensonga z'ekikula ky'abantu n'abakyala<ref>{{Cite web |last=africanfeminism |date=2018-07-11 |title=WOMEN AND TAX- By Hon. Adeke Anna Ebaju |url=https://africanfeminism.com/women-and-tax-by-hon-adeke-anna-ebaju-national-female-youth-member-of-ugandan-parliament/ |access-date=2021-04-01 |website=African Feminism (AF) |language=en-US}}</ref><ref name=":02">{{Cite web |last=murami |date=2020-01-16 |title=MPs endorse campaign against sexual harassment |url=https://www.parliament.go.ug/news/3960/mps-endorse-campaign-against-sexual-harassment |access-date=2021-04-01 |website=www.parliament.go.ug |language=en}}</ref> era avumirira okukabasanya<ref>{{Cite web |last=Ssali |first=Godfrey |date=2018-04-14 |title=Uganda Parliament to probe sexual abuse in schools |url=https://www.independent.co.ug/uganda-parliament-to-probe-sexual-abuse-in-schools/ |access-date=2021-04-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref name=":02" /><ref>{{Cite web |date=2019-05-23 |title=UPFYA chairperson leads group of women activists to petition Rt. Hon. Speaker Rebecca Kadaga on sexual harassment at the workplace |url=https://www.upfya.or.ug/2019/05/upfya-chairperson-leads-a-group-of-women-activists-to-petition-rt-hon-speaker-rebecca-kadaga-on-sexual-harassment-at-workplace/ |access-date=2021-04-01 |website=UPFYA |language=en-US}}</ref> era abilwanisa nnyo,era akubiriza abakyala n'abantu bonna okwogera ku bibi ebiri mu kutulugunyizibwa,okutulugunyizibwa n'okukirwanyisa.<ref>{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |title=Parliament Committee to Investigate Sexual Abuse in Schools |url=http://ugandaradionetwork.com/story/parliament-committee-to-investigate-sexual-abuse-in-schools |access-date=2021-04-01 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref> Ono era yavaayo n'ayogera oluvannyuma lwa mubaka munne mu Paalamenti bwe yagezaako okumukabasanya ng'ali mu lugendo lwe ebweru w’eggwanga.<ref>{{Cite web |date=2021-03-10 |title=MP Anna Adeke Accuses Male Colleague of Sexual Harassment on Trip |url=https://www.vanguardnews.ug/mp-anna-adeke-accuses-male-colleague-of-sexual-harassment-on-trip/ |access-date=2021-04-01 |website=Vanguard News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=10 March 2021 |title=MP Adeke claims colleague sexually harassed her on trip |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-adeke-claims-colleague-sexually-harassed-her-on-trip--3318106 |access-date=2021-04-01 |website=Daily Monitor |language=en |archive-date=2021-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210318134354/https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-adeke-claims-colleague-sexually-harassed-her-on-trip--3318106 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-03-10 |title=Soroti MP Adeke Raises Claims of Sexual Harassment from Fellow MP |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/03/10/soroti-mp-adeke-raises-claims-of-sexual-harassment-from-fellow-mp/ |access-date=2021-04-01 |website=Daily Express News |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [https://www.howwe.biz/news/celebrity/10995/adeke-is-new-national-female-youth-mp Anne Adeke Awangudde Akalulu Ka Palamenti Y'abavubuka Abakyala mu Ggwanga]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
4kn3l7rm05tcvpu4frogcun8qj6snrl
Mary Paula Kebirungi Turyahikayo
0
7868
69385
61552
2026-08-23T09:59:38Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69385
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Paula Kebirungi Turyahikayo''' era amanyiddwa nga '''Turyahikayo Kebirungi Mary Paula''' (yazaalibwa nga 15 Gatonnya / January 1961) Munnayuganda nga munnabyabufuzi era eyasoma embeera z'abantu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |access-date=2021-04-07 |archive-date=2021-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430210929/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |url-status=dead }}</ref> Ye mubaka mu Paalamenti owa konsitityuwensi y'e Rubabo,mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] [[:en:National_Resistance_Movement|wansi w'ekibiina ki National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015121/https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.ugandadecides.com/candidate.php?id=553</ref><ref>http://dailymonitoruganda.blogspot.com/2016/02/minister-muhwezi-beaten-in-rujumbura.html</ref> Yavuganya ku kifo kino mu 2021-2026 naye n'awangulwa ng'afunye obululu 20,287.
== Ebyokusoma kwe ==
Mu 1974, yatandika okusoma mu St. Theresa Primary School era gye yatuulira ebigezo bya P7, olwo oluvannyuma ne yeegatta ku Immaculate Heart Girls Senior Secondary School era gye yatuulira [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S4]] mu 1978.<ref name=":0"/> Kyokka [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|S6]] yo yagituulira mu Kibuli S.S mu 1980. Yabeebwa ekifo mu [[:en:Makerere_University|Yunivaasite e Makerere]] n'asomayo ddiguli mu mbeera z'abantu eya Bachelor's degree of Arts in Social Sciences (Political Science, Sociology)<ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015118/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |url-status=dead }}</ref> mu mwaka 1984.<ref name=":0" /> Mu 1997, yasomayo satifikeeti mu bukulembeze oluvannyuma lwa ddiguli mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]].<ref name=":0" /> Mary era yaddayo ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] n'afunayo Dipulooma mu by'obukulembeze mu 2000 era oluvannyuma yaddayo n'asomayo ddiguli eyookubiri eya Master of Public Health Leadership mu 2009.<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga tannatandika byabufuzi ==
Yali musomesa era nga y'akulira essomo ly'Ebyafaayo ku ssomero lya Baptist High School, Mombasa, Kenya(1986-1988) ne ku Afraha High School, Nakuru, Kenya (1988-1990).<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu 1994, yeegatta ku puloogulaamu ya Africa Science Technology Exchange nga y'agikulembera oluvannyuma ne yeegatta ku Minisitule y'ebyobulamu gye yaweereza mu kuddukanya emirimu gya Minisitule egya bulijjo (1998-2004). Okuva awo, yakolako ng'amyuka akulira enzirukanya y'emirimu mu kitongole ekiddukanya emirimu gya Gavumenti ekya Public Sector(2004-2005).<ref name=":0" /> Era yakolao ng'amyuka akulira eby'emirimu mu kitongole kya Global Fund to fight AIDS, TB, Malaria (2004 - 2005). Yakolako ng'omu ku banoonyereza ku African Energy Policy Research Network, era ng'omusomsa w'essomo ly'Ebyafaayo ne Kayigansi (Geography) mu masomero gy'e Kenya.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
== ebyobufuzi ==
Okuva mu 2006 - 2021, yaweereza [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuli Paalamenti ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref><ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/turyahikayo-kebirungi-mary-paula-494/</ref> Mu 2001 yawangula eyali Minisita era aliko cansala wa Makerere University, Prof. Mondo Kagonyera, ku kifo ky'omubaka wa Rubabo Konsitityuwensi.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
Mu Paalamenti yeeyongerako obuvunaanyizibwa obulala okubukiiko bwa Paalamenti obw'enjawulo, mu bitongole bya Gavumenti eby'enjawulo ne bizinensi za Gavumenti ez'enjawulo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref>
== Ebyomunda ebimukwatako ==
Mufumbo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> By'anyumirwa mu biseera bye eby'eddembe anyumirwa okuwuliriza ennyimba ez'eddiini, okukyalira mikwano gye, okutambulako n'okukubaganya ebirowoozo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okutumbula ebyobulamu n'abavubuka abawala mu ggwanga.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:Rukungiri_District|Rukungiri District]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomunaana.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomwenda.]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
* Mary Paula Kebirungi Turyahikayo on Facebook
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
q2oyxs5tbs28d7wpatqqbwzq6h97sdm
69493
69385
2026-08-23T10:15:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69493
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Paula Kebirungi Turyahikayo''' era amanyiddwa nga '''Turyahikayo Kebirungi Mary Paula''' (yazaalibwa nga 15 Gatonnya / January 1961) Munnayuganda nga munnabyabufuzi era eyasoma embeera z'abantu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |access-date=2021-04-07 |archive-date=2021-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430210929/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |url-status=dead }}</ref> Ye mubaka mu Paalamenti owa konsitityuwensi y'e Rubabo,mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] [[:en:National_Resistance_Movement|wansi w'ekibiina ki National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015121/https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.ugandadecides.com/candidate.php?id=553</ref><ref>http://dailymonitoruganda.blogspot.com/2016/02/minister-muhwezi-beaten-in-rujumbura.html</ref> Yavuganya ku kifo kino mu 2021-2026 naye n'awangulwa ng'afunye obululu 20,287.
== Ebyokusoma kwe ==
Mu 1974, yatandika okusoma mu St. Theresa Primary School era gye yatuulira ebigezo bya P7, olwo oluvannyuma ne yeegatta ku Immaculate Heart Girls Senior Secondary School era gye yatuulira [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S4]] mu 1978.<ref name=":0"/> Kyokka [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|S6]] yo yagituulira mu Kibuli S.S mu 1980. Yabeebwa ekifo mu [[:en:Makerere_University|Yunivaasite e Makerere]] n'asomayo ddiguli mu mbeera z'abantu eya Bachelor's degree of Arts in Social Sciences (Political Science, Sociology)<ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015118/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |url-status=dead }}</ref> mu mwaka 1984.<ref name=":0" /> Mu 1997, yasomayo satifikeeti mu bukulembeze oluvannyuma lwa ddiguli mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]].<ref name=":0" /> Mary era yaddayo ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] n'afunayo Dipulooma mu by'obukulembeze mu 2000 era oluvannyuma yaddayo n'asomayo ddiguli eyookubiri eya Master of Public Health Leadership mu 2009.<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga tannatandika byabufuzi ==
Yali musomesa era nga y'akulira essomo ly'Ebyafaayo ku ssomero lya Baptist High School, Mombasa, Kenya(1986-1988) ne ku Afraha High School, Nakuru, Kenya (1988-1990).<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu 1994, yeegatta ku puloogulaamu ya Africa Science Technology Exchange nga y'agikulembera oluvannyuma ne yeegatta ku Minisitule y'ebyobulamu gye yaweereza mu kuddukanya emirimu gya Minisitule egya bulijjo (1998-2004). Okuva awo, yakolako ng'amyuka akulira enzirukanya y'emirimu mu kitongole ekiddukanya emirimu gya Gavumenti ekya Public Sector(2004-2005).<ref name=":0" /> Era yakolao ng'amyuka akulira eby'emirimu mu kitongole kya Global Fund to fight AIDS, TB, Malaria (2004 - 2005). Yakolako ng'omu ku banoonyereza ku African Energy Policy Research Network, era ng'omusomsa w'essomo ly'Ebyafaayo ne Kayigansi (Geography) mu masomero gy'e Kenya.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
== ebyobufuzi ==
Okuva mu 2006 - 2021, yaweereza [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuli Paalamenti ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref><ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/turyahikayo-kebirungi-mary-paula-494/</ref> Mu 2001 yawangula eyali Minisita era aliko cansala wa Makerere University, Prof. Mondo Kagonyera, ku kifo ky'omubaka wa Rubabo Konsitityuwensi.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
Mu Paalamenti yeeyongerako obuvunaanyizibwa obulala okubukiiko bwa Paalamenti obw'enjawulo, mu bitongole bya Gavumenti eby'enjawulo ne bizinensi za Gavumenti ez'enjawulo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref>
== Ebyomunda ebimukwatako ==
Mufumbo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> By'anyumirwa mu biseera bye eby'eddembe anyumirwa okuwuliriza ennyimba ez'eddiini, okukyalira mikwano gye, okutambulako n'okukubaganya ebirowoozo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okutumbula ebyobulamu n'abavubuka abawala mu ggwanga.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:Rukungiri_District|Rukungiri District]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomunaana.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomwenda.]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
* Mary Paula Kebirungi Turyahikayo on Facebook
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
9ely5u55w6mb4gqbljgsq4k68pdi1k8
69654
69493
2026-08-23T11:02:26Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69654
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Paula Kebirungi Turyahikayo''' era amanyiddwa nga '''Turyahikayo Kebirungi Mary Paula''' (yazaalibwa nga 15 Gatonnya / January 1961) Munnayuganda nga munnabyabufuzi era eyasoma embeera z'abantu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |access-date=2021-04-07 |archive-date=2021-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430210929/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |url-status=dead }}</ref> Ye mubaka mu Paalamenti owa konsitityuwensi y'e Rubabo,mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] [[:en:National_Resistance_Movement|wansi w'ekibiina ki National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015121/https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.ugandadecides.com/candidate.php?id=553</ref><ref>http://dailymonitoruganda.blogspot.com/2016/02/minister-muhwezi-beaten-in-rujumbura.html</ref> Yavuganya ku kifo kino mu 2021-2026 naye n'awangulwa ng'afunye obululu 20,287.
== Ebyokusoma kwe ==
Mu 1974, yatandika okusoma mu St. Theresa Primary School era gye yatuulira ebigezo bya P7, olwo oluvannyuma ne yeegatta ku Immaculate Heart Girls Senior Secondary School era gye yatuulira [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S4]] mu 1978.<ref name=":0"/> Kyokka [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|S6]] yo yagituulira mu Kibuli S.S mu 1980. Yabeebwa ekifo mu [[:en:Makerere_University|Yunivaasite e Makerere]] n'asomayo ddiguli mu mbeera z'abantu eya Bachelor's degree of Arts in Social Sciences (Political Science, Sociology)<ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015118/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |url-status=dead }}</ref> mu mwaka 1984.<ref name=":0" /> Mu 1997, yasomayo satifikeeti mu bukulembeze oluvannyuma lwa ddiguli mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]].<ref name=":0" /> Mary era yaddayo ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] n'afunayo Dipulooma mu by'obukulembeze mu 2000 era oluvannyuma yaddayo n'asomayo ddiguli eyookubiri eya Master of Public Health Leadership mu 2009.<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga tannatandika byabufuzi ==
Yali musomesa era nga y'akulira essomo ly'Ebyafaayo ku ssomero lya Baptist High School, Mombasa, Kenya(1986-1988) ne ku Afraha High School, Nakuru, Kenya (1988-1990).<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu 1994, yeegatta ku puloogulaamu ya Africa Science Technology Exchange nga y'agikulembera oluvannyuma ne yeegatta ku Minisitule y'ebyobulamu gye yaweereza mu kuddukanya emirimu gya Minisitule egya bulijjo (1998-2004). Okuva awo, yakolako ng'amyuka akulira enzirukanya y'emirimu mu kitongole ekiddukanya emirimu gya Gavumenti ekya Public Sector(2004-2005).<ref name=":0" /> Era yakolao ng'amyuka akulira eby'emirimu mu kitongole kya Global Fund to fight AIDS, TB, Malaria (2004 - 2005). Yakolako ng'omu ku banoonyereza ku African Energy Policy Research Network, era ng'omusomsa w'essomo ly'Ebyafaayo ne Kayigansi (Geography) mu masomero gy'e Kenya.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
== ebyobufuzi ==
Okuva mu 2006 - 2021, yaweereza [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuli Paalamenti ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref><ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/turyahikayo-kebirungi-mary-paula-494/</ref> Mu 2001 yawangula eyali Minisita era aliko cansala wa Makerere University, Prof. Mondo Kagonyera, ku kifo ky'omubaka wa Rubabo Konsitityuwensi.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
Mu Paalamenti yeeyongerako obuvunaanyizibwa obulala okubukiiko bwa Paalamenti obw'enjawulo, mu bitongole bya Gavumenti eby'enjawulo ne bizinensi za Gavumenti ez'enjawulo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref>
== Ebyomunda ebimukwatako ==
Mufumbo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> By'anyumirwa mu biseera bye eby'eddembe anyumirwa okuwuliriza ennyimba ez'eddiini, okukyalira mikwano gye, okutambulako n'okukubaganya ebirowoozo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okutumbula ebyobulamu n'abavubuka abawala mu ggwanga.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:Rukungiri_District|Rukungiri District]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomunaana.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomwenda.]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
* Mary Paula Kebirungi Turyahikayo on Facebook
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
0h34p1hneqog1pfl2582dcjfoularbm
69709
69654
2026-08-23T11:12:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69709
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Paula Kebirungi Turyahikayo''' era amanyiddwa nga '''Turyahikayo Kebirungi Mary Paula''' (yazaalibwa nga 15 Gatonnya / January 1961) Munnayuganda nga munnabyabufuzi era eyasoma embeera z'abantu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |access-date=2021-04-07 |archive-date=2021-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430210929/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=230 |url-status=dead }}</ref> Ye mubaka mu Paalamenti owa konsitityuwensi y'e Rubabo,mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] [[:en:National_Resistance_Movement|wansi w'ekibiina ki National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015121/https://www.mpscanug.com/profile/turyahikayo-kebirungi-mary-paula/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.ugandadecides.com/candidate.php?id=553</ref><ref>http://dailymonitoruganda.blogspot.com/2016/02/minister-muhwezi-beaten-in-rujumbura.html</ref> Yavuganya ku kifo kino mu 2021-2026 naye n'awangulwa ng'afunye obululu 20,287.
== Ebyokusoma kwe ==
Mu 1974, yatandika okusoma mu St. Theresa Primary School era gye yatuulira ebigezo bya P7, olwo oluvannyuma ne yeegatta ku Immaculate Heart Girls Senior Secondary School era gye yatuulira [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S4]] mu 1978.<ref name=":0"/> Kyokka [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|S6]] yo yagituulira mu Kibuli S.S mu 1980. Yabeebwa ekifo mu [[:en:Makerere_University|Yunivaasite e Makerere]] n'asomayo ddiguli mu mbeera z'abantu eya Bachelor's degree of Arts in Social Sciences (Political Science, Sociology)<ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |access-date=2021-04-07 |archive-date=2023-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231015015118/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8819:cover-story-women-who-fear-no-man |url-status=dead }}</ref> mu mwaka 1984.<ref name=":0" /> Mu 1997, yasomayo satifikeeti mu bukulembeze oluvannyuma lwa ddiguli mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]].<ref name=":0" /> Mary era yaddayo ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] n'afunayo Dipulooma mu by'obukulembeze mu 2000 era oluvannyuma yaddayo n'asomayo ddiguli eyookubiri eya Master of Public Health Leadership mu 2009.<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga tannatandika byabufuzi ==
Yali musomesa era nga y'akulira essomo ly'Ebyafaayo ku ssomero lya Baptist High School, Mombasa, Kenya(1986-1988) ne ku Afraha High School, Nakuru, Kenya (1988-1990).<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu 1994, yeegatta ku puloogulaamu ya Africa Science Technology Exchange nga y'agikulembera oluvannyuma ne yeegatta ku Minisitule y'ebyobulamu gye yaweereza mu kuddukanya emirimu gya Minisitule egya bulijjo (1998-2004). Okuva awo, yakolako ng'amyuka akulira enzirukanya y'emirimu mu kitongole ekiddukanya emirimu gya Gavumenti ekya Public Sector(2004-2005).<ref name=":0" /> Era yakolao ng'amyuka akulira eby'emirimu mu kitongole kya Global Fund to fight AIDS, TB, Malaria (2004 - 2005). Yakolako ng'omu ku banoonyereza ku African Energy Policy Research Network, era ng'omusomsa w'essomo ly'Ebyafaayo ne Kayigansi (Geography) mu masomero gy'e Kenya.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
== ebyobufuzi ==
Okuva mu 2006 - 2021, yaweereza [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuli Paalamenti ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref><ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/turyahikayo-kebirungi-mary-paula-494/</ref> Mu 2001 yawangula eyali Minisita era aliko cansala wa Makerere University, Prof. Mondo Kagonyera, ku kifo ky'omubaka wa Rubabo Konsitityuwensi.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
Mu Paalamenti yeeyongerako obuvunaanyizibwa obulala okubukiiko bwa Paalamenti obw'enjawulo, mu bitongole bya Gavumenti eby'enjawulo ne bizinensi za Gavumenti ez'enjawulo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref>
== Ebyomunda ebimukwatako ==
Mufumbo.<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> By'anyumirwa mu biseera bye eby'eddembe anyumirwa okuwuliriza ennyimba ez'eddiini, okukyalira mikwano gye, okutambulako n'okukubaganya ebirowoozo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okutumbula ebyobulamu n'abavubuka abawala mu ggwanga.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:Rukungiri_District|Rukungiri District]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomunaana.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda eyoomwenda.]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
* Mary Paula Kebirungi Turyahikayo on Facebook
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
gqx0xgk3w9h7le8a5gdqgq58eg505zi
Christine Tubo Nakwang
0
7870
69476
61596
2026-08-23T10:14:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69476
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Christine Nakwang Tubo''' n'era amanyiddwa nga '''Christine Tubo Nakwang''' munnayuganda, munnabyabufuzi nga mu kiseera kino ye mubaka omukyala akiikirira disitulikiti [[Kaabong|y’e Kaabong]] . Christine yali omu ku bakiise b’ekibiina [[National Resistance Movement|kya National Resistance Movement]] (NRM) mu kulonda okwaddibwamu okwa 2021 okwaliwo kubanga Rose Lily Akello eyali omukyala akiikirira disitulikiti [[Kaabong|y’e Kaabong]] yasalawo okukiikirira disitulikiti y’e [[Karenga]] eyakutulwa ku disitulikiti y’e Kaabong. Yasunsulwa okuva ku Fadouta Ahmed ne Agnes Napio nga nabo baali wansi wa [[ttiketi]] ya NRM <ref name=":0" /> [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|.]] Nakwang yali avuaganya ne Judith Adyak Nalibe eyava mu lwokaano ku bigambibwa nti yafuna obuwagizi butono okuva mu kibiina kye . Obwetaavu bw’okutumbula obuweereza bw'ebyenjigiriza n’ebyobulamu mu disitulikiti y’e Kaabong bwateekebwa ku lukalala ng’ebigendererwa ebikulu eby'omubaka wa palamenti omupya omulonde Christine Tubo Nakwang .
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Christine yazaalibwa nga 7 Omwezi ogwekkuminoogumu 1967 mu disitulikiti [[Kaabong|y’e Kaabong]] . Mubazi wa bitabo [[omutendeke]]. <ref>{{Cite web |title=Nakwanga Christine Tubo |url=https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731050243/https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |archive-date=31 July 2021 |access-date=11 March 2021 |website=Nettech Reliable Media}}</ref> Olugendo lwe olw'ebyenjigiriza yalutandikira ku ssomero lya Komukuny Girls, ku mutendera gwa pulayimale gye yafunira satifikeeti ey'ebibuuzo ebimaliriza omutendera gwa pulayimale mu 1982, olwo n’agenda mu ssomero lya siniya erya Kangole Girls Secondary School gye yafunira satifikeeti ey'ebibuuzo ebimaliriza omutendera gwa siniya eyokuna [[U.C.E]] mu 1986. Oluvannyuma, yeegatta ku ssomero lya siniya erya Moroto High school okusomerera satifikeeti emaliriza siniya eyomukaaga [[U.A.C.E]] mu 1989.Yeegatta ku [[yunivasite y'e Nkumba]] okufuna dipuloma eya waggulu mu kubala ebitabo mu 1992.Ku nkomerero yagenda ku [[yunivasite ya Kampala International University]] gye yafunira [[ddiguli esooka]] mu [[nzirukanya ya zi bbisinensi]] (BBA) mu 2006. <ref name=":1">{{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}</ref>
== Emirimu gye ==
Christine yatandika emirimu gye ng'omusomesa ku ssomero lya Komukuny boys primary School nga kwotadde ne n'erya siniya erya Kaabong [[senior Secondary]] School.Yafuuka akola ng’omumyuka w’omukulu w’essomero mu Kangole Girls SS mu 1990, okuva mu 1993 okutuuka mu 1994 yali mukwasi wa sente ku kitongole ky'obukatuliki ekigula ebintu eky'e Moroto . Mu 1995, yafuuka omukuumi wa sitoowa mu ofiisi ya Oxfam GB Kotido Field, olwo n’afuuka omuwanika ku kitongole kya Dodoth Agro-pastoralist development Organization, yagenda mu maasoneyeegatta ku kkampuni enzimbi eya Terra Firma Construction Company ng'addukanya emirimu <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=2021-03-31 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> mu kiseera kye kimu ng'aweereza nga kansala wa LC5 owa disitulikiti y’e Kaabong okuva mu 1996 okutuuka mu 2000. Yafuuka omubaka wa palamenti owa disitulikiti y'e Kabong okuva mu 2001 okutuuka mu 2011. <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=14 March 2021 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Yafuuka mmemba ku kakiiko k’obuweereza aka disitulikiti y’e Kaabong mu 2012–2015 era n’addamu okufuuka omubaka wa paalamenti okuva mu Mwezi ogwomenda 2019 okutuusa 2021 <ref name=":1">{{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Christine yatandika olugendo lwe olw'ebyobufuzi nga kansala wa LC5 mu [[Kaabong (disitulikit)|disitulikiti y'e Kaabong]] okuva mu 1996 okutuuka mu 2000. <ref name=":1">{{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}</ref> Yawangula okulonda kwa 2006 okw'omubaka omukyala akiika owa palamenti kweyali avuganyizaamu ku bwa namunigina . Mu kulonda kwa 2006, Akello Lucy yawaabira Christine mu kkooti engeri gy'atali mumativu n’ebyava mu kulonda kwa 2006. Kino kyaleetera Christine okuteekebwa ebbali ku ky'okukubeera omubaka wa palamenti omukyala era ukuddamu okulonda ne kukolebwa okusinziira ku tteeka era Akello Lucy n’afuuka omubaka omukyala owa Palamenti owa disitulikiti y’e Kaabong mu 2017. Akello Lucy bwe yasalawo okukiikirira [[disitulikiti y'e Karenga]], yaleka ekifo kyereere era kino kyavaako okutegeke okuddamu okulonda mu 2019 <ref>{{Cite web |last=cwelikhe |date=30 September 2019 |title=District Woman Member of Parliament, Kaabong |url=https://www.ec.or.ug/election/district-woman-member-parliament-kaabong |access-date=14 March 2021 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref> Christine gye yasunsulibwa n'afuuka omubaka omukyala owa paalamenti. Yayongera okuvuganya ku kifo kye kimu mu kulonda okwakaggwa mu 2021 ng’omukwasi wa bendera ya [[National Resistance Movement|NRM]] kweyavaamu ng’omuwanguzi. Mu kiseera kino aweereza ng'omubaka wa paalamwenti omukyala akiikirira disitulikiti y'e Kaabong .
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Lucy Akello|Lucy Akello, omuwandiisi w’ebitabo]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Olukalala lw'ababaka aba paalamenti ey'ekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite news|title=Race for Kaabong Woman Mp takes shape as FDC, NRM lock horns|work=VanguardNews|url=https://www.vanguardnews.ug/race-for-kaabong-woman-mp-takes-shape-as-fdc-nrm-lock-horns/|access-date=11 March 2021}}
# {{Cite web |title=Nakwanga Christine Tubo |url=https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731050243/https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |archive-date=31 July 2021 |access-date=11 March 2021 |website=Nettech Reliable Media}}
# {{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=2021-03-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=2021-03-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite news|date=20 July 2019|title=Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District|work=Daily Monitor|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512|access-date=14 March 2021}}
# {{Cite web |last=cwelikhe |date=30 September 2019 |title=District Woman Member of Parliament, Kaabong |url=https://www.ec.or.ug/election/district-woman-member-parliament-kaabong |access-date=14 March 2021 |website=Electoral Commission |language=en}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
32lqhvg167y3xmzluq5u1ry2i5cmxq9
69563
69476
2026-08-23T10:29:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69563
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Christine Nakwang Tubo''' n'era amanyiddwa nga '''Christine Tubo Nakwang''' munnayuganda, munnabyabufuzi nga mu kiseera kino ye mubaka omukyala akiikirira disitulikiti [[Kaabong|y’e Kaabong]] . Christine yali omu ku bakiise b’ekibiina [[National Resistance Movement|kya National Resistance Movement]] (NRM) mu kulonda okwaddibwamu okwa 2021 okwaliwo kubanga Rose Lily Akello eyali omukyala akiikirira disitulikiti [[Kaabong|y’e Kaabong]] yasalawo okukiikirira disitulikiti y’e [[Karenga]] eyakutulwa ku disitulikiti y’e Kaabong. Yasunsulwa okuva ku Fadouta Ahmed ne Agnes Napio nga nabo baali wansi wa [[ttiketi]] ya NRM <ref name=":0" /> [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|.]] Nakwang yali avuaganya ne Judith Adyak Nalibe eyava mu lwokaano ku bigambibwa nti yafuna obuwagizi butono okuva mu kibiina kye . Obwetaavu bw’okutumbula obuweereza bw'ebyenjigiriza n’ebyobulamu mu disitulikiti y’e Kaabong bwateekebwa ku lukalala ng’ebigendererwa ebikulu eby'omubaka wa palamenti omupya omulonde Christine Tubo Nakwang .
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Christine yazaalibwa nga 7 Omwezi ogwekkuminoogumu 1967 mu disitulikiti [[Kaabong|y’e Kaabong]] . Mubazi wa bitabo [[omutendeke]]. <ref>{{Cite web |title=Nakwanga Christine Tubo |url=https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731050243/https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |archive-date=31 July 2021 |access-date=11 March 2021 |website=Nettech Reliable Media}}</ref> Olugendo lwe olw'ebyenjigiriza yalutandikira ku ssomero lya Komukuny Girls, ku mutendera gwa pulayimale gye yafunira satifikeeti ey'ebibuuzo ebimaliriza omutendera gwa pulayimale mu 1982, olwo n’agenda mu ssomero lya siniya erya Kangole Girls Secondary School gye yafunira satifikeeti ey'ebibuuzo ebimaliriza omutendera gwa siniya eyokuna [[U.C.E]] mu 1986. Oluvannyuma, yeegatta ku ssomero lya siniya erya Moroto High school okusomerera satifikeeti emaliriza siniya eyomukaaga [[U.A.C.E]] mu 1989.Yeegatta ku [[yunivasite y'e Nkumba]] okufuna dipuloma eya waggulu mu kubala ebitabo mu 1992.Ku nkomerero yagenda ku [[yunivasite ya Kampala International University]] gye yafunira [[ddiguli esooka]] mu [[nzirukanya ya zi bbisinensi]] (BBA) mu 2006. <ref name=":1">{{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}</ref>
== Emirimu gye ==
Christine yatandika emirimu gye ng'omusomesa ku ssomero lya Komukuny boys primary School nga kwotadde ne n'erya siniya erya Kaabong [[senior Secondary]] School.Yafuuka akola ng’omumyuka w’omukulu w’essomero mu Kangole Girls SS mu 1990, okuva mu 1993 okutuuka mu 1994 yali mukwasi wa sente ku kitongole ky'obukatuliki ekigula ebintu eky'e Moroto . Mu 1995, yafuuka omukuumi wa sitoowa mu ofiisi ya Oxfam GB Kotido Field, olwo n’afuuka omuwanika ku kitongole kya Dodoth Agro-pastoralist development Organization, yagenda mu maasoneyeegatta ku kkampuni enzimbi eya Terra Firma Construction Company ng'addukanya emirimu <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=2021-03-31 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> mu kiseera kye kimu ng'aweereza nga kansala wa LC5 owa disitulikiti y’e Kaabong okuva mu 1996 okutuuka mu 2000. Yafuuka omubaka wa palamenti owa disitulikiti y'e Kabong okuva mu 2001 okutuuka mu 2011. <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=14 March 2021 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Yafuuka mmemba ku kakiiko k’obuweereza aka disitulikiti y’e Kaabong mu 2012–2015 era n’addamu okufuuka omubaka wa paalamenti okuva mu Mwezi ogwomenda 2019 okutuusa 2021 <ref name=":1">{{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Christine yatandika olugendo lwe olw'ebyobufuzi nga kansala wa LC5 mu [[Kaabong (disitulikit)|disitulikiti y'e Kaabong]] okuva mu 1996 okutuuka mu 2000. <ref name=":1">{{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}</ref> Yawangula okulonda kwa 2006 okw'omubaka omukyala akiika owa palamenti kweyali avuganyizaamu ku bwa namunigina . Mu kulonda kwa 2006, Akello Lucy yawaabira Christine mu kkooti engeri gy'atali mumativu n’ebyava mu kulonda kwa 2006. Kino kyaleetera Christine okuteekebwa ebbali ku ky'okukubeera omubaka wa palamenti omukyala era ukuddamu okulonda ne kukolebwa okusinziira ku tteeka era Akello Lucy n’afuuka omubaka omukyala owa Palamenti owa disitulikiti y’e Kaabong mu 2017. Akello Lucy bwe yasalawo okukiikirira [[disitulikiti y'e Karenga]], yaleka ekifo kyereere era kino kyavaako okutegeke okuddamu okulonda mu 2019 <ref>{{Cite web |last=cwelikhe |date=30 September 2019 |title=District Woman Member of Parliament, Kaabong |url=https://www.ec.or.ug/election/district-woman-member-parliament-kaabong |access-date=14 March 2021 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref> Christine gye yasunsulibwa n'afuuka omubaka omukyala owa paalamenti. Yayongera okuvuganya ku kifo kye kimu mu kulonda okwakaggwa mu 2021 ng’omukwasi wa bendera ya [[National Resistance Movement|NRM]] kweyavaamu ng’omuwanguzi. Mu kiseera kino aweereza ng'omubaka wa paalamwenti omukyala akiikirira disitulikiti y'e Kaabong .
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Lucy Akello|Lucy Akello, omuwandiisi w’ebitabo]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Olukalala lw'ababaka aba paalamenti ey'ekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite news|title=Race for Kaabong Woman Mp takes shape as FDC, NRM lock horns|work=VanguardNews|url=https://www.vanguardnews.ug/race-for-kaabong-woman-mp-takes-shape-as-fdc-nrm-lock-horns/|access-date=11 March 2021}}
# {{Cite web |title=Nakwanga Christine Tubo |url=https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731050243/https://nrm.co.ug/staff/nakwang-christine-tubo/ |archive-date=31 July 2021 |access-date=11 March 2021 |website=Nettech Reliable Media}}
# {{Cite web |title=parliament of uganda Members of the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153238/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |archive-date=29 April 2021 |access-date=10 March 2021 |website=parliament}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=2021-03-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=550 |access-date=2021-03-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite news|date=20 July 2019|title=Kaabong District Woman MP crosses to newly created Karenga District|work=Daily Monitor|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512|access-date=14 March 2021}}
# {{Cite web |last=cwelikhe |date=30 September 2019 |title=District Woman Member of Parliament, Kaabong |url=https://www.ec.or.ug/election/district-woman-member-parliament-kaabong |access-date=14 March 2021 |website=Electoral Commission |language=en}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
1pyg8znhomfngpze2vf867w8ubjp8sa
Norah Bigirwa-Nyendwoha
0
7872
69478
61325
2026-08-23T10:14:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69478
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Norah Bigirwa|birth_date={{birth date and age|df=y|1968|10|19}}|nationality=Ugandan|citizenship=Ugandan|occupation=Politician|title=Member of parliament}}
[[File:Bigirwa Norah Nyendwoha.jpg|thumb|Bigirwa Norah Nyendwoha]]
'''Norah Bigirwa'''
'''Yazaalibwa nga:''' 19 October 1968
'''Eggwanga:''' [[Munnayuganda]]
'''Obutuuze:''' [[Munnayuganda]]
'''Obukulu:''' Munnabyabufuzi
'''Ekifo:''' Mmemba wa Paalamenti
'''Norah Bigirwa-Nyendwoha''' (Yazaalibwa nga 19 Ogwekkumi / October 1968) Munnayuganda ate nga mubaka Omukazi mu Paalamenti. Mu 2016, Yalondebwa ng'omubaka Omukazi akiikirira [[Buliisa (disitulikit)|Disitulikii Buliisa]]. [[:en:2021_Ugandan_general_election|Mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021]] yaddamu okulondebwa akiikirire ekitundu kye kimu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=350 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427175727/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=350 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tag/norah-bigirwa-nyendwoha/</ref>
Mmemba w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=2803</ref>
== Ebyokusoma kwe ==
Mu 1992, Norah yatikkirwa Dipulooma mu byabizinensi (Business Studies) mu ttendekero lya National College of Business Studies erisangibwa e [[:en:Nakawa|Nakawa]].
Mu 1995, yatikkirwa era n'afuna satifikeeti mu by'okubala ebitabo (Accounting Technician Certificate) okuva ku ttendekero lya Uganda Management Institute. Era mu ttendekerolye limu gye yatikkirwa Dipulooma mu ssomo ly'ebyenfuna (Finance Officers Diploma) nga wayiseewo emyaka ena (4).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=350 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427175727/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=350 |url-status=dead }}</ref>
Mu 2003, yatikkirwa Ddiguli esooka mu [[:en:Ndejje_University|Ndejje University]] ng'afuna [[:en:Bachelor's_degree|Ddiguli mu kuddukanya bizinensi (bachelor's degree of Business Administration)]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=350 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427175727/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=350 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.internationalconservation.org/publications/caucus-lists/uptcc.pdf</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
{| class="wikitable"
!Omulimu
!Ekitongole
!Ekiseera mwe yakolerayo
|-
|Mumyuka wa maneja
|A&M Executive Cleaning Services
|2012-2015
|-
|Omubazi w'ebitabo (omukuukuutivu)
|Uganda Wildlife Authority
|2003 - 2010
|-
|Omubeezi w'omubazi w'ebitabo
|District Health Services Project, Mukono District
|1994-2003
|}
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu.]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
29b27pir1no3u5qul614sb0b8o63eyl
Juliet Kyinyamatama Suubi
0
7873
69470
61362
2026-08-23T10:13:53Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69470
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=SUUBI JULIET KYINYAMATAMA|nationality=Ugandan|citizenship=Ugandan|alma_mater=Uganda Christian University
University of Geneva|years_active=2011-todate|title=Member of Parliament}}
SUUBI JULIET KYINYAMATAMA
'''Obuzaale''' [[Munnayuganda]]
'''Obutuuze''' [[Munnayuganda]]
'''Gye yasomera''': [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], [[:en:University_of_Geneva|University of Geneva]]
'''Emyaka mw'akyaakidde:''' 2011 - okutuusa leero
'''Ekifo:''' Mmemba wa Paalamenti
'''Juliet Kyinyamatama Suubi''' '''('''yazaalibwa nga 22 Ogwekkumineebiri / December 1988) [[Munnayuganda]], munnabyabufuzi era nga [[:en:Member_of_parliament|mmemba wa Paalamenti]]. Mu 2011, yalondebwa okubeera omubaka omukazi owa [[:en:Rakai_District|Disitulikiti y'e Rakai]] mu Paalamenti ya Uganda, n'addamu okulondebwa mu kifo kye kimu [[:en:2016_Ugandan_general_election|mu kulonda kwa bonna okwa 2016]] era bwe yeesimbawo omulundi ogwokusatu ku kifo kye kimu yalondebwa [[:en:2021_Ugandan_general_election|mu kwa 2021]] n'addayo mu Paalamenti ng'omubaka omukazi owa Disitulikiti y'e Rakai mu Paalamenti ya Uganda.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tag/juliet-kyinyamatama/</ref>
Yavuganya ku [[:en:Independent_politician|bwannamunigina]] oluvannyuma lw'okuwangulwa mu kamufu k'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/losers-in-nrm-polls-vow-to-return-as-independents-1934442</ref>
== Ebyobuyigirize bwe ==
Yatuulira ebigezo bye ebya Pulayimale (PLE) mu Ronald Ruta [[:en:Primary_school|Primary School]] e [[:en:Lyantonde_District|Lyantonde mu 2001]]. Mu 2005 yatuula [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S4]] ye ku ssomero lya Valley College erisangibwa e [[:en:Bushenyi|Bushenyi]], era ng'eno gye yatuulira n'[[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|ebya S6]] mu 2008.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref> Mu 2012 yatikkirwa Ddiguli ye esooka eya [https://web.archive.org/web/20210512230851/https://www.vu.ac.ug/undergraduate/humanities-and-social-sciences/programme/bachelor-social-work-and-social Bachelor's degree of Social Work and Social Administration] ku [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]]. Oluvannyuma yasoma satifikeeti mu byobulamu eya [[:en:Global_health|Global Health]] okuva mu [[:en:University_of_Geneva|University of Geneva]] mu 2013 .<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala bw'akoze ==
{| class="wikitable"
!Obuvunaanyizibwa
!Ekitongole
!Ebbanga mwe yakolerayo
|-
|Maneja mu kuddukanya emirimu gy'okuyamba abanaku
|Partners in Health
|2013-2014
|-
|Mubeezi wa Maneja
|Partners in Health
|2012-2013
|-
|Mmemba wa Paalamenti
|Paalamenti ya Uganda
|2011 okutiisa leero
|}
== Laba na bino ==
* [[:en:Independent_politician|Independent politician]]
* [[:en:Rakai_District|Rakai district]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Ezenyongeza ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]<br /><br />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ludr921ua9cxsiroprr3a3rq5zhqeal
69680
69470
2026-08-23T11:11:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69680
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=SUUBI JULIET KYINYAMATAMA|nationality=Ugandan|citizenship=Ugandan|alma_mater=Uganda Christian University
University of Geneva|years_active=2011-todate|title=Member of Parliament}}
SUUBI JULIET KYINYAMATAMA
'''Obuzaale''' [[Munnayuganda]]
'''Obutuuze''' [[Munnayuganda]]
'''Gye yasomera''': [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], [[:en:University_of_Geneva|University of Geneva]]
'''Emyaka mw'akyaakidde:''' 2011 - okutuusa leero
'''Ekifo:''' Mmemba wa Paalamenti
'''Juliet Kyinyamatama Suubi''' '''('''yazaalibwa nga 22 Ogwekkumineebiri / December 1988) [[Munnayuganda]], munnabyabufuzi era nga [[:en:Member_of_parliament|mmemba wa Paalamenti]]. Mu 2011, yalondebwa okubeera omubaka omukazi owa [[:en:Rakai_District|Disitulikiti y'e Rakai]] mu Paalamenti ya Uganda, n'addamu okulondebwa mu kifo kye kimu [[:en:2016_Ugandan_general_election|mu kulonda kwa bonna okwa 2016]] era bwe yeesimbawo omulundi ogwokusatu ku kifo kye kimu yalondebwa [[:en:2021_Ugandan_general_election|mu kwa 2021]] n'addayo mu Paalamenti ng'omubaka omukazi owa Disitulikiti y'e Rakai mu Paalamenti ya Uganda.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tag/juliet-kyinyamatama/</ref>
Yavuganya ku [[:en:Independent_politician|bwannamunigina]] oluvannyuma lw'okuwangulwa mu kamufu k'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/losers-in-nrm-polls-vow-to-return-as-independents-1934442</ref>
== Ebyobuyigirize bwe ==
Yatuulira ebigezo bye ebya Pulayimale (PLE) mu Ronald Ruta [[:en:Primary_school|Primary School]] e [[:en:Lyantonde_District|Lyantonde mu 2001]]. Mu 2005 yatuula [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S4]] ye ku ssomero lya Valley College erisangibwa e [[:en:Bushenyi|Bushenyi]], era ng'eno gye yatuulira n'[[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|ebya S6]] mu 2008.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref> Mu 2012 yatikkirwa Ddiguli ye esooka eya [https://web.archive.org/web/20210512230851/https://www.vu.ac.ug/undergraduate/humanities-and-social-sciences/programme/bachelor-social-work-and-social Bachelor's degree of Social Work and Social Administration] ku [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]]. Oluvannyuma yasoma satifikeeti mu byobulamu eya [[:en:Global_health|Global Health]] okuva mu [[:en:University_of_Geneva|University of Geneva]] mu 2013 .<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |access-date=2021-04-08 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107102502/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=167 |url-status=dead }}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala bw'akoze ==
{| class="wikitable"
!Obuvunaanyizibwa
!Ekitongole
!Ebbanga mwe yakolerayo
|-
|Maneja mu kuddukanya emirimu gy'okuyamba abanaku
|Partners in Health
|2013-2014
|-
|Mubeezi wa Maneja
|Partners in Health
|2012-2013
|-
|Mmemba wa Paalamenti
|Paalamenti ya Uganda
|2011 okutiisa leero
|}
== Laba na bino ==
* [[:en:Independent_politician|Independent politician]]
* [[:en:Rakai_District|Rakai district]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Ezenyongeza ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]<br /><br />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
kucfkqv3pjanlrsb2u3u6aim4h4ntha
Janet Museveni
0
7883
69453
68823
2026-08-23T10:12:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69453
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Museveni Janet Kataaha.jpg|thumb|Museveni Janet Kataaha.jpg]]
'''Janet Kainembabazi Museveni''' era amanyiddwa nga Janet Kataaha Museveni (yazaalibwa nga 24 Ogwomukaaga 1948), nga munnabyabufuzi Omunayuganda, nga abadde o[[:en:First_Lady|mukyala wa pulezidenti]] wa [[:en:Uganda|Uganda]] okuviira ddala mu 1986. Mukyala eyafumbirwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni,]] nga bano balina abaana bana.
Abadde Minisita wa Kabineeti avunaanyizibwa ku Byenjigiriza N'ebyemizannyo mu Kabineeti ya Uganda, okuva nga 6 Ogwomukaaga mu 2016, mu Paalamenti ey'ekkumi n'emu n'eyekkumi n'ebbiri eza Uganda.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 "Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle"]. ''Monitor''. 26 May 2026. Retrieved 27 May 2026.</ref> Nga wadde obuyigirize bwe buliko akabuzibwa, oluvannyuma yattikirwa ddiguli eyookubiri eya Masters Art in Organisational Leadership and Management ku Yunivasite ya Uganda Christian University, Mukono nga 30 Ogwekkumi 2015.<ref>https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/news/headlines/3693-janets-degree-is-questioned |access-date=2024-04-05 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017100355/https://www.observer.ug/news/headlines/3693-janets-degree-is-questioned |url-status=dead }}</ref> Yawerezaako nga Minisita avunaanyizibwa ku nsonga z'e Karamoja mu kabineeti ya Uganda okuva nga 27 Ogwokutaano, okutuuka nga 6 Ogwomukaaga mu 2016.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20141211084313/http://newvision.co.ug/D/8/12/755941</ref> Yawerezaako nga Omubaka wa Paalamenti Omulonde eyakiikirirako essaza lya Ruhaama mu Disitulikiti ye [[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo]] wakati wa 2011 ne 2016. Yafulumya ebimukwatako, Olugendo lw'obulamu bwange (''My Life's Journey)'', mu 2011.<ref name="mon---itor">http://www.monitor.co.ug/News/Insight/-/688338/1226382/-/rn0jyf/-/index.html</ref><ref name="ne-wvisi-on">https://web.archive.org/web/20150225182721/http://www.newvision.co.ug/D/8/26/759254</ref>[[File:Yoweri_Kaguta_Museveni_with_Obamas.jpg|thumb|Janet Museveni ne Yoweri Kaguta Museveni nga bali ne Barrack Obama ne mukyala we Mitchelle Obama]]
== Obulamu bwe n'obufumbo ==
Janet Kainembabazi Kataaha yazaalibwa mu saza lya Kajarra mu Disitulikiti ye Ntungamo<ref>https://janetmuseveni.org/biography/</ref> nga bazadde be yeeyali Edward Birori ne Mrs. Mutesi. Yasomera ku Kyamate Primary School wamu ne Bweranyangi Girls' Senior Secondary School mu Uganda. Yatikirwa ne Diguli ey'okubiri mu By'enjigiriza mu by'okutegeka obukulembezze wamu n'okubudukanya nga 30 Ogwegumi mu 2015 okuva ku Uganda Christian University.<ref>https://campusbee.ug/news/top-10-prominent-ucu-alumnus/</ref>
Janet Museveni yagenda mu buwangaguse mu 1971 olw'okubeeta nga baali banyagulula eby'amaguzi okuva ku bantu ba Uganda mu kaseera k'olutalo olw'omunda, Idi Amin bweyavirako obukulembezze bwa Milton Obote okugwa nga akozesa amagye okumuwamba. Yafumbirwa Yoweri Museveni imu Gwomunaana miu 1973.<ref name="Butagira2010">http://allafrica.com/stories/201005240504.html</ref> Obukulembezze bwa Idi Amin webwali buvudde mu buyinza mu Gwokuna mu 1979, yakomawo mu Uganda okuva e Tanzania gyeyali abeera mu buwangaguse ne bbaawe .
Mu Gwokubiri mu 1981, Yoweri Museveni yatongoza olutalo lw'obuyekera ku gavumenti ya Obote, Janet Museveni n'abaana bbe basengula nebagenda e [[:en:Nairobi|Nairobi]], mu ggwanga lye [[:en:Kenya|Kenya,]]<nowiki/>ng'eno gyebabeera n'emikwano gya famire okutuuka mu 1983. Mu 1983, bagenda mu kibuga kya [[:en:Gothenburg|Gothenburg,]] e [[:en:Sweden|Sweden]], gyebabeera okutuuka mu Gwokutaano mu 1986, emyezi enna oluvannyuma lwa magye ga Yoweri Museveni aga National Resistance Army okuwamba obuyinza mu [[:en:Kampala|Kampala.]]
== Emirimu gye ==
Janet Museveni yatandikawo ekibiina ky'abakyala mu 1986 ekiyamba okuyamba bamulekwa ekya Uganda Women's Effort to Save Orphans (UWESO), nga kino kya bwanannyini, kyeyagamba kyali kikoleddwa n'obumannyirivu bwe bw'okubeera omunoonyi woobubuddamu. Yatandika okwenyigira mu kakuyege w'okulwanyida akawuka ka siriimu mu Uganda mu myaka gya 1990, n'atandikawo enkolagana n'abasumba nga Martin Ssempa olw'okusomesa munsonga z'obutenyigira mu kwegadanga mu Uganda.<ref>''The Economist'', July 3, 2010, page 45.</ref>
Mu Gwekuminoogumu mu 2005, yalangirira nga bweyali ayagala ekifo ky'obwa Paalamenti mu Saza lya Ruhaama mu kulonda kwabonna okwaliwo mu Gwokubiri mu 2006. Yavuganya mu kifo kino ng'attunka n'eyali ow'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]], Augustine Ruzindana,gweyawangulira ddala nga amusingidde wala. Yaddamu n'alondebwa mu Gwokusatu mu 2011 kukisaja ekyali eky'emyaka emirala etaano.
Nga 16 Ogwekumineebiri mu 2009, Janet Museveni yaweebwa eky'okubeeta Minisita Omubeezi Ow'ensonga ze Karamoja, nga kyamuweebwa baawe Pulezidenti Yoweri Museveni.<ref>https://web.archive.org/web/20090222031330/http://www.africanews.com/site/Uganda_First_lady_appointed_minister/list_messages/23249</ref>
Oga 27 ngwokutaano mu 2011 yalinyisibwasn'atekebwa ku ky'okubeera [[:en:Karamoja|Minisita w'ensonga z'e Karamoja]], nga ayongerezaako eky'okubeera Minisita Omubeezi ow'ensonga ze Karamoja.<ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-of-list-of-ugandan-ministers-appointed-by-president-museveni--1492836</ref>
Nga 6 Ogwomukaaga mu 2016, oluvannyuma lwa baabwe okubeera nga yali azeemu okulondebwa nga Pulezidenti, yaweebwa eky'okubeeta Minisita avunaanyizibwa ku By'enjigiriza N'eby'emizannyo.
== Abaana ==
Abaana abana aba Janet ne Yoweri Museveni beebano
* [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]] eyazaalibwa mu 1974, nga [[:en:General|General]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=DzA5ORGITwc</ref><ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-promotes-muhoozi-to-rank-of-major-general-1650632</ref> mu ggye ly'eggwanga erya[[:en:Uganda_People's_Defence_Force|UPDF]] ng'era Kti ye muduumizi waalyo.<ref name="Butagira2010" /><ref>http://www.nation.co.ke/News/africa/-/1066/446200/-/14anqyoz/-/index.html</ref>
* Natasha Karugire nga yazaalibwa mu 1976. Ono akola misono gyangoye ng'e ra yeebuzibwaako, ng'era mufumbo nga baawe ye Edwin Karugire. Omuwandiisi ow'okulusegere lwa [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] kunsonga z'awaka.<ref>https://web.archive.org/web/20100219075224/http://newvision.co.ug/D/8/217/392752/Diana_Museveni</ref>
* Patience Rwabwogo yazaalibwa mu 1978, nga musumba w'e kanisa ya Covenant Nations Church,<ref>https://web.archive.org/web/20180412041307/http://www.covenantnationschurch.org/</ref> e Buziga mu [[:en:Kampala|Kampala]] nga mufumbo ng'era baawe ye Odrek Rwabwogo.<ref>https://web.archive.org/web/20100225172952/http://newvision.co.ug/D/8/13/539065/Patience_Rwabogo_Church</ref>
* Diana Kamuntu eyazaalibwa mu 1980 nga mufumbo, ng'era omwami we ye Geoffrey Kamuntu.<ref>https://web.archive.org/web/20100225173102/http://newvision.co.ug/D/9/40/393675/Diana_Museveni</ref>
== Obutabo bw'afulumiza ==
*
== Laba ne bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]]
* [[:en:Henry_Tumukunde|Henry Tumukunde]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubiggya ==
* Media related to Janet Museveni at Wikimedia Commons
* [http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/ugandaat50/Janet+Museveni++Emerging+from+the+shadows/-/1370466/1458664/-/9ktuixz/-/index.html Eby'ogera ku Janet Museveni mu 2012]
* [http://iisd.ca:8080/ramgen/linkages/sd/ifpri/3museveni.rm Janet Museveni byeyayogera mu kulukungaana lwa IISD olwali mu Kampala mu 2004]
* [https://web.archive.org/web/20090503105619/http://www.independent.co.ug/index.php/cover-story/cover-story/690-family-rule-in-uganda-?showall=1 Famire ya Museveni esinganibwamiu abantu abawerako]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
8d93pomfu38qx4jlslkcmdnz3b3sy1j
69542
69453
2026-08-23T10:29:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Museveni Janet Kataaha.jpg|thumb|Museveni Janet Kataaha.jpg]]
'''Janet Kainembabazi Museveni''' era amanyiddwa nga Janet Kataaha Museveni (yazaalibwa nga 24 Ogwomukaaga 1948), nga munnabyabufuzi Omunayuganda, nga abadde o[[:en:First_Lady|mukyala wa pulezidenti]] wa [[:en:Uganda|Uganda]] okuviira ddala mu 1986. Mukyala eyafumbirwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni,]] nga bano balina abaana bana.
Abadde Minisita wa Kabineeti avunaanyizibwa ku Byenjigiriza N'ebyemizannyo mu Kabineeti ya Uganda, okuva nga 6 Ogwomukaaga mu 2016, mu Paalamenti ey'ekkumi n'emu n'eyekkumi n'ebbiri eza Uganda.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 "Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle"]. ''Monitor''. 26 May 2026. Retrieved 27 May 2026.</ref> Nga wadde obuyigirize bwe buliko akabuzibwa, oluvannyuma yattikirwa ddiguli eyookubiri eya Masters Art in Organisational Leadership and Management ku Yunivasite ya Uganda Christian University, Mukono nga 30 Ogwekkumi 2015.<ref>https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/news/headlines/3693-janets-degree-is-questioned |access-date=2024-04-05 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017100355/https://www.observer.ug/news/headlines/3693-janets-degree-is-questioned |url-status=dead }}</ref> Yawerezaako nga Minisita avunaanyizibwa ku nsonga z'e Karamoja mu kabineeti ya Uganda okuva nga 27 Ogwokutaano, okutuuka nga 6 Ogwomukaaga mu 2016.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20141211084313/http://newvision.co.ug/D/8/12/755941</ref> Yawerezaako nga Omubaka wa Paalamenti Omulonde eyakiikirirako essaza lya Ruhaama mu Disitulikiti ye [[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo]] wakati wa 2011 ne 2016. Yafulumya ebimukwatako, Olugendo lw'obulamu bwange (''My Life's Journey)'', mu 2011.<ref name="mon---itor">http://www.monitor.co.ug/News/Insight/-/688338/1226382/-/rn0jyf/-/index.html</ref><ref name="ne-wvisi-on">https://web.archive.org/web/20150225182721/http://www.newvision.co.ug/D/8/26/759254</ref>[[File:Yoweri_Kaguta_Museveni_with_Obamas.jpg|thumb|Janet Museveni ne Yoweri Kaguta Museveni nga bali ne Barrack Obama ne mukyala we Mitchelle Obama]]
== Obulamu bwe n'obufumbo ==
Janet Kainembabazi Kataaha yazaalibwa mu saza lya Kajarra mu Disitulikiti ye Ntungamo<ref>https://janetmuseveni.org/biography/</ref> nga bazadde be yeeyali Edward Birori ne Mrs. Mutesi. Yasomera ku Kyamate Primary School wamu ne Bweranyangi Girls' Senior Secondary School mu Uganda. Yatikirwa ne Diguli ey'okubiri mu By'enjigiriza mu by'okutegeka obukulembezze wamu n'okubudukanya nga 30 Ogwegumi mu 2015 okuva ku Uganda Christian University.<ref>https://campusbee.ug/news/top-10-prominent-ucu-alumnus/</ref>
Janet Museveni yagenda mu buwangaguse mu 1971 olw'okubeeta nga baali banyagulula eby'amaguzi okuva ku bantu ba Uganda mu kaseera k'olutalo olw'omunda, Idi Amin bweyavirako obukulembezze bwa Milton Obote okugwa nga akozesa amagye okumuwamba. Yafumbirwa Yoweri Museveni imu Gwomunaana miu 1973.<ref name="Butagira2010">http://allafrica.com/stories/201005240504.html</ref> Obukulembezze bwa Idi Amin webwali buvudde mu buyinza mu Gwokuna mu 1979, yakomawo mu Uganda okuva e Tanzania gyeyali abeera mu buwangaguse ne bbaawe .
Mu Gwokubiri mu 1981, Yoweri Museveni yatongoza olutalo lw'obuyekera ku gavumenti ya Obote, Janet Museveni n'abaana bbe basengula nebagenda e [[:en:Nairobi|Nairobi]], mu ggwanga lye [[:en:Kenya|Kenya,]]<nowiki/>ng'eno gyebabeera n'emikwano gya famire okutuuka mu 1983. Mu 1983, bagenda mu kibuga kya [[:en:Gothenburg|Gothenburg,]] e [[:en:Sweden|Sweden]], gyebabeera okutuuka mu Gwokutaano mu 1986, emyezi enna oluvannyuma lwa magye ga Yoweri Museveni aga National Resistance Army okuwamba obuyinza mu [[:en:Kampala|Kampala.]]
== Emirimu gye ==
Janet Museveni yatandikawo ekibiina ky'abakyala mu 1986 ekiyamba okuyamba bamulekwa ekya Uganda Women's Effort to Save Orphans (UWESO), nga kino kya bwanannyini, kyeyagamba kyali kikoleddwa n'obumannyirivu bwe bw'okubeera omunoonyi woobubuddamu. Yatandika okwenyigira mu kakuyege w'okulwanyida akawuka ka siriimu mu Uganda mu myaka gya 1990, n'atandikawo enkolagana n'abasumba nga Martin Ssempa olw'okusomesa munsonga z'obutenyigira mu kwegadanga mu Uganda.<ref>''The Economist'', July 3, 2010, page 45.</ref>
Mu Gwekuminoogumu mu 2005, yalangirira nga bweyali ayagala ekifo ky'obwa Paalamenti mu Saza lya Ruhaama mu kulonda kwabonna okwaliwo mu Gwokubiri mu 2006. Yavuganya mu kifo kino ng'attunka n'eyali ow'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]], Augustine Ruzindana,gweyawangulira ddala nga amusingidde wala. Yaddamu n'alondebwa mu Gwokusatu mu 2011 kukisaja ekyali eky'emyaka emirala etaano.
Nga 16 Ogwekumineebiri mu 2009, Janet Museveni yaweebwa eky'okubeeta Minisita Omubeezi Ow'ensonga ze Karamoja, nga kyamuweebwa baawe Pulezidenti Yoweri Museveni.<ref>https://web.archive.org/web/20090222031330/http://www.africanews.com/site/Uganda_First_lady_appointed_minister/list_messages/23249</ref>
Oga 27 ngwokutaano mu 2011 yalinyisibwasn'atekebwa ku ky'okubeera [[:en:Karamoja|Minisita w'ensonga z'e Karamoja]], nga ayongerezaako eky'okubeera Minisita Omubeezi ow'ensonga ze Karamoja.<ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-of-list-of-ugandan-ministers-appointed-by-president-museveni--1492836</ref>
Nga 6 Ogwomukaaga mu 2016, oluvannyuma lwa baabwe okubeera nga yali azeemu okulondebwa nga Pulezidenti, yaweebwa eky'okubeeta Minisita avunaanyizibwa ku By'enjigiriza N'eby'emizannyo.
== Abaana ==
Abaana abana aba Janet ne Yoweri Museveni beebano
* [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]] eyazaalibwa mu 1974, nga [[:en:General|General]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=DzA5ORGITwc</ref><ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-promotes-muhoozi-to-rank-of-major-general-1650632</ref> mu ggye ly'eggwanga erya[[:en:Uganda_People's_Defence_Force|UPDF]] ng'era Kti ye muduumizi waalyo.<ref name="Butagira2010" /><ref>http://www.nation.co.ke/News/africa/-/1066/446200/-/14anqyoz/-/index.html</ref>
* Natasha Karugire nga yazaalibwa mu 1976. Ono akola misono gyangoye ng'e ra yeebuzibwaako, ng'era mufumbo nga baawe ye Edwin Karugire. Omuwandiisi ow'okulusegere lwa [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] kunsonga z'awaka.<ref>https://web.archive.org/web/20100219075224/http://newvision.co.ug/D/8/217/392752/Diana_Museveni</ref>
* Patience Rwabwogo yazaalibwa mu 1978, nga musumba w'e kanisa ya Covenant Nations Church,<ref>https://web.archive.org/web/20180412041307/http://www.covenantnationschurch.org/</ref> e Buziga mu [[:en:Kampala|Kampala]] nga mufumbo ng'era baawe ye Odrek Rwabwogo.<ref>https://web.archive.org/web/20100225172952/http://newvision.co.ug/D/8/13/539065/Patience_Rwabogo_Church</ref>
* Diana Kamuntu eyazaalibwa mu 1980 nga mufumbo, ng'era omwami we ye Geoffrey Kamuntu.<ref>https://web.archive.org/web/20100225173102/http://newvision.co.ug/D/9/40/393675/Diana_Museveni</ref>
== Obutabo bw'afulumiza ==
*
== Laba ne bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]]
* [[:en:Henry_Tumukunde|Henry Tumukunde]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubiggya ==
* Media related to Janet Museveni at Wikimedia Commons
* [http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/ugandaat50/Janet+Museveni++Emerging+from+the+shadows/-/1370466/1458664/-/9ktuixz/-/index.html Eby'ogera ku Janet Museveni mu 2012]
* [http://iisd.ca:8080/ramgen/linkages/sd/ifpri/3museveni.rm Janet Museveni byeyayogera mu kulukungaana lwa IISD olwali mu Kampala mu 2004]
* [https://web.archive.org/web/20090503105619/http://www.independent.co.ug/index.php/cover-story/cover-story/690-family-rule-in-uganda-?showall=1 Famire ya Museveni esinganibwamiu abantu abawerako]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
88ufhntb02y4qdlsl6m9kdh30lqym3t
69757
69542
2026-08-23T11:20:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69757
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Museveni Janet Kataaha.jpg|thumb|Museveni Janet Kataaha.jpg]]
'''Janet Kainembabazi Museveni''' era amanyiddwa nga Janet Kataaha Museveni (yazaalibwa nga 24 Ogwomukaaga 1948), nga munnabyabufuzi Omunayuganda, nga abadde o[[:en:First_Lady|mukyala wa pulezidenti]] wa [[:en:Uganda|Uganda]] okuviira ddala mu 1986. Mukyala eyafumbirwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni,]] nga bano balina abaana bana.
Abadde Minisita wa Kabineeti avunaanyizibwa ku Byenjigiriza N'ebyemizannyo mu Kabineeti ya Uganda, okuva nga 6 Ogwomukaaga mu 2016, mu Paalamenti ey'ekkumi n'emu n'eyekkumi n'ebbiri eza Uganda.<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 "Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle"]. ''Monitor''. 26 May 2026. Retrieved 27 May 2026.</ref> Nga wadde obuyigirize bwe buliko akabuzibwa, oluvannyuma yattikirwa ddiguli eyookubiri eya Masters Art in Organisational Leadership and Management ku Yunivasite ya Uganda Christian University, Mukono nga 30 Ogwekkumi 2015.<ref>https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/news/headlines/3693-janets-degree-is-questioned |access-date=2024-04-05 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017100355/https://www.observer.ug/news/headlines/3693-janets-degree-is-questioned |url-status=dead }}</ref> Yawerezaako nga Minisita avunaanyizibwa ku nsonga z'e Karamoja mu kabineeti ya Uganda okuva nga 27 Ogwokutaano, okutuuka nga 6 Ogwomukaaga mu 2016.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20141211084313/http://newvision.co.ug/D/8/12/755941</ref> Yawerezaako nga Omubaka wa Paalamenti Omulonde eyakiikirirako essaza lya Ruhaama mu Disitulikiti ye [[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo]] wakati wa 2011 ne 2016. Yafulumya ebimukwatako, Olugendo lw'obulamu bwange (''My Life's Journey)'', mu 2011.<ref name="mon---itor">http://www.monitor.co.ug/News/Insight/-/688338/1226382/-/rn0jyf/-/index.html</ref><ref name="ne-wvisi-on">https://web.archive.org/web/20150225182721/http://www.newvision.co.ug/D/8/26/759254</ref>[[File:Yoweri_Kaguta_Museveni_with_Obamas.jpg|thumb|Janet Museveni ne Yoweri Kaguta Museveni nga bali ne Barrack Obama ne mukyala we Mitchelle Obama]]
== Obulamu bwe n'obufumbo ==
Janet Kainembabazi Kataaha yazaalibwa mu saza lya Kajarra mu Disitulikiti ye Ntungamo<ref>https://janetmuseveni.org/biography/</ref> nga bazadde be yeeyali Edward Birori ne Mrs. Mutesi. Yasomera ku Kyamate Primary School wamu ne Bweranyangi Girls' Senior Secondary School mu Uganda. Yatikirwa ne Diguli ey'okubiri mu By'enjigiriza mu by'okutegeka obukulembezze wamu n'okubudukanya nga 30 Ogwegumi mu 2015 okuva ku Uganda Christian University.<ref>https://campusbee.ug/news/top-10-prominent-ucu-alumnus/</ref>
Janet Museveni yagenda mu buwangaguse mu 1971 olw'okubeeta nga baali banyagulula eby'amaguzi okuva ku bantu ba Uganda mu kaseera k'olutalo olw'omunda, Idi Amin bweyavirako obukulembezze bwa Milton Obote okugwa nga akozesa amagye okumuwamba. Yafumbirwa Yoweri Museveni imu Gwomunaana miu 1973.<ref name="Butagira2010">http://allafrica.com/stories/201005240504.html</ref> Obukulembezze bwa Idi Amin webwali buvudde mu buyinza mu Gwokuna mu 1979, yakomawo mu Uganda okuva e Tanzania gyeyali abeera mu buwangaguse ne bbaawe .
Mu Gwokubiri mu 1981, Yoweri Museveni yatongoza olutalo lw'obuyekera ku gavumenti ya Obote, Janet Museveni n'abaana bbe basengula nebagenda e [[:en:Nairobi|Nairobi]], mu ggwanga lye [[:en:Kenya|Kenya,]]<nowiki/>ng'eno gyebabeera n'emikwano gya famire okutuuka mu 1983. Mu 1983, bagenda mu kibuga kya [[:en:Gothenburg|Gothenburg,]] e [[:en:Sweden|Sweden]], gyebabeera okutuuka mu Gwokutaano mu 1986, emyezi enna oluvannyuma lwa magye ga Yoweri Museveni aga National Resistance Army okuwamba obuyinza mu [[:en:Kampala|Kampala.]]
== Emirimu gye ==
Janet Museveni yatandikawo ekibiina ky'abakyala mu 1986 ekiyamba okuyamba bamulekwa ekya Uganda Women's Effort to Save Orphans (UWESO), nga kino kya bwanannyini, kyeyagamba kyali kikoleddwa n'obumannyirivu bwe bw'okubeera omunoonyi woobubuddamu. Yatandika okwenyigira mu kakuyege w'okulwanyida akawuka ka siriimu mu Uganda mu myaka gya 1990, n'atandikawo enkolagana n'abasumba nga Martin Ssempa olw'okusomesa munsonga z'obutenyigira mu kwegadanga mu Uganda.<ref>''The Economist'', July 3, 2010, page 45.</ref>
Mu Gwekuminoogumu mu 2005, yalangirira nga bweyali ayagala ekifo ky'obwa Paalamenti mu Saza lya Ruhaama mu kulonda kwabonna okwaliwo mu Gwokubiri mu 2006. Yavuganya mu kifo kino ng'attunka n'eyali ow'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]], Augustine Ruzindana,gweyawangulira ddala nga amusingidde wala. Yaddamu n'alondebwa mu Gwokusatu mu 2011 kukisaja ekyali eky'emyaka emirala etaano.
Nga 16 Ogwekumineebiri mu 2009, Janet Museveni yaweebwa eky'okubeeta Minisita Omubeezi Ow'ensonga ze Karamoja, nga kyamuweebwa baawe Pulezidenti Yoweri Museveni.<ref>https://web.archive.org/web/20090222031330/http://www.africanews.com/site/Uganda_First_lady_appointed_minister/list_messages/23249</ref>
Oga 27 ngwokutaano mu 2011 yalinyisibwasn'atekebwa ku ky'okubeera [[:en:Karamoja|Minisita w'ensonga z'e Karamoja]], nga ayongerezaako eky'okubeera Minisita Omubeezi ow'ensonga ze Karamoja.<ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-of-list-of-ugandan-ministers-appointed-by-president-museveni--1492836</ref>
Nga 6 Ogwomukaaga mu 2016, oluvannyuma lwa baabwe okubeera nga yali azeemu okulondebwa nga Pulezidenti, yaweebwa eky'okubeeta Minisita avunaanyizibwa ku By'enjigiriza N'eby'emizannyo.
== Abaana ==
Abaana abana aba Janet ne Yoweri Museveni beebano
* [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]] eyazaalibwa mu 1974, nga [[:en:General|General]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=DzA5ORGITwc</ref><ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-promotes-muhoozi-to-rank-of-major-general-1650632</ref> mu ggye ly'eggwanga erya[[:en:Uganda_People's_Defence_Force|UPDF]] ng'era Kti ye muduumizi waalyo.<ref name="Butagira2010" /><ref>http://www.nation.co.ke/News/africa/-/1066/446200/-/14anqyoz/-/index.html</ref>
* Natasha Karugire nga yazaalibwa mu 1976. Ono akola misono gyangoye ng'e ra yeebuzibwaako, ng'era mufumbo nga baawe ye Edwin Karugire. Omuwandiisi ow'okulusegere lwa [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] kunsonga z'awaka.<ref>https://web.archive.org/web/20100219075224/http://newvision.co.ug/D/8/217/392752/Diana_Museveni</ref>
* Patience Rwabwogo yazaalibwa mu 1978, nga musumba w'e kanisa ya Covenant Nations Church,<ref>https://web.archive.org/web/20180412041307/http://www.covenantnationschurch.org/</ref> e Buziga mu [[:en:Kampala|Kampala]] nga mufumbo ng'era baawe ye Odrek Rwabwogo.<ref>https://web.archive.org/web/20100225172952/http://newvision.co.ug/D/8/13/539065/Patience_Rwabogo_Church</ref>
* Diana Kamuntu eyazaalibwa mu 1980 nga mufumbo, ng'era omwami we ye Geoffrey Kamuntu.<ref>https://web.archive.org/web/20100225173102/http://newvision.co.ug/D/9/40/393675/Diana_Museveni</ref>
== Obutabo bw'afulumiza ==
*
== Laba ne bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]]
* [[:en:Henry_Tumukunde|Henry Tumukunde]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubiggya ==
* Media related to Janet Museveni at Wikimedia Commons
* [http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/ugandaat50/Janet+Museveni++Emerging+from+the+shadows/-/1370466/1458664/-/9ktuixz/-/index.html Eby'ogera ku Janet Museveni mu 2012]
* [http://iisd.ca:8080/ramgen/linkages/sd/ifpri/3museveni.rm Janet Museveni byeyayogera mu kulukungaana lwa IISD olwali mu Kampala mu 2004]
* [https://web.archive.org/web/20090503105619/http://www.independent.co.ug/index.php/cover-story/cover-story/690-family-rule-in-uganda-?showall=1 Famire ya Museveni esinganibwamiu abantu abawerako]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
egd0b3j2077oc42ad8o7qj8hl8whr6s
Aisha Sekindi
0
7884
69770
63294
2026-08-23T11:21:57Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69770
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aisha Sekindi''' (yazaalibwa nga 4 Ogwekkumineebiri 1970<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date= |title=Sekindi Aisha |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=114 |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}</ref>) musomesa era omubaka wa Paalamenti, [[Munnayuganda]] . Aweereza nga Minisita wa Uganda Omubeezi ow'Amazzi n'Obutonde bw'ensi era akiikirira abakyala owa Disitulikiti y'e Kalungu mu Paalamenti ey'ekkuminebbiri n'eyekkumuneemu zombi.<ref>"Hon. Aisha Sekindi | Ministry of Water and Environment". ''www.mwe.go.ug''. Archived from the original on 2024-05-02. Retrieved 2022-02-25.</ref><ref>"Hon. Aisha Sekindi | Ministry of Water and Environment". ''www.mwe.go.ug''. Archived from the original on 2024-05-02. Retrieved 2022-02-25.</ref><ref>Parliament of Uganda (3 August 2021). "MEMBERS OF THE 11TH PARLIAMENT AS AT 03 AUGUST 2021" (PDF). ''Parliament of Uganda''. Retrieved 25 February 2022.</ref><ref>"Aisha Ssekindi". ''theyworkforyou.github.io''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>"Bad weather forces Bududa locals to embrace irrigation". ''Monitor''. 2021-11-26. Retrieved 2023-05-16.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-08.</ref> Yadda mu bigere by'omubaka Ronald Kibuule eyamukwasa ofiisi eno mu Gwomusanvu 2021.<ref>{{Cite web |date=2021-07-02 |title=Kibuule Hands Over Office to New State Minister for Water, Aisha Sekindi |url=https://chimpreports.com/kibuule-hands-over-office-to-new-state-minister-for-water-aisha-sekindi/ |access-date=2023-05-16 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yalina ekifo kye kimu mu palamenti ya Uganda ey'ekkumi. Mu by'obufuzi, ali mu kibiina kya [[National Resistance Movement]]<ref>{{Cite web |date=2021-07-02 |title=Kibuule Hands Over Office to New State Minister for Water, Aisha Sekindi |url=https://chimpreports.com/kibuule-hands-over-office-to-new-state-minister-for-water-aisha-sekindi/ |access-date=2023-05-16 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> nga yesimbira ku tikiti yaakyo mu kuvuganya mu kulonda kwa bonna okwa 2016,<ref>{{Cite web |date=2021-07-02 |title=Kibuule Hands Over Office to New State Minister for Water, Aisha Sekindi |url=https://chimpreports.com/kibuule-hands-over-office-to-new-state-minister-for-water-aisha-sekindi/ |access-date=2023-05-16 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> mweyawangulira Aisha Naluyati Waligo owa [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party Uganda]] (DP).<ref>{{Cite web |date=2021-07-02 |title=Kibuule Hands Over Office to New State Minister for Water, Aisha Sekindi |url=https://chimpreports.com/kibuule-hands-over-office-to-new-state-minister-for-water-aisha-sekindi/ |access-date=2023-05-16 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=10 judges assigned to hear 140 election appeals |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/10-judges--assigned--140-election--appeals/688334-3453386-format-xhtml-fyuf4wz/index.html |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Daily Monitor |language=en}}{{Dead link|date=October 2025|bot=InternetArchiveBot}}</ref><ref>{{Cite web |title=Agataliikonfuufu: Minisita Aisha Ssekindi akuutidde bannabyabufuzi baleme okuwuuddisanga bannansi |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/118782123 |access-date=2023-02-09 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Citation|title=Court of Appeal upholds Aisha Ssekindi's election as Kalungu Woman MP|url=https://www.youtube.com/watch?v=EOp0ac-GsvE|language=en|access-date=2023-02-09}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Aisha Sekindi yazaalibwa nga 4 Ogwekkumineebiri 1970. Yasomera ku Kyato Muslim Primary School gye yava mu 1984 ne yeegatta ku Kadugala Secondary School gy'eyasomera siniya eya wansi era gyeyafunira Satifikeeti eya siniya eyookuna, mu 1988. Oluvannyuma mu 1995, yafuna satifikeeti mu busomesa okuva mu ttendekero ly'abasomesa elya Kibuli Teachers Training College.<ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Wadde Aisha Sekindi yatandika ng’omumyuka w’akulira essomero lya Saint Kizito Primary School, Lwengo (1997 okutuuka 2001), yagenda mu maaso n’afuuka kansala ku LC 5 ow'e Lwabenge<ref name=":12">{{Cite web |last=Mugera |first=Isaac |date= |title=Former Kalungu East MP Jailed for Six Months for Failing to Pay Court Costs |url=http://ugandaradionetwork.com/story/former-kalungu-east-mp-jailed-for-six-months-for-failing-to-pay-court-costs |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref> era omuwandiisi w'ekikula ky'abantu mu gavumenti z'ebitundu mu [[Masaka (disitulikit)|disitulikiti y'e Masaka]] wakati wa 2001 ne 2007.<ref name=":0" /><ref name=":12" />
Nga tannafuuka mubaka wa palamenti, Aisha Sekindi yaliko omumyuka w'omubaka wa pulezidenti mu [[Lira (disitulikit)|disitulikiti y’e Lira]] wakati wa 2013 ne 2014. Ekyo nga tekinnatuuka, yaweereza mu kifo kye kimu mu [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]] (2011 okutuuka 2013) ne [[Kamuli (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kamuli]] (2007 okutuuka 2011).<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Mutyaba |first=Gertrude |title=Kalungu Woman MP Survives Election Petition |url=http://ugandaradionetwork.com/story/kalungu-woman-mp-survives-election-petition |access-date=2023-02-09 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref> Wakati wa 2010 ne 2011, yali akola ng'omubaka wa pulezidenti mu [[Buyende (disitulikit)|disitulikiti y’e Buyende]].<ref>{{Cite web |last=Mutyaba |first=Gertrude |title=Kalungu Woman MP Survives Election Petition |url=http://ugandaradionetwork.com/story/kalungu-woman-mp-survives-election-petition |access-date=2023-02-09 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
Ng’omubaka omukyala mu palamenti ya Uganda ey’ekkumi, yali mmemba mu kibiina kya [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA)<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}</ref> era atuula ku kakiiko ka palamenti akavunaanyizibwa ku [[Ebyamalimiro|by’obulimi]].
Nga tusemberera okulonda kwa bonna okwa 2026, Sekindi yava mu kamyufu ka NRM naalagirira enteekateeka ze okuvuganya ku bwa namunigina mu kulonda kwa bonna , ng'agamba nga bweyali afunye amawulire ag'olukwe lw'okubba obululu bamujje mu lwokaano. Akamyufu kaawangulwa Hellen Nakeeya<ref>"2026 polls: My life is in danger –Minister Sekindi". ''Monitor''. 2026-01-07. Retrieved 2026-07-16.</ref><ref>"I will not take part in NRM primaries, says minister Sekindi". ''Monitor''. 2025-04-25. Retrieved 2026-07-16.</ref>.Yagenda mu maaso okuwangula ekifo ky'omubaka omukyaka owa disitulikiti y'e Kalungu ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina<ref>''Independent Aisha Ssekindi has won the Kalungu Woman MP seat''. Retrieved 2026-07-16 – via www.youtube.com.</ref>
== Obukuubagano ==
Waliggo Aisha Nuluyati owa DP yaggulawo omusango ku Aisha Sekindi mu kkooti enkulu ku bigambibwa nti Sekindi teyalina bisaanyizo by'okusoma ebyetaagisa ku kifo ky’omubaka wa Palamenti omukyala (MP) kye yalondebwamu. Wadde nga bino byayogerwako, Sekindi yalangirirwa ng’omubaka omukyala omutuufu owa disitulikiti y’e Kalungu oluvannyuma lw’okulonda kwa 2016.<ref name=":2" /> Mu Gwokusatu 2023, erinnya lya Aisha Sekindi era lyafulumizibwa nga lyekuusa ku nsonga za mabaati g'e Karamoja agabbibwa,<ref name="theafricareport.com2">{{Cite web |title=Uganda: Iron sheets scandal has top government officials on a tightrope |url=https://www.theafricareport.com/295146/uganda-iron-sheets-scandal-has-top-government-officials-on-a-tightrope/ |access-date=2023-05-16 |website=The Africa Report.com |language=en}}</ref> ng'omu ku babaka 30 aba Paalamenti abaali bakwatibwako. Emivuyo gino mwalimu ebigambibwa okubuzaabuza ensimbi ezaali zigendereddwamu okugula n’okugaba amabaati mu bantu abawejjere mu bitundu by’e Karamoja mu Uganda.<ref>{{Cite web |date=2023-03-26 |title=30 MPs named in iron sheets saga |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/30-mps-named-in-iron-sheets-saga-4172744 |access-date=2023-05-16 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Byemboijana |first=Muhamadi |date=2023-04-11 |title=Museveni Directs Ministers Who Took Karamoja Iron Sheets to Return Them or Pay |url=https://softpower.ug/museveni-directs-ministers-who-took-karamoja-iron-sheets-to-return-them-or-pay/ |access-date=2023-05-16 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kyama |first=Eric |date=2023-04-13 |title=IGG releases list of gov't officials involved in iron sheets scandal |url=https://www.pulse.ug/news/igg-releases-list-of-govt-officials-involved-in-iron-sheets-scandal/bz7zw7j |access-date=2023-05-16 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref><ref name="theafricareport.com2" /><ref>{{Cite web |title=Uganda's watchdog investigates iron sheets procurement |url=https://www.cips.org/supply-management/news/2023/april/ugandas-watchdog-investigates-iron-sheets-procurement/ |access-date=2023-05-16 |website=Supply Management |archive-date=2023-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230516101115/https://www.cips.org/supply-management/news/2023/april/ugandas-watchdog-investigates-iron-sheets-procurement/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Lira (disitulikit)|Disitulikiti y’e Lira]]
* [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]]
* [[Kamuli (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kamuli]]
* [[Kalungu (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kalungu]]
== Ebijulizidwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20240502215716/https://www.mwe.go.ug/people/hon-aisha-sekindi Omukutu gwa minisitule y’amazzi n’obutonde bw’ensi]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abazaalwa mu 1970]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannayuganda abasiraamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Kalungu]]
[[Category:Bannabyabufuzi abakyala nannaYuganda mukyasa eky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Bammemba ba National Resistance Movement (NRM)]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
iqavdv1m04fyk1vyjg4lsrz2nllcx13
Hanifa Kawooya
0
7889
69479
68057
2026-08-23T10:14:30Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69479
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hanifa Kawooya''' (yazaalibwa nga 21Gatonnya /January,1957) Munnayuganda, munnabyabufuzi era mukulembeze. Mubaka Omukazi mu Paalamenti akiikirira [[:en:Sembabule_District|Disitulikiti y'e]] [[:en:Sembabule_District|Sembabule]]. Kawooya ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).
== Gyava n'ebyobuyigirize ==
Mu 2004, yatikkirwa Ddiguli ye esooka mu by'enkulaakulana eya Bachelors Degree of Arts in Development Studies mu [[:en:Nkumba_University|Nkumba University]]. Oluvannyuma mu 2007 yatiikirwa Ddiguli eyookubiri (Masters) ekywata ku nkwatagana ez'amawanga ag'enjawulo eyitibwa Master of International Relations and Diplomacy nga yagisomera mu Yunivaasite y'emu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=386 |access-date=2021-04-09 |archive-date=2020-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704073227/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=386 |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu n'olugendo lwe olw'ebyobufuzi ==
Okuva mu 1993-1995, yali mukiise mu lukiiko lw'eggwanga Uganda olufuzi olwa [[:en:National_assembly_of_uganda|National Assembly.]] Wakati wa 1998-2002, ye yali akulira eby'empuliziganya ku lukiiko lw'abakyala olwa National Women Council. Okuva mu 1980 okutuuka mu 1992, yaweebwa omulimu era n'aweereza nga kitunzi wa kkampuni y'ennyonyi eya [[:en:Uganda_Airlines|Uganda Airlines]] n'eya Zambia Airways. Okuva mu 2016 okutuusa leero, abadde mubaka mu Paalamenti ya Africa eya [[:en:Pan-African_Parliament|Pan African Parliament]]. Hanifa era yakolako ng'omuwanika w'akabondo k'ababaka ba Paalamenti ab'ekibiina kye eky'ebyobufuzi mw'ali ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Era yaliko Omukubiriza w'olikiiko lwa Disitulikiti y'e Sembabule. Yakolako mu [[:en:Uganda_Revenue_Authority|kitongole ky'eggwanga eky'emisola ekya]] [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Uganda Revenue Authority]] ng'akola nga Senior Principal Revenue Officer mu 2001. Yakolako ng'omumyuka wa RDC (Deputy Resident District Commissioner) owa [[:en:Rakai_District|Disitulikiti y'e]] [[:en:Rakai_District|Rakai.]] Okuva mu 2001 okutuusa leero, abadde Mmemba mu Paalamenti ya Uganda.
== Obuvunaanyizibwa obulala bwe yakola ==
Aweereza ne ku:
* Mmemba ku kakiiko ka Paalamenti akafaayo okugaba emirimu eky'enkanyi
* Mmemba ku kakiiko ka Paalamenti ak'ensonga z'ebweru.
== Laba na bino ==
* [[:en:Sembabule_District|Disitulikiti y'e Sembabule]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Akalandirwako ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
t1aipfzqvel173wpkba2vhxuexiok97
69676
69479
2026-08-23T11:10:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69676
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hanifa Kawooya''' (yazaalibwa nga 21Gatonnya /January,1957) Munnayuganda, munnabyabufuzi era mukulembeze. Mubaka Omukazi mu Paalamenti akiikirira [[:en:Sembabule_District|Disitulikiti y'e]] [[:en:Sembabule_District|Sembabule]]. Kawooya ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).
== Gyava n'ebyobuyigirize ==
Mu 2004, yatikkirwa Ddiguli ye esooka mu by'enkulaakulana eya Bachelors Degree of Arts in Development Studies mu [[:en:Nkumba_University|Nkumba University]]. Oluvannyuma mu 2007 yatiikirwa Ddiguli eyookubiri (Masters) ekywata ku nkwatagana ez'amawanga ag'enjawulo eyitibwa Master of International Relations and Diplomacy nga yagisomera mu Yunivaasite y'emu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=386 |access-date=2021-04-09 |archive-date=2020-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704073227/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=386 |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu n'olugendo lwe olw'ebyobufuzi ==
Okuva mu 1993-1995, yali mukiise mu lukiiko lw'eggwanga Uganda olufuzi olwa [[:en:National_assembly_of_uganda|National Assembly.]] Wakati wa 1998-2002, ye yali akulira eby'empuliziganya ku lukiiko lw'abakyala olwa National Women Council. Okuva mu 1980 okutuuka mu 1992, yaweebwa omulimu era n'aweereza nga kitunzi wa kkampuni y'ennyonyi eya [[:en:Uganda_Airlines|Uganda Airlines]] n'eya Zambia Airways. Okuva mu 2016 okutuusa leero, abadde mubaka mu Paalamenti ya Africa eya [[:en:Pan-African_Parliament|Pan African Parliament]]. Hanifa era yakolako ng'omuwanika w'akabondo k'ababaka ba Paalamenti ab'ekibiina kye eky'ebyobufuzi mw'ali ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Era yaliko Omukubiriza w'olikiiko lwa Disitulikiti y'e Sembabule. Yakolako mu [[:en:Uganda_Revenue_Authority|kitongole ky'eggwanga eky'emisola ekya]] [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Uganda Revenue Authority]] ng'akola nga Senior Principal Revenue Officer mu 2001. Yakolako ng'omumyuka wa RDC (Deputy Resident District Commissioner) owa [[:en:Rakai_District|Disitulikiti y'e]] [[:en:Rakai_District|Rakai.]] Okuva mu 2001 okutuusa leero, abadde Mmemba mu Paalamenti ya Uganda.
== Obuvunaanyizibwa obulala bwe yakola ==
Aweereza ne ku:
* Mmemba ku kakiiko ka Paalamenti akafaayo okugaba emirimu eky'enkanyi
* Mmemba ku kakiiko ka Paalamenti ak'ensonga z'ebweru.
== Laba na bino ==
* [[:en:Sembabule_District|Disitulikiti y'e Sembabule]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Akalandirwako ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
m1nkpncec507uchn65wvcsvsvriedyj
Zomura Manezo
0
7893
69596
49732
2026-08-23T10:31:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69596
wikitext
text/x-wiki
'''Zomura Manezo''' munnabyabufuzi munnayuganda era mmemba wa palamenti. Yalondebwa mu ofiisi nga Mmemba omukyala okukiikirira Disitulikiti y'e Obongi esangibwa mu bitundu by'omumambuka ga Uganda mu [[:en:2021 Ugandan general election|kulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2021]] .
Ono mmemba w’ekibiina ekiri mu buyinza [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] .
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
70erpue0xyyvv2crp3ybp6trzmaoso2
Judith Peace Achan
0
7894
69576
61114
2026-08-23T10:31:00Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69576
wikitext
text/x-wiki
[[File:Achan Judith Peace.jpg|thumb|Achan Judith Peace]]
'''Judith Peace Achan''' (yazaalibwa 23 April 1983) munnabyabufuzi [[Yuganda|mu Uganda]] era mmemba wa [[:en:Parliament|Palamenti]] . Yalondebwa mu ofiisi ng'Omubaka omukyala akiikirira [[Nwoya (disitulikit)|disitulikiti y'e Nwoya]] mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwabonna mu Uganda okwa 2021]] .
Mmemba w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] .
Mu palamenti ey’ekkumi n’emu, aweereza ku kakiiko k’ensonga z’ebweru era mu kiseera kino aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku nkyukakyuka y’obudde.
== Obuzaale bwe ==
Yazaalibwa omugenzi Kinyera Alfred Donasiano amanyiddwa ennyo nga lapwony Don ne Acayo Santa okuva mu Aporolala Wianaka, Eggombolola Got Apwoyo mu disitulikiti y’e Nwoya. Mufumbo eri Mwani Amos okuva mu Town Council y’e Koch Goma. <ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Nwoya (disitulikit)|Disitulikiti y'e Nwoya]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
4oajlsvgs3aw1bmeipd4xlz1lj0hssd
Agnes Acibu
0
7895
69443
63849
2026-08-23T10:12:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69443
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Agnes Acibu''' [[Munnayuganda]] nga munnabyabufuzi era mubaka wa paalamenti. Yalondebwa mu ofiisi ng'omubaka omukyala akiikirira [[Nebbi (disitulikit)|disitulikiti y'e Nebbi]] mu kulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2021.<ref>[https://trumpetnews.co.ug/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ "List: Who was Elected MP in Uganda"]. ''Trumpet News''. 2021-01-18. Retrieved 2021-03-22.</ref><ref>Press, West Nile. [https://web.archive.org/web/20221017062036/https://westnilepress.com/nrm-losers-defy-party-to-run-on-independent-ticket-for-nebbi-woman-mp-seat/ "NRM losers defy party, to run on Independent ticket for Nebbi Woman MP seat"]. ''WENPA''. Archived from [https://westnilepress.com/nrm-losers-defy-party-to-run-on-independent-ticket-for-nebbi-woman-mp-seat/ the original] on 2022-10-17. Retrieved 2021-03-22.</ref><ref>{{Cite web |title=Acibu Agnes - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/acibu-agnes-10614/ |access-date=2023-02-10 |website=visiblepolls.org}}</ref>
Mmemba w’ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |date=2021-01-18 |title=List: Who was Elected MP in Uganda |url=https://trumpetnews.co.ug/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |access-date=2021-03-13 |website=Trumpet News}}</ref><ref>{{Cite web |title=List: Who was Elected MP in Uganda – The Ugandan News |url=https://theugandannews.com/2021/01/18/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |access-date=2021-03-22 |archive-date=2021-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228074247/https://theugandannews.com/2021/01/18/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Election results. 2021 |url=https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |access-date=17 April 2023 |website=ec.or.ug}}</ref>
Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu, yaweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kawuka ka mukenenya n’ensonga ezikwatagana nabyo.<ref>[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-hiv-aids-and-related-matters/ "Committee on HIV/AIDS and Related Matters – Parliament Watch".] Retrieved 2023-02-10.</ref>
== Laba ne ==
* [[Nebbi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Neebi]]
* [[National Resistance Movement]]
* [[Palamenti ya Uganda]].
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi ab'Ekyasa kyabirimwekimu]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti abakyala]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
81yg9e3ezvpqutzopx8uud47kak8iib
Victorious Zawedde
0
7897
69486
67239
2026-08-23T10:14:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69486
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Zawedde Victorious.jpg|thumb|Zawedde Victorious.jpg]]
'''Victorious Zawedde''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] munnabyabufuzi era mubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti]]. Yalondebwa mu woofiisi nga Mmemba wa paalamenti omukyala akiikirira [[Nakasongola (disitulikit)|disitulikiti y'e Nakasongola]] esangibwa mu masekkati ga Uganda mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwaliwo mu Uganda mu 2021]].
Yavuganya [[:en:Independent_politician|ku bwa nnamunigina era talina kibiina kya byabufuzi mwe yaggira]].
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Nakasongola|Disitulikiti y’e Nakasongola]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Omubaka wa Palamenti]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
jsmpn1dwucouugsnk4zgepp5rsolprm
69550
69486
2026-08-23T10:29:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69550
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Zawedde Victorious.jpg|thumb|Zawedde Victorious.jpg]]
'''Victorious Zawedde''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] munnabyabufuzi era mubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti]]. Yalondebwa mu woofiisi nga Mmemba wa paalamenti omukyala akiikirira [[Nakasongola (disitulikit)|disitulikiti y'e Nakasongola]] esangibwa mu masekkati ga Uganda mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwaliwo mu Uganda mu 2021]].
Yavuganya [[:en:Independent_politician|ku bwa nnamunigina era talina kibiina kya byabufuzi mwe yaggira]].
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Nakasongola|Disitulikiti y’e Nakasongola]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Omubaka wa Palamenti]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
brqrhyrl8hdys3xxy8rah0xxwji6x2d
Francis Zaake
0
7933
69511
62361
2026-08-23T10:15:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69511
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Francis Zaake''' musuubuzi era omubaka mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] akiikirira Municipaali y'e [[:en:Mityana|Mityana]], nga yasooka olulondebwa mu kifo kino nga yeesimbyewo ku bwannamunigina mu era n'alondebwa mu 2016 kyokka oluvannyuma ne yeegatta ku kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] mu kulonda okwakaggwa okw'omwezi Ogwoluberyrberye 2021. Yali mmemba ku kakiiko k'ebyokwerinda n'ensonga ez'omunda bwe yali mu Paalamenti ey'e 10 nga kati Kaminsona mu Paalamenti ey'e 11.<ref name="1R2">{{cite web |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Zaake Francis|publisher=[[Parliament of Uganda]]|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=378|date=2016|author=Parliament of Uganda|access-date=14 February 2019|location=Kampala}}</ref>
== Obulamu obwasooka n'okusoma kwe ==
Zaake yazaalibwa nga 12 Ogwoluberyeberye, 1991 ku kyalo [[:en:Butebi,_Uganda|Butebi]], mu Disistulikiti y'e [[Mityana (disitulikit)|Mityana]]. Mutabani wa Emmanuel Ssembuusi Butebi ne nnyina Teddy Naluyima. Ye mwana waabwe asooka mu ffamire ey'abaana 12 omuli abawala munaana n'abalenzi bana.<ref name="2R2">{{cite web|newspaper=[[The Observer (Uganda)]]|url=https://observer.ug/lifestyle/56635-in-s-2-mp-francis-zaake-s-savings-account-had-shs-105m|title=In S.2, MP Francis Zaake’s savings account had Shs 105m|date=16 January 2018|access-date=13 February 2019|author=Baker Batte Lule|location=Kampala}}</ref>
Zaake emisomo yagitandikira mu Fairway Primary School, erisangibwa e Mityana, gye yafunira satifikeeti ya P.7 eya Primary Leaving Examinations (PLE) Certificate mu 2006. Oluvannyuma yasomera mu Mityana Modern Secondary School, n'atuula ebya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S.4]] mu 2010. Mu 2012, yatuula ebigezo bya S6 n'afuna ebbaluwa ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] mu ssomero lya ''Merryland High School'', [[Entebbe]]. Yeegatta ku [[:en:Ndejje_University|Ndejje University]], gye yatikkirwa [[:en:Bachelor's_degree|Diguli]] mu ssomo lya [[:en:Supply-chain_management|procurement and logistics management]].
== Ebyobufuzi ==
Bwe yali ku Ndejje University, mu Disitulikiti y'e [[Luweero (disitulikit)|Luweero]], yalondebwa okubeera omuyizi akulira ababayizi mu mwaka gw'ebyensoma ogwa 2015/2016, omwaka gwe ogwasembayo ku univasite eyo.<ref name="3R">https://campusbee.ug/news/bitterness-rage-ndejje-university-former-guild-president-beaten-pulp-parliament/</ref> Y'omu ku bakulembeze b'ekisinde kya [[:en:People_power|People Power]] ekulemberwa mubaka munne mu palamenti [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]].<ref name="4R">https://en.wikipedia.org/wiki/The_Observer_(Uganda)</ref>
Mu nnaku ezaakulembera okuddamu okulonda okw'akalulu k'omubaka mu palamenti owa Munisipaali y'e [[Arua]], okwaliwo mu Gwomunaana nga 15, 2018, Francis Zaake yakubibwa era n'akosebwa nnyo bwe yalumbibwa abaserikale ba poliisi ya Uganda ne bannamagye. Obujjanjabi yabufuna mu ggwanga lya [[:en:India|India]], okujjanjabwa obuvune bwe yafuna mu kanyoolagano ako.<ref name="5R">https://observer.ug/news/headlines/58987-i-remember-the-faces-of-my-tormentors-zaake-recounts-torture-ordeal</ref>
Mu Kasambattuko akaali mu Arua mu Gwomunaana nga 13, 2018, abantu 34 be baakwatibwa ne basibwa era ddereeva wa Kyagulanyi, Yasin Kawuma yakubwa amasasi agaamuttirawo.<ref name="6R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news/headlines/58421-bobi-wine-driver-mugerwa-shot-dead.html |access-date=2021-08-04 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804195536/https://observer.ug/news/headlines/58421-bobi-wine-driver-mugerwa-shot-dead.html |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwomwenda, 2018, Zaake yavunaanibwa [[:en:Treason|emisango gy'okulya mu nsi ye olukwe]] bwe yali akyali ku ndiri olw'ebisago ebyamutusibwaako.<ref name="7R">{{Cite web |url=http://www.africanews.com/2018/09/03/ugandans-crusade-for-tortured-mp-zaake-to-be-allowed-to-travel// |title=Archive copy |access-date=2021-08-04 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804210206/https://www.africanews.com/2018/09/03/ugandans-crusade-for-tortured-mp-zaake-to-be-allowed-to-travel// |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwokuna, 2020, poliisi yakwata era n'eggalira Zaake olw'okugabira abalonzi be emmere mu muggalo gwa Covid19. Poliisi oluvannuma yannyonnyola nti Zaake yali tagoberedde mateeka na biragiro by'okutangira okusaasaana kwa [[:en:COVID-19|COVID-19]] ebyateekebwawo akakiiko akaali kalwanyisa ekirwadde ekyo nga kakulirwa eyali Ssaabaminisita [[:en:Ruhakana_Rugunda|Ruhakana Rugunda]] ku kugaba y'emmere eri abantu abali mu mbeera embi.<ref name="9R">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/virus-lockdown-mp-zaake-arrested-for-distributing-relief-food-1886052</ref>
Zaake yalondebwa omulundi ogwokusatu mu palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebiri nga omubaka wa palamenti ku munisipaali y’e Mityana nga 15th Ogwolubereberye 2026.<ref>{{Cite web |last=Namugerwa |first=Catherine |title=Zaake Wins Third Term as Mityana Municipality MP |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314856/zaake-wins-third-term-as-mityana-municipality-mp |access-date=2026-03-08 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
<references />
== Ebijuliziddwamu okuva wabweru ==
*[https://web.archive.org/web/20210501121733/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=378 Paalamenti ya Uganda: Zaake Francis]
[[Category:Abazaalibwa mu 1991]]
[[Category:Abantu abakyali abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
lltz6nykk1im5vhnu0mh3wwxyhqoflh
Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi
0
7939
69389
48189
2026-08-23T09:59:40Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69389
wikitext
text/x-wiki
[[File:The Vice President of Uganda, Mr. Edward Kiwanuka Ssekandi calling on the Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu, in New Delhi on March 24, 2018.jpg|thumb|Eyaliko Omumyuka w'omukulembeze w'eggwanga Uganda, Omwaami. Edward Kiwanuka Ssekandi ng'abuuzaako ku mumyuka w'omukulembeze wa India, Shri M. Venkaiah Naidu, mu kibuga New Delhi mu mwezi gwa Mugula Nsigo, 24, 2018]]
'''Edward Kiwanuka Ssekandi''' yazaalibwa nga 19/Gatonnya<ref>[[EMMYEZI]]</ref>/1943. Munnayuganda, munnabyabufuzi era munnamateeka. Ono yamyuka omukulembeze wa Uganda okuva nga 24/Ogwokutaano 2011 okutuuka nga 21/Muzigo<ref>[[EMMYEZI]]</ref>/2021.<ref>https://archive.is/20150208044004/http://www.independent.co.ug/component/wordpress/2011/05/former-speaker-sekandi-is-new-vp-and-mbabazi-prime-minister/?Itemid=422</ref> Nga tannatuuka kw'ekyo, yaweerezaako ng'omukubiriza wa Paalamenti okuva mu 2001 okutuuka mu 2011 era nga yaliko omumyuka w'omukubiriza wa sseteseerezo y'omu oyo era nga mu kiseera kyekimu ye yali omukiise wabantu be Bukoto ey'a Masekkati mu ssetteesezo wa Uganda okuva mu 1996 okutuuka mu 2021.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/voters-speak-on-why-they-kicked-out-24-ministers-vp-3262462
</ref>
[[File:USAID Deputy Mission Director, John Mark Winfield, and Vice President of Uganda, Edward Kiwanuka Ssekandi, launch the new health information database for human resources at Hotel Africana in Kampala (cropped).jpg|thumb|Edward Kiwanuka Ssekandi, eyaliko omukubiriza wa paalamenti ya Uganda ate era yamyukako ko omukulembeze wegwanga]]
== Obuzaale bwe. ==
[[File:Flag map of Uganda.svg|thumb|Mmaapu ya Uganda nga erimu ne bendera y'eggwanga]]
[[File:Rebecca Alitwala Kadaga 2022 (cropped).jpg|thumb|Rebecca Alitwala Kadaga eyasikira Mr Edward Kiwanuka Ssekandi ku bukubiriza wa paalamenti ya Uganda.]]
Ssekandi yazaalibwa mu disitulikiti y'e [[Masaka (disitulikit)|Masaka nga]] 19/ Gatonnya/1943, era nga azaalibwa omwaami Alex Kiwanuka n'omukyala Virgo Kiwanuka<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1422842/vp-ssekandi-mother-100</ref> ku kyalo kya Bulegeya , mu ggombolola y'eKyanamukaaka, mu disitulikiti ya Masaka, mu gwanga Uganda.
== Obuyigirize bwe. ==
Yasomera mu Lubiri Secondary School ku mutendera ogwa 'O' level era neyeeyongerayo ku mutendera ogwa 'A' level ku ssomero lya St Mary’s College Kisubi. Owek. Edward Kiwanuka Ssekandi yeeyongerayo mu ssematendekero ya University of East Africa, mu Dar-es-Salaam okuva mu 1966 okutuusa mu 1969 nakuguka mu by'amateeka.
== Emirimu gye n'obuweerezaabwe. ==
Yafuna diguli mu mateeka okuva ku ssettendekero ya University of East Africa . Era alina dipuloma mu kuteekesa mu nkola amateeka okuva ku Law Development Center mu [[Kampala]], ekibuga kya Uganda ekikulu era ekisinga obunene.<ref>https://web.archive.org/web/20150924064454/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=258&const=Bukoto+County+Central&dist_id=5&distname=Masaka</ref>
Okuva mu 1973 okutuuka 1978, yaweerezaako ng'omusomesa ku Uganda Law Development Centre. Okuva mu 1978 ne 1979, yakolako nga ssenkulu wa Law Development Centre. Ye munnamateeka eyakulemberamu akakiiko akaakola okubuuliriza ku kutyoboola eddembe ly'obuntu wakati wa 1986 ne 1993. Yali omu ku baabaga ssemateeka wa Uganda ow'omwaka 1995 eyabagibwa wakati wa 1994 ne1995.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=0d363612-d643-4bf9-8563-e9150791d462%3B1.0</ref>
Oluvannyuma lw'okukuguka mu mateeka yeeyunga ku kooti ya Uganda ensukkulumu nga puliida mu mwaka gwa 1970. Owek. Edward Kiwanuka Ssekandi yaliko omuwolereza wa gavumenti mu minisitule y'obwenkanya " Ministry of justice" wakati wa 1969 ne 1973. Yasomesaako mu Law Developement Center jeyafuukira pulinsipal lekikyala era oluvannyuma nafuuka omukulu wa depaatimenti. Yali avunaanyizibwa ku masomo agenjawulo mu LDC wakati wa 1974 ne 1979, yakulirako essomo lya postgraduate bar n'obuvunanyizibwa obwenjawulo. <ref name=":0" />
Okuva mu 1978 paka 1979, yakola nga Ssenkulu (Director) wa Law Development center era mmemba mu Law Council, ekitongole ekivunaanyizibwa ku bukugu bwamateeka mu Uganda.Okuva mu 1979 paka kati abadde Puliida mu Ssekandi and Company Advocates.Yaliko chancellor wa Namirembe Diocese okuva mu 1982 paka mu 1985. Mu 1986 paka 1993 yeyakulembera ba bannamateeka mu kakiiko akabuuliriza kukutyoboola eddembe lyobuntu mu Uganda akaayitibwa "Commision of Inquiry into the violation of Human Rights in Uganda" omulimu gweyakola obulungi ennyo.<ref name=":0" />
Mu 1986 paka 1992, yali omumyuka wa Ssentebe wa Law Council Disciplinary Committee eyali evunaanyizibwa ku nsonga z'empisa mu bannamateeka.Wakati wa 1992 ne 1996, yali mmemba mu Law Developement Centre managemnet Committee. Mu 1994 paka mu 1995 yaliko omukiise mu Uganda constituent Assembly ng'akiikirira Bukoto ey'awakati, mu disitulikiti y'eMasaka, era nga yali omu ku abo abaaliwo nga babaga ssemateeka Uganda kwetambulira okutuusa kaakano.
Yafuuka omukiise mu paalamenti ya Uganda okuva mu 1996 paka 2001 ng'akiikirira Bukoto eyawakati. Yalondebwa ku bwa ssentebe bwakakiiko ka "Committe of Rules, Privileges and Discipline mu 1996,1997 ne 1998.Wakati wa 09/1998 ne 7/2001, owek. Edward Ssekandi yalondebwa ku bw'omumyuka w'omukubiriza wolukiiko lw'eggwanga olw'omukaaga, ne ku bw'omumyuka wa Ssentebe wa "Committe of the whole house". Yali mmemba wa "Parliamentary Appointments Committee".Mu 6/2001 okutuusa mu 5/2006, yalondebwa neera okukikirira abantu ba Bukoto ya wakati, Masaka mu lukiiko lw'eggwanga. <ref name=":0" />
Mu 7/2001 paka 5/2006, owek. Edward Ssekandi yalondebwa okuba omukubiriza w'olukiiko lw'eggwanga Uganda. Owek. Ssekandi, mu 2/2006 paka 5/2011, yalondebwa nate abantu b'eBukoto ya wakati abakiikirire mu paalamenti. Mu 5/2006 paka 5/2011, yaddamu naawereza nga omukubiriza wa paalamenti ey'omunaana.Mu 2008 paka 2010, yeyali ssentebe wa Africa Parliamentary Union (APU).<ref name=":0" />
Okuva mu 1985 paka kati , aweereza mu Rotary Club eya Rubaga, era nga okuva mu 1989 paka mu 1990 yaliko pulezidenti waayo.
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Mufumbo, wa kibiina kya National Resistance Movement. Agambibwa okuba nga muwagizi nnyo ow'ebyemizannyo.<ref>https://web.archive.org/web/20150924064454/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=258&const=Bukoto+County+Central&dist_id=5&distname=Masaka</ref>
== Labe ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* Olukalala lw'abakubiriza ba Paalamenti ya Uganda.
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
8z96alfmk30uvjkkpob36am8zz5jvy6
69657
69389
2026-08-23T11:02:27Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69657
wikitext
text/x-wiki
[[File:The Vice President of Uganda, Mr. Edward Kiwanuka Ssekandi calling on the Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu, in New Delhi on March 24, 2018.jpg|thumb|Eyaliko Omumyuka w'omukulembeze w'eggwanga Uganda, Omwaami. Edward Kiwanuka Ssekandi ng'abuuzaako ku mumyuka w'omukulembeze wa India, Shri M. Venkaiah Naidu, mu kibuga New Delhi mu mwezi gwa Mugula Nsigo, 24, 2018]]
'''Edward Kiwanuka Ssekandi''' yazaalibwa nga 19/Gatonnya<ref>[[EMMYEZI]]</ref>/1943. Munnayuganda, munnabyabufuzi era munnamateeka. Ono yamyuka omukulembeze wa Uganda okuva nga 24/Ogwokutaano 2011 okutuuka nga 21/Muzigo<ref>[[EMMYEZI]]</ref>/2021.<ref>https://archive.is/20150208044004/http://www.independent.co.ug/component/wordpress/2011/05/former-speaker-sekandi-is-new-vp-and-mbabazi-prime-minister/?Itemid=422</ref> Nga tannatuuka kw'ekyo, yaweerezaako ng'omukubiriza wa Paalamenti okuva mu 2001 okutuuka mu 2011 era nga yaliko omumyuka w'omukubiriza wa sseteseerezo y'omu oyo era nga mu kiseera kyekimu ye yali omukiise wabantu be Bukoto ey'a Masekkati mu ssetteesezo wa Uganda okuva mu 1996 okutuuka mu 2021.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/voters-speak-on-why-they-kicked-out-24-ministers-vp-3262462
</ref>
[[File:USAID Deputy Mission Director, John Mark Winfield, and Vice President of Uganda, Edward Kiwanuka Ssekandi, launch the new health information database for human resources at Hotel Africana in Kampala (cropped).jpg|thumb|Edward Kiwanuka Ssekandi, eyaliko omukubiriza wa paalamenti ya Uganda ate era yamyukako ko omukulembeze wegwanga]]
== Obuzaale bwe. ==
[[File:Flag map of Uganda.svg|thumb|Mmaapu ya Uganda nga erimu ne bendera y'eggwanga]]
[[File:Rebecca Alitwala Kadaga 2022 (cropped).jpg|thumb|Rebecca Alitwala Kadaga eyasikira Mr Edward Kiwanuka Ssekandi ku bukubiriza wa paalamenti ya Uganda.]]
Ssekandi yazaalibwa mu disitulikiti y'e [[Masaka (disitulikit)|Masaka nga]] 19/ Gatonnya/1943, era nga azaalibwa omwaami Alex Kiwanuka n'omukyala Virgo Kiwanuka<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1422842/vp-ssekandi-mother-100</ref> ku kyalo kya Bulegeya , mu ggombolola y'eKyanamukaaka, mu disitulikiti ya Masaka, mu gwanga Uganda.
== Obuyigirize bwe. ==
Yasomera mu Lubiri Secondary School ku mutendera ogwa 'O' level era neyeeyongerayo ku mutendera ogwa 'A' level ku ssomero lya St Mary’s College Kisubi. Owek. Edward Kiwanuka Ssekandi yeeyongerayo mu ssematendekero ya University of East Africa, mu Dar-es-Salaam okuva mu 1966 okutuusa mu 1969 nakuguka mu by'amateeka.
== Emirimu gye n'obuweerezaabwe. ==
Yafuna diguli mu mateeka okuva ku ssettendekero ya University of East Africa . Era alina dipuloma mu kuteekesa mu nkola amateeka okuva ku Law Development Center mu [[Kampala]], ekibuga kya Uganda ekikulu era ekisinga obunene.<ref>https://web.archive.org/web/20150924064454/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=258&const=Bukoto+County+Central&dist_id=5&distname=Masaka</ref>
Okuva mu 1973 okutuuka 1978, yaweerezaako ng'omusomesa ku Uganda Law Development Centre. Okuva mu 1978 ne 1979, yakolako nga ssenkulu wa Law Development Centre. Ye munnamateeka eyakulemberamu akakiiko akaakola okubuuliriza ku kutyoboola eddembe ly'obuntu wakati wa 1986 ne 1993. Yali omu ku baabaga ssemateeka wa Uganda ow'omwaka 1995 eyabagibwa wakati wa 1994 ne1995.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=0d363612-d643-4bf9-8563-e9150791d462%3B1.0</ref>
Oluvannyuma lw'okukuguka mu mateeka yeeyunga ku kooti ya Uganda ensukkulumu nga puliida mu mwaka gwa 1970. Owek. Edward Kiwanuka Ssekandi yaliko omuwolereza wa gavumenti mu minisitule y'obwenkanya " Ministry of justice" wakati wa 1969 ne 1973. Yasomesaako mu Law Developement Center jeyafuukira pulinsipal lekikyala era oluvannyuma nafuuka omukulu wa depaatimenti. Yali avunaanyizibwa ku masomo agenjawulo mu LDC wakati wa 1974 ne 1979, yakulirako essomo lya postgraduate bar n'obuvunanyizibwa obwenjawulo. <ref name=":0" />
Okuva mu 1978 paka 1979, yakola nga Ssenkulu (Director) wa Law Development center era mmemba mu Law Council, ekitongole ekivunaanyizibwa ku bukugu bwamateeka mu Uganda.Okuva mu 1979 paka kati abadde Puliida mu Ssekandi and Company Advocates.Yaliko chancellor wa Namirembe Diocese okuva mu 1982 paka mu 1985. Mu 1986 paka 1993 yeyakulembera ba bannamateeka mu kakiiko akabuuliriza kukutyoboola eddembe lyobuntu mu Uganda akaayitibwa "Commision of Inquiry into the violation of Human Rights in Uganda" omulimu gweyakola obulungi ennyo.<ref name=":0" />
Mu 1986 paka 1992, yali omumyuka wa Ssentebe wa Law Council Disciplinary Committee eyali evunaanyizibwa ku nsonga z'empisa mu bannamateeka.Wakati wa 1992 ne 1996, yali mmemba mu Law Developement Centre managemnet Committee. Mu 1994 paka mu 1995 yaliko omukiise mu Uganda constituent Assembly ng'akiikirira Bukoto ey'awakati, mu disitulikiti y'eMasaka, era nga yali omu ku abo abaaliwo nga babaga ssemateeka Uganda kwetambulira okutuusa kaakano.
Yafuuka omukiise mu paalamenti ya Uganda okuva mu 1996 paka 2001 ng'akiikirira Bukoto eyawakati. Yalondebwa ku bwa ssentebe bwakakiiko ka "Committe of Rules, Privileges and Discipline mu 1996,1997 ne 1998.Wakati wa 09/1998 ne 7/2001, owek. Edward Ssekandi yalondebwa ku bw'omumyuka w'omukubiriza wolukiiko lw'eggwanga olw'omukaaga, ne ku bw'omumyuka wa Ssentebe wa "Committe of the whole house". Yali mmemba wa "Parliamentary Appointments Committee".Mu 6/2001 okutuusa mu 5/2006, yalondebwa neera okukikirira abantu ba Bukoto ya wakati, Masaka mu lukiiko lw'eggwanga. <ref name=":0" />
Mu 7/2001 paka 5/2006, owek. Edward Ssekandi yalondebwa okuba omukubiriza w'olukiiko lw'eggwanga Uganda. Owek. Ssekandi, mu 2/2006 paka 5/2011, yalondebwa nate abantu b'eBukoto ya wakati abakiikirire mu paalamenti. Mu 5/2006 paka 5/2011, yaddamu naawereza nga omukubiriza wa paalamenti ey'omunaana.Mu 2008 paka 2010, yeyali ssentebe wa Africa Parliamentary Union (APU).<ref name=":0" />
Okuva mu 1985 paka kati , aweereza mu Rotary Club eya Rubaga, era nga okuva mu 1989 paka mu 1990 yaliko pulezidenti waayo.
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Mufumbo, wa kibiina kya National Resistance Movement. Agambibwa okuba nga muwagizi nnyo ow'ebyemizannyo.<ref>https://web.archive.org/web/20150924064454/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=258&const=Bukoto+County+Central&dist_id=5&distname=Masaka</ref>
== Labe ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* Olukalala lw'abakubiriza ba Paalamenti ya Uganda.
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
3rt20om18z2zdg67kjgy2kfpox8se1y
Thomas Tayebwa
0
7940
69520
68974
2026-08-23T10:15:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69520
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox omuntu|erinnya=Thomas Tayebwa|yazaalibwa_ddi=10/ November/ 1980|eggwanga=Munnayuganda|okusoma_kwe=[Makerere Universiy]|kifaanayi=Tayebwa Thomas.jpg|omulimu_gwe=Mumyuka wa Sipiika wa Paalamenti ya Uganda|kifaananyi=Tayebwa Thomas.jpg}}
'''Thomas Tayebwa''' [[Munnayuganda]] munnamateeka era munnabyabufuzi, aweereza nga Omumyuka wa Sipiika wa [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuva mu mwaka gwa 2022.<ref name="deputy">{{Cite web |date=2022-03-25|title=I'll use Deputy Speaker's office to serve Ugandans' interests - Tayebwa|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-ll-use-deputy-speaker-s-office-to-serve-ugandans-interests-tayebwa-3760482|access-date=2022-03-26|website=www.monitor.co.ug|language=en}}</ref> Akiikirira ekitundu kya Ruhinda North County mu [[Mitooma (disitulikit)|Mitooma Disitulikiti]] mu Paalamenti era yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM).<ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament|url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6InVSR3ZXN1ViRTBlZ1hOcUJjK0JDMWc9PSIsInZhbHVlIjoiTWlERXc1Uk56b3VDRnAzODNQYVFXZz09IiwibWFjIjoiYzcwYzU4MDQzMjA4NjM3Y2Y4ZTgxNjNlMzk1Y2IxYTYxMWEyMDIxM2FiMzJhYzA0YjU1ZDBiMmZkMjNmMjhlZCIsInRhZyI6IiJ9?|access-date=2026-05-26|website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> Mu mwaka gwa 2025, yalondebwa okuba Pulezidenti w'olukiiko lwa Paalamenti olw’Ekibiina ky’Amawanga ga Afrika, Caribbean ne Pacific (Organisation of Africa, Caribbean and Pacific States Parliamentary Assembly).<ref>{{Cite web |title=Tayebwa Elected President of ACP States Joint Parliamentary Assembly|website=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/news/3614/tayebwa-elected-president-acp-states-joint-parliamentary-assembly?|access-date=2026-05-26}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Tayebwa yazaalibwa nga 10 Ogwekkuminoogumu 1980 eri Bangirana Daudi ne Abbie Komuhangi ab'oku Kyalo kya Bitereko mu [[Mitooma (disitulikit)|Mitooma Disitulikiti]].<ref>{{Cite web|url=https://observer.ug/news-headlines/44751-mp-thomas-tayebwa-says-networking-has-propelled-him-this-far|title=MP Thomas Tayebwa says networking has propelled him this far|first=Simon|last=Kasyate|website=The Observer - Uganda}}</ref> Yasomera ku Kigarama Primary School, Kigarama Senior Secondary School, Nganwa High School, ne Ruyonza School bwe yali tanneegatta ku Ssettendekero w'e [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]], gye yafunira Diguli ye esooka eya Bachelor of Arts in Social Sciences mu mwaka gwa 2005 ne Diguli ye esooka mu Mateeka mu mwaka gwa 2012.<ref>{{Cite news|title=Who is who in Deputy Speaker race|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/who-is-who-in-deputy-speaker-race--3410976|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523170841/https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/who-is-who-in-deputy-speaker-race--3410976|archive-date=2021-05-23|access-date=2026-05-26|work=Daily Monitor|language=en|url-status=live}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa bwe ==
Tayebwa aweereza nga ssenkulu wa Cholmat Investments.<ref>{{Cite web|url=https://theinsider.ug/index.php/2019/01/14/top-10-richest-mps-in-the-10th-parliament-named/|title=EXCLUSIVE: Top 10 Richest MPs in the 10th Parliament Named – theinsider.ug|date=14 January 2019|access-date=11 August 2021|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513193501/https://theinsider.ug/index.php/2019/01/14/top-10-richest-mps-in-the-10th-parliament-named/|url-status=dead}}</ref>
== Ebyobufuzi ==
Mu Gwekkumi, 2015, Tayebwa yeesogga ebyobufuzi ku kkaadi ya [[National Resistance Movement|NRM]], n'awangula akamyufu k'ekibiina n'obululu 15092<ref>{{Cite web|url=https://croozefm.com/nrm-primaries-list-of-results/|title=NRM primaries: List of results|work=Western Uganda's Biggest radio.|date=October 28, 2015}}</ref> era n'awangula n'akalulu ka Uganda aka bonna aka 2016 olwo n'afuuka omu ku bakiise ba Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi.<ref>{{cite web|url=http://ugblizz.com/winners-and-losers-of-uganda-member-of-parliament-mps-elections/|archive-url=https://web.archive.org/web/20180116055516/http://ugblizz.com/winners-and-losers-of-uganda-member-of-parliament-mps-elections/|archive-date=2018-01-16|title=Winners and Losers of Uganda Member of Parliament (MPs) elections}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 24, 2019 |title=MPs assure Mitooma residents on water, electricity |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/10/mps-assure-mitooma-residents-on-water-electricity.html}}</ref> Yaweerezaako nga mmemba ku kakiiko k’ebyenfuna by’eggwanga wamu ne ku Natural Resources Committee.<ref>{{Cite web |date=April 30, 2020 |title=MP Tayebwa Transfers Shs 20M to Home District |url=https://chimpreports.com/mp-tayebwa-transfers-shs-20m-to-home-district/ |website=ChimpReports}}</ref>
Nga 25 Ogwokusatu 2022, Tayebwa yalondebwa okuba Omumyuka wa Sipiika wa Paalamenti, oluvannyuma lw’okufa kwa Sipiika [[Jacob Oulanyah]] n’okutumbulwa kwa [[Anita Among]] okufuuka Sipiika wa Palamenti.<ref name="deputy" /><ref name=":0">{{Cite web |last=murami |date=2022-03-25 |title=Among, Tayebwa to lead 11th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/news/5783/among-tayebwa-lead-11th-parliament |access-date=2022-04-07 |website=www.parliament.go.ug |language=en}}</ref>
Mu Gwokutaano 2026, Tayebwa yeddiza ekifo ky’Omumyuka wa Sipiika wa Paalamenti mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebiri (12th Parliament) oluvannyuma lw’okuwangula akalulu k’ababaka akaategekebwa ku Ekisaawe ky'e Kololo ekikolebwamu emikolo.<ref>{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Tayebwa wins second term as deputy speaker as NRM tightens grip on Parliament leadership |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tayebwa-wins-second-term-as-deputy-speaker-as-nrm-tightens-grip-on-parliament-leadership-5472818 |access-date=2026-05-26 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre |url=https://mediacentre.go.ug/press-room/oboth-oboth-elected-speaker-tayebwa-deputy-2026 |access-date=2026-05-26 |website=mediacentre.go.ug |language=en}}</ref>
Mu Gwokubiri 2025, Thomas Tayebwa yalondebwa okukulembera Olukiiko lwa Paalamenti olw’Amawanga ga Afrika, Caribbean ne Pacific (OACPS). Okulondebwa kuno kwamuwa n’obuvunaanyizibwa bw’okukolera awamu ng’omukulembeze wa Olukiiko lwa Palamenti olugatta OACPS n’Omukago gwa Bulaaya (EU).<ref>{{Cite web |title=Tayebwa Elected President of ACP States Joint Parliamentary Assembly {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3614/tayebwa-elected-president-acp-states-joint-parliamentary-assembly |access-date=2026-05-26 |website=www.parliament.go.ug}}</ref>
Tayebwa era akiikiridde Uganda mu nkiiko za Paalamenti ez’Omukago gw’Ensi (Inter-Parliamentary Union – IPU) ne mu nkiiko za Paalamenti ez’omu kitundu kya Afrika y’Ebuvanjuba, gy’akubiririzza ku by’obusuubuzi obujjudde obwenkanya, okugatta amawanga g’omukitundu, n’okukuuma obwetwaze bw’amawanga ga Afirika.<ref>{{Cite web |title=Enhance trade between developing countries and the western world- Tayebwa {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/740/enhance-trade-between-developing-countries-and-western-world-tayebwa |access-date=2026-05-26 |website=www.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tayebwa calls for respect of African sovereignty {{!}} Parliament of Uganda |url=https://gateway.parliament.go.ug/news/4421/tayebwa-calls-respect-african-sovereignty |access-date=2026-05-26 |website=gateway.parliament.go.ug}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Nga 14 Ogwokubiri 2009, Tayebwa yawasa Anita Rukundo ku St Augustine Chapel e [[Makerere]],[[Kampala]]. Balina omwana omu.<ref>{{Cite web |date=March 10, 2019 |title=What you missed on MP Thomas Tayebwa's anniversary |url=https://www.mywedding.co.ug/real-stories/201903/what-you-missed-on-mp-thomas-tayebwas-anniversary-10438.html}}</ref>
== Ebimulumirizibwa ebyekuusa ku kubonyaabonya abantu ==
Nga 21 Ogwomunaana 2020, amaka ga Tayebwa agasangibwa e Busaabala gakyalibwa omukozi wa Umeme, eyategeerekekwa nga Bukenya Bonny, eyali agenze okusalako amasannyalaze mu maka gano. Okusinziira ku baddukanya ekitongole kya Umeme, Tayebwa yali alemereddwa okusasula ebisale by’ensimbi za masannyalaze emirundi egiwerera ddala, era mu ngeri amateeka yazzangako amasannyalaze agaalinga gasaliddwako ku kizimbe kye. Tayebwa yaloopebwa ku poliisi ekitongole kya Umeme, nga kimulumiriza okutulugunya Bonny ku katambi.<ref name="thespy">{{Cite web |last=Reporter |first=Spy |date=2020-08-28 |title=Umeme Opens Up |url=https://www.spyuganda.com/umeme-opens-up-case-against-mp-tayebwa-at-katwe-police-for-assaulting-its-agent-on-official-duty-at-his-busabala-site/ |access-date=2022-04-29 |website=The Spy |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=28 August 2020 |title=Umeme torture video troubles Ruhinda MP |url=https://mulengeranews.com/umeme-torture-video-troubles-ruhinda-mp-thormas-tayebwa/ |website=Mulengera News |access-date=16 July 2026 |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922024729/https://mulengeranews.com/umeme-torture-video-troubles-ruhinda-mp-thormas-tayebwa/ |url-status=dead }}</ref> Mu katambi ako, Tayebwa awulirwa ng’agamba nti: "Ebulayo emiggo emeka? Mumwongereyo emiggo ebiri ng'ennyongeza yange"<ref>{{Cite web |title=Tayebwa canes UMEME employee |url=https://theinformerug.com/2020/08/28/video-ruhinda-north-mp-tayebwa-takes-law-into-his-own-hands-canes-umeme-electrician-for-power-disconnection/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901094010/https://theinformerug.com/2020/08/28/video-ruhinda-north-mp-tayebwa-takes-law-into-his-own-hands-canes-umeme-electrician-for-power-disconnection/ |archive-date=1 September 2022 |website=The Informer}}</ref> Nga 29 Ogwomunaana 2020, Tayebwa yavaayo ne yeetondera Bukenya mu lujjudde oluvannyuma lw’akatambi okulaga nga yeenyigira mu luyombo olwo.<ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2020-08-30 |title=MP Tayebwa apologizes for beating UMEME contractor |url=https://www.independent.co.ug/mp-tayebwa-apologizes-for-beating-umeme-contractor/ |access-date=2026-05-26 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [[Ofiicial website]]
* [[Website of the Parliament of Uganda]]
* [[visiblepolls.org]]
* [[www.elections.co.ug]]
== Laba ne ==
* [[Mitooma (disitulikit)|Mitooma Disitulikiti]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[National Resistance Movement]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1980]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
sevprj0f3vgge2ms00wsqfp5gbk0sya
Jeje Odongo
0
7951
69402
61551
2026-08-23T09:59:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69402
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Jeje Odongo|occupation=Politician, military officer|title=|networth=|known_for=[[Politics]]|citizenship=Uganda|nationality=Ugandan|years_active=1979 — present|alma_mater=[[Nkumba University]]<br/>{{small|([[Master of Arts|MA in International Relations & Diplomacy]])}}|image=|death_place=|death_date=|birth_place=[[Uganda Protectorate]]|birth_date={{Birth date and age|1951|7|9|df=yes}}|caption=|image_size=|spouse=}}
[[File:Jeje Odongo (cropped).jpg|thumb|Jeje Odongo]]
[[:en:General|General]] '''Haji Abubaker Jeje Odongo''' [[:en:Uganda|Munnayuganda,]] munnamagye omukuukutivu era munnabyabufuzi. Mu Gwomukaaga 2021, yalondebwa ku [[:en:Ministry_of_Foreign_Affairs_(Uganda)|Bwaminisita ow'ensonga z'ebweru]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545</ref>
Yaweerezaako nga [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs|Minisita ow'ensonga ez'omunda]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti ya Uganda]] okuva mu 2016. Era yaweerezaako nga [[:en:Minister_of_Defence|Minisita omubeezi owe byobutebenkevu/byobukuumi]] okuva mu Gwokubiri 2009 okutuusa mu Gwomukaaga 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730</ref>
Yalondebwa ku Bwaminisita w'ensonga z'omunda nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |access-date=2021-08-15 |archive-date=2020-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625181934/https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Ebyafaayo bye ==
Jeje Odongo yazaalibwa mu [[Amuria (disitulikiti)|Disitulikiti y'e Amuria]] mu [[:en:Teso_sub-region|ttundutundu ly'e Teso]], mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba bwa Uganda]]. Siniya ye yajisomera ku ssomero lya [[:en:Ngora_High_School|Ngora High School]].<ref>http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Ngora-High-marks-100-years-as-Teso-education-anchor/688342-2349696-4wa59fz/index.html</ref> Yayingira amagye ga Uganda mu 1979. Y'omu ku balwanyi 27 abaatandika olutalo lw'ekiyeekera nga bali wamu ne [[Yoweri Museveni]], abaalumba balakisi y'amagye eya Kabamba Military Barracks mu Gwokubiri 1981 okutandika olutalo lw'omunsiko olwa [[:en:Ugandan_Bush_War|Ugandan Bush War]], olutalo olwa wangaala okuva mu Gwokubiri 1981 okutuuka mu Gwokuna 1986. Jeje Odongo yakwatibwa oluvanyuma lw'olulumba olwasooka lwa NRA era yasibibwa mu kkomera ekkulu erya Luzira Maximum Security Prison.<ref>https://web.archive.org/web/20140530024449/http://business.highbeam.com/3548/article-1G1-87056546/jeje-odongo-reveals-nra-roots</ref>
Mu 1994, Jeje Odongo yali omu ku baserikale ekkumi abaakiikirira eggye lya Uganda mu [[:en:Constituent_Assembly|Constituent Assembly]] ababaga [[:en:Constitution|ssemateeka]] wa Uganda mu 1995. Mu 1996, yalondebwa okudda mu bigere bya Colonel Sserwanga Lwanga nga omuwi wa magezi u ssomo ly'amateeka mu [[:en:Uganda_People's_Defense_Force|ggye lya Uganda]] erya [[:en:Uganda_People's_Defense_Force|Uganda People's Defense Force]] (UPDF). Era ne mu 1996, yesimbawo ku bw'omubaka owa Disitulikiti y'e Amuria mu Paalamenti ya Uganda. Yawangula era nalondebwa ku bwa Minisita ow'ebyokwerinda amangu ddala nga yaakayingira Paalamenti.
Mu 1998, yalekulira ekifo kye mu Paalamenti n'ekifo mu Kabinenti n'alondebwa ng'omuduumizi w'amagye, ng'asikira Major General [[:en:Mugisha_Muntu|Mugisha Muntu]]. Yaweereza nga omuduumizi w'amagye okutuuka mu 2001, lwe yasikizibwa Major General [[:en:James_Kazini|James Kazini]]. Mu 2001, yalondebwa nga Minisita owa guno na guli, ekifo kye yalimu okutuuka mu 2004. Mu 2004, ng'atuuse ku ddala lya [[:en:Lieutenant_General|Lieutenant General]], Jeje Odongo yalondebwa nga Minisita omubeezi ow'ebyobutonde.
Wakati wa 2001 ne 2006, yali omu ku basirikale ekkumi abakulu mu ggye lya UPDF abakiikirira amaggye ga Uganda mu Paalamenti y'a Uganda ey'omunaana.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Mu Gwokutaano 2008, Jeje Odongo yatikirwa Diguli mu [[:en:Master_of_Arts|Master of Arts]] mu nteesaganya nenkolagana ez'ebweru mu Yunivasite ya Nkumba.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Mu Gwokubiri nga 6, 2009, yakuzibwa ku bwa [[:en:General|General]] era nalondebwa ku bwa [[:en:Minister_for_Defence|Minisita omubeezi ow'ebyokwerinda]].<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Oluvanyuma lw'emyaka musanvu mu kifo ekyo, wabula yalondebwa nga Minisita ow'ensonga z'omunda ku lukalala lwa Kabinenti olwalangirirwa mu Gwomukaaga nga 6. 2016.<ref>https://www.scribd.com/document/314964607/New-Cabinet</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Salim_Saleh|Salim Saleh]]
* [[:en:Elly_Tumwine|Elly Tumwine]]
* [[:en:Mugisha_Muntu|Mugisha Muntu]]
* [[:en:James_Kazini|James Kazini]]
* [[:en:Aronda_Nyakairima|Aronda Nyakairima]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti yya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Amuria_District|Disitulikiti ya Amuria]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Ebijulizo ebirala okuva ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20130120094552/http://ugandaonline.net/red_pepper/view/3728/jeje_odongo_locks_3_traders_in_his_toilet_for_a_week Jeje Odongo Implicated in Illegal Detention of Traders]
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=Major General [[Mugisha Muntu]]|years=1989 - 1998}}
{{s-ttl|title=Commander of [[Uganda People's Defence Force]]|years=1998 - 2001}}
{{s-aft|after=Major General [[James Kazini]]|years=2001 - 2003}}
{{end}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
coe5wcepejle8s4g8k6b5f3p63pkvxk
69656
69402
2026-08-23T11:02:26Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69656
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Jeje Odongo|occupation=Politician, military officer|title=|networth=|known_for=[[Politics]]|citizenship=Uganda|nationality=Ugandan|years_active=1979 — present|alma_mater=[[Nkumba University]]<br/>{{small|([[Master of Arts|MA in International Relations & Diplomacy]])}}|image=|death_place=|death_date=|birth_place=[[Uganda Protectorate]]|birth_date={{Birth date and age|1951|7|9|df=yes}}|caption=|image_size=|spouse=}}
[[File:Jeje Odongo (cropped).jpg|thumb|Jeje Odongo]]
[[:en:General|General]] '''Haji Abubaker Jeje Odongo''' [[:en:Uganda|Munnayuganda,]] munnamagye omukuukutivu era munnabyabufuzi. Mu Gwomukaaga 2021, yalondebwa ku [[:en:Ministry_of_Foreign_Affairs_(Uganda)|Bwaminisita ow'ensonga z'ebweru]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545</ref>
Yaweerezaako nga [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs|Minisita ow'ensonga ez'omunda]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti ya Uganda]] okuva mu 2016. Era yaweerezaako nga [[:en:Minister_of_Defence|Minisita omubeezi owe byobutebenkevu/byobukuumi]] okuva mu Gwokubiri 2009 okutuusa mu Gwomukaaga 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730</ref>
Yalondebwa ku Bwaminisita w'ensonga z'omunda nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |access-date=2021-08-15 |archive-date=2020-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200625181934/https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Ebyafaayo bye ==
Jeje Odongo yazaalibwa mu [[Amuria (disitulikiti)|Disitulikiti y'e Amuria]] mu [[:en:Teso_sub-region|ttundutundu ly'e Teso]], mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba bwa Uganda]]. Siniya ye yajisomera ku ssomero lya [[:en:Ngora_High_School|Ngora High School]].<ref>http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Ngora-High-marks-100-years-as-Teso-education-anchor/688342-2349696-4wa59fz/index.html</ref> Yayingira amagye ga Uganda mu 1979. Y'omu ku balwanyi 27 abaatandika olutalo lw'ekiyeekera nga bali wamu ne [[Yoweri Museveni]], abaalumba balakisi y'amagye eya Kabamba Military Barracks mu Gwokubiri 1981 okutandika olutalo lw'omunsiko olwa [[:en:Ugandan_Bush_War|Ugandan Bush War]], olutalo olwa wangaala okuva mu Gwokubiri 1981 okutuuka mu Gwokuna 1986. Jeje Odongo yakwatibwa oluvanyuma lw'olulumba olwasooka lwa NRA era yasibibwa mu kkomera ekkulu erya Luzira Maximum Security Prison.<ref>https://web.archive.org/web/20140530024449/http://business.highbeam.com/3548/article-1G1-87056546/jeje-odongo-reveals-nra-roots</ref>
Mu 1994, Jeje Odongo yali omu ku baserikale ekkumi abaakiikirira eggye lya Uganda mu [[:en:Constituent_Assembly|Constituent Assembly]] ababaga [[:en:Constitution|ssemateeka]] wa Uganda mu 1995. Mu 1996, yalondebwa okudda mu bigere bya Colonel Sserwanga Lwanga nga omuwi wa magezi u ssomo ly'amateeka mu [[:en:Uganda_People's_Defense_Force|ggye lya Uganda]] erya [[:en:Uganda_People's_Defense_Force|Uganda People's Defense Force]] (UPDF). Era ne mu 1996, yesimbawo ku bw'omubaka owa Disitulikiti y'e Amuria mu Paalamenti ya Uganda. Yawangula era nalondebwa ku bwa Minisita ow'ebyokwerinda amangu ddala nga yaakayingira Paalamenti.
Mu 1998, yalekulira ekifo kye mu Paalamenti n'ekifo mu Kabinenti n'alondebwa ng'omuduumizi w'amagye, ng'asikira Major General [[:en:Mugisha_Muntu|Mugisha Muntu]]. Yaweereza nga omuduumizi w'amagye okutuuka mu 2001, lwe yasikizibwa Major General [[:en:James_Kazini|James Kazini]]. Mu 2001, yalondebwa nga Minisita owa guno na guli, ekifo kye yalimu okutuuka mu 2004. Mu 2004, ng'atuuse ku ddala lya [[:en:Lieutenant_General|Lieutenant General]], Jeje Odongo yalondebwa nga Minisita omubeezi ow'ebyobutonde.
Wakati wa 2001 ne 2006, yali omu ku basirikale ekkumi abakulu mu ggye lya UPDF abakiikirira amaggye ga Uganda mu Paalamenti y'a Uganda ey'omunaana.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Mu Gwokutaano 2008, Jeje Odongo yatikirwa Diguli mu [[:en:Master_of_Arts|Master of Arts]] mu nteesaganya nenkolagana ez'ebweru mu Yunivasite ya Nkumba.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Mu Gwokubiri nga 6, 2009, yakuzibwa ku bwa [[:en:General|General]] era nalondebwa ku bwa [[:en:Minister_for_Defence|Minisita omubeezi ow'ebyokwerinda]].<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Oluvanyuma lw'emyaka musanvu mu kifo ekyo, wabula yalondebwa nga Minisita ow'ensonga z'omunda ku lukalala lwa Kabinenti olwalangirirwa mu Gwomukaaga nga 6. 2016.<ref>https://www.scribd.com/document/314964607/New-Cabinet</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Salim_Saleh|Salim Saleh]]
* [[:en:Elly_Tumwine|Elly Tumwine]]
* [[:en:Mugisha_Muntu|Mugisha Muntu]]
* [[:en:James_Kazini|James Kazini]]
* [[:en:Aronda_Nyakairima|Aronda Nyakairima]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti yya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Amuria_District|Disitulikiti ya Amuria]]
== Ebijuliziddwamu ==
== Ebijulizo ebirala okuva ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20130120094552/http://ugandaonline.net/red_pepper/view/3728/jeje_odongo_locks_3_traders_in_his_toilet_for_a_week Jeje Odongo Implicated in Illegal Detention of Traders]
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=Major General [[Mugisha Muntu]]|years=1989 - 1998}}
{{s-ttl|title=Commander of [[Uganda People's Defence Force]]|years=1998 - 2001}}
{{s-aft|after=Major General [[James Kazini]]|years=2001 - 2003}}
{{end}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
1s6htqpvv45erwfmnd2nwr8vbkoezcp
Mary Begumisa
0
7958
69518
68376
2026-08-23T10:15:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69518
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Begumisa''' (yazaalibwa 1976) munnabyabufuzi mu Uganda era omukyala omubaka wa paalamenti. Ofiisi gye yatuukako oluvannyuma lw’okulondebwa ng’omukyala akiikirira disitulikiti y’e [[:en:Sembabule|Sembabule]] mu kulonda kwa Uganda okwa 2021 mu Gwoluberyeberye.<ref>{{Cite web |url=https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817181053/https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |url-status=dead }}</ref>
Mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] .<ref>https://www.independent.co.ug/parliament-23-ministers-3-nrm-bigwigs-kicked-out/</ref>
== Okusoma ==
Mary yamaliriza emisomo gye [[:en:Primary_school|egya pulayimale]] (PLE) mu Lwebitakuli primary school, n’amaliriza [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu by’enjigiriza ebya wansi mu Bukulula secondary school e [[:en:Masaka|Masaka]].<ref>{{Cite web |url=https://pearltimes.co.ug/mary-begumisa-is-nrm-sembabule-woman-parliamentary-flag-bearer/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817181047/https://pearltimes.co.ug/mary-begumisa-is-nrm-sembabule-woman-parliamentary-flag-bearer/ |url-status=dead }}</ref> essomero oluvannyuma gye yamalira eddaala lye erya siniya [[:en:Advanced|ey'okuntikko]] eryamanyibwa nga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certification of Education]] (UACE).Begumisa yatikkirwa mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] n'afuna diguli ya bachelor's mu Social Sciences .<ref>{{Cite web |url=https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817181053/https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |url-status=dead }}</ref>
== Omulimu ==
Omulimu gwa Mary gwatandika okutambula mu 2000, oluvannyuma lw’okulondebwa nga sub county chief mu disitulikiti y’e [[:en:Rakai|Rakai]] . Oluvannyuma lw'okutikkirwa mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] mu 2003, yalekulira n'asalawo okwenyigira mu bizinensi y'okulambula n'okutambula ne bba Wilbur Begumisa era oluvannyuma ne batandikawo ekibiina kya Gorilla Trek Africa Adventure Safaris <ref>{{Cite web |date=17 January 2021 |title=PARLIAMENT: 24 ministers, 3 NRM bigwigs kicked out |url=https://www.independent.co.ug/parliament-23-ministers-3-nrm-bigwigs-kicked-out/ |access-date=13 March 2021 |website=www.independent.co.ug}}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-candidate-pulled-out-of-sembabule-district-woman-mp-race-2729968</ref><ref>https://www.rwandagorilla.com/about-us/staff.html</ref>
== Laba ne ==
* Omubaka wa Paalamenti.
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] .
* [[:en:Sembabule_District|Disitulikiti y’e Sembabule]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza ekya National Resistance Movement]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijulizidwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
* [https://twitter.com/begumisamary?lang=en Mary Begumisa ku mukutu gwa Twitter]
* [https://www.facebook.com/people/Mary-Begumisa/100014114342580?fref=mentions Mary Begumisa ku Facebook]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
q9997gde2u6vi1qp5g7gpo6sak7rgn0
69562
69518
2026-08-23T10:29:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69562
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Begumisa''' (yazaalibwa 1976) munnabyabufuzi mu Uganda era omukyala omubaka wa paalamenti. Ofiisi gye yatuukako oluvannyuma lw’okulondebwa ng’omukyala akiikirira disitulikiti y’e [[:en:Sembabule|Sembabule]] mu kulonda kwa Uganda okwa 2021 mu Gwoluberyeberye.<ref>{{Cite web |url=https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817181053/https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |url-status=dead }}</ref>
Mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] .<ref>https://www.independent.co.ug/parliament-23-ministers-3-nrm-bigwigs-kicked-out/</ref>
== Okusoma ==
Mary yamaliriza emisomo gye [[:en:Primary_school|egya pulayimale]] (PLE) mu Lwebitakuli primary school, n’amaliriza [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu by’enjigiriza ebya wansi mu Bukulula secondary school e [[:en:Masaka|Masaka]].<ref>{{Cite web |url=https://pearltimes.co.ug/mary-begumisa-is-nrm-sembabule-woman-parliamentary-flag-bearer/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817181047/https://pearltimes.co.ug/mary-begumisa-is-nrm-sembabule-woman-parliamentary-flag-bearer/ |url-status=dead }}</ref> essomero oluvannyuma gye yamalira eddaala lye erya siniya [[:en:Advanced|ey'okuntikko]] eryamanyibwa nga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certification of Education]] (UACE).Begumisa yatikkirwa mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] n'afuna diguli ya bachelor's mu Social Sciences .<ref>{{Cite web |url=https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |title=Archive copy |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817181053/https://entebbepost.com/mary-begumisa-daring-hanifa-kawooya-to-serve-sembabule/ |url-status=dead }}</ref>
== Omulimu ==
Omulimu gwa Mary gwatandika okutambula mu 2000, oluvannyuma lw’okulondebwa nga sub county chief mu disitulikiti y’e [[:en:Rakai|Rakai]] . Oluvannyuma lw'okutikkirwa mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] mu 2003, yalekulira n'asalawo okwenyigira mu bizinensi y'okulambula n'okutambula ne bba Wilbur Begumisa era oluvannyuma ne batandikawo ekibiina kya Gorilla Trek Africa Adventure Safaris <ref>{{Cite web |date=17 January 2021 |title=PARLIAMENT: 24 ministers, 3 NRM bigwigs kicked out |url=https://www.independent.co.ug/parliament-23-ministers-3-nrm-bigwigs-kicked-out/ |access-date=13 March 2021 |website=www.independent.co.ug}}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-candidate-pulled-out-of-sembabule-district-woman-mp-race-2729968</ref><ref>https://www.rwandagorilla.com/about-us/staff.html</ref>
== Laba ne ==
* Omubaka wa Paalamenti.
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] .
* [[:en:Sembabule_District|Disitulikiti y’e Sembabule]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza ekya National Resistance Movement]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijulizidwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
* [https://twitter.com/begumisamary?lang=en Mary Begumisa ku mukutu gwa Twitter]
* [https://www.facebook.com/people/Mary-Begumisa/100014114342580?fref=mentions Mary Begumisa ku Facebook]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
0cqbasj1o21mohppkkre4jy6cjbv3i0
Denis Obua
0
7960
69398
60960
2026-08-23T09:59:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69398
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Denis Hamson Obua''' (yazaalibwa nga 6 Ogwokubiri 1980), [[:en:Uganda|Munnayuganda]] era Munnabyabufuzi, ye [[:en:Ministry_of_Education_and_Sports_(Uganda)|Minisita omubeezi ow'ebyemizannyo]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]] ng'abadde mu kifo kino okuva nga, 14 Ogwekkumineebiri, 2019.<ref name="1R">https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html</ref> Era ye ow'essaza lya Ajuri County, mu [[Alebtong (disitulikit)|Disitulikiti y'e Alebtong]], mu Paalamenti ey'e 11 (2021- 2025).<ref name="2R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=11 |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429154159/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=11 |url-status=dead }}</ref>
== Obuvo bwe n'eby'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Alebtong nga 6 Gwokubiri 1980. Yasomera mu ssomero lya ''Inomo Primary School'', nga tanneegatta ku [[:en:Lango_College|Lango College]], mu Munisipaali y'e Lira, gye yatuulira S4 ne S6 n'afunayo satifikeeti okuli eya[[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (S4) mu 1997 n'eya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (S6) mu 1999.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Alina [[:en:Diploma|Dipulooma mu mateeka]] eya era alina ne [[:en:Administrative_law|satifikeeti mu byamateeka eby'obukulembeze]] eya [[:en:Administrative_law|Certificate in Administrative Law,]] nga zombi yazisomera mu ttendekero ly'amateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], mu Kampala, ekibuga kya Uganda ekikulu. Alina Diguli eya [[:en:Bachelor_of_Social_Work|Bachelor of Arts in Social Work and Social Administration]] gye yasomera mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], e Mukono. Diguli ye eyookubiri eya [[:en:Master_of_Public_Administration|Master of Public Administration]] yagisomera era n'emutikkirwa mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute mu 2016.]]<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 2000 okutuuka mu 2003, Denis yaweebwa omulimu gw'obwakalaani wa zi kontulakiti mu kkampuni ya[[:en:British_American_Tobacco|British American Tobacco.]] Mu myaka ebiri egyaddirira yaweereza ng'ow'amateeka mu kkampuni ya Atim and Company Advocates. Oluvannyuma yapangisibwa nga akulira ebyamateeka mu ofiisi y'Omumyuka wa Pulezidenti wa Uganda, n'aweereza mukifo ekyo okuva mu 2005 okutuusa mu 2006.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Mu 2006, yalondebwa mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana (2006 - 2011), okukiikirira essaza lya Ajuri County, mu Disitulikiti y'e Alebtong. Abadde alondebwa emirundi egy'omuddiringanwa mu kifo ekyo omuli ekisanja kya 2011 - 2016, 2016 - 2021, era kati y'ali mu kifo ekyo.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Mu nkyukakyuka ezaakolebwa nga 14 Ogwekkumineebiri 2019, Denis Obua yalondebwa okubeera Minisita. Yadda mu bigere bya [[Charles Bakkabulindi]], eyasuulibwa okuva mu Kabineeti. Oluvannyuma lw'okukakasibwa Paalamenti, n'alayizibwa nga Minisita omubeezi ow'ebyemizannyo nga,13 Ogwoluberyeberye 2020.<ref name="3R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office</ref>
== Famire ye ==
Denis Hamson Obua mufumbo.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]]
== Ebijulizo ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20061218230908/http://www.education.go.ug/ Website of the Uganda Ministry of Education and Sports]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
kpytvmzrjngsfufqrijj3uv7jkmthg3
69627
69398
2026-08-23T10:32:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69627
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Denis Hamson Obua''' (yazaalibwa nga 6 Ogwokubiri 1980), [[:en:Uganda|Munnayuganda]] era Munnabyabufuzi, ye [[:en:Ministry_of_Education_and_Sports_(Uganda)|Minisita omubeezi ow'ebyemizannyo]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]] ng'abadde mu kifo kino okuva nga, 14 Ogwekkumineebiri, 2019.<ref name="1R">https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html</ref> Era ye ow'essaza lya Ajuri County, mu [[Alebtong (disitulikit)|Disitulikiti y'e Alebtong]], mu Paalamenti ey'e 11 (2021- 2025).<ref name="2R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=11 |access-date=2021-08-17 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429154159/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=11 |url-status=dead }}</ref>
== Obuvo bwe n'eby'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Alebtong nga 6 Gwokubiri 1980. Yasomera mu ssomero lya ''Inomo Primary School'', nga tanneegatta ku [[:en:Lango_College|Lango College]], mu Munisipaali y'e Lira, gye yatuulira S4 ne S6 n'afunayo satifikeeti okuli eya[[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (S4) mu 1997 n'eya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (S6) mu 1999.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Alina [[:en:Diploma|Dipulooma mu mateeka]] eya era alina ne [[:en:Administrative_law|satifikeeti mu byamateeka eby'obukulembeze]] eya [[:en:Administrative_law|Certificate in Administrative Law,]] nga zombi yazisomera mu ttendekero ly'amateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], mu Kampala, ekibuga kya Uganda ekikulu. Alina Diguli eya [[:en:Bachelor_of_Social_Work|Bachelor of Arts in Social Work and Social Administration]] gye yasomera mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], e Mukono. Diguli ye eyookubiri eya [[:en:Master_of_Public_Administration|Master of Public Administration]] yagisomera era n'emutikkirwa mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute mu 2016.]]<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 2000 okutuuka mu 2003, Denis yaweebwa omulimu gw'obwakalaani wa zi kontulakiti mu kkampuni ya[[:en:British_American_Tobacco|British American Tobacco.]] Mu myaka ebiri egyaddirira yaweereza ng'ow'amateeka mu kkampuni ya Atim and Company Advocates. Oluvannyuma yapangisibwa nga akulira ebyamateeka mu ofiisi y'Omumyuka wa Pulezidenti wa Uganda, n'aweereza mukifo ekyo okuva mu 2005 okutuusa mu 2006.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Mu 2006, yalondebwa mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana (2006 - 2011), okukiikirira essaza lya Ajuri County, mu Disitulikiti y'e Alebtong. Abadde alondebwa emirundi egy'omuddiringanwa mu kifo ekyo omuli ekisanja kya 2011 - 2016, 2016 - 2021, era kati y'ali mu kifo ekyo.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
Mu nkyukakyuka ezaakolebwa nga 14 Ogwekkumineebiri 2019, Denis Obua yalondebwa okubeera Minisita. Yadda mu bigere bya [[Charles Bakkabulindi]], eyasuulibwa okuva mu Kabineeti. Oluvannyuma lw'okukakasibwa Paalamenti, n'alayizibwa nga Minisita omubeezi ow'ebyemizannyo nga,13 Ogwoluberyeberye 2020.<ref name="3R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office</ref>
== Famire ye ==
Denis Hamson Obua mufumbo.<ref name="2R">{{Cite web}}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]]
== Ebijulizo ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20061218230908/http://www.education.go.ug/ Website of the Uganda Ministry of Education and Sports]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
po3maomnt15f4obqaj20tdphb85poag
Allan Ssewanyana
0
7970
69445
68791
2026-08-23T10:12:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69445
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Allan Aloysius Ssewanyana''' yazaalibwa nga 26 Ogwekuminoogumu mu 1986, ng'asinga kumanyibwa "ng''''Omusajja wa Bwino", [[Munnamawulire w'ebyemizannyo|m]]'''unnamawulire w'ebyemizannyo, avunaanyizibwa ku by'esonga z'abakozi era munnabyabufuzi Munnayuganda .Yali mubaka wa Paalamenti owa Makindye Eyobugwanjuba.<ref>"SSEWANYANA ALLAN". Parliament of Uganda</ref> era omukiise owa [[National Unity Platform]], ekibiina ky'ebyobufuzi ekivuganya gavumenti ekisinga obunene mu Uganda.<ref>"Who will step into Kyanjo's large shoes in Makindye West?". Daily Monitor. 2 February 2021.</ref> Mmemba w'Akakiiko k'ebyenjigiriza n'ebyemizannyo ne ku kakiiko akalwanirira obw'enkanya mu Paalamenti ya Uganda ey'ekumi. Era ye Minisita w'ebyemizannyo mu kabineeti ey'ekisikirize.<ref>"Gov't not bothered, Chinese petty traders murdering our economy – MP Ssewanyana". New Vision. 12 May 2017.</ref><ref>"Allan Ssewanyana Dreams of Leading Fufa and Uganda". The Observer.</ref>
Ssewanyana yaliko kansala wa [[LCV]] mu kitongole ekikulembera ekibuga Kampala ki (KCCA) ng'akiikirira eggombolola y'e Makindye, omusunsuzi w'amawulire g'eby'emizannyo owa Nile Broadcasting Services (NBS) Ttivi ne Leediyo ya Top 89.6 FM; omuwandiisi w'omuko gw'ebyemizannyo mu lupapula lw'Ennyanda, mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Liigi ya Uganda eya ba binnywera,(Uganda Super League), ng'era yaliko omumyuka wa ssentebe w'olukiiko olufuzi owa KCCA FC.<ref>"Allan Ssewanyana resigns from his position at KCCA". bigeye.ug. 4 January 2021.</ref><ref>"Men only cheat when their women change". bigeye.ug. 3 March 2015.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Ssewanyana yazaalibwa mu ddwaliro ly'e Nsambya, nga bazadde be ye Aloysius ne Sarah Ssendawula ab'e Kibuye, nga 26 Ogwekuminoogumu mu 1986 mu famire ekiririza mu ddiini y'ekikatuliki ey'Abaganda. Ye mwana ow'okusatu mu baana omusanvu beyazalibwa n'abo era alina bannyina bana ne baganda be babiri.
Pulayimale yagisomera mu kibuga ky'e Kampala ku Nakivubo Blue Primary School gyeyali ng'akulira eby'emizannyo, era nga gyeyafunira satifikeeti ye ey'ekyomusanvu P7 mu 1998.
Oluvannyuma yagenda ku St. Mathias Kalemba Senior Secondary School gyeyatuulira Siniya ey'okuna mu 2002 ne Mengo Senior School gyeyamalira Siniya ey'omukaaga mu 2005. Yaweerezaako nga Minisita w'eby'emizannyo ku St. Mathias Kalemba Senior Secondary School n'omukulembezze akulira abayizi ku Mengo Senior School.
Ssewanyana yeeyongerayo ku yunivasite y'e Makerere gy'eyatikkirwa mu 2008 ne ddiguli mu kudukanya ensonga z'abakozi. Yali akulira abayizi era omu ku baali ku kakiiko akakiikirira abayizi ku yunivasaite eno.<ref name="AAL3">http://bigeye.ug/allan-ssewanyana-resigns-position-kcca/</ref>
== Emirimu gye n'ebyobufuzi. ==
Ng'afunye ebaluwa ye eya S6, Ssewanyana yafuna omulimu gw'okukola ng'omusunsuzi w'eby'emizannyo ku Top Radio 89.6 FM mu 2005. Ng'amaliriza ddiguli ye esooka mu 2008, yafuna omulimu ng'omuweereza w'eby'emizannyo ku ttivi ya NBS, ng'ayanjula n'okuwereza pulogulaamu y'eby'emizannyo ku NBA buli lunaku ku malya g'eky'emisana. Mu 2014, era oluvannyuma yafuuka omuwandiisi w'omuko gw'ebyemizannyo mu lupapula lw'eby'emizannyo lw'ebayita Ennyanda olufuluma buli wiiki.<ref name="AAS5">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1322842/kcca-councilor-remanded-defamation</ref>
Mu 2013, Ssewanyana yeesimbawo ku ky'omukulembezze w'ekibiina ekiddukanya omupiira mu Uganda (FUFA) ng'ayagala okudda mu bigere by'eyali Pulezidenti w'ekibiina kino mu biseera ebyo, [[Lawrence Mulindwa]]. Yawandulwamu nga basinziira ku by'ekikugu, nga Moses Magogo yeyasobola okuwangula era nga teyavuganyiziddwa.<ref name="AAS10">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1324298/fufa-exco-endorses-magogo</ref>
Mu 2011, Ssewanyana yayingira mu by'obufuzi eby'okulonda ng'ali ku tikiti y'ekibiina kya [[DP|DP,]] ekyamufuula kansala wa LCV mu kitongole ekiddukanya emirimu mu kibuga Kampala (KCCA) ng'akiikirira konsitituweensi ya Makindye Ey'obugwanjuba okutuuka mu 2016, bweyalondebwa okuweereza mu konsitituweensi y'emu mu kifo ekisava eky'okubeera omubaka wa Paalamenti ekyamufuula omubaka mu Paalamenti ey'ekkumi ey' Ekkula lya Afirika.
Mu Paalamenti ey'ekkumi, Ssewanyana yaweereza ku kakiiko k' Eby'enjigiriza n' Eby'emizannyo n'akakiiko akalwanirira obwenkanya.
"Ndi musanyufu nnyo olw'engeri gyetwakwasaganyamu ensonga ya kawaayiro 102 (b) aka Ssemateeka nga tukozesa obukugu kuba abasinga baakiraba ng'eky'obusiru, naye twateekawo akabonero<ref>https://www.independent.co.ug/allan-ssewanyana-on-his-love-for-lukwago/</ref>Ssewanyana yakwatibwa olw'okukuma mu bantu omuliro<ref>https://www.independent.co.ug/mp-allan-ssewanyana-arrested-for-inciting-violence/</ref> Ssewanyana yakwatibwa olw'okwegugunga okwava ku kazambi w'eddwaliroy'e Kiruddu."<ref>VIDEO: MPS protest Ssewanyana's arrest over Kiruddu hospital sewerage crisis". 22 February 2019.</ref>
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Allan Ssewanyana mufumbo nga mukyala we ye Lydia Ssewanyana nga balina abaana babiri.Yaweerezaako ng'omumyuka wa ssentebe ku kiraabu y'omubiira eya [[KCCA FC]] okuva mu 2012 okutuuka mu 2015 era ng'omu ku baali ku kakiiko akakulu akaddukanya supa liigi ya Uganda mu kaseera k'ekamu. Ssewanyana y'omu ku bannanyini era ssentebe wa kiraabu y'omupiira eyitibwa Katwe United FC. <ref>"FIFA begins probe into Magogo's World Cup tickets Scam". The SpearNews.</ref>Yazannyako omupiira ku mutendera gwa liigi y'eggwanga mu ttiimu ya Top TV FC okuva mu 2001 okutuuka mu 2004 bweyamenyeka eggumba ly'okukibegabega, obuvune obwamuviirako okunnyuka okusamba omupiira.<ref>"Top TV FC faces ban". New Vision.</ref>
Mu Gwomwenda mu 2021, Allan Ssewanyana yavunaanibwa omusango gw'obutemu nga gwekuusa ku ttemu ly'ebijambiya mu ttundutundu ly'e Masaka.<ref>Independent, The (24 September 2021). "MP Ssewanyana rearrested outside Kigo prison". ''The Independent Uganda''. Retrieved 31 July 2026.</ref><ref>Katusiime, Ian (13 September 2021). "Ssewanyana, Ssegirinya". ''The Independent Uganda''. Retrieved 31 July 2026.</ref><ref>"Masaka murders: Police summon MPs Muhammad Ssegirinya and Allan Ssewanyana". ''Monitor''. 30 September 2021. Retrieved 31 July 2026.</ref>
== Awaadi n'Engule ==
Ssewanyana awereddwa awaadi ez'enjawulo okusinziira ku mirimu gy'azze akola emyaka egiyise
* Mu 2013: RTV Academy Awards, Omuwereza w'eby'emizannyo asinga ku Ttivi <ref name="AAS13">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://chano8.com/glory-victory-rtv-awards/ |access-date=2024-03-22 |archive-date=2020-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107013716/http://chano8.com/glory-victory-rtv-awards/ |url-status=dead }}</ref>
* Mu 2014: RTV Academy Awards, Omuwereza w'eby'emizannyo ku leediyo ne Ttivi eyali asinga
* Mu 2014: Kadanke Awards, Omukulembezze w'abavubuka eyali asinga<ref name="AAS12">http://bigeye.ug/kadanke-unveils-national-youth-festival-awards/</ref>
* Mu 2015: RTV Academy Awards, Omuwereza w'eby'emizannyo eyali akira ku balala
* Mu 2015: Eyali asinga mu basinga (BB) Awards Omuwereza w'eby'emizannyo<ref name="AAS11">http://bigeye.ug/best-best-awards-2016-heres-full-list-nominees/</ref>
* Mu 2017: [[Buzz Teeniez Awards]] Engula ya '''''Teeniez Leadership Award'''''
== Laba ne bino ==
* Disitulikiti y'e Kampala
* Ekibiina ky'eby'obufuzi ekya [[Democratic Party]] mu Uganda
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ekitongole ekivunaanyizibwa ku mirimu gy'ekibuga Kampala.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* Ekibanja kya Paalamenti ya Uganda ku mutimbagano
* Akatindo ku by'emizannyo bya NBS eby'ekiseera ky'amalya g'ekyemisana
* Eneeyisa ezitaggya nsa okufuna obuyinza bw'ebyobufuzi
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uanda ey'ekkumi]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba National Unity Platform]]
[[Category:Abaasomerako ku yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1986]]
[[Category:Abantu abava mu Kampala]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
tp4y3i2061ngluiu7xzb9l0s50cg7ko
Muhammad Nsereko
0
7971
69722
68688
2026-08-23T11:13:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Muhammad Nsereko''' (yazaalibwa nga 25 Ogwomunaana 1981) [[Munnayuganda]] nga munnabyabufuzi era munnamateeka. Ye pulezidenti w'ekibiina kya Ecological Party of Uganda(EPU) era yali mubaka wa paalamenti atalina kibiina, eyakiikirira Kampala Central Division constituency okuva mu 2011.<ref name="In">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Can-MP-Nsereko-retain-the-Kampala-Central-seat/688342-3036350-lcyqxu/index.html |access-date=2021-08-26 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011130246/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Can-MP-Nsereko-retain-the-Kampala-Central-seat/688342-3036350-lcyqxu/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Archives |first=Author |date=2026-07-11 |title=WHO REPLACES WANGADYA? Inside the race for Uganda Human Rights Commission top job as four heavyweight lawyers namely Katuntu, Ns |url=https://theinvestigatornews.com/2026/07/who-replaces-wangadya-inside-the-race-for-uganda-human-rights-commission-top-job-as-four-heavyweight-lawyers-namely-katuntu-nsereko-patricia-achan-and-shifra-lukwago-emerge-as-leading-contenders/ |access-date=2026-07-24 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2025-09-23 |title=Muntu, Munyagwa, Nsereko, Kabuleta stranded as presidential nominations near deadline |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/muntu-munyagwa-nsereko-kabuleta-stranded-as-presidential-nominations-near-deadline-5203724 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa nga 25 Ogwomunaana mu 1981. Yasomera ku "Buganda Road Primary School" eby'enjigiriza bye ebisooka, n'amaliriza 1995. Oluvannyuma yagenda ku Kibuli Secondary School, gy'eyamaliriza S4 mu 1999. Ate S6 n'agisomera ku "Kawempe Muslim Secondary School", gy'eyamala mu 2002.<ref name="Profile">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=188</ref>
Mu 2005, yattikirwa ne dipulooma mu by'amawulire, okuva ku ttendekero lya "International Institute of Business and Management Studies" (IIBMS). Mu mwaka ogwaddako, yattikirwa ku yunivasite y'e [[Makerere University, Uganda|Makerere]], ne diguli mu by'amateeka. Mu 2007 n'aweebwa dipulooma mu by'okwenyigira mu by'amateeka okuva ku ttendekero lya [[Law Development Centre]].<ref name="Profile"/>
== Emirimu gye ==
Nsereko mukugu era looya omuwandiise ng'era y'omu ku bammemba b'ekibiina ekiyitibwa Uganda Bar. Yakolerako mu kibiina ekigatta ba looya ekya "Nsereko, Mukalazi and Company Advocates", okuva mu 2007. Yawerezaako nga ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku by'ettaka mu masekkati ga Kampala okuva mu 2006 okutuuka mu 2010.<ref name="Profile"/>
== Omulimu gw'ebyobufuzi ==
Mu 2011, Nsereko yeesimbawo okuvuganya ku kifo kya Kampala Central Division constituency ku tikiti y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), n'awangula.<ref name="In"/> Mu paalamenti ey'omwenda, (okuva mu 2011 okutuusa mu 2016), yatandika okuvumirira engeri NRM gy'eyali efugamu eggwanga. Yanokolayo ebintu eby'enjawulo by'eyali takkiriziganya n'abyo we kyatuuka ku kibiina kino, omwali (a) okukyusa ekibira ky'e Mabira batandike okukirimiramu ebikajjo (b) okuggyawo eky'okuta abantu ku kakalu ka poliisi ku misango egimu (c) yayolesa obukyayi eri obuli bw'enguzi mu kibiina ekiri mu buyinza (d) yavumirira eky'abavubuka b'eggwanga okubeera nga tebalina mirimu (e) yawagira eky'okukomyawo ekkomo ku bisanja ku ntebe y'obwa pulezidenti ekyagibwawo mu 2005.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=15160:museveni-is-now-limping--nsereko |access-date=2021-08-26 |archive-date=2021-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210826110624/https://www.observer.ug/component/content/article?id=15160:museveni-is-now-limping--nsereko |url-status=dead }}</ref>
Okugyeema kwe eri ekibiina kya NRM, kyamuviirako okugobwa mu kibiina kino mu Gwokuna mu 2013, ng<nowiki>'ali wamu n'abakiise ba palamenti abalala basatu. Bano batuuka okuyitibwa ''abakiise abayekera''</nowiki>.<ref name="Out">http://www.monitor.co.ug/News/National/-Rebel--MPs-thrown-out-of-Parliament/688334-2216438-146yufiz/index.html</ref> Mu Gwomwenda 2013, kkooti etaputa ssemateeka yategeeza ku kawayiro 4–1, ng'ababaka abana webaalina okuva mu palamenti, mpaka nga kkooti y'emu esazeewo oba basigale.<ref name="Out" /> Oluvannyuma lw'ennaku ssatu, nga 10 Ogwomwenda 2013, kkooti enkulu n'etegeeza mu kawaayiro 6–1 nti abakiise bano basigale mu paalamenti okutuusa nga kkooti etaputa ssemateeka emaliriza okusalawo kwayo oba basigale.<ref name="Out" /> Oluvannyuma nga 12 Ogwokubiri mu 2014, kkooti etaputa ssemateeka yakisalawo nti ababaka abana baalina okwamuka paalamenti.<ref name="Out" /> Okusalawo kuno kwakyusibwa kkooti enkulu nga 30 Ogwekumi mu 2015, nga wano Nsereko ne banne webaddira mu paalamenti nga tebalina kibiina kya byabufuzi kye beesimbyemu.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Jubilation-court-re-instates-rebel-MPs/688334-2936046-67w2ji/index.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/Lessons-Supreme-Court-ruling-NRM-rebel-MPs/689364-2949692-9l8hxj/index.html |access-date=2021-08-26 |archive-date=2018-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180308084937/http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/Lessons-Supreme-Court-ruling-NRM-rebel-MPs/689364-2949692-9l8hxj/index.html |url-status=dead }}</ref>
Muhammad Nsereko yaddamu n'alondebwa mu paalamenti ey'ekkumi okuva mu 2016 okutuuka mu 2021, nga yali talina kibiina kyajjiddemu ng'era ye mukulembeze awakanya enkyukakyuka mu nnongosereza mu ssemateeka n'okuggyawo ekkomo ku bisanja ku ntebe y'obwa pulezidenti.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.africareview.com/news/Anger-greets-bid-to-scrap-Uganda-presidential-age-limit/979180-4094442-yqmb38z/index.html |access-date=2021-08-26 |archive-date=2017-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171219180556/http://www.africareview.com/news/Anger-greets-bid-to-scrap-Uganda-presidential-age-limit/979180-4094442-yqmb38z/index.html |url-status=dead }}</ref>
Nsereko yali omu ku abo abaali beesimbyewo ku bwa pulezidenti abaalemererwa okusunsulwa okuvuganya ku bwa pulezidenti ng'akiikirira The Ecological party of Uganda mu kulonda kwa bonna okwa 2026.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[Patrick Nsamba Oshabe]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu palamenti ya Uganda ey'e kumi]]
* [[Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda]]
== Ebijuliriziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abazaalwa mu 1981]]
[[Category:Abaganda]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Kampala]]
[[Category:Abaaasomerako ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomerako ku Law development Centre]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba NRM]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Kampala Central Division]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
bxxhxzemkfloiqlco5xsv1ppsdqukjb
Ibrahim Ssemujju Nganda
0
7973
69487
68542
2026-08-23T10:14:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69487
wikitext
text/x-wiki
'''Ibrahim Ssemujju Nganda''' (23 Omwezi ogwomwenda 1973), ng'asinga kumanyibwa nga Ibrahim Ssemujju, munnayuganda munnamawulire era munnabyabufuzi.Yeeyali omubaka wa Paalamenti owa Munisipaali<ref>Independent, The (31 January 2017). "INTERVIEW: Ssemujju took roundabout route into politics". ''The Independent Uganda''. Retrieved 29 December 2025.</ref> y’e Kira mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ey’ekkumi n’emu]] (ekisanja kya 2021 okutuuka 2026). <ref>{{Cite web |title=As it happened: Municipal elections |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1418489/municipal-elections-live-updates |access-date=2019-04-23 |website=www.newvision.co.ug}}</ref><ref>"Ibrahim Ssemujju Nganda Joins X - Hits Over 25K Followers Within Hours - Nymy Net". 1 June 2026. Retrieved 6 June 2026.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Ssemujju yazaalibwa mu kyalo Bijaaba mu [[Munisipaali y'e Kyazanga]] mu [[Lwengo (disitulikit)|disitulikiti y’e Lwengo]], nga 23 Omwezi ogwomwenda 1973. Mu kiseera ekyo disitulikiti y’e Lwengo yali ekyali kitundu kya [[Masaka (disitulikit)|disitulikiti y’e Masaka]] . Mutabani wa Hajji Ali Nganda Nkwanga ne Hajati Sophia Nalwooga omu ku baana be ( Hajji Ali Nganda Nkwanga ) amakumi ana mwomunaana era omu ku baana ba nnyina (Hajati Sophia Nalwooga) ekkumi noomukaaga. <ref name="About">{{Cite web |last=Kavuma |first=Richard M. |date=13 January 2011 |title=Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11678:ssemujju-ibrahim-nganda-all-that-you-didnt-know-about-this-journalist-turned-politician&catid=34:news&Itemid=59 |access-date=17 March 2015 |publisher=[[The Observer (Uganda)]]}}</ref>
Yasomera mu ttendekero ly'obusiraamu erya Bijaaba Islamic Institute, "eriri mmita ntono okuva waazaalibwa" n'afuna satifikeeti ey'omutendera gwa pulayimale eyakamalirizo ng'ali eyo. Oluvannyuma lw’ettendekero okutandika siniya Ssemujju yajeegattako. Wabula mu siniya 2, abawala abasinga beyasomanga nabo baali bafunye abaami ne bava mu ssomero, ate banne abalenzi baava mu ssomero nebagenda okukola emirimu egiteetaagisa bukugu mu [[Kabuga k'e Masaka a|kabuga k'e Masaka]] akaliraanyeewo . Yasonnda akasente konna akatandikibwako keyali asobola n’amatiza kitaawe okumuwandiisa mu [[ssomero lya siniya erya Masaka Secondary School]] okusoma siniya eyokusatu (Senior 3) . Mu kiseera ekyo, yali tasobola kwogera yadde lungereza lwonna, naye baamala gamuwa ekifo.
Yagenda yeeyongera okukola bulungi n’ayita ebigezo bye ebya siniya eyokuna (S.4). Yagenda mu maaso okusoma emisomo gye egya siniya eyomukaaga (S.6), era mu ssomero lya Masaka Secondary School. Yamaliriza nga yasinze mu kibiina kye mu 1995. Yaweebwa ekifo ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], ku sikaala ya gavumenti ya Uganda enzijuvu okusoma eby'amawulire. Yatikkirwa mu 1998 ne ddiguli esooka mu by'amawulire . <ref name="Profile">{{Cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Ibrahim Ssemujju Nganda, Member of Parliament for Kyaddondo County East, Wakiso District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=756.000000&const=Kyadondo++County+East+&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |access-date=17 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> <ref name="About"/>
== Emirimu gye ==
Butereevu ng'afulumye e Makerere, yaweebwa omulimu ng’omusasi ow'olupapula lwa [[Daily Monitor]], olumu ku mpapula z’amawulire ebbiri ez'olungereza ezisinga ezifuluma buli lunnaku mu Uganda, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2004. Okwaka kwe kwali mu kusaka mawulire mu [[Parliament of Uganda|paalamenti ya Uganda]] . Okuva mu 2000 okutuuka mu 2001, yasomesa amawulire ku [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’Obusiraamu mu Uganda]] (Islamic University in Uganda) . Mu 2004, yava ku ''Daily Monitor'' okewgatta ku The Observer, ng’omusasi era ng'alinamu emigabo. Yaweebwa omulimu gw'obusunsuzi / obukunganya bw’ebyobufuzi ku ''Weekly Observer'', n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2011. Mu 2009, yayongerwa emirimu emirala ng'omusunsuzi / omukunganya w'amawulire g'ebyenjigiriza. Mu 2011, yalekulira okuva mu mirimu gye egy'amawulire okuvuganya ku kifo kya palaamenti eky'essaza lya Kyaddondo ey'obuvanjuba. Yavuganyiza ku bendera y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Forum for Democratic Change]] (FDC). Yawangula era [[Y'ali mu ntebe|yali mu kifo ekyo okutuusa 2016]] . <ref name="Profile"/> <ref name="About"/>
Ng'okulonda kw'obwapulezidenti, paalamenti, n'ebitundu tekunnabaawo mu Gwokubiri 2016, [[Kira, Yuganda|Munisipaali ya Kira]] yaweebwa ekifo kya paalamenti, ekyawuddwa ku Kyaddondo ey'obuvanjuba.<ref>"Court to decide fate of 83 parliamentary seats". ''Monitor''. 14 September 2020. Retrieved 29 December 2025.</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Ssemujju yaddamu okuvuganya ku kifo kye kimu wansi wa bendera y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya FDC.<ref>{{Cite web |last=Nalugo |first=Mercy |date=22 January 2016 |title=Ssemujju setting the pace in contest for new Kira municipality |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128190402/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |archive-date=28 January 2016 |access-date=22 January 2016}}</ref>
Yafuna obutakkanya ne FDC era bombi ne [[Erias Lukwago]] ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] baatondawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekipya.<ref>Reporter, Our (8 August 2024). "Ssemujju: We are forming a new party". ''The Observer''. Retrieved 29 December 2025.</ref><ref>"Ssemujju upbeat about new political party". ''Monitor''. 11 August 2024. Retrieved 29 December 2025.</ref>Peoples Front for Freedom (PFF) kyatongozebwa nga 8 Ogwomusanvu 2025.<ref>Kashaka, Umaru (8 July 2025). "Politics: All set for launch of new political party PFF". ''New Vision''. Retrieved 29 December 2025.</ref>Ssemujju akati ali mu kibiina kya PFF.<ref>Independent, The (13 June 2025). "Ssemujju and 7 other MPs defect from FDC to People's Front for Freedom". ''The Independent Uganda''. Retrieved 29 December 2025.</ref>
Ssemujju yavuganya ku kifo kya Paalamenti eky'e Kira naawangulwa George Musisi owa National Unity Platform ([[NUP]]) mu kalulu akaalimu okuvuganya okwa kaasammeeme.<ref>Matovu, Muhamadi. "Ssemujju Concedes Kira Seat to NUP's Musisi After 15 Years in Parliament". ''Nilepost News''. Retrieved 29 April 2026</ref>
== Ebirala eby'okulowoozaako ==
Mu paalamenti, yakubirizaako akakiiko akavunaanyizibwa ku n’ebitongole bya gavumenti. Era yaliko mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’okwerinda n’ensonga z’omunda n’akakiiko ka bizinensi. <ref name="Profile"/> Yawasa Faridah Ssemujju, era bombi bazadde ba baana babiri ab’obuwala n’abatabani babiri. <ref>Kavuma, Richard M. (13 January 2011). "Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician". The Observer (Uganda). Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 17 March 2015.</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=As it happened: Municipal elections |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1418489/municipal-elections-live-updates |access-date=2019-04-23 |website=www.newvision.co.ug}}
# {{cite web |last=Kavuma |first=Richard M. |date=13 January 2011 |title=Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11678:ssemujju-ibrahim-nganda-all-that-you-didnt-know-about-this-journalist-turned-politician&catid=34:news&Itemid=59 |accessdate=17 March 2015 |publisher=[[The Observer (Uganda)]]}}
# {{cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Ibrahim Ssemujju Nganda, Member of Parliament for Kyaddondo County East, Wakiso District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=756.000000&const=Kyadondo++County+East+&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |accessdate=17 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}
# {{cite web |last=Nalugo |first=Mercy |date=22 January 2016 |title=Ssemujju setting the pace in contest for new Kira municipality |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128190402/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |archive-date=28 January 2016 |accessdate=22 January 2016 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20160304045147/http://www.observer.ug/component/content/article?id=21641:mp-ssemujju-nganda-violently-arrested Omubaka Ssemujju Nganda Yakwatiddwa Mu Bukambwe – 19 October 2012]
* [https://web.archive.org/web/20150402151406/http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=653846&CatID=1 Ssekandi Asiimye Amakanisa olw'okukulaakulanya embeera z'abantu, mu by'omwoyo]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
<references />
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abasomesa ba yunivasite ya Islamic University in Uganda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1973]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abasiraamu Bannayuganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Forum for Democratic Change]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Lwengo]]
[[Category:Bannamawulire Bannayuganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannayuganda abawandiisi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
d6nf8d4k7v5dpsg0shiyufdc9c926lc
69553
69487
2026-08-23T10:29:11Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69553
wikitext
text/x-wiki
'''Ibrahim Ssemujju Nganda''' (23 Omwezi ogwomwenda 1973), ng'asinga kumanyibwa nga Ibrahim Ssemujju, munnayuganda munnamawulire era munnabyabufuzi.Yeeyali omubaka wa Paalamenti owa Munisipaali<ref>Independent, The (31 January 2017). "INTERVIEW: Ssemujju took roundabout route into politics". ''The Independent Uganda''. Retrieved 29 December 2025.</ref> y’e Kira mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ey’ekkumi n’emu]] (ekisanja kya 2021 okutuuka 2026). <ref>{{Cite web |title=As it happened: Municipal elections |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1418489/municipal-elections-live-updates |access-date=2019-04-23 |website=www.newvision.co.ug}}</ref><ref>"Ibrahim Ssemujju Nganda Joins X - Hits Over 25K Followers Within Hours - Nymy Net". 1 June 2026. Retrieved 6 June 2026.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Ssemujju yazaalibwa mu kyalo Bijaaba mu [[Munisipaali y'e Kyazanga]] mu [[Lwengo (disitulikit)|disitulikiti y’e Lwengo]], nga 23 Omwezi ogwomwenda 1973. Mu kiseera ekyo disitulikiti y’e Lwengo yali ekyali kitundu kya [[Masaka (disitulikit)|disitulikiti y’e Masaka]] . Mutabani wa Hajji Ali Nganda Nkwanga ne Hajati Sophia Nalwooga omu ku baana be ( Hajji Ali Nganda Nkwanga ) amakumi ana mwomunaana era omu ku baana ba nnyina (Hajati Sophia Nalwooga) ekkumi noomukaaga. <ref name="About">{{Cite web |last=Kavuma |first=Richard M. |date=13 January 2011 |title=Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11678:ssemujju-ibrahim-nganda-all-that-you-didnt-know-about-this-journalist-turned-politician&catid=34:news&Itemid=59 |access-date=17 March 2015 |publisher=[[The Observer (Uganda)]]}}</ref>
Yasomera mu ttendekero ly'obusiraamu erya Bijaaba Islamic Institute, "eriri mmita ntono okuva waazaalibwa" n'afuna satifikeeti ey'omutendera gwa pulayimale eyakamalirizo ng'ali eyo. Oluvannyuma lw’ettendekero okutandika siniya Ssemujju yajeegattako. Wabula mu siniya 2, abawala abasinga beyasomanga nabo baali bafunye abaami ne bava mu ssomero, ate banne abalenzi baava mu ssomero nebagenda okukola emirimu egiteetaagisa bukugu mu [[Kabuga k'e Masaka a|kabuga k'e Masaka]] akaliraanyeewo . Yasonnda akasente konna akatandikibwako keyali asobola n’amatiza kitaawe okumuwandiisa mu [[ssomero lya siniya erya Masaka Secondary School]] okusoma siniya eyokusatu (Senior 3) . Mu kiseera ekyo, yali tasobola kwogera yadde lungereza lwonna, naye baamala gamuwa ekifo.
Yagenda yeeyongera okukola bulungi n’ayita ebigezo bye ebya siniya eyokuna (S.4). Yagenda mu maaso okusoma emisomo gye egya siniya eyomukaaga (S.6), era mu ssomero lya Masaka Secondary School. Yamaliriza nga yasinze mu kibiina kye mu 1995. Yaweebwa ekifo ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], ku sikaala ya gavumenti ya Uganda enzijuvu okusoma eby'amawulire. Yatikkirwa mu 1998 ne ddiguli esooka mu by'amawulire . <ref name="Profile">{{Cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Ibrahim Ssemujju Nganda, Member of Parliament for Kyaddondo County East, Wakiso District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=756.000000&const=Kyadondo++County+East+&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |access-date=17 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> <ref name="About"/>
== Emirimu gye ==
Butereevu ng'afulumye e Makerere, yaweebwa omulimu ng’omusasi ow'olupapula lwa [[Daily Monitor]], olumu ku mpapula z’amawulire ebbiri ez'olungereza ezisinga ezifuluma buli lunnaku mu Uganda, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2004. Okwaka kwe kwali mu kusaka mawulire mu [[Parliament of Uganda|paalamenti ya Uganda]] . Okuva mu 2000 okutuuka mu 2001, yasomesa amawulire ku [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’Obusiraamu mu Uganda]] (Islamic University in Uganda) . Mu 2004, yava ku ''Daily Monitor'' okewgatta ku The Observer, ng’omusasi era ng'alinamu emigabo. Yaweebwa omulimu gw'obusunsuzi / obukunganya bw’ebyobufuzi ku ''Weekly Observer'', n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2011. Mu 2009, yayongerwa emirimu emirala ng'omusunsuzi / omukunganya w'amawulire g'ebyenjigiriza. Mu 2011, yalekulira okuva mu mirimu gye egy'amawulire okuvuganya ku kifo kya palaamenti eky'essaza lya Kyaddondo ey'obuvanjuba. Yavuganyiza ku bendera y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Forum for Democratic Change]] (FDC). Yawangula era [[Y'ali mu ntebe|yali mu kifo ekyo okutuusa 2016]] . <ref name="Profile"/> <ref name="About"/>
Ng'okulonda kw'obwapulezidenti, paalamenti, n'ebitundu tekunnabaawo mu Gwokubiri 2016, [[Kira, Yuganda|Munisipaali ya Kira]] yaweebwa ekifo kya paalamenti, ekyawuddwa ku Kyaddondo ey'obuvanjuba.<ref>"Court to decide fate of 83 parliamentary seats". ''Monitor''. 14 September 2020. Retrieved 29 December 2025.</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Ssemujju yaddamu okuvuganya ku kifo kye kimu wansi wa bendera y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya FDC.<ref>{{Cite web |last=Nalugo |first=Mercy |date=22 January 2016 |title=Ssemujju setting the pace in contest for new Kira municipality |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128190402/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |archive-date=28 January 2016 |access-date=22 January 2016}}</ref>
Yafuna obutakkanya ne FDC era bombi ne [[Erias Lukwago]] ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] baatondawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekipya.<ref>Reporter, Our (8 August 2024). "Ssemujju: We are forming a new party". ''The Observer''. Retrieved 29 December 2025.</ref><ref>"Ssemujju upbeat about new political party". ''Monitor''. 11 August 2024. Retrieved 29 December 2025.</ref>Peoples Front for Freedom (PFF) kyatongozebwa nga 8 Ogwomusanvu 2025.<ref>Kashaka, Umaru (8 July 2025). "Politics: All set for launch of new political party PFF". ''New Vision''. Retrieved 29 December 2025.</ref>Ssemujju akati ali mu kibiina kya PFF.<ref>Independent, The (13 June 2025). "Ssemujju and 7 other MPs defect from FDC to People's Front for Freedom". ''The Independent Uganda''. Retrieved 29 December 2025.</ref>
Ssemujju yavuganya ku kifo kya Paalamenti eky'e Kira naawangulwa George Musisi owa National Unity Platform ([[NUP]]) mu kalulu akaalimu okuvuganya okwa kaasammeeme.<ref>Matovu, Muhamadi. "Ssemujju Concedes Kira Seat to NUP's Musisi After 15 Years in Parliament". ''Nilepost News''. Retrieved 29 April 2026</ref>
== Ebirala eby'okulowoozaako ==
Mu paalamenti, yakubirizaako akakiiko akavunaanyizibwa ku n’ebitongole bya gavumenti. Era yaliko mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’okwerinda n’ensonga z’omunda n’akakiiko ka bizinensi. <ref name="Profile"/> Yawasa Faridah Ssemujju, era bombi bazadde ba baana babiri ab’obuwala n’abatabani babiri. <ref>Kavuma, Richard M. (13 January 2011). "Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician". The Observer (Uganda). Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 17 March 2015.</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=As it happened: Municipal elections |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1418489/municipal-elections-live-updates |access-date=2019-04-23 |website=www.newvision.co.ug}}
# {{cite web |last=Kavuma |first=Richard M. |date=13 January 2011 |title=Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11678:ssemujju-ibrahim-nganda-all-that-you-didnt-know-about-this-journalist-turned-politician&catid=34:news&Itemid=59 |accessdate=17 March 2015 |publisher=[[The Observer (Uganda)]]}}
# {{cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Ibrahim Ssemujju Nganda, Member of Parliament for Kyaddondo County East, Wakiso District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=756.000000&const=Kyadondo++County+East+&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |accessdate=17 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}
# {{cite web |last=Nalugo |first=Mercy |date=22 January 2016 |title=Ssemujju setting the pace in contest for new Kira municipality |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128190402/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |archive-date=28 January 2016 |accessdate=22 January 2016 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20160304045147/http://www.observer.ug/component/content/article?id=21641:mp-ssemujju-nganda-violently-arrested Omubaka Ssemujju Nganda Yakwatiddwa Mu Bukambwe – 19 October 2012]
* [https://web.archive.org/web/20150402151406/http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=653846&CatID=1 Ssekandi Asiimye Amakanisa olw'okukulaakulanya embeera z'abantu, mu by'omwoyo]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
<references />
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abasomesa ba yunivasite ya Islamic University in Uganda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1973]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abasiraamu Bannayuganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Forum for Democratic Change]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Lwengo]]
[[Category:Bannamawulire Bannayuganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannayuganda abawandiisi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
1td9vflaebwucira6l3vueiplnfj6yz
69704
69553
2026-08-23T11:12:29Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69704
wikitext
text/x-wiki
'''Ibrahim Ssemujju Nganda''' (23 Omwezi ogwomwenda 1973), ng'asinga kumanyibwa nga Ibrahim Ssemujju, munnayuganda munnamawulire era munnabyabufuzi.Yeeyali omubaka wa Paalamenti owa Munisipaali<ref>Independent, The (31 January 2017). "INTERVIEW: Ssemujju took roundabout route into politics". ''The Independent Uganda''. Retrieved 29 December 2025.</ref> y’e Kira mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ey’ekkumi n’emu]] (ekisanja kya 2021 okutuuka 2026). <ref>{{Cite web |title=As it happened: Municipal elections |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1418489/municipal-elections-live-updates |access-date=2019-04-23 |website=www.newvision.co.ug}}</ref><ref>"Ibrahim Ssemujju Nganda Joins X - Hits Over 25K Followers Within Hours - Nymy Net". 1 June 2026. Retrieved 6 June 2026.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Ssemujju yazaalibwa mu kyalo Bijaaba mu [[Munisipaali y'e Kyazanga]] mu [[Lwengo (disitulikit)|disitulikiti y’e Lwengo]], nga 23 Omwezi ogwomwenda 1973. Mu kiseera ekyo disitulikiti y’e Lwengo yali ekyali kitundu kya [[Masaka (disitulikit)|disitulikiti y’e Masaka]] . Mutabani wa Hajji Ali Nganda Nkwanga ne Hajati Sophia Nalwooga omu ku baana be ( Hajji Ali Nganda Nkwanga ) amakumi ana mwomunaana era omu ku baana ba nnyina (Hajati Sophia Nalwooga) ekkumi noomukaaga. <ref name="About">{{Cite web |last=Kavuma |first=Richard M. |date=13 January 2011 |title=Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11678:ssemujju-ibrahim-nganda-all-that-you-didnt-know-about-this-journalist-turned-politician&catid=34:news&Itemid=59 |access-date=17 March 2015 |publisher=[[The Observer (Uganda)]]}}</ref>
Yasomera mu ttendekero ly'obusiraamu erya Bijaaba Islamic Institute, "eriri mmita ntono okuva waazaalibwa" n'afuna satifikeeti ey'omutendera gwa pulayimale eyakamalirizo ng'ali eyo. Oluvannyuma lw’ettendekero okutandika siniya Ssemujju yajeegattako. Wabula mu siniya 2, abawala abasinga beyasomanga nabo baali bafunye abaami ne bava mu ssomero, ate banne abalenzi baava mu ssomero nebagenda okukola emirimu egiteetaagisa bukugu mu [[Kabuga k'e Masaka a|kabuga k'e Masaka]] akaliraanyeewo . Yasonnda akasente konna akatandikibwako keyali asobola n’amatiza kitaawe okumuwandiisa mu [[ssomero lya siniya erya Masaka Secondary School]] okusoma siniya eyokusatu (Senior 3) . Mu kiseera ekyo, yali tasobola kwogera yadde lungereza lwonna, naye baamala gamuwa ekifo.
Yagenda yeeyongera okukola bulungi n’ayita ebigezo bye ebya siniya eyokuna (S.4). Yagenda mu maaso okusoma emisomo gye egya siniya eyomukaaga (S.6), era mu ssomero lya Masaka Secondary School. Yamaliriza nga yasinze mu kibiina kye mu 1995. Yaweebwa ekifo ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], ku sikaala ya gavumenti ya Uganda enzijuvu okusoma eby'amawulire. Yatikkirwa mu 1998 ne ddiguli esooka mu by'amawulire . <ref name="Profile">{{Cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Ibrahim Ssemujju Nganda, Member of Parliament for Kyaddondo County East, Wakiso District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=756.000000&const=Kyadondo++County+East+&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |access-date=17 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> <ref name="About"/>
== Emirimu gye ==
Butereevu ng'afulumye e Makerere, yaweebwa omulimu ng’omusasi ow'olupapula lwa [[Daily Monitor]], olumu ku mpapula z’amawulire ebbiri ez'olungereza ezisinga ezifuluma buli lunnaku mu Uganda, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2004. Okwaka kwe kwali mu kusaka mawulire mu [[Parliament of Uganda|paalamenti ya Uganda]] . Okuva mu 2000 okutuuka mu 2001, yasomesa amawulire ku [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’Obusiraamu mu Uganda]] (Islamic University in Uganda) . Mu 2004, yava ku ''Daily Monitor'' okewgatta ku The Observer, ng’omusasi era ng'alinamu emigabo. Yaweebwa omulimu gw'obusunsuzi / obukunganya bw’ebyobufuzi ku ''Weekly Observer'', n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2011. Mu 2009, yayongerwa emirimu emirala ng'omusunsuzi / omukunganya w'amawulire g'ebyenjigiriza. Mu 2011, yalekulira okuva mu mirimu gye egy'amawulire okuvuganya ku kifo kya palaamenti eky'essaza lya Kyaddondo ey'obuvanjuba. Yavuganyiza ku bendera y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Forum for Democratic Change]] (FDC). Yawangula era [[Y'ali mu ntebe|yali mu kifo ekyo okutuusa 2016]] . <ref name="Profile"/> <ref name="About"/>
Ng'okulonda kw'obwapulezidenti, paalamenti, n'ebitundu tekunnabaawo mu Gwokubiri 2016, [[Kira, Yuganda|Munisipaali ya Kira]] yaweebwa ekifo kya paalamenti, ekyawuddwa ku Kyaddondo ey'obuvanjuba.<ref>"Court to decide fate of 83 parliamentary seats". ''Monitor''. 14 September 2020. Retrieved 29 December 2025.</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Ssemujju yaddamu okuvuganya ku kifo kye kimu wansi wa bendera y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya FDC.<ref>{{Cite web |last=Nalugo |first=Mercy |date=22 January 2016 |title=Ssemujju setting the pace in contest for new Kira municipality |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128190402/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |archive-date=28 January 2016 |access-date=22 January 2016}}</ref>
Yafuna obutakkanya ne FDC era bombi ne [[Erias Lukwago]] ne [[Kizza Besigye|Kiiza Besigye]] baatondawo ekibiina ky'ebyobufuzi ekipya.<ref>Reporter, Our (8 August 2024). "Ssemujju: We are forming a new party". ''The Observer''. Retrieved 29 December 2025.</ref><ref>"Ssemujju upbeat about new political party". ''Monitor''. 11 August 2024. Retrieved 29 December 2025.</ref>Peoples Front for Freedom (PFF) kyatongozebwa nga 8 Ogwomusanvu 2025.<ref>Kashaka, Umaru (8 July 2025). "Politics: All set for launch of new political party PFF". ''New Vision''. Retrieved 29 December 2025.</ref>Ssemujju akati ali mu kibiina kya PFF.<ref>Independent, The (13 June 2025). "Ssemujju and 7 other MPs defect from FDC to People's Front for Freedom". ''The Independent Uganda''. Retrieved 29 December 2025.</ref>
Ssemujju yavuganya ku kifo kya Paalamenti eky'e Kira naawangulwa George Musisi owa National Unity Platform ([[NUP]]) mu kalulu akaalimu okuvuganya okwa kaasammeeme.<ref>Matovu, Muhamadi. "Ssemujju Concedes Kira Seat to NUP's Musisi After 15 Years in Parliament". ''Nilepost News''. Retrieved 29 April 2026</ref>
== Ebirala eby'okulowoozaako ==
Mu paalamenti, yakubirizaako akakiiko akavunaanyizibwa ku n’ebitongole bya gavumenti. Era yaliko mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’okwerinda n’ensonga z’omunda n’akakiiko ka bizinensi. <ref name="Profile"/> Yawasa Faridah Ssemujju, era bombi bazadde ba baana babiri ab’obuwala n’abatabani babiri. <ref>Kavuma, Richard M. (13 January 2011). "Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician". The Observer (Uganda). Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 17 March 2015.</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=As it happened: Municipal elections |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1418489/municipal-elections-live-updates |access-date=2019-04-23 |website=www.newvision.co.ug}}
# {{cite web |last=Kavuma |first=Richard M. |date=13 January 2011 |title=Ssemujju Ibrahim Nganda: All That You Didn't Know About This Journalist-Turned-Politician |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11678:ssemujju-ibrahim-nganda-all-that-you-didnt-know-about-this-journalist-turned-politician&catid=34:news&Itemid=59 |accessdate=17 March 2015 |publisher=[[The Observer (Uganda)]]}}
# {{cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Ibrahim Ssemujju Nganda, Member of Parliament for Kyaddondo County East, Wakiso District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=756.000000&const=Kyadondo++County+East+&dist_id=13.000000&distname=Wakiso |accessdate=17 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}
# {{cite web |last=Nalugo |first=Mercy |date=22 January 2016 |title=Ssemujju setting the pace in contest for new Kira municipality |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128190402/http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Ssemujju-setting-the-pace-in-contest-for-new-Kira-municipality/-/859108/3043440/-/item/0/-/1grcewz/-/index.html |archive-date=28 January 2016 |accessdate=22 January 2016 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20160304045147/http://www.observer.ug/component/content/article?id=21641:mp-ssemujju-nganda-violently-arrested Omubaka Ssemujju Nganda Yakwatiddwa Mu Bukambwe – 19 October 2012]
* [https://web.archive.org/web/20150402151406/http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=653846&CatID=1 Ssekandi Asiimye Amakanisa olw'okukulaakulanya embeera z'abantu, mu by'omwoyo]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
<references />
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abasomesa ba yunivasite ya Islamic University in Uganda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1973]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abasiraamu Bannayuganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Forum for Democratic Change]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Lwengo]]
[[Category:Bannamawulire Bannayuganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannayuganda abawandiisi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
tir3iso1tguhxkyx2l65vzum23ytc3s
Jane Aceng
0
7980
69481
69169
2026-08-23T10:14:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69481
wikitext
text/x-wiki
[[File:Aceng Jane Ruth Ocero.jpg|thumb|Jane Ruth Aceng Ocero]]
'''Jane Ruth Aceng''' (yazaalibwa 11 Ogwokutaano 1968) [[:en:Uganda|Munayuganda]] omujanjabi w'enddwadde mu baana, era munnabyabufuzi. Yali [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisita w'eby'obulamu]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]. Yalondebwa ku ekifo kino nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20190331230605/https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%252527s%2Bcabinet.pdf</ref> Wabula nga kino tekinaba, mu Gwomukaaga 2011 okutuuka mu Gwomukaaga 2016, yawerezaako nga akulira eby'obulamu mu [[:en:Uganda_Ministry_of_Health|Minisitule ya Uganda evunaanyizibwa ku by'obulamu]].<ref name="App">https://web.archive.org/web/20190126001156/https://mobile.monitor.co.ug/-/691260/1190606/-/format/xhtml/-/3mx8p3/-/index.html</ref> Mu 2026, yalondebwa okuba Minista w'eby'amawulire n'empuliziganya mu Ggwanga mu Paalamenti ey'ekkumi neebiri oluvannyuma lw'okulondebwa nga omubaka omukyala akiikirira Lira City mu kulonda kwa bona okwa 2026 mu Gwolubereberye.
== Obulamu bwe n'okusoma kwe ==
Aceng yazaalibwa nga11 Ogwokutaano 1968 ku kyalo Atapara mu Disitulikiti y'e Oyam. Yasomera ku Shimoni Primary School eryali mu [[:en:Kampala|Kampala]] ekibuga kya Uganda ekikulu. Yasomera ku [[:en:Nabisunsa_Girls_Secondary_School|Nabisunsa Girls Secondary School]] gyeyamalira S4 ne S6.<ref name="DataR">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=452</ref> Alina [[:en:Bachelor_of_Medicine_and_Bachelor_of_Surgery|Diguli mu By'obusawo ne mu kulongoosa]], wamu ne [[:en:Master_of_Medicine|Diguli ey'okubiri mu Busawo]] mu kujanjaba endwadde mu baana, wamu n'ey'o[[:en:Master_of_Public_Health|bukugu mu By'obulamu]], nga zino zonna yazigya ku [[:en:Makerere_University_College_of_Health_Sciences|Yunivasite y'e Makerere esomesa sayaansi n'eby'obulamu]]. Alina ne Dipulooma mu By'okudukanya eby'obulamu eyamuweebwa etendekero lya Galilee International Management Institute, mu [[:en:Israel|Yisirayiri]].<ref name="DataR" /><ref name="Who">https://web.archive.org/web/20160815211634/https://www.idi-makerere.com/index.php?option=com_content&view=article&id=87:jane-ruth-aceng-mbchb-mmed-mph&catid=87&Itemid=701</ref>
== Emirimu gye ==
Aceng yatandika okuweereza nga avunaanyizibwa ku by'obulamu<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1426036/-yellow-fever-disease-health-ministry</ref> mu minisitule evunaanyizibwa ku by'obulamu.<ref name="Who" /> Mu kaseera keyali akola nga Akulira Eby'obulamu, yali akola nga akulira eddwaliro lya [[:en:Lira_Regional_Referral_Hospital|Lira Regional Referral Hospital]].<ref name="App" />
== Ebirala by'akoze ==
Aceng y'omu kubali kakiiko akadukanya [[:en:Infectious_Diseases_Institute|Infectious Diseases Institute.]]<ref name="Who" /> Yakolako nga omu ku baali ku badukanya [[:en:Uganda_National_Medical_Stores|eterekero ly'eddagala mu Uganda]] n'okulisaasaanya nga kiri wansi wa minisitule y'eby'obulamu, okuva mu 2005 okutuuka mu 2016.<ref name="App" /><ref name="DataR" />
=== Emirimu gye mu byobufuzi ===
Mu Gwomusanvu mu 2020, Dr Jane Ruth Aceng yalangirira nga bweyali agenda okwesimbawo ku kifo ky'okubeera omukyala akiikirira [[Disitulikiti ye Lira]], mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamneti]] eye 11 okuva mu 2021, okutuuka mu 2026. Yali agenda kwesimbawo ng'ali ku tikiti y'ekibiina ky'eby'obufusi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>https://www.softpower.ug/health-minister-dr-aceng-to-contest-for-lira-district-woman-mp/</ref>
== Obukuubagano ==
Kuntandikwa ya 2014, enkyuka kyuka satu mu by'obulamu bw'eggwanga zaatandika okulinya okutuuka ku mutendera gw'obutabanguko.
* Uganda erina ekitono ennyo amasomero agayigiriza eby'obusawo nga ga gavumenti oba ga bwa nnanyini munaana, nga gatikira okutuuka ku basawo 500 buli mwaka.<ref name="Cri">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1308705/internship-crisis-finally-uganda-doctors</ref> Nga tebanafuna biwandiiko byabwe biraga nti basawo, buli musawo atekeddwa okuyita mu kulonderobwa okumala okumala emyezi 12 ng'ali wansi w'omukugu nadala omulongoosa oba omusawo eyeebuzibwaako.<ref name="Cri" />
* Okusinziira ku ky'okubeera nga bano tebasasulwa bulungi, ebikozesebwa ebikadde, obutabwerawo kw'ebikozesebwa nga eddagala, wamu n'ebifo webakakalabiza eirimu gyebawe okubeera nga si walungi, abasawo okuva mu Uganda n'abalongoosa abeebuzibwaako baalekulira eggwanga okugenda okukolera mu bifo eby'eyagaza mu munsi endala.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/2-000-doctors-leave-country-in-10-years/688334-1938196-76saruz/index.html</ref><ref name="Int">https://www.theguardian.com/global-development/2015/feb/10/uganda-crippled-medical-brain-drain-doctors</ref>
* Embalirira y'eggwanga entono ku by'obulamu ereka minisitule evunaanyizibwa ku by'obulamu nga bterina bulungi ssente za kusasula [[:en:Consultant_(medicine)|beebuzibwaako]] babeera basigaddewo, [[:en:Senior_house_officer|n'abasawo]] ababeera batendekerwa okubeera abeebuzibwaako, wamu n'omuwendo ogw'ababeera [[:en:Internship_(medicine)|bayigirizibwa okukuguka]], nga bakola okubeera nga bafuna ebisaanyizo.<ref>http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Govt-spends-Shs2-500-a-month-on-each-citizen-s-healthcare/688342-1971734-1p7dk5z/index.html</ref>
Okusinziira ku bino byonna, minisitule evunaanyizibwa ku by'obulamu esasidde abasawo bonna abatasasulirwaako yadde, wamu n'ababeera bayigirizibwa okukuguka nga nabo basasulwa bubi oba simubudde.<ref name="Int" /> Mu kuteeka esira ly'okukuuma n'okutereka ensiimbi, Aceng nga minisita alumiriza yunivasite ezimu okutikira abasawo abatatukana na mutindo,<ref name="Not">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1435297/medical-council-backs-kiu-doctors</ref> wadde [https://web.archive.org/web/20210904083003/http://www.umdpc.com/ n'akakiiko akagata abasawo n'abajanjaba amannyo mu Uganda] wamu n'aba kakiiko ak'omubu Buvanjuba bwa Afrika akagata abasawo wamu n'abajanjaba amannyo nako kaali kamuwakanya. Bino byebitongole kya gavumenti mu [[:en:East_African_Community|Buvanjuba bwa Afrika]] ezirina olukusa lw'okubeera nga zikuuma omutindo gw'okutendeka abasawo, wamu n'okulaba nga abatabula eddagala wamu n'abasawo b'amannyo bakola bulungi emirimu gyabwe.<ref name="Not" /><ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/EAC-probe-queries-medical-training-in-Ugandan-varsities/688334-3256102-1u20d4/index.html</ref>
Okutuuka mu 2016, mpozi ekirowoozo kya Aceng ekyali kiretawo obutakaanya mu bantu kyali kyakubeera nga buli yamaliriza okusoma ng'anoonya bukugu, yalina kusooka kukola bigezo by'eggwanga, nga minisita tanaba kuteeka mukono ku mpapula zaabwe ezisaba okugenda okufuna webatendekera.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://businessguideafrica.com/health-minister-mps-divided-over-pre-intern-medical-exams/ |access-date=2024-04-04 |archive-date=2017-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170708154503/http://businessguideafrica.com/health-minister-mps-divided-over-pre-intern-medical-exams/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/Pre-entry-exams-medical-interns-ensure-quality-healthcare/689364-3399346-28w3lcz/index.html</ref> Kino tekyagenda bulungi n'abaasoma mu 2016/2017 abaali baagala okufuna webayinza okubangulibwa okufuna obukugu, ekyabawaliriza okugenda mu kkooti okuyita mu mateeka.<ref>http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1435946/medical-interns-sue-health-minister</ref>
== Emirimu gye mu kunoonyereza ==
Aceng yeetabye era neyeenyigira mu by'obusawo, nga egimu ku mirimu gy'akoze gyegino wa manga;
* Mu 2021: The Ugandan Severe Acute Respiratory Syndrome -Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) Model: A Data Driven Approach to Estimate Risk<ref>https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.12.28.20248922v1</ref>
* Mu2020: Estimating the Effect and Cost-Effectiveness of Facemasks in Reducing the Spread of the Severe Acute Respiratory Syndrome-Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) in Uganda<ref>https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.06.11.20128272v1</ref>
* Mu 2020: Family Health Days program contributions in vaccination of unreached and under-immunized children during routine vaccinations in Uganda<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6968838</ref>
* Mu 2019: Uganda's experience in Ebola virus disease outbreak preparedness, 2018–2019.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7081536</ref>
* Mu 2018: Prevalence of protective tetanus antibodies and immunological response following tetanus toxoid vaccination among men seeking medical circumcision services in Uganda<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6312241</ref>
* Mu 2016: Tetanus Cases After Voluntary Medical Male Circumcision for HIV Prevention - Eastern and Southern Africa, 2012-2015<ref>https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/65/wr/mm6502a5.htm</ref>
* Mu 2015: Multidistrict outbreak of Marburg virus disease—Uganda, 2012.<ref>https://www.researchgate.net/publication/280448360</ref>
* Mu 2015: Is the glass half full or half empty? A qualitative exploration on treatment practices and perceived barriers to biomedical care for patients with nodding syndrome in post-conflict northern Uganda<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4552991</ref>
* Mu 2014: Ebola Viral Hemorrhagic Disease Outbreak in West Africa- Lessons from Uganda.<ref>https://www.ajol.info/index.php/ahs/article/view/107213</ref>
* Mu 2013: Nodding syndrome in Ugandan children—clinical features, brain imaging and complications: a case series<ref>https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen/3/5/e002540.full.pdf</ref>
* Mu 2005: Rectal artemether versus intravenous quinine for the treatment of cerebral malaria in children in Uganda: randomised clinical trial<ref>https://www.bmj.com/content/330/7487/334.short</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisitule evunaanyizibwa ku By'obulamu mu Uganda]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://www.theeastafrican.co.ke/news/Uganda-Cabinet-ministers-2016/-/2558/3245422/-/f1d970z/-/index.html Minisita omwangu, eyeesigamwaako era nga talya nguzi ali mu kabineeti ya Museveni]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
kbkrb03xdzrtsls6knjcdfahavsjxra
Amama Mbabazi
0
7986
69410
68726
2026-08-23T09:59:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69410
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>John Patrick Amama Mbabazi</big>''', SC amanyiddwa nga Amama Mbabazi yazaalibwa nga 16 Ogwolubereberye 1949. [[munnabyabufuzi]] era [[Munnayuganda|Munnayuganda,]] yaweerezaako mu Paalamenti ey'omwenda nga [[Ssaabaminisita wa Uganda|Ssaabaminisita]] wa Uganda okuva nga 24 Ogwokutaano 2011 okutuuka nga 19 Ogwomwenda 2014.yakola omulimu munene nyo mu gavumenti ez'enjawulo ezirwanyisa obufuzi bwa bamusibiramubbwa okuva mu (1972-1986) era y'omu ku batandisi b'ekibiina kya [[National Resistance Movement]], ekibiina ekiri mu buyinza kati.<ref name=":0">Musoke, Cyprian (24 May 2011). [http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1011194/amama-mbabazi-eur-road-prime-minister "Amama Mbabazi's road to Prime Minister"]. [http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1011194/amama-mbabazi-eur-road-prime-minister New Vision]. Retrieved 15 July 2015.</ref>
Mbabazi yaweerezaako ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira konsityuwensi y'e Kinziki ey'Obugwanjuba mu Disitulikiti y'e Kanungu, yawereza ku kifo kino okuva mu 1996 okutuusa mu 2016 lwe yavuganya ku kifo ky'omukulembeze w'eggwanga naye n'awangulwa.<ref>Daily Monitor (2011). [https://web.archive.org/web/20121002055537/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/1163512/data/262039/-/whf62vz/-/parliament.pdf "Members of the 9th Ugandan Parliament (2011 - 2016)"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala, Uganda. Archived from [http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/1163512/data/262039/-/whf62vz/-/parliament.pdf the original] (PDF) on 2 October 2012. Retrieved 28 July 2014.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Amama Mbabazi yazaalibwa nga 16 Ogwolubereberye 1949, ku kyalo Mparo mu Ssaza lye Rukiga, kati emanyiddwa nga [[Disitulikiti y'e Rukiga]].<ref name=":0" /> Yasomerako mu matendekero ag'amaanyi era agamanyiddwa ennyo mu Ggwanga mu kiseera eky'abafuzi b'amatwale ne mu kaseera nga Uganda efunye obwetwaze: [[Kigezi College Butobere]] gy'eyasomera emisomo gy'egya siniya,<ref>Ssekika, Edward (14 August 2011). [https://web.archive.org/web/20150715230626/http://www.observer.ug/component/content/article?id=14694%3Ambabazi-mutebile-to-revive-former-school "Mbabazi, Mutebile to revive former school"]. ''[[:en:The_Observer_(Uganda)|The Observer (Uganda)]]''. Kampala. Archived from [http://www.observer.ug/component/content/article?id=14694:mbabazi-mutebile-to-revive-former-school the original] on 15 July 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref> n'e [[Ntare School|ssomero lya Ntare]] gye yasomera [[Siniya y'eyomukaaga|siniya y'eyo mukaaga]]. Mbabazi yafuna [[Ddiguli ye esooka Mumateeka]] okuva ku [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]].<ref name=":0" /> Yafuna Dipuloma mu kukozesa amateeka okuva ku [[Law Development Centre|Ttendekero ly'ebyamateeka mu Uganda erya Law Development Center]] mu [[Kampala]].<ref name=":0" /> Munnamateeka mu kkooti ya uganda enkulu era abadde omubaka ow[[Uganda Law Society|'Ekibiina ekigata Bannamateeka mu Uganda]] okuva mu 1977.<ref>Uganda Parliament (2011). [https://web.archive.org/web/20140728232812/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=18&const=Kinkiizi+County+West&dist_id=65&distname=Kanungu "Amama Mbabazi: Member of Parliament, Kinkiizi County West, Kanungu District]". [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]]. Archived from [http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=18&const=Kinkiizi+County+West&dist_id=65&distname=Kanungu the original] on 28 July 2014. Retrieved 28 July 2014.</ref>
== Emirimu gye ==
Nga tanaba kwesogga kisaawe ky'e by'obufuzi, yaweerezaako nga omuwaabi wa Gavumenti mu offisi y'[[Omuwaabi wa Gavumenti Omukulu]] okuva mu 1976 okutuuka mu 1978 era n'asuumusibwa okufuuka Ssaabawandiisi w'ekibiina ekigatta bannamateeka mu ggwanga okuva mu 1977 okutuuka mu 1979.<ref name=":0" />
Wakati wa 1986 ne 1992, Mbabazi yaweerezaako ng'akulira [[ekitongole ekirondoola eby'okwerinda bya Uganda n'ebweru w'Eggwanga]] (ESO).<ref name=":0" />
Wakati wa 1999 ne 2000, yaweerezaako nga Minisita omubeezi mu office y'omukulembeze w'eggwanga avunaanyizibwa ku nsonga z'eby'obufuzi.<ref name=":0" />
yafuuka omuwandiisi w'olukiiko lw'abakulembeze ab'ekibiina ky'eby'obufuzi ekya NRM mu [[Lukiiko oluteeketeeka Ssemateeka]] akaakola Ssemateeka wa 1995.<ref name=":0" />
Wakati wa 1986 ne 1992, Amama yafuka Minisita w'eggwanga ow'eby'okwerinda.<ref name=":0" /> Oluvanyuma lw'ekyo, y'aweerezaako nga Minisita omubeezi owa regional cooperation okuva mu 1998 okutuuka mu 2001.<ref name=":0" /> yaliko ssaabawolereza wa gavumenti ate nga Minisita w'Eby'Amateeka okuva mu 2004 okutuuka mu 2006, ekifo ekyamuwanguza n'ekitiibwa ky'okubeera Minisita asinze okukola obulungi (super minister).<ref>[https://www.theeastafrican.co.ke/news/Mbabazi-emerges-from-Museveni-s-shadow/-/2558/2758664/-/14nxe4kz/-/index.html "With or without NRM, I will run for presidency in 2016, Mbabazi says"]. Retrieved 22 September 2015.</ref> Yalondebwa nga Minisita w'Eby'Obukumi mu Ggwanga mu 2006, ekifo ky'eyabeeramu okutuusa lwe yafuulibwa Minisita w'Eby'Okwerinda.<ref>Mukasa, Henry (2 June 2006). [https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 "Ministries allocated"]. [[:en:New_Vision|New Vision]]. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 the original] on 11 December 2014. Retrieved 28 July 2014.</ref> Kubuwerezabwe nga Minisita w'Eby'Okwerinda okuva mu Ogwokubiri 2009<ref>New Vision, Archive (18 February 2009). [https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 "Full cabinet list]". [[:en:New_Vision|New Vision.]] Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 the original] on 13 February 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref> okutuka Ogwokutaano 2011, lwe yafulibwa Ssabaminisita w'eGgwanga.
Yaliko Ssaabawandiisi w'ekibiina kya NRM okuva mu Ogwekkuminoogumu 2005 okutuusa mu Ogwolubereberye 2015.<ref>Ssengendo, Abdulkarim (31 December 2008). "[https://web.archive.org/web/20150702082932/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/666515 Mbabazi launches campaign for NRM's Byarugaba in Isingiro]". [[:en:New_Vision|New Vision.]] Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/13/666515 the original] on 2 July 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150716174439/http://www.theinsider.ug/court-dismisses-mbabazi-nrm-case/ ""Court dismisses Mbabazi-NRM case", ''The Insider'', 8 January 2015, accessed 15 July 2015]". Archived from [http://www.theinsider.ug/court-dismisses-mbabazi-nrm-case the original] on 16 July 2015. Retrieved 16 July 2015.</ref>
=== Okuvuganya ku bwa Pulezidenti ===
Mu Ogwomunaana 2014 nga gugwako, Mbabazi yakuba olukunggana okwogerako n'Ekibiina kya [[Ugandan North Amerikan Association]] (UNAA) abawangaliira mu San Diego, mu California.<ref>[https://myemail-api.constantcontact.com/UNAA-2014-San-Diego-Post-Convention-Report-and-Summary-.html?aid=xJ-ZL_8A0ro&soid=1109510327817 "UNAA 2014 San Diego Post Convention Report and Summary".] UNAA (via Constant Contact). Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[https://www.weinformers.com/2014/09/01/2000-ugandans-jailed-in-the-united-states/ "2000 Ugandans jailed in the United States]". ''WeInformers''. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[https://www.weinformers.com/2014/09/03/mbabazi-wants-diaspora-people-exempted-from-visa-fees/ "Mbabazi wants diaspora people exempted from visa fees".] ''WeInformers''. Retrieved 19 February 2026.</ref> Nga wayiseewo wiiki ezitakka ku ssatu, nga 19 Ogwomwenda 2014, Pulezidenti w'Eggwanga [[Yoweri Museveni]] yagya Amama Mbabazi kubwa Ssaabaminisita namusiikisa [[Ruhakana Ruganda|Ruhakana Rugunda]].<ref>[https://www.bbc.com/news/uk-29274427 "Uganda's PM Amama Mbabazi sacked by Yoweri Museveni]". ''BBC News''. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2014/09/19/ugandan-president-yoweri-museveni-fires-prime-minister/ "Ugandan President Yoweri Museveni Fires Prime Minister"]. ''Forbes''. 19 September 2014. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>"[https://www.newvision.co.ug/news/1311128/house-approves-prime-minister House approves new Prime Minister]". ''New Vision''. Retrieved 19 February 2026.</ref> [[Deutsche Welle]] awamu ne baanamawulire abenjawulo baategeza nti enkyukakyuka mu bakulembeze yatwalibwa nnyo ng'obutakkanya obwali wakati mukiibina ekifuga, ebirubirirwa awamu n'okwegomba/okwagala kwa Mbabazi okwenyigira mu by'obufuzi.<ref>[https://www.dw.com/en/ugandas-museveni-tests-potential-challenger/a-17935492 "Museveni sacks Premier"]. Deutsche Welle. 19 September 2014. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[http://www.newvision.co.ug/news/659918-ruhakana-rugunda-new-prime-minister.html "Ruhakana Rugunda new Prime Minister"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510084444/http://www.newvision.co.ug/news/659918-ruhakana-rugunda-new-prime-minister.html|date=10 May 2015}}, ''New Vision'', 19 September 2014.</ref>
Nga 15 Ogwomukaaga 2015, Mbabazi yalangirira okwesimbawo ku kifo ky'obwa Pulezidenti ngasinzira mu kibiina ekiri mubuyinza kya [[National Resistance Movement]] era nga yali mwetegefu okuvuganya [[Yoweri Museveni]] ku kifo ekyo ky'ennyini era nga kino yakyasanguliza mu lukungana lw'ekibiina olwatuula nga 4 Ogwekkumi 2015.<ref>[https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21654666-ugandan-presidents-29-year-rule-coming-end-bored-big-man "Bored of the Big Man: Is the Ugandan president's 29-year rule coming to an end?"]. ''[[:en:The_Economist|The Economist]]''. 20 June 2015. Retrieved 21 June 2015.</ref> Oluvannyuma Pulezidenti Museveni yalangira Mbabazi okweyisa mu ngeri ey'ekito era etakkirizibwa bannakibiina ba NRM.<ref>[http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-responds-to-Mbabazis-aspirations/-/688334/2753402/-/pj0s5m/-/index.html "Museveni responds to Mbabazi's aspirations"]. Retrieved 22 September 2015.</ref> Nga 31 Ogwomusanvu, oluvannyuma lw'okulemererwa okutegeeragana wakati w'abakulembeze ab'okuntikko, Mbabazi yakawangammula bwe yalangirira nga bwe yali agenda okwesimbawo kubwannamunigina kukifo ky'obwa Pulezidenti.<ref>[http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Mbabazi-to-stand-as-independent/-/859108/2815094/-/kj26ocz/-/index.html "Mbabazi to stand as independent"]. Retrieved 22 September 2015.</ref> Wabula nga ekibiina kya The Democratic Alliance (TDA), kye kya muli emabega neewankubadde nga kyalabika nga ekitaalina busobozi bumala kuwangula ntebbe ya bukulembeze bwa Ggwanga.
Mu [[kalulu kabonna akaakubwa mu 2016]], Mbabazi yakwata ekifo kyakusatu oluvannyuma lw'okufuna obululu ebitundu 1.39 ku kikumi.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304012250/http://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/01-Summary_PRESIDENT_1_Final22-FEB-2016.pdf "Presidential Elections, 2016"] (PDF). Electoral Commission. 22 February 2016. Archived from [http://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/01-Summary_PRESIDENT_1_Final22-FEB-2016.pdf the original] (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 27 May 2017.</ref>
== Obuweereza bwe mu mawanga g'ebweru. ==
Mbabazi yakiikirirako Uganda mu nkiiko z'amawanga ag'enjawulo, nga eno yakolerayo bino, yatuula ku [[kakiiko k'ebyokwerinda ak'amawanga amagatte]] era ng'eno gye yasabira nti [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Eggye lya Uganda Ekkuuma Ddemmbe]] (UPDF) likkirizibwe okukwata abayeekera ba Konny ab'[[Eggye lya Lord's Resistance Army]]. abaali mu [[Democratic Republic of Congo|Ggwanga lya congo]].<ref>Newvision, Archive (21 April 2006). [https://web.archive.org/web/20150716103827/http://www.newvision.co.ug/D/8/14/494419 "Who is at fault?]". [[:en:New_Vision|New Vision.]] Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/14/494419 the original] on 16 July 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref>
== Laba ne ==
* [[Yoweri Museveni]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ekiri mubuyiza ekya National Resistance Movement]]
* [[Ruhakana Ruganda|Ruhakana Rugunda]]
* Okulonda kwabonna okwa 2016
* [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Eggye lya Uganda Ekkuuma Ddemmbe erya (Uganda People's Defence Force)]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://amamambabazi.com Amama Mbabazi Omukutu gw'Ebyempuliziganya]
* [https://web.archive.org/web/20150716113423/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/755641 Olugendo lwa Amama Mbabazi ku bwa Ssabaminisita]
* [http://www.newvision.co.ug/news/636903-uganda-told-to-repay-aid-funds-lost-in-opm-fraud.html Uganda yategeezebwa Okusasula Ssente Z'obuyambi Ezabulira mu Ofiisi Ya Ssaabaminisita okuva mubukumpanya]
* [http://www.newvision.co.ug/D/120/123/658507 Ebizibu ebyava mu Mivuyo eTemangalo]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1949]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Kanungu]]
[[Category:Abawaabi ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Ssomero lya Ntare]]
[[Category:Baminisita b'Ebyokwerinda mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda eyoomwenda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
qxb69rzmkkvod4nl8yubtqzgm3vznix
69731
69410
2026-08-23T11:13:18Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69731
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>John Patrick Amama Mbabazi</big>''', SC amanyiddwa nga Amama Mbabazi yazaalibwa nga 16 Ogwolubereberye 1949. [[munnabyabufuzi]] era [[Munnayuganda|Munnayuganda,]] yaweerezaako mu Paalamenti ey'omwenda nga [[Ssaabaminisita wa Uganda|Ssaabaminisita]] wa Uganda okuva nga 24 Ogwokutaano 2011 okutuuka nga 19 Ogwomwenda 2014.yakola omulimu munene nyo mu gavumenti ez'enjawulo ezirwanyisa obufuzi bwa bamusibiramubbwa okuva mu (1972-1986) era y'omu ku batandisi b'ekibiina kya [[National Resistance Movement]], ekibiina ekiri mu buyinza kati.<ref name=":0">Musoke, Cyprian (24 May 2011). [http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1011194/amama-mbabazi-eur-road-prime-minister "Amama Mbabazi's road to Prime Minister"]. [http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1011194/amama-mbabazi-eur-road-prime-minister New Vision]. Retrieved 15 July 2015.</ref>
Mbabazi yaweerezaako ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira konsityuwensi y'e Kinziki ey'Obugwanjuba mu Disitulikiti y'e Kanungu, yawereza ku kifo kino okuva mu 1996 okutuusa mu 2016 lwe yavuganya ku kifo ky'omukulembeze w'eggwanga naye n'awangulwa.<ref>Daily Monitor (2011). [https://web.archive.org/web/20121002055537/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/1163512/data/262039/-/whf62vz/-/parliament.pdf "Members of the 9th Ugandan Parliament (2011 - 2016)"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala, Uganda. Archived from [http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/1163512/data/262039/-/whf62vz/-/parliament.pdf the original] (PDF) on 2 October 2012. Retrieved 28 July 2014.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Amama Mbabazi yazaalibwa nga 16 Ogwolubereberye 1949, ku kyalo Mparo mu Ssaza lye Rukiga, kati emanyiddwa nga [[Disitulikiti y'e Rukiga]].<ref name=":0" /> Yasomerako mu matendekero ag'amaanyi era agamanyiddwa ennyo mu Ggwanga mu kiseera eky'abafuzi b'amatwale ne mu kaseera nga Uganda efunye obwetwaze: [[Kigezi College Butobere]] gy'eyasomera emisomo gy'egya siniya,<ref>Ssekika, Edward (14 August 2011). [https://web.archive.org/web/20150715230626/http://www.observer.ug/component/content/article?id=14694%3Ambabazi-mutebile-to-revive-former-school "Mbabazi, Mutebile to revive former school"]. ''[[:en:The_Observer_(Uganda)|The Observer (Uganda)]]''. Kampala. Archived from [http://www.observer.ug/component/content/article?id=14694:mbabazi-mutebile-to-revive-former-school the original] on 15 July 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref> n'e [[Ntare School|ssomero lya Ntare]] gye yasomera [[Siniya y'eyomukaaga|siniya y'eyo mukaaga]]. Mbabazi yafuna [[Ddiguli ye esooka Mumateeka]] okuva ku [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]].<ref name=":0" /> Yafuna Dipuloma mu kukozesa amateeka okuva ku [[Law Development Centre|Ttendekero ly'ebyamateeka mu Uganda erya Law Development Center]] mu [[Kampala]].<ref name=":0" /> Munnamateeka mu kkooti ya uganda enkulu era abadde omubaka ow[[Uganda Law Society|'Ekibiina ekigata Bannamateeka mu Uganda]] okuva mu 1977.<ref>Uganda Parliament (2011). [https://web.archive.org/web/20140728232812/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=18&const=Kinkiizi+County+West&dist_id=65&distname=Kanungu "Amama Mbabazi: Member of Parliament, Kinkiizi County West, Kanungu District]". [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]]. Archived from [http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=18&const=Kinkiizi+County+West&dist_id=65&distname=Kanungu the original] on 28 July 2014. Retrieved 28 July 2014.</ref>
== Emirimu gye ==
Nga tanaba kwesogga kisaawe ky'e by'obufuzi, yaweerezaako nga omuwaabi wa Gavumenti mu offisi y'[[Omuwaabi wa Gavumenti Omukulu]] okuva mu 1976 okutuuka mu 1978 era n'asuumusibwa okufuuka Ssaabawandiisi w'ekibiina ekigatta bannamateeka mu ggwanga okuva mu 1977 okutuuka mu 1979.<ref name=":0" />
Wakati wa 1986 ne 1992, Mbabazi yaweerezaako ng'akulira [[ekitongole ekirondoola eby'okwerinda bya Uganda n'ebweru w'Eggwanga]] (ESO).<ref name=":0" />
Wakati wa 1999 ne 2000, yaweerezaako nga Minisita omubeezi mu office y'omukulembeze w'eggwanga avunaanyizibwa ku nsonga z'eby'obufuzi.<ref name=":0" />
yafuuka omuwandiisi w'olukiiko lw'abakulembeze ab'ekibiina ky'eby'obufuzi ekya NRM mu [[Lukiiko oluteeketeeka Ssemateeka]] akaakola Ssemateeka wa 1995.<ref name=":0" />
Wakati wa 1986 ne 1992, Amama yafuka Minisita w'eggwanga ow'eby'okwerinda.<ref name=":0" /> Oluvanyuma lw'ekyo, y'aweerezaako nga Minisita omubeezi owa regional cooperation okuva mu 1998 okutuuka mu 2001.<ref name=":0" /> yaliko ssaabawolereza wa gavumenti ate nga Minisita w'Eby'Amateeka okuva mu 2004 okutuuka mu 2006, ekifo ekyamuwanguza n'ekitiibwa ky'okubeera Minisita asinze okukola obulungi (super minister).<ref>[https://www.theeastafrican.co.ke/news/Mbabazi-emerges-from-Museveni-s-shadow/-/2558/2758664/-/14nxe4kz/-/index.html "With or without NRM, I will run for presidency in 2016, Mbabazi says"]. Retrieved 22 September 2015.</ref> Yalondebwa nga Minisita w'Eby'Obukumi mu Ggwanga mu 2006, ekifo ky'eyabeeramu okutuusa lwe yafuulibwa Minisita w'Eby'Okwerinda.<ref>Mukasa, Henry (2 June 2006). [https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 "Ministries allocated"]. [[:en:New_Vision|New Vision]]. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 the original] on 11 December 2014. Retrieved 28 July 2014.</ref> Kubuwerezabwe nga Minisita w'Eby'Okwerinda okuva mu Ogwokubiri 2009<ref>New Vision, Archive (18 February 2009). [https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 "Full cabinet list]". [[:en:New_Vision|New Vision.]] Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 the original] on 13 February 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref> okutuka Ogwokutaano 2011, lwe yafulibwa Ssabaminisita w'eGgwanga.
Yaliko Ssaabawandiisi w'ekibiina kya NRM okuva mu Ogwekkuminoogumu 2005 okutuusa mu Ogwolubereberye 2015.<ref>Ssengendo, Abdulkarim (31 December 2008). "[https://web.archive.org/web/20150702082932/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/666515 Mbabazi launches campaign for NRM's Byarugaba in Isingiro]". [[:en:New_Vision|New Vision.]] Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/13/666515 the original] on 2 July 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150716174439/http://www.theinsider.ug/court-dismisses-mbabazi-nrm-case/ ""Court dismisses Mbabazi-NRM case", ''The Insider'', 8 January 2015, accessed 15 July 2015]". Archived from [http://www.theinsider.ug/court-dismisses-mbabazi-nrm-case the original] on 16 July 2015. Retrieved 16 July 2015.</ref>
=== Okuvuganya ku bwa Pulezidenti ===
Mu Ogwomunaana 2014 nga gugwako, Mbabazi yakuba olukunggana okwogerako n'Ekibiina kya [[Ugandan North Amerikan Association]] (UNAA) abawangaliira mu San Diego, mu California.<ref>[https://myemail-api.constantcontact.com/UNAA-2014-San-Diego-Post-Convention-Report-and-Summary-.html?aid=xJ-ZL_8A0ro&soid=1109510327817 "UNAA 2014 San Diego Post Convention Report and Summary".] UNAA (via Constant Contact). Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[https://www.weinformers.com/2014/09/01/2000-ugandans-jailed-in-the-united-states/ "2000 Ugandans jailed in the United States]". ''WeInformers''. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[https://www.weinformers.com/2014/09/03/mbabazi-wants-diaspora-people-exempted-from-visa-fees/ "Mbabazi wants diaspora people exempted from visa fees".] ''WeInformers''. Retrieved 19 February 2026.</ref> Nga wayiseewo wiiki ezitakka ku ssatu, nga 19 Ogwomwenda 2014, Pulezidenti w'Eggwanga [[Yoweri Museveni]] yagya Amama Mbabazi kubwa Ssaabaminisita namusiikisa [[Ruhakana Ruganda|Ruhakana Rugunda]].<ref>[https://www.bbc.com/news/uk-29274427 "Uganda's PM Amama Mbabazi sacked by Yoweri Museveni]". ''BBC News''. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2014/09/19/ugandan-president-yoweri-museveni-fires-prime-minister/ "Ugandan President Yoweri Museveni Fires Prime Minister"]. ''Forbes''. 19 September 2014. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>"[https://www.newvision.co.ug/news/1311128/house-approves-prime-minister House approves new Prime Minister]". ''New Vision''. Retrieved 19 February 2026.</ref> [[Deutsche Welle]] awamu ne baanamawulire abenjawulo baategeza nti enkyukakyuka mu bakulembeze yatwalibwa nnyo ng'obutakkanya obwali wakati mukiibina ekifuga, ebirubirirwa awamu n'okwegomba/okwagala kwa Mbabazi okwenyigira mu by'obufuzi.<ref>[https://www.dw.com/en/ugandas-museveni-tests-potential-challenger/a-17935492 "Museveni sacks Premier"]. Deutsche Welle. 19 September 2014. Retrieved 19 February 2026.</ref><ref>[http://www.newvision.co.ug/news/659918-ruhakana-rugunda-new-prime-minister.html "Ruhakana Rugunda new Prime Minister"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510084444/http://www.newvision.co.ug/news/659918-ruhakana-rugunda-new-prime-minister.html|date=10 May 2015}}, ''New Vision'', 19 September 2014.</ref>
Nga 15 Ogwomukaaga 2015, Mbabazi yalangirira okwesimbawo ku kifo ky'obwa Pulezidenti ngasinzira mu kibiina ekiri mubuyinza kya [[National Resistance Movement]] era nga yali mwetegefu okuvuganya [[Yoweri Museveni]] ku kifo ekyo ky'ennyini era nga kino yakyasanguliza mu lukungana lw'ekibiina olwatuula nga 4 Ogwekkumi 2015.<ref>[https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21654666-ugandan-presidents-29-year-rule-coming-end-bored-big-man "Bored of the Big Man: Is the Ugandan president's 29-year rule coming to an end?"]. ''[[:en:The_Economist|The Economist]]''. 20 June 2015. Retrieved 21 June 2015.</ref> Oluvannyuma Pulezidenti Museveni yalangira Mbabazi okweyisa mu ngeri ey'ekito era etakkirizibwa bannakibiina ba NRM.<ref>[http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-responds-to-Mbabazis-aspirations/-/688334/2753402/-/pj0s5m/-/index.html "Museveni responds to Mbabazi's aspirations"]. Retrieved 22 September 2015.</ref> Nga 31 Ogwomusanvu, oluvannyuma lw'okulemererwa okutegeeragana wakati w'abakulembeze ab'okuntikko, Mbabazi yakawangammula bwe yalangirira nga bwe yali agenda okwesimbawo kubwannamunigina kukifo ky'obwa Pulezidenti.<ref>[http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Mbabazi-to-stand-as-independent/-/859108/2815094/-/kj26ocz/-/index.html "Mbabazi to stand as independent"]. Retrieved 22 September 2015.</ref> Wabula nga ekibiina kya The Democratic Alliance (TDA), kye kya muli emabega neewankubadde nga kyalabika nga ekitaalina busobozi bumala kuwangula ntebbe ya bukulembeze bwa Ggwanga.
Mu [[kalulu kabonna akaakubwa mu 2016]], Mbabazi yakwata ekifo kyakusatu oluvannyuma lw'okufuna obululu ebitundu 1.39 ku kikumi.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304012250/http://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/01-Summary_PRESIDENT_1_Final22-FEB-2016.pdf "Presidential Elections, 2016"] (PDF). Electoral Commission. 22 February 2016. Archived from [http://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/01-Summary_PRESIDENT_1_Final22-FEB-2016.pdf the original] (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 27 May 2017.</ref>
== Obuweereza bwe mu mawanga g'ebweru. ==
Mbabazi yakiikirirako Uganda mu nkiiko z'amawanga ag'enjawulo, nga eno yakolerayo bino, yatuula ku [[kakiiko k'ebyokwerinda ak'amawanga amagatte]] era ng'eno gye yasabira nti [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Eggye lya Uganda Ekkuuma Ddemmbe]] (UPDF) likkirizibwe okukwata abayeekera ba Konny ab'[[Eggye lya Lord's Resistance Army]]. abaali mu [[Democratic Republic of Congo|Ggwanga lya congo]].<ref>Newvision, Archive (21 April 2006). [https://web.archive.org/web/20150716103827/http://www.newvision.co.ug/D/8/14/494419 "Who is at fault?]". [[:en:New_Vision|New Vision.]] Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/14/494419 the original] on 16 July 2015. Retrieved 15 July 2015.</ref>
== Laba ne ==
* [[Yoweri Museveni]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ekiri mubuyiza ekya National Resistance Movement]]
* [[Ruhakana Ruganda|Ruhakana Rugunda]]
* Okulonda kwabonna okwa 2016
* [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Eggye lya Uganda Ekkuuma Ddemmbe erya (Uganda People's Defence Force)]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://amamambabazi.com Amama Mbabazi Omukutu gw'Ebyempuliziganya]
* [https://web.archive.org/web/20150716113423/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/755641 Olugendo lwa Amama Mbabazi ku bwa Ssabaminisita]
* [http://www.newvision.co.ug/news/636903-uganda-told-to-repay-aid-funds-lost-in-opm-fraud.html Uganda yategeezebwa Okusasula Ssente Z'obuyambi Ezabulira mu Ofiisi Ya Ssaabaminisita okuva mubukumpanya]
* [http://www.newvision.co.ug/D/120/123/658507 Ebizibu ebyava mu Mivuyo eTemangalo]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1949]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Kanungu]]
[[Category:Abawaabi ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Ssomero lya Ntare]]
[[Category:Baminisita b'Ebyokwerinda mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda eyoomwenda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
paud1k68hxenbphew3ctdvdnaaeljeg
Dorothy Nyakato
0
8079
69572
61110
2026-08-23T10:30:58Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69572
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''[[Disitulikiti y'e Kitagwenda|Dorothy]] Nyakato Nzibonera''' munnabyabufuzi munnayuganda era nga ye mubaka omukyala owa [[Disitulikiti y'e Kitagwenda|Disitulikiti y’e Kitagwenda]] mu Uganda mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti]] ey’ekkumi n’emu eya [[Yuganda|Republic of Uganda.]] Ali mu kibiina ekya [[National Resistance Movement]] ekibiina ky’eby'obufuzi ekiri mu buyinza mu Uganda oluvannyuma lw’okulonda okwaliwo mu January, 2021. Era omulimu gwe mubalirizi w’ebitabo era abaddeko ng’omuyambi w’ababalirizi b’ebitabo mu kitongole kya Human Rights Center Uganda.
Mu palamenti ey’ekkumi n’emu, aweereza ku kakiiko k’eby'enjigiriza n’emizannyo.
== Gyenvudde n'Okusoma ==
Dorothy Nyakato aviira mu Disitulikiti y’e Kitagwenda mu maserengeta ga Uganda. Wa nzikiriza ey'ekikulisitaayo. Dorothy mufumbo eri Robert Kabandize okutuuka mu March, 2022.
== Omulimu gw’eby'obufuzi ==
Ye mukyala akiikirira palamenti ya disitulikiti y’e Kitagwenda Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. Yawangudde Asiimwe Joan owa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]], Ninsiima Grace eyali awanguddwa Dorothy mu kalulu ka pulayimale ne Kenyonyonzi Efrance eyavuganya ku bwannamunigina mu kulonda okwaliwo mu January, 2021 okuwangula akalulu n’obululu obusinga obungi. Era abaddeko ng'omuyambi w'eby'okubala mu kitongole ekivunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu ekya Human Rights Center, Uganda omulimu gw’alina n’okutuusa kati.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
msqv491f4v1ix3ohl97axvje4k82vbp
Margaret Aachilla Aleper
0
8081
69738
69000
2026-08-23T11:14:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69738
wikitext
text/x-wiki
'''Margaret Aachilla Aleper''' (yazaalibwa 22 Ogwekkuminogumu 1963) munnabyabufuzi mu Uganda era ye mubaka Omukyala owa [[Kotido (disitulikit)|disitulikiti y'e Kotido]] mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi. Mmemba w’ekibiina ekiri mu buyinza [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] .
== Gyenvudde n'Okusoma ==
Margaret Aleper Pulayimale yagimalira ku Kotido Mixed Primary School mu 1976. Mu 1980, yamaliriza ebbaluwa ye eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] mu Kangole Girls Senior Secondary School. Yaweebwa [[:en:Academic_certificate|satifikeeti]] mu by’obusomesa mu guleedi ey’okusatu mu Moroto Teacher Training College/ [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] mu 1985. Mu 1997, yamaliriza Dipuloma mu by’enjigiriza by’abasomesa okuva mu Institute of Teacher Education, [[:en:Kyambogo|Kyambogo]] . Yafuna diguli ye esooka mu by'enjigiriza okuva mu [[:en:Kyambogo_University|yunivasite y'e Kyambogo]] mu 2004.
== Emirimu ==
Ebyafaayo by'eemirimu gye biwandiikiddwa wansi:
* 2011 okutuuka kati: [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa Palamenti]], [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] .
* 1997-2006: omumyuka w’omusomesa omukulu mu ssomero lya Lomukura Primary School.
* 2001-2006: omuyambi w’okulondoola, [[:en:Local_government|Gavumenti ez’ebitundu]] mu Disitulikiti y’e Kotido .
* 1985-1996: omuyambi w’ebyenjigiriza, Kotido Mixed ne Lomukura [[:en:Primary_school|Primary School]] .
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Era akola nga mmemba omujjuvu wansi w'ebitongole bya Membership to Professional mu [[:en:Uganda_National_Teachers_Union|Uganda National Teachers Union]] .
== Obukuubagano ==
Ono yalonkomwa mu [[:en:Member_of_parliament|babaka ba Palamenti]] abalyamu [[Yuganda|Uganda]] olukwe . [http://freeuganda.com/forums/topic-tag/aleper-aachilla-margaret/] Ono yagambibwa okubeera omu ku babaka ba Palamenti abaakuba akalulu "Yee" mu kusoma okw'omulundi ogw'okubiri mu [[:en:Constitutional_amendment|bbago erikyusa Ssemateeka]] .
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Kotido (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kotido]]
* [[:en:Moses_Adome|Musa Adome]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
0i0mwmns1xyzryvq88z90hrwasp8nrb
Alice Alaso
0
8083
69396
68060
2026-08-23T09:59:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69396
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Alice Alaso ng'olumu ayitibwa '''Alice Alaso''' Asianut yazaalibwa 21 Ogusooka 1969. Munnayuganda, musomesa omutendeke era munnabyabufuzi eyali omubaka omukyala owa [[Serere (disitulikit)|Serere Disitulikiti]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi. Yali akolagana n'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC) mu by'obufuzi era ye yali Ssaabawandiisi w'ekibiina eyasooka okumala emyaka kkumi.<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation|url=https://theallianceug.com/page/committee|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120110255/https://theallianceug.com/page/committee|archive-date=2022-01-20|access-date=2026-07-09|website=theallianceug.com}}</ref>
[[Category:Bannabyabufuzi]]
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Alaso alina Diguli mu busomesa okuva ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]]. Ng'omusomesa, Alaso yasomesa ku [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] wakati w'omwaka gwa 1993 ne 1997. Mu kiseera kino, yasomesanga ne ku Saint Mary's Madera.[https://web.archive.org/web/20220120110255/https://theallianceug.com/page/committee] Oluvannyuma lw'okuva ku Teso College mu 1997, yafuuka omukungu w'ekikula ky'abantu mu Disitulikiti ku pulogulaamu y'okweddaabulula oluvannyuma lw'obutabanguko nga okusinga avunaanyizibwa ku [[Kaberamaido (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kaberamaido]].
Mu 2018, Alaso yava mu kibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] gye yali aweereza nga [[:en:Secretary_(title)|Ssaabawandiisi]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1486876</ref> Ensonda endala zigamba nti yagobebwa mu kibiina n'ekifo.<ref>https://chimpreports.com/fdc-sacks-alice-alaso-wadri-winnie-kiizas-husband/</ref>
Yeegatta ku kibiina kya Alliance for National Transformation (ANT) era mu Gwokusatu 2022, yawandiikibwa ng'omukwanaganya w'ekibiina mu ggwanga.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Alaso abadde mufumbo eri Johnson Ebaju okuva mu 2007.<ref>{{Cite news|last=Omoding|first=Johnson|date=26 December 2007|title=MP Alaso Wedding Splits Churches|pages=2|work=The New Vision|url=https://allafrica.com/stories/200712270975.html|access-date=11 March 2022}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Abazaalibwa mu 1969]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Serere]]
[[Category:Bammemba ba parliament eyo munaana eya Yuganda]]
[[Category:Abasomerako e Makerere University]]
[[Category:Bannayuganda abakyala nga bannabyabufuzi mu kyaasa ky'amakkumi abiri mu ekimu]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
1j9nudgktu7kuuxvspx5v98wilv1w92
69626
69396
2026-08-23T10:32:50Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Alice Alaso ng'olumu ayitibwa '''Alice Alaso''' Asianut yazaalibwa 21 Ogusooka 1969. Munnayuganda, musomesa omutendeke era munnabyabufuzi eyali omubaka omukyala owa [[Serere (disitulikit)|Serere Disitulikiti]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi. Yali akolagana n'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC) mu by'obufuzi era ye yali Ssaabawandiisi w'ekibiina eyasooka okumala emyaka kkumi.<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation|url=https://theallianceug.com/page/committee|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120110255/https://theallianceug.com/page/committee|archive-date=2022-01-20|access-date=2026-07-09|website=theallianceug.com}}</ref>
[[Category:Bannabyabufuzi]]
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Alaso alina Diguli mu busomesa okuva ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]]. Ng'omusomesa, Alaso yasomesa ku [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] wakati w'omwaka gwa 1993 ne 1997. Mu kiseera kino, yasomesanga ne ku Saint Mary's Madera.[https://web.archive.org/web/20220120110255/https://theallianceug.com/page/committee] Oluvannyuma lw'okuva ku Teso College mu 1997, yafuuka omukungu w'ekikula ky'abantu mu Disitulikiti ku pulogulaamu y'okweddaabulula oluvannyuma lw'obutabanguko nga okusinga avunaanyizibwa ku [[Kaberamaido (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kaberamaido]].
Mu 2018, Alaso yava mu kibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] gye yali aweereza nga [[:en:Secretary_(title)|Ssaabawandiisi]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1486876</ref> Ensonda endala zigamba nti yagobebwa mu kibiina n'ekifo.<ref>https://chimpreports.com/fdc-sacks-alice-alaso-wadri-winnie-kiizas-husband/</ref>
Yeegatta ku kibiina kya Alliance for National Transformation (ANT) era mu Gwokusatu 2022, yawandiikibwa ng'omukwanaganya w'ekibiina mu ggwanga.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Alaso abadde mufumbo eri Johnson Ebaju okuva mu 2007.<ref>{{Cite news|last=Omoding|first=Johnson|date=26 December 2007|title=MP Alaso Wedding Splits Churches|pages=2|work=The New Vision|url=https://allafrica.com/stories/200712270975.html|access-date=11 March 2022}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Abazaalibwa mu 1969]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Serere]]
[[Category:Bammemba ba parliament eyo munaana eya Yuganda]]
[[Category:Abasomerako e Makerere University]]
[[Category:Bannayuganda abakyala nga bannabyabufuzi mu kyaasa ky'amakkumi abiri mu ekimu]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
mblx0cjjk3fp3xix5f06ehbidno42op
69690
69626
2026-08-23T11:11:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69690
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Alice Alaso ng'olumu ayitibwa '''Alice Alaso''' Asianut yazaalibwa 21 Ogusooka 1969. Munnayuganda, musomesa omutendeke era munnabyabufuzi eyali omubaka omukyala owa [[Serere (disitulikit)|Serere Disitulikiti]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, ey'omwenda n'ey'ekkumi. Yali akolagana n'ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC) mu by'obufuzi era ye yali Ssaabawandiisi w'ekibiina eyasooka okumala emyaka kkumi.<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation|url=https://theallianceug.com/page/committee|archive-url=https://web.archive.org/web/20220120110255/https://theallianceug.com/page/committee|archive-date=2022-01-20|access-date=2026-07-09|website=theallianceug.com}}</ref>
[[Category:Bannabyabufuzi]]
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Alaso alina Diguli mu busomesa okuva ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]]. Ng'omusomesa, Alaso yasomesa ku [[:en:Teso_College_Aloet|Teso College Aloet]] wakati w'omwaka gwa 1993 ne 1997. Mu kiseera kino, yasomesanga ne ku Saint Mary's Madera.[https://web.archive.org/web/20220120110255/https://theallianceug.com/page/committee] Oluvannyuma lw'okuva ku Teso College mu 1997, yafuuka omukungu w'ekikula ky'abantu mu Disitulikiti ku pulogulaamu y'okweddaabulula oluvannyuma lw'obutabanguko nga okusinga avunaanyizibwa ku [[Kaberamaido (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kaberamaido]].
Mu 2018, Alaso yava mu kibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] gye yali aweereza nga [[:en:Secretary_(title)|Ssaabawandiisi]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1486876</ref> Ensonda endala zigamba nti yagobebwa mu kibiina n'ekifo.<ref>https://chimpreports.com/fdc-sacks-alice-alaso-wadri-winnie-kiizas-husband/</ref>
Yeegatta ku kibiina kya Alliance for National Transformation (ANT) era mu Gwokusatu 2022, yawandiikibwa ng'omukwanaganya w'ekibiina mu ggwanga.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Alaso abadde mufumbo eri Johnson Ebaju okuva mu 2007.<ref>{{Cite news|last=Omoding|first=Johnson|date=26 December 2007|title=MP Alaso Wedding Splits Churches|pages=2|work=The New Vision|url=https://allafrica.com/stories/200712270975.html|access-date=11 March 2022}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Abazaalibwa mu 1969]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Serere]]
[[Category:Bammemba ba parliament eyo munaana eya Yuganda]]
[[Category:Abasomerako e Makerere University]]
[[Category:Bannayuganda abakyala nga bannabyabufuzi mu kyaasa ky'amakkumi abiri mu ekimu]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
jf17eyabxfi3ltdkedyk79kchx24nik
Namaganda Susan
0
8097
69745
68047
2026-08-23T11:14:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69745
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Namaganda Susan''' (eyafa mu mwaka gwa 2015) yali munnabyabufuzi wa Uganda eyalondebwa mu Ppaaliyamenti ya Uganda ey'omwenda okukiikirira [[Bukomansimbi (disitulikit)|disitulikiti y'e Bukomansimbi]]. Yafuuka omubaka omukyala eyasooka owa Bukomansimbi mu ppaaliyamenti mu mwaka gwa 2011 oluvannyuma lw'okutondebwawo kwa disitulikiti eyo mu mwezi Gwomusanvu (Kasambula) mu mwaka gwa 2010.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news-headlines/41583-bukomansimbi-mp-namaganda-dies-in-road-accident |access-date=2022-04-01 |archive-date=2016-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160119023418/http://www.observer.ug/news-headlines/41583-bukomansimbi-mp-namaganda-dies-in-road-accident |url-status=dead }}</ref>
== Obuyigirize bwe ==
Yasomera ku St. Mary of Lourdese primary school, ne Mengo Senior School. Susan yafuna ebbaluwa ya ssiniya eyookuna (UCE) mu Christ the King Bulinda mu mwaka gwa 2002 bwe yali tanneegatta ku St. Andrew Kagwa ne Daniel okusoma eddaala lya "A".<ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-susan-namaganda-dies-after-accident-1633638</ref><ref name=":1" /> Yasoma bya ttekinologiya (ICT) era ng'alina ddiguli mu ''Cisco Certified Network Associate'' gye yafunira mu ddiguli ya ttekinologiya (''Information Technology'') mu mwaka gwa 2006.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> Mu mwaka gwa 2008, yafuna ddipulooma mu ''Cisco Certified Network professional'' okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero e Makerere]].<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":1" />
== Obulamu bwe ==
Namaganda yazaalibwa nga ennaku z'omwezi 10 Ogwokuna (Kafuumuulampawu), 1984, nga yazaalibwa omugenzi Simon Peter Kamala ne Elizabeth Sserunkuma Bbosa.<ref name=":3">https://www.independent.co.ug/time-to-tame-family-politics/</ref> Mu mwaka gwa 2015, Susan yafiira mu ddwaliro e Nakasero oluvannyuma lw'okufuna akabenje k'emmotoka e Mpanga, mu disitulikiti y'e Mpigi ku luguudo lw'e Masaka bwe yali nga agenda e Kampala mu lutuula lwa Ppaaliyamenti.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://chano8.com/woman-member-of-parliament-dead/ |access-date=2022-04-01 |archive-date=2021-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021155535/https://chano8.com/woman-member-of-parliament-dead/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":4">https://bigeye.ug/bukomansimbi-woman-mp-namaganda-susan-dead/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20201129165217/https://chimpreports.com/mp-susan-namaganda-dies-after-road-accident/</ref><ref name=":0" /> Okusinziira ku muwandiisi w'ekibiina kya Democratic Party, Innocent Katerega, akabenje kaaliwo nga ennaku z'omwezi 11 Ntenvu, mu mwaka gwa 2015 wakati wa ssaawa musanvu (7) ne munaana (8) nga obudde bukya mu kibira ky'e Mpanga okumpi n'akabuga k'e Mpigi.<ref name=":0" /> Susan yasigalawo n'abaana basatu nga mw'otwalidde n'omwana omuwala ow'emyezi omusanvu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Namaganda yali mukyala w'omubaka wa ppaaliyamenti owa ''East African Legislative assembly'', [[:en:Mukasa_Mbidde|Mukasa Mbidde]]<ref name=":2" /><ref name=":4" /> eyamuwasa mu mwezi gwa Ntenvu mu mwaka gwa 2012 mu mbaga ey'obuwangwa emanyikiddwa nga (Kwanjula) eyakolebwa mu maka ga bazadde ba Susan mu kyalo ky'e Kisojjo, mu ggombolola y'e Kibange, mu disitulikiti y'e Bukomansimbi.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://eagle.co.ug/2015/12/11/mp-namaganda-dead.html |access-date=2022-04-01 |archive-date=2022-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326215032/https://eagle.co.ug/2015/12/11/mp-namaganda-dead.html |url-status=dead }}</ref> Kyokka, Mukasa Mbidde, oluvannyuma yayanjulwa muganzi we, Fiona ku mukolo gw'obuwangwa bw'Ekinyarwanda.<ref>https://www.pmldaily.com/features/celebrity/2019/12/pictures-mbidde-swept-by-stunning-rwandan-fiancee.html</ref>
== Obulamu bwe mu byobufuzi ==
Mu ppaaliyamenti ey'omwenda, Susan yaweereza ng'omubaka omukyala mu ppaaliyamenti nga ali ku kkaadi y'ekibiina kya ''Democratic Party (DP)''. Susan yayingira ebyobufuzi mu mwaka gwa 2010 oluvannyuma lw'okuweerezaako ng'omukulembeze mu ''Egy Trading and Engineering Ring'' e Bugolobi.<ref name=":0" /> Bwe yali mu Ppaaliyamenti mu mwaka gwa 2011, Susan yaweerezaako ng'omumyuka wa ssentebe omukyala ow'ekibiina kya DP mu ggwanga lyonna okuva mu Kasambula w'omwaka gwa 2015, yaliko mmemba wa ''Parliamentary Scripture Union'' era n'abeerako omuwandiisi omuteesiteesi ow'ekibiina kya DP mu Bukomansimbi.
Yaweerezaako nga mmemba ku kakiiko ka ssaayansi ne ttekinologiya ate ne ku kakiiko k'ebyobulimi, obulunzi n'ebyobuvubi. Yafuuka ensonga bwe yalwana ennyo ku bbeeyi y'ebirime era bw'atyo n'akazibwako erinnya lya ''bbeeyiyabirime''. Nga wayise ennaku nnya nga Susan amaze okufa, Veronica Nanyondo yafukibwako amafuta n'alondebwa ng'omusika wa Susan mu byobufuzi era nga kino kyaliwo mu boomunju mu kuziika kwa Namaganda. Nanyondo yavuganya mu kifo kya mwannyina ku Democratic Party (DP) era nga 18 Ogwokubiri, 2016, yalondebwa mu ofiisi n'awangula abalala bataano.<ref name=":3" />
Mu kulaba kw'omulambo gw'omugenzi Susan Namaganda ogwalindiridde mu Palamenti, omubaka wa Rwampara, Vincent Kyamadidi yagamba nti eggwanga lyafiirwa munnabyabufuzi ow'amaanyi eyali akyalina bingi eby'okuwa abantu be.<ref>{{Cite web}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka b'olukiiko lwa Uganda olw'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka b'olukiiko lwa Uganda olw'ekkumi n'olumu]]
* [[:en:Mukasa_Mbidde|Mukasa Mbidde]]
== Ebijuliziddwa ==
* https://allafrica.com/stories/201701050056.html
0kgywvvd6uebabek41ycjvc7n4lkyxa
Lucy Achiro Otim
0
8099
69429
68766
2026-08-23T10:11:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69429
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Achiro Lucy Otim,''' era amanyikiddwa nga '''''Lucy Achiro Otim''''' (yazaalibwa nga 28 Mutunda 1986) mukyala Munnabyabufuzi wa [[:en:Ugandan|Uganda]] era omukugu mu [[:en:Gender|kikula ky'abantu]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=32 |access-date=2022-04-01 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427035302/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=32 |url-status=dead }}</ref> Ye mukyala akiikirira Obukiikakkono bw'eSsaza ly'omu Konsitituwense y'e Aruu, mu Disitulikiti y'e Pader mu Paalamenti ey'ekkumi. Achiro [[:en:Independent_politician|talina kibiina]] ky'ebyabufuzi kyalimu mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=32 |access-date=2022-04-01 |archive-date=2021-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427035302/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=32 |url-status=dead }}</ref> Yawangula ekifo mu Paalamenti nga talina kibiina mu 2016. Okubeerawo kwe nga Omubaka mu Paalamenti kwasalibwaako [[:en:Supreme_court|Kkooti ensukulumu]] eya Uganda bwe yasazaamu [[:en:Election|okulondebwa kwe]] olw'okugyemera amateeka g'ebyokulonda kubanga akakiiko akakwasaganya eby'okulonda kalemererwa okuddamu okubala obululu oluvanyuma lw'okuwangula n'obululu bubiri, nga awangula James Nabinson Kidega ow'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nbs.ug/2017/02/aruu-north-mp-loses-seat/ |access-date=2022-04-01 |archive-date=2023-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323105519/https://nbs.ug/2017/02/aruu-north-mp-loses-seat/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.independent.co.ug/aruu-mp-lucy-achiro-otim-thrown-parliament/</ref> Wabula, yakomawo nga Omubaka mu Paalamenti oluvanyuma lw'okulondebwa nate ng'omubaka w'oBukiikakkono bwe Aruu mu Paalamenti mu mwezi gwa Kafuumulampawu 2017 mu kalulu mweyawangulira Kidega, ku mulundi guno ng'amuwangudde n'ebitundu nkaaga mu bina ku asatu mu bibiri ku buli kikumi.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1450494/aciro-retains-aruu-north-mp-seat</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Achiro-Otim--Aruu-North-County-seat-NRM-DP/688334-3880846-yu6u92/index.html</ref>
== Obuyigirize n'obuvo bwe ==
Mukyala mufumbo. Achiro yasomera ku Mary Immaculate primary school ku misomo gye egy'aPulayimale era n'akola ebigezo bye eby'akamalirizo ebya primary leaving examinations (PLE) mu 1998. Oluvanyuma yaweebwa ekifo mu ssomero lya Sacred Heart secondary school, mu [[:en:Gulu|Gulu]], gye yatuulira ebigezo bye ebya Siniya ey'okuna ebya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu 2002. N'asomera ku Merry Land High School ku mutendera gwa A'level, era n'akola ebigezo bye ebya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE) mu 2004. Oluvanyuma yegatta ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]] era n'atikkirwa Diguli eya Bachelor's degree in social sciences mu 2008. Era oluvanyuma yayongerako Diguli ey'okubiri mu Kikula ky'abantu mu 2014 okuva mu Yunivasite y'emu.<ref name=":0"/>
== Ebyafaayo bye mirimu gye ==
Achiro aweereza nga Dilekita omukulu mu kibiina ky'abakyala n'abaana ekya women and children protection initiative okuva mu 2012 okutuusa kaakano.<ref name=":0"/><ref>https://www.ec.or.ug/election/directly-elected-member-parliament-aruu-north-county-pader</ref> Era yaweereza nga omukwanaganya w'abakyala mu kitongole kya [[:en:United_States_Agency_for_International_Development|United States Agency for International Development]] (USAID), [[:en:Adventist_Development_and_Relief_Agency|Adventist Development and Relief Agency]](ADRA) mu 2012.<ref name=":0" /> Era yali mukugu mu kikula ky'abantu mu kitongole kya [[:en:Oxfam|oxfam international]] mu 2009, era yali mukugu mu kikula ky'abantu n'abaana mu kitongole ky'abakyala ekya [[:en:UN_Women|UN Women]] mu 2011.<ref name=":0" />
Achiro aweereza ng'Omubaka mu Paalamenti, akiikirira Konsitituwense y'oBukiikakonno bw'e Aruu mu Paalamenti y'a Uganda.<ref>http://parliamentwatch.ug/lucy-achiro-retains-aruu-north-parliamentary-seat/</ref> Mu Paalamenti aweereza ku kakiiko k'eddembe ly'abantu era ne ku kakiiko k'ekikula ky'abantu. Y'e Minisita ow'ekikula ky'abantu ku [[:en:Shadow_Cabinet|Kabinenti ey'ekisiikirize]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/page/shadow-cabinet |access-date=2022-04-01 |archive-date=2021-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519003848/https://www.parliament.go.ug/page/shadow-cabinet |url-status=dead }}</ref>
Mmemba omujjuvu mu bitongole eby'obukugu bibiri. omuli eky'abaana ekiyitibwa Child protection working group of Uganda,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://ugandarefugees.org/en/working-group/156?sv=0&geo=220 |access-date=2022-04-01 |archive-date=2021-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202110047/https://ugandarefugees.org/en/working-group/156?sv=0&geo=220 |url-status=dead }}</ref> n'ekya Gender cluster eky'omu Bukiikaddyo bwa Sudan. Achiro Mmemba mu kibiina ky'abakyala ekya [[:en:Uganda_Women_Parliamentary_Association|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |access-date=2022-04-01 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead }}</ref>
== Ebitakwatagana ==
Okulondebwa kwa Achiro kwasooka n'ekugaanibwa kkooti ensukkulumu mu mwezi gwa Ssebaaseka 2016 olw'okugyeemera amateeka g'akakiiko akakwasaganya eby'okulonda aka [[:en:Election_commission|Electoral commission]] era n'ekalagira okulonda okupya.<ref>https://www.independent.co.ug/aruu-mp-lucy-achiro-otim-thrown-parliament/</ref> Lucy Achiro Otim yaddamu n'alondebwa ng'[[:en:Member_of_parliament|Omubaka mu Paalamenti]] ow'oBikiikakkono bwa Konsitituwense t'e Aruu mu Disitulikiti y'e Pader oluvayuma lw'okuwangula abaali besimbyewo abataano mu kulondebwa okwategekebwa okujjuza ekifo mu mwezi gwa Mukutulansanja nga 6 nga Kkooti ensukkulumu y'eyali efuga.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://dispatch.ug/2017/04/07/lucy-achiro-bounces-back-parliament/ |access-date=2022-04-01 |archive-date=2022-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628143133/https://www.dispatch.ug/2017/04/07/lucy-achiro-bounces-back-parliament/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/tag/lucy-achiro-otim/</ref><ref>http://ugandaradionetwork.com/story/lucy-achiro-bounces-back-to-parliament</ref> Yagamba oluvanyuma lw'okuwangula akalulu nti tiimu ye yasanga okutiisibwatiisibwa n'okusoomozebwa mu nsonga z'assente n'ewankubadde basobola okubivvuunuka.<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Achiro-Otim--Aruu-North-County-seat-NRM-DP/688334-3880846-yu6u92/index.html</ref>
Mu 2017, Achiro Lucy Otim yazilikira mu bisenge bya Paalamenti mu kwekalakaasa kw'a[[:en:Member_of_parliament|Babaka mu Paalamenti]] ab'oludda oluvuganya Gavumenti era yafulumizibwa w'abweru oluvanyuma lw'okuzirika.<ref>https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=114467</ref><ref>https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=114466</ref>
== Laba na bino ==
* MP w'e Ssaza ly'omu Bukiikakkono bwe Aruu alayizibwa.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://eagle.co.ug/2017/04/26/aruu-county-north-mp-sworn.html |access-date=2022-04-01 |archive-date=2022-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401112934/https://eagle.co.ug/2017/04/26/aruu-county-north-mp-sworn.html |url-status=dead }}</ref>
* [[:en:Pader_District|Disitulikiti y'e Pader]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aBabaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.]]
* [[:en:Odonga_Otto|Odonga Otto]]
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omutimbagano gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
pwvn96ppma3ydjwks0f5lb350t7dd6k
Kyokuhairwa Kyaka Vicky
0
8101
69614
61312
2026-08-23T10:32:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69614
wikitext
text/x-wiki
'''Kyokuhairwa Kyaka Viccy''' (yafa 2008), era amanyiddwa nga ''Vicky Kyaka Kyokuhairwa'', yali munnabyabufuzi wa Uganda mu Palamenti ya Uganda ey'omunaana ng'akiikirira [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]]. Ye kansala wa Bukanga eyasooka mu myaka egya 90.
== Obulamu bw'ebyobufuzi ==
Kyokuhairwa yawangula okulonda kwa 2006 mu kifo ky'omukyala mu disitulikiti ye Isingiro n'obululu 94,258. eyamuddirira Kyokuhairwe Stella Masiko Kafureka yafuna obululu 10,739, ate Biriwuija Edith Mwebaze n'afuna obululu 7,571.<ref name=":1" />
Mu 2008, Vicky yafa n'abafumbo awamu n'abantu abalala babiri oluvannyuma lw'emmotoka yaabwe okukoonagana ne loole ya Fuso e Rubaale ku luguudo lwa Kabale-Mbarara. Ababala abaafa kwaliko Mathias Mulumba ne mukyala we Winnie.<ref name=":2" /> Winnie Kyokuhairwa yali wamu ne nnyazaala we era yaweebwa ekitanda mu ddwaliro lya Nkozi.
Palamenti era yasiima Viccy. ekyatwalibwa Nnampala wa gavumenti, Kabakumba Matsiko, eyategeeza nti omugenzi yali mukozi omunyiikivu, omukyamufu era omwesigwa eri ekibiina ekifuga ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0" /> Vicky era yali amanyiddwa ababaka abalala ng<nowiki>'omuntu yagala eby'enkulaakulana era n'ogwo mukubiriza omukulu eyali akkiririza mu bumu bw'amaka n''emirembe, omukyala ow'amaanyi, omuteesa w'amateeka omukulu eyali eky'okulabirako eri abakyala bangi mu palamenti mu nkola y'ebibiina eby'enjawulo era omusabi eyalina enkolagana ku b'enju ye n'</nowiki>ekitundu.<ref name=":0" />
Ng'ali mu Palamenti, yaweereza ng'omubaka ku kakiiko ka palamenti ak'eby'okwerinda n'ensonga ez'omunda, eby'obugagga eb'omuttaka n'akakiiko akavunaanyizibwa ku kubalirira n'okulondoola eby'ensimbi.
== Ebijuliziddwa ==
{{reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
lcql1gs6ofwjvyc6k1vf68wrwcn71av
Kiboijana Margaret N
0
8103
69615
61205
2026-08-23T10:32:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69615
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
'''Kiboijana Margaret N''' oluusi ayitibwa '''Kiboijana Margaret Namara''' munnabyabufuzi wa Uganda eyaweerezako ng'omubaka wa Uganda mu palamenti ya Uganda ey'omunaana n'ey'omwenda ng'ali mu Forum for Democratic Change mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]].
[[File:Kiboijana, Margaret Namara.jpg|thumb|Kiboijana, Margaret Namara.jpg]]
== Ebyobufuzi ==
Yali omu ku babaka ba palamenti abawakanya ekiteeso ky'etteeka erirwanyisa okweyimirirwa nga likyogerako ng'eritaali mu mateeka. Ekiteeso ky'okukyusa ssemateeka ekya [[Yoweri Museveni|Pulezidenti Museveni]] okugaana okweyimirirwa kw'abeekalakaasi, wamu n'abamenyi b'amateeka abalala kyali kikubaganyizibwako ebirowoozo mu kakiiko k'ekibiina ekifuga.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2024-07-18 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref> Era yali omu ku babaka abakyala abaali baagala okwesimbawo mu 2021-2026, Disitulikiti y'e Ibanda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya NRM. Yali omu ku balonzi ba NRM abaalondebwa mu kalulu ka 2020 mu kakiiko k'ebyokulonda. Margaret mulwanirizi w'okulwanyisa obwaavu era agabidde abatuuze b'e Disitulikiti y'e Ibanda ensigo z'emwanyi, embuzi n'embizzi. Kiboijana awaddeyo obuyambi eri SACCO, amasomero n'amakanisa ag'enjawulo.<ref name=":1">https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala lw'ababaka b'olukiiko lwa Uganda olw'omunaana
* Olukalala lw'ababaka b'olukiiko lwa Uganda olw'omwenda
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
3rvx8zz3ybj4xsutxmlqpthtdh5chra
Nvumetta Ruth Kavuma
0
8119
69608
68490
2026-08-23T10:32:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69608
wikitext
text/x-wiki
'''Nvumetta Ruth Kavuma''' abasinga gwebamannyi nga '''Ruth Kavuma''' munabyabufuzi omunnyuganda, okwegatira mu kibiina ky'abanabizineensi n'okuba omusomesa. Yeyamukyala omufirika eyasooka okukulira esomero lya Gayaza High School okumala emyaka 11 wakati wa 1990 ne 2002.<ref name=":0">https://gayazaoldgirls.com/imt_team/hon-ruth-nvumetta-kavuma/</ref><ref name=":1">https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/kavuma-was-gayaza-high-s-first-ugandan-headteacher-1579192</ref> Oluvannyuma lw'okuba ku [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School,]]
[[File:Gayaza High School New Admin Block.jpg|thumb|'''Gayaza High School New Admin Block.''']]
yayingira eby'obufuzi n'afuuka omubaka [[:en:Member_of_parliament|omukyala owa palamenti]] mu palamenti ey'omunaana eya [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]] ng'akiikirira disitulikiti y'e [[:en:Kalangala_District|Kalangala w]]<nowiki/>ansi w'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement.]]<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |url=https://slideplayer.com/slide/6590900/ |title=Archive copy |access-date=2022-04-05 |archive-date=2025-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216040215/https://slideplayer.com/slide/6590900/ |url-status=dead }}</ref> Y'omu kubakyala abaatandikawo ekibiina ky'abakyala ekya [[:en:Forum_for_African_Women_Educationalists|Forum for African Women Educationalists]] (FAWE) n'afuuka ne ssentebe eyasooka okulembera boodi ya Uganda Chapter, ekitongole ekirwanirira eby'enjigiriza by'omwana ow'obuwala.<ref name=":0" />
== Obulamu bwe ==
Bamuzaala mu bizinga by'e Ssese nga kitaawe ye James Lutaaya n'abeerako mu Gayaza High School. nga alina abaana bana.<ref name=":1" />
== Eby'okusoma kwe: ==
Mu 1963, yeegata ku Gayaza Junior School gyeyava okugenda ku Gayaza High School mu 1970. Yali pulifekiti kweyateeka n'okuzannya Volleyball.<ref name=":0" /> Yasomera ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e]] [[:en:Makerere_University|Makerere]] n'afuna diguli mu bya sayansi mu Physics, Chemistry n'okubala, oluvannyuma yasuula Chemistry ku lwa Psychology.
== By'azze akola: ==
Y'amyuka ssentebe w'ekitongole [[:en:National_Identification_and_Registration_Authority|ekiwandiisa bannayuganda.]]<ref>http://nilepost.co.ug/2020/01/14/joseph-biribonwa-appointed-new-nira-board-chairperson/</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tag/ruth-nvumetta-kavuma/</ref><ref>https://www.nira.go.ug/about-nira/board-of-directors</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1514964</ref><ref>https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=191829</ref> Y'omu ku bamemba b'ekibiina ekigatta ba minista n'abakiiririra palamenti mu Afrika ekya Network of African Ministers and Parliamentarians Uganda Chapter.<ref name=":0" /> Mulugendolwe olw'eby'obufuzii, mu palamenti ya Uganda yakolako mu kakiiko k'eby'ensimbi ekintu ekyamuwa akakisa okukwasizaako n'okufuna ebikozese okuyamba mu by'obulamu.<ref name=":0" /> Yaliko ssentebe w'ekibiina kya Mama Alive Initiatives (MAI) ne memba wa Network of Women Parliamentarians mu Uganda.<ref name=":0" /> Ali mu Rotary Club of Kampala mu bizinga by'e Ssese nga yakolako ng'omukulembezze wakyo eyavaako.<ref name=":0" /> Yakulemberako akakiiko akaali kasaganya okuzimba rotary baanka y'e ddwaliro ly'e Mengo.<ref name=":0" /> Memba w'akakiiko akavunaanyizibwa kusonga z'omwana ow'obuwala mu Uganda ng'ate memba w'akakiiko kakadukanya e Kisaakate Kya Nnabagereka.<ref name=":0" />
Mu bulamu bwe obwasooka, yakola ko nga yinginiya eyali atendekebwa ku ofiisi ezivunaanyizibwa mu kutambuza amabaluwa n'ebitereke wamu n'eby'empuliziganya. Nga wayise akaseera, yakizuula nti yali tayagala bya bwa yinginiya n'asalwo okudayo ku yunivasite e Makerere n'afuna dipulooma ey'okubiri mu by'okusomesa wakati wa 1979 ne 1980.<ref name=":1" /> Oluvannyuma lw'omusomo zino yatwalibwa ku Gayaza High School gyeyava okugenda mu by'obufuzi mu 2001 n'afuuka omubaka omukyala eyali akiikirira disitulikiti y'e Kalangala mu palamenti.<ref name=":1" /> Yalekulira eby'obufuzi ekyatiisa NRM ng'ekibiina ky'eby'obufuzi okuva eri abaali bagivuganya mu kutwala entebbe y'anaakiikirira disitulikiti y'e Kalangala.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news-headlines/7766-kalangalas-kikoola-ruth-kavuma-leave-nrm-in-tight-corner |access-date=2022-04-05 |archive-date=2022-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220322185830/https://observer.ug/news-headlines/7766-kalangalas-kikoola-ruth-kavuma-leave-nrm-in-tight-corner |url-status=dead }}</ref> Weyeegatta ku Gayaza High School okusomesa, yalondebwa ekibiina ekigata abazadde n'abasomesa, ng'akiikirira abasomesa.<ref name=":1" />Yalondebwa nga omumyuka w'akulira esomero, oluvannyuma n'aweebwa eky'okukulira esomero lino. Kino kyatukawo eyali akulira esomero lino Sheelagh Warren, yali awezezza emyaka 60 eg'okuwumula 60 nga addayo e Bungereza.<ref name=":1" /> Ensangi zino akola gwakubudabuda.<ref name=":1" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|List of members of the eighth Parliament of Uganda]]
* [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]]
* Section about [[:en:Gayaza_High_School#Ruth_Nvumetta_Kavuma_(1990–2002)|Ruth Nvumetta Kavuma (1990–2002)]] on [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]]
* [[:en:National_Identification_and_Registration_Authority|National Identification and Registration Authority]]
== External links ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
* [https://www.gayazahs.sc.ug/about/ Website of Gayaza High School]
* [https://www.nira.go.ug/about-nira/board-of-directors Website for Board of Directors-NIRA]
== References ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
njoj6b6z5n9ju92iyvios3ukzijn3bz
Florence Nakiwala Kiyingi
0
8179
69460
68194
2026-08-23T10:13:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69460
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Florence Nakiwala Kiyingi oba Florence Nakiwala. mukyala munnabbizinensi era munnabyabufuzi. Minisita omubeezi ow'abavubuka era n'ensonga z'abaana mukaseera kano ku kabbinenti ya Uganda.''' Yalondebwa ku kifo kino nga 6 ,ogwomukaaga 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf</ref> Era ye mumyuka owokusatu ow'ekibiina ekidukanya omupiira mu Uganda,omukyala asoose okutwala ekifo kino mu Uganda. Nate era akola nga ssentebe w'ekibiina ekigatta abavuba mu mawanga akagaliko amatwale ga Bungereza eyalondebwa mu kifo ekyo mu 2017.
== OBUVO N'OKUSOMA ==
Florence Nakiwala yazaalibwa mu 1972,e Kimanya, Masaka disitulikiti,ew'omugenzi Charles Ssonko ne Perepetwa Najjuma,ng'omwana owomunaana mu baganda be 12.Taata yali omwami w'essaza ly'e Buddu mu kiseera ekyo.Yasomera ku Kimanya Primary School nga tanaweebwa kifo ku Trinity College Nabbingo gye yamalira O-Level ne A-Level,yalondebwa eky'obwapulifeekiti bw'obuyonjo ku ssomero.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1337567/family-kiyingi</ref>
Yasomera ku Ssetendekero e Makerere, n'afuna ddiguli mu by'obusubuzi.Nga gy'ali yalondebwa ku kakiiko ka Nkoba za Mbogo , ekibiina kya bayizi abaganda ku Ssetendekero e Makerere. Era yawerezako nga omukulembeze wa bayizi be ssomo ly'ebyobusubuuzi. Mu mwaka gwe ogusooka e Makerere,yasisinkana era oluvanyuma n'agwa mu mukwano n'omwami we,Deogratius Kiyingi, [[:en:Parliament_of_Uganda|mmemba wa Paalamenti]] wa konsitituwense y'e [[:en:Bukomansimbi_District|Bukomansimbi eyobukiika ddyo mu Paalamenti]] eye 10 (2016-2021).<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1337567/family-kiyingi</ref>
== Emirimu ne bizinensi ==
Ng'omuvubuka,akyali mu ssomero wakati ,yagenda e London n'alaba engeri eby'obulamu ebirungi gyebitambulamu.Kino kyatondawo obwagazi obungi gyali okubeera ne ddwaliiro edungi ng'akuze.Ng'amaze okutikirwa e Makerere yatandikawo Lisa Medical Centre,eriyina amatabi amangi n'amalwaliiro g'ekiseera ekimpi mu Uganda n'ettabi mu Nairobi,Kenya.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Winners-and-losers-in-Kampala--Wakiso-MP-races/688334-3085638-113srywz/index.html |access-date=2022-09-24 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503082916/https://www.monitor.co.ug/News/National/Winners-and-losers-in-Kampala--Wakiso-MP-races/688334-3085638-113srywz/index.html |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu mu gavumenti ya Buganda ==
Yawereza nga Minisita w'ensonga z'abavubuka mu [[:en:Kingdom_of_Buganda|Bwakabaka bwa Buganda]] mu bbanga lya myaka etaano.Awo nawereza nga Minisita we by'obulambuzi mu Bwakabaka,ekifo kye yatwala ppaka ogwomukaaga 2016.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1337567/family-kiyingi</ref>
== Career in national politics ==
Mu kulonda kwa bonna okwa 2016, Florence Nakwala yavuganya ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira disitulikiti ya Kampala mu paalamenti ey'ekkumi (2016 - 2021). Yavuganyiza ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:Democratic_Party_(Uganda)|Democratic Party]]. Yawangulwa omubaka eyali mu Nabilah Naggayi Sempala eyali mu kifo ekyo ng'ono yali wa kibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Winners-and-losers-in-Kampala--Wakiso-MP-races/688334-3085638-113srywz/index.html |access-date=2022-09-24 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503082916/https://www.monitor.co.ug/News/National/Winners-and-losers-in-Kampala--Wakiso-MP-races/688334-3085638-113srywz/index.html |url-status=dead }}</ref> Mu ngeri eyeewuunyisa, nga 6 Ogwomukaaga 2016, Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] yawa Nakiwala obwa minisita w'ensonga z'abavubuka n'abaana.<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/DP-back-Nakiwala-Museveni/688334-3236542-nwp5gdz/index.html</ref>
== Obuntu bwe ==
Florence Nakiwala Kiyingi abadde mu bufumbo ne Dogratius Kiyingi okuva mu 1998. Era bakatoliki. Awamu, balina abaana bataano, abalenzi basatu n'abawala babiri.<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1337567/family-kiyingi</ref> Okuva nga 6 Ogwomukaaga 2016, yalondebwa nga ssentebe wa ttiimu ya Express FC, ng'esamba mu [[:en:Uganda_Super_League|liigi ya Uganda eya babinywera]].<ref>https://www.monitor.co.ug/Magazines/Score/Nakiwala-wishes-Eagles-can-fly-again/689854-3322104-703q3j/index.html</ref>
== Era laba ==
* Kabineti ya Uganda
* Paalamenti ya Uganda
== Early life and education ==
Florence Nakiwala yazaalibwa mu mwaka gwa 1972, e Kimanya mu [[:en:Masaka_District|Disitulikiti y’e Masaka,]] mu bazadde be Charles Ssonko ne Perepetwa Najjuma, ng’omwana ow’omunaana mu baana 12. Kitaawe yali mukulu w'essaza elyayiitibwanga Buddu mu kiseera ekyo. Yasomera mu Kimanya Pulayimale nga tannayingizibwa mu [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]] okusoma [[:en:O‑Level|O-Level ne A-Level]] Bwe yali e Nabbingo, yalondebwa okuba omuduumizi w'obuyonjo ku ssomero lino. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Lutwama |first=Samuel |date=11 February 2014 |title=Family must take first place — Kiyingi |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1337567/family-kiyingi |access-date=4 November 2016}}</ref>
Yasomera mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere,]] n’atikkirwa diguli [[:en:Bachelor_of_Commerce|ya Bachelor of Commerce]] . Alina diguli y’obusawo mu by’obukulembeze okuva mu yunivasite ya CommonWealth. Ng’ali eyo, yalondebwa ku kakiiko akafuzi aka ''Nkoba Za Mbogo'', ekibiina ky’abayizi ba [[:en:Buganda|Baganda]] ku yunivasite y’e Makerere. Era yaweereza ng’omukulembeze w’abayizi b’ebyobusuubuzi mu kkoosi ye. Mu mwaka gwe ogwasooka e Makerere, yasisinkana era okukkakkana ng’ayagala bba, Deogratius Kiyingi, [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa Palamenti mu Bukomansimbi South Constituency]] mu Palamenti ey’ekkumi (2016 - 2021). <ref name="Profile">{{Cite web |last=Lutwama |first=Samuel |date=11 February 2014 |title=Family must take first place — Kiyingi |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1337567/family-kiyingi |access-date=4 November 2016}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
odfesqfnjgso68ehaz7pb0wb4hpnii7
Christine Nakimwero Kaaya
0
8201
69590
68492
2026-08-23T10:31:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Christine Nakimwero Kaaya''' era awandiikiddwa nga Christine Kaaya Nakimwero ( '''yazaalibwa 1979''' ) munnabyabufuzi, omubaka wa Palamenti, era omukyala akiikirira [[Kiboga (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kiboga]] mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]].<ref name=":02">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Christine Kaaya Nakimwero |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/96709 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":13">{{Cite web |title=Kaaya Christine Nakimwero - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/kaaya-christine-nakimwero-10404/ |access-date=2022-04-04 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sekanjako |first=Henry |date=2021 |title=PICTURES {{!}} Day Two: Sworn-in MPs say they are ready for work |url=https://www.bukedde.co.ug/amawulire/102754/ebifaananyi-nga-ttiimu-yabawala-eyomupiira-gw |access-date=2022-04-04 |website=Bukedde |archive-date=2022-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220405155741/https://www.bukedde.co.ug/amawulire/102754/ebifaananyi-nga-ttiimu-yabawala-eyomupiira-gw |url-status=dead }}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Parliament moots new law to streamline mining sector |url=https://www.independent.co.ug/parliament-moots-new-law-to-streamline-mining-sector/ |access-date=2022-04-05 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=MPs promise to front interests of their electorate as swearing ceremony enters day two |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102752 |access-date=2022-04-05 |website=Bukedde |language=en |archive-date=2022-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927105911/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/102752 |url-status=dead }}</ref> Mmemba w’ekibiina ekya National Unity Platform (NUP).<ref>{{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2022-04-04 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |title=Kaaya Christine Nakimwero - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/kaaya-christine-nakimwero-10404/ |access-date=2022-04-04 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-09-28 |title=FULL LIST: Winners, Losers As NUP Unveils MP Flagbearers for Central Region |url=https://theugandanwire.com/2020/09/28/full-list-winners-losers-as-nup-unveils-mp-flagbearers-for-central-region/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927105909/https://theugandanwire.com/2020/09/28/full-list-winners-losers-as-nup-unveils-mp-flagbearers-for-central-region/ |archive-date=2022-09-27 |access-date=2022-04-05 |website=The Ugandan Wire}}</ref> Mulwanirizi w'ekikula ky'abantu, eby'obulamu, obungi bw'abantu, n'obutonde bw'ensi. <ref name=":0" />
Nakimwero ye Minisita ow'ekisiikirize ow'amazzi n'obutonde bw'ensi era aweereza ku kakiiko ka Palamenti akavunaanyizibwa ku nkyukakyuka y'obudde n'akakiiko akavunaanyizibwa ku by'obugagga eby'omu ttaka mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]].<ref>{{Cite web |title=COP26 Talks: Christine Kaaya Nakimwero, Shadow Minister for Water and Environment, Uganda |url=https://worldwarzero.com/magazine/2021/11/cop26-talks-christine-kaaya-nakimwero-shadow-minister-uganda/ |access-date=2022-04-04 |website=worldwarzero.com |language=en |archive-date=2021-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211112192937/https://worldwarzero.com/magazine/2021/11/cop26-talks-christine-kaaya-nakimwero-shadow-minister-uganda/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-06-25 |title=FULL LIST : LOP Mathias Mpuuga names Shadow Cabinet |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20210625/116287/full-list-lop-mathias-mpuuga-names-shadow-cabinet.html |access-date=2022-04-05 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=World War |first=Zero |date=2022 |title=COP26 Talks: Christine Kaaya Nakimwero, Shadow Minister for Water and Environment, Uganda |url=https://kzpost.info/ex/iJllyc55r3l1iKc/cop26-talks-christine-kaaya-nakimwero-shadow-minister-for-water-and-environment-uganda |access-date=2022-04-05 |website=kzpost |archive-date=2022-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927115919/https://kzpost.info/ex/iJllyc55r3l1iKc/cop26-talks-christine-kaaya-nakimwero-shadow-minister-for-water-and-environment-uganda |url-status=dead }}</ref>
== Ebyafaayo n’okusoma ==
Nakimwero yazaalibwa mu tawuni Kanso eye Bukomero mu Disitulikiti y’e Kiboga. Nakimwero yasomera mu St Joseph's Primary School e Mubende, Caltec Academy Makerere mu Kampala, ne St. Kizito High School Bethany mu Disitulikiti y'e Mityana, yatikkirwa mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y'e Makerere]] ne diguli esooka mu by'okuddukanya obutonde bw'ensi.<ref name=":03">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Christine Kaaya Nakimwero |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/96709 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":32">{{Cite web |date=2020-10-28 |title=Two women seek to end Nankabirwa's 26-year grip on Kiboga District seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/two-women-seek-to-end-nankabirwa-s-26-year-grip-on-kiboga-district-seat--2724128 |access-date=2022-04-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> Alina diguli ey'okubiri mu nkozesa y’ettaka n’enkulaakulana y’ebitundu. <ref name=":0" />
== Emirimu ==
Nakimwero yavunaanyizibwako ku bibira mu disitulikiti eye Kiboga.<ref name=":04">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Christine Kaaya Nakimwero |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/96709 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref> Nakimwero yaliko omukwanaganya w’olukiiko lwa Palamenti olw’enkyukakyuka y’obudde -Uganda (PFCC-U). Yali Ssentebe w’enkiiko za palamenti za Uganda 20. Nakimwero mmemba ku kakiiko akalondeddwa ekitongole ekirwanirira obutonde bwensi ekya Green Climate Fund. Ye dayirekita w’ekibiina kya African Coalition on Green Growth. <ref name=":0" /> Nakimwero mmemba mu kibiina ekiteesa ku nkyukakyuka y’obudde ekya Uganda Climate Change Thematic negotiation group wansi [[:en:United_Nations_Framework_Convention_on_Climate_Change|w’enteekateeka y’ekibiina ky’amawanga amagatte ku nkyukakyuka y’obudde]].<ref name=":0" /> Nakimwero mmemba mu kibiina ekigatta abakugu mu by’obutonde bw’ensi mu ggwanga.<ref name=":0" /> Era atuula ku kakiiko ka Palamenti akavunaanyizibwa ku butonde bw'ensi n'ebyobugagga eby'omu ttaka.<ref name=":22">{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Parliament moots new law to streamline mining sector |url=https://www.independent.co.ug/parliament-moots-new-law-to-streamline-mining-sector/ |access-date=2022-04-05 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Nakimwero teyali mumativu n'ekiteeso kya gavumenti eky’okusaawo ttenda y’okuvuganya ku musingi gwa ‘first come, first served’ ate ng’asaba layisinsi y’okunoonyereza ku nsonga z’okunoonyereza nti tefaayo ku kikula ky’abantu era eyinza okulemesa abantu abalala abatali ba mugaso abatamanyi mawulire makulu bwe gatyo . Kino kyabaddewo Minisita w’eggwanga ow’eby’obugagga eby’omu ttaka, Peter Lokeris, nga 7 December 2021 bwe yayanjula ebbago ly’etteeka ly’etteeka ly’eby’obugagga eby’omu ttaka erya Mining and Minerals Bill, 2021 eryali libadde lisuubirwa okumala ebbanga eri akakiiko okwekenneenya. Ebbago lino lyali ligendereddwamu kusazaamu tteeka ly’eby’eby’eby’obuggagga bw’omu ttaka, erya 2003 eryali lifuuse ‘eritamala’ era ‘eritaliiko mugaso’ mu kukuuma n’okulongoosa eby’eby’obuggagga bw’omu ttaka mu Uganda.<ref name=":23">{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Parliament moots new law to streamline mining sector |url=https://www.independent.co.ug/parliament-moots-new-law-to-streamline-mining-sector/ |access-date=2022-04-05 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Nakimwero y’omu ku bammemba ba Palamenti ya Uganda abaagaana ebbago ly’etteeka lya East African Crude Oil Pipeline Project (EACOP) (Special Provisions) Bill 2021. Yayanjudde alipoota y’abatono mu palamenti ku lwa Asinansi Nyakato (FDC), abakiise ku ludda oluvuganya gavumenti mu Palamenti ya Uganda gye baawakanya nti Ebbago lino terikebereddwa bulungi.<ref>{{Cite web |last=Ssekika |first=Edward |date=2021-12-14 |title=Uganda: Why Opposition MPs Rejected the Oil Pipeline Bill |url=https://allafrica.com/stories/202112140001.html |access-date=2022-04-05 |website=allAfrica.com |language=en}}</ref>
== Emirimu emirala ==
Nakimwero yagulira abasomesa b’amasomero ag’obwannannyini mu Disitulikiti y’e Kiboga emmotoka eya takisi empya ddala okubayambako okwedabulula mubyenfuna byabwe oluvannyuma lw’okumala emyaka egisoba mu ebiri nga tebalina mirimu olw’amasomero okuggalwa mu muggalo gwa COVID-19.<ref>{{Cite web |last=Lineaker |first=Kiggundu |date=2021-10-07 |title=NUP's Kiboga Woman MP Christine Kaaya buys a brand new taxi van for teachers in district |url=https://whispereye.co.ug/2021/10/07/nups-kiboga-woman-mp-christine-kaaya-buys-a-brand-new-taxi-van-for-teachers-in-district/ |access-date=2022-04-05 |website=Whisper Eye |language=en-US |archive-date=2021-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211007041810/https://whispereye.co.ug/2021/10/07/nups-kiboga-woman-mp-christine-kaaya-buys-a-brand-new-taxi-van-for-teachers-in-district/ |url-status=dead }}</ref>
Nakimwero yawa endu z'emiti eziwera 200 eri ekitongole ekya Green Radio Community mu kujjukira olunaku lw’obutonde bw’ensi 2021 olwali ku ofiisi za Gre Radio mu Disitulikiti y’e Kiboga era nga zaayaniriziddwa Julius Kyamanywa, Maneja w'ekifo.<ref>{{Cite web |title=KIBOGA WOMAN MP GIVES TREE SEEDLINGS TO COMMUNITY GREEN RADIO AS THE WORLD MARKS WORLD ENVIRONMENT DAY {{!}} COMMUNITY GREEN RADIO |url=https://www.greenradio.ug/kiboga-woman-mp-gives-tree-seedlings-to-community-green-radio-as-the-world-marks-world-environment-day/ |access-date=2022-04-05 |website=www.greenradio.ug |archive-date=2022-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519204540/https://www.greenradio.ug/kiboga-woman-mp-gives-tree-seedlings-to-community-green-radio-as-the-world-marks-world-environment-day/ |url-status=dead }}</ref>
Nakimwero yakiikirira Uganda mu nteeseganya za [https://ukcop26.org/uk-presidency/what-is-a-cop/ COP26] ezaali mu [[:en:Glasgow|kibuga Glasgow]].<ref name=":42">{{Cite web |last=World War |first=Zero |date=2022 |title=COP26 Talks: Christine Kaaya Nakimwero, Shadow Minister for Water and Environment, Uganda |url=https://kzpost.info/ex/iJllyc55r3l1iKc/cop26-talks-christine-kaaya-nakimwero-shadow-minister-for-water-and-environment-uganda |access-date=2022-04-05 |website=kzpost |archive-date=2022-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220927115919/https://kzpost.info/ex/iJllyc55r3l1iKc/cop26-talks-christine-kaaya-nakimwero-shadow-minister-for-water-and-environment-uganda |url-status=dead }}</ref>
Yakubirizza abantu be Bukomero Town Council mu Disitulikiti y’e Kiboga okusimba emmere erimu ebiriisa bingi, kino kyabadde mu kutendekebwa okuyigiriza abantu okulima ebitooke. Yategeezezza abantu b’e Kiboga nti emizabbibu gy’amatooke gigenda kugabibwa ku bwereere okuva mu bitundu by’e Kiboga eby’enjawulo omuli ne Lwamata Town Council.<ref>{{Cite web |title='Mwettanire okulima emmere eriimu ebiriisa' |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/114329123 |access-date=2022-04-05 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Nakimwero mufumbo era alina abaana.<ref name=":05">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Christine Kaaya Nakimwero |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/96709 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Early life and education ==
Nakimwero yazaalibwa mu tawuni kanso y’e Bukomero mu Disitulikiti y’e Kiboga. Yasomera mu St Joseph's Primary School e Mubende, Caltec Academy e Makerere mu Kampala, ne St. Kizito High School Bethany mu Disitulikiti y'e Mityana. Oluvannyuma yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] gye yatikkirwa diguli mu byokulabirira n'okukuuma obutonde bw’ensi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Christine Kaaya Nakimwero |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/96709 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |date=2020-10-28 |title=Two women seek to end Nankabirwa's 26-year grip on Kiboga District seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/two-women-seek-to-end-nankabirwa-s-26-year-grip-on-kiboga-district-seat--2724128 |access-date=2022-04-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> Alina diguli eyookubiri mu nkozesa y’ettaka n’enkulaakulana y’ebitundu. <ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Sauda Kauma]]
* [[Helen Nakimuli]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[National Unity Platform|Omukutu gw'Obumu bw'Eggwanga]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
0vqk0rzow2dec7tqsoejkbmzijq0uvs
Iriama Rose
0
8214
69607
68032
2026-08-23T10:32:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69607
wikitext
text/x-wiki
[[File:Iriama, Rose.jpg|thumb|Iriama, Rose.jpg]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
'''Iriama Rose munabyabufuzi omunayuganda eyazalibwa mu mwezi ogusooka nga 5,''' 1967. Yaliko [[:en:Member_of_Parliament|omubaka mu palamenti]] ey'omunaana n'omwenda eya [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]] ng'akiikirira [[:en:Nakapiripirit_District|disitulikiti y'e]] [[:en:Nakapiripirit_District|Nakapiripirit]] nga yali talina kibiina gyeyagiramu.
== Obulamu mu by'obufuzi ==
Yawerezaako mu palamenti ya Uganda ey'omunaana n'omwenda<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/</ref>eya Uganda nga ye mubaka wa disitulikiti y'e Nakapiripirit.<ref name=":0">{{Cite news}}https://allafrica.com/stories/200703260492.html</ref><ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html</ref><ref>{{Cite web}}https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/</ref> Ng'awereza mu palamentie ey'omwenda yalondebwa ng'omu kubabaka abaayogera obutaka wansi wa mirundi etaano mu palament,okusinziira ku kunoonyereza okwakolwa olupapula lwa 'Daily Monitor' ku likodi ezibeera kunteseganya za palamenti .<ref name=":1">{{Cite web}}https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614</ref> Okunoonyereza kwakizuula nti ababaka ba palamenti 34 boogedde emirundi egitaka wansi wa 5 nga bali mu kungaana za palamenti mu myaka 2 egisembyeyo, ng'ababaka 105 abalala105, bawadeeyo endowooza zaabwe kubibeera biteseebwako emirundi 15.<ref name=":1" />
Ng'akyali mu offisi ye mu 2007, yawabula abalwanyi b'e Karimojong okukwatagana ne gavumenti eyali eyagala okubagyako emundu okugisobozesa okukulakulanya ekitundu gyebali .<ref name=":0" /> Yali tawagira kita eky'okuta abantu abaali tebalina musango nadala abakyala nga kino kyali kikolebwa bibinja by'abatujju abaali mu kitundu ekintu ekyali kikosa enkulakulana mu Karamoja.<ref name=":0" /> Iriama yali omu ku babaka abaasalawo okusisinkana saabaminista, [[:en:Amama_Mbabazi|Amama Mbabazi]] eyabawa obudde nga mukyala wa pulezidenti era eyali minista w'ebikwatagana mu Karamoja, [[:en:Janet_Museveni|Janet Museveni]], agaanye okusisinkana ababaka ba palamenti abaali bava mu bitundu by'e Karamoja mu kuteeseganya ku by'ekitundu kyabwe ekyali kisinga obwanvu mu Uganda.<ref name=":2">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20221006082735/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out</ref> Ababaka abaasisinkana eyaliko saabaminista kwaliko Rose Akello (Kaabong), Modest Juliana Auma (Abim), Rose Iriama (Nakapiripirit) ne Margaret Iriama (Moroto).<ref name=":2" /> Oluvannyuma lw'okuva mu ofiisi y'eby'obufuzi mu palamenti ey'omwenda yatiisa tiisa mungeri y'okusaaga okunyagulula ente za [[:en:Yoweri_Museveni|pulezidenti Museveni]] singa abalonzi tebaaliririrwa bisolo byabwe byebali balunda byebafiirwa mukaseera gavumenti weyali egirako abazigu emundu .<ref>{{Cite web}}http://nilepost.co.ug/2020/09/29/opinion-why-are-the-karimojong-so-little-understood-outside-of-karamoja/</ref> Mu 2009, Iriama yagamba olupapula lwa 'The East African' endowooza zze olw'engeri gyeyali alabamu engeri Janet Museveni gyeyali agenda okuleetamu enkulakulana mu kitundu nga klezia bweyakikola mu biseera by'emabega .<ref>{{Cite web}}https://www.theeastafrican.co.ke/tea/news/east-africa/first-lady-must-tread-carefully-on-karamoja-development-agency-1294012</ref> Yali omu kubabaka abaateeka omukono ku kawaayiro aka 118 ku by'okulonda akaali ak'okuwulirwa mu kooti ez'enjawulo mu ggwanga oluvannyuma lw'okulonda gw'omwezi ogw'okubiri nga 18 .<ref>{{Cite web}}https://ugandaradionetwork.net/story/118-parliamentary-election-petitions-cause-listed-for-hearing</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|List of members of the eighth Parliament of Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|List of members of the ninth Parliament of Uganda]]
sq52n7gwmz5hpf0p8t4vqrczdf94glz
69725
69607
2026-08-23T11:13:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69725
wikitext
text/x-wiki
[[File:Iriama, Rose.jpg|thumb|Iriama, Rose.jpg]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Iriama Rose munabyabufuzi omunayuganda eyazalibwa mu mwezi ogusooka nga 5,''' 1967. Yaliko [[:en:Member_of_Parliament|omubaka mu palamenti]] ey'omunaana n'omwenda eya [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]] ng'akiikirira [[:en:Nakapiripirit_District|disitulikiti y'e]] [[:en:Nakapiripirit_District|Nakapiripirit]] nga yali talina kibiina gyeyagiramu.
== Obulamu mu by'obufuzi ==
Yawerezaako mu palamenti ya Uganda ey'omunaana n'omwenda<ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/</ref>eya Uganda nga ye mubaka wa disitulikiti y'e Nakapiripirit.<ref name=":0">{{Cite news}}https://allafrica.com/stories/200703260492.html</ref><ref>{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html</ref><ref>{{Cite web}}https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/</ref> Ng'awereza mu palamentie ey'omwenda yalondebwa ng'omu kubabaka abaayogera obutaka wansi wa mirundi etaano mu palament,okusinziira ku kunoonyereza okwakolwa olupapula lwa 'Daily Monitor' ku likodi ezibeera kunteseganya za palamenti .<ref name=":1">{{Cite web}}https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614</ref> Okunoonyereza kwakizuula nti ababaka ba palamenti 34 boogedde emirundi egitaka wansi wa 5 nga bali mu kungaana za palamenti mu myaka 2 egisembyeyo, ng'ababaka 105 abalala105, bawadeeyo endowooza zaabwe kubibeera biteseebwako emirundi 15.<ref name=":1" />
Ng'akyali mu offisi ye mu 2007, yawabula abalwanyi b'e Karimojong okukwatagana ne gavumenti eyali eyagala okubagyako emundu okugisobozesa okukulakulanya ekitundu gyebali .<ref name=":0" /> Yali tawagira kita eky'okuta abantu abaali tebalina musango nadala abakyala nga kino kyali kikolebwa bibinja by'abatujju abaali mu kitundu ekintu ekyali kikosa enkulakulana mu Karamoja.<ref name=":0" /> Iriama yali omu ku babaka abaasalawo okusisinkana saabaminista, [[:en:Amama_Mbabazi|Amama Mbabazi]] eyabawa obudde nga mukyala wa pulezidenti era eyali minista w'ebikwatagana mu Karamoja, [[:en:Janet_Museveni|Janet Museveni]], agaanye okusisinkana ababaka ba palamenti abaali bava mu bitundu by'e Karamoja mu kuteeseganya ku by'ekitundu kyabwe ekyali kisinga obwanvu mu Uganda.<ref name=":2">{{Cite web}}https://web.archive.org/web/20221006082735/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out</ref> Ababaka abaasisinkana eyaliko saabaminista kwaliko Rose Akello (Kaabong), Modest Juliana Auma (Abim), Rose Iriama (Nakapiripirit) ne Margaret Iriama (Moroto).<ref name=":2" /> Oluvannyuma lw'okuva mu ofiisi y'eby'obufuzi mu palamenti ey'omwenda yatiisa tiisa mungeri y'okusaaga okunyagulula ente za [[:en:Yoweri_Museveni|pulezidenti Museveni]] singa abalonzi tebaaliririrwa bisolo byabwe byebali balunda byebafiirwa mukaseera gavumenti weyali egirako abazigu emundu .<ref>{{Cite web}}http://nilepost.co.ug/2020/09/29/opinion-why-are-the-karimojong-so-little-understood-outside-of-karamoja/</ref> Mu 2009, Iriama yagamba olupapula lwa 'The East African' endowooza zze olw'engeri gyeyali alabamu engeri Janet Museveni gyeyali agenda okuleetamu enkulakulana mu kitundu nga klezia bweyakikola mu biseera by'emabega .<ref>{{Cite web}}https://www.theeastafrican.co.ke/tea/news/east-africa/first-lady-must-tread-carefully-on-karamoja-development-agency-1294012</ref> Yali omu kubabaka abaateeka omukono ku kawaayiro aka 118 ku by'okulonda akaali ak'okuwulirwa mu kooti ez'enjawulo mu ggwanga oluvannyuma lw'okulonda gw'omwezi ogw'okubiri nga 18 .<ref>{{Cite web}}https://ugandaradionetwork.net/story/118-parliamentary-election-petitions-cause-listed-for-hearing</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|List of members of the eighth Parliament of Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|List of members of the ninth Parliament of Uganda]]
o9bwuxptkcopz1fde6v5sn49n0n12e5
National Unity Platform
0
8315
69509
41566
2026-08-23T10:15:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69509
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox political party|name=National Unity Platform|native_name=Jukwaa la Umoja wa Kitaifa|colorcode=#C62127|logo=National Unity Platform logo.png <!--National Unity Platform(NUP) - Uganda.jpg-->|logo_size=240px|leader=[[Bobi Wine]]|secretary_general=[[David Lewis Rubongoya]]|spokesperson=[[Joel Ssenyonyi]]|foundation=December 2004 {{small|(as the National Unity, Reconciliation and Development Party)}}|headquarters=[[Kamwokya]], [[Kampala, Uganda]]|ideology=[[Progressivism]]<ref>{{Cite web |title=Bobi Wine: How an ex-pop star could finally threaten the 'big man syndrome' of African politics |url=https://uk.finance.yahoo.com/news/bobi-wine-ex-pop-star-203600898.html |access-date=2023-01-19 |website=Yahoo! Finance |date=10 January 2021 |language=en-GB}}</ref><br/>[[Constitutionalism]]|position=[[Centre-left]]|regional=|slogan="People power, Our power"|membership=|seats1_title=[[Parliament of Uganda]]|seats1={{Composition bar|57|529|hex={{party color|National Unity Platform}}}}|colours=Red, white and navy blue|website={{URL|https://nupuganda.org/}}<!--formerly https://peoplepower.org.ug/-->|country=Uganda|abbreviation=NUP}}
<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles>
Ekibiina kya '''National Unity Platform''' ( '''NUP''', Swahili :''Jukwaa la Umoja wa Kitaifa'' <ref name="DW.COM">{{cite web|title=Je chama kipya cha Bobi Wine kitaleta ushindani Uganda? - 22.07.2020|website=DW.COM|url=https://www.dw.com/sw/je-chama-kipya-cha-bobi-wine-kitaleta-ushindani-uganda/av-54267606|language=sw|access-date=2021-01-18}}</ref> ekyali '''National Unity, Reconciliation and Development Party''' ('''NURP'''), [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Political_party kibiina kya byabufuzi] mu [[Yuganda|Uganda]] ekikulemberwa [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]] (era amanyikiddwa nga Bobi Wine). Ekibiina kya NURP kyali kikulemberwa Moses Nkonge Kibalama okuva Gwekkumineebiri 2004 okutuuka Gwomusanvu 2020. Nga 14 Ogwomusanvu 2020, Kyagulanyi yafuna obukulembeze bw'ekibiina era n'alangirirwa ng'omukwasi wa bendera y'ekibiina mu [./Https://en.wikipedia.org/wiki/2021_Ugandan_general_election kulonda kw'Obwapulezidenti mu Gatonnya wa 2021].<ref name="1R">Nixon Segawa (22 July 2020).</ref>
[[File:National Unity Platform logo.png|thumb|National Unity Platform logo.png]]
== Ebyafaayo ==
Ekibiina kya NURP kyatandikibwawo mu Gwekkumi n'ebiri, 2004 nga kyakuemberwa Moses Kibalama okumala emyaka 16.
Mu Gwomusanvu 2017, Robert Kyagulanyi Ssentamu yalayizibwa ng’omubaka akiikirira Konsitituwensi ya Kyadondo East [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_Uganda Paalamenti] ey’ekkumi (2016-2021). Okuwangula ekitundu ekyo, yawangula bannabyabufuzi babiri abakugu okwali: Sitenda Sebalu ow’ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]] (NRM) ne Apollo Kantinti ow’ekibiina ekikulu ekivuganya gavumenti [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekya Forum for Democratic Change]] (FDC). <ref name="2R">Job Bwire (11 July 2017).</ref>
Bwe yali yeesimbyewo ku kifo ky'e Kyaddondo East, Kyagulanyi yagaanibwa ebibiina byombi okwali [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]] ne FDC, kwe kwesimbawo ku lulwe nga tayise mu kiibina kyonna.<ref name="3R">Sulaiman Kakaire (29 August 2018).</ref> Yakozesa eŋŋombo ya "''People Power"'' ng’omulanga gwe ogw’okukunga abantu, ekyaviirako ekiyitibwa ''[./Https://en.wikipedia.org/wiki/People_Power,_Our_Power People Power Movement]'' mu Uganda.<ref name="4R">Dickens Olewe (6 September 2018).</ref><ref name="5R">Patience Akumu (4 October 2018).</ref>
Okuva People Power Movement lwe kyatandikibwawo mu 2017, ababaka abawerako omuli n’ababaka b’ekibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement ne Forum for Democratic Change, bakwatagana ne People Power. <ref>{{cite web|title=Uganda's People Power Movement Registers a Political Wing Ahead of 2021 General Elections {{!}} Voice of America - English|url=https://www.voanews.com/africa/ugandas-people-power-movement-registers-political-wing-ahead-2021-general-elections|access-date=2020-12-17|website=www.voanews.com|date=22 July 2020|language=en}}</ref>
[./Https://en.wikipedia.org/wiki/Uganda_Electoral_Commission Ekisinde kya People Power kyasalawo okufuna ekibiina ekyawandiisibwa mu mateeka ekya NURP ne kikyusa erinnya ne bakifuula National Unity Platform era nga 22 Ogwomusanvu 2020, abatandisi ba NUP, <ref>{{cite web|title=Home|url=https://peoplepower.org.ug/|access-date=2020-12-17|website=people power, our power|language=en-US|archive-date=2020-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207174403/https://peoplepower.org.ug/|url-status=dead}}</ref> nga bali wamu n’abantu abakulu okuva mu kisinde kya People Power, baalangirira nti Kyagulanyi yalondeddwa Pulezidenti wa NUP era nga ye yakwata bendera y’ekibiina ku Bwapulezidenti mu kw’eggwanga okwa 2021.<ref name="6R">Jason Burke (22 July 2020).</ref><ref name="7R">Derrick Wandera (22 July 2020).</ref>
Ekibiina kino kiwandiike mu [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Uganda_Electoral_Commission kakiiko k'ebyokulonda mu Uganda. Akabonero k’ekibiina kino ye manvuuli mu langi emmyufu, enjeru ne bbulu, nga yeetooloddwa langi emmyufu, enjeru ne bbulu omukwafu. Akabonero ka NUP kaatongozebwa mu bujjuvu akakiiko k’ebyokulonda mu Uganda<ref name="8R">the fast observer (22 July 2020).</ref>
Nga 28 Ogwomusanvu 2020, ekibiina kyatongoza kaadi z’obwammemba ezaali zigula siringi za Uganda 1,000 zokka (nga [./Https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_dollar USD] 0.27 oba [[GUBGMHVpwcTsPFvNNVdG5DKtpv6UwksAfzw5aULcGzgG|GBP]] 0.2), ssente ze baagamba ezitasosola nti mbeera z’abantu era nga buli Munnayuganda yali azisobola.<ref name="9R">Edge Uganda (28 July 2020).</ref>
Nga 3 Ogwomunaana 2020, Pulezidenti w’ekibiina yalangirira abakiise ba paalamenti bataano abaasala ne badda mu National Unity Platform. Mu bano mwalimu [./Https://en.wikipedia.org/wiki/John_Nambeshe John Baptist Nambeshe] (NRM), Patrick Nsamba (NRM), [[Francis Zaake]] (eyali talina kibiina) n’omubaka wa Busujju David Kalwanga (eyali talina kibiina).<ref name="10R">SoftPower News (3 August 2020).</ref> Nga 13 Ogwomunaana 2020, ababaka ba paalamenti abalala kkumi na mukaaga, beegatta ku kibiina kya NUP, okuva mu kibiina kya Democratic Party (DP). Kino kyaletera omuwendo gw’ababaka abeegasse ku Kyagulanyi mu NUP, mu wiiki bbiri ezasooka mu Gwomunaana gwa 2020 okutuuka ku makumi abiri mu emu (21). <ref name="11R">{{cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/21-MPs-join-Bobi-Wine/688334-5609160-30em7i/index.html|title=21 MPs join Bobi Wine|date=14 August 2020|newspaper=[[Daily Monitor]]|access-date=15 August 2020|author=Derrick Wandera and Shabiba Nakirigya|location=Kampala}}</ref>
Nga 14 Ogusooka 2021, okulonda kwa bonna kwaliwo. Okusinziira ku kunoonyereza okwakolebwa ekitongole kya Market Intelligence Group, Bobi Wine yalina obuwagizi bwa Bannayuganda nga ebitundu 59 ku 100.<ref>{{Cite web|title=Rigged|url=https://uvote.nup-uganda.com/rigged/Rigged.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kyagulanyi will win elections with over 60% of the votes|url=https://freedomuganda.com/?page_id=279|url-status=live}}</ref> Nga 16 Ogusooka, akakiiko k’ebyokulonda kaalangirira, nga n'obululu bwali tebunabalibwa, nti Bobi Wine yafuna obululu 35.08 ku 100. Okulangirira kuno kwavumirirwa nnyo okusinzira nti waaliwo ebifo 409 eby’okulondebwamu mwe yali afunye obululu 100 ku kinnaayokyo.<ref>{{Cite web|title=409 polling stations with 100% turnout|url=https://ugandaradionetwork.com/story/409-polling-stations-had-100-voter-turnout-giving-museveni-95-8|url-status=live}}</ref> Obutambi bungi obw’okusonseka obululu mu bubookisi bw'okulonda bwazuuka.<ref>{{Cite web|title=Youtube|website=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=TggSh1kUvTo|url-status=live}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Pre-ticking ballots|website=[[Facebook]]|url=https://www.facebook.com/watch/?v=477864099873168|url-status=live}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Ballot box stuffing|website=[[Facebook]]|url=https://www.facebook.com/watch/?v=418312356146125|url-status=live}}</ref> Abakulembeze abalala ab’oludda oluvuganya nabo baategeeza nti Bobi Wine yali awangudde era Museveni yalayizibwa mu bukyamu.<ref>{{Cite web|title=Gen Muntu admits that Bobi Wine won 2021 polls|url=https://ekyooto.co.uk/2021/05/10/gen-muntu-admits-that-bobi-wine-won-2021-polls/|access-date=2021-08-27|website=Ekyooto Uganda|language=en-US|archive-date=2022-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221123162807/https://ekyooto.co.uk/2021/05/10/gen-muntu-admits-that-bobi-wine-won-2021-polls/|url-status=dead}}</ref> Ekitongole Factchecker organization Pesacheck kyafulumya ebiwandiiko nti Uganda tennabaako na kulonda kwa bwesimbu mu myaka egisukka 30. <ref>{{Cite web|title=Pesacheck|date=22 June 2021|url=https://pesacheck.org/is-it-true-that-uganda-has-not-held-a-fair-and-transparent-election-in-over-30-years-5d8548d42059|url-status=live}}</ref> Nga 9 Ogwokubiri, paalamenti ya Bulaaya yayisa ekiteeso ekigamba nti okulonda kwali kwa fujjo era tekwali kwa mirembe na bwenkanya. <ref>{{Cite web|title=EU Parliament resolution|url=https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/B-9-2021-0140_EN.html|url-status=live}}</ref>
Nga 3 Ogwomunaana 2021 omukolokosi wa gavumenti omumanyifu, omuwandiisi w'ebyobufuzi, era omuwagizi w’ekibiina kino , [[Lumbuye|Fred Lumbuye]] yabulawo okuva mu mumaka ge e Turkey.
== Ebyafaayo by'ebyokulonda ==
=== Okulonda kwa Pulezidenti ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Okulonda
! Yeesimbyewo mu kibiina
! Obululu
! % .
! Alizaati
|-
| [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Ugandan_general_election,_2021 2021]
| [[Bobi Wine]]
| 3,631,437
| 35.08% <ref>{{Cite web|url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections|title=2021 General Elections|date=27 January 2021}}</ref>
| '''Yawangulwa'''<br /><br /><br /><br /> (ebyava mu kwesimbawo) <ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-01-22/uganda-s-bobi-wine-urges-protest-against-disputed-vote-results-kk8jnd0l|title=Uganda's Bobi Wine Urges Protest Against Disputed Vote Results|newspaper=Bloomberg.com|date=22 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/uganda-election-bobi-wine-challenges-result-in-court/a-56405583|title=Uganda election: Bobi Wine challenges result in court | DW | 01.02.2021|website=[[Deutsche Welle]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/1/17/bobi-wine-to-legally-contest-uganda-presidential-vote-result|title=Bobi Wine to legally contest Uganda vote, urges non-violence}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/africa/20210201-uganda-s-opposition-leader-bobi-wine-files-election-challenge-in-court|title=Uganda's opposition leader Bobi Wine files election challenge in court|date=February 2021}}</ref>
|}
=== Okulonda kwa Paalamenti ya Uganda ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!'''Okulonda'''
! Omukulembeze w'ekibiina
! colspan="2" | '''Obululu'''
! '''% .'''
! '''Ebifo'''
! '''+/–'''
! Ekifo
! Gavumenti
|-
| rowspan="2" | [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Ugandan_general_election,_2021 2021]
| rowspan="2" | [[Bobi Wine]]
| Ekitundu kino
| 1,347,929
| 13.48%
| rowspan="2" |58 / 529
| rowspan="2" | ''ebipya''
| rowspan="2" | ekyokubiri
|oludda oluvuganya
|-
| Abakazi
| 1,697,425
| 16.71%
|}
== Laba ne ==
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_political_parties_in_Uganda Olukalala lw'ebibiina by'obufuzi mu Uganda]
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Elections_in_Uganda Okulonda mu Uganda]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references responsive="1"></references>
== Ebiwandiiko ebirala ebijuliziddwa ==
* [https://nupuganda.org/ Omukutu Omutongole]
* [https://web.archive.org/web/20201207174403/https://peoplepower.org.ug/ Omukutu gw'abantu nga tebannaba kwewandiisa nga NUP]
* [https://www.newvision.co.ug/news/1523120/bobi-wine-unveiled-leader-national-unity-platform Bobi Wine atongozeddwa nga omukulembeze omuggya mu kibiina kya National Unity Platform] Okuva nga 22 July 2020.
* [https://www.softpower.ug/five-mps-some-from-nrm-mayors-join-bobi-wines-nup/ Ababaka bataano mu palamenti beegasse ku National Unit Platform.]
* Ekulonda okulabika - National Unity Platform (NUP) abavuganya ku kifo kya Pulezidenti, MP ne Kyeyamaani wa Disitulikiti - okulonda kwa bonna kwa Uganda 2021. Okulonda okulabika okwafunibwa 3 March 2021 Ekifuga obuyinza{{Ugandan political parties}}Ebibiina by'obufuzi mu Uganda
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
0ng6w3tc18k56et484tgm03wqlvfcjc
Joy Atim
0
8503
69421
61387
2026-08-23T10:11:40Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69421
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Atim Joy Ongom''', (yazaalibwa 15 Ogwomwenda 1968) mukyala musuubuzi mu Uganda era munnabyabufuzi eyaweerezaako ng'omubaka wa paalamenti ng'akiikirira abakyala ba distulikiti ya Lira District Women Constituency mu paalamenti ey'ekkumi (2016 okutuuka 2021).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |access-date=2022-12-12 |archive-date=2019-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106043641/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |url-status=dead }}</ref>
== Obuvo n'okusoma ==
Yazaalibwa ''Joy Atim'', nga 15 Ogwomwenda 1968, mu [[Lira (disitulikit)|Lira District]], mu kitundu ky'obukiikakkono bwa Uganda. yasomera ku masomero g'omu kitundu ekyo okutuusa lwe yeeyongerayo ku yinivaasite. Mu mwaka gwa 1989 yeegatta ku ttendekero lya ''Uganda College of Commerce Aduku'', mu [[Aduku]], [[Apac (disitulikit)|Apac District]], era n'atikkirwa oluvannyuma lw'emyaka ebiri oluvannyuma lw'okufuna dipulooma mu byobusuubuzi Diploma in Business Studies (DipBS). Oluvannyuma mu mwaka gwa 2011, yatikkirwa ku ssettendekro ya Kampala International University nga yafuna Bachelor of Public Administration (BPA).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |access-date=2022-12-12 |archive-date=2019-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106043641/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gy'akozeeko ==
Mu mwaka gwa 1993 yapangisibwa firimu ekolebwa "Riclen Printers", ng'akolayo ng'omubazi era omukwasi wa ssente okumala emyaka mukaaga okutuuka mu mwaka gwa 1999. Oluvannyuma yagenda okukola emirimu emirala mu kitongole ekiyitibwa "Jocent Enterprises", gye yali akola nga ssenkulu w'ekitongole kino okutuuka mu mwaka gwa 2011. Oluvannyuma mu mwaka gwa 2005, ye ssenkulu wa bisinensi eyitibwa "Hillside Annex", ekifo ky'akyalimu ne mu kiseera w'abeeredde omubaka wa paalamenti.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |access-date=2022-12-12 |archive-date=2019-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106043641/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |url-status=dead }}</ref>
== Ekisaawe ky'ebyobufuzi ==
Mu kunoonya akalulu ka 2006 – 2011, Joy Atim yalondebwa nga kkansala ku disitulikiti ya [[Lira (disitulikit)|Lira District]]. Mu mwaka gwa 2011, yeesimbawo okuvuganya ku kifo ky'omubaka omukyala owa paalamenti akiikirira disitulikiti ya Lira mu paalamenti eyoomwenda (2011 okutuusa 2016).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |access-date=2022-12-12 |archive-date=2019-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106043641/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |url-status=dead }}</ref> Mu kiseera kino, yali yeesimbyewo ku bwannamunigina era n'awangula.<ref>http://www.adwarping.co.ug/lira-woman-member-of-parliament-in-car-accident/</ref><ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Lira-Woman-MP-in-road-accident/688334-2997498-78p960/index.html</ref>
Mu kalulu ka 2016, yeesimbirawo ku kkaadi y'ekibiin aekiri ku ludda oluvuganya ekya [[Uganda People's Congress]] (UPC), era n'adamu okulondebwa ku kifo kino kye yalimu. Y'omu ku babaka ba paalameni abaawakanya okukola ennongoosereza mu ssemateeka okuggya ekkomo ku myaka omuntu kwalina okwesimbirawo ku bwapulezidenti.<ref>http://allafrica.com/stories/201710230106.html</ref> Kakuyege we ng'anoonya akalulu yasumbuyibwa nnyo poliisi ya Uganda, ekyaviiramu okulumya abantu wamu n'abamu okutwalibwa ku malwaliro.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Age-limit-MP-Cecelia-Ogwal-hospitalized-police-fired-bullets/688334-4154118-qinu5t/index.html</ref> Wabula, mu mwaka gwa 2021, mu kulonda kwa bonna, yawangulwa minisita Dr. [[Jane Aceng|Jane Ruth Aceng]].
== Amaka ==
Mukyala Joy Atim Ongom mufumbo eri mwami Ongom Innocent.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |access-date=2022-12-12 |archive-date=2019-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106043641/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |url-status=dead }}</ref>
== Eby'okufaako ebirala ==
Mu paalamenti ey'ekkumi, Joy Atim yali mmemba era ng'atuula ku bukiiko bubiri okwali: (a) akakiiko ka paalamenti akasunsula abantu ababeera balondeddwa pulezidenti (b) akakiiko akakola embalirira y'eggwanga.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |access-date=2022-12-12 |archive-date=2019-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106043641/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=263 |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Angelline Osegge]]
* [[Winnie Kiiza]]
* Cecilia Ogwal
* Olukalala lw'ababaka ba paalamenti ya Uganda eyekkumi.
* Olukalala lw'ababaka ba paalamenti ya Uganda eyoomwenda
* [[Lira (disitulikit)|Lira District]]
== Ebiliziddwa ==
{{Reflist}}
d50do8y6bauizins1w6q54camsku5gd
Alex Onzima
0
8506
69407
68854
2026-08-23T09:59:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69407
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alex Aadroa Onzima''' [[Munnayuganda]] era munnabyabufuzi. Ye yali Minisita Omubeezi mu Ofiisi y'Omumyuka wa Pulezidenti mu kabineeti ya Uganda. Yalondebwa ku kifo kino nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf the original] (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 6 June 2016.</ref> Nga tannalondebwa mu kifo ekyo, yaweerezaako nga Minisita Omubeezi owa gavumenti ez'ebitundu okuva nga 27 Ogwokutaano, 2011 okutuuka nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Mukasa, Henry (28 May 2011). [https://web.archive.org/web/20141211124001/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 "Museveni Names New Cabinet"]. [[:en:New_Vision|''New Vision''.]] Kampala. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 the original] on 11 December 2014. Retrieved 17 February 2015.</ref> Yadda mu bigere bya [[Perez Ahabwe]]. Onzima era yaliko omubaka wa Paalamenti akiikirira essaza ly'e Maracha, mu Disitulikiti y'e Maracha mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name="Maracha">{{cite web |last=POU |title=Profile of Aandroa Alex Onzima, Member of Parliament for Maracha County, Maracha District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=2&const=Maracha++County&dist_id=81&distname=Maracha |accessdate=17 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Onzima yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Maracha, mu kitundu kya West Nile , mu Bukiikakkono bwa Uganda nga 26 Ogwomukaaga 1952. Yasomera mu masomero g'omukitundu ekyo okutuuka lwe yagenda ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]], gye yasomera ebintu eby'ekuusa ku by'obulamu bw'amannyo (public health dentistry) okuva mu mwaka gwa 2002 okutuusa lwe yatikkirwa mu mwaka gwa 2005 ne ddiguli ya ssaayansi (Bachelor of Science).<ref name="Maracha" />
== Ebyafaayo bye mu kukola ==
Onzima yakiikirira Essaza ly'e Maracha mu Paalamenti ya Uganda okuva mu mwaka gwa 1996. Okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2004, yali mu Paalamenti mu kiseera nga tewaliiwo nfuga ya bibiina bingi. Mu mwaka gwa 2004, ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]] (FDC) bwe kyatondebwawo, yasalawo okukyegattako. Mu 2010, yava mu kibiina kya FDC mu butongole era ne y'egatta ku kibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref>Nalugo, Mercy (2 August 2010). [https://web.archive.org/web/20160304000514/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/968672/-/x2pre7/-/index.html "Onzima Formally Crosses To NRM"]. ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]] (Kampala)''. Archived from [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/968672/-/x2pre7/-/index.html the original] on 4 March 2016. Retrieved 17 February 2015.</ref><ref>Darious Magara, and Polly Kamukama (28 June 2010). [https://web.archive.org/web/20150217171604/http://www.newvision.co.ug/PA/8/13/724177 "FDC Says Alex Onzima Is Free To Go".] ''[[:en:New_Vision|New Vision]] (Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/PA/8/13/724177 the original] on 17 February 2015. Retrieved 17 February 2015.</ref> Wabula, mu kulonda kw'ababaka ba Paalamenti okw'omwaka gwa 2011, waliwo ebyawandiikibwa mu mawulire nti yali ayagala kwesimbawo ku bwannamunigina.<ref>Kenyi, Desmond (3 September 2010). [https://web.archive.org/web/20150217174809/http://www.newvision.co.ug/D/8/21/730810 "Onzima, What's Up?]". ''[[:en:New_Vision|New Vision]] (Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/21/730810 the original] on 17 February 2015. Retrieved 17 February 2015.</ref> Mu kulonda kwa baminisita okwakolebwa oluvannyuma lw'okulonda kwa 2011 okwa bonna,<ref>Rupiny, David (31 May 2011). [http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=34087 "Minister D'Ujanga Defends Performance, Promises To Deliver Nyagak Dam"]. Uganda Radio Network (URN). Retrieved 17 February 2015.</ref> Onzima yalondebwa nga Minisita omubeezi owa gavumenti ez'ebitundu. Olukalala lwa baminisita olwafulumizibwa nga 6 Ogwomukaaga 2016, yalondebwa nga Minisita omubeezi mu ofiisi y'omumyuka wa Pulezidenti.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet "Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016"]. Scribd.com. Retrieved 18 June 2016.</ref>
== Laba ne ==
* Kabineeti ya Uganda
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ettundu-ttundu ly'e West Nile
* Olukalala lw'ebibiina by'ebyobufuzi mu Uganda
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa Kabineeti enzijuvu mu Gwokutaano 2011]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abazaalwa mu 1952]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda eyoomwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba paalament ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Bammemba ba National Resistance Movement (NRM)]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Ttundu-ttundu lya West Nile]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Maracha]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Abaasomerako ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abaasomerako ku St.Joseph's College Ombaci]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
hrp7j8ital5v383eso0w0pap65bu1wy
69633
69407
2026-08-23T10:32:53Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69633
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alex Aadroa Onzima''' [[Munnayuganda]] era munnabyabufuzi. Ye yali Minisita Omubeezi mu Ofiisi y'Omumyuka wa Pulezidenti mu kabineeti ya Uganda. Yalondebwa ku kifo kino nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf the original] (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 6 June 2016.</ref> Nga tannalondebwa mu kifo ekyo, yaweerezaako nga Minisita Omubeezi owa gavumenti ez'ebitundu okuva nga 27 Ogwokutaano, 2011 okutuuka nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Mukasa, Henry (28 May 2011). [https://web.archive.org/web/20141211124001/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 "Museveni Names New Cabinet"]. [[:en:New_Vision|''New Vision''.]] Kampala. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 the original] on 11 December 2014. Retrieved 17 February 2015.</ref> Yadda mu bigere bya [[Perez Ahabwe]]. Onzima era yaliko omubaka wa Paalamenti akiikirira essaza ly'e Maracha, mu Disitulikiti y'e Maracha mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name="Maracha">{{cite web |last=POU |title=Profile of Aandroa Alex Onzima, Member of Parliament for Maracha County, Maracha District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=2&const=Maracha++County&dist_id=81&distname=Maracha |accessdate=17 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Onzima yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Maracha, mu kitundu kya West Nile , mu Bukiikakkono bwa Uganda nga 26 Ogwomukaaga 1952. Yasomera mu masomero g'omukitundu ekyo okutuuka lwe yagenda ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]], gye yasomera ebintu eby'ekuusa ku by'obulamu bw'amannyo (public health dentistry) okuva mu mwaka gwa 2002 okutuusa lwe yatikkirwa mu mwaka gwa 2005 ne ddiguli ya ssaayansi (Bachelor of Science).<ref name="Maracha" />
== Ebyafaayo bye mu kukola ==
Onzima yakiikirira Essaza ly'e Maracha mu Paalamenti ya Uganda okuva mu mwaka gwa 1996. Okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2004, yali mu Paalamenti mu kiseera nga tewaliiwo nfuga ya bibiina bingi. Mu mwaka gwa 2004, ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]] (FDC) bwe kyatondebwawo, yasalawo okukyegattako. Mu 2010, yava mu kibiina kya FDC mu butongole era ne y'egatta ku kibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref>Nalugo, Mercy (2 August 2010). [https://web.archive.org/web/20160304000514/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/968672/-/x2pre7/-/index.html "Onzima Formally Crosses To NRM"]. ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]] (Kampala)''. Archived from [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/968672/-/x2pre7/-/index.html the original] on 4 March 2016. Retrieved 17 February 2015.</ref><ref>Darious Magara, and Polly Kamukama (28 June 2010). [https://web.archive.org/web/20150217171604/http://www.newvision.co.ug/PA/8/13/724177 "FDC Says Alex Onzima Is Free To Go".] ''[[:en:New_Vision|New Vision]] (Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/PA/8/13/724177 the original] on 17 February 2015. Retrieved 17 February 2015.</ref> Wabula, mu kulonda kw'ababaka ba Paalamenti okw'omwaka gwa 2011, waliwo ebyawandiikibwa mu mawulire nti yali ayagala kwesimbawo ku bwannamunigina.<ref>Kenyi, Desmond (3 September 2010). [https://web.archive.org/web/20150217174809/http://www.newvision.co.ug/D/8/21/730810 "Onzima, What's Up?]". ''[[:en:New_Vision|New Vision]] (Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/21/730810 the original] on 17 February 2015. Retrieved 17 February 2015.</ref> Mu kulonda kwa baminisita okwakolebwa oluvannyuma lw'okulonda kwa 2011 okwa bonna,<ref>Rupiny, David (31 May 2011). [http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=34087 "Minister D'Ujanga Defends Performance, Promises To Deliver Nyagak Dam"]. Uganda Radio Network (URN). Retrieved 17 February 2015.</ref> Onzima yalondebwa nga Minisita omubeezi owa gavumenti ez'ebitundu. Olukalala lwa baminisita olwafulumizibwa nga 6 Ogwomukaaga 2016, yalondebwa nga Minisita omubeezi mu ofiisi y'omumyuka wa Pulezidenti.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet "Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016"]. Scribd.com. Retrieved 18 June 2016.</ref>
== Laba ne ==
* Kabineeti ya Uganda
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ettundu-ttundu ly'e West Nile
* Olukalala lw'ebibiina by'ebyobufuzi mu Uganda
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa Kabineeti enzijuvu mu Gwokutaano 2011]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abazaalwa mu 1952]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda eyoomwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba paalament ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Bammemba ba National Resistance Movement (NRM)]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Ttundu-ttundu lya West Nile]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Maracha]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Abaasomerako ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abaasomerako ku St.Joseph's College Ombaci]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
0yisqh37r3v6rg39nfuysg0u0y212di
69677
69633
2026-08-23T11:10:55Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69677
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alex Aadroa Onzima''' [[Munnayuganda]] era munnabyabufuzi. Ye yali Minisita Omubeezi mu Ofiisi y'Omumyuka wa Pulezidenti mu kabineeti ya Uganda. Yalondebwa ku kifo kino nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf the original] (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 6 June 2016.</ref> Nga tannalondebwa mu kifo ekyo, yaweerezaako nga Minisita Omubeezi owa gavumenti ez'ebitundu okuva nga 27 Ogwokutaano, 2011 okutuuka nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Mukasa, Henry (28 May 2011). [https://web.archive.org/web/20141211124001/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 "Museveni Names New Cabinet"]. [[:en:New_Vision|''New Vision''.]] Kampala. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 the original] on 11 December 2014. Retrieved 17 February 2015.</ref> Yadda mu bigere bya [[Perez Ahabwe]]. Onzima era yaliko omubaka wa Paalamenti akiikirira essaza ly'e Maracha, mu Disitulikiti y'e Maracha mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name="Maracha">{{cite web |last=POU |title=Profile of Aandroa Alex Onzima, Member of Parliament for Maracha County, Maracha District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=2&const=Maracha++County&dist_id=81&distname=Maracha |accessdate=17 February 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Onzima yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Maracha, mu kitundu kya West Nile , mu Bukiikakkono bwa Uganda nga 26 Ogwomukaaga 1952. Yasomera mu masomero g'omukitundu ekyo okutuuka lwe yagenda ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]], gye yasomera ebintu eby'ekuusa ku by'obulamu bw'amannyo (public health dentistry) okuva mu mwaka gwa 2002 okutuusa lwe yatikkirwa mu mwaka gwa 2005 ne ddiguli ya ssaayansi (Bachelor of Science).<ref name="Maracha" />
== Ebyafaayo bye mu kukola ==
Onzima yakiikirira Essaza ly'e Maracha mu Paalamenti ya Uganda okuva mu mwaka gwa 1996. Okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2004, yali mu Paalamenti mu kiseera nga tewaliiwo nfuga ya bibiina bingi. Mu mwaka gwa 2004, ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]] (FDC) bwe kyatondebwawo, yasalawo okukyegattako. Mu 2010, yava mu kibiina kya FDC mu butongole era ne y'egatta ku kibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref>Nalugo, Mercy (2 August 2010). [https://web.archive.org/web/20160304000514/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/968672/-/x2pre7/-/index.html "Onzima Formally Crosses To NRM"]. ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]] (Kampala)''. Archived from [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/968672/-/x2pre7/-/index.html the original] on 4 March 2016. Retrieved 17 February 2015.</ref><ref>Darious Magara, and Polly Kamukama (28 June 2010). [https://web.archive.org/web/20150217171604/http://www.newvision.co.ug/PA/8/13/724177 "FDC Says Alex Onzima Is Free To Go".] ''[[:en:New_Vision|New Vision]] (Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/PA/8/13/724177 the original] on 17 February 2015. Retrieved 17 February 2015.</ref> Wabula, mu kulonda kw'ababaka ba Paalamenti okw'omwaka gwa 2011, waliwo ebyawandiikibwa mu mawulire nti yali ayagala kwesimbawo ku bwannamunigina.<ref>Kenyi, Desmond (3 September 2010). [https://web.archive.org/web/20150217174809/http://www.newvision.co.ug/D/8/21/730810 "Onzima, What's Up?]". ''[[:en:New_Vision|New Vision]] (Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/21/730810 the original] on 17 February 2015. Retrieved 17 February 2015.</ref> Mu kulonda kwa baminisita okwakolebwa oluvannyuma lw'okulonda kwa 2011 okwa bonna,<ref>Rupiny, David (31 May 2011). [http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=34087 "Minister D'Ujanga Defends Performance, Promises To Deliver Nyagak Dam"]. Uganda Radio Network (URN). Retrieved 17 February 2015.</ref> Onzima yalondebwa nga Minisita omubeezi owa gavumenti ez'ebitundu. Olukalala lwa baminisita olwafulumizibwa nga 6 Ogwomukaaga 2016, yalondebwa nga Minisita omubeezi mu ofiisi y'omumyuka wa Pulezidenti.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet "Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016"]. Scribd.com. Retrieved 18 June 2016.</ref>
== Laba ne ==
* Kabineeti ya Uganda
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ettundu-ttundu ly'e West Nile
* Olukalala lw'ebibiina by'ebyobufuzi mu Uganda
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa Kabineeti enzijuvu mu Gwokutaano 2011]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abazaalwa mu 1952]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda eyoomwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba paalament ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Bammemba ba National Resistance Movement (NRM)]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Ttundu-ttundu lya West Nile]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Maracha]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Abaasomerako ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abaasomerako ku St.Joseph's College Ombaci]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
cm88sabx3akv0gv7n9kyo3epr6ceuti
Acen Rhoda
0
9600
69383
61213
2026-08-23T09:59:38Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69383
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Acen Rhoda''' Munnayuganda munnabyabufuzi eyali akiikirira ekibiina ky'eby'obufuzi ekya Forum for Democratic Change mu [[:en:Parliament_of_Uganda|paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana wansi wa Disitulikiti ya Amuria.<ref name=":02">{{Cite web |title=Girls sold in Katakwi, says MP |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1145605 |access-date=2022-03-25 |website=New Vision |language=en}}</ref> Rhoda yatuumibwa erinnya lino nga basinziira ku ssomero lya pulayimale eriyitibwa Rhoda Acen Primary School erisangibwa mu Amusus, mu ssaza ly'e Kuju, mu Disitulikiti ya Amuria.<ref>{{Cite web |title=UNSER - Schools |url=https://unser.co.ug/school/8671/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015150450/https://unser.co.ug/school/8671/ |archive-date=2022-10-15 |access-date=2022-03-25 |website=unser.co.ug}}</ref>
== Omulimu gw'ebyobufuzi ==
Bweyali mu ofiisi y'ebyobufuzi, Acen yagamba abakazi mu Katakwi mu Bugwanjuba bwa Uganda baali batunda abaana baabwe ku nkumi satu (3,000) eza Uganda okusobola okulabirira famire zaabwe oluvannyuma lw'abaami baabwe okudduka enteekateeka ey'okuggya ebyokulwanyisa mu bantu mu kitundu ekyo.<ref name=":02" /> Kino kyayogerwa Rhoda bweyali ayogerako eri omubaka wa paalamenti omukyala mu lukungaana olwali lutegekeddwa ekibiina ki [[Omukutu gw'abakyala mu Uganda|Uganda Women's Network]] olwateekebwamu ensimbi aba Westminster [[Foundation for Democracy]].<ref name=":02" /> Olukungaana luno lwali ku ddembe ly'abakyala mu demokulasiya ow'ebibiina ebingi olwali ku woteeri ya Entebbe Imperial Resort Beach Hotel.<ref name=":02" /> Mu 2020, Rhoda yakomawo mu palaamenti oluvannyuma lw'okuwangula [[Susan Amero]], eyali mu kifo kino ng'omubaka wa paalamenti.<ref>{{Cite web |last=URN |title=All Kumi district incumbents lose in NRM primaries |url=https://observer.ug/news/headlines/66448-all-kumi-district-incumbents-lose-in-nrm-primaries |access-date=2022-03-25 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Mu 2007, yali mu kibiina ekya paalamenti eky'abaali bava mu Teso abaayogera mu lukungaana lwa bannamawulire ku paalamenti mwe bayolesezza ebimu ku bijanjaalo ebivundu ebyali byagabibwa gavumenti okusobola okuyamba ku by'emere mu kitundu kyabwe.<ref>{{Cite news|last=Kiwuuwa and Mubiru|first=Paul and Apollo|date=5 September 2007|title=Uganda: Teso MPs Protest Rotten Beans|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/200709060329.html|access-date=25 March 2022}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'ababaka ba palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Ekibanja ky'omutimbagano gwa paalament ya Uganda
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abava mu Amuria Disitulikiti]]
[[Category:Ababaka ba paalament ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka abakyala mu paalament ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Forum for Democratic Change]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
0v17hgnfsr0d2b81k7kf7j4x9mj0k63
69613
69383
2026-08-23T10:32:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69613
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Acen Rhoda''' Munnayuganda munnabyabufuzi eyali akiikirira ekibiina ky'eby'obufuzi ekya Forum for Democratic Change mu [[:en:Parliament_of_Uganda|paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana wansi wa Disitulikiti ya Amuria.<ref name=":02">{{Cite web |title=Girls sold in Katakwi, says MP |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1145605 |access-date=2022-03-25 |website=New Vision |language=en}}</ref> Rhoda yatuumibwa erinnya lino nga basinziira ku ssomero lya pulayimale eriyitibwa Rhoda Acen Primary School erisangibwa mu Amusus, mu ssaza ly'e Kuju, mu Disitulikiti ya Amuria.<ref>{{Cite web |title=UNSER - Schools |url=https://unser.co.ug/school/8671/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015150450/https://unser.co.ug/school/8671/ |archive-date=2022-10-15 |access-date=2022-03-25 |website=unser.co.ug}}</ref>
== Omulimu gw'ebyobufuzi ==
Bweyali mu ofiisi y'ebyobufuzi, Acen yagamba abakazi mu Katakwi mu Bugwanjuba bwa Uganda baali batunda abaana baabwe ku nkumi satu (3,000) eza Uganda okusobola okulabirira famire zaabwe oluvannyuma lw'abaami baabwe okudduka enteekateeka ey'okuggya ebyokulwanyisa mu bantu mu kitundu ekyo.<ref name=":02" /> Kino kyayogerwa Rhoda bweyali ayogerako eri omubaka wa paalamenti omukyala mu lukungaana olwali lutegekeddwa ekibiina ki [[Omukutu gw'abakyala mu Uganda|Uganda Women's Network]] olwateekebwamu ensimbi aba Westminster [[Foundation for Democracy]].<ref name=":02" /> Olukungaana luno lwali ku ddembe ly'abakyala mu demokulasiya ow'ebibiina ebingi olwali ku woteeri ya Entebbe Imperial Resort Beach Hotel.<ref name=":02" /> Mu 2020, Rhoda yakomawo mu palaamenti oluvannyuma lw'okuwangula [[Susan Amero]], eyali mu kifo kino ng'omubaka wa paalamenti.<ref>{{Cite web |last=URN |title=All Kumi district incumbents lose in NRM primaries |url=https://observer.ug/news/headlines/66448-all-kumi-district-incumbents-lose-in-nrm-primaries |access-date=2022-03-25 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Mu 2007, yali mu kibiina ekya paalamenti eky'abaali bava mu Teso abaayogera mu lukungaana lwa bannamawulire ku paalamenti mwe bayolesezza ebimu ku bijanjaalo ebivundu ebyali byagabibwa gavumenti okusobola okuyamba ku by'emere mu kitundu kyabwe.<ref>{{Cite news|last=Kiwuuwa and Mubiru|first=Paul and Apollo|date=5 September 2007|title=Uganda: Teso MPs Protest Rotten Beans|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/200709060329.html|access-date=25 March 2022}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'ababaka ba palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Ekibanja ky'omutimbagano gwa paalament ya Uganda
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abava mu Amuria Disitulikiti]]
[[Category:Ababaka ba paalament ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka abakyala mu paalament ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Forum for Democratic Change]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
gjtesk0w578d17038z86f180qcto8n7
Faith Kunihira
0
9602
69451
61741
2026-08-23T10:12:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69451
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Dr. Faith Kunihira Philo, amanyiddwa nga Faith Kunihra, ye mubaka omukyala akiikirira ekitundu ky'e Kyenjojo mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu ng'akiikirira [[National Resistance Movement|ekibiina kya National Resistance Movement]] (NRM).
== Ebyafaayo n'obuyigirize ==
Faith Kunihira yazaalibwa ku kyalo Ntutu, eggombolola ya Nantungo mu disitulikiti ya Kyenjojo awo nga mu mwaka gwa 1970. Kunihira yasomera ku Kayihura Primary School mu pulayimale ne Madox Secondary School mu sekendule. Kunihira alina diguli mu by'obusuubuzi okuva mu Institute of Computer Management mu Bungereza. Alina ne Masters degree in Business Administration okuva mu Roehampton University, UK. Faith Kunihira yaweebwa diguli ey'okusatu mu Humanities okuva mu Lead Impact University mu Amerika.
== Emirimu gy'akoze ==
Faith Kunihira ye mubaka omukyala akiikirira disitulikiti y'e Kyenjojo mu paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu. Faith Kunihira ali ku kakiiko akakola ku nsonga z'obwapulezidenti mu paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu. Mu ntebe y'omubaka omukyala akiikirira disitulikiti ya Kyenjojo, Faith Kunihira eyajjira mu NRM yamegga Baguma Spellanza Muhenda eyajjira ku bwannamunigina, Kemigisa Rose eyajjira mu kibiina kya Forum for Democratic Change ne Timbigamba Lyndah nga naye yali ku bwannamunigina. Kunihira ye yatandikawo era ye dayirekita ow'oku ntikko owa Bringing Hope Family, Uganda okuva mu Gwokusatu 2023. Kunihira era yatandikawo essomero lya Masterseed Primary School e Jinja, Uganda. Kunihira Faith yakolako ng'omubalirizi w'ebitabo ku Shell Jinja nga tannagenda ku Uganda Grain Milling Company ng'amyuka omubalirizi w'ebitabo nga tannagenda ku Source Café okukola nga dayirekita, gye yava oluvannyuma ne yeesogga ebyobufuzi.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* [[Kyenjojo (disitulikit)|Disitulikiti ya Kyenjojo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
8zv2rswxa2ne1gpns1f4aiilywnwe6f
69539
69451
2026-08-23T10:29:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69539
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Dr. Faith Kunihira Philo, amanyiddwa nga Faith Kunihra, ye mubaka omukyala akiikirira ekitundu ky'e Kyenjojo mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu ng'akiikirira [[National Resistance Movement|ekibiina kya National Resistance Movement]] (NRM).
== Ebyafaayo n'obuyigirize ==
Faith Kunihira yazaalibwa ku kyalo Ntutu, eggombolola ya Nantungo mu disitulikiti ya Kyenjojo awo nga mu mwaka gwa 1970. Kunihira yasomera ku Kayihura Primary School mu pulayimale ne Madox Secondary School mu sekendule. Kunihira alina diguli mu by'obusuubuzi okuva mu Institute of Computer Management mu Bungereza. Alina ne Masters degree in Business Administration okuva mu Roehampton University, UK. Faith Kunihira yaweebwa diguli ey'okusatu mu Humanities okuva mu Lead Impact University mu Amerika.
== Emirimu gy'akoze ==
Faith Kunihira ye mubaka omukyala akiikirira disitulikiti y'e Kyenjojo mu paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu. Faith Kunihira ali ku kakiiko akakola ku nsonga z'obwapulezidenti mu paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu. Mu ntebe y'omubaka omukyala akiikirira disitulikiti ya Kyenjojo, Faith Kunihira eyajjira mu NRM yamegga Baguma Spellanza Muhenda eyajjira ku bwannamunigina, Kemigisa Rose eyajjira mu kibiina kya Forum for Democratic Change ne Timbigamba Lyndah nga naye yali ku bwannamunigina. Kunihira ye yatandikawo era ye dayirekita ow'oku ntikko owa Bringing Hope Family, Uganda okuva mu Gwokusatu 2023. Kunihira era yatandikawo essomero lya Masterseed Primary School e Jinja, Uganda. Kunihira Faith yakolako ng'omubalirizi w'ebitabo ku Shell Jinja nga tannagenda ku Uganda Grain Milling Company ng'amyuka omubalirizi w'ebitabo nga tannagenda ku Source Café okukola nga dayirekita, gye yava oluvannyuma ne yeesogga ebyobufuzi.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* [[Kyenjojo (disitulikit)|Disitulikiti ya Kyenjojo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
sttd70s1l44d4sig4ggem91a70rjuwp
Agnes Akiror
0
9605
69405
68062
2026-08-23T09:59:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69405
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>Agnes Akiror Egunyu</big>''' (yazaalibwa nga 28 Ogwomusanvu 1968), amanyikiddwa nga <big>'''Agnes Akiror''',</big> [[munnabyabufuzi]] era [[Munnayuganda]]. Ye [[Minisita omubeezi akola ku nsonga z'abantu b'e Teso]] ku [[Cabinet of Uganda|kabineeti y'eggwanga]]. Yalondebwa ku kifo ekyo nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016" (PDF)]. ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf the original (]PDF) on 7 October 2016. Retrieved 18 June 2016.</ref> Nga tannatuuka kukifo ekyo, okuva nga 27 Ogwokutaano 2011 okutuuka nga 6 Ogwomukaaga 2016, yali akola nga [[Minisitule y’ebyobulambuzi, ebisolo by’omu nsiko n’eby’edda (Uganda)|Minisita omubeezi Ow'ebyobulambuzi]].<ref name="Appoint">{{cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |accessdate=9 March 2015}}</ref> Yadda mu bigere bya [[Serapio Rukundo]], eyasulibwa kuva ku kabineti. Mu nkyukakyuka ezakolebwa mu kabineti nga 1 Ogwokusatu 2015, yasigaza ekifo kye kyeyalina.<ref name="Shuffle">[https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf "Full Cabinet List As At 1 March 2015"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. 1 March 2015. Archived from [http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf the original] (PDF) on 9 July 2017. Retrieved 9 March 2015.</ref> Olw'okubeera minisita ku lukiiko lw'eggwanga, kimuwa enkizo okubeera [[Palamenti ya Uganda|Omubaka wa Paalamenti.]]<ref name="File">{{cite web |date=October 2016 |title=Members of Parliament: Cabinet Members and Ministers of State |url=http://www.parliament.go.ug/index.php/members-of-parliament/cabinet-members |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119192536/http://www.parliament.go.ug/index.php/members-of-parliament/cabinet-members |archive-date=19 November 2016 |accessdate=7 November 2016 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Akiror yazaalibwa mu [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kumi]] nga 28 Ogwomusanvu 1968. Oluvannyuma lw'okusoma pulayimale mu ssomero ly'okukitundu, yegatta ku [[Ngora High School]] mu [[Ngora town|Ngora]], gyeyamalira Siniya eyokuna mu 1984.mu Siniya ye eyoomukaaga, yegata ku Somero kya Mende Kalema Memorial Senior Secondary School erisangibwa mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y'e Wakiso]] mu 1988. Weyamalako Siniya eyoomukaaga yegata ku ttendekero eri somesa Eby'obusubuzi n'Ebyemppuliziganya lya International Institute of Business and Media Studies. gyeyatikibwa mu 2000,ne [[Dipulooma mu by'embalirira]]. Yeyongerayo n'emisomo gy'era yegata ku [[Uganda Martyrs University|Yunivasite ya Uganda Martyrs]] okuva mu 2006 okutuuka mu 2010 gye yatikkirwa ddiguli esooka mu Demokulaasiya n'ebyenkulaakulana. Era alina [[Satifikeeti mu nkulaakulanya y'abantu]] gye yafuna okuva mu ttendekero lya Negev erisangiba mu Yisilayiri mu 2008.<ref name="File" />
== Emirimu gye ==
Okuva 1988 okutuuka 1989 yaweereza nga omumyuka w'omubalirizi w'ebitabo mu kibiina kya Oya Rural Development Association. Okuva 2000 okutuuka 2005, yali akulira ekitongole ekyawano ekitali kya gavumenti ekya Eyalama. Yaweerezako nga omubaka wa Paalamenti akiikirira abakyala mu [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] okuva mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]]. Wabula mu 2010 yava mu kibiina kya FDC era bwatyo n'afiirwa ekifo kye mu Paalamenti ya Uganda.<ref>{{cite web |last=Elunya |first=Joseph |date=17 September 2010 |title=Kumi Woman MP Quits FDC |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=28848 |accessdate=9 March 2015 |publisher=Uganda Radio Network}}</ref> Nga 6 Ogwomukaaga 2016 yafuulibwa Minisita omubeezi akola ku nsonga z'abantu b'e Teso.<ref>{{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016 |url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet |accessdate=18 June 2016 |via=Scribd}}</ref>
== Ebirala eby'okutunulamu ==
Agnes Akiror si mufumbo. Akkiririza mu ddiini [[ey'Obukatuliki]].<ref name="File" />
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Gavumenti ya Uganda
* Kumi
* Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'ekkumi
== Ebijuliziddwa ==
<references responsive="1"></references>
==Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia==
*[https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments Olukalala lwa baminisita ba kabineti olujudde, Ogwokutaano 2011]
*[http://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1968]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite ya Uganda Martyrs]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Kumi]]
[[Category:Abantu abasibuka mu kitundu ky'Obuvanjuba bwa Uganda]]
[[Category:Ababaka abakyala mu Paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Baminisita abakyala mu Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Bannabyabufuzi abali mukibina ekiri mubuyinza (NRM)]]
[[Category:Baminisita b'Ebyobulambuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
qhqfg2al4sgzfzp1mvgddajkdn6t84c
Agnes Ameede
0
9608
69446
68649
2026-08-23T10:12:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69446
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Agnes Ameede''' (yazaalibwa nga 12 Ogwomukaaga 1970) Munnayuganda, munnabyabufuzi, nga yaweereza nga [[:en:Parliament_of_Uganda|Omubaka wa Palamenti]] omukyala omulonde owa [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y'e Pallisa]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi okuva mu 2016 okutuuka mu 2021]].<ref name="1R">https://web.archive.org/web/20180321100501/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=173</ref><ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ameede-agnes-10218/</ref><ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/1c2a802d-235c-4665-b9a0-cf53197ac270/</ref>
Mu kalulu ka bonna aka 2026, yaddamu n'alondebwa addeyo mu [[paalamenti eya 12]] akiikirire abantu ba disitulikiti y'e Butebo. Ono yalondebwa ku kkaadi y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] mu kisanja kya 2026-2031 era ono yawangula akalulu n'obululu 17,132 ng'akakiiko akaddukanya eby'okulonda mu Uganda aka [[Electoral Commission of Uganda]] bwe kaakakasa.<ref>Asiteza, Ismail Kabirizi, Remmy (19 July 2025). "Bukedi NRM Primaries: Kibuku loses all incumbents, Budaka, Butebo see new faces". ''Daily Express''. Retrieved 10 February 2026.</ref>
== Obulamu bwe n'okusoma kwe ==
Agnes Ameede yazaalibwa mu [[:en:Pallisa_District|Disituliki y'e Pallisa]] nga 12 Ogwomukaaga mu 1970,<ref name="1R" /> nga bazadde be; omwami n'omukyala Gabriel Olaki, nga omwana waabwe waakutaano, mu baana 12 be baazaala. Kitaabwe yali musomesa wa pulayimale, nga'te maama we yali mukyala asigala ewaka.<ref name="2R">https://observer.ug/special-editions/51447-agnes-ameede-talks-atap-dancing-and-her-travels</ref>
Yasomera ku ''Kabwangasi Primary School'', era kitaawe yeeyali omukulu w'essomero eryo. Oluvannyuma yeegatta ku ''St. Paul's College'' eriri mu kibuga ky'e [[:en:Mbale|Mbale]] era eno gye yatuulira siniya eyookuna. Yeeyongerayo n'emisomo gye ku [[:en:Tororo_Girls_School|Tororo Girld School]], gye yatuulira siniya eyoomukaaga, n'atikkirwa ne [[:en:High_School_Diploma|Dipulooma mu misomo egya waggulu mu siniya]] mu 1991.<ref name="1R" />
Mu 1994, yatikkirwa ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]], [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obukadde n'obunene mu Uganda, era yatikkirwa ne diguli esooka eya Bachelor of Arts. Oluvannyuma yafuna [[:en:Management|Dipulooma gye yayongerezaako mu by'okuddukanya emirimu]] okuva ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] (UMI). Yayongerezaako ne diguli eyookubiri mu [[:en:Master_of_Management|by'enzirukanya y'emirimu]], era okuva ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]]. Diguli ye eyookusatu yali mu bya ssaayansi mu kuddukanya n'okukulaakulanya ebitundu, eyamuweebwa aba [[:en:Open_University|The Open University]], mu ggwanga lya Bungereza. Alina ne [[:en:Law|satifikeeti mu mateeka agafuga emirimu,]] gye yafuna okuva ku ttendekero lya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]] mu Kampala.<ref name="1R" />
== Emirimu gye ==
=== Nga tannayingira byabufuzi ===
Mu 1996, Agnes Ameede yaweebwa omulimu aba [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs_(Uganda)|Minisitule ya Uganda Ey'ensonga z'omuggwanga munda]] ng'akola ng'avunaanyizibwa ku bayingira n'okufuluma eggwanga nga baamuteeka ku zimu ku woofiisi zaabwe ezisangibwa e [[:en:Malaba,_Uganda|Malaba mu Uganda]]. Yaweerezaayo okumala emyaka esatu, oluvannyuma n'akyusibwa okugenda ku kitebe kya Minisitule ekikulu ekisangibwa mu [[:en:Kampala|Kampala]], ekibuga kya Uganda ekikulu.<ref name="1R" />
Mu 2003, yakyusibwa n'atwalibwa ku [[:en:Entebbe_International_Airport|kisaawe ky'ennyonyi Entebbe]], gye yaweereza okutuuka mu 2005. Mu 2006, yakuzibwa n'afuulibwa kalabaalaba, kalondoozi era munnamateeka era oluvannyuma n'azzibwayo ku kitebe ekikulu e Kampala. Mu 2009, yatwalibwa mu ggwanga lya [[:en:Liberia|Liberia]], ng'omuwabuzi ku bantu abayingira eggwanga, era eno gye yakolera n'ekitongole ekigatta amawanga g'ensi yonna ekya United Nations okutuusa ku nkomerero ya 2010.<ref name="1R" />
Bwe yakomawo okuva e Liberia, yassibwa ku kisaawe ky'ennyonyi Entebbe nga kalabaalaba, kalondoozi era munnamateeka waayo. Mu 2015, yakuzibwa n'aweebwa ekifo ky'omukungu omukulu avunaanyizibwa ku bantu abayingira eggwanga. Oluvannyuma mu mwaka ogwo, yalekulira n'ava ku nsonga z'abantu abayingira eggwanga ne yeegatta ku by'obufuzi bya Uganda.<ref name="1R" />
=== Nga munnabyabufuzi ===
Mu kalulu kabonna aka 2016 , Agnes Ameede yeesimbawo bulungi ku ky'omubaka omukyala owa Konsitituweensi ya [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y'e Pallisa]], mu Palamenti ya Uganda. Yeesimbawo ku tikiti y'ekibiina ekiri mu ntebe ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resisitance Movement]]. Omu kubaali bawangudwa, Catherine Achola, yawakanya ebyali buvudde mukulonda kuno bweyagenda mu kkooti, wabula neeyo Agnes Ameede yavaayo nga ye muwanguzi.<ref name="3R">https://ugandaradionetwork.com/story/court-upholds-election-of-pallisa-woman-mp</ref>
Mu Palamenti eyekkumi, y'omu kubali ku bukiiko okuli; (a) Akakiiko ka palamenti akalondoola emirimu gy'ebitongole by'eggwanga n'ebya gavumenti (COSASE) wamu (b) n'akakiiko k'ensonga ezikwata ku kibiina ekigatta amawanga g'obuvanjuba bwa Afirika (COEACA).<ref name="1R" />
== Amaka ge ==
Agnes Ameede mukyala mufumbo nga bbaawe ye Lawrence Omulen ng'era bazadde b'abaana basatu aboobuwala.<ref name="2R" />
== Laba ne ==
* [[:en:Anna_Ebaju_Adeke|Anna Ebaju Adeke]]
* [[:en:Anita_Among|Anita Among]]
* [[:en:Doreen_Amule|Doreen Amule]]
* [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y'e Pallisa]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda eyekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa yintaneeti owa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
qhv1v2mcb7113vnzs07ek9dlzjmuna0
Florence Namayanja
0
9614
69477
68054
2026-08-23T10:14:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69477
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Florence Namayanja''' (yazaalibwa nga 04 Ogwekkumi, 1960) mukyala Munnayuganda munnabyabufuzi eyali omubaka omukyala akiikirira [[:en:Bukoto|Bukoto]] y'omu buvanjuba mu [[:en:Masaka_District|Disitulikiti y'e Masaka.]] Yali muwagizi wa kibiina kya Democratic Party wabula kati yeeyunga ku kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]].<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu Paaliyamenti ey'ekkumi n'emu, yeesimbawo okuvuganya nga omukulembeze wa LC 5 owa [[:en:Masaka_City|Masaka City]] wansi w'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] newankubadde akalulu kaamumegga. Ye yawangula entebe y'obwa Mayor bwa [[:en:Masaka_City|Masaka city]] oluvannyuma lw'okumegga banne be yavuganya nabo omusanvu omwali n'omusuubuzi omugagga, Lwasa Emmanuel n'obululu 28,824.
== Ebyafaayo n'obuyigirize bwe ==
Namayanja yazaalibwa omugenzi John Kisomose Mukasa n'omukyala Pirajiya Namatove era mwana wa kutaano mu maka ag'abaaana omunaana. Certificate ya Siniya eyookuna yagifunira ku ssomero lya Masaka S.S.S mu 1978 era oluvannyuma yeeyunga ku bibiina eby'emisana n'ekiro eby'abakulu eby'e Makerere okufuna Certificate ya Siniya eyoomukaaga era yagifuna mu 2003. Yafuna Certificate mu kulungamya abakozi ba gavumenti mu 2004 ne Certificate mu bukulembeze n'obuddukanya mu 2005 okuva mu Uganda Management Institute.<ref name=":0" /> Mu 2007, yeegatta ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] okufuna degree ye esooka mu Industrial and Organisational Psychology<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref> mu mwaka gwe gumu, (2007) yaweebwa certificate mu Building Communities of Character okuva mu Character Training Institute, Oklahoma.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gy'akoze ==
Yaliko omukulu ku National Water and Sew.Corp (1981-1994). Oluvannyuma yaweebwa omulimu ng'omu ku b'akakiiko ku Ssomero Ly'abasawo e Mulago (2008-2009) n'e ku kakiiko ka Kyambogo University (2006-2011).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref>Mu mwaka gwe gumu (2006-2011), yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka [[:en:National_Water_and_Sewerage_Corporation|National Water & Sewerage Corporation.]] okwongerezaako ku ebyo, yali Kkansala wa LC5 (2001-2006) era yaweerezaako nga omumyuka wa Mayor w'ekibuga Kampala (2006-2011).<ref name=":0" />
== Obuweereza bwe mu by'obufuzi ==
Okuva mu 2011 okutuuka mu 2016, yali [[:en:Member_of_parliament|mukiise mu Paaliyamenti]] y'e Uganda ey'omwenda n'ey'ekkumi yafuna obuweereza obulala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paaliyamenti y'e Uganda]] ku kakiiko ka Natural Resources, ne ku kakiiko ka Commissions, State Authorities & State Enterprises.<ref name=":0" />
== Obulamu bwe obw'ekyama ==
Yayawukana n'omwagalwa we. Ayagala okunoonyereza ebintu ebipya, n'okukola emikwano emipya. Munnalotale (Rotary)era mukulembeze w'abakyala ba DP (Head of DP Women League).
== Obutakkaanya ==
Florence Namayanja ne Dr Abed Bwanika, bammemba b'ekibiina ki National Unity Platform - baakwatibwa mu bwegugungo obwaddirira okukwatibwa kwa Robert Kyagulanyi Ssentamu eyakwatira ekibiina ekyo kaada y'obwa Pulezidenti. Bakwatibwa wamu ne Evan Kanyike eyakiikirira ekibiina kya NUP mu kuvuganya ku ky'obubaka bwa Paalamenti obwa Bukoto y'omu buvanjuba okwo kw'ossa ne Juliet Kakande Nakabuye ey'esimbawo okukiikirira abakyala e Masaka ne kaada y'ekibiina ekyo ne bavunaanibwa okukukuma mu bantu omuliro awamu n'okusaasaanya ebirwadde ebikambwe, wansi w'akawaayiro 171 ak'etteeka lya Penal Code Act.<ref name=":1" /> oluvannyuma baateebwa ku kakalu.
== Laba era ==
* Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti y'e Uganda ey'ekkumi
* Alintuma Nsambu
* [[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
* Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti y'e Uganda ey'omwenda
* Paaliyamenti ya Uganda
* Omubaka wa Paalamenti
* [[National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwamu ==
6xbzg96kxeh5eobgucpdqsyu8j1uv3s
69554
69477
2026-08-23T10:29:11Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69554
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
'''Florence Namayanja''' (yazaalibwa nga 04 Ogwekkumi, 1960) mukyala Munnayuganda munnabyabufuzi eyali omubaka omukyala akiikirira [[:en:Bukoto|Bukoto]] y'omu buvanjuba mu [[:en:Masaka_District|Disitulikiti y'e Masaka.]] Yali muwagizi wa kibiina kya Democratic Party wabula kati yeeyunga ku kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]].<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu Paaliyamenti ey'ekkumi n'emu, yeesimbawo okuvuganya nga omukulembeze wa LC 5 owa [[:en:Masaka_City|Masaka City]] wansi w'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] newankubadde akalulu kaamumegga. Ye yawangula entebe y'obwa Mayor bwa [[:en:Masaka_City|Masaka city]] oluvannyuma lw'okumegga banne be yavuganya nabo omusanvu omwali n'omusuubuzi omugagga, Lwasa Emmanuel n'obululu 28,824.
== Ebyafaayo n'obuyigirize bwe ==
Namayanja yazaalibwa omugenzi John Kisomose Mukasa n'omukyala Pirajiya Namatove era mwana wa kutaano mu maka ag'abaaana omunaana. Certificate ya Siniya eyookuna yagifunira ku ssomero lya Masaka S.S.S mu 1978 era oluvannyuma yeeyunga ku bibiina eby'emisana n'ekiro eby'abakulu eby'e Makerere okufuna Certificate ya Siniya eyoomukaaga era yagifuna mu 2003. Yafuna Certificate mu kulungamya abakozi ba gavumenti mu 2004 ne Certificate mu bukulembeze n'obuddukanya mu 2005 okuva mu Uganda Management Institute.<ref name=":0" /> Mu 2007, yeegatta ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] okufuna degree ye esooka mu Industrial and Organisational Psychology<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref> mu mwaka gwe gumu, (2007) yaweebwa certificate mu Building Communities of Character okuva mu Character Training Institute, Oklahoma.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gy'akoze ==
Yaliko omukulu ku National Water and Sew.Corp (1981-1994). Oluvannyuma yaweebwa omulimu ng'omu ku b'akakiiko ku Ssomero Ly'abasawo e Mulago (2008-2009) n'e ku kakiiko ka Kyambogo University (2006-2011).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref>Mu mwaka gwe gumu (2006-2011), yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka [[:en:National_Water_and_Sewerage_Corporation|National Water & Sewerage Corporation.]] okwongerezaako ku ebyo, yali Kkansala wa LC5 (2001-2006) era yaweerezaako nga omumyuka wa Mayor w'ekibuga Kampala (2006-2011).<ref name=":0" />
== Obuweereza bwe mu by'obufuzi ==
Okuva mu 2011 okutuuka mu 2016, yali [[:en:Member_of_parliament|mukiise mu Paaliyamenti]] y'e Uganda ey'omwenda n'ey'ekkumi yafuna obuweereza obulala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paaliyamenti y'e Uganda]] ku kakiiko ka Natural Resources, ne ku kakiiko ka Commissions, State Authorities & State Enterprises.<ref name=":0" />
== Obulamu bwe obw'ekyama ==
Yayawukana n'omwagalwa we. Ayagala okunoonyereza ebintu ebipya, n'okukola emikwano emipya. Munnalotale (Rotary)era mukulembeze w'abakyala ba DP (Head of DP Women League).
== Obutakkaanya ==
Florence Namayanja ne Dr Abed Bwanika, bammemba b'ekibiina ki National Unity Platform - baakwatibwa mu bwegugungo obwaddirira okukwatibwa kwa Robert Kyagulanyi Ssentamu eyakwatira ekibiina ekyo kaada y'obwa Pulezidenti. Bakwatibwa wamu ne Evan Kanyike eyakiikirira ekibiina kya NUP mu kuvuganya ku ky'obubaka bwa Paalamenti obwa Bukoto y'omu buvanjuba okwo kw'ossa ne Juliet Kakande Nakabuye ey'esimbawo okukiikirira abakyala e Masaka ne kaada y'ekibiina ekyo ne bavunaanibwa okukukuma mu bantu omuliro awamu n'okusaasaanya ebirwadde ebikambwe, wansi w'akawaayiro 171 ak'etteeka lya Penal Code Act.<ref name=":1" /> oluvannyuma baateebwa ku kakalu.
== Laba era ==
* Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti y'e Uganda ey'ekkumi
* Alintuma Nsambu
* [[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
* Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti y'e Uganda ey'omwenda
* Paaliyamenti ya Uganda
* Omubaka wa Paalamenti
* [[National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwamu ==
7dpks9yfenpbkd7ajr4csnya4h1n74l
69714
69554
2026-08-23T11:12:55Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69714
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Florence Namayanja''' (yazaalibwa nga 04 Ogwekkumi, 1960) mukyala Munnayuganda munnabyabufuzi eyali omubaka omukyala akiikirira [[:en:Bukoto|Bukoto]] y'omu buvanjuba mu [[:en:Masaka_District|Disitulikiti y'e Masaka.]] Yali muwagizi wa kibiina kya Democratic Party wabula kati yeeyunga ku kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]].<ref name=":0">{{Cite web}}</ref> Mu Paaliyamenti ey'ekkumi n'emu, yeesimbawo okuvuganya nga omukulembeze wa LC 5 owa [[:en:Masaka_City|Masaka City]] wansi w'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] newankubadde akalulu kaamumegga. Ye yawangula entebe y'obwa Mayor bwa [[:en:Masaka_City|Masaka city]] oluvannyuma lw'okumegga banne be yavuganya nabo omusanvu omwali n'omusuubuzi omugagga, Lwasa Emmanuel n'obululu 28,824.
== Ebyafaayo n'obuyigirize bwe ==
Namayanja yazaalibwa omugenzi John Kisomose Mukasa n'omukyala Pirajiya Namatove era mwana wa kutaano mu maka ag'abaaana omunaana. Certificate ya Siniya eyookuna yagifunira ku ssomero lya Masaka S.S.S mu 1978 era oluvannyuma yeeyunga ku bibiina eby'emisana n'ekiro eby'abakulu eby'e Makerere okufuna Certificate ya Siniya eyoomukaaga era yagifuna mu 2003. Yafuna Certificate mu kulungamya abakozi ba gavumenti mu 2004 ne Certificate mu bukulembeze n'obuddukanya mu 2005 okuva mu Uganda Management Institute.<ref name=":0" /> Mu 2007, yeegatta ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] okufuna degree ye esooka mu Industrial and Organisational Psychology<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref> mu mwaka gwe gumu, (2007) yaweebwa certificate mu Building Communities of Character okuva mu Character Training Institute, Oklahoma.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gy'akoze ==
Yaliko omukulu ku National Water and Sew.Corp (1981-1994). Oluvannyuma yaweebwa omulimu ng'omu ku b'akakiiko ku Ssomero Ly'abasawo e Mulago (2008-2009) n'e ku kakiiko ka Kyambogo University (2006-2011).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153308/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=314 |url-status=dead }}</ref>Mu mwaka gwe gumu (2006-2011), yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka [[:en:National_Water_and_Sewerage_Corporation|National Water & Sewerage Corporation.]] okwongerezaako ku ebyo, yali Kkansala wa LC5 (2001-2006) era yaweerezaako nga omumyuka wa Mayor w'ekibuga Kampala (2006-2011).<ref name=":0" />
== Obuweereza bwe mu by'obufuzi ==
Okuva mu 2011 okutuuka mu 2016, yali [[:en:Member_of_parliament|mukiise mu Paaliyamenti]] y'e Uganda ey'omwenda n'ey'ekkumi yafuna obuweereza obulala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paaliyamenti y'e Uganda]] ku kakiiko ka Natural Resources, ne ku kakiiko ka Commissions, State Authorities & State Enterprises.<ref name=":0" />
== Obulamu bwe obw'ekyama ==
Yayawukana n'omwagalwa we. Ayagala okunoonyereza ebintu ebipya, n'okukola emikwano emipya. Munnalotale (Rotary)era mukulembeze w'abakyala ba DP (Head of DP Women League).
== Obutakkaanya ==
Florence Namayanja ne Dr Abed Bwanika, bammemba b'ekibiina ki National Unity Platform - baakwatibwa mu bwegugungo obwaddirira okukwatibwa kwa Robert Kyagulanyi Ssentamu eyakwatira ekibiina ekyo kaada y'obwa Pulezidenti. Bakwatibwa wamu ne Evan Kanyike eyakiikirira ekibiina kya NUP mu kuvuganya ku ky'obubaka bwa Paalamenti obwa Bukoto y'omu buvanjuba okwo kw'ossa ne Juliet Kakande Nakabuye ey'esimbawo okukiikirira abakyala e Masaka ne kaada y'ekibiina ekyo ne bavunaanibwa okukukuma mu bantu omuliro awamu n'okusaasaanya ebirwadde ebikambwe, wansi w'akawaayiro 171 ak'etteeka lya Penal Code Act.<ref name=":1" /> oluvannyuma baateebwa ku kakalu.
== Laba era ==
* Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti y'e Uganda ey'ekkumi
* Alintuma Nsambu
* [[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
* Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti y'e Uganda ey'omwenda
* Paaliyamenti ya Uganda
* Omubaka wa Paalamenti
* [[National Unity Platform]]
== Ebijuliziddwamu ==
dwf3w5uposdmdtiwof9mvk3fqs2hzzu
Caroline Amali Okao
0
9617
69711
68164
2026-08-23T11:12:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69711
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Caroline Amali Okao''' Munnabyabufuzi wa [[:en:Uganda|Uganda]]. Yali Minisita omubeezi ow'ebibiina ebiwozi by'ensimbi mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti ya Uganda]]. Yalondebwa mu kifo ekyo nga 27 Ogwokutaano 2011. Y'adda mu bigere bya [[:en:Ruth_Nankabirwa|Ruth Nankabirwa]].<ref>https://web.archive.org/web/20141211124001/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941</ref> Okao era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde [[:en:Amolatar_District|akiikirira abakyala mu Disitulikiti y'e Amolatar]], mu Paalamenti ey'omwenda (2011 - 2060).<ref name="District">https://web.archive.org/web/20150924064901/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=304&const=Woman+Representative&dist_id=51&distname=Amolatar</ref>
== Ebuvo bwe n'emisomo gye ==
Yazaalibwa mu Disitulikiti y'e Amolatar, mu [[:en:Lango_sub-region|ttundutundu ly'e Lango]], mu [[:en:Northern_Region,_Uganda|Bukiikakkono bwa Uganda]], nga 1 Ogusooka 1972. Mu misomo gye egya Pulayimale ne Ssekendule yagisomera mu masomero ga Uganda. Mu 1997, yegatta ku ssettendekero wa [[:en:Makerere_University|Makerere University]], Yunivasite ya Uganda esinga obukulu n'obunene, nga yatikkirwa Diguli esooka mu by'obulambuzi eya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts]] in tourism mu 2000. Mu 2011, Yunivasite ya Makerere yamuwa Satifikeeti eya Certificate in Planning and Management.<ref name="District"/>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 2003 okutuusa mu 2006, yaweerezaako nga Dayilekita wa Crown Technical Services, nga Kkampuni eno yayambako mu kugitandika. Mu 2006, yawangula akalulu k'omubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira abakyala mu Disitulikiti y'e Amolatar, nga y'esimbawo nga talina kibiina. Mu Gwokutaano 2011, yalondebwa ku kya Minisita omubeezi ebw'ebibiina biwozi by'ensimbi.<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref><ref>https://web.archive.org/web/20150217021728/http://www.newvision.co.ug/D/8/18/765766</ref><ref>https://web.archive.org/web/20150217021724/http://www.newvision.co.ug/news/631137-govt-postpones-national-census-to-2013.html</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Economy_of_Uganda|Eby'efuna bya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lulamba olw'abaminisita abali ku Kabinenti ya Uganda Ogwokutaano 2011]
* [https://web.archive.org/web/20160303215049/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1239976/-/bj6dsmz/-/index.html Gavumenti etwala tekinologiya mu byalo olw'enkulakulana - Ogwomwenda 2011]
fkg9is60ntdku9cs52frwlqigtmv593
Alum Sandra Ogwang Santa
0
9631
69491
68334
2026-08-23T10:15:11Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69491
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alum Sandra Ogwang''' yazaalibwa 2 Ogwekkuminebiri 1972. Munnayuganda [[:en:Social_science|omukugu mu by’embeera z’abantu]], munnabyabufuzi era mubaka mu Paalamenti.<ref>https://www.wikidata.org/wiki/Q57829630</ref> Akiikirira abantu ba [[Oyam (disitulikit)|Disitulikiti y'e Oyam]] ng'omubaka omukyala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref>https://web.archive.org/web/20210427105804/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=379</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Uganda People's Congress]] ( UPC),<ref>https://www.observer.ug/component/content/article?id=13480:new-otuke-mp-appointed-upc-leader-in-house</ref> ekibiina ekikubirizibwa [[:en:Jimmy_Akena_Obote|Jimmy Akena]], nga ye mubaka wa palamenti owa [[:en:Lira,_Uganda|munisipaali y'e Lira]] <ref>https://nilepost.co.ug/2019/12/18/jimmy-akena-seeks-new-term-as-upc-president/</ref> era mutabani w'eyaliko pulezidenti [[Milton Obote|Apollo Milton Obote]] .<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1515957/history-obote-president</ref>
== Okusoma ==
Alum pulayimale ye yagisomera ku Anai primary school gye yatuulira ebigezo bye eby'akamalirizo (PLE) mu 1987. Oluvannyuma yaweebwa ekifo mu Ikwera girls secondary school okusoma O'levo gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu 1990. Oluvannyuma yeegatta ku Bombo senior secondary school okusoma A'levo gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE) mu 1994. Yasomera ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasite y’e Makerere]] gye yatikkirwa diguli esooka mu kutereka ebitabo n’eby’amawulire mu 1998. Oluvannyuma yayongerako diguli ey'okubiri mu kikula ky'abantu mu 2010 mu yunivasite y’emu.<ref>https://web.archive.org/web/20210427105804/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=379</ref>
== Emirimu ==
Alum akola nga dayirekita/omuwandiisi wa Sysplus Limited okuva mu 1998 okutuuka kati.<ref>{{Cite web |url=https://graphsearch.epfl.ch/en/concept/63662428 |title=Archive copy |access-date=2025-09-14 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125094015/https://graphsearch.epfl.ch/en/concept/63662428 |url-status=dead }}</ref> Okuva mu 2005 okutuuka 2006 yaliko ayingiza data mu yunivasite y'e Makerere Era yali mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti mu Disitulikiti y'e Oyam okuva mu 2006 okutuuka mu 2010. Mu 1998 yali musomesa mu ttendekero lya Almond College, [[:en:Lira,_Uganda|Lira]] .
Ono abadde mubaka mu Paalamenti ya Uganda okuva mu 2011 n’okutuusa kati. Mu Paalamenti, ye nnampala w’ekibiina kya Uganda People’s Congress (UPC)<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/role-of-government-chief-whip-in-question</ref> era akola ne ku kakiiko akakola ku by’obusuubuzi n’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’obulimi. Ono era mmemba w’ekibiina ekigatta ababaka abakyala mu Paalamenti ekya [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA).
Alum Santa mmemba mu kibiina kya Uganda parliamentary forum on social protection (UPFSP) olukiiko olulwanirira okukuuma embeera z’abantu naddala abantu ba Uganda abisinga okubeera mu kabaate.
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Oyam (disitulikit)|Disitulikiti y’e Oyam]]
* [[:en:Charles_Engola|Charles Okello Engola]]
* [[Betty Amongi|Ongom Amongi Omuyimbi Betty]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
0qfe92xovxeldzv5gcqlqc2koku5b4r
69695
69491
2026-08-23T11:12:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69695
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alum Sandra Ogwang''' yazaalibwa 2 Ogwekkuminebiri 1972. Munnayuganda [[:en:Social_science|omukugu mu by’embeera z’abantu]], munnabyabufuzi era mubaka mu Paalamenti.<ref>https://www.wikidata.org/wiki/Q57829630</ref> Akiikirira abantu ba [[Oyam (disitulikit)|Disitulikiti y'e Oyam]] ng'omubaka omukyala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref>https://web.archive.org/web/20210427105804/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=379</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[Uganda People's Congress]] ( UPC),<ref>https://www.observer.ug/component/content/article?id=13480:new-otuke-mp-appointed-upc-leader-in-house</ref> ekibiina ekikubirizibwa [[:en:Jimmy_Akena_Obote|Jimmy Akena]], nga ye mubaka wa palamenti owa [[:en:Lira,_Uganda|munisipaali y'e Lira]] <ref>https://nilepost.co.ug/2019/12/18/jimmy-akena-seeks-new-term-as-upc-president/</ref> era mutabani w'eyaliko pulezidenti [[Milton Obote|Apollo Milton Obote]] .<ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1515957/history-obote-president</ref>
== Okusoma ==
Alum pulayimale ye yagisomera ku Anai primary school gye yatuulira ebigezo bye eby'akamalirizo (PLE) mu 1987. Oluvannyuma yaweebwa ekifo mu Ikwera girls secondary school okusoma O'levo gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu 1990. Oluvannyuma yeegatta ku Bombo senior secondary school okusoma A'levo gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE) mu 1994. Yasomera ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasite y’e Makerere]] gye yatikkirwa diguli esooka mu kutereka ebitabo n’eby’amawulire mu 1998. Oluvannyuma yayongerako diguli ey'okubiri mu kikula ky'abantu mu 2010 mu yunivasite y’emu.<ref>https://web.archive.org/web/20210427105804/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=379</ref>
== Emirimu ==
Alum akola nga dayirekita/omuwandiisi wa Sysplus Limited okuva mu 1998 okutuuka kati.<ref>{{Cite web |url=https://graphsearch.epfl.ch/en/concept/63662428 |title=Archive copy |access-date=2025-09-14 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125094015/https://graphsearch.epfl.ch/en/concept/63662428 |url-status=dead }}</ref> Okuva mu 2005 okutuuka 2006 yaliko ayingiza data mu yunivasite y'e Makerere Era yali mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti mu Disitulikiti y'e Oyam okuva mu 2006 okutuuka mu 2010. Mu 1998 yali musomesa mu ttendekero lya Almond College, [[:en:Lira,_Uganda|Lira]] .
Ono abadde mubaka mu Paalamenti ya Uganda okuva mu 2011 n’okutuusa kati. Mu Paalamenti, ye nnampala w’ekibiina kya Uganda People’s Congress (UPC)<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/role-of-government-chief-whip-in-question</ref> era akola ne ku kakiiko akakola ku by’obusuubuzi n’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’obulimi. Ono era mmemba w’ekibiina ekigatta ababaka abakyala mu Paalamenti ekya [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA).
Alum Santa mmemba mu kibiina kya Uganda parliamentary forum on social protection (UPFSP) olukiiko olulwanirira okukuuma embeera z’abantu naddala abantu ba Uganda abisinga okubeera mu kabaate.
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Oyam (disitulikit)|Disitulikiti y’e Oyam]]
* [[:en:Charles_Engola|Charles Okello Engola]]
* [[Betty Amongi|Ongom Amongi Omuyimbi Betty]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
07c0nojfdfw9t4ygd8m1v9yyhhadclx
Auma Juliana Omwetoowaze
0
9641
69737
68024
2026-08-23T11:14:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69737
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Auma Juliana''' Modest yazaalibwa nga 14 ogwekkumi 1964 munnabyabufuzi wa Uganda. Yali [[:en:Member_of_parliament|mubaka]] [[:en:Member_of_parliament|wa Palamenti]] [[:en:Parliament_of_Uganda|mu lukiiko lwa Palamenti ya Uganda ey'omwenda]] ng'akiikirira [[:en:Abim_District|disitulikiti eye Abim]] mu kibiina eky'eby'obufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement.]]
== Olugendo lwe mu by'obufuzi ==
Yali Mubaka wa palamenti ey'olutuula olw'omwenda mu lukiika lw'eggwanga olukulu olwa Palamenti ya Uganda. Yafiirwa ekifo kye mu palamenti wakati wa (2011-2016) ku kigambibwa nti yakozesa emyaka gye etaano egyasooka ng'omubaka wa palamenti mu kisanja ekyasooka ng'agoba ku diilu z'ettaka mukifo ky'okuweereza abalonzi be.<ref name=":0" /> Mu kulonda okwa 2021 okw'awamu, yavuganya ku bwa memba wa palamenti nga talina kibiina naye n'awangulwa Janet Akech Okorimoe eyafuna obululu 7,705 ate Auma n'afuna obululu 7,608. Wabula, Auma yawakanya ebyaali bivudde mu kulonda ng'agamba nti okulonda kwalimu okubba obululu era n'asaba okubala obululu kuddibwemu.<ref name=":1" /> Oluvannyuma yasaayo okusaba kw'ebyaava mu kulonda kugaanibwe ng'okusaba kwe kwagobwa omulamuzi omukulu Ow'e Kotido Emmanuel Seiko era n'asalirwa omutango olw'okuba Auma teyaleeta bujulizi obw'essimba mu musango guno.<ref name=":1" /> Y'omu ku babaka ba palamenti abawera 34 mu Uganda aboogedde emirundi egitawera etaano nga kubano, 29 baviira mu kibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza ekya NRM.
== Era laba ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'omwenda]]
* [[Iriama Rose]]
== Ebyawandiikibwa ==
{{Reflist}}
== Enkolagana ez'ebweru ==
* https://allafrica.com/stories/201502200201.html
* https://web.archive.org/web/20230314191243/https://www.redpepper.co.ug/2015/09/kadaga-files-on-sleeping-mps-leak/
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
o3hxp4bltum7ajweks9sbq9o9y8dth3
Akello Judith Franca
0
9642
69387
68033
2026-08-23T09:59:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69387
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akello Judith Franca''' yazaalibwa nga 17 Ogwomunaana 1978, Munnayuganda, munnabyabufuzi era omukugu mu by'enfuna.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=128</ref> Ye mubaka omukyala eyakiikirira ab'e [[:en:Agago|Agago]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, omwenda n'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/female-mps-on-a-pregnancy-watch-as-golola-visits-parliament-1843882</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumineemu, yeesimbawo ku ky'omukyala eyali ayagala okukiikirira Agago naye ne bamuwangula nga yafuna obululu 26,840.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/akello-judith-franca-10106/</ref> Yalina akakwate ku kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] mu Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://fdc.ug/team/hon-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016222645/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |url-status=dead }}</ref> Yaliko ne mu kibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/2cec2ab5-bce3-4e0d-b496-03f1fac9c826/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
== Okusoma kwe ==
Mu mwaka gwa 1993, yatuula ebigezo bya P.7 ebya P.L.E ku ssomero lya Lacek-Ocot Primary School.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1997, yaweebwa satifikeeti ya siniya eyookuna eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] okuva ku ssomero lya Atanga S.S. oluvannyuma yeegatta ku Sacred Heart S.S. mu disitulikiti y'e Gulu gye yatuulira siniya ey'omukaaga era gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]], oluvannyuma n'amaliriza mu mwaka gwa 1999.<ref name=":0" /> Alina ddiguli mu busomesa ng'eno yagifunira ku Ssettendekero wa Makerere era yagifuna mu mwaka gwa 2004. Oluvannyuma yaweebwa ddiguli ey'okubiri mu by'okuddukanya eby'enfuna mu mwaka gwa 2009 okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssetendekero wa Makerere]].<ref name=":0" />
== Obulamu bwe nga tannayingira byabufuzi ==
Okuva mu 1998 okutuusa mu 2001, yali akola mu kitongole kya [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|Uganda Red Cross Society]], wabula ng'akola nga eyali ayamba kubaali babeera mu bantu. Wakati w'omwaka gwa 1999 ne 2001, yakola ng'omusomesa ku ssomero lya Pajule S.S. Okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka kati, yali akola nga sabawandiisi mu kakiiko ka paalamenti akavunaanyizibwa ku nsonga z'abaana. Yakolako ng'omusomesa wakati w'omwaka gwa 2003 ne 2005 ku Kisugu Secondary School ery'e Muyenga.<ref name=":0" />
== Olugendo lwe mu by'obufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|paalamenti ya Uganda]] [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka wa paalamenti]] okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu 2021, Judith yakolako ng'omubaka wa paalamenti ya Uganda mu bifo eby'enjawulo. Mu mwaka gwa 2006 okutuusa 2011, yaweebwa omulimu gw'okumyuka kalabaalaba wa paalamenti akakasa ng'ababaka balonda n'okulabikako mu nkiiko ezibeera zitegekeddwa. Judith oluvannyuma yakolako nga minista ow'ekisiikirize ow'eby'enjigiriza n'eby'emizannyo okuviira ddala mu mwaka gwa 2011 okutuusa mu mwaka gwa 2013. Okuva mu mwaka gwa 2013 okutuusa mu 2016, yeeyali ssaabawandiisi w'ekibiina ekigatta abakyala mu paalamenti ekya 'Uganda Women Parliamentary Association'.<ref name=":0" /> Wakati w'omwaka gwa 2013 ne 2016, yeeyali omukungu wa Uganda eyagikiikiriranga mu palamenti y'ensi yonna eya International Parliamentary Association, oluvannyuma n'akiikirira Uganda mu paalamenti egatta amawanga agali mu lubu olumu ne Bungereza eya 'Commonwealth Parliamentary Association' okuva mu mwaka gwa 2016 n'okutuusa kati.<ref name=":0" /> Okuva mu mwaka 2017 n'okutuuka kati, Judith akola ng'omumyuka wa ssentebe mu kakiiko ka paalamenti ku by'ensonga z'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda.<ref name=":0" />
== Ebirala by'akola ==
Yakolako mu kakiiko k'eby'ensimbi, okutegeka wamu n'okukulaakulanya eby'enfuna ne ku kakiiko akakola embalirira y'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda, ng'oggyeeko okubeera omubaka.<ref name=":0" /><ref>https://www.independent.co.ug/tag/judith-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018200605/https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okwenyigira mu by'emizannyo n'okusoma.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:Beatrice_Akello_Akori|Beatrice Akello Akori]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Palamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
21g4lw0sojwu7l9l2ssa2bardu2e8o1
69427
69387
2026-08-23T10:11:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69427
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akello Judith Franca''' yazaalibwa nga 17 Ogwomunaana 1978, Munnayuganda, munnabyabufuzi era omukugu mu by'enfuna.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=128</ref> Ye mubaka omukyala eyakiikirira ab'e [[:en:Agago|Agago]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, omwenda n'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/female-mps-on-a-pregnancy-watch-as-golola-visits-parliament-1843882</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumineemu, yeesimbawo ku ky'omukyala eyali ayagala okukiikirira Agago naye ne bamuwangula nga yafuna obululu 26,840.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/akello-judith-franca-10106/</ref> Yalina akakwate ku kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] mu Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://fdc.ug/team/hon-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016222645/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |url-status=dead }}</ref> Yaliko ne mu kibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/2cec2ab5-bce3-4e0d-b496-03f1fac9c826/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
== Okusoma kwe ==
Mu mwaka gwa 1993, yatuula ebigezo bya P.7 ebya P.L.E ku ssomero lya Lacek-Ocot Primary School.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1997, yaweebwa satifikeeti ya siniya eyookuna eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] okuva ku ssomero lya Atanga S.S. oluvannyuma yeegatta ku Sacred Heart S.S. mu disitulikiti y'e Gulu gye yatuulira siniya ey'omukaaga era gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]], oluvannyuma n'amaliriza mu mwaka gwa 1999.<ref name=":0" /> Alina ddiguli mu busomesa ng'eno yagifunira ku Ssettendekero wa Makerere era yagifuna mu mwaka gwa 2004. Oluvannyuma yaweebwa ddiguli ey'okubiri mu by'okuddukanya eby'enfuna mu mwaka gwa 2009 okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssetendekero wa Makerere]].<ref name=":0" />
== Obulamu bwe nga tannayingira byabufuzi ==
Okuva mu 1998 okutuusa mu 2001, yali akola mu kitongole kya [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|Uganda Red Cross Society]], wabula ng'akola nga eyali ayamba kubaali babeera mu bantu. Wakati w'omwaka gwa 1999 ne 2001, yakola ng'omusomesa ku ssomero lya Pajule S.S. Okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka kati, yali akola nga sabawandiisi mu kakiiko ka paalamenti akavunaanyizibwa ku nsonga z'abaana. Yakolako ng'omusomesa wakati w'omwaka gwa 2003 ne 2005 ku Kisugu Secondary School ery'e Muyenga.<ref name=":0" />
== Olugendo lwe mu by'obufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|paalamenti ya Uganda]] [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka wa paalamenti]] okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu 2021, Judith yakolako ng'omubaka wa paalamenti ya Uganda mu bifo eby'enjawulo. Mu mwaka gwa 2006 okutuusa 2011, yaweebwa omulimu gw'okumyuka kalabaalaba wa paalamenti akakasa ng'ababaka balonda n'okulabikako mu nkiiko ezibeera zitegekeddwa. Judith oluvannyuma yakolako nga minista ow'ekisiikirize ow'eby'enjigiriza n'eby'emizannyo okuviira ddala mu mwaka gwa 2011 okutuusa mu mwaka gwa 2013. Okuva mu mwaka gwa 2013 okutuusa mu 2016, yeeyali ssaabawandiisi w'ekibiina ekigatta abakyala mu paalamenti ekya 'Uganda Women Parliamentary Association'.<ref name=":0" /> Wakati w'omwaka gwa 2013 ne 2016, yeeyali omukungu wa Uganda eyagikiikiriranga mu palamenti y'ensi yonna eya International Parliamentary Association, oluvannyuma n'akiikirira Uganda mu paalamenti egatta amawanga agali mu lubu olumu ne Bungereza eya 'Commonwealth Parliamentary Association' okuva mu mwaka gwa 2016 n'okutuusa kati.<ref name=":0" /> Okuva mu mwaka 2017 n'okutuuka kati, Judith akola ng'omumyuka wa ssentebe mu kakiiko ka paalamenti ku by'ensonga z'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda.<ref name=":0" />
== Ebirala by'akola ==
Yakolako mu kakiiko k'eby'ensimbi, okutegeka wamu n'okukulaakulanya eby'enfuna ne ku kakiiko akakola embalirira y'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda, ng'oggyeeko okubeera omubaka.<ref name=":0" /><ref>https://www.independent.co.ug/tag/judith-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018200605/https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okwenyigira mu by'emizannyo n'okusoma.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:Beatrice_Akello_Akori|Beatrice Akello Akori]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Palamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
itr9f149lfowz5xyhhqqlm2ts5e7018
69611
69427
2026-08-23T10:32:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69611
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akello Judith Franca''' yazaalibwa nga 17 Ogwomunaana 1978, Munnayuganda, munnabyabufuzi era omukugu mu by'enfuna.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=128</ref> Ye mubaka omukyala eyakiikirira ab'e [[:en:Agago|Agago]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, omwenda n'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/female-mps-on-a-pregnancy-watch-as-golola-visits-parliament-1843882</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumineemu, yeesimbawo ku ky'omukyala eyali ayagala okukiikirira Agago naye ne bamuwangula nga yafuna obululu 26,840.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/akello-judith-franca-10106/</ref> Yalina akakwate ku kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] mu Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://fdc.ug/team/hon-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016222645/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |url-status=dead }}</ref> Yaliko ne mu kibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/2cec2ab5-bce3-4e0d-b496-03f1fac9c826/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Okusoma kwe ==
Mu mwaka gwa 1993, yatuula ebigezo bya P.7 ebya P.L.E ku ssomero lya Lacek-Ocot Primary School.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1997, yaweebwa satifikeeti ya siniya eyookuna eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] okuva ku ssomero lya Atanga S.S. oluvannyuma yeegatta ku Sacred Heart S.S. mu disitulikiti y'e Gulu gye yatuulira siniya ey'omukaaga era gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]], oluvannyuma n'amaliriza mu mwaka gwa 1999.<ref name=":0" /> Alina ddiguli mu busomesa ng'eno yagifunira ku Ssettendekero wa Makerere era yagifuna mu mwaka gwa 2004. Oluvannyuma yaweebwa ddiguli ey'okubiri mu by'okuddukanya eby'enfuna mu mwaka gwa 2009 okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssetendekero wa Makerere]].<ref name=":0" />
== Obulamu bwe nga tannayingira byabufuzi ==
Okuva mu 1998 okutuusa mu 2001, yali akola mu kitongole kya [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|Uganda Red Cross Society]], wabula ng'akola nga eyali ayamba kubaali babeera mu bantu. Wakati w'omwaka gwa 1999 ne 2001, yakola ng'omusomesa ku ssomero lya Pajule S.S. Okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka kati, yali akola nga sabawandiisi mu kakiiko ka paalamenti akavunaanyizibwa ku nsonga z'abaana. Yakolako ng'omusomesa wakati w'omwaka gwa 2003 ne 2005 ku Kisugu Secondary School ery'e Muyenga.<ref name=":0" />
== Olugendo lwe mu by'obufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|paalamenti ya Uganda]] [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka wa paalamenti]] okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu 2021, Judith yakolako ng'omubaka wa paalamenti ya Uganda mu bifo eby'enjawulo. Mu mwaka gwa 2006 okutuusa 2011, yaweebwa omulimu gw'okumyuka kalabaalaba wa paalamenti akakasa ng'ababaka balonda n'okulabikako mu nkiiko ezibeera zitegekeddwa. Judith oluvannyuma yakolako nga minista ow'ekisiikirize ow'eby'enjigiriza n'eby'emizannyo okuviira ddala mu mwaka gwa 2011 okutuusa mu mwaka gwa 2013. Okuva mu mwaka gwa 2013 okutuusa mu 2016, yeeyali ssaabawandiisi w'ekibiina ekigatta abakyala mu paalamenti ekya 'Uganda Women Parliamentary Association'.<ref name=":0" /> Wakati w'omwaka gwa 2013 ne 2016, yeeyali omukungu wa Uganda eyagikiikiriranga mu palamenti y'ensi yonna eya International Parliamentary Association, oluvannyuma n'akiikirira Uganda mu paalamenti egatta amawanga agali mu lubu olumu ne Bungereza eya 'Commonwealth Parliamentary Association' okuva mu mwaka gwa 2016 n'okutuusa kati.<ref name=":0" /> Okuva mu mwaka 2017 n'okutuuka kati, Judith akola ng'omumyuka wa ssentebe mu kakiiko ka paalamenti ku by'ensonga z'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda.<ref name=":0" />
== Ebirala by'akola ==
Yakolako mu kakiiko k'eby'ensimbi, okutegeka wamu n'okukulaakulanya eby'enfuna ne ku kakiiko akakola embalirira y'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda, ng'oggyeeko okubeera omubaka.<ref name=":0" /><ref>https://www.independent.co.ug/tag/judith-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018200605/https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okwenyigira mu by'emizannyo n'okusoma.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:Beatrice_Akello_Akori|Beatrice Akello Akori]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Palamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
0fx3kbs4b558dyv3gb0twdxhgc7gode
69706
69611
2026-08-23T11:12:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69706
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akello Judith Franca''' yazaalibwa nga 17 Ogwomunaana 1978, Munnayuganda, munnabyabufuzi era omukugu mu by'enfuna.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=128</ref> Ye mubaka omukyala eyakiikirira ab'e [[:en:Agago|Agago]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana, omwenda n'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/female-mps-on-a-pregnancy-watch-as-golola-visits-parliament-1843882</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumineemu, yeesimbawo ku ky'omukyala eyali ayagala okukiikirira Agago naye ne bamuwangula nga yafuna obululu 26,840.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/akello-judith-franca-10106/</ref> Yalina akakwate ku kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] mu Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":0" /><ref>https://fdc.ug/team/hon-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016222645/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels |url-status=dead }}</ref> Yaliko ne mu kibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/2cec2ab5-bce3-4e0d-b496-03f1fac9c826/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Okusoma kwe ==
Mu mwaka gwa 1993, yatuula ebigezo bya P.7 ebya P.L.E ku ssomero lya Lacek-Ocot Primary School.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1997, yaweebwa satifikeeti ya siniya eyookuna eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] okuva ku ssomero lya Atanga S.S. oluvannyuma yeegatta ku Sacred Heart S.S. mu disitulikiti y'e Gulu gye yatuulira siniya ey'omukaaga era gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]], oluvannyuma n'amaliriza mu mwaka gwa 1999.<ref name=":0" /> Alina ddiguli mu busomesa ng'eno yagifunira ku Ssettendekero wa Makerere era yagifuna mu mwaka gwa 2004. Oluvannyuma yaweebwa ddiguli ey'okubiri mu by'okuddukanya eby'enfuna mu mwaka gwa 2009 okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssetendekero wa Makerere]].<ref name=":0" />
== Obulamu bwe nga tannayingira byabufuzi ==
Okuva mu 1998 okutuusa mu 2001, yali akola mu kitongole kya [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|Uganda Red Cross Society]], wabula ng'akola nga eyali ayamba kubaali babeera mu bantu. Wakati w'omwaka gwa 1999 ne 2001, yakola ng'omusomesa ku ssomero lya Pajule S.S. Okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka kati, yali akola nga sabawandiisi mu kakiiko ka paalamenti akavunaanyizibwa ku nsonga z'abaana. Yakolako ng'omusomesa wakati w'omwaka gwa 2003 ne 2005 ku Kisugu Secondary School ery'e Muyenga.<ref name=":0" />
== Olugendo lwe mu by'obufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|paalamenti ya Uganda]] [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka wa paalamenti]] okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu 2021, Judith yakolako ng'omubaka wa paalamenti ya Uganda mu bifo eby'enjawulo. Mu mwaka gwa 2006 okutuusa 2011, yaweebwa omulimu gw'okumyuka kalabaalaba wa paalamenti akakasa ng'ababaka balonda n'okulabikako mu nkiiko ezibeera zitegekeddwa. Judith oluvannyuma yakolako nga minista ow'ekisiikirize ow'eby'enjigiriza n'eby'emizannyo okuviira ddala mu mwaka gwa 2011 okutuusa mu mwaka gwa 2013. Okuva mu mwaka gwa 2013 okutuusa mu 2016, yeeyali ssaabawandiisi w'ekibiina ekigatta abakyala mu paalamenti ekya 'Uganda Women Parliamentary Association'.<ref name=":0" /> Wakati w'omwaka gwa 2013 ne 2016, yeeyali omukungu wa Uganda eyagikiikiriranga mu palamenti y'ensi yonna eya International Parliamentary Association, oluvannyuma n'akiikirira Uganda mu paalamenti egatta amawanga agali mu lubu olumu ne Bungereza eya 'Commonwealth Parliamentary Association' okuva mu mwaka gwa 2016 n'okutuusa kati.<ref name=":0" /> Okuva mu mwaka 2017 n'okutuuka kati, Judith akola ng'omumyuka wa ssentebe mu kakiiko ka paalamenti ku by'ensonga z'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda.<ref name=":0" />
== Ebirala by'akola ==
Yakolako mu kakiiko k'eby'ensimbi, okutegeka wamu n'okukulaakulanya eby'enfuna ne ku kakiiko akakola embalirira y'eby'enfuna by'abantu mu paalamenti ya Uganda, ng'oggyeeko okubeera omubaka.<ref name=":0" /><ref>https://www.independent.co.ug/tag/judith-franca-akello/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-19 |archive-date=2022-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221018200605/https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okwenyigira mu by'emizannyo n'okusoma.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:Beatrice_Akello_Akori|Beatrice Akello Akori]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Palamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
f7efjj1deqrkpb8bj2gzxqii8xg64k6
Christine Apolot
0
9645
69514
61299
2026-08-23T10:15:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69514
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Christine Apolot''' munnayuganda omusomesa era munnabyabufuzi. Yeeyali ssentebe wa LC eyokutaano ( LC5 ) owa [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] . Yalondebwa ku kifo ekyo mu Mwezi ogwomukaaga 2016. Mu 2021 yavuganya ng’omubaka wa paalamenti akiikirira abakyala owa [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y’e Kumi]] wansi w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ng'avuganya Amoding Monicah. <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=14 March 2021 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=13 March 2021 |website=Daily Express Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=27 January 2021 |title=Court dismisses Kumi Woman MP vote recount application |url=https://www.independent.co.ug/court-dismisses-kumi-woman-mp-vote-recount-application/ |access-date=13 March 2021 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Apolot Christine - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/apolot-christine-10446/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Apolot yazaalibwa mu [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] . Yafuna ddiguli eyeddaala erisingayo (First Class) mu by'enjigiriza okuva mu [[yunivasite y'e Kum]]<nowiki/>i. Alina ne satifikeeti mu mateeka [[ag'enzirukanya y'emirimu]] okuva mu ttendekero ly'amateeka li [[Law Development Centre|Law Development Center]] (LDC). Omwezi ogwokusatu 2021, wegwatuukira , yali asoma dipuloma eddirira ddiguli esooka [[munzirukanya y'emirimu gya gavumenti]] ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]] (UMI). <ref>{{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=13 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
Apolot yatandika emirimu gye ng’omusomesa wa siniya, olwo neyeegatta ku byobufuzi mu 2016 wansi w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ( NRM ) nga ssentebe wa LC eyookutaano (LC5) mu [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] .Teyakoma kukyakufuuka mukyala asoose okuba mu kifo ekyo ekifo kino mu ttundutundu lya teso, naye omu ku bakyala abasatu mu ggwanga lyonna okufuuka ba ssentebe ba LC eyokutaano (LC.5) mu Uganda. Mu kiseera kino ye mubaka wa paalamenti akiikirira abakyala eyalondebwa owa [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y’e Kumi]] mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref>{{Cite web |title=Full List: All 529 Members Of The 11th Parliament |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |access-date=13 March 2021 |website=Thecapitaltimes |language=en-US |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227071724/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=23 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=14 March 2021 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=19 January 2021 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=13 March 2021 |website=Daily Express Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |date=27 January 2021 |title=Court dismisses Kumi Woman MP vote recount application |url=https://www.independent.co.ug/court-dismisses-kumi-woman-mp-vote-recount-application/ |access-date=13 March 2021 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |title=Apolot Christine - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/apolot-christine-10446/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}
# {{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=13 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}
# {{Cite web |title=Full List: All 529 Members Of The 11th Parliament |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |access-date=13 March 2021 |website=Thecapitaltimes |language=en-US |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227071724/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=23 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* {{Wikiquote inline}}
{{DEFAULTSORT:Apolot, Christine}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
163n1282d7oo165m98etlaokgxp9dhb
69561
69514
2026-08-23T10:29:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Christine Apolot''' munnayuganda omusomesa era munnabyabufuzi. Yeeyali ssentebe wa LC eyokutaano ( LC5 ) owa [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] . Yalondebwa ku kifo ekyo mu Mwezi ogwomukaaga 2016. Mu 2021 yavuganya ng’omubaka wa paalamenti akiikirira abakyala owa [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y’e Kumi]] wansi w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ng'avuganya Amoding Monicah. <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=14 March 2021 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=13 March 2021 |website=Daily Express Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=27 January 2021 |title=Court dismisses Kumi Woman MP vote recount application |url=https://www.independent.co.ug/court-dismisses-kumi-woman-mp-vote-recount-application/ |access-date=13 March 2021 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Apolot Christine - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/apolot-christine-10446/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Apolot yazaalibwa mu [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] . Yafuna ddiguli eyeddaala erisingayo (First Class) mu by'enjigiriza okuva mu [[yunivasite y'e Kum]]<nowiki/>i. Alina ne satifikeeti mu mateeka [[ag'enzirukanya y'emirimu]] okuva mu ttendekero ly'amateeka li [[Law Development Centre|Law Development Center]] (LDC). Omwezi ogwokusatu 2021, wegwatuukira , yali asoma dipuloma eddirira ddiguli esooka [[munzirukanya y'emirimu gya gavumenti]] ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]] (UMI). <ref>{{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=13 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
Apolot yatandika emirimu gye ng’omusomesa wa siniya, olwo neyeegatta ku byobufuzi mu 2016 wansi w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ( NRM ) nga ssentebe wa LC eyookutaano (LC5) mu [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y'e Kumi]] .Teyakoma kukyakufuuka mukyala asoose okuba mu kifo ekyo ekifo kino mu ttundutundu lya teso, naye omu ku bakyala abasatu mu ggwanga lyonna okufuuka ba ssentebe ba LC eyokutaano (LC.5) mu Uganda. Mu kiseera kino ye mubaka wa paalamenti akiikirira abakyala eyalondebwa owa [[Kumi (disitulikit)|disitulikiti y’e Kumi]] mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref>{{Cite web |title=Full List: All 529 Members Of The 11th Parliament |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |access-date=13 March 2021 |website=Thecapitaltimes |language=en-US |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227071724/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=23 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=14 March 2021 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=19 January 2021 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=13 March 2021 |website=Daily Express Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |date=27 January 2021 |title=Court dismisses Kumi Woman MP vote recount application |url=https://www.independent.co.ug/court-dismisses-kumi-woman-mp-vote-recount-application/ |access-date=13 March 2021 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |title=Apolot Christine - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/apolot-christine-10446/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}
# {{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=13 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}
# {{Cite web |title=Full List: All 529 Members Of The 11th Parliament |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |access-date=13 March 2021 |website=Thecapitaltimes |language=en-US |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227071724/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Championing exemplary leadership has earned Apolot recognition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/championing-exemplary-leadership-has-earned-apolot-recognition-1814886 |access-date=23 March 2021 |website=Daily Monitor |language=en}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* {{Wikiquote inline}}
{{DEFAULTSORT:Apolot, Christine}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
b9fytbshqzajdbndwcxm5ktfi4uj13a
Annet Nyakecho
0
9648
69437
68827
2026-08-23T10:11:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69437
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Annet Nyakecho''' era gwe bamannyi nga '''Okwenye Annet Nyakecho,''' yazaalibwa nga 27 Ogwomunaana 1982. Munnayuganda, munnabyabufuzi, mukyala munnabizinensi,<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news/headlines/53652-meet-nyakecho-the-mp-who-has-served-two-constituencies.html |access-date=2024-04-02 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016223247/https://observer.ug/news/headlines/53652-meet-nyakecho-the-mp-who-has-served-two-constituencies.html |url-status=dead }}</ref> era Omubaka omukyala mu Paalamenti akiikirira Essaza lye Tororo ey'Obukiikakkono mu [[:en:Tororo_District|Disitulikiti ye Tororo]].<ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=180</ref><ref name=":2">https://nilepost.co.ug/2020/03/17/tumukunde-saga-mp-nyakecho-9-others-not-held-on-treason-charges-police/</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/nyakechoannet/ |access-date=2024-04-02 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016142348/https://www.mpscanug.com/profile/nyakechoannet/ |url-status=dead }}</ref> [[:en:Independent_politician|Munnabyabufuzi atalina kibiina]].<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref>https://www.ugandadecides.com/candidate.php?id=610</ref> Yawereza nga omubaka omukyala mu Paalamenti akiikirira Disitulikiti ye Otuke mu Paalamenti ey'omwenda. Mu Paalamenti ey'ekkumi, yawereza ng'omubaka wa Tororo ey'Obukiikakkono.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tororo-north-mp-nyakecho-cleared-1705648</ref> Esaawa eno ye mubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira Tororo mu Paalamenti ey kumineemu ey'e Uganda .<ref>{{Cite web |url=https://www.matookerepublic.com/2020/07/02/tororo-mp-annet-nyakecho-says-her-voters-will-miss-her-smile-dance-strokes-and-hairstyles-if-election-campaigns-are-held-scientifically/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-02 |archive-date=2024-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620161750/https://matookerepublic.com/2020/07/02/tororo-mp-annet-nyakecho-says-her-voters-will-miss-her-smile-dance-strokes-and-hairstyles-if-election-campaigns-are-held-scientifically/ |url-status=dead }}</ref>
Oluvannyuma lw'okutondebwawo kwa Disitulikiti ya Otuke mu 2009, kino kyamuwa akakisa nga mu 2011 y'oku kubaali beesimbyeewo ku kifo ky'omubaka omukyala, naye nga teyawangula.<ref name=":0" /> Oluvannyuma yeesimbawo n'awangula ekisanja kye ekyali kisooka mu Paalamenti eyo mwenda, ng'ali ku tikiti ya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], nga Omubaka wa Paalamenti eyali akiikirira abavubuka ng'awangudde abala musavan abaali bamwesimbyeko, wadde nga teyalina ntegeka yakwegata ku byabufuzi.<ref name=":0" />
== Eby'enjigiriza ==
Mu 1994, yamaliriza ebigezo bye ebya P7 ku Rock View School erisinganibwa e Tororo. Mu 1998, [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|yafuna satifikeeti ye eya S4]] okuva kusomero lya Nkono Memorial S.S. erisinganibwa e Kaliro.<ref name=":1" /> Mu 2000, syaweewa [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti ya S6]] okuva ku City High School nga lino lisinganibwa Kololo, ate oluvannyuma neyeegata ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]]<ref name=":0" /><ref name=":3" /> fgyeyatikirwa ne Diguli mu By'okulakulanya ebitundu mu 2008.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe mu by'emirimu ==
Yaweebwako omulimu gw'okukola nga omumyuka w'akola ku by'okunoonyereza ku kitebe kya kampuni ya massimu ekya MTN ekikulu mu 2000, yaliko ne ku pulojekiti y'okulakulanya 'eby'enddya n'ekikula ky'abaana mu Tororo okuva mu 2001 okutuuka mu 2002), ne ku African Centre for Institutional Development esinganibwa mu Kampala okuva mu 2002 okutuuka mu 2003.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe mu by'obufuzi ==
Yawerezaako mu Paalamenti ya Uganda nga omu kubaali ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by'ensonga z'ebweru w'eggwanga, okuva mu 2011 okutuuka mu 2013, yaliko ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by'embalirira wakati wa 2011 okutuuka mu 2013, yaliko ku kakiiko akadukanya eby'amateeka, n'ensonga za Paalamenti okuva mu 2013 okutuuka mu 2013, nga kw'oteeka n'okubeera ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku sayaansi ne tekinologiya, okuva mu 2015 okutuuka mu 2016.<ref name=":1" /> Yawerezaako nga Omubaka wa Paalamenti mu Paalamenti ya Uganda eyo mwenda, kumi ne kumineemu.<ref name=":1" />
Yawerezaako nga ssentebe w'akakiiko k'eby'empuliziganya, obubaka wamu ne tekinologiya, wabula oluvannyuma [[:en:Ruth_Nankabirwa|Ruth Nankabirwa]] eyali akwasisa amateeka namusuula okuva mu kifo kino n'amusikiza eyali Omubaka wa Dokolo y'omubukiika ddyo [[:en:Paul_Amoru|Paul Amoru]].<ref>https://www.independent.co.ug/nankabirwa-drops-mp-annet-nyakecho-from-ict-committee-leadership/</ref>
Annet Nyakecho ng'ali wamu ne baawe Levi Otim, mwanyina wamu n'abala abasinganibwa mu maka ga minisita eyaliko ow'eby'okwerinda, Lt. Gen. [[:en:Henry_Tumukunde|Henry Tumukunde]], baakwatibwa era nebatekebwa mu kkomera.<ref name=":2" /> Yeeyali omukwanaganya wa Lt. Gen. Henry Tumukunde mu ggwanga lyonna mu kakuyege w'okunoonya akalulu ka pulezidenti aka 2021.<ref>https://chimpreports.com/tumukunde-saga-mp-nyakecho-detained-at-jinja-road/</ref>
== Emirimu emiralala gy'ayongerako ==
Yakolako nga mu Paalalamenti ya Uganda nga omu kubaali kukakiiko akakola ku by'embaliriza y'abantu, wamu ne ku kakiiko akawereza abantu n'e gavumenti z'ebitundu.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe ==
Yafumbirwa Levi Otim.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Mukyala asinza Katonda era ng'akiririza mu ddiini ya bukulisitaayo.<ref name=":3" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka abali mu Paalamenti eye kumineemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka abali mu Paalamenti ya Uganda eye kumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka abali mu Paalamenti ya Uganda eyomwenda]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina kye by'obufuzi ekya National Resistance Movement]]
* [[:en:Independent_politician|Banabyabufuzi abatalina bibiina]]
* [[:en:Otuke_District|Disitulikiti ye Otuke]]
* [[:en:Tororo_District|Disitulikiti ye Tororo]]
* [[:en:Ruth_Nankabirwa|Ruth Nankabirwa]]
* [[:en:Paul_Amoru|Paul Amoru]]
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Ku mikutu gya yintaneeti egya Paalamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/annetnyakecho/ Hon Annet Nyakecho ku mukutu gwa Facebook]
* [https://twitter.com/nyakechoa?lang=en Nyakecho Annet ku mutu gwa Twitter]
* [https://ug.linkedin.com/in/hon-nyakecho-annet-b5885574 Hon. Nyakecho Annet ku mukutu gwa Linkedin]
* https://web.archive.org/web/20210514143305/https://theinsider.ug/index.php/2018/10/09/exclusive-mp-nyakecho-dumps-mp-lover-elopes-with-rdcs-son/
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
8hr5s0al4nbqfg4gq8r5c911nx10tjp
69708
69437
2026-08-23T11:12:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69708
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Annet Nyakecho''' era gwe bamannyi nga '''Okwenye Annet Nyakecho,''' yazaalibwa nga 27 Ogwomunaana 1982. Munnayuganda, munnabyabufuzi, mukyala munnabizinensi,<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news/headlines/53652-meet-nyakecho-the-mp-who-has-served-two-constituencies.html |access-date=2024-04-02 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016223247/https://observer.ug/news/headlines/53652-meet-nyakecho-the-mp-who-has-served-two-constituencies.html |url-status=dead }}</ref> era Omubaka omukyala mu Paalamenti akiikirira Essaza lye Tororo ey'Obukiikakkono mu [[:en:Tororo_District|Disitulikiti ye Tororo]].<ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=180</ref><ref name=":2">https://nilepost.co.ug/2020/03/17/tumukunde-saga-mp-nyakecho-9-others-not-held-on-treason-charges-police/</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/nyakechoannet/ |access-date=2024-04-02 |archive-date=2022-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016142348/https://www.mpscanug.com/profile/nyakechoannet/ |url-status=dead }}</ref> [[:en:Independent_politician|Munnabyabufuzi atalina kibiina]].<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref>https://www.ugandadecides.com/candidate.php?id=610</ref> Yawereza nga omubaka omukyala mu Paalamenti akiikirira Disitulikiti ye Otuke mu Paalamenti ey'omwenda. Mu Paalamenti ey'ekkumi, yawereza ng'omubaka wa Tororo ey'Obukiikakkono.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tororo-north-mp-nyakecho-cleared-1705648</ref> Esaawa eno ye mubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira Tororo mu Paalamenti ey kumineemu ey'e Uganda .<ref>{{Cite web |url=https://www.matookerepublic.com/2020/07/02/tororo-mp-annet-nyakecho-says-her-voters-will-miss-her-smile-dance-strokes-and-hairstyles-if-election-campaigns-are-held-scientifically/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-02 |archive-date=2024-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620161750/https://matookerepublic.com/2020/07/02/tororo-mp-annet-nyakecho-says-her-voters-will-miss-her-smile-dance-strokes-and-hairstyles-if-election-campaigns-are-held-scientifically/ |url-status=dead }}</ref>
Oluvannyuma lw'okutondebwawo kwa Disitulikiti ya Otuke mu 2009, kino kyamuwa akakisa nga mu 2011 y'oku kubaali beesimbyeewo ku kifo ky'omubaka omukyala, naye nga teyawangula.<ref name=":0" /> Oluvannyuma yeesimbawo n'awangula ekisanja kye ekyali kisooka mu Paalamenti eyo mwenda, ng'ali ku tikiti ya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], nga Omubaka wa Paalamenti eyali akiikirira abavubuka ng'awangudde abala musavan abaali bamwesimbyeko, wadde nga teyalina ntegeka yakwegata ku byabufuzi.<ref name=":0" />
== Eby'enjigiriza ==
Mu 1994, yamaliriza ebigezo bye ebya P7 ku Rock View School erisinganibwa e Tororo. Mu 1998, [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|yafuna satifikeeti ye eya S4]] okuva kusomero lya Nkono Memorial S.S. erisinganibwa e Kaliro.<ref name=":1" /> Mu 2000, syaweewa [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti ya S6]] okuva ku City High School nga lino lisinganibwa Kololo, ate oluvannyuma neyeegata ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]]<ref name=":0" /><ref name=":3" /> fgyeyatikirwa ne Diguli mu By'okulakulanya ebitundu mu 2008.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe mu by'emirimu ==
Yaweebwako omulimu gw'okukola nga omumyuka w'akola ku by'okunoonyereza ku kitebe kya kampuni ya massimu ekya MTN ekikulu mu 2000, yaliko ne ku pulojekiti y'okulakulanya 'eby'enddya n'ekikula ky'abaana mu Tororo okuva mu 2001 okutuuka mu 2002), ne ku African Centre for Institutional Development esinganibwa mu Kampala okuva mu 2002 okutuuka mu 2003.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe mu by'obufuzi ==
Yawerezaako mu Paalamenti ya Uganda nga omu kubaali ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by'ensonga z'ebweru w'eggwanga, okuva mu 2011 okutuuka mu 2013, yaliko ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by'embalirira wakati wa 2011 okutuuka mu 2013, yaliko ku kakiiko akadukanya eby'amateeka, n'ensonga za Paalamenti okuva mu 2013 okutuuka mu 2013, nga kw'oteeka n'okubeera ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku sayaansi ne tekinologiya, okuva mu 2015 okutuuka mu 2016.<ref name=":1" /> Yawerezaako nga Omubaka wa Paalamenti mu Paalamenti ya Uganda eyo mwenda, kumi ne kumineemu.<ref name=":1" />
Yawerezaako nga ssentebe w'akakiiko k'eby'empuliziganya, obubaka wamu ne tekinologiya, wabula oluvannyuma [[:en:Ruth_Nankabirwa|Ruth Nankabirwa]] eyali akwasisa amateeka namusuula okuva mu kifo kino n'amusikiza eyali Omubaka wa Dokolo y'omubukiika ddyo [[:en:Paul_Amoru|Paul Amoru]].<ref>https://www.independent.co.ug/nankabirwa-drops-mp-annet-nyakecho-from-ict-committee-leadership/</ref>
Annet Nyakecho ng'ali wamu ne baawe Levi Otim, mwanyina wamu n'abala abasinganibwa mu maka ga minisita eyaliko ow'eby'okwerinda, Lt. Gen. [[:en:Henry_Tumukunde|Henry Tumukunde]], baakwatibwa era nebatekebwa mu kkomera.<ref name=":2" /> Yeeyali omukwanaganya wa Lt. Gen. Henry Tumukunde mu ggwanga lyonna mu kakuyege w'okunoonya akalulu ka pulezidenti aka 2021.<ref>https://chimpreports.com/tumukunde-saga-mp-nyakecho-detained-at-jinja-road/</ref>
== Emirimu emiralala gy'ayongerako ==
Yakolako nga mu Paalalamenti ya Uganda nga omu kubaali kukakiiko akakola ku by'embaliriza y'abantu, wamu ne ku kakiiko akawereza abantu n'e gavumenti z'ebitundu.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe ==
Yafumbirwa Levi Otim.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Mukyala asinza Katonda era ng'akiririza mu ddiini ya bukulisitaayo.<ref name=":3" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka abali mu Paalamenti eye kumineemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka abali mu Paalamenti ya Uganda eye kumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka abali mu Paalamenti ya Uganda eyomwenda]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina kye by'obufuzi ekya National Resistance Movement]]
* [[:en:Independent_politician|Banabyabufuzi abatalina bibiina]]
* [[:en:Otuke_District|Disitulikiti ye Otuke]]
* [[:en:Tororo_District|Disitulikiti ye Tororo]]
* [[:en:Ruth_Nankabirwa|Ruth Nankabirwa]]
* [[:en:Paul_Amoru|Paul Amoru]]
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Ku mikutu gya yintaneeti egya Paalamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/annetnyakecho/ Hon Annet Nyakecho ku mukutu gwa Facebook]
* [https://twitter.com/nyakechoa?lang=en Nyakecho Annet ku mutu gwa Twitter]
* [https://ug.linkedin.com/in/hon-nyakecho-annet-b5885574 Hon. Nyakecho Annet ku mukutu gwa Linkedin]
* https://web.archive.org/web/20210514143305/https://theinsider.ug/index.php/2018/10/09/exclusive-mp-nyakecho-dumps-mp-lover-elopes-with-rdcs-son/
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
6nst3b0970llny4eby8oqur8sma23hs
Benna Namugwanya
0
9652
69440
68756
2026-08-23T10:12:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69440
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Benna Namugwanya Bugembe''' yali ayitibwa Benna Namugwanya. Yazaalibwa 21 Ogwomwenda 1967 [[:en:Uganda|Munnayuganda]] munnabyabufuzi . Yeeyali [[:en:State_minister_for_Kampala_Cit|Minisita omubeezi ow'ekibuga Kampala]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]] . Yalondebwa mu kifo ekyo nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni’s new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |access-date=11 June 2016 |format=PDF}}</ref> Yaweereza ng’[[:en:Mubende_District|Omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti ye Mubende]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]] (2016–2021).<ref name="Profile">{{Cite web |last=POUG |date=8 October 2017 |title=Parliament of Uganda: Members of the 10th Parliament: Namugwanya Bugembe Benny |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321102651/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |archive-date=21 March 2018 |access-date=8 October 2017 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POUG)}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Benna yazaalibwa nga 21 Ogwomwenda 1967, mu [[:en:Mubende_District|Disitulikiti ye Mubende]]. Yasomera ku [https://web.archive.org/web/20230319184302/http://www.stedwardsbukuumi.sc.ug/ Saint Edwards College], e Bukuumi, nga leero ye [[:en:Kakumiro_District|Disitulikiti y'e Kakumiro]] ku misomo gye egy'[[:en:O‑Level|omutendera gwa siniya ey'okuna]] (O-level). Yakyusa n’agenda ku [https://ihmrsistersggogonya.org/education/st-kizito-high-school-bethany/ Saint Kizito High School Bethany], e Ngugulo mu [[:en:Mityana_District|Disitulikiti ye Mityana]] gye yamalira' [[:en:A-level|siniya ey'omukaaga]] (A-level).<ref name="Profile"/> Mu 1989, yaweebwa ekifo ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]]. Yatikkirwa mu 1992 ne [[:en:Bachelor_of_Education|ddiguli esooka mu by'enjigiriza]] . Oluvannyuma mu 2006, yunivasite y'emu yamuwa [[:en:Master_of_Education|ddiguli eyokubiri mu byenjigiriza]]. Benna Namugwaya era alina [[:en:Human_resource_management|dipuloma mu kukulembera abakozi n'okubalabirira]] , gyeyafuna okuva mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2007 ne [[:en:Administrative_law|Satifikeeti mu mateeka ag'enzirukanya y'emirimu]], ey'amuweebwa ekitongole kya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] mu 2009.<ref name="Profile" />
== Emirimu gye ==
Omulimu gwe ogwasooka gwali gwa busomesa ku ssomero lya siniya erya Alliance High School nga yaweereza okutuusa mu 1995. Olwo yakyusa n’agenda ku Saint Augustine College e [[:en:Wakiso|Wakiso]], n’asomesa eyo okuva mu 1996 okutuuka mu 1998.<ref name="Profile"/>
Mu 1998, Benna Namugwanya yapangisibwa [[:en:Mubende_District|Disitulikiti y'e Mubende,]] ng’omulambuzi w’amasomero, nga y’aweereza mu kifo ekyo okumala emyaka mukaaga. Mu 2004, yakuzibwa okutuuka ku kifo ky’omuyambi w’akulira eby'enjigiriza mu Disitulikiti y’e Mubende, n’aweereza mu kifo ekyo okumala omwaka gumu. Mu 2005, yaddamu okukuzibwa okutuuka ku kifo kyakola ng’akulira eby'enjigiriza mu Disitulikiti, nga y’aweereza okumala emyaka ebiri mu kifo ekyo. Yafuuka akulira eby'enjigiriza mu Disitulikiti mu 2007, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2010.<ref name="Profile"/>
Mu 2011 yayingira eby'obufuzi bya Uganda eby'okulonda ng'avuganya ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Mubende, wansi wa tikiti y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] ekiri mu buyinza. Yawangula era n'addamu okulondebwa mu 2016.<ref name="Profile"/> Mu lukalala lwa kabineeti, olwafulumizibwa nga 6 Ogwomukaaga 2016, Namugwanya yalondebwa ku bwa Minisita omubeezi w'ensonga z'ekibuga Kampala, ng'amyuka [[:en:Beti_Kamya-Turwomwe|Beti Olive Namisango Kamya-Turomwe]], Minisita wa kabineti omujjuvu.<ref>http://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet</ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Kampala Capital City Authority|Ekitongole kya Kampala Capital City Authority]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist}}{{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni’s new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |accessdate=11 June 2016 |format=PDF |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}
# {{cite web |author=POUG |date=8 October 2017 |title=Parliament of Uganda: Members of the 10th Parliament: Namugwanya Bugembe Benny |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321102651/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |archive-date=21 March 2018 |accessdate=8 October 2017 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POUG) |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Presidential Press Unit |date=6 June 2016 |title=President announces new Cabinet |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |accessdate=8 October 2017 |publisher=State House Uganda |location=Entebbe}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi abakyala]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
o8qxpcpn7o3ommb7mujpcrh2w2dji5j
Judith Alyek
0
9658
69582
61452
2026-08-23T10:31:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69582
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alyek Judith.jpg|thumb|Judith Alyek]]
'''Judith Alyek''' (yazaalibwa 8 Ogw'ekkumi 1971) munnabyabufuzi [[Yuganda|mu Uganda]] era nga ye mubaka omukyala mu [[Kole (disitulikit)|disitulikiti y'e Kole]] mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi. Ono mmemba w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] kye yavuganya ku tikiti ye mu kulonda kwa bonna okwa 2016. Era akola nga ssentebe ku kakiiko akakola ku siriimu n’endwadde ezikwatagana nabyo.
Mu palamenti ey’ekkumi n’emu aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku mikisa egy’enkanankana.
== Gyenvudde n'Okusoma ==
Judith Alyek yasomera mu pulayimale ku ssomero lya Atan Primary School mu [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kole]] . Wakati wa 1987 ne 1990, yasomera mu St. Catherine SS e Lira okusoma O Levels era n’afuna UACE okuva mu Dr. Obote College, Boroboro mu 1993.
== Emirimu ==
Ebyafaayo by’emirimu gya Alyek mu bujjuvu biibino:
* 2016 okutuuka kati : Omukiise w'abakyala mu Disitulikiti, [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kole]]
* 2011–2015 : Omuwabuzi ku by’ekikugu, ebyobulamu bya bamaama n’abaana, siriimu n’endya, [https://www.avsi.org/en/ AVSI Foundation]
* 2007–2010 : Omusomesa w'ebyobulamu omukulu, gavumenti y'ebitundu [[Dokolo (disitulikit)|mu Disitulikiti y'e Dokolo]]
* 2000–2006 : Omulambuzi w'ebyobulamu, gavumenti y'ebitundu [[Lira (disitulikit)|mu Disitulikiti y'e Lira]]
== Obwammemba ==
Akolera ku mulimu guno ogwongezeddwaako ogwa Palamenti ya Uganda:
* Ssentebe – Akakiiko akakola ku [[:en:HIV/AIDS|siriimu]] n’endwadde ezikwatagana nabyo
* Memba – Akakiiko k’ebyobusuubuzi
* Memba – Akakiiko k’ebyobulamu
* Memba – Ekibiina ekigatta abakyala mu palamenti ya Uganda (UWOPA) [https://web.archive.org/web/20240417171419/http://uwopa.or.ug/]
* Memba – Board y’akakiiko ka Uganda Aids Commission
* Omuyambi – WEEREZA Uganda [https://web.archive.org/web/20230319200213/https://serve.ug/about.php]
* Memba – Ekibiina ky’ensi yonna ekitumbula ebyobulamu n’ebyenjigiriza [https://web.archive.org/web/20230321201553/https://www.iuhpe.org/index.php/en/ (IUHPE)]
== Okulwanirira eddembe ly’obuntu ==
Nga ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku [[:en:HIV/AIDS|siriimu]] n’endwadde ezikwatagana nabyo, asabye abasajja okukeberebwa akawuka ka siriimu mu ngeri ey’ekiragiro. Ono era asaba abakulembeze b’ebitundu okubeera abasaale nga balaga [[:en:HIV_status|embeera yaabwe ey’akawuka ka siriimu]] ng’ekyokulabirako eri abantu be bakulembera.
Mu July wa 2017, yaleeta ekiteeso ky’okussa mu nkola enkola n’amateeka gonna agakwata ku baana. Yasabye wateekebwewo ekitongole ekigenda okwanguyiza okulondoola n’okussa mu nkola eddembe ly’abaana
Oluvannyuma lw'okufa kwa Dickens Okello mu 2018, yasaba bammemba ba palamenti okuva mu kitundu ky'e Lango okwetegereza n'okuteesa ku bikolwa ebirina okukolebwa ku "Abayindi abavunaanibwa okutyoboola eddembe ly'abantu b'e Lango."
== Obufumbo ==
Mu 2017, Alyek yeewozaako nti yali mufumbo eri Richard Odongo era n’awakanya ebyali byogerwa omumyuka w’omukulu w’ekika ky’ekika kye Inomo nti Ambrose Eger mu kiseera ekyo eyali omugenzi yali bba.
== Laba ne ==
* [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kole]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/699420380098805/posts/kole-district-woman-mp-judith-alyek-has-been-involved-in-a-road-accident-she-has/3028098000564353/ https://www.facebook.com/699420380098805/posts/omukyala-mu disitulikiti-kole-mp-judith-alyek-abadde-mu-akabenje-aka-ku-kkubo/3028098000564353/]
* [https://ug.linkedin.com/in/alyek-judith-56a5651a https://ug.linkedin.com/mu/alyek-judith-56a5651a]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
qawebafop0bw3k6iqwvnj3yjdg85i76
Safia Juuko Nalule
0
9660
69404
68646
2026-08-23T09:59:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69404
wikitext
text/x-wiki
'''Safia Juuko Nalule''' (yazaalibwa Omwezi ogwokusatu 1966 <ref name=":0">{{Cite web |title=Nalule Juuko Safia |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=316 |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}</ref> ) munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'abaliko obulemu, munnabyabufuzi era omubaka wa palamenti era eyaweerezaako nga omukyala omulonde akikiikirira abantu abaliko obulemu, mu [[ttundutundu lyomumassekkati]] ga [[Uganda]] mu palamenti ya Uganda ey'ekkumi. <ref name=":1" /> Mu Mwezi ogwokuna 2021, yalondebwa okuba Ssentebe w’akakiiko ka Uganda akalwanirira obwenkanya (Equal Opportunities Commission-EOC). <ref>{{Cite web |date=2021-04-16 |title=Sylvia Ntambi dropped as Museveni names Safia Nalule as new EOC Boss |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/16/sylvia-ntambi-dropped-as-museveni-names-safia-nalule-as-new-eoc-boss/ |access-date=2022-02-25 |website=Daily Express News |language=en-GB}}</ref> Mu byobufuzi , yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] <ref>{{Cite web |last=National Resistance Movement |date=1 January 2017 |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004122100/http://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=4 October 2015 |access-date=17 April 2020 |website=National Resistance Movement}}</ref> nga wansi tikiti yaakyo kweyavuganyiza mu [[kulonda kwa bonna okwa 2016]] . <ref name=":1">{{Cite web |last=Electoral Commission |date=13 April 2016 |title=General Parliamentary Elections 2016 Gazette List |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Electoral Commission of Uganda}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Okusinziira ku mukutu ogw'omutimbagano ogw'akakiiko akalwanirira obwenkanya , Nalule yazaalibwa Mawokota mu disitulikiti y’e Mpigi eri omugenzi Mwami Lule Moses ne Mukyala Nanyonga Jane Lule <ref>{{Cite web |title=MESSAGE FROM THE CHAIRPERSON {{!}} EOC -UGANDA |url=https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |archive-date=19 March 2022 |access-date=2022-02-25 |website=THE EQUAL OPPORTUNITIES COMMISSION - EOC |language=en-US}}</ref>
Nalule yafuna ddiguli esooka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1990 era olwamala awo n’afuna satifikeeti mu kutendeka enzirukanya ya bbizinensi okuva mu mu kitongole kyensi yonna ekivunaanyizibwa ku bakozi / Ekitongole ekigatta abakozesa abakozi mu 1991. Mu 1996, yafuna satifikeeti bbiri – Satifikeeti mu bukulembeze bw’abakyala okuva mu ttendekero lya [[ESAMI]] (Eastern and Southern African Management Institute) ne satifikeeti mu by’obukulembeze n’enkozesa y'ensimbi entonotono okuva mu Mobility International USA (MIUSA). Ekyo yakigobereza [[dipulooma mu mateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]] mu 2006 n’oluvannyuma n’afuna Ddiguli eyokubiri mu ddembe ly’obuntu okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 2016. <ref name=":0"/>
== Emirimu gye ==
Nalule yali mubaka wa Palamenti okuva 2006, nga yatuula mu paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda . Mu mwaka 2020, yalondebwa ku bwa kaminsona ku kakiiko ka Paalamenti. <ref>{{Cite web |date=27 February 2018 |title=Parliamentary Commission |url=https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-commission |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> <ref>{{Cite web |date= |title=Parliament Gets Two New Backbench Commissioners |url=http://ugandaradionetwork.com/story/parliament-gets-back-bench-commissioners |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Radio Network}}</ref>
Ekyo nga tekinnabaawo , wakati wa 2005 ne 2006, yaweerezaako nga Kaminsona n'akakiiko akeekennenya Ssemateeka wansi wa [[minisitule y'obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka]] . N'era yaliko Kansala n'ekitongole ekyali kitwala Kampala ebiseera ebyo ki (Kampala City Council) wakati wa 1997 ne 2006. Okuva mu 1996 okutuuka mu 2005, yakola nga omukulembeze owokuntikko ow'ekitongole kya [[Disabled Women Network and Resource Organisation in Uganda]] (DWNRO).
Aweereza nga [[mmemba ku lukiiko olufuzi]] olw'[[ekitongole ekigatta ebibiina by'abaliko obulemu ekya Uganda]] (NUDIPU) okuva mu 2015 n’okutuusa leero, ne mu kibiina ky'abakyala ekya [[Omukutu gw'abakyala mu Uganda|Uganda Women’s Network]] (UWONET) wakati wa 1990 ne 1997.
Mu 2017,yeeyali ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu. <ref>{{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}</ref> Ng’omubaka omukyala mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi, yali mmemba w’ekibiina [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|ekigatta ababaka ba Paalamenti abakyala ekya Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) <ref>{{Cite web |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}</ref> nga kw’otadde n’okuba omumyuka wa ssentebe ku kakiiko akalonda abantu ab'okuwa emirimu. Yateekebwa ku lukalala nga mmemba w’akakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z'[[amawanga ag'obuvanjuba bwa Afirika]] . <ref name=":0"/>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Nalule Juuko Safia |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=316 |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}
# {{Cite web |last=Electoral Commission |date=13 April 2016 |title=General Parliamentary Elections 2016 Gazette List |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Electoral Commission of Uganda}}
# {{Cite web |date=2021-04-16 |title=Sylvia Ntambi dropped as Museveni names Safia Nalule as new EOC Boss |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/16/sylvia-ntambi-dropped-as-museveni-names-safia-nalule-as-new-eoc-boss/ |access-date=2022-02-25 |website=Daily Express News |language=en-GB}}
# {{Cite web |last=National Resistance Movement |date=1 January 2017 |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004122100/http://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=4 October 2015 |access-date=17 April 2020 |website=National Resistance Movement}}
# {{Cite web |title=MESSAGE FROM THE CHAIRPERSON {{!}} EOC -UGANDA |url=https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |archive-date=19 March 2022 |access-date=2022-02-25 |website=THE EQUAL OPPORTUNITIES COMMISSION - EOC |language=en-US}}
# {{Cite web |date=27 February 2018 |title=Parliamentary Commission |url=https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-commission |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}
# {{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}
# {{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}
# {{Cite web |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ Akakiiko ka Uganda Equal Opportunities Commission] Archived
{{DEFAULTSORT:Nalule, Safia Juuko}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
h718qtz144figzqzvsojncqcjfpv6pg
69501
69404
2026-08-23T10:15:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69501
wikitext
text/x-wiki
'''Safia Juuko Nalule''' (yazaalibwa Omwezi ogwokusatu 1966 <ref name=":0">{{Cite web |title=Nalule Juuko Safia |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=316 |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}</ref> ) munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'abaliko obulemu, munnabyabufuzi era omubaka wa palamenti era eyaweerezaako nga omukyala omulonde akikiikirira abantu abaliko obulemu, mu [[ttundutundu lyomumassekkati]] ga [[Uganda]] mu palamenti ya Uganda ey'ekkumi. <ref name=":1" /> Mu Mwezi ogwokuna 2021, yalondebwa okuba Ssentebe w’akakiiko ka Uganda akalwanirira obwenkanya (Equal Opportunities Commission-EOC). <ref>{{Cite web |date=2021-04-16 |title=Sylvia Ntambi dropped as Museveni names Safia Nalule as new EOC Boss |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/16/sylvia-ntambi-dropped-as-museveni-names-safia-nalule-as-new-eoc-boss/ |access-date=2022-02-25 |website=Daily Express News |language=en-GB}}</ref> Mu byobufuzi , yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] <ref>{{Cite web |last=National Resistance Movement |date=1 January 2017 |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004122100/http://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=4 October 2015 |access-date=17 April 2020 |website=National Resistance Movement}}</ref> nga wansi tikiti yaakyo kweyavuganyiza mu [[kulonda kwa bonna okwa 2016]] . <ref name=":1">{{Cite web |last=Electoral Commission |date=13 April 2016 |title=General Parliamentary Elections 2016 Gazette List |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Electoral Commission of Uganda}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Okusinziira ku mukutu ogw'omutimbagano ogw'akakiiko akalwanirira obwenkanya , Nalule yazaalibwa Mawokota mu disitulikiti y’e Mpigi eri omugenzi Mwami Lule Moses ne Mukyala Nanyonga Jane Lule <ref>{{Cite web |title=MESSAGE FROM THE CHAIRPERSON {{!}} EOC -UGANDA |url=https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |archive-date=19 March 2022 |access-date=2022-02-25 |website=THE EQUAL OPPORTUNITIES COMMISSION - EOC |language=en-US}}</ref>
Nalule yafuna ddiguli esooka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1990 era olwamala awo n’afuna satifikeeti mu kutendeka enzirukanya ya bbizinensi okuva mu mu kitongole kyensi yonna ekivunaanyizibwa ku bakozi / Ekitongole ekigatta abakozesa abakozi mu 1991. Mu 1996, yafuna satifikeeti bbiri – Satifikeeti mu bukulembeze bw’abakyala okuva mu ttendekero lya [[ESAMI]] (Eastern and Southern African Management Institute) ne satifikeeti mu by’obukulembeze n’enkozesa y'ensimbi entonotono okuva mu Mobility International USA (MIUSA). Ekyo yakigobereza [[dipulooma mu mateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]] mu 2006 n’oluvannyuma n’afuna Ddiguli eyokubiri mu ddembe ly’obuntu okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 2016. <ref name=":0"/>
== Emirimu gye ==
Nalule yali mubaka wa Palamenti okuva 2006, nga yatuula mu paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda . Mu mwaka 2020, yalondebwa ku bwa kaminsona ku kakiiko ka Paalamenti. <ref>{{Cite web |date=27 February 2018 |title=Parliamentary Commission |url=https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-commission |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> <ref>{{Cite web |date= |title=Parliament Gets Two New Backbench Commissioners |url=http://ugandaradionetwork.com/story/parliament-gets-back-bench-commissioners |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Radio Network}}</ref>
Ekyo nga tekinnabaawo , wakati wa 2005 ne 2006, yaweerezaako nga Kaminsona n'akakiiko akeekennenya Ssemateeka wansi wa [[minisitule y'obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka]] . N'era yaliko Kansala n'ekitongole ekyali kitwala Kampala ebiseera ebyo ki (Kampala City Council) wakati wa 1997 ne 2006. Okuva mu 1996 okutuuka mu 2005, yakola nga omukulembeze owokuntikko ow'ekitongole kya [[Disabled Women Network and Resource Organisation in Uganda]] (DWNRO).
Aweereza nga [[mmemba ku lukiiko olufuzi]] olw'[[ekitongole ekigatta ebibiina by'abaliko obulemu ekya Uganda]] (NUDIPU) okuva mu 2015 n’okutuusa leero, ne mu kibiina ky'abakyala ekya [[Omukutu gw'abakyala mu Uganda|Uganda Women’s Network]] (UWONET) wakati wa 1990 ne 1997.
Mu 2017,yeeyali ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu. <ref>{{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}</ref> Ng’omubaka omukyala mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi, yali mmemba w’ekibiina [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|ekigatta ababaka ba Paalamenti abakyala ekya Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) <ref>{{Cite web |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}</ref> nga kw’otadde n’okuba omumyuka wa ssentebe ku kakiiko akalonda abantu ab'okuwa emirimu. Yateekebwa ku lukalala nga mmemba w’akakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z'[[amawanga ag'obuvanjuba bwa Afirika]] . <ref name=":0"/>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Nalule Juuko Safia |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=316 |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}
# {{Cite web |last=Electoral Commission |date=13 April 2016 |title=General Parliamentary Elections 2016 Gazette List |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Electoral Commission of Uganda}}
# {{Cite web |date=2021-04-16 |title=Sylvia Ntambi dropped as Museveni names Safia Nalule as new EOC Boss |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/16/sylvia-ntambi-dropped-as-museveni-names-safia-nalule-as-new-eoc-boss/ |access-date=2022-02-25 |website=Daily Express News |language=en-GB}}
# {{Cite web |last=National Resistance Movement |date=1 January 2017 |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004122100/http://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=4 October 2015 |access-date=17 April 2020 |website=National Resistance Movement}}
# {{Cite web |title=MESSAGE FROM THE CHAIRPERSON {{!}} EOC -UGANDA |url=https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |archive-date=19 March 2022 |access-date=2022-02-25 |website=THE EQUAL OPPORTUNITIES COMMISSION - EOC |language=en-US}}
# {{Cite web |date=27 February 2018 |title=Parliamentary Commission |url=https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-commission |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}
# {{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}
# {{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}
# {{Cite web |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ Akakiiko ka Uganda Equal Opportunities Commission] Archived
{{DEFAULTSORT:Nalule, Safia Juuko}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
gzs0vm6gzno6sa9cr56reqmtoygtgnt
69625
69501
2026-08-23T10:32:50Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69625
wikitext
text/x-wiki
'''Safia Juuko Nalule''' (yazaalibwa Omwezi ogwokusatu 1966 <ref name=":0">{{Cite web |title=Nalule Juuko Safia |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=316 |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}</ref> ) munnayuganda omulwanirizi w'eddembe ly'abaliko obulemu, munnabyabufuzi era omubaka wa palamenti era eyaweerezaako nga omukyala omulonde akikiikirira abantu abaliko obulemu, mu [[ttundutundu lyomumassekkati]] ga [[Uganda]] mu palamenti ya Uganda ey'ekkumi. <ref name=":1" /> Mu Mwezi ogwokuna 2021, yalondebwa okuba Ssentebe w’akakiiko ka Uganda akalwanirira obwenkanya (Equal Opportunities Commission-EOC). <ref>{{Cite web |date=2021-04-16 |title=Sylvia Ntambi dropped as Museveni names Safia Nalule as new EOC Boss |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/16/sylvia-ntambi-dropped-as-museveni-names-safia-nalule-as-new-eoc-boss/ |access-date=2022-02-25 |website=Daily Express News |language=en-GB}}</ref> Mu byobufuzi , yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] <ref>{{Cite web |last=National Resistance Movement |date=1 January 2017 |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004122100/http://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=4 October 2015 |access-date=17 April 2020 |website=National Resistance Movement}}</ref> nga wansi tikiti yaakyo kweyavuganyiza mu [[kulonda kwa bonna okwa 2016]] . <ref name=":1">{{Cite web |last=Electoral Commission |date=13 April 2016 |title=General Parliamentary Elections 2016 Gazette List |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Electoral Commission of Uganda}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Okusinziira ku mukutu ogw'omutimbagano ogw'akakiiko akalwanirira obwenkanya , Nalule yazaalibwa Mawokota mu disitulikiti y’e Mpigi eri omugenzi Mwami Lule Moses ne Mukyala Nanyonga Jane Lule <ref>{{Cite web |title=MESSAGE FROM THE CHAIRPERSON {{!}} EOC -UGANDA |url=https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |archive-date=19 March 2022 |access-date=2022-02-25 |website=THE EQUAL OPPORTUNITIES COMMISSION - EOC |language=en-US}}</ref>
Nalule yafuna ddiguli esooka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1990 era olwamala awo n’afuna satifikeeti mu kutendeka enzirukanya ya bbizinensi okuva mu mu kitongole kyensi yonna ekivunaanyizibwa ku bakozi / Ekitongole ekigatta abakozesa abakozi mu 1991. Mu 1996, yafuna satifikeeti bbiri – Satifikeeti mu bukulembeze bw’abakyala okuva mu ttendekero lya [[ESAMI]] (Eastern and Southern African Management Institute) ne satifikeeti mu by’obukulembeze n’enkozesa y'ensimbi entonotono okuva mu Mobility International USA (MIUSA). Ekyo yakigobereza [[dipulooma mu mateeka]] okuva mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]] mu 2006 n’oluvannyuma n’afuna Ddiguli eyokubiri mu ddembe ly’obuntu okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 2016. <ref name=":0"/>
== Emirimu gye ==
Nalule yali mubaka wa Palamenti okuva 2006, nga yatuula mu paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda . Mu mwaka 2020, yalondebwa ku bwa kaminsona ku kakiiko ka Paalamenti. <ref>{{Cite web |date=27 February 2018 |title=Parliamentary Commission |url=https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-commission |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> <ref>{{Cite web |date= |title=Parliament Gets Two New Backbench Commissioners |url=http://ugandaradionetwork.com/story/parliament-gets-back-bench-commissioners |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Radio Network}}</ref>
Ekyo nga tekinnabaawo , wakati wa 2005 ne 2006, yaweerezaako nga Kaminsona n'akakiiko akeekennenya Ssemateeka wansi wa [[minisitule y'obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka]] . N'era yaliko Kansala n'ekitongole ekyali kitwala Kampala ebiseera ebyo ki (Kampala City Council) wakati wa 1997 ne 2006. Okuva mu 1996 okutuuka mu 2005, yakola nga omukulembeze owokuntikko ow'ekitongole kya [[Disabled Women Network and Resource Organisation in Uganda]] (DWNRO).
Aweereza nga [[mmemba ku lukiiko olufuzi]] olw'[[ekitongole ekigatta ebibiina by'abaliko obulemu ekya Uganda]] (NUDIPU) okuva mu 2015 n’okutuusa leero, ne mu kibiina ky'abakyala ekya [[Omukutu gw'abakyala mu Uganda|Uganda Women’s Network]] (UWONET) wakati wa 1990 ne 1997.
Mu 2017,yeeyali ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu. <ref>{{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}</ref> Ng’omubaka omukyala mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi, yali mmemba w’ekibiina [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|ekigatta ababaka ba Paalamenti abakyala ekya Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) <ref>{{Cite web |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}</ref> nga kw’otadde n’okuba omumyuka wa ssentebe ku kakiiko akalonda abantu ab'okuwa emirimu. Yateekebwa ku lukalala nga mmemba w’akakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z'[[amawanga ag'obuvanjuba bwa Afirika]] . <ref name=":0"/>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Nalule Juuko Safia |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=316 |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of Uganda}}
# {{Cite web |last=Electoral Commission |date=13 April 2016 |title=General Parliamentary Elections 2016 Gazette List |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Electoral Commission of Uganda}}
# {{Cite web |date=2021-04-16 |title=Sylvia Ntambi dropped as Museveni names Safia Nalule as new EOC Boss |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/16/sylvia-ntambi-dropped-as-museveni-names-safia-nalule-as-new-eoc-boss/ |access-date=2022-02-25 |website=Daily Express News |language=en-GB}}
# {{Cite web |last=National Resistance Movement |date=1 January 2017 |title=NRM Parliamentary Caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004122100/http://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=4 October 2015 |access-date=17 April 2020 |website=National Resistance Movement}}
# {{Cite web |title=MESSAGE FROM THE CHAIRPERSON {{!}} EOC -UGANDA |url=https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ |archive-date=19 March 2022 |access-date=2022-02-25 |website=THE EQUAL OPPORTUNITIES COMMISSION - EOC |language=en-US}}
# {{Cite web |date=27 February 2018 |title=Parliamentary Commission |url=https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-commission |archive-url= |archive-date= |access-date=17 April 2020 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}
# {{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}
# {{Cite web |date=10 May 2017 |title=The Human Rights Committee of Parliament meets the Equal Opportunities Commission (EOC) over recommendations made in the 18th Report of the Uganda Human Rights Commission (UHRC) |url=http://www.eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228222150/http://eoc.go.ug/media-updates/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc |archive-date=28 February 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Equal Opportunities Commission}}
# {{Cite web |date= |title=Members of UWOPA of 10th Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=17 April 2020 |website=Uganda Women Parliament Association}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20220319185552/https://eoc.go.ug/about-us/message-from-executive-director/ Akakiiko ka Uganda Equal Opportunities Commission] Archived
{{DEFAULTSORT:Nalule, Safia Juuko}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
ta7n3k37bcn4h074qi6tif4oknepnq6
Sarah Mateke Nyirabashitsi
0
9668
69602
68435
2026-08-23T10:31:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69602
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nyirabashitsi Sarah Mateke.jpg|thumb|Nyirabashitsi Sarah Mateke]]
'''Sarah Mateke Nyirabashitsi''' (yazaalibwa 15 Ogw'omusanvu 1974 era yafa nga September 7, 2024) [[:en:Uganda|munayuganda munabyabufuzi]] era [[:en:Educationist|munaby'anjigiriza]] [[Yuganda|mu Uganda]] nga ye mukyala akiikirira [[Kisoro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kisoro]], <ref name=":1" /> era Minisita omubeezi ow'ekikula ky'abantu, abakozi n'enkulaakulana eyalondebwa mu 2021 Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] mu... Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu.
== Obulamu bwe obwasooka n’okusoma ==
Sarah Mateke Nyirabashitsi yazaalibwa mu ggombolola ye Chahi, Disitulikiti y’e Kisoro mu bitundu by’e [[:en:Kigezi_sub-region|Kigezi]] eri [[:en:Philemon_Mateke|Philemon Mateke]] ne Joy Rwanfizi Mateka. Ono mwana wakusatu ku baana mukaaga mu maka gaabwe. Kitaawe yali munnabyabufuzi, yaliko Minisita omubeezi ow’ensonga z’ebitundu ate nnyina yali musomesa mukugu.
Nyirabashitsi yasomera mu Seseme Integrate School oluvannyuma ku [[:en:Maryhill_High_School|Maryhill High School]] okusoma siniya. Yeegatta [[Bugema University|ku yunivasite y’e Bugema]] n’afuna [[:en:Bachelor_of_Business_Administration|diguli y'okudukanya bizinensi]] . Era alina [[:en:Master's_degree|diguli ey'okubiri]] mu by’obulamu okuva mu Yunivasite y’emu ne [[:en:Postgraduate_diploma|diguli ey'okubiri]] mu by’okuddukanya emirimu n’okuddukanya emirimu okuva mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]] .
== Emirimu ==
Nyirabashitsi yayingira emirimu gya famire ye omuli okukola embaawo n'okutambuza. Ono ye mutandisi wa Nyirabashitsi Foundation gy’awagira abaana okwegatta ku masomero ga siniya ag’ekisulo okuva ku siniya emu okutuuka ku siniya ey’okubiri. Ye ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa Metropolitan International University, Makerere Metropolitan Management Institute, Kampala.
Nyirabashitsi yeegatta ku bakozi ba gavumenti ng'akulira emirimu mu [[Kisoro]] town council. Mu 2021, yavuganya ku kifo ky’omukyala omubaka wa palamenti mu [[Kisoro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kisoro]] era n’awangula [[:en:Rose_Kabagyeni|Rose Kabagyeni]] eyaliko mu ntebe . Nyirabashitsi yalondeddwa okubeera Minisita omubeezi ow’ekikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana (abaana n’abavubuka) ng’adda mu bigere bya [[Florence Nakiwala Kiyingi]] . Yeegattira mu kibiina [[National Resistance Movement|kya National Resistance Movement]] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20220815005337/https://kualalumpur.mofa.go.ug/data-qmenu-5-Cabinet-Members.html BA MEMBERS ABA KABINETI NE MINISITA BW'EGGWANGA ELYA UGANDA]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
1nhfwwz5208g271umilk22vregb97im
Egunyu Janepher Nantume
0
9686
69495
68061
2026-08-23T10:15:28Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69495
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Engunyu Janepher Nantume''' (yazaalibwa nga 1 Ogwekkuminebiri 1978) Munnanyuganda era munnabyabufuzi, omubazi w'amateeka akwasaganya abantu abayita mu kusoomozebwa okwenjawulo. Akkikirira abantu b'Essaza ly'omubizinga bye Buvuma (Disitulikiti y'e Buvuma) mu Paalamenti ya Uganda.<ref name=":0">"[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=54 Parliament of Uganda members of the 10th parliament]". ''Parliament.go.ug''. Retrieved 17 April 2020.</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] (NRM),<ref>"[https://web.archive.org/web/20200406122850/https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus NRM members of parliament elect 2016–2021]". ''nrm.ug''. Archived from [https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus the original] on 6 April 2020. Retrieved 17 April 2020.</ref> ekibiina ekiri mu bukulembeze bwa [[Yuganda|Uganda]] wansi wa sentebe [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] Pulezidenti wa republic of Uganda.<ref>{{Cite news|url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/NRM-to-endorse-yoweri-museveni-for-another-term/4552908-5431318-l5hclwz/index.html|title=NRM to endorse museveni for another term|date=2 January 2020|work=The east african|access-date=17 April 2020}}</ref>
== Ebikwata ku misomo gye ==
Engunyu yatandika emisomo gye egya Pulayimale ku Natteta primary school gye yatuulira ebigezo bye eby'akamalirizo ebya primary leaving examinations (PLE) mu 1990. Oluvanyuma yakkirizibwa mu St Pontiano, Kangulumira mu misomo gy egya O'levo ng'eno gye yatuulira ebigezo bye ebyakamaliriza ebya Uganda Certificate of Education (UCE) mu 1995. Oluvanyuma yagenda ku St. Mathias Kalemba senior secondary school mu misomo gye egy'okumutendera gwa A'levo era natuulia ebigezo bye ebya Uganda Advanced Certificate of Education (UACE) mu 1998. Oluvanyuma yeyongerayo mu Yunivasit ya kyambogo University gyeyafunira Dipuloma mu busomesa eya diploma in education mu 2000, n'oluvanyuma n'eyegatta ku Busoga University ng'eno gyeyafunira Diguli ye esooka mu kukwasaganya abantu eya bachelor's degree in social works and social administration (B.SWASA) mu 2011. Mu kaseera kano asoma Diguli ye ey'okubiri eya master's degree in public administration okuva mu Islamic University in Uganda (IUIU)<ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Egunyu yaweerezaako ng'omumyuka wa sentebe w'olukiiko olukulembera Disitulikiti y'e Buvuma mu 2011.<ref name=":0" />
Yaliko omusomesa wa sekendule ku Jinja secondary school ne Iganga progressive king of kings okuva mu 2000 okutuusa 2004.<ref name=":0" />
Yaweerezaako ng'omumyuka w'akakiiko k'ebyobutonde mu kitongole ky'ebyobulimi eya agriculture, animal industry and fisheries okuva mu 2011 okutuusa mu 2013.<ref>{{Cite web|title=Women mp decry gender insensitivity in parliament |url=https://www.peacewomen.org/content/uganda-uganda-government-news-women-mp-decry-gender-insensitivity-parliament |access-date=17 April 2020 |date=2 June 2011|website=Peace women.org}}</ref>
Egunyu aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda okuva mu 2011 okutuusa kaakano.<ref>{{Cite web|url=https://www.parliament.go.ug/find-an-mp|title=Find an mp|website=Parliament.go.ug|access-date=17 April 2020}}</ref><ref name=":0" /> Mu Paalamenti, aweereza ku kakiiko k'ebyenjigiriza n'ebyemizannyo, era yaweerezaako nga sentebe w'akakiiko akalwanirizi k'eddembe ly'obuntu.
Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, yaddamu okuvuganya ku kifo ky'omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Buvuma mu Paalamenti ya Uganda ku bwannamunigina n'awangulwa [[Susan Mugabi Nakaziba|Suzan Mugabi Nakaziba]] owa [[National Unity Platform|National Unit Platform]].<ref>{{Cite web |title=Nantume Janepher Egunyu - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/nantume-janepher-egunyu-10224/ |access-date=2025-08-26 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Mmemba mu kabondo k'ababaka ba Paalamenti ab'ekibiina kya National Resistance Movement (NRM)<ref>{{Cite web |title=NRM parliamentary caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406122850/https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=6 April 2020 |access-date=17 April 2020 |website=NRM.ug}}</ref> akasunsulamu aba n'esimbawo mu ofiisi ez'enjawulo<ref>{{Cite web |title=Buganda parliamentary caucus |url=https://www.buganda.or.ug/index.php/kingdom-structure/buganda-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201063330/http://www.buganda.or.ug/index.php/kingdom-structure/buganda-caucus |archive-date=1 February 2020 |access-date=17 April 2020 |website=Buganda.or.ug}}</ref> ne ku kakiiko ka Buganda akasunsulamu aba n'esimbawo mu Ofiisi ez'enjawulo.<ref name=":0" />
Mmemba omujjuvu mu bitongole eby'amaanyi omuli; the Uganda National Teachers Union (UNATU) ne [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|Uganda Red Cross Society]]
== Ebirala ebimwogerwako ==
Abakuumi ba Egunyu basindirira amasasi sentebe w'ekibiina kya National Resistance Movement ow'ekyalo kya kiziba, Ggombolola y'e Bugaya ku bigambibwa nti yali agezaako okulemesa Egunyu okwogerako eri abatuuze b'ekyalo.<ref>{{Cite news|last=Derrick Kisa|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Buvuma-Woman-MP-bodyguard-accused-shooting-NRM-chairman-/688334-5132446-mxajv0z/index.html|title=Buvuma woman mp bodyguard accused of shooting, killing NRM village Chairman|date=2 May 2019|work=Daily monitor|access-date=17 April 2020}}</ref>
Nga sentebe w'akakiiko ak'alwanirizi k'eddembe ly'obuntu, Egunyu awanjagidde okulwanirira eddembe ly'obuntu nga mwemuli okunoonyereza ku [[:en:Torture|kutulugunya]] okubeera mu bifo ebikuumirwamu abantu (safe houses) nga ziddukanyizibwa ebitongole by by'okwerinda nga mu kino, akakiiko kaakonagana ne Minisita ow'ensonga z'ebyokwerinda general [[Elly Tumwine]] olw'okulemesa akakiiko okuzuula amazima.<ref>{{Cite web |last=Alex Otto |date=5 February 2020 |title=Tumwine liable for frustrating probe into safe houses – committee |url=https://ugandaradionetwork.net/story/tumwine-liable-for-frustrating-probe-into-safe-houses-torture-committee- |access-date=17 April 2020 |website=Uganda radio network}}</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi
* Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
* National Resistance Movement
* Disitulikiti y'e Buvuma
* Paalamenti ya Uganda
* Robert Ndugwa Migadde
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda ogwa Website]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Abaazaalibwa mu 1978]]
[[Category:Bammemba ba National Resistance Movement (NRM)]]
[[Category:Bammemba ba Palamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7deza260cmxzdjklzlvx1qwd8njquey
69700
69495
2026-08-23T11:12:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Engunyu Janepher Nantume''' (yazaalibwa nga 1 Ogwekkuminebiri 1978) Munnanyuganda era munnabyabufuzi, omubazi w'amateeka akwasaganya abantu abayita mu kusoomozebwa okwenjawulo. Akkikirira abantu b'Essaza ly'omubizinga bye Buvuma (Disitulikiti y'e Buvuma) mu Paalamenti ya Uganda.<ref name=":0">"[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=54 Parliament of Uganda members of the 10th parliament]". ''Parliament.go.ug''. Retrieved 17 April 2020.</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] (NRM),<ref>"[https://web.archive.org/web/20200406122850/https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus NRM members of parliament elect 2016–2021]". ''nrm.ug''. Archived from [https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus the original] on 6 April 2020. Retrieved 17 April 2020.</ref> ekibiina ekiri mu bukulembeze bwa [[Yuganda|Uganda]] wansi wa sentebe [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] Pulezidenti wa republic of Uganda.<ref>{{Cite news|url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/NRM-to-endorse-yoweri-museveni-for-another-term/4552908-5431318-l5hclwz/index.html|title=NRM to endorse museveni for another term|date=2 January 2020|work=The east african|access-date=17 April 2020}}</ref>
== Ebikwata ku misomo gye ==
Engunyu yatandika emisomo gye egya Pulayimale ku Natteta primary school gye yatuulira ebigezo bye eby'akamalirizo ebya primary leaving examinations (PLE) mu 1990. Oluvanyuma yakkirizibwa mu St Pontiano, Kangulumira mu misomo gy egya O'levo ng'eno gye yatuulira ebigezo bye ebyakamaliriza ebya Uganda Certificate of Education (UCE) mu 1995. Oluvanyuma yagenda ku St. Mathias Kalemba senior secondary school mu misomo gye egy'okumutendera gwa A'levo era natuulia ebigezo bye ebya Uganda Advanced Certificate of Education (UACE) mu 1998. Oluvanyuma yeyongerayo mu Yunivasit ya kyambogo University gyeyafunira Dipuloma mu busomesa eya diploma in education mu 2000, n'oluvanyuma n'eyegatta ku Busoga University ng'eno gyeyafunira Diguli ye esooka mu kukwasaganya abantu eya bachelor's degree in social works and social administration (B.SWASA) mu 2011. Mu kaseera kano asoma Diguli ye ey'okubiri eya master's degree in public administration okuva mu Islamic University in Uganda (IUIU)<ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Egunyu yaweerezaako ng'omumyuka wa sentebe w'olukiiko olukulembera Disitulikiti y'e Buvuma mu 2011.<ref name=":0" />
Yaliko omusomesa wa sekendule ku Jinja secondary school ne Iganga progressive king of kings okuva mu 2000 okutuusa 2004.<ref name=":0" />
Yaweerezaako ng'omumyuka w'akakiiko k'ebyobutonde mu kitongole ky'ebyobulimi eya agriculture, animal industry and fisheries okuva mu 2011 okutuusa mu 2013.<ref>{{Cite web|title=Women mp decry gender insensitivity in parliament |url=https://www.peacewomen.org/content/uganda-uganda-government-news-women-mp-decry-gender-insensitivity-parliament |access-date=17 April 2020 |date=2 June 2011|website=Peace women.org}}</ref>
Egunyu aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda okuva mu 2011 okutuusa kaakano.<ref>{{Cite web|url=https://www.parliament.go.ug/find-an-mp|title=Find an mp|website=Parliament.go.ug|access-date=17 April 2020}}</ref><ref name=":0" /> Mu Paalamenti, aweereza ku kakiiko k'ebyenjigiriza n'ebyemizannyo, era yaweerezaako nga sentebe w'akakiiko akalwanirizi k'eddembe ly'obuntu.
Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, yaddamu okuvuganya ku kifo ky'omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Buvuma mu Paalamenti ya Uganda ku bwannamunigina n'awangulwa [[Susan Mugabi Nakaziba|Suzan Mugabi Nakaziba]] owa [[National Unity Platform|National Unit Platform]].<ref>{{Cite web |title=Nantume Janepher Egunyu - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/nantume-janepher-egunyu-10224/ |access-date=2025-08-26 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Mmemba mu kabondo k'ababaka ba Paalamenti ab'ekibiina kya National Resistance Movement (NRM)<ref>{{Cite web |title=NRM parliamentary caucus |url=https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406122850/https://www.nrm.ug/organ/nrm-parliamentary-caucus |archive-date=6 April 2020 |access-date=17 April 2020 |website=NRM.ug}}</ref> akasunsulamu aba n'esimbawo mu ofiisi ez'enjawulo<ref>{{Cite web |title=Buganda parliamentary caucus |url=https://www.buganda.or.ug/index.php/kingdom-structure/buganda-caucus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200201063330/http://www.buganda.or.ug/index.php/kingdom-structure/buganda-caucus |archive-date=1 February 2020 |access-date=17 April 2020 |website=Buganda.or.ug}}</ref> ne ku kakiiko ka Buganda akasunsulamu aba n'esimbawo mu Ofiisi ez'enjawulo.<ref name=":0" />
Mmemba omujjuvu mu bitongole eby'amaanyi omuli; the Uganda National Teachers Union (UNATU) ne [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|Uganda Red Cross Society]]
== Ebirala ebimwogerwako ==
Abakuumi ba Egunyu basindirira amasasi sentebe w'ekibiina kya National Resistance Movement ow'ekyalo kya kiziba, Ggombolola y'e Bugaya ku bigambibwa nti yali agezaako okulemesa Egunyu okwogerako eri abatuuze b'ekyalo.<ref>{{Cite news|last=Derrick Kisa|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Buvuma-Woman-MP-bodyguard-accused-shooting-NRM-chairman-/688334-5132446-mxajv0z/index.html|title=Buvuma woman mp bodyguard accused of shooting, killing NRM village Chairman|date=2 May 2019|work=Daily monitor|access-date=17 April 2020}}</ref>
Nga sentebe w'akakiiko ak'alwanirizi k'eddembe ly'obuntu, Egunyu awanjagidde okulwanirira eddembe ly'obuntu nga mwemuli okunoonyereza ku [[:en:Torture|kutulugunya]] okubeera mu bifo ebikuumirwamu abantu (safe houses) nga ziddukanyizibwa ebitongole by by'okwerinda nga mu kino, akakiiko kaakonagana ne Minisita ow'ensonga z'ebyokwerinda general [[Elly Tumwine]] olw'okulemesa akakiiko okuzuula amazima.<ref>{{Cite web |last=Alex Otto |date=5 February 2020 |title=Tumwine liable for frustrating probe into safe houses – committee |url=https://ugandaradionetwork.net/story/tumwine-liable-for-frustrating-probe-into-safe-houses-torture-committee- |access-date=17 April 2020 |website=Uganda radio network}}</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi
* Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
* National Resistance Movement
* Disitulikiti y'e Buvuma
* Paalamenti ya Uganda
* Robert Ndugwa Migadde
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda ogwa Website]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Abaazaalibwa mu 1978]]
[[Category:Bammemba ba National Resistance Movement (NRM)]]
[[Category:Bammemba ba Palamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
1tcx0hy188ward68z9fsiydt156zhen
Elizabeth Beikiriize Karungi
0
9687
69466
61895
2026-08-23T10:13:32Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69466
wikitext
text/x-wiki
[[File:Karungi, Elizabeth.jpg|thumb|Karungi, Elizabeth.jpg ]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Elizabeth Beikiriize Karungi''', amanyikiddwa nga '''Elizabeth Karungi NRM''' (yazaalibwa nga 5 Ogwekkuminebiri 1976),<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |access-date=2023-03-21 |archive-date=2021-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428013254/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |url-status=dead }}</ref> Munnayuganda era mukyala munnabyabufuzi aweereza ng'omukyala owa[[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y'e Kanungu]]<nowiki/>mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi, ekifo ky'abaddemu okuva mu 2011. Munnamateeka omukugu era mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ekiri mu bukulembeze bwa Uganda.
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Karungi yakola ebigezo bye eby'akamalirizo ebya Primary Leaving [[:en:Test_(assessment)|Examinations]] mu 1990 ku ssomero lya Kayonza Primary School. Emisomo gye egy'okumutendera gwa O Levels (UCE) yagimaliririza ku Bishop Comboni College mu 1994 era n'egya A Levels (UACE) yagimaliririza mu ssomero ly'elimu mu 1999. Yatkkirwa Dipuloma mu mateeka eya Diploma in Law okuva mu ttendekero ly'abannamateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], [[:en:Kampala|Kampala]] 2001. Bweyava eyo, yeyongerayo mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], Mukono ku Diguli ye ey'okubiri mu mateeka eya [[:en:Bachelor_of_Laws|Bachelor of Laws]] nga yatikkirwa mu 2006. Yaddayo ku ttendekero ly'abannamateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]] mu 2007 okufuna Dipuloma mu kukuguka amateeka eya diploma in [[:en:Legal_practice|legal practice]].
== Emirimu gye ==
Karungi munnamateeka omutendeke era y'aliko munnamateeka atuukiridde mu kibiina ky'abannamateeka ekya Bwenye and Ndyomugabe Advocates wakati wa 2008 ne 2011.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |access-date=2023-03-21 |archive-date=2021-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428013254/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |url-status=dead }}</ref> Oluvanyuma yayingira eby'obufuzi era abadde Mubaka omukyala owa Disitulikiti y'e [[:en:Kanungu_District|Kanungu]]<nowiki/>mu Paalamenti okuva mu 2011.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Elizabeth Karungi mufumbo eri Allan Kamugisha.
== Ebitakwatagana ==
Okugoberera alipoota eyafulumizibwa ku nsimbi ez'asaasanyizibwa ku ntambula z'ababaka ba Paalamenti eya 2011, Elizabeth Karungi y'emulugunya ku mitendera egy'ayitibwamu okulonda ba mmemba ab'atambula.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=15974:mps-blow.. |access-date=2023-03-21 |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321073256/https://www.observer.ug/component/content/article?id=15974:mps-blow.. |url-status=dead }}</ref>
Alipoota ya 2017 ey'obuli bw'enguzi okuva mu sekita ya Uganda ekwasaganya okusima eby'obugagga eby'omuttaka eya [[:en:Global_Witness|Global Witness]]<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/-Corruption-plagues-Uganda-s-mining-sector-/688334-3957178-142frmu/index.html</ref> y'anokolayo Elizabeth Karungi ng'omu ku baali baganyurwa mu layisensi<ref>https://kampalapost.com/content/special-reports/how-corruption-stifling-ugandas-mining-sector-report</ref> ekyamusobozesa okusima n'okuvumbula eby'obugagga eby'omuttaka<ref>https://www.independent.co.ug/analysis-messing-ugandas-minerals/2/</ref> mu [[:en:Bwindi_Impenetrable_Forest|kibira kya Bwindi]] newankubadde kyali ky'atekebwaawo ng'ekumiro ly'e[[:en:Endangered_species|bisolo ebyali byawuddwa obutattibwa bisolo birala eby'omunsiko]]. [[:en:Report|Alipoota]] yasaba kaliisoliiso wa Gavumenti ya Uganda okumunoonyerezaako.<ref>https://kampalapost.com/content/special-reports/how-corruption-stifling-ugandas-mining-sector-report</ref>
Mu Gwekkumi 2018, ky'awandiikibwa nti [[:en:Parliament_of_Uganda|Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] balemererwa okukubaganya ebirowoozo ku lipoota eyali eleteddwa akakiiko k'abakozi ba Gavumenti ne Gavumenti eyawakati ku tteeka eryali ligoba abasuubuzi, ab'emmotoka ezipangisibwa saako ne bannanyini taxi okugobebwa mu paaka y'e [[:en:Mukono_District|Mukono]].<ref>https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:1uZu_W-GEo4J:https://www.parliament.go.ug/cmis/views/380052d2-657e-400f-9151-b468e48c7b20%25253B1.0+&cd=4&hl=lg&ct=clnk&gl=ug</ref> Kino ky'abaawo olw'obutabaawo bwe ne sentebe w'akakiiko okwajula lipooti yaabwe.<ref>https://kampalapost.com/content/news/how-mps-perpetual-absenteeism-stifling-parliament-business</ref>
Mu Gwekkuminogumu 2018, kyawandikibwa nti Elizabeth Karungi yali ayitiddwa okulabikako mu Kkooti ku byali bigambibwa nti yagengezaako okuwa omunnamawulire wa Paalamenti [[:en:Poison|obutwa]].<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Court-summons-MP-Karungi-poison-attack/688334-4838548-rfwcg1/index.html</ref><ref>https://www.softpower.ug/kanungu-woman-mp-dragged-to-court-for-poisoning-parliament-staffer/</ref><ref>http://www.spyuganda.com/kanungu-woman-mp-abuses-poison-victim-live-on-radio/</ref> Mu nkyukira, yavunaana munnamawulire n'olupapula lw'amawulire ng'aluvunaana okuwa omukozi w'alwo "omwagaanya okufulumya emboozi etaali ntuufu n'okugezaako okuvumaganya ye ne Famire ye."<ref>http://thecrime24.com/features/scandal/kanungu-woman-mp-now-sues-parliament-staff-in-alleged-poisoning-attempt/</ref>
== Obukiiko bw'abaddemu ==
* Mmemba – Committee on Government Assurances<ref>http://parliamentwatch.ug/committee/committee-on-government-assurances/</ref>
* Mmemba – [[:en:Uganda_Women_Parliamentary_Association|Uganda Women Parliamentary Association]]<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |access-date=2023-03-21 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead }}</ref> (UWOPA)
* Omumyuka wa Sentebe – Akakiiko k'abakozi ba Gavumenti<ref>https://mobile.monitor.co.ug/News/NRM-fires-rewards-MPs-over-age-limit/2466686-4679926-i3el8lz/index.html</ref>
* Omumyuka wa Sentebe – [https://www.parliament.go.ug/page/uganda-parliamentary-forum-children-upfc Uganda Parliamentary Forum for children (UPFC)]
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y'e Kanungu]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda Website]
{{DEFAULTSORT:Karungi, Elizabeth}}
k9572ohkyqq5dddl4zjggxcifc25fi5
69698
69466
2026-08-23T11:12:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69698
wikitext
text/x-wiki
[[File:Karungi, Elizabeth.jpg|thumb|Karungi, Elizabeth.jpg ]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Elizabeth Beikiriize Karungi''', amanyikiddwa nga '''Elizabeth Karungi NRM''' (yazaalibwa nga 5 Ogwekkuminebiri 1976),<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |access-date=2023-03-21 |archive-date=2021-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428013254/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |url-status=dead }}</ref> Munnayuganda era mukyala munnabyabufuzi aweereza ng'omukyala owa[[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y'e Kanungu]]<nowiki/>mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi, ekifo ky'abaddemu okuva mu 2011. Munnamateeka omukugu era mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ekiri mu bukulembeze bwa Uganda.
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Karungi yakola ebigezo bye eby'akamalirizo ebya Primary Leaving [[:en:Test_(assessment)|Examinations]] mu 1990 ku ssomero lya Kayonza Primary School. Emisomo gye egy'okumutendera gwa O Levels (UCE) yagimaliririza ku Bishop Comboni College mu 1994 era n'egya A Levels (UACE) yagimaliririza mu ssomero ly'elimu mu 1999. Yatkkirwa Dipuloma mu mateeka eya Diploma in Law okuva mu ttendekero ly'abannamateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], [[:en:Kampala|Kampala]] 2001. Bweyava eyo, yeyongerayo mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], Mukono ku Diguli ye ey'okubiri mu mateeka eya [[:en:Bachelor_of_Laws|Bachelor of Laws]] nga yatikkirwa mu 2006. Yaddayo ku ttendekero ly'abannamateeka erya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]] mu 2007 okufuna Dipuloma mu kukuguka amateeka eya diploma in [[:en:Legal_practice|legal practice]].
== Emirimu gye ==
Karungi munnamateeka omutendeke era y'aliko munnamateeka atuukiridde mu kibiina ky'abannamateeka ekya Bwenye and Ndyomugabe Advocates wakati wa 2008 ne 2011.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |access-date=2023-03-21 |archive-date=2021-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428013254/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=496 |url-status=dead }}</ref> Oluvanyuma yayingira eby'obufuzi era abadde Mubaka omukyala owa Disitulikiti y'e [[:en:Kanungu_District|Kanungu]]<nowiki/>mu Paalamenti okuva mu 2011.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Elizabeth Karungi mufumbo eri Allan Kamugisha.
== Ebitakwatagana ==
Okugoberera alipoota eyafulumizibwa ku nsimbi ez'asaasanyizibwa ku ntambula z'ababaka ba Paalamenti eya 2011, Elizabeth Karungi y'emulugunya ku mitendera egy'ayitibwamu okulonda ba mmemba ab'atambula.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=15974:mps-blow.. |access-date=2023-03-21 |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321073256/https://www.observer.ug/component/content/article?id=15974:mps-blow.. |url-status=dead }}</ref>
Alipoota ya 2017 ey'obuli bw'enguzi okuva mu sekita ya Uganda ekwasaganya okusima eby'obugagga eby'omuttaka eya [[:en:Global_Witness|Global Witness]]<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/-Corruption-plagues-Uganda-s-mining-sector-/688334-3957178-142frmu/index.html</ref> y'anokolayo Elizabeth Karungi ng'omu ku baali baganyurwa mu layisensi<ref>https://kampalapost.com/content/special-reports/how-corruption-stifling-ugandas-mining-sector-report</ref> ekyamusobozesa okusima n'okuvumbula eby'obugagga eby'omuttaka<ref>https://www.independent.co.ug/analysis-messing-ugandas-minerals/2/</ref> mu [[:en:Bwindi_Impenetrable_Forest|kibira kya Bwindi]] newankubadde kyali ky'atekebwaawo ng'ekumiro ly'e[[:en:Endangered_species|bisolo ebyali byawuddwa obutattibwa bisolo birala eby'omunsiko]]. [[:en:Report|Alipoota]] yasaba kaliisoliiso wa Gavumenti ya Uganda okumunoonyerezaako.<ref>https://kampalapost.com/content/special-reports/how-corruption-stifling-ugandas-mining-sector-report</ref>
Mu Gwekkumi 2018, ky'awandiikibwa nti [[:en:Parliament_of_Uganda|Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] balemererwa okukubaganya ebirowoozo ku lipoota eyali eleteddwa akakiiko k'abakozi ba Gavumenti ne Gavumenti eyawakati ku tteeka eryali ligoba abasuubuzi, ab'emmotoka ezipangisibwa saako ne bannanyini taxi okugobebwa mu paaka y'e [[:en:Mukono_District|Mukono]].<ref>https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:1uZu_W-GEo4J:https://www.parliament.go.ug/cmis/views/380052d2-657e-400f-9151-b468e48c7b20%25253B1.0+&cd=4&hl=lg&ct=clnk&gl=ug</ref> Kino ky'abaawo olw'obutabaawo bwe ne sentebe w'akakiiko okwajula lipooti yaabwe.<ref>https://kampalapost.com/content/news/how-mps-perpetual-absenteeism-stifling-parliament-business</ref>
Mu Gwekkuminogumu 2018, kyawandikibwa nti Elizabeth Karungi yali ayitiddwa okulabikako mu Kkooti ku byali bigambibwa nti yagengezaako okuwa omunnamawulire wa Paalamenti [[:en:Poison|obutwa]].<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Court-summons-MP-Karungi-poison-attack/688334-4838548-rfwcg1/index.html</ref><ref>https://www.softpower.ug/kanungu-woman-mp-dragged-to-court-for-poisoning-parliament-staffer/</ref><ref>http://www.spyuganda.com/kanungu-woman-mp-abuses-poison-victim-live-on-radio/</ref> Mu nkyukira, yavunaana munnamawulire n'olupapula lw'amawulire ng'aluvunaana okuwa omukozi w'alwo "omwagaanya okufulumya emboozi etaali ntuufu n'okugezaako okuvumaganya ye ne Famire ye."<ref>http://thecrime24.com/features/scandal/kanungu-woman-mp-now-sues-parliament-staff-in-alleged-poisoning-attempt/</ref>
== Obukiiko bw'abaddemu ==
* Mmemba – Committee on Government Assurances<ref>http://parliamentwatch.ug/committee/committee-on-government-assurances/</ref>
* Mmemba – [[:en:Uganda_Women_Parliamentary_Association|Uganda Women Parliamentary Association]]<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |access-date=2023-03-21 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead }}</ref> (UWOPA)
* Omumyuka wa Sentebe – Akakiiko k'abakozi ba Gavumenti<ref>https://mobile.monitor.co.ug/News/NRM-fires-rewards-MPs-over-age-limit/2466686-4679926-i3el8lz/index.html</ref>
* Omumyuka wa Sentebe – [https://www.parliament.go.ug/page/uganda-parliamentary-forum-children-upfc Uganda Parliamentary Forum for children (UPFC)]
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y'e Kanungu]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda Website]
{{DEFAULTSORT:Karungi, Elizabeth}}
4kb0ksib12kofa94fxj6maq0sv7t1vs
Anne Mary Kobugabe Tumwine
0
9703
69457
68562
2026-08-23T10:13:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69457
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anne Mary Kobugabe Tumwine''' (yazaalibwa nga 9 Omwezi ogwomwenda 1973) [[musomesa]] munnayuganda era [[munnabyabufuzi]] era mubaka omukyala mu [[paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'ey'ekkumineemu ng'omukiise okuva mu disitulikiti y'e [[Ntoroko]] era ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] <ref name=":0">{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=216 |access-date=2021-04-03 |website=www.parliament.go.ug}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Anne yatandika okusoma mu 1990 era n’afuna satifikeeti ey'ebigezo ebimaliriza omutendera gwa pulayimale (PLE) okuva mu ssomero lya St. Peter and Paul Primary School olwo era n’afuna [[satifikeeti ya Uganda emaliriza omutendera gwa siniya eyokuna]] (UCE) mu 1995 okuva mu St. Maria Gorretti, Fort Portal. Yafuna satifikeeti mu by’okuddukanya wooteeri n’ebitongole mu YWCA mu 1996 olwo n’afuna dipulooma eya bulijjo mu nzirukanya ya zi bizinensi okuva mu [[yunivasite y'e Ndejje]] mu 2003. Mu 2005 n'era yafuna ne satifikeeti mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne ddiguli esooka mu nzirukanya ya zi bizinensi okuva mu [[Bishop Stuart University]], Mbarara mu 2012. <ref name=":0"/>
== Emirimu gye ==
=== Entandikwa ===
Mu 1997–2000, Anne yali atuukirwako abagenyi / akwata ensimbi ku wooteeri ya Nile international ,kitunzi era abudaabuda n'okulabirira ba bakasitoma ku kkampuni ya Excel logistics 2000–2006. Mu 2007,2008 ne 2009 yali nannyini w’amasomero: Ebenezer Hope Primary School, Nakivale Hope Primary School ne Trust Primary School Mbarara nga bwegaddiringana era kati yaddukanya zipulojekiti ku kifo ky'abaana ekya RWCA/Trust Children Centre. <ref name=":0"/>
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Anne yali mubaka omukyala owa paalamenti ya Uganda ey'ekkumi ng'omukiise okuva mu disitulikiti y'e [[Ntoroko]] era nga yali kitundu ku kibiina kya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0"/> Ye omubaka wa palamenti omukyala eyalondebwa mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu okuva mu disitulikiti y’e Ntoroko mu 2021–2026.
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Anne yafumbirwa Omutume Willy Tumwine ow’ekkanisa ya Holy Spirit Fire esangibwa mu kibuga Mbarara. Omutume Tumwine mutuuze w’e Rwanyamehembe eggombolola - Kashari- disitulikiti Mbarara era okusomesa abavubuka; obulungi bw’abakyala n’okulungamya bye bimu ku by’ayagala ennyo okukola. <ref>{{Cite web |date=2019-09-19 |title=Pastor Joins Mbarara MP Race |url=http://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |access-date=2021-04-03 |website=Mbarara News |language=en-US |archive-date=2020-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520043105/https://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=acmeug |date=2020-07-13 |title=List of Members of the 10th Parliament of Uganda |url=https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |access-date=2021-04-03 |website=Uganda Journalists' Resource Centre |language=en-US |archive-date=2022-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901052946/https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Olukalala lw'ababaka aba paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Ntoroko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Ntoroko]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=216 |access-date=2021-04-03 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=2019-09-19 |title=Pastor Joins Mbarara MP Race |url=http://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |access-date=2021-04-03 |website=Mbarara News |language=en-US |archive-date=2020-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520043105/https://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |last=acmeug |date=2020-07-13 |title=List of Members of the 10th Parliament of Uganda |url=https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |access-date=2021-04-03 |website=Uganda Journalists' Resource Centre |language=en-US |archive-date=2022-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901052946/https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |url-status=dead }}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
55webssyf09lvgu8fcimu9eis7zo4lb
69545
69457
2026-08-23T10:29:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anne Mary Kobugabe Tumwine''' (yazaalibwa nga 9 Omwezi ogwomwenda 1973) [[musomesa]] munnayuganda era [[munnabyabufuzi]] era mubaka omukyala mu [[paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'ey'ekkumineemu ng'omukiise okuva mu disitulikiti y'e [[Ntoroko]] era ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] <ref name=":0">{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=216 |access-date=2021-04-03 |website=www.parliament.go.ug}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Anne yatandika okusoma mu 1990 era n’afuna satifikeeti ey'ebigezo ebimaliriza omutendera gwa pulayimale (PLE) okuva mu ssomero lya St. Peter and Paul Primary School olwo era n’afuna [[satifikeeti ya Uganda emaliriza omutendera gwa siniya eyokuna]] (UCE) mu 1995 okuva mu St. Maria Gorretti, Fort Portal. Yafuna satifikeeti mu by’okuddukanya wooteeri n’ebitongole mu YWCA mu 1996 olwo n’afuna dipulooma eya bulijjo mu nzirukanya ya zi bizinensi okuva mu [[yunivasite y'e Ndejje]] mu 2003. Mu 2005 n'era yafuna ne satifikeeti mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne ddiguli esooka mu nzirukanya ya zi bizinensi okuva mu [[Bishop Stuart University]], Mbarara mu 2012. <ref name=":0"/>
== Emirimu gye ==
=== Entandikwa ===
Mu 1997–2000, Anne yali atuukirwako abagenyi / akwata ensimbi ku wooteeri ya Nile international ,kitunzi era abudaabuda n'okulabirira ba bakasitoma ku kkampuni ya Excel logistics 2000–2006. Mu 2007,2008 ne 2009 yali nannyini w’amasomero: Ebenezer Hope Primary School, Nakivale Hope Primary School ne Trust Primary School Mbarara nga bwegaddiringana era kati yaddukanya zipulojekiti ku kifo ky'abaana ekya RWCA/Trust Children Centre. <ref name=":0"/>
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Anne yali mubaka omukyala owa paalamenti ya Uganda ey'ekkumi ng'omukiise okuva mu disitulikiti y'e [[Ntoroko]] era nga yali kitundu ku kibiina kya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0"/> Ye omubaka wa palamenti omukyala eyalondebwa mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu okuva mu disitulikiti y’e Ntoroko mu 2021–2026.
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Anne yafumbirwa Omutume Willy Tumwine ow’ekkanisa ya Holy Spirit Fire esangibwa mu kibuga Mbarara. Omutume Tumwine mutuuze w’e Rwanyamehembe eggombolola - Kashari- disitulikiti Mbarara era okusomesa abavubuka; obulungi bw’abakyala n’okulungamya bye bimu ku by’ayagala ennyo okukola. <ref>{{Cite web |date=2019-09-19 |title=Pastor Joins Mbarara MP Race |url=http://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |access-date=2021-04-03 |website=Mbarara News |language=en-US |archive-date=2020-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520043105/https://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=acmeug |date=2020-07-13 |title=List of Members of the 10th Parliament of Uganda |url=https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |access-date=2021-04-03 |website=Uganda Journalists' Resource Centre |language=en-US |archive-date=2022-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901052946/https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Olukalala lw'ababaka aba paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Ntoroko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Ntoroko]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=216 |access-date=2021-04-03 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=2019-09-19 |title=Pastor Joins Mbarara MP Race |url=http://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |access-date=2021-04-03 |website=Mbarara News |language=en-US |archive-date=2020-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520043105/https://mbararanews.co.ug/pastor-joins-mbarara-mp-seat/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |last=acmeug |date=2020-07-13 |title=List of Members of the 10th Parliament of Uganda |url=https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |access-date=2021-04-03 |website=Uganda Journalists' Resource Centre |language=en-US |archive-date=2022-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901052946/https://ugandajournalistsresourcecentre.com/list-members-10th-parliament-uganda/ |url-status=dead }}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
5ghjk5nu8hby93f54f8tsn6lfg83zq1
Annie Logiel
0
9707
69434
61743
2026-08-23T10:11:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69434
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Annie Logiel''' yazaalibwa 27 Ogwokusatu, 1968.<ref>{{Cite web |date=2017-02-14 |title=Moroto Woman MP, Annie Logiel Dies in DenMark |url=https://croozefm.com/moroto-woman-mp-annie-logiel-dies-in-denmark/ |access-date=2021-04-04 |website=Western Uganda's Biggest radio. |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321210846/https://croozefm.com/moroto-woman-mp-annie-logiel-dies-in-denmark/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":02">{{Cite web |last=URN |title=Fallen Moroto Woman MP was supporting 101 students |url=https://observer.ug/news/headlines/51478-fallen-moroto-woman-mp-was-supporting-101-school-children |access-date=2021-04-04 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yali Munnayuganda, munabyabufuzi, naansi omutendeke, ng'era yeeyatandikawo ekibiina kya Karamoja Traditional Healers Association ekyali kijanjaba abantu nga kiyita mu dagala ly'ekinaansi,<ref>{{Cite web |last=Eninu |first=Olive Nakatudde and Edward |title=Moroto Woman MP Annie Logiel Dead |url=http://ugandaradionetwork.com/story/moroto-woman-mp-annie-logiel-dead |access-date=2021-04-04 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>era omubaka omukyala eyali akiikirira [[:en:Moroto_District|Moroto]] mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi wansi w'ekibiina kyeby'obufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] .<ref name=":12">{{Cite web |title=Annie Logiel Was a Mother Figure - MPs : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/moroto-woman-mp-annie-logiel-dead-1 |access-date=2021-04-04 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Yalondebwa mu mwaka gwa 2016 wabula naafa mu mwaka gwa 2017.<ref name=":12" /> Yafiira kumyaka 48 mu ddwaliro lya Rigshospitalet mu kibuga Copenhagen ekisangibwa mu Denmark gye baali baamutwala okulongoosebwa ekizimba eky'okubwongo.<ref name=":12" /><ref>{{Cite web |date=2017-02-14 |title=MP Logiel dies in Denmark due to brain tumor complications |url=http://capitalradio.co.ug/mp-logiel-dies-denmark-due-brain-tumor-complications/ |access-date=2021-04-04 |website=Capital FM |language=en-US |archive-date=2017-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170626153105/http://capitalradio.co.ug/mp-logiel-dies-denmark-due-brain-tumor-complications/ |url-status=dead }}</ref>Aba Famire banyonyola nti yalongosebwa bulungi, wabula oluvannyuma n'afunamu obuzibu obw'amuviirako okufa.<ref name=":12" />
== Okusoma kwe ==
Siniya yagisomera ku Kangole Girls nga yagimaliriza mu 1986 ne Lotome Girls Primary School gyeyatuulira P.7 (PLE) mu mwaka gwa 1982.<ref name=":12" /> Alina diguli mu by'obusawo oba mu by'okubeera naansi gyeyatikirwa okuva kutendekero lya [[:en:Kampala_International_University|Kampala International University]], mu 2014.<ref name=":12" /> Alina ne dipulooma endala bbiri mu bwa nnaansi n'okuzaalisa okuva mutendekero lya Nsambya Nursing Training School and Health Administration and Management. Yafuna ne diguli ey'okubiri mu by'obulamu munsi yonna eya master's degree in International Health gye yafuna okuva kutendekero lya [[:en:University_of_Copenhagen|University of Copenhagen]] mu Denmark.<ref name=":12" />
== Eby'afaayo mu by'obufuzi ==
Logiel yali mu kisanja kye ekyali kisooka ng'omubaka mu Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":12" /> Nga tanaba kwegata ku Paalamenti, Logiel yeeyali akulira pulojekiti ya Karamoja Indigenous and Modern Health project okuviira ddala mu mwaka gwa 2008 okutuusa mu 2016.<ref name=":12" /><ref name=":02" /> Yaweerezaako ng'omusawo omukugu mu ddwaliro lya Moroto Regional Referral Hospital wakati wa 2006 ne 2008.<ref name=":12" /> Yeeyali omumyuka wa ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti akaali kavunaanyizibwa ku by'obulamu, era nga mmemba ku kakiiko akalwanyisa ekirwadde kyamukenenya mu Paalamenti.<ref name=":02" />
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Yaleka bamulekwa babiri okuli omulenzi nomuwala.<ref name=":12" /><ref name=":02" /> Yali yafumbirwa Eric Joe Logiel.<ref name=":2">https://chimpreports.com/museveni-pledges-to-meet-education-needs-of-fallen-mp-logiels-children/</ref> <ref name=":02" /> Museveni yeeyama okutuukiriza ebyeetaago by'esomero eby'abaana ba Logiel.<ref name=":2" />
Mu kaseera ke ak'okufa, Logiel yali ayamba ku bayizi abawera 101 ku 106 mu bitundu kitundu kye ng'ayita mu nkola ya basale gye yali yatandikawo mu Moroto.<ref name=":02" /><ref name=":32">{{Cite web |title=Parliament bids MP Logiel farewell |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/parliament-bids-mp-logiel-farewell-1689592 |access-date=2021-04-04 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Ku bano, kwaliko abaana bbe ababiri, abeenganda zze 12, abantu b'omu kitundu 87 abaali ku mitendera egy'enjawulo mu okusoma kwabwe. Mu bano, munaana baali basoma kufuna diguli, 20 baali basoma koosi za dipulooma, 16 nga basoma satifikeeti. Waaliwo n'abayizi 10 abaali mu S.6, 41 nga bali mu S.4, bana nga bali mu pulayimale, ate omu ng'ali mu nnassale.<ref name=":02" />
== Okuziika kwe ==
Annie yaziikibwa ku Sande mu maka g'abajjajja bbe ku kyalo ky'e Nakapelimen, mu Ggombolola y'e Nadunget mu Disitulikiti y'e Moroto ku luguudo lw'e Moroto okudda e Soroti.<ref name=":02" /><ref name=":32" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwaamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
* [https://www.youtube.com/watch?v=5WElWZryXb4 MPs mourn former Moroto Woman MP, the late Annie Logiel]
* [https://www.linkedin.com/in/logiel-annie-2b653439/?originalSubdomain=ug logiel annie on Linkedin]
* https://www.facebook.com/thenewvision/posts/moroto-woman-mp-annie-logiel-mournedit-was-a-somber-mood-at-entebbe-internationa/10155155067924078/
* http://dspace.ciu.ac.ug/handle/123456789/106/browse?type=author&value=Logiel%2C+Annie.
== Ebijuliziddwaamu ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
mgqzwcnv58jpfqv0o1fscpnvnt7ww5h
Evelyn Kaabule
0
9714
69682
37613
2026-08-23T11:11:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69682
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Kaabule Evelyn Naome Mpagi''' (yazaalibwa nga 1 Ogwomusanvu 1966) Munnayuganda ey'ebuuzibwako mu [[:en:Human_resource_management|akuwa abakozi emirimu]] era munnabyabudfuzi. Yali [[:en:Parliament_of_Uganda|Mmemba mu Paalamenti]], nga yaweereza ng'omubaka omukazi eyasooka owa [[:en:Luuka_District|Disitulikiti y'e Luuka]] mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]], oluvanyuma lw'okuteekebwawo oluvanyuma lw'etteeka lye Paalamenti era yatandiika okukola nga 1 Ogwomusanvu 2010. Yaweereza mu kifo kino okutuusa mu 2016 bweyawangulwa [[:en:Esther_Mbulakubuza_Mbayo|Esther Mbulakubuza Mbayo]] mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kalulu k'awamu aka 2016]].<ref>http://www.ec.or.ug/docs/Report%20on%20the%202015-2016%20General%20Elections.pdf</ref> Yali memba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), nga yawereza mu [[:en:Parliamentary_committee|Bukiiko bwa Paalamenti]] busatu mu kaseera keyamala mu Paalamenti omuli [[:en:Public_Accounts_Committee_(Uganda)|Akakiiko ak'ebyensimbi z'ebitongole bya Gavumenti]], akakiiko ka [[:en:Social_Services|Social Services]], n'[[:en:Presidential_Affairs_Committee|akakiiko k'ensonga za Pulezidenti]]. Oluvanyuma lw'okumaggebwa Mbayo ku ani an'esimbawo ku tiketi y'ekibiina kya NRM, yasalawo okwesimbawo ng'atalina kibiina mu kalulu ka 2016.
== Ebimukwatako ==
Kaabule yazaalibwa mu [[:en:Luuka_District|Disitulikiti y'e Luuka]]. [[:en:Musoga|musoga]] yazaalibwa mu Famire y'aki Kulisitaayo. Naye yakyuka n'adda mu [[:en:Born_Again_Christian|Balokole]] ng'ali ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://mak.ac.ug/about-makerere/historical-background |access-date=2023-03-22 |archive-date=2023-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322080552/https://www.mak.ac.ug/about-makerere/historical-background |url-status=dead }}</ref>
== Emisomo gye ==
Kaabule emisomo gye egya O ne A Levo yagisomera ku [[:en:Trinity_College_Nabbingo|Trinity College Nabbingo]]. Yatikkirwa okuva ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] mu 1988 ne Diguli esooka eya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts in Social Sciences]]. Mu 1998, Yafuna Dipuloma eya [[:en:Business_administration|Diploma in Business Administration]] okuva mu [http://www.copm.org.uk/ College of Professional Management UK]. Dipuloma ye mu kukwasaganya,n'okwekennenya abakozi eya [http://www.copm.org.uk/ Diploma in Human Resource Management] yagifuna mu 2003 okuva mu Ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] (UMI). Mu 2010, Yatikkirwa Diguli eyokubiri okuva ku UMI eya [[:en:Master_of_Science|Master of Science in Human Resource Management]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_Uganda</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news-headlines/34317--mps-education-sparks-debate |access-date=2023-03-22 |archive-date=2023-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322080536/https://observer.ug/news-headlines/34317--mps-education-sparks-debate |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gy'akola kati ==
Okuva mu 2019, Evelyn Kaabule akola nga [[:en:Vice_president|Omumyuka wa Pulezidenti]] w'ekibiina kya African Parliamentarians' Network on Development Evaluation (APNODE).<ref>https://www.afdb.org/en/news-and-events/african-parliamentarians-network-on-development-evaluation-gains-momentum-17194/</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.evalpartners.org/news/2019/05/translating-commitments-into-actions-engagement-of-the-parliament-of-tanzania-in-the |access-date=2023-03-22 |archive-date=2019-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601100657/https://www.evalpartners.org/news/2019/05/translating-commitments-into-actions-engagement-of-the-parliament-of-tanzania-in-the |url-status=dead }}</ref>
== Awaadi z'eyetabamu ==
Mu 2016, Evelyn Kaabule y'ateekebwa ku lukalala lw'ababaka ba Paalamenti abaali balina okuweebwa emidaali gy'azaabu egya Golden Jubilee Medal<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list.html |access-date=2023-03-22 |archive-date=2023-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322080540/https://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list.html |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwanu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://web.archive.org/web/20160527141255/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/members-of-parliament/members-of-parliament Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda 2011]
6h4ewf6kne4z97fko8kyap6x0ufqejz
Asiimwe Evarlyne Buregyeya
0
9717
69465
61781
2026-08-23T10:13:32Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69465
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Asiimwe Evarlyne Buregyeya''' yazaalibwa nga 28 Ogwomunaana, 1975, [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzu, munnamagye ali ku ddaala lya Lt. Colonel [[:en:Psychologist|eyakuguka mu by'okusoma obwongo n'eneeyisa y'abantu]]. Mubaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi ng'akiikirira eggye lya Uganda erya [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|Uganda People's Defence Force]] mu Paalamenti.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=260</ref><ref name=":12">{{Cite web |date=2019-01-28 |title=Exclusive!!! Members of Parliament's marital statuses, education background and profession SEASON 1 |url=https://pearlposts.com/2019/01/28/exclusive-members-of-parliaments-marital-statuses-education-background-and-profession-season-1/ |access-date=2020-06-27 |website=Pearlposts |language=en-GB}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Yatuula ebigezo bye ebya P.7 okuva mu Nyamwegabira Primary School mu mwaka gwa 1987. Mu mwaka gwa 1991, Yatuula [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|S.4]] ku Kihihi High School. Oluvannyuma yatuula [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|S.6]] mu mwaka gwa 1994. Mu mwaka gwa 1996, yafuna dipulooma mu busomesa okuva mu Ttendekero ly'abasomesa erya 'National Teachers College', mu [[:en:Kabale|Kabale]]. Yafuna diguli mu kusomesa okuva mu [[:en:Ndejje_University|Yunivasite y'e Ndejje]] mu mwaka gwa 2006. Mu mwaka gwa 2011, yaddayo ku yunivasite okufuna diguli ye ey'okubiri mu kubuulirira n'okusoma ku neeyisa y'abantu n'eby'ebwongo okuva Yuniasite ya [[:en:Kampala_International_University|Kampala International University]]. Okuva mu mwaka gwa 2015, yafuna dipulooma eya Diploma in Health Systems Management okuva mu Ttendekero lya Galilee Institute, mu ggwanga lya [[:en:Israel|Yisirayiri]] .<ref name=":0" /><ref name=":1">https://pearlposts.com/2019/01/28/exclusive-members-of-parliaments-marital-statuses-education-background-and-profession-season-1/</ref>
== Emirimu gye n'eby'obufuzi ==
Mu Ogwomukaaga, 2020 yalondebwa okubeera nga y'akulira ekitongole ekivunaanyizibwa ku by'okulwanyisa akawuka ka mukeneya mu magye ga Uganda ekya <nowiki>''</nowiki>UPDG directorate of HIV&AIDS<nowiki>''</nowiki>. Yaweerezaako ng'omumyuka wa nnakyemalira okuva mu mwaka gwa 2015 okutuusa mu mwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2020, ng'era nga y'emumyuka w'akulira ekitongole ky'abalwanyisa akawuka ka mukeneya ekya 'HIV Prevention programs Coordination, wakati w'omwaka gwa 2012 ne 2015. Okuva mu mwaka gwa 2008 okutuusa mu mwaka gwa 2009, yaweebwa omulimu gw'okulagirira abakozi b'amagye abaali nga mu kutendekebwa e Kabamba. Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuusa mu 2006, yali musomesa kusomero lya Bombo Military Secondary School okuva mu 1997 okutuusa mu 2000, yasomesaako ku Kihihi High School, mu kihihi teachers college, St Pius secondary school. Okuva mu 2016 okutuusa kati, ye [[:en:Member_of_parliament|Mubaka mu Paalamenti]], mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":0" />
Mu Ogwokutaano, 2016, yakuba ebirayiro bye ku Paalamenti ya Uganda ng'omubaka akiikirira amagye ga UPDF mu Paalamenti.<ref>{{Cite web |title=UPDF representative Captain Everlyne Asiimwe Buregyeya at parliament to take oath. :: Uganda Radionetwork |url=https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=89997 |access-date=2020-06-27 |website=ugandaradionetwork.net}}</ref> Yeeyali omu ku babaka ba Paalamenti abakkiriza okuyisa eteeka ly'okuggya ekkomo ku myaka gy'omukulembezze gy'atekeddwa kufuga oba ku kisanja eky'emyaka 75.<ref>{{Cite web |last=Team |first=Observer |title=Age limit battle: Who is winning? |url=https://observer.ug/topics/agelimit |access-date=2020-06-27 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230310015953/https://observer.ug/topics/agelimit |url-status=dead }}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Asiimwe alina omulimu omulala gw'akola mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ku kakiiko akalwanyisa akawuka ka mukeneya oba siriimu n'enddwadde endala ez'efaananyiriza, n'akakiiko akavunaanyizibwa ku by'ekikula ky'abantu, emirimu nenkulakulana y'abantu.<ref name=":0" />
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":1" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|Uganda People's Defence Force]]
* [[:en:Katumba_Wamala|Katumba Wamala]]
== Ebijuliziddwaamu ==
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
4gyoa5jesxr0ecqlw3yc3lklzcgmah2
Bako Christine Abia
0
9720
69298
68035
2026-08-22T23:54:09Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69298
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bako Christine Abia''' Yazaalibwa nga 29, Ogwomukaaga, 1977. Munnayuganda, munnabyabufuzi ng'aweerezaako ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Arua_District|Disitulikiti y'e Arua]] mu [[:en:Member_of_parliament|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>{{Cite web |title=Stories :: Keyword: arua district woman mp bako christine abia :: Accepted date: April 2022 :: Uganda Radio Network |url=https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iKeyword=60944 |access-date=2022-04-01 |website=ugandaradionetwork.com}}</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]].
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi wamu n'enjawukana ==
Yali omubaka wa palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] eyo 9.<ref>{{Cite web |date=2013-06-07 |title=Members of 9th Parliament |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |archive-date=2018-08-15 |access-date=2022-04-01 |website=Fortune Of Africa - Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Corridors of power |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206008 |access-date=2022-04-01 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=EveryPolitician: Uganda - Parliament - 9th Parliament |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |archive-date=2022-10-06 |access-date=2022-04-01 |website=EveryPolitician}}</ref><ref>{{Cite web |date=2008-11-05 |title=Mbabazi, Suruma face political end |url=https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/ |access-date=2022-04-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Mu mwaka gwa 2010, yawanyisiganya ebigambo ne minisita w'ebigwa tebiraze n'abanoonyi boobubuddamu, Tarsis Kabwegyere webaali mu by'okuteereeza eddwalliro lya Arua mu waadi y'abalwadde webatukira nga kino kyali kiva ku ddagala etono eryali liweebwaayo.<ref>{{Cite web |last=DRASIMAKU |first=RICHARD |title=Minister, MP clash in Arua |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401111643/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |archive-date=2022-04-01 |access-date=2022-04-01 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>Ebyava mu kulonda kwa palamenti ya Uganda eye 10, ekibinja kya babaka okuva mu bitundu bya West Nile nebitundu bya Uganda eby'omubukiika ddyo beegata ku minisita omubeezi ow'ensonga z'omunda okujaguza eyali omubaka w'esaza lya Terego, Kasiano Wadri Ezati okulemererwa okwegata ku palamenti eye 10.<ref name=":02">{{Cite web |date=2016-10-24 |title=Minister, MPs Throw Bash To Celebrate Kasiano Wadri Parliament Loss - |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |access-date=2022-04-01 |language=en-US |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524100215/https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |url-status=dead }}</ref> Yeeyali omu ku babaka ba Paalamenti abataayitamu kwegatta ku Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":02" /> Ababaka abalala abataddayo mungeri y'emu baali; omukyala eyali akiikirira Arua mu Paalamenti, Alex Onzima, minisita omubeezi owa gavumenti eza wakati n'omubaka wa FDC – NRM owa Maracha, Sam Okuonzi mu Vurra, Martin Drito mu Madi Okollo, Ahmed Awongo ow'e Koboko, Ruth Lematia owa Maracha omukyala, Noah Acile okuva mu Yumbe, Christine Acayo omukyala wa Nebbi, Hudah Oleru omukyala okuva mu Yumbe ne Ann Awuru omubaka omukyala owa Moyo n'abalala etc.,<ref name=":02" />
Mu mwaka gwa 2010, Christine yalwana ne ssentebe w'akakiiko ka LC 5, Richard Andama Ferua mu lukiiko lwali lutudde mu munisipaali y'e Arua ey'okugonjoola obutabanguko obwali wakati w'abakwasiza b'amateeka mu kitundu, wamu n'abasuubuzi b'omubutale abaali bavunaanibwa ogw'okukuba abakwasiza amateeka nga bakozesa emitayimbwa nga bali kubiragiro by'omubaka wa Pulezidenti, Ibrahim Abiriga.<ref>{{Cite news|last=Dradenya|first=Amazia|date=18 February 2010|title=Uganda: Arua Chairman, Woman MP Fight|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/201002190031.html|access-date=1 April 2022}}</ref>Mu Paalamenti ey'omwenda, yayogerwako ng'omu ku bantu 34 abaali boogedde obutasuka mirundi 5, nga 29 kubano baakibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Silent MPs exposed |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614 |access-date=2022-04-01 |website=Monitor |language=en}}</ref>Ye muwanika w'eggwanga mu kitongole kya [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]].<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation |url=https://theallianceug.com/page/committee |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207213056/https://theallianceug.com/page/committee |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-04-01 |website=theallianceug.com}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Mourine_Osoru|Mourine Osoru]]
* [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]]
== Ebijuliziddwamu ==
dv24cv6qeygmgpuhdpu5wwgjh5lsarw
69388
69298
2026-08-23T09:59:40Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69388
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bako Christine Abia''' Yazaalibwa nga 29, Ogwomukaaga, 1977. Munnayuganda, munnabyabufuzi ng'aweerezaako ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Arua_District|Disitulikiti y'e Arua]] mu [[:en:Member_of_parliament|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>{{Cite web |title=Stories :: Keyword: arua district woman mp bako christine abia :: Accepted date: April 2022 :: Uganda Radio Network |url=https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iKeyword=60944 |access-date=2022-04-01 |website=ugandaradionetwork.com}}</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]].
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi wamu n'enjawukana ==
Yali omubaka wa palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] eyo 9.<ref>{{Cite web |date=2013-06-07 |title=Members of 9th Parliament |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |archive-date=2018-08-15 |access-date=2022-04-01 |website=Fortune Of Africa - Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Corridors of power |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206008 |access-date=2022-04-01 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=EveryPolitician: Uganda - Parliament - 9th Parliament |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |archive-date=2022-10-06 |access-date=2022-04-01 |website=EveryPolitician}}</ref><ref>{{Cite web |date=2008-11-05 |title=Mbabazi, Suruma face political end |url=https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/ |access-date=2022-04-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Mu mwaka gwa 2010, yawanyisiganya ebigambo ne minisita w'ebigwa tebiraze n'abanoonyi boobubuddamu, Tarsis Kabwegyere webaali mu by'okuteereeza eddwalliro lya Arua mu waadi y'abalwadde webatukira nga kino kyali kiva ku ddagala etono eryali liweebwaayo.<ref>{{Cite web |last=DRASIMAKU |first=RICHARD |title=Minister, MP clash in Arua |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401111643/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |archive-date=2022-04-01 |access-date=2022-04-01 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>Ebyava mu kulonda kwa palamenti ya Uganda eye 10, ekibinja kya babaka okuva mu bitundu bya West Nile nebitundu bya Uganda eby'omubukiika ddyo beegata ku minisita omubeezi ow'ensonga z'omunda okujaguza eyali omubaka w'esaza lya Terego, Kasiano Wadri Ezati okulemererwa okwegata ku palamenti eye 10.<ref name=":02">{{Cite web |date=2016-10-24 |title=Minister, MPs Throw Bash To Celebrate Kasiano Wadri Parliament Loss - |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |access-date=2022-04-01 |language=en-US |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524100215/https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |url-status=dead }}</ref> Yeeyali omu ku babaka ba Paalamenti abataayitamu kwegatta ku Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":02" /> Ababaka abalala abataddayo mungeri y'emu baali; omukyala eyali akiikirira Arua mu Paalamenti, Alex Onzima, minisita omubeezi owa gavumenti eza wakati n'omubaka wa FDC – NRM owa Maracha, Sam Okuonzi mu Vurra, Martin Drito mu Madi Okollo, Ahmed Awongo ow'e Koboko, Ruth Lematia owa Maracha omukyala, Noah Acile okuva mu Yumbe, Christine Acayo omukyala wa Nebbi, Hudah Oleru omukyala okuva mu Yumbe ne Ann Awuru omubaka omukyala owa Moyo n'abalala etc.,<ref name=":02" />
Mu mwaka gwa 2010, Christine yalwana ne ssentebe w'akakiiko ka LC 5, Richard Andama Ferua mu lukiiko lwali lutudde mu munisipaali y'e Arua ey'okugonjoola obutabanguko obwali wakati w'abakwasiza b'amateeka mu kitundu, wamu n'abasuubuzi b'omubutale abaali bavunaanibwa ogw'okukuba abakwasiza amateeka nga bakozesa emitayimbwa nga bali kubiragiro by'omubaka wa Pulezidenti, Ibrahim Abiriga.<ref>{{Cite news|last=Dradenya|first=Amazia|date=18 February 2010|title=Uganda: Arua Chairman, Woman MP Fight|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/201002190031.html|access-date=1 April 2022}}</ref>Mu Paalamenti ey'omwenda, yayogerwako ng'omu ku bantu 34 abaali boogedde obutasuka mirundi 5, nga 29 kubano baakibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Silent MPs exposed |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614 |access-date=2022-04-01 |website=Monitor |language=en}}</ref>Ye muwanika w'eggwanga mu kitongole kya [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]].<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation |url=https://theallianceug.com/page/committee |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207213056/https://theallianceug.com/page/committee |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-04-01 |website=theallianceug.com}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Mourine_Osoru|Mourine Osoru]]
* [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]]
== Ebijuliziddwamu ==
709qh6rce1d4qn51j6cvpy54wa4c3v3
69459
69388
2026-08-23T10:13:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69459
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bako Christine Abia''' Yazaalibwa nga 29, Ogwomukaaga, 1977. Munnayuganda, munnabyabufuzi ng'aweerezaako ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Arua_District|Disitulikiti y'e Arua]] mu [[:en:Member_of_parliament|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>{{Cite web |title=Stories :: Keyword: arua district woman mp bako christine abia :: Accepted date: April 2022 :: Uganda Radio Network |url=https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iKeyword=60944 |access-date=2022-04-01 |website=ugandaradionetwork.com}}</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]].
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi wamu n'enjawukana ==
Yali omubaka wa palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] eyo 9.<ref>{{Cite web |date=2013-06-07 |title=Members of 9th Parliament |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |archive-date=2018-08-15 |access-date=2022-04-01 |website=Fortune Of Africa - Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Corridors of power |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206008 |access-date=2022-04-01 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=EveryPolitician: Uganda - Parliament - 9th Parliament |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |archive-date=2022-10-06 |access-date=2022-04-01 |website=EveryPolitician}}</ref><ref>{{Cite web |date=2008-11-05 |title=Mbabazi, Suruma face political end |url=https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/ |access-date=2022-04-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Mu mwaka gwa 2010, yawanyisiganya ebigambo ne minisita w'ebigwa tebiraze n'abanoonyi boobubuddamu, Tarsis Kabwegyere webaali mu by'okuteereeza eddwalliro lya Arua mu waadi y'abalwadde webatukira nga kino kyali kiva ku ddagala etono eryali liweebwaayo.<ref>{{Cite web |last=DRASIMAKU |first=RICHARD |title=Minister, MP clash in Arua |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401111643/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |archive-date=2022-04-01 |access-date=2022-04-01 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>Ebyava mu kulonda kwa palamenti ya Uganda eye 10, ekibinja kya babaka okuva mu bitundu bya West Nile nebitundu bya Uganda eby'omubukiika ddyo beegata ku minisita omubeezi ow'ensonga z'omunda okujaguza eyali omubaka w'esaza lya Terego, Kasiano Wadri Ezati okulemererwa okwegata ku palamenti eye 10.<ref name=":02">{{Cite web |date=2016-10-24 |title=Minister, MPs Throw Bash To Celebrate Kasiano Wadri Parliament Loss - |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |access-date=2022-04-01 |language=en-US |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524100215/https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |url-status=dead }}</ref> Yeeyali omu ku babaka ba Paalamenti abataayitamu kwegatta ku Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":02" /> Ababaka abalala abataddayo mungeri y'emu baali; omukyala eyali akiikirira Arua mu Paalamenti, Alex Onzima, minisita omubeezi owa gavumenti eza wakati n'omubaka wa FDC – NRM owa Maracha, Sam Okuonzi mu Vurra, Martin Drito mu Madi Okollo, Ahmed Awongo ow'e Koboko, Ruth Lematia owa Maracha omukyala, Noah Acile okuva mu Yumbe, Christine Acayo omukyala wa Nebbi, Hudah Oleru omukyala okuva mu Yumbe ne Ann Awuru omubaka omukyala owa Moyo n'abalala etc.,<ref name=":02" />
Mu mwaka gwa 2010, Christine yalwana ne ssentebe w'akakiiko ka LC 5, Richard Andama Ferua mu lukiiko lwali lutudde mu munisipaali y'e Arua ey'okugonjoola obutabanguko obwali wakati w'abakwasiza b'amateeka mu kitundu, wamu n'abasuubuzi b'omubutale abaali bavunaanibwa ogw'okukuba abakwasiza amateeka nga bakozesa emitayimbwa nga bali kubiragiro by'omubaka wa Pulezidenti, Ibrahim Abiriga.<ref>{{Cite news|last=Dradenya|first=Amazia|date=18 February 2010|title=Uganda: Arua Chairman, Woman MP Fight|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/201002190031.html|access-date=1 April 2022}}</ref>Mu Paalamenti ey'omwenda, yayogerwako ng'omu ku bantu 34 abaali boogedde obutasuka mirundi 5, nga 29 kubano baakibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Silent MPs exposed |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614 |access-date=2022-04-01 |website=Monitor |language=en}}</ref>Ye muwanika w'eggwanga mu kitongole kya [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]].<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation |url=https://theallianceug.com/page/committee |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207213056/https://theallianceug.com/page/committee |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-04-01 |website=theallianceug.com}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Mourine_Osoru|Mourine Osoru]]
* [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]]
== Ebijuliziddwamu ==
kfq9n1yfuez7u9zmwocoz4cs300rxdz
69612
69459
2026-08-23T10:32:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69612
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bako Christine Abia''' Yazaalibwa nga 29, Ogwomukaaga, 1977. Munnayuganda, munnabyabufuzi ng'aweerezaako ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Arua_District|Disitulikiti y'e Arua]] mu [[:en:Member_of_parliament|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>{{Cite web |title=Stories :: Keyword: arua district woman mp bako christine abia :: Accepted date: April 2022 :: Uganda Radio Network |url=https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iKeyword=60944 |access-date=2022-04-01 |website=ugandaradionetwork.com}}</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]].
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi wamu n'enjawukana ==
Yali omubaka wa palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] eyo 9.<ref>{{Cite web |date=2013-06-07 |title=Members of 9th Parliament |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |archive-date=2018-08-15 |access-date=2022-04-01 |website=Fortune Of Africa - Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Corridors of power |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206008 |access-date=2022-04-01 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=EveryPolitician: Uganda - Parliament - 9th Parliament |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |archive-date=2022-10-06 |access-date=2022-04-01 |website=EveryPolitician}}</ref><ref>{{Cite web |date=2008-11-05 |title=Mbabazi, Suruma face political end |url=https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/ |access-date=2022-04-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Mu mwaka gwa 2010, yawanyisiganya ebigambo ne minisita w'ebigwa tebiraze n'abanoonyi boobubuddamu, Tarsis Kabwegyere webaali mu by'okuteereeza eddwalliro lya Arua mu waadi y'abalwadde webatukira nga kino kyali kiva ku ddagala etono eryali liweebwaayo.<ref>{{Cite web |last=DRASIMAKU |first=RICHARD |title=Minister, MP clash in Arua |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401111643/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |archive-date=2022-04-01 |access-date=2022-04-01 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>Ebyava mu kulonda kwa palamenti ya Uganda eye 10, ekibinja kya babaka okuva mu bitundu bya West Nile nebitundu bya Uganda eby'omubukiika ddyo beegata ku minisita omubeezi ow'ensonga z'omunda okujaguza eyali omubaka w'esaza lya Terego, Kasiano Wadri Ezati okulemererwa okwegata ku palamenti eye 10.<ref name=":02">{{Cite web |date=2016-10-24 |title=Minister, MPs Throw Bash To Celebrate Kasiano Wadri Parliament Loss - |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |access-date=2022-04-01 |language=en-US |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524100215/https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |url-status=dead }}</ref> Yeeyali omu ku babaka ba Paalamenti abataayitamu kwegatta ku Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":02" /> Ababaka abalala abataddayo mungeri y'emu baali; omukyala eyali akiikirira Arua mu Paalamenti, Alex Onzima, minisita omubeezi owa gavumenti eza wakati n'omubaka wa FDC – NRM owa Maracha, Sam Okuonzi mu Vurra, Martin Drito mu Madi Okollo, Ahmed Awongo ow'e Koboko, Ruth Lematia owa Maracha omukyala, Noah Acile okuva mu Yumbe, Christine Acayo omukyala wa Nebbi, Hudah Oleru omukyala okuva mu Yumbe ne Ann Awuru omubaka omukyala owa Moyo n'abalala etc.,<ref name=":02" />
Mu mwaka gwa 2010, Christine yalwana ne ssentebe w'akakiiko ka LC 5, Richard Andama Ferua mu lukiiko lwali lutudde mu munisipaali y'e Arua ey'okugonjoola obutabanguko obwali wakati w'abakwasiza b'amateeka mu kitundu, wamu n'abasuubuzi b'omubutale abaali bavunaanibwa ogw'okukuba abakwasiza amateeka nga bakozesa emitayimbwa nga bali kubiragiro by'omubaka wa Pulezidenti, Ibrahim Abiriga.<ref>{{Cite news|last=Dradenya|first=Amazia|date=18 February 2010|title=Uganda: Arua Chairman, Woman MP Fight|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/201002190031.html|access-date=1 April 2022}}</ref>Mu Paalamenti ey'omwenda, yayogerwako ng'omu ku bantu 34 abaali boogedde obutasuka mirundi 5, nga 29 kubano baakibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Silent MPs exposed |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614 |access-date=2022-04-01 |website=Monitor |language=en}}</ref>Ye muwanika w'eggwanga mu kitongole kya [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]].<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation |url=https://theallianceug.com/page/committee |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207213056/https://theallianceug.com/page/committee |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-04-01 |website=theallianceug.com}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Mourine_Osoru|Mourine Osoru]]
* [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]]
== Ebijuliziddwamu ==
1t9yd5ycbh6jg7esqtp98nuoqpykniv
69684
69612
2026-08-23T11:11:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69684
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bako Christine Abia''' Yazaalibwa nga 29, Ogwomukaaga, 1977. Munnayuganda, munnabyabufuzi ng'aweerezaako ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Arua_District|Disitulikiti y'e Arua]] mu [[:en:Member_of_parliament|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>{{Cite web |title=Stories :: Keyword: arua district woman mp bako christine abia :: Accepted date: April 2022 :: Uganda Radio Network |url=https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iKeyword=60944 |access-date=2022-04-01 |website=ugandaradionetwork.com}}</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]].
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi wamu n'enjawukana ==
Yali omubaka wa palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] eyo 9.<ref>{{Cite web |date=2013-06-07 |title=Members of 9th Parliament |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |archive-date=2018-08-15 |access-date=2022-04-01 |website=Fortune Of Africa - Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Corridors of power |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206008 |access-date=2022-04-01 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=EveryPolitician: Uganda - Parliament - 9th Parliament |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |archive-date=2022-10-06 |access-date=2022-04-01 |website=EveryPolitician}}</ref><ref>{{Cite web |date=2008-11-05 |title=Mbabazi, Suruma face political end |url=https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/ |access-date=2022-04-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Mu mwaka gwa 2010, yawanyisiganya ebigambo ne minisita w'ebigwa tebiraze n'abanoonyi boobubuddamu, Tarsis Kabwegyere webaali mu by'okuteereeza eddwalliro lya Arua mu waadi y'abalwadde webatukira nga kino kyali kiva ku ddagala etono eryali liweebwaayo.<ref>{{Cite web |last=DRASIMAKU |first=RICHARD |title=Minister, MP clash in Arua |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401111643/https://www.observer.ug/component/content/article?id=8401:-minister-mp-clash-in-arua |archive-date=2022-04-01 |access-date=2022-04-01 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>Ebyava mu kulonda kwa palamenti ya Uganda eye 10, ekibinja kya babaka okuva mu bitundu bya West Nile nebitundu bya Uganda eby'omubukiika ddyo beegata ku minisita omubeezi ow'ensonga z'omunda okujaguza eyali omubaka w'esaza lya Terego, Kasiano Wadri Ezati okulemererwa okwegata ku palamenti eye 10.<ref name=":02">{{Cite web |date=2016-10-24 |title=Minister, MPs Throw Bash To Celebrate Kasiano Wadri Parliament Loss - |url=https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |access-date=2022-04-01 |language=en-US |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524100215/https://www.redpepper.co.ug/2016/10/minister-mps-throw-bash-to-celebrate-kasiano-wadri-parliament-loss/ |url-status=dead }}</ref> Yeeyali omu ku babaka ba Paalamenti abataayitamu kwegatta ku Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":02" /> Ababaka abalala abataddayo mungeri y'emu baali; omukyala eyali akiikirira Arua mu Paalamenti, Alex Onzima, minisita omubeezi owa gavumenti eza wakati n'omubaka wa FDC – NRM owa Maracha, Sam Okuonzi mu Vurra, Martin Drito mu Madi Okollo, Ahmed Awongo ow'e Koboko, Ruth Lematia owa Maracha omukyala, Noah Acile okuva mu Yumbe, Christine Acayo omukyala wa Nebbi, Hudah Oleru omukyala okuva mu Yumbe ne Ann Awuru omubaka omukyala owa Moyo n'abalala etc.,<ref name=":02" />
Mu mwaka gwa 2010, Christine yalwana ne ssentebe w'akakiiko ka LC 5, Richard Andama Ferua mu lukiiko lwali lutudde mu munisipaali y'e Arua ey'okugonjoola obutabanguko obwali wakati w'abakwasiza b'amateeka mu kitundu, wamu n'abasuubuzi b'omubutale abaali bavunaanibwa ogw'okukuba abakwasiza amateeka nga bakozesa emitayimbwa nga bali kubiragiro by'omubaka wa Pulezidenti, Ibrahim Abiriga.<ref>{{Cite news|last=Dradenya|first=Amazia|date=18 February 2010|title=Uganda: Arua Chairman, Woman MP Fight|work=AllAfrica|url=https://allafrica.com/stories/201002190031.html|access-date=1 April 2022}}</ref>Mu Paalamenti ey'omwenda, yayogerwako ng'omu ku bantu 34 abaali boogedde obutasuka mirundi 5, nga 29 kubano baakibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Silent MPs exposed |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/silent-mps-exposed-1546614 |access-date=2022-04-01 |website=Monitor |language=en}}</ref>Ye muwanika w'eggwanga mu kitongole kya [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]].<ref>{{Cite web |title=Committee - Alliance for National Transformation |url=https://theallianceug.com/page/committee |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207213056/https://theallianceug.com/page/committee |archive-date=2023-02-07 |access-date=2022-04-01 |website=theallianceug.com}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Mourine_Osoru|Mourine Osoru]]
* [[:en:Alliance_for_National_Transformation|Alliance for National Transformation]]
== Ebijuliziddwamu ==
0gtt0gy0c9l15fjjzbhp1c4mlawqzqq
Flora Natumanya
0
9722
69575
61103
2026-08-23T10:30:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69575
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Flora Natumanya''' munnabyabufuzi munnayuganda, omubaka wa palamenti akiikirira abakyala mu [[:en:Kikuube_District|Disitulikiti y'e Kikuube]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . Mmemba mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM). <ref name=":1" /> <ref name=":0" />
== Emirimu gy’eby'obufuzi ==
Natumanya yawangula Tophas Kahwa mu kamyuufu aka NRM n'abeera ku tiketi ya NRM mu kulonda kw'eggwanga okwa 2021, okulonda kwe yawangula okufuuka omubaka w'abakyala mu [[:en:Kikuube_District|Disitulikiti y'e Kikuube]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . Atuula ku kakiiko ka palamenti akavunaanyizibwa ku butonde bw'ensi n'ebyobugagga eby'omu ttaka mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . Natumanya yabuuza ku kiki ekinakolebwa gavumenti okukendeeza ku musenyu ogukozesebwa mu ntuula z’akakiiko akavunaanyizibwa ku butonde bw’ensi n’eby'obugagga eby’omu ttaka.
== Emirimu emirala ==
Natumanya yawaddeyo mmotoka za saluuni ttaano eri abantu okukola nga kabangali z’abasawo mu Disitulikiti y’e Kikuube. Ono era ategeezezza abantu b’omu Disitulikiti y’e Kikuube nti emmotoka zino wakuzisaamu amafuta era y'omu agenda okusasula baddereeva baazo.
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
jz2jw077b99vossa7zoi8b9ngh5ncq5
Barumba Beatrice Rusaniya
0
9735
69380
68038
2026-08-23T09:59:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69380
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Barumba Beatrice Rusaniya''' yazaalibwa nga 2, Ogwekkumineebiri mu 1964. Munnayuganda omukyala era munnabyabufuzi.<ref>https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/</ref> Yali munnabyabufuzi okuva mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], era [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] owa [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/</ref> Mu mwaka gwa 2005, Disitulikiti y'e Kiruhura bweyali esaliddwa ku [[:en:Mbarara_District|Disitulikiti y'e Mbarara]], yafuuka omubaka omukyala eyasooka okugikiikirira mu Paalamenti mu mwaka gwa 2006, nga yawereza okutuuka mu mwaka gwa 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20230322200630/https://mulengeranews.com/beatrice-rusaniya-rides-on-kazo-to-bounce-back-in-national-politics/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi ==
Yawangulwa mu kalulu ka 2016 okutuusa mu 2021.<ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1353</ref> Yagyayo okuwakanya kweyali ataddeyo bweyali alaga obutali bumativu ku byaali bivudde mu kulonda kweyali amudidde mubigere nga bweyali akozze, [[:en:Sheila_Mwine_Kabaije|Sheila Mwine Kabaije]] nga waaliwo okulumiriza ng'okulonda kuno bwekwalimu ebirumira ssaako n'obubbi.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1428985</ref> Rusaniya yali omu kubaali bakikiridde Uganda mu palamenti ya Afrika (Pan African Parliament).<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20230322200628/https://www.observer.ug/component/content/article?id=20919:-african-parliament-happy-with-updf-job-in-somalia</ref> Wabula, yali mulwadde mulukungaana lw'abakungu.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:Sheila_Mwine_Kabaije|Sheila Mwine Kabaije]]
* [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
tov19exdhd2w8ca9s2gxpdpotgmlqy0
69609
69380
2026-08-23T10:32:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69609
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Barumba Beatrice Rusaniya''' yazaalibwa nga 2, Ogwekkumineebiri mu 1964. Munnayuganda omukyala era munnabyabufuzi.<ref>https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/</ref> Yali munnabyabufuzi okuva mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], era [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] owa [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/</ref> Mu mwaka gwa 2005, Disitulikiti y'e Kiruhura bweyali esaliddwa ku [[:en:Mbarara_District|Disitulikiti y'e Mbarara]], yafuuka omubaka omukyala eyasooka okugikiikirira mu Paalamenti mu mwaka gwa 2006, nga yawereza okutuuka mu mwaka gwa 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20230322200630/https://mulengeranews.com/beatrice-rusaniya-rides-on-kazo-to-bounce-back-in-national-politics/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi ==
Yawangulwa mu kalulu ka 2016 okutuusa mu 2021.<ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1353</ref> Yagyayo okuwakanya kweyali ataddeyo bweyali alaga obutali bumativu ku byaali bivudde mu kulonda kweyali amudidde mubigere nga bweyali akozze, [[:en:Sheila_Mwine_Kabaije|Sheila Mwine Kabaije]] nga waaliwo okulumiriza ng'okulonda kuno bwekwalimu ebirumira ssaako n'obubbi.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1428985</ref> Rusaniya yali omu kubaali bakikiridde Uganda mu palamenti ya Afrika (Pan African Parliament).<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20230322200628/https://www.observer.ug/component/content/article?id=20919:-african-parliament-happy-with-updf-job-in-somalia</ref> Wabula, yali mulwadde mulukungaana lw'abakungu.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:Sheila_Mwine_Kabaije|Sheila Mwine Kabaije]]
* [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
s9l4i3fdhogi1qzk8gpherrrqpi78ru
69678
69609
2026-08-23T11:10:55Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69678
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Barumba Beatrice Rusaniya''' yazaalibwa nga 2, Ogwekkumineebiri mu 1964. Munnayuganda omukyala era munnabyabufuzi.<ref>https://www.independent.co.ug/mbabazi-suruma-face-political-end/</ref> Yali munnabyabufuzi okuva mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], era [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] owa [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/</ref> Mu mwaka gwa 2005, Disitulikiti y'e Kiruhura bweyali esaliddwa ku [[:en:Mbarara_District|Disitulikiti y'e Mbarara]], yafuuka omubaka omukyala eyasooka okugikiikirira mu Paalamenti mu mwaka gwa 2006, nga yawereza okutuuka mu mwaka gwa 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20230322200630/https://mulengeranews.com/beatrice-rusaniya-rides-on-kazo-to-bounce-back-in-national-politics/</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Obulamu bwe mu by'obufuzi ==
Yawangulwa mu kalulu ka 2016 okutuusa mu 2021.<ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1353</ref> Yagyayo okuwakanya kweyali ataddeyo bweyali alaga obutali bumativu ku byaali bivudde mu kulonda kweyali amudidde mubigere nga bweyali akozze, [[:en:Sheila_Mwine_Kabaije|Sheila Mwine Kabaije]] nga waaliwo okulumiriza ng'okulonda kuno bwekwalimu ebirumira ssaako n'obubbi.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1428985</ref> Rusaniya yali omu kubaali bakikiridde Uganda mu palamenti ya Afrika (Pan African Parliament).<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20230322200628/https://www.observer.ug/component/content/article?id=20919:-african-parliament-happy-with-updf-job-in-somalia</ref> Wabula, yali mulwadde mulukungaana lw'abakungu.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:Sheila_Mwine_Kabaije|Sheila Mwine Kabaije]]
* [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y'e Kiruhura]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu ==
t509mtaufe5c0bxxs36me3xokx7x2br
Florence Nambozo Wamala
0
9737
69587
69002
2026-08-23T10:31:04Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69587
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Florence Nambozo Wamala''' (born 14 February 1975) [[:en:Uganda|munayuganda]] nga munabyabufuzi era [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa Palamenti]]. Yalondebwa [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka Omukyala]] akiikirira distulikiti eye [[:en:Sironko_District|Sironko]] mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda okwawamu okwa Uganda mu 2016]] era n'addamu n'alondebwa ku kifo ky'ekimu mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwawamu mu 2021]].
== Okusoma ==
Yamaliriza [[:en:Primary_school|pulayimale]] mu 1989 mu Nkoyoyo Boarding Primary School, Matale, Mu 1992,Florence yamaliriza emisomo gye egya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) egya siniya eya wansi ku Nabumali High School .
Yamaliriza siniya ey’oku ntikko emanyiddwa nga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certification of Education]] (UACE) mu 2008 ku ssomero lya Makerere Day and Evening Adult School mu [[Kampala]] . Mu 2012 yatikkirwa [[:en:Bachelor's_degree|diguli esooka]] mu [[:en:Education|by’enjigiriza]] mu [[:en:Kyambogo_University|yunivasite y’e Kyambogo]] .
== Omulimu ==
Ye Ssentebe wa [[Sironko Development Network]], ekifo ky’abaddemu okuva mu 2014. Yasomesa mu [[:en:Aga_Khan_Education_Services|Aga Khan Education Services]] mu [[Yuganda|Uganda]] okuva mu 2002 okutuuka mu 2011 era n’afuuka [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa palamenti]] mu kulonda kwa bonna okwa 2016, ekifo kye yaddamu okufuna ng’ayita mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2021]] .
== Laba ne ==
* [[Sironko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Sironko]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Member_of_parliament|Omubaka wa Palamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
r1lthl2vx9laotrf1cfazqhl7zemkhb
Beatrice Atim Anywar
0
9740
69507
68741
2026-08-23T10:15:40Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69507
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Beatrice Atim Anywar''' oluusi ayitibwa '''Beatrice Atim''', oba '''Betty Anywar''', yazaalibwa 9 Ogwolubeereberye,1964 [[:en:Politician|munabyabufuzi]] [[:en:Uganda|Munnayuganda]] eyaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa palamenti]] akiikirira abantu ba [[:en:Kitgum|munisipaali y'e Kitgum]] mu palamenti ya Uganda eye 10 (2016- 2021).<ref name="Data">https://web.archive.org/web/20180321100915/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=262</ref> Nga 14, Ogwekkumineebiri,2019, yalondebwa okuba [[:en:Ministry_of_Water_and_Environment_(Uganda)|minisita omubeezi avunaanyizibwa ku butonde bw'ensi]] mu kabineti ya Uganda era nga yasikira Dr. [[:en:Mary_Goretti_Kitutu|Mary Goretti Kitutu]], eyatwalibwa mu [[:en:Ministry_of_Energy_and_Mineral_Development_(Uganda)|minisitule y'ebyobugagga obwensibo n'amasanyalaze]].<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/anywar-s-long-walk-to-museveni-s-cabinet-1864948#google_vignette</ref><ref name="AppR">https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
== Ensibuko n'obuyigirize ==
Yazaalibwa mu [[:en:Kitgum_District|disitulikiti y'e Kitgum]] mu [[:en:Acholi_sub-region|Acholi]] mu bukiika kkono bwa [[:en:Uganda|Uganda]] nga 9, Ogwoluberebeerye,1964. Mu 1991, Yatikirwa [[:en:Marketing|dipulooma mu bwa kituunzi]] okuva ku ttendekero [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere]] [[:en:Makerere_University_Business_School|University Business School]]. Yeeyongera okusoma era mu 2004, yatikkirwa diguli mu nzirukanya y'emirimu okuva ku [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University in Uganda]]. Diguli ye ey'okubiri mu by'okudukanya emirimu eya [[:en:Master_of_Public_Administration|Master of Public Administration and management]] yajisomera ku [[:en:Makerere_University|yunivasite e]] [[:en:Makerere_University|Makerere]]. Alina ne satifikeeti mu demokulasiya n'eby'obufuzi, gyeyafunira kutendekero [[:en:Marquette_University|Marquette University]], mu ggwanga lya [[Amerika]].<ref name="Data"/>
== Emirimu gye ==
==== '''Nga tannayingira byabufuzi''' ====
Wakati wa 1991 ne 1993, Beatrice Anywar yeeyali avunaanyizibwa ku kifo awatukira ebyamaguzi mu kkampuni ya UFEL Uganda. Mu 1994 okutuusa 1995, yeyaali kituunzi omukulu mu kampuni enkozi y'emifaliso eya V''itafoam Uganda Limited'' bweyava awo yeegatta ku kitongole kya gavumenti ekivunaanyizibwa ku mazzi n'emidumu gya kazambi eya [[:en:National_Water_and_Sewerage_Corporation|National Water and Sewerage Corporation]] nga avunaanyizibwa ku nsonga za bakasitoma era wano yakolawo emyaka 8 okuva mu 1996 okutuuka mu 2004.<ref name="Data" />
== Ng'atandise eby'obufuzi ==
; Mu kibiina ky'eby'obufuzi ki FDC
Anywar yayingira eby'obufuzi ebyakalulu mu mwaka 2006 era navuganya ku kifo ky'omubaka akiikirira munisipaali y'e Kitgum. Akalulu yakawangula oluvannyuma lw'okumegga Santa Okote mu biro ebyo eyali agidde ku kaadi y'ekibiina ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Mu kisanja kye ekyasooka mu paalamenti yalondebwa nga minista ow'ekisikirize ku ludda oluvuganya eyali avunaanyizibwa ku by'obutonde bw'ensi. Kino kyava ku kuba nga yali alwanirira eddembe ly'obutonde.<ref name="One">https://web.archive.org/web/20190321035416/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1290476/suspended-legislators-strangers-controversy</ref>
Anywar era ajjukirwa nnyo olw'obuvunaanyizibwa bwe mu kutaasa [[:en:Mabira_Forest|ekibira Mabira]] mu Uganda. Kino kyajjawo oluvannyuma lwa Pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] ne gavumenti ye okusalawo okutunda ekibira kino eri kampuni enkozi ya sukaali eya [[:en:Sugar_Corporation_of_Uganda_Limited|Sugar Corporation of Uganda Limited]] (SCOUL) esaanyeewo ekibira kino wekiri lifuuke essamba ly<nowiki>'ebikajjo. Anywae nga ayambibwako ebibiina ebirala ebitakabanira obutonde bw'ensi nga ekya ''</nowiki>''National Association of Professional Environmentalists<nowiki>''</nowiki>'' baawakanya nnyo okusalawo kuno era nebatisatiisa n'okukuunga abantu okuzira eby'amaguzi bya SCOUL n'ekigendererwa eky'okusanyalaza emirimu gyayo.<ref name="Pri">https://en.wikipedia.org/wiki/The_Independent_(Uganda)</ref>
Mu 2007, bannayuganda abasoba mu 100,000 beegugunga mu mwekalaakaasa okwamanyibwa nga "Save Mabira Crusade" n'ekigendererwa okutaasa ekibira kya Mabira. Abantu basatu baafa, ate abalala nebalumizibwa. Oluvannyuma Amaka ga Atim Anywar gaasalibwako amagye ne poliisi naye kennyini n'akwatibwa era nasibwa nga avunaanibwa emisango egyekuusa ku butujju.<ref name="Pri"/><ref>https://www.iied.org/forest-protest-ends-teargas-death-green-governance-movement-starts-emerge-uganda</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190321035417/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1158157/save-mabira-crusaders-renew-debate</ref>
; Nga munnabyabufuzi atalina kibiina
[[File:Beatrice Anywa.jpg|left|thumb]]
Mukulonda kwa palamenti mu 2016, Betty Anywar yawangulwa mu kusunsulamu eyali anaakwatira ekibiina ki [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] bbendera.<ref name="Lost">https://web.archive.org/web/20171231211926/http://mobile.monitor.co.ug/specialreports/elections/Anywar-loses-Kitgum-Municipality-MP-FDC-flag/2471424-2977538-format-xhtml-2n5r74/index.html</ref> Anywar yeesimbawo kubwannamuninga atalina kibiina.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Anywar-pleads-with-FDC-leaders-for-Kitgum-municipality-flag/-/688334/2978950/-/op6ssyz/-/index.html</ref> Ebyava mu kalulu byalaga nga Anywar bweyali amezze bonna abaali bamwesimbyeeko era bwatyo naayingira paalamenti ey'ekkumi nga nnamunigina.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/i-will-cooperate-with-fdc-in-parlaiement-anywar-?districtId=505</ref><ref>https://ugandaradionetwork.com/story/anywar-wins-kitgum-municipality-seat-</ref>
Mu mwezi Ogwekkumineebiri mu 2017, Anywar yeewunyisa bangi bweyalonda nga awagira ekiteeso ekyali kingenderera okukola ennongoosereza mu ssemateeka wa Uganda okusobozesa omuntu asussiza emyaka 75 okuvuganya kubwa Pulezidenti bwa Uganda.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/mp-anywar-uganda-s-political-slay-queen-on-politics-of-transition--1732962</ref><ref>http://www.monitor.co.ug/OpEd/Commentary/MP-Anywar-needs-urgent-protection-media/689364-4245630-8myeocz/index.html</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/how-mps-have-voted-on-lifting-age-limit-1732018</ref>
Nga 14 Ogwekumineebiri 2019, yalondebebwa nga nga minista omubeezi avunaanyizibwa ku butonde bwensi muUganda nga yalondebwa Gen. [[:en:Yoweri_Kaguta_Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]].<ref name="AppR"/>
Oluvannyuma Anywar yeegatta ku kibiina ki NRM era naayabulira oludda oluvuganya<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1500095/meet-opposition-politicians-defected-nrm</ref><ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/2018/03/31/anywar-finally-swallowed-officially-joins-nrm/ |title=Archive copy |access-date=2025-10-24 |archive-date=2021-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725052152/https://theinsider.ug/index.php/2018/03/31/anywar-finally-swallowed-officially-joins-nrm/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Margaret_Lamwaka_Odwar|Margaret Lamwaka Odwar]]
* [[:en:Winnie_Kiiza|Winnie Kiiza]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Rwanda|Kabineti ya Rwanda]]
== Ebijuliziddwa ==
pwdq5zjy0qizv3sv8jxgenre2byqvfb
Beatrice Rwakimari
0
9744
69418
61117
2026-08-23T10:11:38Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69418
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Beatrice Rwakimari''' yazalibwa nga 21 Ogwokutaano, mu 1961. Munnayuganda, ng'omukulembeze w'[[:en:Public_health|ebyobulamu eby'abantu]], [[:en:Public_administrator|kalabaalaba w'emirimu gya Gavumenti]], omusomesa era munnabyabufuzi. Yalondebwa okubeera omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Ntungamo mu Uganda mu Paalamenti ey'ekkumi nga yalina akakwate ku kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]], ekibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu bukulembeze bwa Uganda.<ref name="BRW2">https://web.archive.org/web/20190717084804/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=97</ref> Yali yawerezaako konsitituweensi eno okumala emyaka ebbiri egy'omudiringanwa mu Paalamenti ey'omusanvu n'eyomunaana okuva mu 2001 okutuusa mu 2011. Mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]], yawerezaako ng<nowiki>'omu ku baali ku kakiiko ka ''</nowiki>''Akasunsula abalondeddwa<nowiki>''</nowiki>'', akakiiko ku by'obulamu , n'akakiiko ka ''NRM aka Paalamenti nga ketabibwamu ba [[:en:Caucus|memba b'ekibiina ekyo bokka]]''.<ref name="BRW1">https://web.archive.org/web/20161106041008/http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/849-house-constitutes-appointments-committee</ref><ref name="BRW3">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1446323/mps-push-increasing-funding-health</ref>
Yasikizibwa Joseline Baata Kamateneti mu kalulu ka bonna aka 2021<ref>https://web.archive.org/web/20230323080927/https://theinformerug.com/tag/hon-joselyn-kamateneti-bata/</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Ntungamo_District|Disitulikiti y'e Ntungamo]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwaamu ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
6ettqg6fwu9afwlqcxvc42085e5z1ty
Idah Nabayiga
0
9780
69496
61488
2026-08-23T10:15:28Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69496
wikitext
text/x-wiki
'''Idah Nabayiga''' (yazaalibwa nga 14 Ogw'ekkuminoogumu ogwa 1979). Munnabyabufuzi Omunnayuganda era nga ye Mukyala [[:en:Representative|akiikirira]] Disitulikiti [[:en:Kalangala_District|y'eKalangala]] mu Paalamenti [[:en:Uganda|ya Uganda]] ey'ekkumi. Munnakibiina kya [[National Resistance Movement]] era nga mu kalulu ka 2016 konna yali wansi wakyo.
== Ebyafaayo bye ==
Idah Nabayiga yazaalibwa mu Disitulikiti [[:en:Kalangala_District|y'eKalangala]].
== Okusoma kwe ==
Idah Nabayiga yasomera ku ssomero lya Memere Primary School . Mu 1994, yayingira essomero lya St. Henry's Buyege Secondary School nga eno gyeyasomera siniya yonna. Oluvannyuma yagenda ku ssettendekero wa [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] mu 2003, era eno yafunayo Diguli mu Busomesa. Idah Nabayiga alina ne Satifikeeti mu Mateeka agakwata mu kuddukanya ebifo nga eno yagiggya ku [[:en:Law_Development_Centre|Kifo awakolerwa amateeka ga Uganda]] mu 2008. Mu 2011, yafuna [[:en:Postgraduate_diploma|Dipulooma]] [[:en:Postgraduate_diploma|Eyaabamaze okusomako]] mu Kuyiga Okukwasaganya Abantu era nga eno yagiggya ku Ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]]. Ensangi zino ali mu kusoma Diguli Ey'okubiri mu Kukola n'okutuusa enkola za gavumenti era nga eno ali mu kugisomera mu ttendekero lyerimu.<ref>https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=334</ref>
== Emirimu gye ==
Nga tannaba kuyingira byabufuzi, Idah Nabayiga yali akola mu [[:en:Community_development|kukulaakulanya ebitundu]] era nga yali akolera mu gavumenti yaaawansi ku Disitulikiti wakati wa 2006 ne 2012. Oluvannyuma, wakati wa 2012 ne 2015, yaweereza nga Addukanya abakozi era nga akolera mu kifo kyekimu.
Idah Nabayiga yasomerera busomesa era nga ne mu paalamenti eyekkumi yali ku kakiiko K'ebyensoma [[:en:Sport|N'ebyemizannyo]].<ref name="parliament1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=334</ref>
== Obutabanguko bweyalimu n'obulwanirizi bweddembe ==
Idah Nabayiga yoomu ku Bakiise mu Paalamenti abali wansi w'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] abagambibwa okuwakanya ekiteeso ky'[[:en:Mobile_money|omusolo ku ssente ezitambulizibwa ku masimu]] ekyali kiteeseddwa omukulu w'eggwanga, [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] mu 2018<ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/2018/10/03/nrm-mps-who-defied-museveni-on-mobile-money-tax-listed/ |title=Archive copy |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324222722/https://theinsider.ug/index.php/2018/10/03/nrm-mps-who-defied-museveni-on-mobile-money-tax-listed/ |url-status=dead }}</ref>
A newspaper poll in 2017, listed Idah Nabayiga yafulumira nnyo mu mpapula z'amawulire nga omu ku Bakiise mu Paalamenti abaali bawakanya ekiteeso eky'okwongerayo emyaka gy'omukulembeze w'eggwanga.<ref>{{Cite web |url=https://observer.ug/special-editions/56240-age-limit-battle-who-is-winning.html |title=Archive copy |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324222720/https://observer.ug/special-editions/56240-age-limit-battle-who-is-winning.html |url-status=dead }}</ref> Kigambibwa nti yalekulira akalulu olw'okutya [[:en:Lynching|okumutuusaako obuzibu]] okuva eri abalonzi.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://edge.ug/2017/11/27/afraid-of-being-lynched-nrm-mps-abandon-age-limit/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2020-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208060950/http://edge.ug/2017/11/27/afraid-of-being-lynched-nrm-mps-abandon-age-limit/ |url-status=dead }}</ref>
Akoze erinnya mu kuwakanya nookugaana ebya Gavumenti ya Uganda okugaana okwogera ku nsonga [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|Y'amagye g'eggwanga]] okuyisa okukozesa obukambwe obuyitiridde ku bavubi ku [[:en:Lake_Victoria|Nyanja Nalubaale]] brutality against fishing.<ref>https://www.softpower.ug/govt-denies-updfs-involvement-in-brutality-against-fishing-communities/</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://capitalradio.co.ug/parliamentarians-want-updf-fishing-communities/ |access-date=2023-03-24 |archive-date=2019-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414105454/https://capitalradio.co.ug/parliamentarians-want-updf-fishing-communities/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Idah Nabayiga mukyala mufumbo.<ref name="parliament1" />
Mu 2016, yasiattuka akabenje k'emmotoka oluvannyuma lw'emmotoka mweyali okugwa neeyeefuula.<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Kalangala-MP-motor-crash/688334-3388482-ki8k7/index.html</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
hz4j9ln2mlc2thokpi9nhw7se8f1wy7
Zaitun Driwaru
0
10021
69464
61158
2026-08-23T10:13:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69464
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zaitun Driwaru''' yazaalibwa 10 Ogwekkumineebiri 1977, [[Munnayuganda]], musomesa era [[munnabyabufuzi]]. Yaweerezako ng'omubaka Omukyala owa Disitulikiti ye Yumbe mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi (2016-2021).<ref name="1R">{{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Zaitun Driwaru |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=51 |access-date=23 April 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}</ref><ref name="2R">{{cite web |author=Robert Elema |date=12 March 2016 |title=Driwaru Elected Yumbe Woman MP |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Driwaru-elected-Yumbe-Woman-MP/688334-3113168-wiaxogz/index.html |access-date=23 April 2020 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Driwaru yazaalibwa 10 Ogwekkumineebiri 1977. Yasomera mu Arua Hill Primary School, mu kibuga [[Arua]], ekibuga ekisinga obunene mu kitundu kya West Nile. Yatikirwa mu 1991 era n'aweebwa ekifo ku Mvara Secondary School mu Arua. Yafuna satifikeeti ya [[Uganda Certificate of Education]] (siniya ey'okuna) ne Uganda Advanced Certificate of education (siniya ey'omukaaga), okuva mu Mvara mu 1995 ne 1999.<ref name="1R" />
Yaweebwa ekifo ku ''Muni National Teachers College'', gye yafunira dipuloma mu busomesa bwa siniya eya Diploma in Secondary Education mu 2002. Mu 2005, yattikirwa mu Yunivasite ya [[Islamic University in Uganda]], ne diguli mu kuddukkanya emirimu gya Gavumenti eya Degree in Public Administartion.
== Emirimu ==
=== Nga tannagenda mu by'obufuzi ===
Okuva mu 1999 okutuuka mu 2001, yali kitunzi mu Kkampuni ya Bata Uganda. Oluvannyuma yakolako ng'omusomesa owa sekendule ku Aringa Secondary School mu kibuga [[Yumbe]]. Oluvannyuma yaweereza ng'omukugu ow'enkulaakulana mu gavumenti z'ebitundu mu Disitulikiti ye Yumbe okuva mu 2006 okutuuka mu 2011.<ref name="1R" />
=== Nga munnabyabufuzi ===
Mu kulonda kw'olukiiko lw'eggwanga olukulu okwa 2016, Zaitun Driwaru yavuganya ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira [[Disitulikiti ye Yumbe]]. Yavuganya nga atalina kibiina kya byabufuzi. Driwaru yawangula Avako Naima Gule, ow'ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]], eyali [[omubaka wa Paalamenti]] mu kiseera ekyo. Driwaru yafuna obululu 32,504 ate Naima n'afuna obululu 24,394.<ref name="3R">{{cite web |author=New Vision |date=10 March 2016 |title=Yumbe Police Fire Tear Gas In Post-Election Fracas |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1419263/yumbe-police-tear-gas-post-election-fracas |access-date=23 April 2020 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>
Mu Palamenti ey'ekkumi, ali ku kakiiko k'ebyenjigiriza n'ebyemizannyo n'akakiiko ka Palamenti akalondoola ebisuubizo bya gavumenti.<ref name="1R" /> Era memba mu kakiiko akataba ababaka abakyala mu Paalamenti aka [[Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA).<ref name="4R">{{cite web |author=Uganda Women Parliamentary Association |date=2016 |title=Members of UWOPA In the 10th Ugandan Parliament |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |archive-date=18 April 2021 |access-date=23 April 2020 |publisher=Uganda Women Parliamentary Association |place=Kampala}}</ref> Zaitun Driwaru memba omujuvu mu kibiina ekyatandikawo akakiiko akataba abasiraamu aka [[Uganda Muslim Supreme Council]] (UMSC).<ref name="5R">{{cite web |author=Farooq Kasule |date=5 July 2019 |title=Muslim MPs Plan Bill On Family Law |url=https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=dbea72ae-88cb-43af-8b93-1f7a2c9b2444%3B1.0 |access-date=23 April 2020 |format=Cached from the original on 23 April 2020 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Nusura Tiperu]]
* [[Rose Atima Ayaka]]
* [[Peace Proscovia|Emirembe Proscovia]]
== Ebijuliziddwa ==
<references responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa webusayiti gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu Disitulikiti y'e Yumbe]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti abakyala]]
[[Category:Bannayuganda abasiraamu]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
kp3tr4qcf0pb40ksqzqeahcl6xb2fqv
Jacinta Athieno Ayo
0
10023
69592
61036
2026-08-23T10:31:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69592
wikitext
text/x-wiki
'''Jacinta Athieno Ayo''' munnabyabufuzi munnayuganda era mmemba wa palamenti. Ono yalondebwa nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka Omukyala akiikirira Disitulikiti eye Tororo]] mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda okwawamu mu Uganda okwa 2021]] oluvannyuma lw'okuwangula [[Sarah Achieng Opendi]] .
Yavuganya kubwa [[:en:Independent_politician|nnamunigina nga talina kibiina]] ky'abyabufuzi.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Independent_politician|Munnabyabufuzi atalina kibiina]]
* [[Sarah Achieng Opendi|Sarah Achieng Opendi, omuwandiisi w’ebitabo]]
* [[:en:Member_of_parliament|Omubaka wa Palamenti]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijulizidwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
qjffp5xloqlrn56oolqoa995jhk14tn
Iriama Margaret
0
10029
69394
61352
2026-08-23T09:59:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69394
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
'''Iriama Margaret''' (yazaalibwa 3 Ogwekkuminogumu 1965) Munnayuganda, munnabyabufuzi owa [[:en:Moroto_District|Disitulikiti y'e Moroto]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. Mmemba w'ekibiina kyebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Ebyobufuzi ==
Margaret yaweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=99162</ref><ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=99162</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out |access-date=2023-03-25 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082735/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out |url-status=dead }}</ref> Ng'ali mu Paalamenti, yaweereza ng'omumyuka wa sentebe ku kakiiko k'ebyobulamu aka [[:en:Sam_Lyomoki|Sam Lyomoki]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1302710</ref> Mu 2017, Yalimu kubesimbawo mu kulonda kw'ekibiina kya NRM okwe Moroto nga kwagendereramu okulonda omubaka omukazi owa Disitulikiti mu paalamenti ekyali ekikalu nga 14 Ogwokubiri oluvanyuma lw'okufa kwa Annie Logiel eyali MP wa Disitulikiti.<ref name=":0">https://ugandaradionetwork.net/story/nrm-supporters-in-moroto-threaten-to-leave-party</ref> Annie Logiel yafiira mu Denmark.<ref name=":1">https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-atyang-declared-winner-for-moroto-woman-mp-seat-1695836</ref> Yalabika nga eyatleetawo enjawukana mu kibiina kya NRM okuva mu kalulu k'ekibiina era kino kyaviirako ba mmemba abamu ab'ekibiina kya NRM okwolesa obutali bumativu bwaabwe ku ngeri abakulembeze ba Disitulikiti gye baali bayisaamu Iriama, eyali akiikirira Disitulikiti y'e Moroto mu Paalamenti wakati wa 2011 ne 2016.<ref name=":0" /> Lwa nsonga nti abalonzi b'e Moroto baali betaaga omubaka omugya owa Disitulikit yaabwe naye nga ssi wa kibiina kya NRM.<ref name=":0" /> Akalulu kawangulwa Stella Atyang eyagamba nti ekigndererwa kye kyali kyakuzzawo nkolagana wakati wa Iriama n'abawagizi be okusobola okuweereza obulungi abatuuze b'e Moroto.<ref name=":1" /> Wabula ne Stella mmemba w'akibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref name=":1" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda olw'omunaana]]
* [[:en:Iriama_Rose|Iriama Rose]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/SP/CallApplications/HRC38/WG_TNCs_A/LOKAWUA%20Margaret%20Iriama%20form.doc
* https://web.archive.org/web/20230314191243/https://www.redpepper.co.ug/2015/09/kadaga-files-on-sleeping-mps-leak/
{{DEFAULTSORT:Margaret, Iriama}}
8xac2xl5pwj83qbvd4jg2qniytqdz4a
69651
69394
2026-08-23T11:02:25Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69651
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
'''Iriama Margaret''' (yazaalibwa 3 Ogwekkuminogumu 1965) Munnayuganda, munnabyabufuzi owa [[:en:Moroto_District|Disitulikiti y'e Moroto]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. Mmemba w'ekibiina kyebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Ebyobufuzi ==
Margaret yaweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=99162</ref><ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=99162</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out |access-date=2023-03-25 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082735/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out |url-status=dead }}</ref> Ng'ali mu Paalamenti, yaweereza ng'omumyuka wa sentebe ku kakiiko k'ebyobulamu aka [[:en:Sam_Lyomoki|Sam Lyomoki]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1302710</ref> Mu 2017, Yalimu kubesimbawo mu kulonda kw'ekibiina kya NRM okwe Moroto nga kwagendereramu okulonda omubaka omukazi owa Disitulikiti mu paalamenti ekyali ekikalu nga 14 Ogwokubiri oluvanyuma lw'okufa kwa Annie Logiel eyali MP wa Disitulikiti.<ref name=":0">https://ugandaradionetwork.net/story/nrm-supporters-in-moroto-threaten-to-leave-party</ref> Annie Logiel yafiira mu Denmark.<ref name=":1">https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-atyang-declared-winner-for-moroto-woman-mp-seat-1695836</ref> Yalabika nga eyatleetawo enjawukana mu kibiina kya NRM okuva mu kalulu k'ekibiina era kino kyaviirako ba mmemba abamu ab'ekibiina kya NRM okwolesa obutali bumativu bwaabwe ku ngeri abakulembeze ba Disitulikiti gye baali bayisaamu Iriama, eyali akiikirira Disitulikiti y'e Moroto mu Paalamenti wakati wa 2011 ne 2016.<ref name=":0" /> Lwa nsonga nti abalonzi b'e Moroto baali betaaga omubaka omugya owa Disitulikit yaabwe naye nga ssi wa kibiina kya NRM.<ref name=":0" /> Akalulu kawangulwa Stella Atyang eyagamba nti ekigndererwa kye kyali kyakuzzawo nkolagana wakati wa Iriama n'abawagizi be okusobola okuweereza obulungi abatuuze b'e Moroto.<ref name=":1" /> Wabula ne Stella mmemba w'akibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref name=":1" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda olw'omunaana]]
* [[:en:Iriama_Rose|Iriama Rose]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/SP/CallApplications/HRC38/WG_TNCs_A/LOKAWUA%20Margaret%20Iriama%20form.doc
* https://web.archive.org/web/20230314191243/https://www.redpepper.co.ug/2015/09/kadaga-files-on-sleeping-mps-leak/
{{DEFAULTSORT:Margaret, Iriama}}
sobz4doynwmrfnjb7aaz2116w3b5x80
69685
69651
2026-08-23T11:11:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69685
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Iriama Margaret''' (yazaalibwa 3 Ogwekkuminogumu 1965) Munnayuganda, munnabyabufuzi owa [[:en:Moroto_District|Disitulikiti y'e Moroto]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. Mmemba w'ekibiina kyebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Ebyobufuzi ==
Margaret yaweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda.<ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=99162</ref><ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=99162</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out |access-date=2023-03-25 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082735/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18958:why-janet-karamoja-mps-fell-out |url-status=dead }}</ref> Ng'ali mu Paalamenti, yaweereza ng'omumyuka wa sentebe ku kakiiko k'ebyobulamu aka [[:en:Sam_Lyomoki|Sam Lyomoki]].<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1302710</ref> Mu 2017, Yalimu kubesimbawo mu kulonda kw'ekibiina kya NRM okwe Moroto nga kwagendereramu okulonda omubaka omukazi owa Disitulikiti mu paalamenti ekyali ekikalu nga 14 Ogwokubiri oluvanyuma lw'okufa kwa Annie Logiel eyali MP wa Disitulikiti.<ref name=":0">https://ugandaradionetwork.net/story/nrm-supporters-in-moroto-threaten-to-leave-party</ref> Annie Logiel yafiira mu Denmark.<ref name=":1">https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-atyang-declared-winner-for-moroto-woman-mp-seat-1695836</ref> Yalabika nga eyatleetawo enjawukana mu kibiina kya NRM okuva mu kalulu k'ekibiina era kino kyaviirako ba mmemba abamu ab'ekibiina kya NRM okwolesa obutali bumativu bwaabwe ku ngeri abakulembeze ba Disitulikiti gye baali bayisaamu Iriama, eyali akiikirira Disitulikiti y'e Moroto mu Paalamenti wakati wa 2011 ne 2016.<ref name=":0" /> Lwa nsonga nti abalonzi b'e Moroto baali betaaga omubaka omugya owa Disitulikit yaabwe naye nga ssi wa kibiina kya NRM.<ref name=":0" /> Akalulu kawangulwa Stella Atyang eyagamba nti ekigndererwa kye kyali kyakuzzawo nkolagana wakati wa Iriama n'abawagizi be okusobola okuweereza obulungi abatuuze b'e Moroto.<ref name=":1" /> Wabula ne Stella mmemba w'akibiina kya National Resistance Movement (NRM).<ref name=":1" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda olw'omunaana]]
* [[:en:Iriama_Rose|Iriama Rose]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* https://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/SP/CallApplications/HRC38/WG_TNCs_A/LOKAWUA%20Margaret%20Iriama%20form.doc
* https://web.archive.org/web/20230314191243/https://www.redpepper.co.ug/2015/09/kadaga-files-on-sleeping-mps-leak/
{{DEFAULTSORT:Margaret, Iriama}}
8di22atqumuq1eysj4n77w8vcpaaew0
Oleru Huda
0
10031
69384
61450
2026-08-23T09:59:38Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69384
wikitext
text/x-wiki
'''Huda Abason Oleru''' (yazaalibwa nga 3 Omwezi ogwekkumineebiri 1975) Munnayuganda munnabyabufuzi era omubaka wa paalamenti eyaliko omubaka omukyala owa paalamenti omukiise ow'e [[Yumbe (disitulikit)|disitulikiti y'e Yumbe]] mu paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'ey'omwenda. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Member of Parliament engages with U-Reporters in her district! |url=https://uganda.ureport.in/story/183/ |access-date=2022-04-04 |website=uganda.ureport.in}}</ref> Yali ku bwa namunigina naye kati yeegatta ku kibiina ky'ebyobufuzi [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |title=Huda Abason Oleru |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/c219b699-fcd1-4c1b-b44d-7e3ed013f0cd/ |access-date=2022-04-04 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref> Era yali minisita omubeezi ow’ensonga z’abaazirwanako. <ref>{{Cite web |date=2022-01-05 |title=UPDF to conduct nationwide verification of veterans |url=https://www.independent.co.ug/updf-to-conduct-nationwide-verification-of-veterans/ |access-date=2022-04-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=@watchdoguganda |last2=@watchdoguganda |date=2022-01-30 |title=UPDF is now a professional force, says Minister Oleru |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20220130/129276/updf-is-now-a-professional-force-says-minister-oleru.html |access-date=2022-04-04 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=UPDF to Conduct Nationwide Verification of Veterans |url=http://ugandaradionetwork.com/story/updf-to-conduct-national-wide-verification-of-veterans- |access-date=2022-04-04 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Huda yazaalibwa nga 3 Omwezi ogwekkumineebiri 1975 eri bazadde be Ayub Adiga (taata) ne Drakai Khadija (maama) ab'ekyalo Pania, mu ggombolola ya Kophi mu [[disitulikiti y'e Yumbe]] . Huda yagenda ku ssomero lya pulayimale erya Limidia bweyali ttanneegatta ku somero lya siniya erya Yumbe Secondary School. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 "KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-04</span></span>.</cite></ref> Olwo yeegatta ku ssomero lya siniya erya [[Mvara Secondary School]]. Oluvannyuma lw’emisomo gye egya siniya, Huda yeegatta ku [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’obusiraamu mu Uganda]] (IUIU) gye yafunira ddiguli ye eyasooka mu [[nzirukanya y'emirimu gya gavumenti]]. Nga tannaba kwegatta mu byabufuzi, Huda yafuna n'era ddiguli eyookubiri mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti n’okuddukanya n'okukuliramu emirimu. <ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Huda yakolako ng’omusomesa ku ssomero lya pulayimale erya Aringa Primary School n'era yeeyali omuwandiisi w’abavubuka ab'eggombolola ya Romogi nga ttaneegatta mu byabufuzi. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 "KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-04</span></span>.</cite></ref> N'era yeeyali saabawandisi wakakiiko k'abavubuka ak'ekibiina kya National Resistance Movement mu ggombolola y'e Romogi mu 1996. Wakati wa 1996 ne 1998, yali musomesa ku ssomero lya pulayimale erya Limitia .Yeeyali omuluganya w'ekitundu (Community facilitator ) ne pulogulaamu ya Community Actor wakati wa 1998 ne 2000. Wakati wa 2000 ne 2003, Huda yeeyali ssentebe ow'okusiga ow'eggombolola y'e Lulu. <ref name=":0" />
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Huda yafumbirwa Mohammed Abason Ingamule. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 "KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-04</span></span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
[[Olukalala lw'ababaka ba paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Yumbe (disitulikit)|Disitulikiti y'e Yumbe]]
[[Naima Melsa Gule Avako|Naima Melsa Gule Avako, Omuntu w’abantu]]
[[Zaitun Driwaru|Zaitun Driwaru nga bwe kiri]]
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://yumbe.go.ug/ Gavumenti ez'ebitundu mu Disitulikiti y'e Yumbe]
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Oleru, Huda Abason}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
6qybeb4rc56dqayszmmgv2ind5r0g9p
69620
69384
2026-08-23T10:32:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69620
wikitext
text/x-wiki
'''Huda Abason Oleru''' (yazaalibwa nga 3 Omwezi ogwekkumineebiri 1975) Munnayuganda munnabyabufuzi era omubaka wa paalamenti eyaliko omubaka omukyala owa paalamenti omukiise ow'e [[Yumbe (disitulikit)|disitulikiti y'e Yumbe]] mu paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'ey'omwenda. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Member of Parliament engages with U-Reporters in her district! |url=https://uganda.ureport.in/story/183/ |access-date=2022-04-04 |website=uganda.ureport.in}}</ref> Yali ku bwa namunigina naye kati yeegatta ku kibiina ky'ebyobufuzi [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |title=Huda Abason Oleru |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/c219b699-fcd1-4c1b-b44d-7e3ed013f0cd/ |access-date=2022-04-04 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref> Era yali minisita omubeezi ow’ensonga z’abaazirwanako. <ref>{{Cite web |date=2022-01-05 |title=UPDF to conduct nationwide verification of veterans |url=https://www.independent.co.ug/updf-to-conduct-nationwide-verification-of-veterans/ |access-date=2022-04-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=@watchdoguganda |last2=@watchdoguganda |date=2022-01-30 |title=UPDF is now a professional force, says Minister Oleru |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20220130/129276/updf-is-now-a-professional-force-says-minister-oleru.html |access-date=2022-04-04 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=UPDF to Conduct Nationwide Verification of Veterans |url=http://ugandaradionetwork.com/story/updf-to-conduct-national-wide-verification-of-veterans- |access-date=2022-04-04 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Huda yazaalibwa nga 3 Omwezi ogwekkumineebiri 1975 eri bazadde be Ayub Adiga (taata) ne Drakai Khadija (maama) ab'ekyalo Pania, mu ggombolola ya Kophi mu [[disitulikiti y'e Yumbe]] . Huda yagenda ku ssomero lya pulayimale erya Limidia bweyali ttanneegatta ku somero lya siniya erya Yumbe Secondary School. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 "KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-04</span></span>.</cite></ref> Olwo yeegatta ku ssomero lya siniya erya [[Mvara Secondary School]]. Oluvannyuma lw’emisomo gye egya siniya, Huda yeegatta ku [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’obusiraamu mu Uganda]] (IUIU) gye yafunira ddiguli ye eyasooka mu [[nzirukanya y'emirimu gya gavumenti]]. Nga tannaba kwegatta mu byabufuzi, Huda yafuna n'era ddiguli eyookubiri mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti n’okuddukanya n'okukuliramu emirimu. <ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Huda yakolako ng’omusomesa ku ssomero lya pulayimale erya Aringa Primary School n'era yeeyali omuwandiisi w’abavubuka ab'eggombolola ya Romogi nga ttaneegatta mu byabufuzi. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 "KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-04</span></span>.</cite></ref> N'era yeeyali saabawandisi wakakiiko k'abavubuka ak'ekibiina kya National Resistance Movement mu ggombolola y'e Romogi mu 1996. Wakati wa 1996 ne 1998, yali musomesa ku ssomero lya pulayimale erya Limitia .Yeeyali omuluganya w'ekitundu (Community facilitator ) ne pulogulaamu ya Community Actor wakati wa 1998 ne 2000. Wakati wa 2000 ne 2003, Huda yeeyali ssentebe ow'okusiga ow'eggombolola y'e Lulu. <ref name=":0" />
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Huda yafumbirwa Mohammed Abason Ingamule. <ref name=":0">{{Cite web |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 |access-date=2022-04-04 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/99582 "KNOW YOUR MP-ELECT: Huda Abason Oleru"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-04-04</span></span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
[[Olukalala lw'ababaka ba paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Yumbe (disitulikit)|Disitulikiti y'e Yumbe]]
[[Naima Melsa Gule Avako|Naima Melsa Gule Avako, Omuntu w’abantu]]
[[Zaitun Driwaru|Zaitun Driwaru nga bwe kiri]]
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://yumbe.go.ug/ Gavumenti ez'ebitundu mu Disitulikiti y'e Yumbe]
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Oleru, Huda Abason}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
1d4h5rgiwui5del6jm67jrbfz6rv2vg
Taban Sharifah Aate
0
10085
69594
68977
2026-08-23T10:31:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69594
wikitext
text/x-wiki
[[File:Taban Sharifah Aate.jpg|thumb|Taban Sharifah Aate.jpg ]]
'''Taban Sharifa Aate''' [[:en:Uganda|munayuganda munabyabufuzi]] era [[:en:Legislator|omubaka wa Palamenti]] . Akiikirira abantu ba [[Koboko (disitulikit)|disitulikiti y'e Koboko]] ng'omubaka omukyala Mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . Awandiika mu [[National Resistance Movement|kibiina kya National Resistance Movement Party]] (NRM) ekibiina ekikubirizibwa [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]], pulezidenti wa Uganda.<ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImEzYUdIYllYVExxNy9RTm1OamVpcGc9PSIsInZhbHVlIjoid29ZUEx1d1JNZks0dDZZeVI3S0k4QT09IiwibWFjIjoiYzZkMWQyMzM1ODliMDlmNTdiZDc3ZjFkNjZiY2VhODM5OWI5MmU4YWI3NTE4NGZjYzYwYWI4NGYxMzBlN2NjMiIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-08-19 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Taban Sharifah Aate - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/taban-sharifah-aate-10435/ |access-date=2026-08-19 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Kazibwe |first=Kenneth |date=2021-04-26 |title=Amin's granddaughter salutes Museveni for being a father figure |url=https://nilepost.co.ug/news/103632/amins-granddaughter-salutes-museveni-for-being-a-father-figure |access-date=2026-08-19 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Gyenvudde n'Okusoma ==
Aate muzzukulu w’eyali pulezidenti wa Uganda [[Idi Amin|Idi Amin Dada]] era muwala wa Taban Amin eyali atandise okujeemera gavumenti oluvannyuma lwa kitaawe Amin okugobwa mu buyinza kyokka oluvannyuma gavumenti ya Museveni n’emuddiramu.<ref>{{Cite web |date=2003-10-29 |title=Museveni welcomes former dictator's son |url=https://www.thenewhumanitarian.org/report/46959/drc-uganda-museveni-welcomes-former-dictators-son |access-date=2026-08-19 |website=www.thenewhumanitarian.org |language=fr}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-04-29 |title=Blogs: Why President Museveni should balance between foes and loyalists |url=https://www.newvision.co.ug/category/blogs/why-president-museveni-should-balance-between-NV_100208_082026 |access-date=2026-08-19 |website=New Vision}}</ref>
Wadde nga mu kusooka waliwo omusaayi obutakwatagana wakati wa famile ya Amin n'eya Museveni, Aate yasobola okusomera ku sikaala y'amaka g'obwa pulezidenti eyamuweebwa pulezidenti Museveni era amutunuulira mu kifaananyi ekya taata.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Markson |first=Omagor |date=2021-04-27 |title=KYANKWANZI UPDATES: The Day Museveni Met Daughters of His Enemies |url=https://eastnews.co.ug/2021/04/27/kyankwanzi-updates-the-day-museveni-met-daughters-of-his-enemies/ |access-date=2026-08-19 |website=East News Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mugabi |first=Sully |date=2021-04-26 |title=Amin Granddaughter, Oyite Ojok’s Daughter Hail Museveni at Emotional Church Service |url=https://chimpreports.com/amin-granddaughter-oyite-ojoks-daughter-hail-museveni-at-emotional-church-service/ |access-date=2026-08-19 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":2" />
Aate kati mmemba w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] kwe yavuganyizaako tikiti eyamutuusa mu Palamenti. Yawangula n’obululu 44,616 ate Ariye Eunice Owinyi n’afuna obululu 4,937.<ref name=":0" />
Muganda we Taban Idi Amin yaliko omubaka w'essaza Kibanda mu disitulikiti eye [[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo]] ku tikiti ya NRM.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2019-12-08 |title=Family of former President Idi Amin visits ancestral home in Koboko |url=https://www.independent.co.ug/family-of-former-president-idi-amin-visits-ancestral-home-in-koboko/ |access-date=2026-08-19 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
== Emirimu ==
Mu palamenti ya Uganda, Aate aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’enjigiriza n’eby'emizannyo.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
t1s0oa9ijozncfajp17rvfw99dkfc4p
Teddy Nambooze
0
10086
69773
68976
2026-08-23T11:21:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69773
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Teddy Nambooze''' Munnayuganda munnabyabufuzi era omubazi w'ebitabo.<ref name=":1">"List of members of the eleventh Parliament of Uganda", ''Wikipedia'', 2021-03-13, retrieved 2021-03-22</ref> Aweereza ng'Omubaka omukyala akiikirira [[:en:Mpigi_District|Disitulikiti y'eMpigi]] mu paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri era nga yeegattira mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref>"NUP names 380 MP flag bearers". ''Daily Monitor''. Retrieved 2021-03-22.</ref><ref name=":0">"Personality of the Day: Meet Teddy Nambooze a woman who started the only bank in Kammengo Sub-County". ''Whisper Eye''. 2020-10-04. Archived from the original on 2023-01-30. Retrieved 2021-03-13.</ref><ref>"MEMBERS OF THE TWELVETH PARLIAMENT" (PDF). ''PARLIAMENT''. Retrieved 2026-07-23.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Nambooze yazaalibwa ku kyalo Ggoli ekisangibwa mu ggombolola y'e Kammengo <ref>"Parishes in Kamengo Subcounty, Mpigi District, Uganda". ''www.lcmt.org''. Retrieved 2021-03-22.</ref> ku luguudo oluva e Kampala okudda e Masaka mu Disitulikiti y'e Mpigi. Yasomerako ku sommero lya St. Bruno Secondary School e Ggoli mu ggombolola y'e Kammengo ku misomo gye egy'ebibiina bya sekendule ebya waggulu. Nambooze yasoma diguli esooka mu kuddukanya bizinensi (Bachelors Degree in Business Administration) ku Yunivaasite y'e Nkumba e Entebbe, mu Uganda mu 2002.<ref name=":0" />
== Emirimu gye ==
Nambooze yakola ng'ayingiza bwino mu byuma bi kalimagezi ku Minisitule y'ebyenjigiriza bwe yali tanneegatta ku pulojekiti y'okulwanyisa enjala (Hunger project) mu ggombolola y'e Kalamba mu Disitulikiti y'e Butambala. Pulojekiti eno yagendererwamu okusomesa abakyala ku ngeri y'okukwatamu ensimbi okusobola okukendeeza obwavu. Pulojekiti yatandikawo SACCO mwe yalondebwa nga nnankulu waayo.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=She started the only bank in Kammengo sub-county |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-08-19 |website=New Vision}}</ref>
Mu 2011, Nambooze yatandikawo bbanka eyitibwa Trust Development Initiative (TRUDI) ensangi zino gy'aweereza ng'omutandisi waayo. Mu 2016, yeesimbawo ku kifo ky'omubaka wa paalamenti omukyala owa Disitulikiti y'e Mpigi naye teyawangula.<ref>"Personality of the Day: Meet Teddy Nambooze a woman who started the only bank in Kammengo Sub-County". ''Whisper Eye''. 2020-10-04. Archived from the original on 2023-01-30. Retrieved 2021-03-22.</ref> Mu 2021, Nambooze yaddamu okuvuganya ku kifo ky'ekimu era n'awangula. Mu kiseera kino, mukiise mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] <ref name=":1" /> ng'aweereza ng'Omubaka wa Paalamenti Omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Mpigi.<ref>"Mpigi District". ''mpigi.go.ug''. Retrieved 2021-03-22</ref> Mu 2025, Teddy Nambooze yalondebwa ekibiina kya [[National Unity Platform]] okukikwatira bendera okuvuganya ku kifo ky'omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Mpigi.<ref>{{Cite news |date=2025-10-22 |title=Daily Monitor (@DailyMonitor) on X |url=https://x.com/DailyMonitor/status/1980899956438274530 |access-date=2026-08-19 |work=X (formerly Twitter) |language=en-US}}</ref> Yawangula era n'alayizibwa nga 15 Ogwokutaano 2026 ng'omubaka omukyala omulonde owa Disitulikiti y'e Mpigi ow'ekisanja kya 2026-2031.<ref>{{Cite web |title=Day 3 of swearing-in of Members of Parliament - highlights {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/4426/day-3-swearing-members-parliament-highlights |access-date=2026-08-19 |website=www.parliament.go.ug}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipediya ==
* Okulondoola ensonga: Mmemba wa NUP Teddy Nambooze aleebya n'ebitundu 51%, mu kalulu k'ekifo ky'omubaka Omukyala owa Mpigi
* Ba Minisita Kamuntu, Nabakooba, Kasolo, Tumwesigye bakoobedde emabega waabo be bavuganya nabo
[[Category:Ababazi b'ebitabo Bannayuganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Nkumba]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Mpigi]]
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Bannayuganda abakyala bannabyabufuzi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Ababaka abakyala aba Paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
jp37c2fxeoktzjnxbf3sxdts6bh0zy3
Syda Bbumba
0
10113
69658
68381
2026-08-23T11:02:27Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69658
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bbumba Syda Namirembe.jpg|thumb|Bbumba Syda Namirembe.jpg ]]
'''Syda Namirembe Bbumba,''' nga erinya lye erissembayo batera okuliwandiika nga Bumba, yazaalibwa nga 7 Ogusooka 1952. Munayuganda omubalirizi w'ebitabo, munabyabufuzi ng'ate era akola mu baanka. Yakolako mu Kabineeti ya Uganda anga Minisita w'eby'amasanyalaze wami n'eby'obugagga eby'omuttaka okuva mu 2002 okutuuka mu 2006, Minisita w'ekikula ky'abantu, emirimu n'enkulakulana y'ebitundu okuva mu 2006 okutuuka mu 2008, Minisita w'eby'ensiimbi okuva mu 2009 okutuuka mu 2011,<ref>{{Cite web|url=https://visiongroup.co.ug/supplements/2020/01/29/why-uganda-ranks-highly-in-tax-administration/|title=Why Uganda ranks highly in tax administration | supplements|first=Emma|last=Buufu}}</ref> wamu ne Minisita w'ekikula ky'abantu, emirimu wamu n'ekulakulana y'ebitundu neera okuva mu 2011 okutuuka mu 2012. Yeeyaliko omulonde nga Omubaka wa [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] okukiikirira esaza lya Nakaseke ery'omuBukiika ddyo, mu [[Nakaseke (disitulikit)|Disitulikiti y'e Nakaseke]]. Yeeyali ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti ku by'enfuna by'eggwanga wamu n'okubeera ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku by'akakiiko ka [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] akadukanya ensonga z'ekiyisiraamu ez'okutereka mu baaka. Yeeyali akiikirira amawanga agatali mu dduungu lya Afrika mu kakiiko ka OIC Women Advisory Panel.<ref name="Parliament2">{{cite web|accessdate=10 November 2016|date=October 2016|url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=347|title=Parliament Of Uganda Members Of The 10th Parliament: Bbumba Namirembe Syda|location=Kampals|publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)|last=POU}}</ref>
== Background and education ==
Syda Bbumba yasomera ku [[Trinity College Nabbingo|Trinity College Nabbingo,]] gyeyamalira eby'enjigiriza bye ebya wagulu.<ref>{{cite web|title=Nabbingo Savours 65-Year-Old Fruit|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1161144/nabbingo-savours-65-fruit|date=14 July 2007|accessdate=10 November 2016|first=Stephen|last=Ssenkaaba|newspaper=[[New Vision]]|location=Kampala}}</ref> Yagendako ne ku [[Makerere College School]], nga tanaba kuyingira yunivasite.<ref>{{cite web|title=Makerere College Alumni Introduce Award|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1281705/makerere-college-alumni-introduce-award|date=30 September 2010|accessdate=10 November 2016|last=Newvision Reporter|newspaper=[[New Vision]]|location=Kampala}}</ref>
Alina Diguli by'enfuna, wamu ne diguli mu By'embalirira, nga yazifuna okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 1974. Yasomerako ne ku Yunivasite ya East Anglia esinganibwa mu bwakabaka bwa Bungereza, nga alina ne dipulooma mu bya bizineensi n'ensiimbi okuva mu yunivasite emu mu Buyonaani.<ref>{{cite book |last1=Freeman|first1=Sharon T.|title=Conversations with powerful African women leaders : inspiration, motivation, and strategy|date=2002|publisher=All American Small Business Exporters Association|location=Washington, DC|isbn=9780970346339|pages=24}}</ref> Diguli ye Ey'okubiri mu kudukanya Bizineensi yagifuna okuva ku Kampala International University mu 2006.<ref name="Parliament2" />
== Emirimu gye ==
Syda Bbumba yakolako nga omubalirizi w'ebitabo era akulira abawanika okumala emyaka 21 mu Uganda Development Bank, okuva mu 1974 okutuuka mu 1995. Yaliko ku kakiiko akavunaanyizibwa ku By'okulondesa mu Uganda mu 1996, nga nataba kulondebwa ku kya Mubaka wa Paalamenti ya Uganda eyali akiikirira esaza ly'e Nakaseke mu [[Nakaseke (disitulikit)|Disitulikiti ye Nakaseke]]. Ayongedde okukiikirira konsitituweensi eyo mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. Era yabaddamu okulondebwa mu kifo kino.<ref name="Parliament2" />
Okuva mu 2002 okutuuka mu 2006, yeeyali Minisita avunaanyizibwa ku By'amasanyala wamu n'eby'obugagga by'omuttaka. Okuva mu 2006 okutuuka mu 2008, yawerezaako nga Minisita ow'ekikula ky'abantu, emirimu wamu n'ensonga z'ebitundu. Bbumba awereza ku nsonga nyingi ezenyigiriza abantu mu bitundu gyebabeera, nga abantu abeeyongera okubeera abangi beebabiviriddeko, naye Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] asigala akubiriza Banayuganda okusigala nga bazaala abaana.<ref>{{cite web |last=Musasizi |first=Simon |date=2 December 2009 |title=Rivers, Lakes Dry Up As Population Figures Soar |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=6285%3Arivers-lakes-dry-up-as-population-figures-soar&catid=34%3Anews&Itemid=59 |accessdate=10 November 2016 |location=Kampala |newspaper=[[The Observer (Uganda)]]}}</ref>
Okuva nga 18 Ogwokubiri mu 2009 okutuuka nga 27 Ogwokutaano mu 2011, yawerezaako nga Minisita avunaanyizibwa ku by'ensiimbi, nga ye mukyala eyasooka mu Uganda okubeera nga wereza mu kifo kino, mu byafaayo by'eggwanga.<ref>{{cite web |last=Vision Reporter |date=18 February 2009 |title=Reshuffle: Museveni Names Janet, Awori, Jeje Ministers |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1226523/reshuffle-museveni-names-janet-awori-jeje-ministers |accessdate=10 November 2016 |location=Kampala |newspaper=[[New Vision]]}}</ref> Yaddamu okuweebwa omulimu gw'okubeera Minisita avunaanyizibwa ku By'ekikula ky'abantu, emirimu wamu n'enkulakulana y'ebintu nga 27 Ogwokutaano mu 2011, nga adira [[Gabriel Opio]], eyali asuliddwa okuva mu Kabineeti.<ref>{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=28 May 2011 |title=Museveni Names New Cabinet |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1010930/museveni-names-cabinet |accessdate=10 November 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Yalekulira okuva mu kabineeti nga 16 Ogwokubiri mu 2012 nga bamulumiririza okubeera nga yali akozesebwa bubi ssente za gavumenti, wabula nga yaddamu n'afuna ekifo kye mu gavumenti.<ref>{{cite web |last=Sheila Naturinda |first=and Yasiin Mugerwa |date=17 February 2012 |title=Makubuya, Bbumba Resign From Cabinet |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1329176/-/b0pd8uz/-/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814222922/https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1329176/-/b0pd8uz/-/ |archive-date=14 August 2014 |accessdate=11 February 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Nga bamazze okumulonda nga Minisita wa Uganda ow'eby'enfuna, Syda Bbumba era yafuuka ssentebe w'akakiiko akadukanya East African Development Bank (EADB).<ref>{{cite web |last=Juuko |first=Sylvia |date=5 March 2009 |title=East African Development Bank Gets New Chief |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1225424/east-african-devt-bank-chief |accessdate=10 November 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Era mu buvunaanyizibwa bwe nga Minisita w'eby'enfuna, yafuna obuyinza bw'okubeera nga y'akulira ekitongole kyab Gavumenti ekivunaanyizibwa okuterekera abakoze ba gavumenti ssente zaabwe, nga kino kirina akakwate ku gavumenti ng'era kyali wansi wa Minisitule y'ekukula ky'abantu, emirimu wamu n'enkulakulana z'ebitundu, nga kino yali yakakirekulira. Ekitongole kino kyagibwa okuva ku Minisitule evunaanyizibwa ku By'ekukula ky'abantu, nebakiteeka mu Minisitule evunaanyizibwa ku by'ensiimbi mu Gwekumi 2004.<ref>{{cite web |last=Odeu |first=Steven |date=21 October 2004 |title=NSSF Transfer Was Planned |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1094766/nssf-transfer-planned |accessdate=10 November 2016 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Mukukola enkyuka kyuka mu kabineeti nga 27 Ogwokutaano mu 201, Syda Bbumba yadizibwayo mu Minisitule evunaanyizibwa ku by'ekikula ky'abantu nga Minisita omugya. Yasikibwa [[Maria Kiwanuka]] nga yeeyadda mu kifo kye nga Minisita eyali avunaanyizibwa ku by'ensiimbi.<ref>{{cite web |last=Monitor Team |date=28 May 2011 |title=Full List of Ugandan Ministers Appointed by President Museveni |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html |accessdate=11 February 2015 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Laba ne ==
* Kabineeti ya Uganda
* [[Nakaseke (disitulikit)|Disitulikiti y'e Nakaseke]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya ==
* [http://www.newvision.co.ug/D/8/20/672607 Abakyala abali mu Kabineeti ya Uganda okuva nga 25 Ogwokubiri mu 2009]
[[Category:Abantu abasomera ku Makerere College School]]
[[Category:Abantu abasomera ku Trinity College Nabbingo]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu kibiina kya National Resistence Movement]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Nakaseke]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
c0h9chttv4qmizld0lxaujdftvwtl5t
Jalia Bintu
0
10123
69597
69007
2026-08-23T10:31:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69597
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bintu Jalia Lukumu Abwoli.jpg|thumb|JALIA BINTU]]
'''Jalia Bintu''' era amanyiddwa nga '''Bintu Lukumu Ngonzi Abwooli Jalia''' (yazaalibwa 20 Ogw'Okutaano 1967) mukyala munnabyabufuzi mu Uganda era omukozi wa mubantu/ omusomesa ali mu kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . Ye mubaka omukyala akiikirira [[Masindi (disitulikit)|disitulikiti y’e Masindi]] <ref name=":1" /> abadde mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’omunaana, ey’omwenda, n’ey’ekkumi . <ref name=":0" />
== [[Okunoonyereza ku mirembe n’obukuubagano|Gyenvudde]] w'eby'enjigiriza ==
Yamaliriza satifikeeti ey’obusomesa ku ddaala ery'okubiri mu1985 okuva mu [[:en:National_Institute_of_Education|National Institute of Education]], [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] oluvannyuma n’awandiisibwa okufuna satifikeeti y’obusomesa ku ddaala ery'okusatu mu [[Institute of Teacher Education Kyambogo]] n’agimaliriza mu 1989. Yeegatta ku Institute of Teacher Education Kyambogo mu 1993 okusoma dipulooma mu by’enjigiriza. <ref name=":0" /> Mu 1999, yamaliriza diguli esooka mu Arts okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]] n’akomawo [[Okunoonyereza ku mirembe n’obukuubagano|okukola diguli ey'okubiri mu peace and conflict studies]] mu 2005 okuva mu yunivasite y’emu. <ref name=":0" />
== Obulamu obwasooka ==
Okuva mu 1986 okutuuka mu 1988, yaweereza ng’omusomesa mu ssomero lya Army Barracks Public School oluvannyuma n’ayingira mu Kamurasi Teachers College wakati wa 1993 ne 1994 ng’omusomesa. Yaliko omumyuka wa ssentebe w’ekibiina ekigatta ababaka ba Palamenti abakyala mu Uganda (2004-2006). <ref name=":0" /> Yakolera mu Palamenti ya Uganda ng’omumyuka wa ssentebe, akakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, obuvunaanyizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti (COSASE) mu (2001-2004) era nga ye ssentebe, akakiiko akavunaanyizibwa ku mikisa egy’enkanankana (2006-2008). <ref name=":0" /> Mu 2008, ye yali omutunuulizi mu [[:en:Juba_peace_talks|nteeseganya z’emirembe e Juba]] . <ref name=":0" /> Jalia yaweerereza ku mirimu egiwerako nga mmemba mu kakiiko k’eggwanga ak’okwebuuza ku bantu aba Fast-Tracking East African Federation (2007), kaminsona mu kakiiko ka Palamenti (2011-2013), era nga ssentebe, Parliamentarians SACCO mu Palamenti ya Uganda (2015 okutuusa kati). <ref name=":0" />
== Emirimu gy’ebyobufuzi ==
Okuva mu 2001 n’okutuusa kati, abadde [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] . Nga ali mu Palamenti ya Uganda, Jalia azze akola emirimu egy’enjawulo nga mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti n’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’obulimi. <ref name=":0" />
Ono yalondeddwa mu babaka ba Palamenti abali wansi w’ekibiina kya NRM abamaze ebisanja bibiri n’okusoba mu Palamenti kyokka ne balemererwa okufuna bendera y’ekibiina ne bawangulwa mu kulonda kwa 2021-2026. Teyasazeewo mu kulonda ebbago ly’etteeka erikyusa ssemateeka, eririmu akawaayiro akagenda okuggyawo ekkomo ku myaka. Bintu yagambye nti agenda kusooka kwebuuza ku bantu be nga tannaba kukwata kifo ku nsonga eno.
== Obulamu bwe ==
Mufumbo. Ayagala nyo Okusoma ebitabo, okuzannya netball, emisinde, okuyimba n’okuzina. <ref name=":0" /> Era ayagala nyo kuyamba abetaavu, okusimba emiti n’okutumbula okusomesa omwana omuwala. <ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/jaliabintu/ Jalia Bintu ku Facebook]
* [https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=KMB-H4cepIY iKNOW Ebyobufuzi Bintu Jalia Lukumu N Abwooli]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
jsg2lc1safv17yfdgo6inzqak4v07wg
69618
69597
2026-08-23T10:32:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69618
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bintu Jalia Lukumu Abwoli.jpg|thumb|JALIA BINTU]]
'''Jalia Bintu''' era amanyiddwa nga '''Bintu Lukumu Ngonzi Abwooli Jalia''' (yazaalibwa 20 Ogw'Okutaano 1967) mukyala munnabyabufuzi mu Uganda era omukozi wa mubantu/ omusomesa ali mu kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . Ye mubaka omukyala akiikirira [[Masindi (disitulikit)|disitulikiti y’e Masindi]] <ref name=":1" /> abadde mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’omunaana, ey’omwenda, n’ey’ekkumi . <ref name=":0" />
== [[Okunoonyereza ku mirembe n’obukuubagano|Gyenvudde]] w'eby'enjigiriza ==
Yamaliriza satifikeeti ey’obusomesa ku ddaala ery'okubiri mu1985 okuva mu [[:en:National_Institute_of_Education|National Institute of Education]], [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] oluvannyuma n’awandiisibwa okufuna satifikeeti y’obusomesa ku ddaala ery'okusatu mu [[Institute of Teacher Education Kyambogo]] n’agimaliriza mu 1989. Yeegatta ku Institute of Teacher Education Kyambogo mu 1993 okusoma dipulooma mu by’enjigiriza. <ref name=":0" /> Mu 1999, yamaliriza diguli esooka mu Arts okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]] n’akomawo [[Okunoonyereza ku mirembe n’obukuubagano|okukola diguli ey'okubiri mu peace and conflict studies]] mu 2005 okuva mu yunivasite y’emu. <ref name=":0" />
== Obulamu obwasooka ==
Okuva mu 1986 okutuuka mu 1988, yaweereza ng’omusomesa mu ssomero lya Army Barracks Public School oluvannyuma n’ayingira mu Kamurasi Teachers College wakati wa 1993 ne 1994 ng’omusomesa. Yaliko omumyuka wa ssentebe w’ekibiina ekigatta ababaka ba Palamenti abakyala mu Uganda (2004-2006). <ref name=":0" /> Yakolera mu Palamenti ya Uganda ng’omumyuka wa ssentebe, akakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, obuvunaanyizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti (COSASE) mu (2001-2004) era nga ye ssentebe, akakiiko akavunaanyizibwa ku mikisa egy’enkanankana (2006-2008). <ref name=":0" /> Mu 2008, ye yali omutunuulizi mu [[:en:Juba_peace_talks|nteeseganya z’emirembe e Juba]] . <ref name=":0" /> Jalia yaweerereza ku mirimu egiwerako nga mmemba mu kakiiko k’eggwanga ak’okwebuuza ku bantu aba Fast-Tracking East African Federation (2007), kaminsona mu kakiiko ka Palamenti (2011-2013), era nga ssentebe, Parliamentarians SACCO mu Palamenti ya Uganda (2015 okutuusa kati). <ref name=":0" />
== Emirimu gy’ebyobufuzi ==
Okuva mu 2001 n’okutuusa kati, abadde [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] . Nga ali mu Palamenti ya Uganda, Jalia azze akola emirimu egy’enjawulo nga mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti n’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’obulimi. <ref name=":0" />
Ono yalondeddwa mu babaka ba Palamenti abali wansi w’ekibiina kya NRM abamaze ebisanja bibiri n’okusoba mu Palamenti kyokka ne balemererwa okufuna bendera y’ekibiina ne bawangulwa mu kulonda kwa 2021-2026. Teyasazeewo mu kulonda ebbago ly’etteeka erikyusa ssemateeka, eririmu akawaayiro akagenda okuggyawo ekkomo ku myaka. Bintu yagambye nti agenda kusooka kwebuuza ku bantu be nga tannaba kukwata kifo ku nsonga eno.
== Obulamu bwe ==
Mufumbo. Ayagala nyo Okusoma ebitabo, okuzannya netball, emisinde, okuyimba n’okuzina. <ref name=":0" /> Era ayagala nyo kuyamba abetaavu, okusimba emiti n’okutumbula okusomesa omwana omuwala. <ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/jaliabintu/ Jalia Bintu ku Facebook]
* [https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=KMB-H4cepIY iKNOW Ebyobufuzi Bintu Jalia Lukumu N Abwooli]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
g1hb2xdv5wy9wan314a6la9yd439w6e
69729
69618
2026-08-23T11:13:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69729
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bintu Jalia Lukumu Abwoli.jpg|thumb|JALIA BINTU]]
'''Jalia Bintu''' era amanyiddwa nga '''Bintu Lukumu Ngonzi Abwooli Jalia''' (yazaalibwa 20 Ogw'Okutaano 1967) mukyala munnabyabufuzi mu Uganda era omukozi wa mubantu/ omusomesa ali mu kibiina ky'eby'obufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . Ye mubaka omukyala akiikirira [[Masindi (disitulikit)|disitulikiti y’e Masindi]] <ref name=":1" /> abadde mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’omunaana, ey’omwenda, n’ey’ekkumi . <ref name=":0" />
== [[Okunoonyereza ku mirembe n’obukuubagano|Gyenvudde]] w'eby'enjigiriza ==
Yamaliriza satifikeeti ey’obusomesa ku ddaala ery'okubiri mu1985 okuva mu [[:en:National_Institute_of_Education|National Institute of Education]], [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] oluvannyuma n’awandiisibwa okufuna satifikeeti y’obusomesa ku ddaala ery'okusatu mu [[Institute of Teacher Education Kyambogo]] n’agimaliriza mu 1989. Yeegatta ku Institute of Teacher Education Kyambogo mu 1993 okusoma dipulooma mu by’enjigiriza. <ref name=":0" /> Mu 1999, yamaliriza diguli esooka mu Arts okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]] n’akomawo [[Okunoonyereza ku mirembe n’obukuubagano|okukola diguli ey'okubiri mu peace and conflict studies]] mu 2005 okuva mu yunivasite y’emu. <ref name=":0" />
== Obulamu obwasooka ==
Okuva mu 1986 okutuuka mu 1988, yaweereza ng’omusomesa mu ssomero lya Army Barracks Public School oluvannyuma n’ayingira mu Kamurasi Teachers College wakati wa 1993 ne 1994 ng’omusomesa. Yaliko omumyuka wa ssentebe w’ekibiina ekigatta ababaka ba Palamenti abakyala mu Uganda (2004-2006). <ref name=":0" /> Yakolera mu Palamenti ya Uganda ng’omumyuka wa ssentebe, akakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, obuvunaanyizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti (COSASE) mu (2001-2004) era nga ye ssentebe, akakiiko akavunaanyizibwa ku mikisa egy’enkanankana (2006-2008). <ref name=":0" /> Mu 2008, ye yali omutunuulizi mu [[:en:Juba_peace_talks|nteeseganya z’emirembe e Juba]] . <ref name=":0" /> Jalia yaweerereza ku mirimu egiwerako nga mmemba mu kakiiko k’eggwanga ak’okwebuuza ku bantu aba Fast-Tracking East African Federation (2007), kaminsona mu kakiiko ka Palamenti (2011-2013), era nga ssentebe, Parliamentarians SACCO mu Palamenti ya Uganda (2015 okutuusa kati). <ref name=":0" />
== Emirimu gy’ebyobufuzi ==
Okuva mu 2001 n’okutuusa kati, abadde [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] . Nga ali mu Palamenti ya Uganda, Jalia azze akola emirimu egy’enjawulo nga mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti n’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’obulimi. <ref name=":0" />
Ono yalondeddwa mu babaka ba Palamenti abali wansi w’ekibiina kya NRM abamaze ebisanja bibiri n’okusoba mu Palamenti kyokka ne balemererwa okufuna bendera y’ekibiina ne bawangulwa mu kulonda kwa 2021-2026. Teyasazeewo mu kulonda ebbago ly’etteeka erikyusa ssemateeka, eririmu akawaayiro akagenda okuggyawo ekkomo ku myaka. Bintu yagambye nti agenda kusooka kwebuuza ku bantu be nga tannaba kukwata kifo ku nsonga eno.
== Obulamu bwe ==
Mufumbo. Ayagala nyo Okusoma ebitabo, okuzannya netball, emisinde, okuyimba n’okuzina. <ref name=":0" /> Era ayagala nyo kuyamba abetaavu, okusimba emiti n’okutumbula okusomesa omwana omuwala. <ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/jaliabintu/ Jalia Bintu ku Facebook]
* [https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=KMB-H4cepIY iKNOW Ebyobufuzi Bintu Jalia Lukumu N Abwooli]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
4iyce8zs4rtdvfq3vx45xvt4x4icwi1
Mpiima Dorothy Christine
0
10162
69432
65523
2026-08-23T10:11:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69432
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mpiima Dorothy Christine.jpg|thumb|Mpiima Dorothy Christine.jpg ]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Mpiima Dorothy Christine''' (yazaalibwa nga 22 Ogwomusanvu 1959) Munnayuganda [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]] eyaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://upfsp.org/membership-directory/ |access-date=2023-04-03 |archive-date=2023-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410050053/https://upfsp.org/membership-directory/ |url-status=dead }}</ref> Ye yali akiikirira ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu [[:en:Buikwe_District|Disitulikiti y'e Buikwe]].<ref name=":0" />
== Ebyobufuzi ==
Mu Paalamenti ey'omwenda, yali mmemba wa Paalamenti owa Disitulikiti y'e Buikwe.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/116276123</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/female-faces-emerging-on-the-political-horizon-1622966</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2023-04-03 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref> Christine Kasule Mugerwa yawawabira Mpiima Dorothy mu kaseera k'obululu ng'alaga okubuusabuusa mu buyigirize bwe n'okubunya obulimba mu kakuyegewe n'okugulirira abalonzi.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/court-reinstates-buikwe-woman-mp-petition</ref> Kasule bweyalemererwa okulabikako mu kooti emirundi esatu, okusaba kwe kwagobebwa omulamuzi eyaguli mu mitambo, Justice Monica Mugenyi.<ref name=":1">https://allafrica.com/stories/201110271096.html</ref> Wabula omusango ogwali gugobeddwa oluvanyuma gw'addamu ne guwulirwa mu kkooti enkulu ye Jinja.<ref name=":1" />
Mu 2016, yafiirwa ekifo kye mu Paalamenti ey'ekkumi eri [[:en:Judith_Babirye|Judith Babirye]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news-headlines/43727-biggest-parliamentary-winners-losers-revealed |access-date=2023-04-03 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017101949/https://observer.ug/news-headlines/43727-biggest-parliamentary-winners-losers-revealed |url-status=dead }}</ref> Yali musomesa alina Dipuloma nga tannaba kuyingira mu Paalamenti.<ref>https://www.independent.co.ug/hoping-to-be-honourable/</ref> Christine yali omu kubalondebwa mu kalulu k'ekibiina kya National Resistance Movement mu 2020 ku lukalala lw'akakiiko k'ebyokulonda lwe kafulumya.<ref>{{Cite web |url=https://elitenewsug.com/nrm-electoral-commission-has-released-the-list-of-nominated-canidates-in-2020-primaries/ |title=Archive copy |access-date=2023-04-03 |archive-date=2025-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324044933/https://elitenewsug.com/nrm-electoral-commission-has-released-the-list-of-nominated-canidates-in-2020-primaries/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Judith_Babirye|Judith Babirye]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.yumpu.com/id/document/view/5896404/women-representatives Women Representatives of Parliament, General Elections 2011]
* [https://chimpreports.com/wp-content/uploads/2015/01/genderpdf.pdf The Youth Livelihood Program Progress]
t8j9fmtntg9frd5ixyh2gzwd27d6qz9
69662
69432
2026-08-23T11:10:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69662
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mpiima Dorothy Christine.jpg|thumb|Mpiima Dorothy Christine.jpg ]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Mpiima Dorothy Christine''' (yazaalibwa nga 22 Ogwomusanvu 1959) Munnayuganda [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]] eyaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://upfsp.org/membership-directory/ |access-date=2023-04-03 |archive-date=2023-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410050053/https://upfsp.org/membership-directory/ |url-status=dead }}</ref> Ye yali akiikirira ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu [[:en:Buikwe_District|Disitulikiti y'e Buikwe]].<ref name=":0" />
== Ebyobufuzi ==
Mu Paalamenti ey'omwenda, yali mmemba wa Paalamenti owa Disitulikiti y'e Buikwe.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/116276123</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/female-faces-emerging-on-the-political-horizon-1622966</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2023-04-03 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref> Christine Kasule Mugerwa yawawabira Mpiima Dorothy mu kaseera k'obululu ng'alaga okubuusabuusa mu buyigirize bwe n'okubunya obulimba mu kakuyegewe n'okugulirira abalonzi.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/court-reinstates-buikwe-woman-mp-petition</ref> Kasule bweyalemererwa okulabikako mu kooti emirundi esatu, okusaba kwe kwagobebwa omulamuzi eyaguli mu mitambo, Justice Monica Mugenyi.<ref name=":1">https://allafrica.com/stories/201110271096.html</ref> Wabula omusango ogwali gugobeddwa oluvanyuma gw'addamu ne guwulirwa mu kkooti enkulu ye Jinja.<ref name=":1" />
Mu 2016, yafiirwa ekifo kye mu Paalamenti ey'ekkumi eri [[:en:Judith_Babirye|Judith Babirye]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/news-headlines/43727-biggest-parliamentary-winners-losers-revealed |access-date=2023-04-03 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017101949/https://observer.ug/news-headlines/43727-biggest-parliamentary-winners-losers-revealed |url-status=dead }}</ref> Yali musomesa alina Dipuloma nga tannaba kuyingira mu Paalamenti.<ref>https://www.independent.co.ug/hoping-to-be-honourable/</ref> Christine yali omu kubalondebwa mu kalulu k'ekibiina kya National Resistance Movement mu 2020 ku lukalala lw'akakiiko k'ebyokulonda lwe kafulumya.<ref>{{Cite web |url=https://elitenewsug.com/nrm-electoral-commission-has-released-the-list-of-nominated-canidates-in-2020-primaries/ |title=Archive copy |access-date=2023-04-03 |archive-date=2025-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324044933/https://elitenewsug.com/nrm-electoral-commission-has-released-the-list-of-nominated-canidates-in-2020-primaries/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Judith_Babirye|Judith Babirye]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.yumpu.com/id/document/view/5896404/women-representatives Women Representatives of Parliament, General Elections 2011]
* [https://chimpreports.com/wp-content/uploads/2015/01/genderpdf.pdf The Youth Livelihood Program Progress]
lpq5w38sadfl8va0lxqknp9l156coqm
Mpabwa Sarah Patience
0
10163
69673
37424
2026-08-23T11:10:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69673
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Mpabwa Sarah Patience''' (yazaalibwa nga 6 Ogwomunaana 1966) yali akiikirira Ggye lya Uganda erya [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|Uganda People's Defence Forces]] (UPDF) era [[:en:Member_of_Parliament|Mmemba wa Paalamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paaalamenti ya]] ey'omwenda.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://fortuneofafrica.com/ug/the-legislative-arm-of-uganda-government/ |access-date=2023-04-03 |archive-date=2016-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161030122911/http://fortuneofafrica.com/ug/the-legislative-arm-of-uganda-government/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |access-date=2023-04-03 |archive-date=2018-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref>
== Eby'obufuzi ==
Yalondebwa ng'omubaka wa UPDF mu Paalamenti y'omwenda.<ref name=":0">https://eagle.co.ug/2016/03/03/updf-elects-mps-today.html</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/are-army-mps-still-relevant-today--1553340</ref><ref>https://uelresins.com/ugandanews/archives/54036</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2023-04-03 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref> Ba MP ba UPDF abalala abalondebwa mu Paalamenti ey'omwenda mwalimu Edward Katumba Wamala, Elly Tumwine Tuhirirwe, David Sejusa, omugenzi Robert Aronda Nyakairima, Charles Angina, Jim Oweyeigire, Julius Oketta Facki, Brigadier Phinehas Manoni Katirima, ne Susan Lakot.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* https://web.archive.org/web/20220404005123/https://www.pgaction.org/pdf/2014-07-17-Kampala-List-of-Participants.pdf
* https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=117347
{{DEFAULTSORT:Patience, Mpabwa Sarah}}
icegd5mnt3g9hu0illk48nh5sd2xlyf
Masiko Winifred Komuhangi
0
10165
69391
65522
2026-08-23T09:59:41Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69391
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Masiko Winifred Komuhangi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Eggwanga
| class="infobox-data category" |Munnayuganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Obutuuze
| class="infobox-data category" |Munnayuganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Amukozesa
| class="infobox-data org" |Paalamenti ya Uganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ekimufudde ow'ettutumu
| class="infobox-data" |Munnabyabufuzi wa Uganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Omulimu ogw'enkizo
| class="infobox-data" |Byabufuzi
|}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
'''Masiko Winifred Komuhangi''' Munnabyabufuzi wa Uganda. Yali akiikirira ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]<ref>{{Cite web |url=https://www.nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |title=Archive copy |access-date=2023-04-03 |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506150738/https://nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead }}</ref> mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'ey'omwenda.
== Ebitakwatagana ==
Mu 2002, Masiko Winifred Komuhangi ne Babihuga J. Winnie baalina omusango ogwali gwekuusa ku kutyoboola eby'okulonda.<ref>https://ugandalawlibrary.net/judgments/view/BnEoOt9085PQWpsX93r/masiko-winifred-komuhangi-vs-babihuga-j-winnie</ref> Mu Paalamenti ya Uganda ey'omusanvu, Omubaka wa Paalamenti owa Rukungiri, Winfred Masiko Komuhangi, yawangulwa mu musango gwa kalulu ogwaggulwawo eyali omuvuganya, Winifred Babihuga.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1084560</ref> Lwa nsonga nti okulondebwa kwe kwasazibwamu Kkooti.<ref>https://www.independent.co.ug/this-week-nrm-fdc-face-off-again-for-rukungiri-woman-mp-seat/</ref>
Masiko yasaayo okuisaba kwe ku Kkoyi enkulu nga 9 Ogwomusanvu<ref>https://www.pmldaily.com/news/2021/10/breaking-court-nullifies-joyce-bagalas-victory-orders-by-election.html</ref> ng'asaba okusazibwamu kw'obuwanguzi bwa Betty Bamukwatsa Muzanira, ng'agamba nti by'okulonda by'etobekamu emivuyo mingi.<ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-upholds-mp-muzanira-victory-1810636</ref> Masiko yali ayagala Kkooti eragire okuddinbwamu kwa kalulu.<ref name=":0" /> Wabula, Muzanira, ey'esimbawo ku kaadi ya Forum for Democratic Change (FDC), yafuna obululu 50,611 ng'ate Masiko, eyali ku kaadi y'ekibiina kya National Resistance Movement, yafuna obululu 46,379.<ref name=":0" /><ref name=":1">http://thespearnews.blogspot.com/2018/06/rukungiri-rejects-life-presidency.html</ref> Ataalina kibiina era nga yaliko Minisita Sezi Prisca Mbaguta yakwata ky'akusatu n'obululu 993 ate owa Progressive People’s Party Kakundakwe Fabith n'asiba ekkira n'obululu 183.<ref name=":1" /> Kkooti enkulu eyali wansi w'omulamuzi Justice Moses Kazibwe yekennnya omusango n'obujulizi obwali buleeteddwa nga bwali tebumatiza era omusango n'agugoba awataali kuliyirirwa.<ref name=":0" />
Mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]], NRM yawangulwa mu bululu obw'okujjuza ekifo emirundi ebiri nga ekiikirirwa Masiko Winifred Komuhangi. Kino ky'ava mu 2018, bannansi lwe bayolesa obusungu bwabwe eri aba NRM okwekobaana okuyisa eteeka ery'okugya ekkomo ku myaka gya Pulezidenti e 75.<ref name=":1" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Winnie_Kiiza|Winifred Kiiza]]
* [[:en:Joyce_Bagala|Joyce Bagala]]
== Ebijuliziddwamu eby'bweru wa Wikipediya ==
* https://www.acode-u.org/uploadedFiles/PRS28.pdf
* https://www.cpahq.org/media/eldnym0h/theparliamentarian2019issuefourcoverfinalonlinesingle-2.pdf
* [https://www.defenddefenders.org/wp-content/uploads/2017/03/EAC-Elections-dispute-Managment-and-Resolution-Report.pdf Management and Dispute Resolution of Elections in East Africa]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Komuhangi, Masiko Winifred}}
e9qkzwnk1vzf5b4dueysqaqq9716ok5
69650
69391
2026-08-23T11:02:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69650
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Masiko Winifred Komuhangi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Eggwanga
| class="infobox-data category" |Munnayuganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Obutuuze
| class="infobox-data category" |Munnayuganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Amukozesa
| class="infobox-data org" |Paalamenti ya Uganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ekimufudde ow'ettutumu
| class="infobox-data" |Munnabyabufuzi wa Uganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Omulimu ogw'enkizo
| class="infobox-data" |Byabufuzi
|}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
'''Masiko Winifred Komuhangi''' Munnabyabufuzi wa Uganda. Yali akiikirira ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]<ref>{{Cite web |url=https://www.nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |title=Archive copy |access-date=2023-04-03 |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506150738/https://nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead }}</ref> mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'ey'omwenda.
== Ebitakwatagana ==
Mu 2002, Masiko Winifred Komuhangi ne Babihuga J. Winnie baalina omusango ogwali gwekuusa ku kutyoboola eby'okulonda.<ref>https://ugandalawlibrary.net/judgments/view/BnEoOt9085PQWpsX93r/masiko-winifred-komuhangi-vs-babihuga-j-winnie</ref> Mu Paalamenti ya Uganda ey'omusanvu, Omubaka wa Paalamenti owa Rukungiri, Winfred Masiko Komuhangi, yawangulwa mu musango gwa kalulu ogwaggulwawo eyali omuvuganya, Winifred Babihuga.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1084560</ref> Lwa nsonga nti okulondebwa kwe kwasazibwamu Kkooti.<ref>https://www.independent.co.ug/this-week-nrm-fdc-face-off-again-for-rukungiri-woman-mp-seat/</ref>
Masiko yasaayo okuisaba kwe ku Kkoyi enkulu nga 9 Ogwomusanvu<ref>https://www.pmldaily.com/news/2021/10/breaking-court-nullifies-joyce-bagalas-victory-orders-by-election.html</ref> ng'asaba okusazibwamu kw'obuwanguzi bwa Betty Bamukwatsa Muzanira, ng'agamba nti by'okulonda by'etobekamu emivuyo mingi.<ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-upholds-mp-muzanira-victory-1810636</ref> Masiko yali ayagala Kkooti eragire okuddinbwamu kwa kalulu.<ref name=":0" /> Wabula, Muzanira, ey'esimbawo ku kaadi ya Forum for Democratic Change (FDC), yafuna obululu 50,611 ng'ate Masiko, eyali ku kaadi y'ekibiina kya National Resistance Movement, yafuna obululu 46,379.<ref name=":0" /><ref name=":1">http://thespearnews.blogspot.com/2018/06/rukungiri-rejects-life-presidency.html</ref> Ataalina kibiina era nga yaliko Minisita Sezi Prisca Mbaguta yakwata ky'akusatu n'obululu 993 ate owa Progressive People’s Party Kakundakwe Fabith n'asiba ekkira n'obululu 183.<ref name=":1" /> Kkooti enkulu eyali wansi w'omulamuzi Justice Moses Kazibwe yekennnya omusango n'obujulizi obwali buleeteddwa nga bwali tebumatiza era omusango n'agugoba awataali kuliyirirwa.<ref name=":0" />
Mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]], NRM yawangulwa mu bululu obw'okujjuza ekifo emirundi ebiri nga ekiikirirwa Masiko Winifred Komuhangi. Kino ky'ava mu 2018, bannansi lwe bayolesa obusungu bwabwe eri aba NRM okwekobaana okuyisa eteeka ery'okugya ekkomo ku myaka gya Pulezidenti e 75.<ref name=":1" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Winnie_Kiiza|Winifred Kiiza]]
* [[:en:Joyce_Bagala|Joyce Bagala]]
== Ebijuliziddwamu eby'bweru wa Wikipediya ==
* https://www.acode-u.org/uploadedFiles/PRS28.pdf
* https://www.cpahq.org/media/eldnym0h/theparliamentarian2019issuefourcoverfinalonlinesingle-2.pdf
* [https://www.defenddefenders.org/wp-content/uploads/2017/03/EAC-Elections-dispute-Managment-and-Resolution-Report.pdf Management and Dispute Resolution of Elections in East Africa]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Komuhangi, Masiko Winifred}}
lje0lojk0rmgf7bsfr0k66mcr3afgbv
69668
69650
2026-08-23T11:10:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69668
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Masiko Winifred Komuhangi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Eggwanga
| class="infobox-data category" |Munnayuganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Obutuuze
| class="infobox-data category" |Munnayuganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Amukozesa
| class="infobox-data org" |Paalamenti ya Uganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ekimufudde ow'ettutumu
| class="infobox-data" |Munnabyabufuzi wa Uganda
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Omulimu ogw'enkizo
| class="infobox-data" |Byabufuzi
|}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Masiko Winifred Komuhangi''' Munnabyabufuzi wa Uganda. Yali akiikirira ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]<ref>{{Cite web |url=https://www.nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |title=Archive copy |access-date=2023-04-03 |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506150738/https://nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus |url-status=dead }}</ref> mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'ey'omwenda.
== Ebitakwatagana ==
Mu 2002, Masiko Winifred Komuhangi ne Babihuga J. Winnie baalina omusango ogwali gwekuusa ku kutyoboola eby'okulonda.<ref>https://ugandalawlibrary.net/judgments/view/BnEoOt9085PQWpsX93r/masiko-winifred-komuhangi-vs-babihuga-j-winnie</ref> Mu Paalamenti ya Uganda ey'omusanvu, Omubaka wa Paalamenti owa Rukungiri, Winfred Masiko Komuhangi, yawangulwa mu musango gwa kalulu ogwaggulwawo eyali omuvuganya, Winifred Babihuga.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1084560</ref> Lwa nsonga nti okulondebwa kwe kwasazibwamu Kkooti.<ref>https://www.independent.co.ug/this-week-nrm-fdc-face-off-again-for-rukungiri-woman-mp-seat/</ref>
Masiko yasaayo okuisaba kwe ku Kkoyi enkulu nga 9 Ogwomusanvu<ref>https://www.pmldaily.com/news/2021/10/breaking-court-nullifies-joyce-bagalas-victory-orders-by-election.html</ref> ng'asaba okusazibwamu kw'obuwanguzi bwa Betty Bamukwatsa Muzanira, ng'agamba nti by'okulonda by'etobekamu emivuyo mingi.<ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-upholds-mp-muzanira-victory-1810636</ref> Masiko yali ayagala Kkooti eragire okuddinbwamu kwa kalulu.<ref name=":0" /> Wabula, Muzanira, ey'esimbawo ku kaadi ya Forum for Democratic Change (FDC), yafuna obululu 50,611 ng'ate Masiko, eyali ku kaadi y'ekibiina kya National Resistance Movement, yafuna obululu 46,379.<ref name=":0" /><ref name=":1">http://thespearnews.blogspot.com/2018/06/rukungiri-rejects-life-presidency.html</ref> Ataalina kibiina era nga yaliko Minisita Sezi Prisca Mbaguta yakwata ky'akusatu n'obululu 993 ate owa Progressive People’s Party Kakundakwe Fabith n'asiba ekkira n'obululu 183.<ref name=":1" /> Kkooti enkulu eyali wansi w'omulamuzi Justice Moses Kazibwe yekennnya omusango n'obujulizi obwali buleeteddwa nga bwali tebumatiza era omusango n'agugoba awataali kuliyirirwa.<ref name=":0" />
Mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y'e Rukungiri]], NRM yawangulwa mu bululu obw'okujjuza ekifo emirundi ebiri nga ekiikirirwa Masiko Winifred Komuhangi. Kino ky'ava mu 2018, bannansi lwe bayolesa obusungu bwabwe eri aba NRM okwekobaana okuyisa eteeka ery'okugya ekkomo ku myaka gya Pulezidenti e 75.<ref name=":1" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Winnie_Kiiza|Winifred Kiiza]]
* [[:en:Joyce_Bagala|Joyce Bagala]]
== Ebijuliziddwamu eby'bweru wa Wikipediya ==
* https://www.acode-u.org/uploadedFiles/PRS28.pdf
* https://www.cpahq.org/media/eldnym0h/theparliamentarian2019issuefourcoverfinalonlinesingle-2.pdf
* [https://www.defenddefenders.org/wp-content/uploads/2017/03/EAC-Elections-dispute-Managment-and-Resolution-Report.pdf Management and Dispute Resolution of Elections in East Africa]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Komuhangi, Masiko Winifred}}
kyrmbkiq0xtt2sblqdmzuc9mqjexbyh
Nabulya Theopista Ssentongo
0
10185
69378
41258
2026-08-23T09:59:35Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69378
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
'''Nabulya Theopista Ssentongo''' (yazaalibwa nga 14 Ogwokubiri 1951) yali munnabyabuuzi wa Uganda mu Paalamenti ey'omunaana ne y'omwenda. Yali akiikirira abakozi n'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Emirimu gye egy'obufuzi ==
Yalondebwa nga omukiise w'abakozi era yaweereza mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya NRM.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/bakabulindi-bounces-back-pajobo-edged-out</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |access-date=2023-04-06 |archive-date=2018-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2023-04-06 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dembefm.ug/amawulire/mwongeze-abasomesa-emisaala.html |title=Archive copy |access-date=2023-04-06 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019215546/https://www.dembefm.ug/amawulire/mwongeze-abasomesa-emisaala.html |url-status=dead }}</ref> Yali omu ku ba mmemba abataano abalondebwa ku kakiiko k'eyali sipiika wa Paalamenti Rebecca Kadaga okumalawo eby'ali byogerebwa ku busosoze n'engeri etali y'abwenkanya mu kuwa emirimu mu kitongole kya NSSF, okufuna emigabo egitali mu butuufu mu UMEME, ensaasanya y'ebintu bya NSSF n'ensonga endala ez'ekuusa ku bukulembeze bwa NSSF.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.summitcl.com/speaker-appoints-committee-investigate-corruption-nssf/ |access-date=2023-04-06 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925014033/https://www.summitcl.com/speaker-appoints-committee-investigate-corruption-nssf/ |url-status=dead }}</ref> Okunoonyereza ku NSSF kwakulemberwa eyali Ssentebe wa Disitulikiti y'e Masaka era MP w'oBuvanjuba bwa Kalungu, Vincent Bamulangaki Ssempijja (atalina kibiina).<ref name=":0" /> Yayambibwako MP wa Kalungu ey'Obuggwanjuba Joseph Ssewungu (Democratic Party), Ann Maria Nankabirwa (NRM, Kyankwanzi Woman), Alex Ruhunda (NRM, Fort portal Municipality) ne Theopista Nabulya Ssentongo (Workers representative for NRM).<ref name=":0" /> Mu 2014, abaali abakozi b'ekitongole ky'ebyempuliziganya ekya Uganda Telecom Limited beekubira enduulu eri Paalamenti era okwemulugunya kwabwe kwayanjibwa Nabulya.<ref name=":1">https://techjaja.com/uganda-telecom-limited-utl-dragged-to-parliament-by-former-employees/</ref> Kino kyava ku kkampuni eno okuggyawo ebirungi ebyongerezebwa ku musaala eri abakozi bano ne bifiirwa emirimu gyabwe kw'ossa ebyo bye bandibadde bafuna nga bawummudde okukola.<ref name=":1" /> Ali ku ddaala lya waggulu nnyo erya A mu nkola ye ey'omu bukiiko bwa Paalamenti.<ref>https://www.independent.co.ug/still-need-youthworkers-army-mps/</ref> Y'omu ku babaka abaakyalira Paalamenti ya Pan African Parliament okutegeera bw'eddukanyizibwa naddala ku ky'okukuuma eddembe ly'obuntu mu Africa.<ref>http://howwebiz.ug/news/politics/11916/human-rights-committee-visits-pan-african-parliament</ref>
== Ebirala ebimukwatako ==
Mu 2003, yategeeza Paalamenti nga bwe yali asimattuse okukakibwa omukwano mu maka ge eg'e Namasuba, okuliraana ekibuga Kampala ng'omusajja Omusudani ye yali agezaako okukimutuusaako.<ref name=":2">https://allafrica.com/stories/200309120226.html</ref> Ono yategeeza Paalamenti nti n'omukozi we yali yakwatibwa akabinja k'avubuka be bamu ke yagamba nti kaalina ebissi.<ref name=":2" /> Omusango yagwongerayo ku poliisi kyokka tewali kya maanyi kyakolebwa nti poliisi yalemererwa okukwatayo omuntu n'omu.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1260546</ref> Okutuuka okwogera ku nsonga eno, Paalamenti yali eteesa ku kiteeso kya Ssaabaminisita wa Uganda eky'okuzzaayo Abasudan mu bitundu bya West Nile.<ref name=":3" /> Oluvannyuma lw'olutuula lwa Paalamenti luno, eyali omumyuka asooka owa Ssaabaminisita wa Uganda, Lt Gen. Moses Ali n'asaba Nabulya nti amusisinkane.<ref name=":3" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwaamu ebiri wabweru wa Wikipediya ==
* https://web.archive.org/web/20220331185659/https://www.redpepper.co.ug/2013/07/teachers-give-govt-90-day-ultimate-over-salary-promise/
* https://parliamentwatch.ug/wp-content/uploads/2021/08/Report-of-the-Select-Committee-on-National-Social-Security-Fund-NSSF-February-2015.pdf?x25532
* https://web.archive.org/web/20230406205129/https://preventgbvafrica.org/wp-content/uploads/2014/05/Making-a-Difference-Report-2014.pdf
* https://web.archive.org/web/20230406205129/http://agresults.org/uploads/files/New_Vision_Sunday_Press_Release.pdf
* https://web.archive.org/web/20111219054934/http://www.uws.or.ug/wp-content/uploads/Uws%20Parliament%20Booklet.pdf
* https://web.archive.org/web/20230406205127/http://www.columbia.edu/~mh2245/Scorecard/2007_Scorecard.pdf
* https://ko.guiagyn.com/wiki/List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda
aajy14c72cfvk1788cshyflv7czj46l
69645
69378
2026-08-23T11:02:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69645
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
'''Nabulya Theopista Ssentongo''' (yazaalibwa nga 14 Ogwokubiri 1951) yali munnabyabuuzi wa Uganda mu Paalamenti ey'omunaana ne y'omwenda. Yali akiikirira abakozi n'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Emirimu gye egy'obufuzi ==
Yalondebwa nga omukiise w'abakozi era yaweereza mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya NRM.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/bakabulindi-bounces-back-pajobo-edged-out</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |access-date=2023-04-06 |archive-date=2018-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2023-04-06 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dembefm.ug/amawulire/mwongeze-abasomesa-emisaala.html |title=Archive copy |access-date=2023-04-06 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019215546/https://www.dembefm.ug/amawulire/mwongeze-abasomesa-emisaala.html |url-status=dead }}</ref> Yali omu ku ba mmemba abataano abalondebwa ku kakiiko k'eyali sipiika wa Paalamenti Rebecca Kadaga okumalawo eby'ali byogerebwa ku busosoze n'engeri etali y'abwenkanya mu kuwa emirimu mu kitongole kya NSSF, okufuna emigabo egitali mu butuufu mu UMEME, ensaasanya y'ebintu bya NSSF n'ensonga endala ez'ekuusa ku bukulembeze bwa NSSF.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.summitcl.com/speaker-appoints-committee-investigate-corruption-nssf/ |access-date=2023-04-06 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925014033/https://www.summitcl.com/speaker-appoints-committee-investigate-corruption-nssf/ |url-status=dead }}</ref> Okunoonyereza ku NSSF kwakulemberwa eyali Ssentebe wa Disitulikiti y'e Masaka era MP w'oBuvanjuba bwa Kalungu, Vincent Bamulangaki Ssempijja (atalina kibiina).<ref name=":0" /> Yayambibwako MP wa Kalungu ey'Obuggwanjuba Joseph Ssewungu (Democratic Party), Ann Maria Nankabirwa (NRM, Kyankwanzi Woman), Alex Ruhunda (NRM, Fort portal Municipality) ne Theopista Nabulya Ssentongo (Workers representative for NRM).<ref name=":0" /> Mu 2014, abaali abakozi b'ekitongole ky'ebyempuliziganya ekya Uganda Telecom Limited beekubira enduulu eri Paalamenti era okwemulugunya kwabwe kwayanjibwa Nabulya.<ref name=":1">https://techjaja.com/uganda-telecom-limited-utl-dragged-to-parliament-by-former-employees/</ref> Kino kyava ku kkampuni eno okuggyawo ebirungi ebyongerezebwa ku musaala eri abakozi bano ne bifiirwa emirimu gyabwe kw'ossa ebyo bye bandibadde bafuna nga bawummudde okukola.<ref name=":1" /> Ali ku ddaala lya waggulu nnyo erya A mu nkola ye ey'omu bukiiko bwa Paalamenti.<ref>https://www.independent.co.ug/still-need-youthworkers-army-mps/</ref> Y'omu ku babaka abaakyalira Paalamenti ya Pan African Parliament okutegeera bw'eddukanyizibwa naddala ku ky'okukuuma eddembe ly'obuntu mu Africa.<ref>http://howwebiz.ug/news/politics/11916/human-rights-committee-visits-pan-african-parliament</ref>
== Ebirala ebimukwatako ==
Mu 2003, yategeeza Paalamenti nga bwe yali asimattuse okukakibwa omukwano mu maka ge eg'e Namasuba, okuliraana ekibuga Kampala ng'omusajja Omusudani ye yali agezaako okukimutuusaako.<ref name=":2">https://allafrica.com/stories/200309120226.html</ref> Ono yategeeza Paalamenti nti n'omukozi we yali yakwatibwa akabinja k'avubuka be bamu ke yagamba nti kaalina ebissi.<ref name=":2" /> Omusango yagwongerayo ku poliisi kyokka tewali kya maanyi kyakolebwa nti poliisi yalemererwa okukwatayo omuntu n'omu.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1260546</ref> Okutuuka okwogera ku nsonga eno, Paalamenti yali eteesa ku kiteeso kya Ssaabaminisita wa Uganda eky'okuzzaayo Abasudan mu bitundu bya West Nile.<ref name=":3" /> Oluvannyuma lw'olutuula lwa Paalamenti luno, eyali omumyuka asooka owa Ssaabaminisita wa Uganda, Lt Gen. Moses Ali n'asaba Nabulya nti amusisinkane.<ref name=":3" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwaamu ebiri wabweru wa Wikipediya ==
* https://web.archive.org/web/20220331185659/https://www.redpepper.co.ug/2013/07/teachers-give-govt-90-day-ultimate-over-salary-promise/
* https://parliamentwatch.ug/wp-content/uploads/2021/08/Report-of-the-Select-Committee-on-National-Social-Security-Fund-NSSF-February-2015.pdf?x25532
* https://web.archive.org/web/20230406205129/https://preventgbvafrica.org/wp-content/uploads/2014/05/Making-a-Difference-Report-2014.pdf
* https://web.archive.org/web/20230406205129/http://agresults.org/uploads/files/New_Vision_Sunday_Press_Release.pdf
* https://web.archive.org/web/20111219054934/http://www.uws.or.ug/wp-content/uploads/Uws%20Parliament%20Booklet.pdf
* https://web.archive.org/web/20230406205127/http://www.columbia.edu/~mh2245/Scorecard/2007_Scorecard.pdf
* https://ko.guiagyn.com/wiki/List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda
n8236dcx64ave8mhadt6ocgso1uva6w
69694
69645
2026-08-23T11:11:54Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69694
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Nabulya Theopista Ssentongo''' (yazaalibwa nga 14 Ogwokubiri 1951) yali munnabyabuuzi wa Uganda mu Paalamenti ey'omunaana ne y'omwenda. Yali akiikirira abakozi n'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Emirimu gye egy'obufuzi ==
Yalondebwa nga omukiise w'abakozi era yaweereza mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana n'eyomwenda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya NRM.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/bakabulindi-bounces-back-pajobo-edged-out</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |access-date=2023-04-06 |archive-date=2018-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815091530/http://fortuneofafrica.com/ug/members-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2023-04-06 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dembefm.ug/amawulire/mwongeze-abasomesa-emisaala.html |title=Archive copy |access-date=2023-04-06 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019215546/https://www.dembefm.ug/amawulire/mwongeze-abasomesa-emisaala.html |url-status=dead }}</ref> Yali omu ku ba mmemba abataano abalondebwa ku kakiiko k'eyali sipiika wa Paalamenti Rebecca Kadaga okumalawo eby'ali byogerebwa ku busosoze n'engeri etali y'abwenkanya mu kuwa emirimu mu kitongole kya NSSF, okufuna emigabo egitali mu butuufu mu UMEME, ensaasanya y'ebintu bya NSSF n'ensonga endala ez'ekuusa ku bukulembeze bwa NSSF.<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.summitcl.com/speaker-appoints-committee-investigate-corruption-nssf/ |access-date=2023-04-06 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925014033/https://www.summitcl.com/speaker-appoints-committee-investigate-corruption-nssf/ |url-status=dead }}</ref> Okunoonyereza ku NSSF kwakulemberwa eyali Ssentebe wa Disitulikiti y'e Masaka era MP w'oBuvanjuba bwa Kalungu, Vincent Bamulangaki Ssempijja (atalina kibiina).<ref name=":0" /> Yayambibwako MP wa Kalungu ey'Obuggwanjuba Joseph Ssewungu (Democratic Party), Ann Maria Nankabirwa (NRM, Kyankwanzi Woman), Alex Ruhunda (NRM, Fort portal Municipality) ne Theopista Nabulya Ssentongo (Workers representative for NRM).<ref name=":0" /> Mu 2014, abaali abakozi b'ekitongole ky'ebyempuliziganya ekya Uganda Telecom Limited beekubira enduulu eri Paalamenti era okwemulugunya kwabwe kwayanjibwa Nabulya.<ref name=":1">https://techjaja.com/uganda-telecom-limited-utl-dragged-to-parliament-by-former-employees/</ref> Kino kyava ku kkampuni eno okuggyawo ebirungi ebyongerezebwa ku musaala eri abakozi bano ne bifiirwa emirimu gyabwe kw'ossa ebyo bye bandibadde bafuna nga bawummudde okukola.<ref name=":1" /> Ali ku ddaala lya waggulu nnyo erya A mu nkola ye ey'omu bukiiko bwa Paalamenti.<ref>https://www.independent.co.ug/still-need-youthworkers-army-mps/</ref> Y'omu ku babaka abaakyalira Paalamenti ya Pan African Parliament okutegeera bw'eddukanyizibwa naddala ku ky'okukuuma eddembe ly'obuntu mu Africa.<ref>http://howwebiz.ug/news/politics/11916/human-rights-committee-visits-pan-african-parliament</ref>
== Ebirala ebimukwatako ==
Mu 2003, yategeeza Paalamenti nga bwe yali asimattuse okukakibwa omukwano mu maka ge eg'e Namasuba, okuliraana ekibuga Kampala ng'omusajja Omusudani ye yali agezaako okukimutuusaako.<ref name=":2">https://allafrica.com/stories/200309120226.html</ref> Ono yategeeza Paalamenti nti n'omukozi we yali yakwatibwa akabinja k'avubuka be bamu ke yagamba nti kaalina ebissi.<ref name=":2" /> Omusango yagwongerayo ku poliisi kyokka tewali kya maanyi kyakolebwa nti poliisi yalemererwa okukwatayo omuntu n'omu.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1260546</ref> Okutuuka okwogera ku nsonga eno, Paalamenti yali eteesa ku kiteeso kya Ssaabaminisita wa Uganda eky'okuzzaayo Abasudan mu bitundu bya West Nile.<ref name=":3" /> Oluvannyuma lw'olutuula lwa Paalamenti luno, eyali omumyuka asooka owa Ssaabaminisita wa Uganda, Lt Gen. Moses Ali n'asaba Nabulya nti amusisinkane.<ref name=":3" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwaamu ebiri wabweru wa Wikipediya ==
* https://web.archive.org/web/20220331185659/https://www.redpepper.co.ug/2013/07/teachers-give-govt-90-day-ultimate-over-salary-promise/
* https://parliamentwatch.ug/wp-content/uploads/2021/08/Report-of-the-Select-Committee-on-National-Social-Security-Fund-NSSF-February-2015.pdf?x25532
* https://web.archive.org/web/20230406205129/https://preventgbvafrica.org/wp-content/uploads/2014/05/Making-a-Difference-Report-2014.pdf
* https://web.archive.org/web/20230406205129/http://agresults.org/uploads/files/New_Vision_Sunday_Press_Release.pdf
* https://web.archive.org/web/20111219054934/http://www.uws.or.ug/wp-content/uploads/Uws%20Parliament%20Booklet.pdf
* https://web.archive.org/web/20230406205127/http://www.columbia.edu/~mh2245/Scorecard/2007_Scorecard.pdf
* https://ko.guiagyn.com/wiki/List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda
jlpq7fqu4tdy98xha7rp1l81bvkbga3
Femrite
0
10208
69631
68847
2026-08-23T10:32:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69631
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Hilda Twongyeirwe at a Public Reading at the Femrite regional residence for African women writers.jpg|thumb|'''Hilda Twongyeirwe at a Public Reading at the Femrite regional residence for African women writers''']]
'''FEMRITE – Uganda Women Writers’ Association''', eyatandikibwawo mu 1995, kibiina [[:en:NGO|ky’obwannakyewa]] ekisangibwa mu [[Kampala|Kampala, Uganda]], nga pulogulaamu zaakyo zissa essira ku kukulaakulanya n’okufulumya abakyala abawandiisi mu Uganda ne — gye buvuddeko—mu kitundu ky’obuvanjuba bwa Afrika. FEMRITE mu ngeri y’emu egaziyizza okweraliikirira kwayo ku nsonga z’obuvanjuba bwa Afrika ezikwata ku butonde bw’ensi, okusoma n’okuwandiika, ebyenjigiriza, ebyobulamu, eddembe ly’abakyala [[:en:Good_governance|n’enfuga ennungi]] . <ref name="femrite-programs">[https://web.archive.org/web/20230527024130/https://www.femriteug.org/?view=3 "Programmes"], FEMRITE – Uganda Women Writers' Association. Retrieved 22 August 2011.</ref>
== Ebyafaayo ==
FEMRITE yatandikibwawo mu 1995 nga [[Mary Karooro Okurut|Mary Karoro Okurut]], mu kiseera kino (okuva mu 2011) mmemba wa Palamenti ya [[Yuganda|Uganda]] ey’omunaana, kyokka mu kiseera ekyo yali musomesa mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]]. Okurut yeegatibwako [[:en:Lillian_Tindyebwa|Lillian Tindyebwa]], [[Ayeta Anne Wangusa]], [[Susan Nalugwa Kiguli|Susan Kiguli]], [[Martha Ngabirano]], [[Margaret Ntakalimaze]], [[Rosemary Kyarimpa]], [[Hilda Twongyeirwe]], [[Philomena Rwabukuku]] ne [[Judith Kakonge]] .
FEMRITE yasooka kutongozebwa ng'ekibiina eky'obwa nnakyeewa nga 3 Ogw'okutaano 1996. [[:en:Goretti_Kyomuhendo|Goretti Kyomuhendo]],oluvannyuma eyatandika [[:en:African_Writers_Trust|African Writers Trust]], yeyasooka okukola ng'omukwanaganya wa FEMRITE. Ba mmemba abala abagundiivu kuliko [[:en:Beverley_Nambozo|Beverley Nambozo]], [[:en:Glaydah_Namukasa|Glaydah Namukasa]], [[:en:Beatrice_Lamwaka|Beatrice Lamwaka,]] [[:en:Doreen_Baingana|Doreen Baingana]][[:en:Violet_Barungi|, Violet Barungi]], [[:en:Mildred_Barya|Mildred Barya]] (era amanyiddwa nga Mildred Kiconco), ne [[:en:Jackee_Budesta_Batanda|Jackee Budesta Batanda.]]
Ku nsibuko ya FEMRITE n'obutume, Kyomuhendo, mu mboozi gye yawa mu 2003 ne ''[[:en:Feminist_Africa|Feminist Africa]]'', yagamba nti: "Okwogera ku FEMRITE kwe kwogera ku kifo kya Uganda eky'ebiwandiiko, ku byobufuzi bya Uganda, n'okusingira ddala ku kakwate akaliwo wakati w'abakyala, ebyobufuzi n'okuwandiika mu Uganda."
== Ebikulu ebituukiddwaako bammemba ba FEMRITE n'abayitamu ==
* [[Monica Arac de Nyeko]] yawangula ekirabo kya Caine mu 2007; <ref name="CainePrize-Arac">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/6285252.stm "'Taboo' story takes African prize"], BBC, 10 July 2007. Retrieved 22 October 2017.</ref> [[Beatrice Lamwaka]] yasunsulwamu okuwangula ekirabo kye kimu mu 2011; [[Doreen Baingana]] yasunsulwa mu 2005. <ref name="Caine2011-BL-shortlist">[http://femriteuganda.blogspot.com/2011/08/beatrice-lamwaka-2011-caine-prize.html "Beatrice Lamwaka – 2011 Caine Prize Nominee"]. Uganda Women Writers' Association (FEMRITE), 2 August 2011. Retrieved 31 August 2011.</ref>
* [[Doreen Baingana]] yawangula [[:en:Commonwealth_Writers_Prize|ekirabo ky’abawandiisi ekya Commonwealth]] mu kitabo ekisooka, ekitundu kya Afrika (2006); Baingana era yasunsulwamu okuwangula engule ya [[:en:Hurston-Wright_Legacy_Award|Hurston-Wright Legacy Award]] mu mutendera gwa Debut Fiction (2006). <ref name="femrite-ach" />
* [[Beatrice Lamwaka]] yasunsulwamu okuwangula engule y’ebiwandiiko eya PEN/Studzinsky mu 2009 (2009). <ref name="femrite-ach" /> <ref>[https://www.librarything.com/bookaward/Hurston%252FWright+Legacy+Award+nominee "Book awards: Hurston/Wright Legacy Award nominee"], ''[[LibraryThing]]''.</ref>
* [[Glaydah Namukasa]] yawangula [[Macmillan Writers Prize for Africa|ekirabo ky’abawandiisi ekya Macmillan Writers Prize for Africa]], Senior Category (2005). <ref name="femrite-ach" />
* [[Mildred Barya]] yawangula engule ya [[Pan-African Literary Forum]] Award mu firimu ya Africana Fiction (2008). <ref name="AWT-board">[http://www.africanwriterstrust.org/advisory-board "Advisory Board"]. African Writers Trust. Retrieved 24 August 2011.</ref>
* [[:en:Jackee_Budesta_Batanda|Jackee Budesta Batanda]] yawangula [[:en:British_Council|empaka z’emboozi ennyimpi eza Commonwealth]], Africa Region (2003). <ref name="femrite-ach" />
* [[Violet Barungi]] yawangula engule ya British Council [[International New Play Writing Award for Africa and the Middle East|International ey’okuwandiika emizannyo emipya mu Afrika n’obuvanjuba bwa Middle East]] (1997). <ref name="barungi-homesite">[https://web.archive.org/web/20230515131436/http://www.violetbarungi.com/ VioletBarungi.com]. Retrieved 28 August 2011.</ref>
* [[Goretti Kyomuhendo]] (olugero: 1999), [[Susan Nalugwa Kiguli|Susan Kiguli]] (ebitontome: 1999), [[Mary Karooro Okurut|Mary Karoro Okurut]] (olugero: 2003), ne [[Mildred Barya]] (ebitontome: 2003) baawangula [[National Book Trust of Uganda Literary Award|engule y’ebiwandiiko mu ggwanga eya National Book Trust of Uganda]] . <ref name="femrite-ach" />
== Okuddamu kw’abantu ku pulogulaamu za FEMRITE ==
FEMRITE nga bwe kyategeezeddwa bannamawulire ab’enjawulo, ebadde ekola nnyo mu Uganda n’ekitundu ekinene eky’obuvanjuba bwa Afrika mu bitundu by’okutumbula okusoma n’okuwandiika, ennongoosereza mu by’enjigiriza, eddembe ly’abakyala, n’enfuga ennungi. Okutwalira awamu emirimu gino gifunye okumanyisibwa okulungi.
* Emmanuel Ssejjengo, nga bwe kyawandiikibwa ku mukutu gwa [http://allafrica.com/ AllAfrica.com] nga 14 July 2011, yategeeza nti "wiiki y'ebiwandiiko eya FEMRITE" yali "emu ku mikolo egyasinga okukuzibwa mu by'ebiwandiiko bya Uganda." <ref name="femrite-news1">Ssejjengo, Emmanuel. "[http://allafrica.com/stories/201107180058.html Uganda: New-Found Love for the Written Word]." AllAfrica.com, 14 July 2011. Retrieved 22 August 2011.</ref>
* Dennis Muhumuza, mu [http://www.monitor.co.ug/ ''Daily Monitor''] (Uganda), 23 July 2011, yayogera ku ngeri FEMRITE gy’ekwata ku kitongole kya Uganda ekya National Curriculum Development Center (NCDC), n’ekyavaamu okussa ebitabo bya Uganda ebisingawo mu nsoma y’amasomero ga siniya n’amatendekero aga waggulu. <ref name="Muhumuza-1">Muhumuza, Dennis, [http://www.monitor.co.ug/LifeStyle/Reviews/-/691232/1205976/-/cl2egh/-/index.html "A time to read Uganda"], ''Daily Monitor'', 23 July 2011. Retrieved 22 August 2011.</ref>
* Muhumuza, era owa ''Daily Monitor'' (Uganda) nga 9 January 2011, yeetegereza ekitabo kya FEMRITE ekiyitibwa [http://www.africanbookscollective.com/books/pumpkin-seeds-and-other-gifts ''Pumpkin Seeds and Other Gifts: Stories from the FEMRITE Regional Writers Residency'', 2008] ( ), ng'akiyita "eky'obugagga ekiwooma" nti "ojja kwagala okutwala naawe ku lugendo, oba okunywegera ku sofa n'osoma mu bulungi bw'okwewummuza, oba n'okusomera abaana bo mu ddoboozi ery'omwanguka okwetooloola omuliro." "
* Halima Abdallah, mu [https://www.theeastafrican.co.ke/ ''kitabo kya The East African''] (Kenya), nga 14 August 2011, yeetegereza ekitabo kya FEMRITE ekiyitibwa [http://www.africanbookscollective.com/books/never-too-late ''Never Too Late''] ( ), ebikwata ku kirwadde kya mukenenya/akawuka ka siriimu, nga kilangirira "A must read for all age groups nga bwe kireeta ebibuuzo era emirundi egisinga kiwa eby'okuddamu ebyetaagisa ebikolwa eby'okwegatta" ate nga kyetegereza nti okukung'aanya kwali "okuzaalibwa olw'okwagala femrite okuzaala okuzaala okuzaala okuzaala okuzaala okuzaala femrite okuzaala . ebiwandiiko by'enkyukakyuka ennungi ebigendereddwamu okukola ku nsonga z'embeera z'abantu ezitunuulidde si bavubuka bokka wabula n'abantu okutwaliza awamu." <ref name="abdallah-h">Abdallah, Halima. "[https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/Femrite+anthology+takes+on+problems+of+youth/-/434746/1218564/-/69c552z/-/index.html Femrite anthology takes on problems of youth"], ''East Africa'', 14 August 2011. Retrieved 22 August 2011.</ref>
* [[:en:Dora_Byamukama|Dora Byamukama]] owa ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]'' (Uganda) yeetegereza bulungi ekitabo kya FEMRITE ekikuŋŋaanyiziddwamu emboozi ezitali za biwandiiko [http://www.africanbookscollective.com/books/beyond-the-dance ''Beyond the Dance: Voices of women on female genital mutilation''] ( ), era n'ategeeza nti obujulizi obwayanjuddwa "okuyita obuwagizi okumalawo enkola y'okusalako [[:en:Female_genital_mutilation|ebitundu by'ekyama by'abakyala]] (FGM)."
* Pulogulaamu y’amawulire mu Amerika [https://www.pbs.org/wnet/wideangle/ ''eya Wide Angle''] ( [[:en:PBS|PBS]] ) yalimu enkolagana ya FEMRITE ne IRIN, ekitongole ky’amawulire n’okwekenneenya eby’obuntubulamu ekya ofiisi y’ekibiina ky’Amawanga Amagatte, okufulumya ''Today You Will Understand'', okukuŋŋaanyizibwa kw’emboozi z’olutalo ez’obuntu ez’abakyala 16 abakoseddwa eggye lya [[:en:Lord's_Resistance_Army|Lord’s Resistance Army]] obujeemu. <ref name="PBS-LRA">"[https://www.pbs.org/wnet/wideangle/episodes/lords-children/audio-ugandan-women-tell-their-war-stories/2056/ Lord's Children: Ugandan Women Tell Their War Stories"], ''Wide Angle'' (PBS), 29 July 2008. Retrieved 30 August 2011.</ref>
* Era ng'ayogera ku ''Today You Will Understand'', Martyn Drakard owa ''[[:en:The_Observer_(Uganda)|Observer]]'' (Uganda) nga 10 December 2008 yategeeza nti okukung'aanya kuno "ddoboozi eri abatalina ddoboozi" ne "Okusoma okukakatako eri omuntu yenna ayagala okumanya engeri olutalo lwa LRA gye lukosezzaamu obulamu bw'abantu". .
* David Kaiza, mu kiwandiiko kye yafulumya mu 2007 ekyatuumiddwa "Women writers rule" mu lupapula lwa ''[[:en:The_East_African|The East African]]'' naye yayogera wadde nga mu ngeri ey'okusaaga ku ngeri FEMRITE gye yeeyongera okukosebwa mu kitundu.
== Laba ne ==
[[Mary Karooro Okurut|Mary Karoro Okurut]]
[[:en:African_Writers_Trust|African Writers Trust]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist|30em}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20190717083404/https://femrite.org/ Omukutu omutongole]
{{Authority control}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
4ixxszfn699j48jqlyua9z63m0zfaij
Ninsiima Ronah Rita
0
10298
69490
61855
2026-08-23T10:15:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69490
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
'''Ninsiima Ronah Rita''' (yazaalibwa nga 31 Ogwokusatu 1978) [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era munnamawulire eyali omubaka omukyala mu Paalamenti ya Uganda eyomwenda ng'akiikirira [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]]. Yawangula eyali minisita w'ebyobulimi [[:en:Hope_Mwesigye|Hope Mwesigye]] eyali akiikirira Konsitituwensi eyo okuva mu 1994 nga yamuwangulira mu kalulu akabonna nga 18 Ogwokubiri 2011 nga yadda mu kifi ekyo wakati wa 2011 ne 2016.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1008133</ref><ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/how-they-beat-political-giants-to-win-ronah-ninsiima-1489526</ref> Rita teyalina kibiina oluvanyuma lw'okuwangulwa mu kalulu k'anakwata bedera y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) eri [[:en:Hope_Mwesigye|Hope Mwesigye]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11081 |access-date=2023-11-18 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015150738/https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11081 |url-status=dead }}</ref><ref>https://ugandaradionetwork.net/story/new-kabale-woman-mp-seething-at-womens-day-snub</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFninsiima-hopes-to-keep-kabale-woman-mp-seat/ |access-date=2023-11-18 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015150738/https://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFninsiima-hopes-to-keep-kabale-woman-mp-seat/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako ==
Rita yazaalibwa mu maka agalimu abakyala abasukka mu omu. Emisomo gye egya O-levo yagisomera ku [[:en:Kigezi_High_School|Kigezi High School]] era yafuna Dipuloma mu bya Bizinensi okuva ku International Professions Academy mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] mu 1997. Yakolera ku kitongole ky'obwannanyini ekya Kigezi Private Sector Promotion Centre n'oluvanyuma yegatta ku Kigezi radio mu 2000 gyeyaweerereza pulogulaamu eyatuumibwa "Ruhondeza". Mu 2005, Rita yafuna omulimu nga omusasi w'amawulire ku Radio West mu Mbarara nga tannafuuka munnabyabufuzi mu 2011.<ref name=":0" /> Rita yawangulwa [[:en:Ndamira_Catherine_Atwikiire|Catherina Ndamira Atwikiire]] ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi mu 2016.<ref>https://www.parliament.go.ug/news/5561/budget-committee-questions-role-eac-ministry</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nnn.ng/uganda-budget-committee-2/ |access-date=2023-11-18 |archive-date=2022-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220126125739/https://nnn.ng/uganda-budget-committee-2/ |url-status=dead }}</ref><ref name="auto">https://chimpreports.com/ex-kabale-mp-turns-to-god-after-surviving-covid-19/</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Rita yakwatibwa ekirwadde kya [[:en:COVID-19|COVID-19]] nga 7 Ogwomwenda 2021. Oluvanyuma lw'okusimatuka, kyagambibwa nti Rita yasalawo okuwayo obulamu bwe eri Katonda.<ref name="auto"/>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[Hope Mwesigye]]
* [[Hope Mwesigye|Catherina Ndamira Atwikiire]]
== Ebijjuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijjuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://kabale.go.ug/ Kabale District Local Government]
lk46nmjbiiyuwgdnncze8t8qq15cj9d
69697
69490
2026-08-23T11:12:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69697
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
'''Ninsiima Ronah Rita''' (yazaalibwa nga 31 Ogwokusatu 1978) [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era munnamawulire eyali omubaka omukyala mu Paalamenti ya Uganda eyomwenda ng'akiikirira [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]]. Yawangula eyali minisita w'ebyobulimi [[:en:Hope_Mwesigye|Hope Mwesigye]] eyali akiikirira Konsitituwensi eyo okuva mu 1994 nga yamuwangulira mu kalulu akabonna nga 18 Ogwokubiri 2011 nga yadda mu kifi ekyo wakati wa 2011 ne 2016.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1008133</ref><ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/how-they-beat-political-giants-to-win-ronah-ninsiima-1489526</ref> Rita teyalina kibiina oluvanyuma lw'okuwangulwa mu kalulu k'anakwata bedera y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) eri [[:en:Hope_Mwesigye|Hope Mwesigye]].<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11081 |access-date=2023-11-18 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015150738/https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=11081 |url-status=dead }}</ref><ref>https://ugandaradionetwork.net/story/new-kabale-woman-mp-seething-at-womens-day-snub</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFninsiima-hopes-to-keep-kabale-woman-mp-seat/ |access-date=2023-11-18 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015150738/https://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFninsiima-hopes-to-keep-kabale-woman-mp-seat/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako ==
Rita yazaalibwa mu maka agalimu abakyala abasukka mu omu. Emisomo gye egya O-levo yagisomera ku [[:en:Kigezi_High_School|Kigezi High School]] era yafuna Dipuloma mu bya Bizinensi okuva ku International Professions Academy mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] mu 1997. Yakolera ku kitongole ky'obwannanyini ekya Kigezi Private Sector Promotion Centre n'oluvanyuma yegatta ku Kigezi radio mu 2000 gyeyaweerereza pulogulaamu eyatuumibwa "Ruhondeza". Mu 2005, Rita yafuna omulimu nga omusasi w'amawulire ku Radio West mu Mbarara nga tannafuuka munnabyabufuzi mu 2011.<ref name=":0" /> Rita yawangulwa [[:en:Ndamira_Catherine_Atwikiire|Catherina Ndamira Atwikiire]] ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi mu 2016.<ref>https://www.parliament.go.ug/news/5561/budget-committee-questions-role-eac-ministry</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nnn.ng/uganda-budget-committee-2/ |access-date=2023-11-18 |archive-date=2022-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220126125739/https://nnn.ng/uganda-budget-committee-2/ |url-status=dead }}</ref><ref name="auto">https://chimpreports.com/ex-kabale-mp-turns-to-god-after-surviving-covid-19/</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Rita yakwatibwa ekirwadde kya [[:en:COVID-19|COVID-19]] nga 7 Ogwomwenda 2021. Oluvanyuma lw'okusimatuka, kyagambibwa nti Rita yasalawo okuwayo obulamu bwe eri Katonda.<ref name="auto"/>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[Hope Mwesigye]]
* [[Hope Mwesigye|Catherina Ndamira Atwikiire]]
== Ebijjuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijjuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://kabale.go.ug/ Kabale District Local Government]
3tdyy0c19kyfl28xifg2szmy3up47je
Alex Ruhunda
0
10437
69431
68058
2026-08-23T10:11:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69431
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alex Ruhunda''' yazaalibwa nga 2 Ogwekkuminebiri 1971. Munnayuganda [[:en:Consultant|ey'ebuuzibwako mu by'okunoonyereza]], [[:en:Community_organizing|mukwanaganya w'ensonga z'okukitundu]], munnabizinensi era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|Mmemba wa Paalamenti]] omulonde owa Munisipalite y'e [[:en:Fort_Portal|Fort Portal]] era y'akiikirira ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]], ekibiina ekiri mu bukulembeze bwa Uganda.<ref name="RA1">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=95</ref>
Ruhunda ye Ssentebe w'ekibiina kya ''Parliamentary Forum for Road Safety'', era Ssentebe wa ''Rwenzori MPs Forum'', mumyuka wa Ssentebe ku ''Kakiiko ka Paalamenti ak'eby'obusuubuzi, ebyobulambuzi n'amakolero era Mmemba ku kakiiko k'eby'embalirira mu'' [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]].<ref name="RA2">http://torodev.blogspot.ug/2013/08/rwenzori-mps-boss-gives-accountability.html</ref><ref name="RA3">http://www.newtimes.co.rw/section/Printer/2017-03-21/209263/</ref>
Mu 2007, yali Pulezidenti wa IACD, ekigwaayo nti International Association for Community Development nga ye mutandiisi era eyali omukulu atwala ekitongole kya ''Kabarole Research and Resource Centre (KRC)'', ekitongole ky'obwannanyini ekisangibwa mu [[:en:Toro_sub-region|Ttundutundu ly'e Toro]].<ref name="RA4">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.iacdglobal.org/about/brief-history/ |access-date=2024-03-22 |archive-date=2024-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319113424/https://www.iacdglobal.org/about/brief-history/ |url-status=dead }}</ref><ref name="RA5">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://krcuganda.org/?p=1292 |access-date=2024-03-22 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908025055/http://krcuganda.org/?p=1292 |url-status=dead }}</ref> Era yaliko Mmemba mu Ttendekero lya [[:en:Mountains_of_the_Moon_University|Mountains of the Moon University]], kalabaalaba w'ebibiina ebiwerako ebiwola n'okutereka ssente ''(SACCOs)'' mu Uganda era atuula ku bukiiko bw'ebitongole ebiyamba abali mu bwetaavu nga mwemuli ne [[:en:Rotary_International|Rotary International]] n'ebirala bingi.<ref name="RA7">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1434793/fort-portal-shines</ref><ref name="RA6">https://books.google.com/books?id=hHnFBQAAQBAJ&q=rotary+international+ruhunda+alex+uganda&pg=PT378</ref><ref name="RA9">{{Cite web |url=https://journalism.mak.ac.ug/?q=news/010816/mp-ruhunda-moves-end-drug-abuse-poor-performance-fort-portal-schools-0 |title=Archive copy |access-date=2024-03-22 |archive-date=2024-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240322095535/https://journalism.mak.ac.ug/?q=news/010816/mp-ruhunda-moves-end-drug-abuse-poor-performance-fort-portal-schools-0 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Ruhunda yazaalibwa mu [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]], nga 2 Ogwekkuminebiri 1971 mu famire y'abakatoliki. Yasomera ku St Peter and Paul Primary School, Kijanju, Fort Portal M/C mu misomo gye egya Pulayimale, City High School, Kampala gyeyamalira siniya eyokuna ne [[:en:Namilyango_College|Namilyango College]] gyeyamalira siniya eyomukaaga .<ref name="RA8">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1328535/museveni-grace-city-school-celebrations</ref>
Ruhunda oluvanyuma yegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] ng'eno gye yatikkirwa Diguli eya [[:en:Bachelor_of_Social_Science|Bachelor of Social Science]] in [[:en:Political_Science|Political Science]] and [[:en:Public_Administration|Public Administration]] mu 1996. Mu Ssettendekero ly'elimu, Ruhunda yeyongerayo nafuna Diguli ey'okubiri mu misomo gya Master of Arts in [[:en:Gender_and_Development|Gender and Development]] studies mu 2000.<ref name="RA1"/>
== Emirimu gye ==
Oluvanyuma lw'okutikkirwa mu 1996, Ruhunda yatandikawo era naweereza nga Dayilekita era [[:en:Advisory_board|ng'omuwandiisi w'akakiiko akakulu]] mu kibiina kya ''Kabarole Research and Resource Centre (KRC)'', ng'ekifo kino yakikwasa omuntu omulala mu 2009. Nga akyakulembera ekitongole eky'okunoonyereza, yakulemberamu [[:en:Research_program|pulogulaamu z'okunoonyereza]] eza [[:en:MTN_Uganda|MTN Uganda]], [[:en:Vivo_Energy|Shell Uganda]] ne mu bitongole ebirala era nga yaweereza nga omukulembeze wa '''ACD''' mu 2007 era nga [[:en:Board_of_directors|Mmemba ku kakiiko akakulembera]] ekitongole kya global [[:en:Community_development|community development]] organization ngakiikirira Ssemazinga wa Africa.<ref name="RA15">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1450476/fort-portal-hospital-boost-emergency-ward</ref>
Era yaweereza nga Ssentebe omutandiisi w'ekibiina kya ''Uganda Governance Monitoring Platform (UGMP)''<ref name="RA16">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://ngoforum.or.ug/uganda-governance-monitoring-plaform/ |access-date=2024-03-22 |archive-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915194621/http://www.ngoforum.or.ug/uganda-governance-monitoring-plaform/ |url-status=dead }}</ref> era nga kalabaalaba wa ''Sustainable Agriculture Trainers Network (SATNET)'', ''Rwenzori-Anti-Corruption-Coalition (RAC)'' n'ebitongole ebirala eby'enjawulo. Alex Ruhunda, wamu ne Dennis Mugarra saako ne Joseph Rwabuhinga batandiikawo Kkampuni ya ''DAJ Communications'' mu 2000, nga mu Kkampuni eno Ruhunda akyaweereza nga Dayilekita ow'okuttikko.<ref name="RA11">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1309068/daj-communications</ref>
Mu 2011, Ruhunda yegatta ku by'obufuzi ku tiketi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] era nafuuka Mmemba mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga akiikirira Munisipalite y'e Fort Portal. Mu 2016, yawangula akalulu akaddako era n'asigala ng'awereeza mu Konsityuwensi y'emu mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]] ey[[:en:Uganda|'Ekkula lya Africa]].<ref name="RA13">https://ugandaradionetwork.com/story/alex-ruhunda-leads-fort-portal-mp-seat</ref>
Mu Paalamenti ey'omwenda, Ruhunda yaweereza ku Kakiiko ka Paalamenti aka ad hoc committee okunoonyereza ku nsonga z'amasanyalaze; akakiiko akanoonyereza ku nsonga z'ebyobugagga eby'omuttaka. Mu Paalamenti ey'ekkumi, y'e Ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti akakwasaganya obutebenkevu ku nguudo aka ''Parliamentary Forum for Road Safety'',<ref name="RA22">https://web.archive.org/web/20170505222820/http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/1224-sensitize-citizens-on-road-use-speaker</ref> Ssentebe w'akakiika ka ''Rwenzori MPs Forum'', Omumyuka wa Ssentebe wa kakiiko ak'ebyobusuubuzi'', Obulambuzi n'amakolero, era'' Mmemba ku kakiiko k'ebyembalirira.<ref name="RA12">http://ict4democracy.org/category/blog/page/6/</ref>
Emyaka egiyise, Alex Ruhunda ayanjudde [[:en:Academic_paper|empapula]] eziwerako era [[:en:Keynote|akkaatirizza]] ensonga ez'enjawulo eri abantu ab'enjawulo okwetoloola ensi yonna era aky'eyongerayo n'omulimu ogwo.<ref name="RA6"/>
Mu 2017 Ruhunda yawandiika ekiwandiiko ekyakozesebwa mu ''The Tower Post'' okusaayo endowooza ye ku nsonga z'okuggya ekkomo ku myaka gy'obukulembeze mu Ggwanga. Yawandiika bwati, "Nsubira Katonda anakwata mu mutima gwa Pulezidenti Yoweri Museveni okwewala okukemebwa ng'awuliriza endowooza z'abantu abamu abalina ebigendererwa byabwe nga basindikiriza eky'okuggya ekkomo ku myaka gy'obukulembe mu Ssemateeka wa Uganda."<ref>http://thetowerpost.com/2017/09/24/mp-alex-ruhunda-why-i-rejected-nrm-caucus-plot-to-remove-age-limit/</ref>
== Laba na bino ==
* [[Kabarole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabarole]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Webusayiti ya Paalamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20201127172029/http://daj.co.ug/ Webusayiti ya Kkampuni y'eby'empuliziganya eya DAJ Communications]
{{DEFAULTSORT:Ruhunda, Alex}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
gcbjfp7p6njcwjrjt8q3y3epk2g0jqz
69688
69431
2026-08-23T11:11:31Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69688
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Alex Ruhunda''' yazaalibwa nga 2 Ogwekkuminebiri 1971. Munnayuganda [[:en:Consultant|ey'ebuuzibwako mu by'okunoonyereza]], [[:en:Community_organizing|mukwanaganya w'ensonga z'okukitundu]], munnabizinensi era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|Mmemba wa Paalamenti]] omulonde owa Munisipalite y'e [[:en:Fort_Portal|Fort Portal]] era y'akiikirira ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]], ekibiina ekiri mu bukulembeze bwa Uganda.<ref name="RA1">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=95</ref>
Ruhunda ye Ssentebe w'ekibiina kya ''Parliamentary Forum for Road Safety'', era Ssentebe wa ''Rwenzori MPs Forum'', mumyuka wa Ssentebe ku ''Kakiiko ka Paalamenti ak'eby'obusuubuzi, ebyobulambuzi n'amakolero era Mmemba ku kakiiko k'eby'embalirira mu'' [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]].<ref name="RA2">http://torodev.blogspot.ug/2013/08/rwenzori-mps-boss-gives-accountability.html</ref><ref name="RA3">http://www.newtimes.co.rw/section/Printer/2017-03-21/209263/</ref>
Mu 2007, yali Pulezidenti wa IACD, ekigwaayo nti International Association for Community Development nga ye mutandiisi era eyali omukulu atwala ekitongole kya ''Kabarole Research and Resource Centre (KRC)'', ekitongole ky'obwannanyini ekisangibwa mu [[:en:Toro_sub-region|Ttundutundu ly'e Toro]].<ref name="RA4">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.iacdglobal.org/about/brief-history/ |access-date=2024-03-22 |archive-date=2024-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240319113424/https://www.iacdglobal.org/about/brief-history/ |url-status=dead }}</ref><ref name="RA5">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://krcuganda.org/?p=1292 |access-date=2024-03-22 |archive-date=2018-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180908025055/http://krcuganda.org/?p=1292 |url-status=dead }}</ref> Era yaliko Mmemba mu Ttendekero lya [[:en:Mountains_of_the_Moon_University|Mountains of the Moon University]], kalabaalaba w'ebibiina ebiwerako ebiwola n'okutereka ssente ''(SACCOs)'' mu Uganda era atuula ku bukiiko bw'ebitongole ebiyamba abali mu bwetaavu nga mwemuli ne [[:en:Rotary_International|Rotary International]] n'ebirala bingi.<ref name="RA7">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1434793/fort-portal-shines</ref><ref name="RA6">https://books.google.com/books?id=hHnFBQAAQBAJ&q=rotary+international+ruhunda+alex+uganda&pg=PT378</ref><ref name="RA9">{{Cite web |url=https://journalism.mak.ac.ug/?q=news/010816/mp-ruhunda-moves-end-drug-abuse-poor-performance-fort-portal-schools-0 |title=Archive copy |access-date=2024-03-22 |archive-date=2024-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240322095535/https://journalism.mak.ac.ug/?q=news/010816/mp-ruhunda-moves-end-drug-abuse-poor-performance-fort-portal-schools-0 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Ruhunda yazaalibwa mu [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]], nga 2 Ogwekkuminebiri 1971 mu famire y'abakatoliki. Yasomera ku St Peter and Paul Primary School, Kijanju, Fort Portal M/C mu misomo gye egya Pulayimale, City High School, Kampala gyeyamalira siniya eyokuna ne [[:en:Namilyango_College|Namilyango College]] gyeyamalira siniya eyomukaaga .<ref name="RA8">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1328535/museveni-grace-city-school-celebrations</ref>
Ruhunda oluvanyuma yegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] ng'eno gye yatikkirwa Diguli eya [[:en:Bachelor_of_Social_Science|Bachelor of Social Science]] in [[:en:Political_Science|Political Science]] and [[:en:Public_Administration|Public Administration]] mu 1996. Mu Ssettendekero ly'elimu, Ruhunda yeyongerayo nafuna Diguli ey'okubiri mu misomo gya Master of Arts in [[:en:Gender_and_Development|Gender and Development]] studies mu 2000.<ref name="RA1"/>
== Emirimu gye ==
Oluvanyuma lw'okutikkirwa mu 1996, Ruhunda yatandikawo era naweereza nga Dayilekita era [[:en:Advisory_board|ng'omuwandiisi w'akakiiko akakulu]] mu kibiina kya ''Kabarole Research and Resource Centre (KRC)'', ng'ekifo kino yakikwasa omuntu omulala mu 2009. Nga akyakulembera ekitongole eky'okunoonyereza, yakulemberamu [[:en:Research_program|pulogulaamu z'okunoonyereza]] eza [[:en:MTN_Uganda|MTN Uganda]], [[:en:Vivo_Energy|Shell Uganda]] ne mu bitongole ebirala era nga yaweereza nga omukulembeze wa '''ACD''' mu 2007 era nga [[:en:Board_of_directors|Mmemba ku kakiiko akakulembera]] ekitongole kya global [[:en:Community_development|community development]] organization ngakiikirira Ssemazinga wa Africa.<ref name="RA15">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1450476/fort-portal-hospital-boost-emergency-ward</ref>
Era yaweereza nga Ssentebe omutandiisi w'ekibiina kya ''Uganda Governance Monitoring Platform (UGMP)''<ref name="RA16">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://ngoforum.or.ug/uganda-governance-monitoring-plaform/ |access-date=2024-03-22 |archive-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915194621/http://www.ngoforum.or.ug/uganda-governance-monitoring-plaform/ |url-status=dead }}</ref> era nga kalabaalaba wa ''Sustainable Agriculture Trainers Network (SATNET)'', ''Rwenzori-Anti-Corruption-Coalition (RAC)'' n'ebitongole ebirala eby'enjawulo. Alex Ruhunda, wamu ne Dennis Mugarra saako ne Joseph Rwabuhinga batandiikawo Kkampuni ya ''DAJ Communications'' mu 2000, nga mu Kkampuni eno Ruhunda akyaweereza nga Dayilekita ow'okuttikko.<ref name="RA11">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1309068/daj-communications</ref>
Mu 2011, Ruhunda yegatta ku by'obufuzi ku tiketi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] era nafuuka Mmemba mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga akiikirira Munisipalite y'e Fort Portal. Mu 2016, yawangula akalulu akaddako era n'asigala ng'awereeza mu Konsityuwensi y'emu mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]] ey[[:en:Uganda|'Ekkula lya Africa]].<ref name="RA13">https://ugandaradionetwork.com/story/alex-ruhunda-leads-fort-portal-mp-seat</ref>
Mu Paalamenti ey'omwenda, Ruhunda yaweereza ku Kakiiko ka Paalamenti aka ad hoc committee okunoonyereza ku nsonga z'amasanyalaze; akakiiko akanoonyereza ku nsonga z'ebyobugagga eby'omuttaka. Mu Paalamenti ey'ekkumi, y'e Ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti akakwasaganya obutebenkevu ku nguudo aka ''Parliamentary Forum for Road Safety'',<ref name="RA22">https://web.archive.org/web/20170505222820/http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/1224-sensitize-citizens-on-road-use-speaker</ref> Ssentebe w'akakiika ka ''Rwenzori MPs Forum'', Omumyuka wa Ssentebe wa kakiiko ak'ebyobusuubuzi'', Obulambuzi n'amakolero, era'' Mmemba ku kakiiko k'ebyembalirira.<ref name="RA12">http://ict4democracy.org/category/blog/page/6/</ref>
Emyaka egiyise, Alex Ruhunda ayanjudde [[:en:Academic_paper|empapula]] eziwerako era [[:en:Keynote|akkaatirizza]] ensonga ez'enjawulo eri abantu ab'enjawulo okwetoloola ensi yonna era aky'eyongerayo n'omulimu ogwo.<ref name="RA6"/>
Mu 2017 Ruhunda yawandiika ekiwandiiko ekyakozesebwa mu ''The Tower Post'' okusaayo endowooza ye ku nsonga z'okuggya ekkomo ku myaka gy'obukulembeze mu Ggwanga. Yawandiika bwati, "Nsubira Katonda anakwata mu mutima gwa Pulezidenti Yoweri Museveni okwewala okukemebwa ng'awuliriza endowooza z'abantu abamu abalina ebigendererwa byabwe nga basindikiriza eky'okuggya ekkomo ku myaka gy'obukulembe mu Ssemateeka wa Uganda."<ref>http://thetowerpost.com/2017/09/24/mp-alex-ruhunda-why-i-rejected-nrm-caucus-plot-to-remove-age-limit/</ref>
== Laba na bino ==
* [[Kabarole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabarole]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Webusayiti ya Paalamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20201127172029/http://daj.co.ug/ Webusayiti ya Kkampuni y'eby'empuliziganya eya DAJ Communications]
{{DEFAULTSORT:Ruhunda, Alex}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
8grtkgpsutadrfxddsdi6y2jzypx880
Margaret Annet Muhanga Mugisa
0
10439
69423
61381
2026-08-23T10:11:41Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69423
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mugisa Margaret Muhanga,.jpg|thumb|Mugisa Margaret Muhanga]]
'''Margaret Annet Muhanga Mugisa''' (yazaalibwa nga '''4 Ogwomukaaga 1967'''<ref name=":2">https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-947478-111-0</ref>''')''' Munnayuganda, munnabyabufuzi era Mubaka mu Paalamenti akiikirira Divizoni y'Obukiikakkono bw'ekibuga ky'e Fort Portal mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.ugstandard.com/full-list-here-are-mps-who-have-been-declared-winners/ |access-date=2024-03-22 |archive-date=2022-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521192202/https://www.ugstandard.com/full-list-here-are-mps-who-have-been-declared-winners/ |url-status=dead }}</ref> Ava mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>https://allafrica.com/stories/202009090719.html</ref><ref name=":2" /> Era yaweerezaako ng'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Kabarole mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi<ref name=":2" />
== Emisomo gye n'obuto bwe ==
Margaret alina Diguli ey'okubiri
== Emirimu gye ==
Margaret yakolerako mu kitongole kya New Vision mu 1990 ng'aweereza mu mawulire agafa mu Paalamenti.<ref name=":0">http://nilepost.co.ug/2017/12/17/for-mp-margaret-muhanga-controversy-is-her-middle-name/</ref> Yali Mubaka mu Paalamenti owa Burahya mu Disitulikiti y'e Kabarole mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://observer.ug/topics/agelimit |access-date=2024-03-22 |archive-date=2023-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230310015953/https://observer.ug/topics/agelimit |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://redpepper.co.ug/2017/07/most-silent-active-mps-named/ |title=Archive copy |access-date=2024-03-22 |archive-date=2022-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220219102433/https://www.redpepper.co.ug/2017/07/most-silent-active-mps-named/ |url-status=dead }}</ref><ref name="newvision.co.ug">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1008905</ref><ref>https://chimpreports.com/hon-muhangas-car-smashed-at-nrm-headquarters/</ref> Yawangula akalulu ka bonna aka 2021 mu kifo ky'omubaka mu Paalamenti owa Divizoni y'Obukiikakkono bw'ekibuga kya Fort Portal.<ref>{{Cite web |url=https://www.matookerepublic.com/2021/05/19/list-of-130-mps-set-to-be-sworn-in-on-wednesday/ |title=Archive copy |access-date=2024-03-22 |archive-date=2022-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928095109/https://www.matookerepublic.com/2021/05/19/list-of-130-mps-set-to-be-sworn-in-on-wednesday/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/political-faces-of-mbarara-hoima-fort-portal-gulu-cities-1935326</ref> Margaret yawagira eky'okuggya ekkomo ku kisanja ky'omukulembeze mu Paalamenti ey'ekkumi.<ref name=":1" /><ref>https://diaspora.nup-uganda.com/?author=2</ref><ref name=":2">{{Cite book}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">''The Parliamentary Performance Scorecard 2018- 2019''. Uganda: The Africa Leadership Institute. April 2020. p. 337. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-947478-111-0|<bdi>978-947478-111-0</bdi>]].</cite></ref>
Margaret yatuula ku bukiiko bwa Paalamenti omuli parliamentary Committee on Commissions, State Authorities & State Enterprises.
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Margaret mufumbo eri Michael Mugisha era balina abaana.<ref>https://chimpreports.com/muhangas-husband-chased-by-parliament/</ref> Yayambako ku baana abava mu masomero sako n'okuzimba amasinzizo
== Laba na bino ==
# [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
# [[:en:Irene_Linda_Mugisha|Irene Linda Mugisha]]
# [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
# [[:en:National_Unity_Platform|National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Mugisa, Margaret Annet Muhanga}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
36t09prdma9lbuwjgrrx9oavsyigy0z
Phyllis Chemutai
0
10443
69669
61788
2026-08-23T11:10:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69669
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chemutai Phyllis.jpg|thumb|Chemutai Phyllis]]
'''Phyllis Chemutai''' (yazaalibwa nga 30 Ogwokutaano 1962),<ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/89297a62-1c9f-4a8f-900c-175a259c227e/
</ref> Munnayuganda era [[:en:Politician|munabyabufuzi]] eyakiririra [[Kapchorwa|Disitulikiti y'e Kapchorwa]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda, era nga kati ye mubaka omukyala owa Disitulikiti y'e [[Kapchorwa]], agikikirira omulundi ogwokubiri mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ye uganda]] ey'e kkumineemu oluvanyuma lwokulondebwa mu kalulu kaabona akakubwa mu mweezi Ogw'oluberyeberye 2021.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/kapchorwa-woman-mp-race-pulls-4-to-the-ring-2463694</ref><ref>https://www.ec.or.ug/polling-dates-2021-general-elections</ref>
Mmemba w'ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]].<ref>https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
faxl4ge2t4ystokc1pmt66ej0b72sht
Robina Gureme Rwakoojo
0
10444
69469
68645
2026-08-23T10:13:53Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69469
wikitext
text/x-wiki
[[File:Rwakoojo Robina Gureme.jpg|thumb|Rwakoojo Robina Gureme.jpg ]]
'''Robina Gureme Rwakoojo''' Munnayuganda,[[:en:Lawyer|Munnamateeka]], [[:en:Legislator|Abaga amateeka]] nga aweereza nga [[:en:Member_of_Parliament|omubaka mu Paalamenti]] akiikirira Obuggwanjuba bw'Essaza lye Gomba mu [[:en:Gomba_District|Distulikiti y'e Gomba]] mu [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]].<ref name=":4">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=100</ref> Ava mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nrm.co.ug/staff/rwakoojo-robina-gureme/ |access-date=2024-03-23 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803093722/https://nrm.co.ug/staff/rwakoojo-robina-gureme/ |url-status=dead }}</ref> Era yaweerezaako mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf |access-date=2024-03-23 |archive-date=2022-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207063844/https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf |url-status=dead }}</ref> Era yegatta ku lw'okaano lw'okuvuganya ku bwa [[:en:Deputy_Speaker|Omumyuka wa Sipiika]] mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu.<ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/2021/03/25/hon-robina-rwakoojo-joins-deputy-speaker-race-pledges-to-stand-for-unity-all-arms-of-govt/ |title=Archive copy |access-date=2024-03-23 |archive-date=2024-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227154424/https://theinsider.ug/index.php/2021/03/25/hon-robina-rwakoojo-joins-deputy-speaker-race-pledges-to-stand-for-unity-all-arms-of-govt/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":1">https://nilepost.co.ug/2021/03/26/gomba-wests-robina-rwakoojo-officially-launches-bid-for-deputy-speakership-position/</ref><ref name=":3">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/battle-for-deputy-speaker-job-heats-up-as-minister-joins-race--3277906</ref>
== Ebimukwatako ==
Robina Gureme Rwakoojo yazzalibwa nga 17 Ogwomusanvu 1964 okuva mu Famire y'[[:en:Anglicanism|Abakulisitaayo]].<ref name=":0"/> Ebigezo bye eby'akamalirirzo ebya [[:en:Primary_Leaving_Examinations|Primary Leaving Examinations]] 1976 yabikolera ku [[:en:Nakasero_Primary_School|Nakasero Primary School]]. Yegatta ku [[:en:Nabumali_High_School|Nabumali High School]] ng'eno gye yakolera ebigezo bye ebya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] mu 1980. Era okuva ku [[:en:King's_College_Budo|Kings College Budo]] mu 1984, gye yakolera ebigezo bye ebya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]].<ref name=":4"/>
Rwakoojo Gureme Rwakoojo yatikkirwa Diguli mu [[:en:Law|Mateeka]] okuva ku [[:en:Makerere_University|Yunivasite y'e Makerere]] mu 1990. Yamaliriza Dipilooma ye ey'enyongereza mu kutaputa amateeka okuva ku [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]] mu 1990 ne Dipuloma ey'[[:en:Postgraduate_diploma|enyongereza]] mu kukwasaganya emirimu gya Gavumenti eya [[:en:Public_administration'|Public Administration]] and Management okuva Ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2007.
== Emirimu gye ==
Robina Gureme Rwakoojo yali muyizi [[:en:State_attorney|Ssabawaabi wa Gavumenti]] mu Dipaatimenti ya Adiminisituleeta Genelo wansi wa [[:en:Ministry_of_Justice_and_Constitutional_Affairs_(Uganda)|Minisitule y'ensonga za Ssemateeka]] okuva mu 1990 - 1992<ref name=":3"/> era mu kitongole ky'ekimu, yafuuka Ssabawaabi wa Gavumenti okuva mu 1992 - 1995. Yauuka Ssabawolereza wa Gavumenti owa [[:en:Administrator_Generals_Department|Dipaatimenti ya Administrator General]] wansi wa [[:en:Ministry_of_Justice_and_Constitutional_Affairs_(Uganda)|Minisitule y'ensonga za Ssemateeka]] okuva mu1995 - 1996. Era n'ekitongole ekiwabuzi ku by'amateeka ekya Directorate of Legal Advisory Services wansi wa Minisitule y'ensonga za Ssemateeka, yali ( muambi wa Ssabawolereza wa Gavumenti okuva mu 1996 - 1999 n'oluvanyuma n'afuuka Omuwolereza wa Gavumenti okuva mu 1999 - 2003).<ref name=":4" />
Yafuuka Ssabawolereza wa Gavumenti ow'ekitongole kya [[:en:Directorate_of_Civil_Litigation|Directorate of Civil Litigation]] wansi wa Minisitule ya Ssemateeka okuva mu 2003 - 2007. Oluvanyuma yafuuka omukulembeze w'ekitongole kya Directorate of Civil Litigation wansi wa Minisitule ya Ssemateeka okuva mu 2007 - 2008. Rwakoojo yafuuka Dayilekita wa Civil Litigation owa Minisitule ya Ssemateeka okuva mu 2008 - 2013.<ref name=":1"/> Yafuuka Kaminsona wa Line Ministries for Directorate of Civil Litigation wansi wa Minisitule ya Ssemateeka okuva mu 2010 - 2015. Mu 2016, Yawangula ekifo ky'omubaka mu Paalamenti akiikirira Essaza ly'Obuggwanjuba bwa Gomba mu [[:en:Gomba_District|Disitulikiti y'e Gomba]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'kkumi]]. Yaddamu n'alondebwa mu kifo ekyo mu 2021.
Atuula ku kakiiko akasunsulamu abanalondebwa, era ye Sentebe w'akakiiko k'amateka n'ensonga za Paalamenti mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu. Yaweerezaako na Omumyuka wa Ssentebe w'akakiiko ka Equal Opportunities Committee mu Paalament ey'ekkumi. Era yalondebwa okukulemberamu akakiiko akalondebwa ku kiragiro kya Sipiika [[:en:Rebecca_Kadaga|Rebecca Kadaga]] okunoonyereza ku byali byogerwa ku [[:en:Sexual_violence|kukabasanya abaana]] mu masomero, Yunivasite n'amatendekero aga waggulu.<ref name=":2">https://www.pmldaily.com/news/2019/03/verdict-new-report-pins-60-teachers-lecturers-on-sexually-abusing-students.html</ref><ref>https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20190319115230889</ref>
== Ebirala by'eyakola ==
Egimu ku mirimu gya Robina Gureme Rwakoojo mulimu Okuvujirira ttiimu z'emipiira, Okuwagira ebibiina by'abakyala ebitereka n'okuwola ssente (SACCOS), okumaliriza pulojekiti za nayikondo mu Mpanda, Kyegonza, Kanoni TC ku lw'abantu be ab'Essaza ly'Obuggwanjuba bwe Gomba. Era yetaba mu kunoonyereza ku kukabasanyizibwa kw'abaana mu masomero, Yunivasite n'amatendekero ag'awaggulu. Yetaba mu kuteesa ku bbago ly'okukyusa mu Ssemateeka era y'akkiriza.<ref>http://parliamentwatch.ug/how-mps-voted-on-the-second-reading-of-the-constitution-amendment-bill/</ref> Era yetabye mu misango egiwerako mu Kooti<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://ulii.org/ug/judgment/center-arbitration-and-dispute-resolution-uganda/2012/3 |access-date=2024-03-23 |archive-date=2021-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921165342/https://ulii.org/ug/judgment/center-arbitration-and-dispute-resolution-uganda/2012/3 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.eala.org/index.php/media/view/eala-speaker-members-join-court-contest-over-election-to-regional-assembly</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Webusayiti ya Paalamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Rwakoojo, Robina Gureme}}
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
8ncbd37kdt60sojvroh4ni4oop44bfp
Aisha Kabanda
0
10445
69528
61151
2026-08-23T10:15:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69528
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nalule Asha Aisha''' '''Kabanda''' [[Yuganda|Munnayuganda]] nga munnabyabufuzi era omubaka omukyala akiikirira disitulikiti y'e [[Butambala (disitulikit)|Butambala]] mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|paalamenti ya Uganda]] okuva 2021 okutuuka 2026.<ref>[https://ugandaradionetwork.net/story/aisha-kabanda-wins-butambala-woman-mp-seat- "Aisha Kabanda Wins Butambala Woman MP Seat".] ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-06-06.</ref> Mu kalulu kabonna aka 2026 yawangulwa Lydia Daphine Mirembe eyali talina kibiina kya byabufuzi.<ref>Independent, The (2026-01-18). [https://www.independent.co.ug/nup-loses-23-parliamentary-seats/ "NUP loses 23 Parliamentary Seats"]. ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>
== Ebimukwatako ==
Aisha Kabanda mukyala mufumbo era omwami we ye Omar Kalinge-Nnyago, omunoonyereza era akulira eby'okusoma mu Uganda's Wasafiri consulting firm. Balina abaana kkumi.<ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/106282 "I like his deep voice and accent — Aisha Kabanda"].</ref>
== Emirimu gye ==
Aisha Kabanda yasooka okumanyibwa ennyo bweyalondebwa okukiikirira omukulembeze w'eggwanga mu kibuga [[Kampala]].<ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/female-faces-emerging-on-the-political-horizon-1622966 "Female faces emerging on the political horizon".] ''Monitor''. 2021-01-07. Retrieved 2026-01-03.</ref><ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-defeated-walk-protests-hashaka-1566020 "I defeated walk protests - Hashaka"]. ''Monitor''. 2021-01-20. Retrieved 2026-01-03.</ref> Kyokka mu mwaka 2015 ng'akalulu ka bonna aka 2016 kabindabinda Kabanda yasulawo obukulu buno nagenda avuganye ku bubaka bwa Paalamenti akikiirire disitulikiti ye Butambala ng'omubaka omukyala.<ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1331570 "Kampala RCC Aisha Kabanda quits for Butambala"]. ''New Vision''. Retrieved 2022-03-08.</ref> Ye mumyuka wa Ssaabawandiisi w'ekibiina ki [[National Unity Platform]].<ref>[https://web.archive.org/web/20230928152007/https://whispereye.co.ug/2020/10/18/nups-deputy-secretary-general-aisha-kabanda-released/ "NUP's Deputy Secretary General Aisha Kabanda released".] Archived from [https://whispereye.co.ug/2020/10/18/nups-deputy-secretary-general-aisha-kabanda-released/ the original] on 2023-09-28. Retrieved 2022-03-08.</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/106282 "I like his deep voice and accent — Aisha Kabanda"]. ''New Vision''. Retrieved 2023-02-09.</ref><ref>Kisakye, Frank (2020-08-04). [https://observer.ug/news/jeema-bobi-wine-in-war-over-nup/ "Jeema, Bobi Wine in war over NUP"]. ''The Observer''. Retrieved 2026-01-03.</ref>
== Laba ne ==
* [[National Unity Platform]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|List of members of the eleventh Parliament of Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references/>
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://butambala.go.ug/ Butambala District local government]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka abakyala mu paalament ya Uganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi abakyala nannaYuganda mukyasa eky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Butambala]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba National Unity Platform]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7x881v0zhviprvx57seitcyvgl594un
Victoria Rusoke Businge
0
10453
69671
69010
2026-08-23T11:10:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69671
wikitext
text/x-wiki
[[File:Businge Rusoke Victoria.jpg|thumb|Businge Rusoke Victoria.jpg ]]
'''Victoria Rusoke Businge''' era amanyikiddwa nga '''''Rusoke Victoria Businge''''' (yazaalibwa nga 3 Ogusooka 1956) Munnayuganda, [[:en:Politician|Munnabyabufuzi]] era [[:en:Teacher|Musomesa]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=13132:kabaroles-new-brooms |access-date=2024-03-25 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015151905/https://www.observer.ug/component/content/article?id=13132:kabaroles-new-brooms |url-status=dead }}</ref> Victoria yaweereza nga Omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kabarole_District|Disiulikiti y'e Kabarole]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda. Yaddamu n'alondebwa ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu u kalulu ka 2021. Ava mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Mu 2018, yalondebwa era n'alayizibwa nga mmemba omugya mu kakiiko k'eddembe ly'obuntu aka [[:en:Uganda_Human_Rights_Commission|Uganda Human Rights Commission]] (UHRC) nga yalayizibwa Ssabalamuzi, Hon. Justice Bart M. Katureebe ku kitebe ekikulu eky'abalamuzi mu Kampala.<ref>http://www.judiciary.go.ug/data/news/639/CJ%20Swears%20in%20New%20UHRC%20Member.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.uhrc.ug/about/leadership/uhrc-commissioners/ |access-date=2024-03-25 |archive-date=2022-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627170756/https://www.uhrc.ug/about/leadership/uhrc-commissioners/ |url-status=dead }}</ref>
== Emisomo gye n'obuto bwe ==
Alina Diguli ey'okubiri mu Busomesa okuva ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] (2001) era yafuna Diguli esooka mu Busomesa okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 1991. Alina Dipuloma mu busomesa okuva mu ttendekero ly'abasomesa, Kyambogo (1986), Satifikeeti ya Grade II teacher, [[:en:Makerere_University|Makerere University]] (1980), era mu 1977, yaweebwa awaadi mu busomesa eya East African certificate of education.<ref name=":1">{{Cite web}}</ref>
Maama wa Victoria yali takyasobola kumwongerayo mu misomo gye okusukka ku ddaala lya O-level n'olwekyo teyasobola kutuukiriza kirooto kye eky'okufuuka munnamateeka wabula n'asalawo okufuuka omusomesa.
== Emirimu gye ==
Yaweereza nga omukulu akwatibwako ku nsonga z'ebyenjigiriza (District Education Officer), [[:en:Kabarole_District|Kabarole]] ouva mu 2003 okutuusa mu 2010. Okuva mu Gwokubiri okutuusa mu Gwomusanvu 2003, yakola nga omukulu w'essomero lya Kalinaabiri Primary School ne Old Kampala Primary School okuva mu 1997 okutuusa mu 2002. Yali mukulu w'essomero lya City Primary School okuva mu 1994 okutuusa mu 1995. Yaweebwa omulimu nga omumyuka w'omukulu w'essomero ku Nakasero Primary School okuva mu 1991 okutuusa mu 1993 era ng'omusomesa ku ttendekero lya Kibuli TTC okuva mu 1986 okutuusa mu 1990. Yaweereza ng'omusomesa ku [[:en:Shimoni_Demonstration_School|Shimoni Demonstration School]] okuva mu 1980 okutuusa mu 1985. Mu 1978, yegatta ku Institute of Teacher Education Kyambogo (ITEK) nga mu kaseera kano emanyikiddwa nga [[:en:Kyambogo_University|Kyambogo University]].<ref name=":0" />
Yaweerezaako ku kakiiko ka Paalamenti akakwasaganya eby'obulambuzi, obusuubuzi n'amakolero saako ne ku kakiiko akasunsuzi.<ref name=":1"/>
== Ebitakwatagana ==
Mu 2016, yawangulwa [[:en:Sylvia_Rwabogo|Sylvia Rwabwo]] mu kalulu k'ekibiina ku ani anakwata bendera ya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). Yeyongerayo n'eyesimbawo [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi atalina kibiina]]<nowiki/>wabula n'awangulwa.<ref name=":2">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2020/03/19/uhrc-commissioner-victoria-rusoke-in-hot-soup-for-campaigning-using-govt-resources/ |access-date=2024-03-25 |archive-date=2024-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325082205/https://thecapitaltimes.co.ug/2020/03/19/uhrc-commissioner-victoria-rusoke-in-hot-soup-for-campaigning-using-govt-resources/ |url-status=dead }}</ref> Bweyawangulwa [[:en:Sylvia_Rwabogo|Sylvia Rwabwo]], yasigala talina mulimu okutuusa lweyalondebwa nga Kaminsona ku kakiiko akalwanirira eddembe ly'obuntu aka [[:en:Uganda_Human_Rights_Commission|Uganda Human Rights Commission]]. Mu 2021, yaddamu n'eyesimbawo ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]] mu Paalamenti era yawangula n'ewankubadde kyayongerwa nti yakozesa ebintu bya Gavumenti okugeza emmotoka n'ebirala mu kakuyege w'okunoonya akalulu ng'atambula nju ku nju ng'akozesa ekifo kye eky'obwa Kaminsona wa kakiiko aklwanirira eddembe ly'obuntu aka [[:en:Uganda_Human_Rights_Commission|Uganda Human Rights Commission]] okusobola akutuukiriza ebigendererwa bye mu by'obufuzi.<ref name=":2" /> Kyagambibwa nti okwetaba kwe mu by'obufuzi ng'akyali Kaminsona ky'ali kimenya mateeka okusinzira ku kawayiro 54 mu Ssemateeka wa Uganda akalagiraa Kaminsona okwemalirira era n'obutenyigira mu [[:en:Partisan_(politics)|Byabufuzi ebirimu ky'ekubiira]].<ref name=":2" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba paalamenti ey'ekkuminemu]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]]
* [[:en:Sylvia_Rwabogo|Sylvia Rwabogo]]
* [[:en:Uganda_Human_Rights_Commission|Akakiiko akalwanirizi k'eddembe ly'obuntu]]
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Webusayiti ya Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
4lczl3yu2x1rcc73y0tqr1iabkddnnc
Helen Nakimuli
0
10455
69557
64694
2026-08-23T10:29:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69557
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Helen Nakimuli''' (yazaalibwa 2 Ogw'Omusanvu 1985) yali munnabyabufuzi omuzannyi wa [[Volleyball]] Munnayuganda, eyali omubaka wa [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] owa distulikiti y'e Kalangala. <ref name=":1">"MP Nakimuli balances spikes and Parliament". ''Monitor''. 28 November 2021. Retrieved 1 April 2022.</ref><ref name=":2">"Orthodox legislators get papal recognition". ''New Vision''. Retrieved 1 April 2022</ref><ref>"Islanders ask Govt for firefighting equipment". ''New Vision''. Retrieved 1 April 2022.</ref>Yali mmemba w'ekibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":1" />
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Nakimuli yazaalibwa nga 2 Ogwomusanvu ku kyalo Lukuba, mu ggombolola ye Kyamuswa e [[Kalangala (disitulikit)|Kalangala]] eri kitaawe Faaza ow'enzikiriza y' Ekiyonaani omwosodokisi Christopher Walusimbi ne Maria Nalwanga Walusimbi eyaliko kansala akiikira Kyamuswa ne Bubeke ku lukiiko lwa [[disitulikiti y'e Kalangala]].<ref name=":2" /> Nakimuli okusoma yakutandikira ku Bukasa Primary school ne Hormisdallen Primary School mu [[Bweyogerere]] mu [[Wakiso (disitulikit)|Wakiso]], olwo ne Our Lady of Good Counsel [[Gayaza]] ku mutendera gwe ogwa Siniya eyokuna, St. Augustine secondary school mu Wakiso gyeyatandikira olugendo lwe olw'ebyobufuzi ng'afuuka akulira abayizi ([[Head girl]] ).
== Emirimu gye egy'eby'obufuzi ==
Nakimula yamegga Aidah Nabayiga okufuuka omubaka wa Paalamenti omukyala owa Disitulikiti y'e Kalangala.<ref>"Defeated Kalangala MP withdraws scholarships for 80 students". ''The Observer – Uganda''. URN. 11 February 2021. Retrieved 1 April 2022.</ref> Yeeyali akulira eby'empuliziganya n'okulwanyisa enguzi ku NUP era eddulu / ekkula lya Kalangala.<ref>"MP Nakimuli balances spikes and Parliament". ''Monitor''. 28 November 2021. Retrieved 7 March 2026.</ref>
Yalondebwa ng'omukiise w'abakyala ba [[Disitulikiti y'e Kalangala]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi ne bbiri naye naafa nga tannalayira. nga 19 Ogwokuna 2026 ku ddwaliro lya Alexandria Medical Centre mu kyagambibwa embeera okutabuka oluvannyuma lw'okulongoosebwa.<ref>"Nakimuli was a humble but audible voice - MPs | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 24 July 2026</ref>
== Emirimu emirala ==
Nakimuli abadde muzannyi wa volleyball okuva mu 1998. Yali kapiteeni wa ttiimu ya volleyball ey’abakyala eyeetaba mu mizannyo gya Palamenti ya East Africa e Arusha mu Tanzania. <ref name=":0" /> Mmemba mu kibiina kya COBAP Volleyball Club. <ref name=":0" /> Yayambako bannamwandu b'e Kalangala okufuna bannamateeka ng’abantu abalala bwebaali bagala okutwala bintu bya babbaabwe abagenzi. Nakimuli yadduukiridde n'obuyambi okwabaddemu emmere, ssabbuuni n’ebirala eri abakadde mu Disitulikiti y’e Kalangala. Nakimuli yawadde obuyambi eri abantu abaayokebwa amayumba gaabwe. Nakimuli yalaajanidde minisita omubeezi ow’eby'ensimbi, Haruna Kyeyune Kasolo okussa ebizinga ebye Buvuma ne Namayingo ku nkalala lz'abanaaganyulwa munteekateeka z'ensimbi ez'emyooga.
== Awaadi ==
Nakimuli yaweereddwa omudaali gw’ekkanisa okuva mu The Orthodox Pope and Patriarch of Alexandria and all Africa, His Divine Beatitude Theodore II ng’asiimibwa olw'obuweereza bwe ng’eky'okulabirako n'okwolesa obutuntubulamu eri Eklesia y’Abasodokisi, Uganda.
== Laba ne ==
# [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
# [[Shamim Malende]]
# [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
# [[National Unity Platform|Enkola y’obumu mu ggwanga (NUP) .]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
e40v2e1abe1tnpx01sfgygkxq5258il
Rose Lilly Akello
0
10456
69497
61527
2026-08-23T10:15:29Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69497
wikitext
text/x-wiki
[[File:Akello Rose Lilly.jpg|thumb|Rose Lilly Akello]]
'''Rose Lilly Akello''' (yazalibwa nga 23 Ogwekkuminebiri 1971) Munnayuganda, munnabyabufuzi. Ye mubaka omukyala akiikirira [[:en:Karenga_District|Disitulikiti y'e Karenga]] mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507</ref><ref>https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election</ref> Mu Paalamenti y'omwenda n'ekkumi, yaweereza ng'omubaka omukyla akiikirira [[Kaabong (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kaabong]].<ref>https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/</ref> Rose yasalawo okukiikirira Disitulikiti y'e Karenga kubanga Karenga yali eyawuddwa okuva ku Kaabong nga 1 Ogwomusanvu 2019.<ref name=":1">a[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512]</ref> Yafuuka omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Kaabong oluvanyuma lw'okuwangula akalulu ak'ojjuza ekifo mu 2017 nga yali avuganya ne Ms Christine Tubo Nakwang.<ref name=":1" /><ref>https://www.independent.co.ug/tag/akello/</ref> Ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya, [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]].<ref name=":0" /><ref>https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599</ref>
== Emisomo gye ==
Mu 1986, yakola ebibuuzo bye eby'akamalirizo ebya Primary Leaving Examinations ku ssomero lya Kotido Mixed Primary School. Satifikeeti ye eya Uganda Certificate of Education yagifunira ku Kangole Girls S.S. mu 1990. Oluvanyuma yegatta ku Moroto High School era namaliriza n'ebigezo bya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] mu 1993. Yafuna Dipuloma mu Hotel Management Studies mu 1996 okuva ku National College of Business Studies, [[:en:Nakawa_Division|Nakawa.]] Mu 2004, yafuna Dipulooma endala eya diploma in Social Work and Social Administration okuva ku ttendekero lya Nsamizi Institute of Social Development. Mu 2013, yafuna Diguli ya Bachelor of Democracy and Development Studies okuva mu Yunivasite ya [[:en:Uganda_Martyrs_University|Uganda Martyrs University]]. Rose yaweebwa ekifo mu China oKusoma essomo elikwata ku byobufuzi erya Political Science and Administration era yamaliriza mu 2014 ne Satifikeeti.<ref name=":0">{{Cite web}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2021</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Wakati wa 1993 ne 1994, yakola nga omusomesa ku ssomero lya Komukuny Girls Primary School. okuva mu 2000 - 2010, yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Kaabong District Service Commission. Okuva mu 1995 - 2002, yakolerako ku offiisi z'ekitongole kya Pulezidenti ekya Karamoja Development Agency, ng'akwasaganya ebintu by'omu sitoowa. Era yaweerezaako nga memba ku kakiiko ka [[:en:Kotido_District|Kotido District]] Tender Board wakati wa 2002 ne 2005. Okuva mu 2003 okutuusa kati, aweereza nga Dayilekita w'ekibiina kya Mowoin Women's Group, [[:en:Kaabong_District|Disitulikiti y'e Kaabong]]. Mu 2007, yaweebwa omulimu ng'omuyambi ku nsonga za pulogulamu u Oxfam GB, Kotido Field Office.
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Okuva mu 2011 okutuusa kati, Rose aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira, [[:en:Kaabong_District|Disitulikiti y'e Kaabong]], ne [[:en:Karenga_District|Disitulikiti y'e Karenga]].<ref>https://www.pmldaily.com/tag/rose-lilly-akello</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mukyala mufumbo. Ebintu ebinyumira Rose mulimu okukunga abantu, okubuulirira, okusoma, okuzannya omuzannyo gw'okubaka, okuwuliriza ennyimba eziryowa omwoyo, okukuuma obutonde bw'ensi n'okutabaganya abantu.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Webusayiti ya Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Akello, Rose Lilly}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
aisnxsj0cnwfho599u6ga2ig56rzrul
69693
69497
2026-08-23T11:11:54Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69693
wikitext
text/x-wiki
[[File:Akello Rose Lilly.jpg|thumb|Rose Lilly Akello]]
'''Rose Lilly Akello''' (yazalibwa nga 23 Ogwekkuminebiri 1971) Munnayuganda, munnabyabufuzi. Ye mubaka omukyala akiikirira [[:en:Karenga_District|Disitulikiti y'e Karenga]] mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507</ref><ref>https://observer.ug/news/headlines/54648-nrm-s-rose-lilly-akello-wins-kaabong-by-election</ref> Mu Paalamenti y'omwenda n'ekkumi, yaweereza ng'omubaka omukyla akiikirira [[Kaabong (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kaabong]].<ref>https://chimpreports.com/mp-akello-lilly-switches-constituencies/</ref> Rose yasalawo okukiikirira Disitulikiti y'e Karenga kubanga Karenga yali eyawuddwa okuva ku Kaabong nga 1 Ogwomusanvu 2019.<ref name=":1">a[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512 https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kaabong-district-woman-mp-crosses-to-newly-created-karenga-district-1838512]</ref> Yafuuka omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Kaabong oluvanyuma lw'okuwangula akalulu ak'ojjuza ekifo mu 2017 nga yali avuganya ne Ms Christine Tubo Nakwang.<ref name=":1" /><ref>https://www.independent.co.ug/tag/akello/</ref> Ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya, [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]].<ref name=":0" /><ref>https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=152599</ref>
== Emisomo gye ==
Mu 1986, yakola ebibuuzo bye eby'akamalirizo ebya Primary Leaving Examinations ku ssomero lya Kotido Mixed Primary School. Satifikeeti ye eya Uganda Certificate of Education yagifunira ku Kangole Girls S.S. mu 1990. Oluvanyuma yegatta ku Moroto High School era namaliriza n'ebigezo bya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] mu 1993. Yafuna Dipuloma mu Hotel Management Studies mu 1996 okuva ku National College of Business Studies, [[:en:Nakawa_Division|Nakawa.]] Mu 2004, yafuna Dipulooma endala eya diploma in Social Work and Social Administration okuva ku ttendekero lya Nsamizi Institute of Social Development. Mu 2013, yafuna Diguli ya Bachelor of Democracy and Development Studies okuva mu Yunivasite ya [[:en:Uganda_Martyrs_University|Uganda Martyrs University]]. Rose yaweebwa ekifo mu China oKusoma essomo elikwata ku byobufuzi erya Political Science and Administration era yamaliriza mu 2014 ne Satifikeeti.<ref name=":0">{{Cite web}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=507 "Parliament of Uganda"]. ''www.parliament.go.ug''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2021</span>.</cite></ref>
== Emirimu gye ==
Wakati wa 1993 ne 1994, yakola nga omusomesa ku ssomero lya Komukuny Girls Primary School. okuva mu 2000 - 2010, yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Kaabong District Service Commission. Okuva mu 1995 - 2002, yakolerako ku offiisi z'ekitongole kya Pulezidenti ekya Karamoja Development Agency, ng'akwasaganya ebintu by'omu sitoowa. Era yaweerezaako nga memba ku kakiiko ka [[:en:Kotido_District|Kotido District]] Tender Board wakati wa 2002 ne 2005. Okuva mu 2003 okutuusa kati, aweereza nga Dayilekita w'ekibiina kya Mowoin Women's Group, [[:en:Kaabong_District|Disitulikiti y'e Kaabong]]. Mu 2007, yaweebwa omulimu ng'omuyambi ku nsonga za pulogulamu u Oxfam GB, Kotido Field Office.
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Okuva mu 2011 okutuusa kati, Rose aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira, [[:en:Kaabong_District|Disitulikiti y'e Kaabong]], ne [[:en:Karenga_District|Disitulikiti y'e Karenga]].<ref>https://www.pmldaily.com/tag/rose-lilly-akello</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Mukyala mufumbo. Ebintu ebinyumira Rose mulimu okukunga abantu, okubuulirira, okusoma, okuzannya omuzannyo gw'okubaka, okuwuliriza ennyimba eziryowa omwoyo, okukuuma obutonde bw'ensi n'okutabaganya abantu.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Webusayiti ya Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Akello, Rose Lilly}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
itc1rajxb8ih6xb87gjsrbytfwrwp5x
Janepher Mbabazi Kyomuhendo
0
10458
69488
34131
2026-08-23T10:14:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69488
wikitext
text/x-wiki
[[File:Mbabazi Janepher Kyomuhendo.jpg|thumb|Mbabazi Janepher Kyomuhendo]]
'''Janepher Mbabazi Kyomuhendo''' ( yazaalibwa nga: 24-Ogwekkuminebiri-1979) [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Accountant|mubazi wa bitabo]] era nga yaweereaako ng'omubaka [[:en:Woman|omukyala]] akiikirira [[:en:Kagadi_District|Disitulikiti y'e Kagadi]]<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/parliament-grows-to-431-mps-1667592</ref> mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] 10th. Yali ava mu kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=512</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf |access-date=2024-03-25 |archive-date=2022-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207063844/https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nrm.co.ug/staff/mbabazi-janepher-kyomuhendo/ |access-date=2024-03-25 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803112802/https://nrm.co.ug/staff/mbabazi-janepher-kyomuhendo/ |url-status=dead }}</ref> Era yaddamu n'alondebwa mu kifo ky'omubaka [[:en:Woman|Omukyala]] akiikirira [[:en:Kagadi_District|Disitulikiti y'e Kagadi]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] 10th.<ref>https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Janepher Mbabazi Kyomuhendo yasomera ku [[:en:Nyakayojo_Secondary_School|Nyakayojo Secondary School]] mu misomo gye egya Ordinary level era n'afuna Satifikeeti ye eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] mu 1996. Ebigezo bye eby'akamalirizo ebya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] yabikolera ku [[:en:Kinoni_Girls_School|Kinoni Girls School]] mu 1998. Oluvanyuma yeyongerayo ne misomo gye ku [[:en:Nkumba_University|Yunivasite y'e Nkumba]] ng'eno gyefunira Diguli ye mu kukwasaganya bizinensi eya Bachelor of [[:en:Business_administration|Business Administration]] mu 2004. N'oluvanyuma yeyongerayo nafuna Diguli ey'okubiri eya [[:en:Master_of_Business_Administration|Master of Business Administration]] era ku Nkumba Yunivasite nga yagimaliriza mu 2009.
== Emirimu gye ==
Janepher Mbabazi Kyomuhendo yakola nga [[:en:Manager|Maneja]] wa Kkamuni ya AIM Engineering (U) Ltd okuva mu 2005 - 2007. Yali omubalirizi w'ebitabo ow'omunda mu Ddwaliro ly'e Mengo Hospital okuva mu 2007 okutuusa 2009. Yafuuka maneja w'ebyensimbi n'enzirukanya mu Kkampuni ya [https://web.archive.org/web/20221008000833/https://aim.ug/ AIM Engineering (U) Ltd] okuva mu 2009 okutuusa 2012. Mu kkampuni ya ILISO Consulting (Pty) Ltd, yali Maneja era akwasaganya eby'ensimbi okuva mu 2012 okutuusa 2015. Yafuuka omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Kgadi mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi okuva mu 2016 okutuusa 2021.<ref>https://www.ec.or.ug/election/woman-member-parliament-kagadi-district</ref>
Mmemba ku kakiiko akakwasganya ensimbi za Gavumenti aka Committee of Public Accounts (Commissions, Statutory Authorities and State Enterprises-COSASE) Committee era yalondebwa okubeera memba ku kakiiko akakwasaganya okuzimba ebizimbe bya Gavumenti aka Physical Infrastructure committee.<ref name=":1" />
== Ebirala by'eyakola ==
Yagaba entamu n'ensimbi eri ebibiina ebiwola n'okutereka ssente (SACCOS), yavujirira emizannyo gy'okubaka n'okusamba omupiira, yasasula ebisale by'abayizi 20 mu Ttendekero ly'ebyemikono, yagaba enkumbi, amasowaani, mu offiisi ya LC1 okukola ku mikolo gy'okukitundu, yagaba sikaala eri abayizi abaali baleebya bannabwe.
== Laba na bino ==
# [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukala lw'aba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu]]
# [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
# [[:en:Kagadi_District|Disitulikiti y'e Kagadi]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Mbabazi Kyomuhendo, Janepher}}
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
phmxcetj0gh2j13ktb3nwcluzp77l3i
Tophace Kaawa
0
10459
69430
68028
2026-08-23T10:11:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69430
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kaahwa, Tophace Byagira.jpg|thumb|Kaahwa, Tophace Byagira.jpg ]]
'''Tophace Byagira Kaahwa''', (yazaalibwa nga 1 Ogw'omwenda 1974). Mukyala musomesa era munnabyabufuzi mu [[:en:Uganda|Uganda]], era nga yaakola nga yaakiikirira eggwanga mu [[:en:Japan|Japan]].<ref name="0R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://african.business/2022/08/apo-newsfeed/courtesy-call-by-h-e-ms-tophace-kaahwa-ambassador-designate-of-the-embassy-of-the-republic-of-uganda-on-18th-august-2022/ |access-date=2024-03-25 |archive-date=2022-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928163256/https://african.business/2022/08/apo-newsfeed/courtesy-call-by-h-e-ms-tophace-kaahwa-ambassador-designate-of-the-embassy-of-the-republic-of-uganda-on-18th-august-2022/ |url-status=dead }}</ref>
Gyebuvuddeko yeeyabadde [[:en:Parliament_of_Uganda|Mmemba wa Paalamenti]] owa [[:en:Hoima_District|Disitulikiti ya Hoima]] mu Paalamenti ey'ekkumi (2016–2021). Yaweerereza mu kifo kyekimu ne mu Paalamenti ey'omwenda (2011–2016).<ref name="1R">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=432</ref>
== Obuto bwe nookusoma kwe ==
Kaahwa yazaalibwa mu Disitulikiti y'eHoima, mu kitundu [[:en:Western_Region,_Uganda|Ky'obugwanjuba bwa Uganda]], nga 1 Ogw'omwenda gwa 1974. Yasomera ku ssomero lya Kihabwemi Primary School okutuusa lweyamala ekibiina Eky'omusanvu. Oluvannyuma yadda ku Ikoba Girls' Secondary School, era eno gyeyatuulira ebigezo bya Siniya ey'okuna era gyeyafunira ne [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Satifikeeti y'okumaliriza Siniya Ey'okuna]].<ref name="1R"/>
Mu 1994, yaweebwa ekifo mu ssomero lya Bulera Core Primary Teachers' College, nga lino lisomesa basomesa ba Pulayimale era yatikkirwa mu mwaka gwa 1996, ne [[:en:Academic_certificate|Satifikeeti]] y'obusomesa ey'eddaala ery'okusatu. Oluvannyuma yawebwa ekifo mu [[:en:Kyambogo_University|Ssettendekero wa Kyambogo]], era eno yasoma [[:en:Education|Dipulooma mu busomesa]] mu mwaka gwa 2003, era oluvannyuma yafuna [[:en:Bachelor_of_Education|Diguli mu Busomesa]] mu mwaka gwa 2008. Mu 2013, yafuna [[:en:Education|Diguli Ey'okubiri mu Busomesa wamu nendala mu Ku pulaaninga n'okuddukanya]] era nga eno yagijja ku Yunivaaite ya [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], mu [[:en:Mukono_District|Disitulikiti y'eMukono .]]<ref name="1R"/>
== Okukola kwe ==
Yatandikira mu kusomesa ku ddaala lya ppulayimale era yatandikira mu ssomero lya Katereiga Primary School wamu ne St. Aloysius Primary School, era eno yasomesa okutuusa nga 1998. Mu 2005, oluvannyuma lwokufuna Dipulooma okuva ku Kyambogo University, yalondebwa ku kifo Ky'omumyuka w'omukulu w'essomero lya Bunyoro Catholic School, erisangibwa e Kigaaya. Oluvannyuma yafuuka Omukulu w'essomero lya Haibale Primary School, era eno yakolerayo okutuusa mu mwaka gwa 2006.<ref name="1R" />
Okuva mu 2006 okutuusa mu 2010, yali akola omuyabi w'abasomesa ku Ttendekero lya Bulera Core Primary Teachers' College, era eno yali akola nga Omumyuka W'omukulembeze walyo mu 2008.<ref name="1R" />
== Omulimu gw'ebyobufuzi ==
Mu 2010, yeegatta mu by'obufuzi by'eggwanga. Yeetaba era naayita mu kusunsulwamu era naawangula munne [[:en:Beatrice_Byenkya|Beatrice Byenkya]] ezaali wansi weekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|Nationa Resistance Movement]] mu Disitulikiti y'eHoima mu zaabakyala.<ref name="2R">https://ugandaradionetwork.com/story/hoimas-beatrice-byenkya-discards-poll-results</ref> Yawangula mu kalulu kaawamu era naddamu naalondebwa mu 2016.<ref name="1R" />
Bweyali akola mu Paalamenti yali ku bukiiko obwenjawulo omwali akokusasula abakulu obusiimo, aka State Authorities & State Enterprises (COSACE), n'akakola ku nsonga Z'obulimi era Naakobwenkanya.<ref name="1R" /><ref>https://nilepost.co.ug/2019/09/27/nrms-businge-takes-hoima-seat/</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Palamenti ya Uganda eyekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebibanja ebirala ku mutimbagano ==
* [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1315796/kiiza-started-sh100-hoima-billionaire Kiiza yatandikawo noobukadde bwa Uganda kikumi okusobola okufuuka omuntu alina obuwumbi] nga 18 Ogw'okusatu, 2013.
* [https://web.archive.org/web/20190421020237/https://mobile.monitor.co.ug/News/Residents-query-refinery-plans/-/691252/1718264/-/format/xhtml/-/jyb8ogz/-/monitor.co.ug Residents Query Refinery Plans] nga 13 Ogw'okusatu, 2013.
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
f4te4c0jxt3iice6un08gmvy4hclrwq
69703
69430
2026-08-23T11:12:29Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69703
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kaahwa, Tophace Byagira.jpg|thumb|Kaahwa, Tophace Byagira.jpg ]]
'''Tophace Byagira Kaahwa''', (yazaalibwa nga 1 Ogw'omwenda 1974). Mukyala musomesa era munnabyabufuzi mu [[:en:Uganda|Uganda]], era nga yaakola nga yaakiikirira eggwanga mu [[:en:Japan|Japan]].<ref name="0R">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://african.business/2022/08/apo-newsfeed/courtesy-call-by-h-e-ms-tophace-kaahwa-ambassador-designate-of-the-embassy-of-the-republic-of-uganda-on-18th-august-2022/ |access-date=2024-03-25 |archive-date=2022-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928163256/https://african.business/2022/08/apo-newsfeed/courtesy-call-by-h-e-ms-tophace-kaahwa-ambassador-designate-of-the-embassy-of-the-republic-of-uganda-on-18th-august-2022/ |url-status=dead }}</ref>
Gyebuvuddeko yeeyabadde [[:en:Parliament_of_Uganda|Mmemba wa Paalamenti]] owa [[:en:Hoima_District|Disitulikiti ya Hoima]] mu Paalamenti ey'ekkumi (2016–2021). Yaweerereza mu kifo kyekimu ne mu Paalamenti ey'omwenda (2011–2016).<ref name="1R">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=432</ref>
== Obuto bwe nookusoma kwe ==
Kaahwa yazaalibwa mu Disitulikiti y'eHoima, mu kitundu [[:en:Western_Region,_Uganda|Ky'obugwanjuba bwa Uganda]], nga 1 Ogw'omwenda gwa 1974. Yasomera ku ssomero lya Kihabwemi Primary School okutuusa lweyamala ekibiina Eky'omusanvu. Oluvannyuma yadda ku Ikoba Girls' Secondary School, era eno gyeyatuulira ebigezo bya Siniya ey'okuna era gyeyafunira ne [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Satifikeeti y'okumaliriza Siniya Ey'okuna]].<ref name="1R"/>
Mu 1994, yaweebwa ekifo mu ssomero lya Bulera Core Primary Teachers' College, nga lino lisomesa basomesa ba Pulayimale era yatikkirwa mu mwaka gwa 1996, ne [[:en:Academic_certificate|Satifikeeti]] y'obusomesa ey'eddaala ery'okusatu. Oluvannyuma yawebwa ekifo mu [[:en:Kyambogo_University|Ssettendekero wa Kyambogo]], era eno yasoma [[:en:Education|Dipulooma mu busomesa]] mu mwaka gwa 2003, era oluvannyuma yafuna [[:en:Bachelor_of_Education|Diguli mu Busomesa]] mu mwaka gwa 2008. Mu 2013, yafuna [[:en:Education|Diguli Ey'okubiri mu Busomesa wamu nendala mu Ku pulaaninga n'okuddukanya]] era nga eno yagijja ku Yunivaaite ya [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], mu [[:en:Mukono_District|Disitulikiti y'eMukono .]]<ref name="1R"/>
== Okukola kwe ==
Yatandikira mu kusomesa ku ddaala lya ppulayimale era yatandikira mu ssomero lya Katereiga Primary School wamu ne St. Aloysius Primary School, era eno yasomesa okutuusa nga 1998. Mu 2005, oluvannyuma lwokufuna Dipulooma okuva ku Kyambogo University, yalondebwa ku kifo Ky'omumyuka w'omukulu w'essomero lya Bunyoro Catholic School, erisangibwa e Kigaaya. Oluvannyuma yafuuka Omukulu w'essomero lya Haibale Primary School, era eno yakolerayo okutuusa mu mwaka gwa 2006.<ref name="1R" />
Okuva mu 2006 okutuusa mu 2010, yali akola omuyabi w'abasomesa ku Ttendekero lya Bulera Core Primary Teachers' College, era eno yali akola nga Omumyuka W'omukulembeze walyo mu 2008.<ref name="1R" />
== Omulimu gw'ebyobufuzi ==
Mu 2010, yeegatta mu by'obufuzi by'eggwanga. Yeetaba era naayita mu kusunsulwamu era naawangula munne [[:en:Beatrice_Byenkya|Beatrice Byenkya]] ezaali wansi weekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|Nationa Resistance Movement]] mu Disitulikiti y'eHoima mu zaabakyala.<ref name="2R">https://ugandaradionetwork.com/story/hoimas-beatrice-byenkya-discards-poll-results</ref> Yawangula mu kalulu kaawamu era naddamu naalondebwa mu 2016.<ref name="1R" />
Bweyali akola mu Paalamenti yali ku bukiiko obwenjawulo omwali akokusasula abakulu obusiimo, aka State Authorities & State Enterprises (COSACE), n'akakola ku nsonga Z'obulimi era Naakobwenkanya.<ref name="1R" /><ref>https://nilepost.co.ug/2019/09/27/nrms-businge-takes-hoima-seat/</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Palamenti ya Uganda eyekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebibanja ebirala ku mutimbagano ==
* [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1315796/kiiza-started-sh100-hoima-billionaire Kiiza yatandikawo noobukadde bwa Uganda kikumi okusobola okufuuka omuntu alina obuwumbi] nga 18 Ogw'okusatu, 2013.
* [https://web.archive.org/web/20190421020237/https://mobile.monitor.co.ug/News/Residents-query-refinery-plans/-/691252/1718264/-/format/xhtml/-/jyb8ogz/-/monitor.co.ug Residents Query Refinery Plans] nga 13 Ogw'okusatu, 2013.
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
g56ukrlzg78lor5wt2v4m2qjtnl2g1c
Jenifer Abaho Muheesi
0
10462
69578
34133
2026-08-23T10:31:00Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69578
wikitext
text/x-wiki
[[File:Muheesi Abaho Jenifer.jpg|thumb|Muheesi Abaho Jenifer]]
'''Jenifer Abaho Muheesi''' mubaka [[Yuganda|wa Uganda]] akiikirira abakyala mu palamenti mu [[:en:Kazo_District|Disitulikiti y'e Kazo]] wansi w'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
== Ebyafaayo ==
Jenifer yafuna Uganda certificate of Education okuva e Kibura Girls Secondary School
== Obukuubagano ==
Eyali Minisita omubeezi Ow’eggwanga avunaanyizibwa ku kulondoola ebyenfuna, Molly Kamukama yawaaba omusango ng’alemesa okusunsulwa kwa Jennifer Muheesi ku bwa NRM okukwatira bendera ku kifo ky’omubaka omukyala mu disitulikiti y’e Kazo. Ekyo kyagobwa kooti enkulu e Mbarara ku bigambibwa nti okulonda kw'akamyuufu aka [[National Resistance Movement]] kwayonoonebwa awataali bwenkanya oluvannyuma lwa Molly okuwangulwa
== Ebikwatagana nabyo ==
# [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
# [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
1anb7i58etvl71xmhdl2yl130lqmtne
Connie Galiwango Nakayenze
0
10467
69577
68023
2026-08-23T10:31:00Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Connie Galiwango Nakayenze''' (yazaalibwa nga 31 August 1967) munnabyabufuzi mu Uganda era omubaka omukyala owa [[Mbale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mbale]] mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu. Connie yaliko omubaka mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda. Ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]] . <ref name=":0" />
== Okusoma n'obulamu bwe ==
Mukyala mufumbo. Connie yatuula ebigezo by'akamalirizo ebya Pulayimale (PLE) mu 1981 ku ssomero lya Gangama Primary School. Oluvannyuma yafuna satifikeeti y’abusomesa mu guleedi eky’okusatu mu 1989 okuva mu Kabwangasi Primary Teachers College ne Uganda Advanced Certificate of Education (UACE) mu 1992 okuva e Mbale Hall. Alina Dipuloma mu by’enjigiriza ebya siniya okuva mu ttendekero ly’abasomesa erya National Teachers College, Nagongera (1995). Mu 2001, Connie yaweebwa engule ya diguli esooka mu mbeera z'abantu okuva mu [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University mu Uganda]] . Kuno yazaako diguli ey'okubiri mu by’enjigiriza mu 2008 okuva mu Yunivasite y’emu. <ref name=":0" />
Connie ayagala ennyo Volleyball, Music ne Net Ball.
== Emirimu ==
[[File:Connie Galiwango.jpg|left|thumb|Connie Galiwango]]
Connie yali musomesa mu Nabuyonga Primary School wakati wa 1989 ne 1993 nga tannaweereza ng’omusomesa mu Mbale SS (1995–2003) ne Mbale High School (2003–2011). Wakati wa 2011 ne 2016, yeegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ng’omubaka wa palamenti. Connie era yalondebwa ku bwa mu palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu mu kulonda okwaliwo mu January wa 2021 mu Uganda.
Mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi, akola nga Ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku by'enjigiriza n'emizannyo. Okugatta ku ekyo, akola nga mmemba w’akakiiko akakola ku siriimu n’endwadde ezibwekusaako era mmemba ku kakiiko ka bizinensi.
== Laba ne ==
* [[Mbale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mbale]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] .
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]] .
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]] .
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
* https://web.archive.org/web/20210803112327/https://nrm.co.ug/staff/nakayenze-galiwango-connie/ Archived </link>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ezkssgbaixfjpgkbadmxtvhdojt0loy
69723
69577
2026-08-23T11:13:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69723
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Connie Galiwango Nakayenze''' (yazaalibwa nga 31 August 1967) munnabyabufuzi mu Uganda era omubaka omukyala owa [[Mbale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mbale]] mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu. Connie yaliko omubaka mu Palamenti ya Uganda ey’omwenda. Ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya [[National Resistance Movement]] . <ref name=":0" />
== Okusoma n'obulamu bwe ==
Mukyala mufumbo. Connie yatuula ebigezo by'akamalirizo ebya Pulayimale (PLE) mu 1981 ku ssomero lya Gangama Primary School. Oluvannyuma yafuna satifikeeti y’abusomesa mu guleedi eky’okusatu mu 1989 okuva mu Kabwangasi Primary Teachers College ne Uganda Advanced Certificate of Education (UACE) mu 1992 okuva e Mbale Hall. Alina Dipuloma mu by’enjigiriza ebya siniya okuva mu ttendekero ly’abasomesa erya National Teachers College, Nagongera (1995). Mu 2001, Connie yaweebwa engule ya diguli esooka mu mbeera z'abantu okuva mu [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University mu Uganda]] . Kuno yazaako diguli ey'okubiri mu by’enjigiriza mu 2008 okuva mu Yunivasite y’emu. <ref name=":0" />
Connie ayagala ennyo Volleyball, Music ne Net Ball.
== Emirimu ==
[[File:Connie Galiwango.jpg|left|thumb|Connie Galiwango]]
Connie yali musomesa mu Nabuyonga Primary School wakati wa 1989 ne 1993 nga tannaweereza ng’omusomesa mu Mbale SS (1995–2003) ne Mbale High School (2003–2011). Wakati wa 2011 ne 2016, yeegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ng’omubaka wa palamenti. Connie era yalondebwa ku bwa mu palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu mu kulonda okwaliwo mu January wa 2021 mu Uganda.
Mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi, akola nga Ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku by'enjigiriza n'emizannyo. Okugatta ku ekyo, akola nga mmemba w’akakiiko akakola ku siriimu n’endwadde ezibwekusaako era mmemba ku kakiiko ka bizinensi.
== Laba ne ==
* [[Mbale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mbale]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] .
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]] .
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]] .
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
* https://web.archive.org/web/20210803112327/https://nrm.co.ug/staff/nakayenze-galiwango-connie/ Archived </link>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
g8b13ov55d7z78zeokbiq2nofx2s901
Joan Acom Alobo
0
10470
69579
61152
2026-08-23T10:31:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69579
wikitext
text/x-wiki
'''Joan Acom Alobo''' munnabyabufuzi Omunnayuganda aweereza mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] . Ono ye Mubaka Omukyala ow'ekibuga Soroti ng'ali wansi w'ekibiina ky'eby'obufuzi ekya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekya Forum for Democratic Change]]. Alobo akola nga omumyuka wa Ssentebe w’ekibiina kya Teso Parliamentary Group, era nga ye Ssaabawandiisi wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] Youth League.
== Omulimu gwe mu by'obufuzi ==
Alobo bwe yeegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu, yasuubiza okukwasaganya n’okukolagana n’ababaka ba Palamenti abaviira mu bibiina by’obufuzi eby’enjawulo olw’okugasa Uganda ng’alayira. Akola ku kakiiko akavunaanyizibwa ku Sayansi, Tekinologiya n’Obuyiiya mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu.
== Okukwatibwa ==
Alobo yasoowagana ne Poliisi ye Soroti olw’okumulemesebwa okusisinkana abatunzi b’omu katale ku bizibu abasuubuzi bye boolekagana nabyo oluvannyuma lw’okukkirizibwa okuva mu Poliisi. Ono yakwatibwa wamu ne Anna Adeke ne bannabyabufuzi n'abalala basatu abalwanirira eby'obufuzi oluvannyuma lw’okusika omugwa ne poliisi mu Kasangati Town mu Disitulikiti y’e Wakiso nga bagezaako okutambula okugenda mu maka g’eyali yeesimbawo ku bwa pulezidenti, Kizza Besigye eyasibirwa mu makaage.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* Adeke Anna
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
mogiwdwejd9zr6e5li04z71ox9ty5k4
Rosemary Nyakikongoro
0
10475
69580
68571
2026-08-23T10:31:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69580
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nyakikongoro Rosemary.jpg|thumb|Nyakikongoro Rosemary.jpg]]
'''Rosemary Nyakikongoro''' (yazaalibwa nga mu1965) munnabyabufuzi mu Uganda. Yaliko omukiise w’abakyala ataalina kibiina mu [[Sheema (disitulikit)|Disitulikiti y’e Sheema]] mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] (2011-2016). Mu [[:en:Ugandan_general_election,_2021|kulonda kwa bonna okwa 2021]], yaddamu okulondebwa ng’omubaka w’abakyala mu Disitulikiti y’e Sheema, ku mulundi guno ng’ayimiridde ku tikiti ya [[National Resistance Movement]] .
== Obulamu ==
Rosemary Nyakikongoro yafuna diguli esooka mu by’obulamu ne diguli ey'okubiri mu by'obungi bw’abantu okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]] . Yafuuka mulwanirizi w’abakyala ng’akola n’ekibiina [[Forum for Women in Democracy|ekigatta abakyala mu demokulasiya ekya Forum for Women in Democracy]] (FOWODE). Mu 2010 yagezaako okukiikirira ekibiina kya [[National Resistance Movement]] for Sheema District, emu ku masaza ataano mu Disitulikiti y’e Bushenyi enkadde eyaakaweebwa ekitiibwa kya disitulikiti. Oluvannyuma lw’okusalawo kwa kkooti enkulu okusazaamu okwesimbawo kwe mu kibiina kya [[National Resistance Movement]], Nyakikongoro yesombawo era n’alondebwa, ku myaaka 46, nga talina kibiina mu Disitulikiti y’e Sheema mu [[:en:Ugandan_general_election,_2011|kulonda kwa bonna okwa 2011]].
Mu lukiiko olwatuula mu July 2011 nga lukubirizibwa mukoomukulembeze w'eggwanga, [[Janet Museveni]], ababaka ba NRM abakyala baalonda Nyakikongoro okusinga omubakaOmukyala ow'o[[Ibanda (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Ibanda]] [[Margaret Kiboijana]] okubeera omubaka wa [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) eyakakasibwa NRM. Ababaka b’oludda oluvuganya gavumenti balumiriza Museveni okugezaako okwawula abakyala mu nnyiriri z’ebibiina by’obufuzi ne bateesa [[Betty Amongi]] ku kifo kino. Okusinziira ku mawulire agamu, Pulezidenti Museveni ne mukyala we baali baagala Kobijiana okusinga Nyakikongoro abeere ssentebe wa UWOPA, olwo abamu ku beesigwa mu URM ne basalawo okulonda Amongi.
Mu 2015 Nyakikongoro yawangulwa [[Jacklet Atuhaire]] mu kalulu k'akamyuufu aka NRM . Nga yesimbyewo talina kibiina, era yawangulwa Atuhaire mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016.]] Yafuna omulimu nga mmemba [[Judicial Service Commission (Uganda)|w’akakiiko akavunaanyizibwa ku kitongole ekiramuzi]] (JSC).
Nyakikongoro yaddamu okuvuganya mu kibiina kya NRM okubeera Omubaka w’abakyala mu Disitulikiti y’e Sheema mu September 2020, n’afuna obululu 41,134 (41.7%) n’asinga Atuhaire ali mu kifo ekyo, eyafuna obululu 37,865 (38.4%). Mu [[:en:Ugandan_general_election,_2021|kulonda kwa bonna okwa 2021]], yalondebwa ku [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ey'ekkumi n'emu]] .
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
sztkl2eed55t3ade7qcnqjzvziiqmqg
69728
69580
2026-08-23T11:13:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69728
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nyakikongoro Rosemary.jpg|thumb|Nyakikongoro Rosemary.jpg]]
'''Rosemary Nyakikongoro''' (yazaalibwa nga mu1965) munnabyabufuzi mu Uganda. Yaliko omukiise w’abakyala ataalina kibiina mu [[Sheema (disitulikit)|Disitulikiti y’e Sheema]] mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] (2011-2016). Mu [[:en:Ugandan_general_election,_2021|kulonda kwa bonna okwa 2021]], yaddamu okulondebwa ng’omubaka w’abakyala mu Disitulikiti y’e Sheema, ku mulundi guno ng’ayimiridde ku tikiti ya [[National Resistance Movement]] .
== Obulamu ==
Rosemary Nyakikongoro yafuna diguli esooka mu by’obulamu ne diguli ey'okubiri mu by'obungi bw’abantu okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]] . Yafuuka mulwanirizi w’abakyala ng’akola n’ekibiina [[Forum for Women in Democracy|ekigatta abakyala mu demokulasiya ekya Forum for Women in Democracy]] (FOWODE). Mu 2010 yagezaako okukiikirira ekibiina kya [[National Resistance Movement]] for Sheema District, emu ku masaza ataano mu Disitulikiti y’e Bushenyi enkadde eyaakaweebwa ekitiibwa kya disitulikiti. Oluvannyuma lw’okusalawo kwa kkooti enkulu okusazaamu okwesimbawo kwe mu kibiina kya [[National Resistance Movement]], Nyakikongoro yesombawo era n’alondebwa, ku myaaka 46, nga talina kibiina mu Disitulikiti y’e Sheema mu [[:en:Ugandan_general_election,_2011|kulonda kwa bonna okwa 2011]].
Mu lukiiko olwatuula mu July 2011 nga lukubirizibwa mukoomukulembeze w'eggwanga, [[Janet Museveni]], ababaka ba NRM abakyala baalonda Nyakikongoro okusinga omubakaOmukyala ow'o[[Ibanda (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Ibanda]] [[Margaret Kiboijana]] okubeera omubaka wa [[Ekibiina ekigatta abakyala mu Paalamenti ya Uganda|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) eyakakasibwa NRM. Ababaka b’oludda oluvuganya gavumenti balumiriza Museveni okugezaako okwawula abakyala mu nnyiriri z’ebibiina by’obufuzi ne bateesa [[Betty Amongi]] ku kifo kino. Okusinziira ku mawulire agamu, Pulezidenti Museveni ne mukyala we baali baagala Kobijiana okusinga Nyakikongoro abeere ssentebe wa UWOPA, olwo abamu ku beesigwa mu URM ne basalawo okulonda Amongi.
Mu 2015 Nyakikongoro yawangulwa [[Jacklet Atuhaire]] mu kalulu k'akamyuufu aka NRM . Nga yesimbyewo talina kibiina, era yawangulwa Atuhaire mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016.]] Yafuna omulimu nga mmemba [[Judicial Service Commission (Uganda)|w’akakiiko akavunaanyizibwa ku kitongole ekiramuzi]] (JSC).
Nyakikongoro yaddamu okuvuganya mu kibiina kya NRM okubeera Omubaka w’abakyala mu Disitulikiti y’e Sheema mu September 2020, n’afuna obululu 41,134 (41.7%) n’asinga Atuhaire ali mu kifo ekyo, eyafuna obululu 37,865 (38.4%). Mu [[:en:Ugandan_general_election,_2021|kulonda kwa bonna okwa 2021]], yalondebwa ku [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ey'ekkumi n'emu]] .
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
9c0v0dl4qb942kutgoqlg3bd92443g3
Rose Obinga
0
10478
69591
61787
2026-08-23T10:31:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69591
wikitext
text/x-wiki
[[File:Rose Obinga.jpg|thumb|Rose Obinga, Woman MP Terego ]]
'''Rose Obinga''' [[:en:Uganda|munnayuganda]] nga munabyabufuzi era mmemba wa palamenti . Yalondebwa mu ofiisi ng'omubaka omukyala okukiikirira [[:en:Terego_District|disitulikiti y'e Terego]] mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwawamu mu Uganda okwa 2021]] .
Mmemba w’ekibiina ekiri mu buyinza [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] .
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Terego_District|Disitulikiti y’e Terego]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]].
* [[:en:Member_of_parliament|Omubaka wa Palamenti]].
== Ebiwandiiko ebikozeddwa ==
<references />
== Ebiwandiiko eby'ebweru wa Wikipediya ebikozeseddwa ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ipmvpy9hkkrc1nkt47qgb7jjwqgw69v
Molly Musiime Asiimwe
0
10483
69574
61072
2026-08-23T10:30:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69574
wikitext
text/x-wiki
[[File:Asiimwe Musiime Molly.jpg|thumb|Asiimwe Musiime Molly]]
'''Molly Musiime Asiimwe''' munnabyabufuzi Munnayuganda era nga Mubaka Omukyala owa Palamenti. Yalondebwa okukiikirira abakyala mu Palamenti ab'omu Disitulikiti y’e [[:en:Rwampara_district|Rwampara]] mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda.]]
Ono mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] .
Mu palamenti ey’ekkumi n’emu, aweereza ku kakiiko ak’ebyenjigiriza n’emizannyo.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] .
* Omubaka wa Palamenti.
* [[:en:Rwampara_district|Disitulikiti y'e Rwempara]] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiwandiiko eby'ebweru wa Wikipedia ebijuliziddwa ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
f6d577gvwnshk0cnbjkvy98tw2gcizo
Prossy Akampurira
0
10484
69581
68449
2026-08-23T10:31:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69581
wikitext
text/x-wiki
[[File:Akampurira Prossy Mbabazi.jpg|thumb|Akampurira Prossy Mbabazi]]
'''Prossy Akampurira Mbabazi (''' yazaalibwa 8 December 1987) munnabyabufuzi [[Yuganda|mu Uganda]] era [[:en:Member_of_parliament|Mubaka Omukyala mu palamenti]]. Mu 2016, yalondebwa ng’omubaka omukyala owa disitulikiti y’e Rubanda, n’addamu n'alondebwa ekisanja eky’okubiri mu ofiisi mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa Uganda okwa 2021]] .
Mmemba w’ekibiina ky’eby'obufuzi ekiri mu buyinza [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] .
== Okusoma ==
Yamaliriza emisomo gye egya [[:en:Primary_school|pulayimale]] mu 2000 ku Rubaga Girls [[:en:Primary_school|primary school]], Mu 2004 Prossy yamaliriza emisomo gye egya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) egya siniya eya wansi mu ssomero lya St Mary's secondary school. Yamaliriza siniya ey’oku ntikko emanyiddwa nga [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certification of Education]] (UACE) mu 2007 ku ssomero lya Hana Mixed Secondary school. Mu 2013,Yatikkirwa mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|yunivasite y’e Makerere]] n’afuna [[:en:Bachelor's_degree|diguli esooka]] mu [[:en:Education|by’enjigiriza]] mu [[Kampala]] .
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
{| class="wikitable"
!Omutindo gw’Omulimu
! Ekitongole
! Ekiseera Ky'Omulimu
!
|-
| Omubaka wa Palamenti
| Palamenti ya Uganda
| 2016 okutuuka mu 2021
| 2021-okutuusa kati
|-
| Dayirekita wa bizinensi
| Kkampuni ya FREAM Investments Ltd
| 2012–2016
|
|-
| Omusomesa
| Kajjansi Omukulembeze w’enkulaakulana SS
| 2010–2012
|}
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] .
* [[:en:Member_of_Parliament|Omubaka wa Palamenti]].
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky'eggwanga eky'okuziyiza]] .
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] .
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]] .
* [[:en:Rubanda_District|Disitulikiti y'e Rubanda]] .
*
== Ebijjulizidwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
mmwce1t5i00yr2ju7ug2r9scu2i7enr
Santa Okot
0
10485
69573
60496
2026-08-23T10:30:58Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69573
wikitext
text/x-wiki
[[File:Okot Santa.jpg|thumb|Santa Okot]]
'''Santa Okot''' mun'abyabufuzi mun'ayuganda, mulwanirizi w’abakyala era musomesa akola nga [[:en:Member_of_parliament|Member of Parliament]] akiikilira [[Pader (disitulikit)|Pader District]] ( [[Aruu North]] ) mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu(2021-2026) nga yegatta ku kibiina kya [[:en:People's_Progressive_Party_(Uganda)|People’s Progressive Party]] mu by'obufuzi. Santa ye mubaka mu Palamenti ey'ekkumi n'emu yeka ava mu kibiina kya [[:en:People's_Progressive_Party_(Uganda)|People's Progressive Party]] . Era yaliko omubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'omusanvu mu 2001, ng'o[[:en:Member_of_parliament|mubaka Omukyala]] owa Pader [[Pader (disitulikit)|disitulikiti]] ng’akiikirira abantu ba Arua wansi w’ekibiina [[National Resistance Movement|kya National Resistance Movement]] . <ref name=":0" /> Mu 2006, yavuganya ku [[:en:Member_of_parliament|ky'omubaka bwa Palamenti]] kyokka n’awangulwa. <ref name=":0" /> Amanyiddwa nnyo olw’okunenyanga gavumenti nga'kozesa emikutu gy’emutimbagano okugeza ng’ekkomo ku bisanja bya pulezidenti biggyibwawo okusobola okuvunaana abakulembeze ba gavumenti. <ref name=":0" />
== Okusoma ==
Alina diguli eyookubiri mu [[:en:Education|by'enjigiriza]] .
== Emirimu ==
Santa alina obukugu mu busomesa. Mulwanirizi w’abakyala n’abaana. Santa yakolako ng'omutendesi mu mateeka mu African Leadership Institute. Mu kiseera kino ye mumyuka w'omuwandiisi ow'ekibiina kya [[:en:People's_Progressive_Party_(Uganda)|People's Progressive Party]] . Era ye Certified Peace Builder era Omuteesa. Mu PPP, Ms Okot ye ssentebe wa liigi y’abakyala ekiikirira [[:en:Northern_Region,_Uganda|ekitundu ky’omumambuka]] ga Yuganda.
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Yali muteesa ku nzikiriziganya wakati wa gavumenti ya Yuganda ne LRA, Abayeekera abamanyibwa okuwamba, okukoppa n’okutta obukadde n’obukadde bwa Bannayuganda okuva mu bitundu by'omumambuka ga Uganda.
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[List of members of the seventh Parliament of Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’omusanvu]]
* [[Beatrice Atim Anywar|Beatrice Atim Anywar nga bwe kiri]]
* [[:en:Joseph_Kony|Joseph Kony]]
* [[Pader (disitulikit)|Disitulikiti y’e Pader]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Omubaka wa Palamenti]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[:en:People's_Progressive_Party_(Uganda)|People's Progressive Party]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* `[https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda.]
* [https://ug.linkedin.com/in/santa-okot-54569430 Santa Okot ku mukutu gwa Linkedin]
* [https://twitter.com/santaokot?lang=en Santa Okot ku mukutu gwa Twitter]
* [https://www.facebook.com/santa.okot Santa Okot ku mukutu gwa Facebook.]
== Ebijjuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
lnbh70tgnvdkay6qow74kwkpoq1lkza
Margaret Lamwaka Odwar
0
10489
69473
66356
2026-08-23T10:14:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69473
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Margaret Lamwaka Odwar''' ('''Margaret Lamwaka'''), era '''Margaret Odwar''', (yazaalibwa nga 23 Ogwekkumineebiri 1969), munnabyabufuzi Munnayuganda eyaweereza nga omubaka omukyala akiikirira [[Kitgum (disitulikit)|Disitulikiti ye Kitgum]] mu Paalamenti ya Uganda eyekkumi (2016 okutuusa 2021).
== Gyenvudde we n'ebyokusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[Kitgum (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kitgum]], mu [[:en:Acholi_sub-region|kitundu kya Acholi]], mu [[:en:Northern_Region,_Uganda eky’omumambuka|Northern_Region,_Uganda eky’omubukiikakkono]] ga [[Yuganda|Uganda]], nga 23 Ogwekkumineebiri 1969. Satifikeeti eya pulayimale yagifunnira ku ssomero erya Koch Goma Central Primary School. Mu 1986, yafuna satifikeeti ye eya eddaala erisooka okuva mu [[:en:Wanyange_Girls'_Secondary_School|Wanyange Girls’ Secondary School]], mu Disitulikiti y’e Jinja.
Yagenda mu Alero Primary Teachers College n'afuna Dipuloma mu by’enjigiriza ebya pulayimale, okuva mu National Teachers College, Unyama.
Mu 2006, yaweebwa diguli esooka ey'obusomesa, oluvannyuma lw’emyaka esatu n’aweebwa diguli ey'okubiri mu by'obusomesa okuteekerateekera n'okubuddukanya, zombi okuva mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], e [[:en:Mukono|Mukono]] .
== Emirimu nga tannagenda mu byabufuzi ==
Okuva mu 1989 okutuuka mu 2015, Margaret Lamwaka yasomesa mu masomero ga pulayimale mu bitundu bya Uganda eby'enjawulo. Ye yatandika ng’omusomesa owa guleedi ey'okusatu mu ssomero lya Gulu Public Primary School, mu 1989, n’alinnya ku guleedi 1 era n’afuuka omukulu w’essomero lya Pandwong Primary School, mu 2015.
== Omulimu gw’eby'obufuzi ==
Mu 2016, Margaret Lamwaka yavuganya ku ky’omubaka omukyala mu Disitulikiti y’e Kitgum, ku tikiti y’ekibiina ky’eby'obufuzi [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] ekiri mu buyinza. Yawangula era ye mubaka Omukyala owa Palamenti mu Disitulikiti y’e Kitgum.
Mu Paalamenti ey’ekkumi, yali mmemba ku bukiiko bwa paalamenti bubiri; (a) akakiiko akakola ku mateeka, enkizo n’empisa ne (b) akakiiko akakola ku by’enjigiriza n’emizannyo.
== Laba ne ==
* [[Beatrice Atim Anywar|Beatrice Atim Anywar nga bwe kiri]]
* [[Henry Oryem Okello|Okello Oryem]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
c744ij4geo3vl8aepdf1w6nn9w0jvl6
Lukia Isanga Nakadama
0
10512
69503
69008
2026-08-23T10:15:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69503
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nakadama Rukia Isanga.jpg|thumb|Lukia Nakadama Isanga.jpg]]
'''Lukia Isanga Nakadama''' (yazaalibwa nga 2 Ogwokubiri 1970), ng'ebiseera ebisinga baliwandiika nga '''Rukia Isanga Nakadama''', Munnayuganda omukyala ey'ekolera bizinensi ze, nga musomesa wamu n'okubeera munnabyabufuzi. Esaawa eno ye mumyuka wa Saabaminisita wa Uganda ow'okusatu, ng'era ye Minisita atalina kifo kyankalakalira kyatwala, okuva nga 9 Ogwomukaaga mu 2021.<ref name="1R">https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545</ref> Yaddamu okulondebwa ng'omumyuka wa Saabaminisita wa Uganda owo'kusatu era nga Minisita atalina kifo kyankalakalira kyatwala mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri.<ref>Reporter, Our (26 May 2026). [https://observer.ug/news/museveni-retains-wife-janet-vp-alupo-in-new-cabinet/ "Museveni retains wife Janet, VP Alupo in new cabinet"]. ''The Observer''. Retrieved 27 May 2026.</ref><ref>Atukunda, Rogers (26 May 2026). [https://softpower.ug/museveni-names-new-cabinet-retains-vp-alupo-pm-nabbanja/ "Museveni Names New Cabinet: Retains VP Alupo & PM Nabbanja"]. ''SoftPower News''. Retrieved 27 May 2026.</ref>
Nga tanafuna kifo ekyo, yali awereza nga Minisita omubeezi avunaanyizibwa ku kikula ky'abantu wamu n'eby'obuwangwa mu Kabineeti ya Uganda. Yaweebwa ekifo kino mu 2006.<ref>https://web.archive.org/web/20150226063838/http://www.newvision.co.ug/D/8/17/713136</ref> Mu kukyusa kyusa kabineeti nga 16 Ogwokubiri mu 2009,<ref>https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730</ref>wamu n'eya 27 Ogwokutaano mu 2011,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref>yaddamu okufuna ekifo kye mu kabineeti. Ye mubaka wa Paalamenti Omukyala omulonde akiikirira Disitulikiti ye Mayuge. Abadde alondebwa ng'akomawo mu kifo kino okuviira ddala mu 2001.<ref name="Gender">http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=87&const=Woman+Representative&dist_id=29&distname=Mayuge</ref>
== Obulamu bwe n'okusoma kwe ==
Isanga Nakadama yazaalibwa nga 2 Ogwokubiri mu 1970. Yakuzibwa mu famire eyalimu abakyala abawera, nga yeeyali omwana ow'omukaaga, ku 12 maama we beyali yazaala. Taata we yalina abakyala babiri. Yasomera ku Nabisunsa Girls School, esomero lya gavumenti nga lirina eby'enjigiriza ebiri eby'awakati n'ebya wagul, nga lisinganibwa mu munisipaali y'e Nakawa mu bukiika ddyo bw'omubuvanjuba bwa Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Yafuna satifikeeti mu Busomesa. gyeyayongerezaako mu 1999, okuva mutendekero lya Institute of Teacher Education Kyambogo (ITEK), nga kati kyafuuka kitundu ku Yunivasite y'e Kyambogo, nga y'emu ku yunivasite za Uganda omunaana eza gavumenti, okutuuka mu Gwokubiri mu 2015. Alina Dipulooma ku kwekaanya eby'amaguzi ebiyingira nokufuluma eggwanga, ng'eno yagifuna mu 2004, okuva ku Islamic University in Uganda (IUIU). alina ne Diguli mu by'enjigiriza mu kudukanya eby'embeera z'abantu okuva ku IUIU.<ref name="Gender" />
== Emirimu gye ==
Mu kusooka mu 2001, yalinako bizineensi nga yabwanannyini, era nga omusomesa ku Hassantourabi Education Centre mu Disitulikiti ye Mayuge. Baasooka okumulonda mu Paalamenti mu 2001, nga Omukyala eyali agenda okukiikirira Disitulikiti ye gyebamuzaala ey'e Mayuge. Mu 2006, baddamu nebamulonda okusigala nga akiikirira konsitituweensi eno. Baamuteeka mu kifo kya kabineeti kyalimu kati mu 2006.<ref name="Gender" />
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Rukia Nakadama wanzikiriza ya kiyisiraamu. Mukyala mufumbo, nga baawe ye Hajji Daudi Isanga. Ali mu kibiina ky'eby'obufuzi ekya National Resistance Movement<ref name="Gender" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Mayuge_District|Disitulikiti ye Mayuge]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Ku mikutu gya yintaneeti egya Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
248cm9ebw5jps576esvb210a8eyez76
69750
69503
2026-08-23T11:20:32Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69750
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nakadama Rukia Isanga.jpg|thumb|Lukia Nakadama Isanga.jpg]]
'''Lukia Isanga Nakadama''' (yazaalibwa nga 2 Ogwokubiri 1970), ng'ebiseera ebisinga baliwandiika nga '''Rukia Isanga Nakadama''', Munnayuganda omukyala ey'ekolera bizinensi ze, nga musomesa wamu n'okubeera munnabyabufuzi. Esaawa eno ye mumyuka wa Saabaminisita wa Uganda ow'okusatu, ng'era ye Minisita atalina kifo kyankalakalira kyatwala, okuva nga 9 Ogwomukaaga mu 2021.<ref name="1R">https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545</ref> Yaddamu okulondebwa ng'omumyuka wa Saabaminisita wa Uganda owo'kusatu era nga Minisita atalina kifo kyankalakalira kyatwala mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri.<ref>Reporter, Our (26 May 2026). [https://observer.ug/news/museveni-retains-wife-janet-vp-alupo-in-new-cabinet/ "Museveni retains wife Janet, VP Alupo in new cabinet"]. ''The Observer''. Retrieved 27 May 2026.</ref><ref>Atukunda, Rogers (26 May 2026). [https://softpower.ug/museveni-names-new-cabinet-retains-vp-alupo-pm-nabbanja/ "Museveni Names New Cabinet: Retains VP Alupo & PM Nabbanja"]. ''SoftPower News''. Retrieved 27 May 2026.</ref>
Nga tanafuna kifo ekyo, yali awereza nga Minisita omubeezi avunaanyizibwa ku kikula ky'abantu wamu n'eby'obuwangwa mu Kabineeti ya Uganda. Yaweebwa ekifo kino mu 2006.<ref>https://web.archive.org/web/20150226063838/http://www.newvision.co.ug/D/8/17/713136</ref> Mu kukyusa kyusa kabineeti nga 16 Ogwokubiri mu 2009,<ref>https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730</ref>wamu n'eya 27 Ogwokutaano mu 2011,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref>yaddamu okufuna ekifo kye mu kabineeti. Ye mubaka wa Paalamenti Omukyala omulonde akiikirira Disitulikiti ye Mayuge. Abadde alondebwa ng'akomawo mu kifo kino okuviira ddala mu 2001.<ref name="Gender">http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=87&const=Woman+Representative&dist_id=29&distname=Mayuge</ref>
== Obulamu bwe n'okusoma kwe ==
Isanga Nakadama yazaalibwa nga 2 Ogwokubiri mu 1970. Yakuzibwa mu famire eyalimu abakyala abawera, nga yeeyali omwana ow'omukaaga, ku 12 maama we beyali yazaala. Taata we yalina abakyala babiri. Yasomera ku Nabisunsa Girls School, esomero lya gavumenti nga lirina eby'enjigiriza ebiri eby'awakati n'ebya wagul, nga lisinganibwa mu munisipaali y'e Nakawa mu bukiika ddyo bw'omubuvanjuba bwa Kampala, ekibuga ekikulu ekya Uganda. Yafuna satifikeeti mu Busomesa. gyeyayongerezaako mu 1999, okuva mutendekero lya Institute of Teacher Education Kyambogo (ITEK), nga kati kyafuuka kitundu ku Yunivasite y'e Kyambogo, nga y'emu ku yunivasite za Uganda omunaana eza gavumenti, okutuuka mu Gwokubiri mu 2015. Alina Dipulooma ku kwekaanya eby'amaguzi ebiyingira nokufuluma eggwanga, ng'eno yagifuna mu 2004, okuva ku Islamic University in Uganda (IUIU). alina ne Diguli mu by'enjigiriza mu kudukanya eby'embeera z'abantu okuva ku IUIU.<ref name="Gender" />
== Emirimu gye ==
Mu kusooka mu 2001, yalinako bizineensi nga yabwanannyini, era nga omusomesa ku Hassantourabi Education Centre mu Disitulikiti ye Mayuge. Baasooka okumulonda mu Paalamenti mu 2001, nga Omukyala eyali agenda okukiikirira Disitulikiti ye gyebamuzaala ey'e Mayuge. Mu 2006, baddamu nebamulonda okusigala nga akiikirira konsitituweensi eno. Baamuteeka mu kifo kya kabineeti kyalimu kati mu 2006.<ref name="Gender" />
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Rukia Nakadama wanzikiriza ya kiyisiraamu. Mukyala mufumbo, nga baawe ye Hajji Daudi Isanga. Ali mu kibiina ky'eby'obufuzi ekya National Resistance Movement<ref name="Gender" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Mayuge_District|Disitulikiti ye Mayuge]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Ku mikutu gya yintaneeti egya Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
toc7jfp6nj0sujnbtwb9oz0gm4bs6p4
Jennifer Driwaru
0
10515
69600
61320
2026-08-23T10:31:11Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69600
wikitext
text/x-wiki
[[File:Driwaru Jennifer.jpg|thumb|Driwaru Jennifer]]
'''Jennifer Driwaru''' (yazaalibwa mu 1982) munnabyabufuzi era mukyala musuubuzi wa Uganda, akiikirira abakyala mu [[:en:Maracha_District|Disitulikiti y’e Maracha]] mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu ali mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM).
== [[Okubuulirira abantu|Gyenvudde]] n’obuyigirize ==
Driwaru yazaalibwa era n’akulira mu ggombolola Yivu, Omuluka Loinya ku kyaalo Aliro East eri Orijaba John omuduumizi wa poliisi eyawummula eyakolanga ng’omuduumizi wa poliisi mu disitulikiti (DPC) ne Florence Drijaru omusuubuzi.
Mu 1995, Driwaru yamaliriza ebigezo bye ebya Primary Leaving Examinations (PLE) okuva mu Maracha Primary School, O level ye mu 1999 ne A level (yakola LEG/Fine art) mu 2001 okuva mu Maracha Secondary School. Mu 2004, Yakola [[:en:Diploma_of_Education|dipulooma mu by'enjigiriza]] n'ebyemikono oluvannyuma ne yeegatta ku [[:en:Kyambogo_University|Kyambogo University]] gye yafunira diguli esooka mu kulunggamya [[Okubuulirira abantu|n'okubuulirira abantu]] mu 2012, dipuloma ya [[:en:Postgraduate_education|postgraduate]] mu [[:en:Social_work|Social Work]] and [[:en:Social_Administration|Social Administration]] mu 2014 okutuuka mu 2015.
== Emirimu ==
Yakolako ng’omusomesa, asomesa olulimi Olungereza mu Maracha Secondary School olwo n’akola mu ddwaaliro lya St. Joseph’s Hospital Maracha/ Ovujo Hospital ng’omukozi ku nsonga z’abantu wakati wa 2022 ne 2013. Mu 2007, Jennifer era yakolagana ne Baylor Uganda e [[Entebbe]] [[:en:Mental_health_counselor|ng'abudaabuda abantu]] ng’omukugu. Era yakola n’ekitongole [[:en:National_Identification_and_Registration_Authority|ekivunaanyizibwa ku kuwandiisa endagamuntu mu ggwanga ekya]] (NIRA) ng’omukungu avunaanyizibwa ku kuwandiisa abantu mu 2014 oluvannyuma ng’omukozi w’ensonga z’abantu mu [[:en:International_Rescue_Committee|kitongole ekivunaanyizibwa ku kununula abantu]] (IRC) wakati wa 2017 ne 2019.
== Ebikolwa ebyeyoleka ==
Driwaru yagula ambyulensi bbiri eza disitulikiti y’e Maracha okuva mu ssente ezigambibwa nti zaamuweebwa okugula emmotoka.
== Laba ne ==
[[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijulizzidwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
gjc2hhai0wvspiqyujgvsasxn0emcit
Ajok Lucy
0
10533
69482
68026
2026-08-23T10:14:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69482
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ajok Lucky''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 1962), nga [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi akiikirira ekitundu kya Munisipaali ya [[Apac]] ng'omukyala omubaka mu Paalamenti ya Uganda<ref>administrator (2018-07-31). [https://www.ec.or.ug/election/directly-elected-member-parliament-apac-municipality-apac-district "Directly Elected Member of Parliament, Apac Municipality, Apac District"]. ''Electoral Commission''. Retrieved 2024-04-02</ref>ey'omwenda wansi w'ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda Peoples Congress]] (UPC).<ref name="monitor">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ex-minister-obote-s-son-join-race-for-apac-municipality-seat-1761654 "Ex-minister, Obote's son join race for Apac Municipality seat"]. ''Monitor''. 2021-01-12. Retrieved 2024-04-02.</ref><ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/3-5m-children-living-in-abject-poverty-report-1574520 "3.5m children living in abject poverty - report"]. ''Monitor''. 2021-01-20. Retrieved 2024-04-02.</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined "Corridors of power"]. ''New Vision''. Retrieved 2024-04-02.</ref>
== Okusoma kwe ==
Lucy yasomera ku St. Catherine High School mu Disitulikiti y'e Lira.
== Emirimu gye ==
Nga tanneegatta ku byabufuzi mu 2011, yakola n'ekitongole ky'obwannakyewa ekiyitibwa Move On Referral era yakolako mu kitongole ekivunaanyizibwa ku by'amayumba.<ref name="monitor" />Mu 2016, yawangulwa [[Betty Awori Engola]] ku kifo kya [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi.<ref name="monitor" /> Mu 2015, yawangulwa Kenny Auma Lapat mu kamyufu ka UPC, naawaba mu kakiiko ka UPC ak'ebyokulonda ng'agamba akalulu kaalimu ebirumira naddala mu kaseera k'okulonda.<ref>Ronald, Andrew, Odongo, Omadi (9 October 2015). [https://ugandaradionetwork.net/story/apac-woman-mp-loses-upc-primaries "Apac Woman MP Loses UPC Primaries"]. ''Uganda Radio Network''. p. 1. Retrieved 2024-04-02.</ref> Yaweereza ku kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by'obusuubuzi, obulambuzi, okusiga ensimbi wamu n'amakolero.<ref>[https://dam.media.un.org/asset-management/2AM9LO4YXG90?FR_=1&W=1280&H=585 "United Nations Photo - President of the sixty-ninth session of the General Assembly meets with a parliamentary delegation from Uganda"]. ''dam.media.un.org''. Retrieved 2024-04-02.</ref>
== Laba ne bino ==
* Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
* [[Betty Awori Engola]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Ku mukutu gwa yintaneeti ogwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abazaalwa mu 1962]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Apac]]
[[Category:Bannabyabufuzi abakyala nannaYuganda mukyasa eky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Uganda People's Congress]]
[[Category:Bannabyabufuzi abatalina bibiina by'abufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abalango]]
[[Category:Bammemba ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakyala Abalango]]
[[Category:Bammemba ba Palamenti ya Uganda abakyala]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7tk9lsxlqrk1j9w4grd1njtmo182b8v
69679
69482
2026-08-23T11:11:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69679
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ajok Lucky''' (yazaalibwa nga 3 Ogwoluberyeberye 1962), nga [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi akiikirira ekitundu kya Munisipaali ya [[Apac]] ng'omukyala omubaka mu Paalamenti ya Uganda<ref>administrator (2018-07-31). [https://www.ec.or.ug/election/directly-elected-member-parliament-apac-municipality-apac-district "Directly Elected Member of Parliament, Apac Municipality, Apac District"]. ''Electoral Commission''. Retrieved 2024-04-02</ref>ey'omwenda wansi w'ekibiina kya [[Uganda People's Congress|Uganda Peoples Congress]] (UPC).<ref name="monitor">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ex-minister-obote-s-son-join-race-for-apac-municipality-seat-1761654 "Ex-minister, Obote's son join race for Apac Municipality seat"]. ''Monitor''. 2021-01-12. Retrieved 2024-04-02.</ref><ref>[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/3-5m-children-living-in-abject-poverty-report-1574520 "3.5m children living in abject poverty - report"]. ''Monitor''. 2021-01-20. Retrieved 2024-04-02.</ref><ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined "Corridors of power"]. ''New Vision''. Retrieved 2024-04-02.</ref>
== Okusoma kwe ==
Lucy yasomera ku St. Catherine High School mu Disitulikiti y'e Lira.
== Emirimu gye ==
Nga tanneegatta ku byabufuzi mu 2011, yakola n'ekitongole ky'obwannakyewa ekiyitibwa Move On Referral era yakolako mu kitongole ekivunaanyizibwa ku by'amayumba.<ref name="monitor" />Mu 2016, yawangulwa [[Betty Awori Engola]] ku kifo kya [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi.<ref name="monitor" /> Mu 2015, yawangulwa Kenny Auma Lapat mu kamyufu ka UPC, naawaba mu kakiiko ka UPC ak'ebyokulonda ng'agamba akalulu kaalimu ebirumira naddala mu kaseera k'okulonda.<ref>Ronald, Andrew, Odongo, Omadi (9 October 2015). [https://ugandaradionetwork.net/story/apac-woman-mp-loses-upc-primaries "Apac Woman MP Loses UPC Primaries"]. ''Uganda Radio Network''. p. 1. Retrieved 2024-04-02.</ref> Yaweereza ku kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by'obusuubuzi, obulambuzi, okusiga ensimbi wamu n'amakolero.<ref>[https://dam.media.un.org/asset-management/2AM9LO4YXG90?FR_=1&W=1280&H=585 "United Nations Photo - President of the sixty-ninth session of the General Assembly meets with a parliamentary delegation from Uganda"]. ''dam.media.un.org''. Retrieved 2024-04-02.</ref>
== Laba ne bino ==
* Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
* [[Betty Awori Engola]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Ku mukutu gwa yintaneeti ogwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Abazaalwa mu 1962]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Apac]]
[[Category:Bannabyabufuzi abakyala nannaYuganda mukyasa eky'amakumi abiri mwekimu]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba Uganda People's Congress]]
[[Category:Bannabyabufuzi abatalina bibiina by'abufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abalango]]
[[Category:Bammemba ba Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakyala Abalango]]
[[Category:Bammemba ba Palamenti ya Uganda abakyala]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
1vgs4hiy8alk7awffabgzmxnq0msnva
Nakato Kyabangi Katusiime
0
10548
69689
61316
2026-08-23T11:11:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69689
wikitext
text/x-wiki
Nakato Kyabangi Katusiime (yazaalibwa nga 23 Ogwekkuminebiri 1972) [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era nga yaliko Mmemba mu Paalamenti (MP) akiikirira [[:en:Gomba_District|Disitulikiti y'e Gomba]]. Ye yali omubaka omukyala mu Paalamentiya Uganda 9 nga yali wa kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |access-date=2024-04-06 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html |url-status=dead }}</ref> Yali omu ku babaka ba Paalamenti abaweebwa emidaalo gy'azaabu (Golden Jubilee Medals) mu Gwomwenda nga 9 2012.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list/ |access-date=2024-04-06 |archive-date=2024-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403194553/https://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list/ |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu mu by'obufuzi ==
Mu kalulu ka bonna aka 2011,Ms Nakato Kyabangi yawangula eky'omubaka akiikirira Disitulikiti y'e Gomba, ku kaadi y'ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Mu kalulu k'ekibiina kya NRM, Nakato Kyabangi yawangulwa Nayebale nga yalina obululu 9,297 ate nga Nayebale yafuna obululu 21,835. <ref>{{Cite web |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1417394/uganda-elections-2016-provisional-parliamentary-results |title=Archive copy |access-date=2024-04-06 |archive-date=2018-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181208125538/http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1417394/uganda-elections-2016-provisional-parliamentary-results |url-status=dead }}</ref>
== Obukuubagano n'ensonga z'amateeka ==
Mu 2014, Nakato Kyabangi Katusiime yasisikana emitawaana olw'ebbanja eryali limubanjibwa aba Kenroy Investments (U) Ltd. Ebbanja lyali liweza obukadde bwa Uganda 79 (kumpi Doola 22,000 mu kaseera ako). Okugyako ebiragiro bya Kkooti n'ebiwandiiko by'okukwatibwa, teyabikkiriza. N'olwensonga eyo, Kkooti enkulu yasalawo asibibwe mu kkomera ly'abantu babulijjo.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref><ref>https://www.aljazeera.com/news/2014/9/3/ugandan-mps-drown-in-debt</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/would-bringing-back-constituency-development-fund-save-mps--1592552</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Sylvia_Nayebale|Sylvia Nayebale]]
== Ebijuliziddwamu ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
n0xyp0xsw6a6vjy9f6qlc2wegnseu7k
Akumu Catherine Mavenjina
0
10550
69622
61161
2026-08-23T10:32:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69622
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Akumu Catherine Mavenjina''' [[Munnayuganda]], nga munnamateeka era munnabyabufuzi okuva mu Disitulikiti y'e Nebbi, Uganda. Yali mukiise mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'Omunaana mu 2006–2011. Yali Minisita omubeezi era nga kaakano y'akiikirira abakadde mu Bukiikakkono bwa Uganda mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminemu.<ref>[https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/MEMBERS%20OF%20THE%2011TH%20PARLIAMENT%20%282021-2026%29%20.pdf MEMBERS OF THE 11TH PARLIAMENT (2021–2026)]</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya National Resistance Movement (NRM).<ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined "Corridors of power"]. ''New Vision''. Retrieved 2024-04-04.</ref><ref name=":0">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/four-elected-as-mps-for-elderly-3262964 "Four elected as MPs for elderly".] ''Monitor''. 2021-01-20. Retrieved 2024-04-04.</ref>
== Emirimu gye ==
Nga tannaba kuyingira mu byabufuzi, yaweerezaako ng'omulamuzi. Yali Minisita omubeezi ow'abakozi ba Gavumenti.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://www.newvision.co.ug/news/1255919/-minister-loses-defamation-suit "Ex-minister loses defamation suit"]. ''New Vision''. 2003-11-16. Retrieved 2024-04-04.</ref>
Mu Paalamenti Ey'omunaana, Mavenjina yakiikirira Disitulikiti y'e Nebbi ng'omubaka omukyala mu Paalamenti. Okuyita mu kisanja kye, yeetaba mu nsonga z'okubaga amateeka, yalwanirira eddembe ly'abakyala era n'akola ne ku by'etaago by'abantu. Yawangulwa [[Agnes Acibu]] mu kalulu ka bonna aka 2021 ng'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Nebbi mu Paalamenti. Yaakiikirira abakadde b'omu Bukiikakkono bwa Uganda mu Paalamenti ey'ekkuminemu eya 2021-2026. Mavenjina yaweerezaako ku kakiiko akaali kategeka ebikujjuko by'olunaku lw'abajulizi mu 2024 e Nebbi.<ref>[https://ugandaradionetwork.net/story/nebbi-cuts-martyrs-day-budget-by-ugx-2b-cites-financial-constraints-among-faithful Nebbi Cuts Martyrs Day Budget by UGX 2B, Cites Financial Constraints Among Faithful]</ref><ref>[https://www.independent.co.ug/nebbi-cuts-martyrs-day-budget-by-shs2billion-cites-financial-constraints-among-faithful/ "Nebbi cuts Martyrs Day budget by shs2billion, cites financial constraints among faithful"]. [[:en:The_Independent_(Uganda)|''The Independent''.]] 2024-02-27. Retrieved 2024-04-04.</ref>
== Obukuubagano n'emisango egyamujwetekebwako ==
Mu 2003, Mavenjina yaggulawo emisango eri Monitor Publications, ng'agamba nti baali bamujjwetekako emboozi emuttatana. Wabula omusango guno gwagobebwa mu Kkooti enkulu olw'okubulwa obujulizi mu musango gwe.<ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[Agnes Acibu]]
* Disitulikiti y'e Nebbi
* [[National Resistance Movement]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]].
* Ababaka ba Paalamenti
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omutimbagano gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka abakyala mu Paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Bannayuganda abakazi bannabyabufuzi ab'Ekyasa Kyabiri mwekimu]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Nebbi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
2szx700h791pgs0wu457vcj6mho081v
Freda Mubanda Kasse
0
10556
69672
68347
2026-08-23T11:10:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69672
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Freda Mubanda Kasse Nanziri''' era ng'amanyikiddwa nga '''Mama Masaka,''' '''Girl Mubanda''' ''('''yazalibwa''': 30 Ogwomunaana 1943 - '''Yafa''': 15 Ogwekkuminebiri 2020)''
Yali Munnayuganda omubazi wa Mateeka.<ref name=":8">https://dailyexpress.co.ug/2020/12/16/masaka-district-nrm-woman-mp-candidate-dies-of-covid-19/</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/news/1535379/hon-freda-mubanda-dead</ref> Yali mubaka omukyala akiikirira [[:en:Masaka_District|Disitulikiti y'e Masaka]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda okuva mu 2011 okutuusa 2016 nga yali ava mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]]<ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-masaka-woman-mp-mubanda-dies-at-77-3231986</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.dispatch.ug/2020/12/17/masaka-nrm-woman-mp-candidate-dies-in-kenya-of-suspected-covid-19/ |access-date=2024-04-06 |archive-date=2024-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240417160728/https://www.dispatch.ug/2020/12/17/masaka-nrm-woman-mp-candidate-dies-in-kenya-of-suspected-covid-19/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/masaka-woman-mp-survives-boat-accident-1626600</ref><ref name=":5">https://observer.ug/news/headlines/67782-masaka-nrm-flag-bearer-dies-in-kenya-of-suspected-covid-19</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/news/1317647/</ref>
== Obulamu bwe obw'omunda ==
Freda yazaalibwa nga 30 Ogwomunaana 1943 eri Yokana Kase ne Manjeri Mukebiita mu Bukoba ekisangibwa mu Bukiikakkono bwa Tanzania. Yali mwana w'akubiri mu baaba kkumi.<ref name=":2">https://www.gatheringus.com/memorial/freda-nanziri-kase-mubanda/6102?c=973</ref>
Freda yafa nga 15 Ogwekkuminebiri 2020 ku myaka 76 nga yafiira mu Ddwaliiro lya [[:en:Aga_Khan_University_Hospital,_Nairobi|Aga Khan hospital]] mu Nairobi, Kenya olw'okufuna obuzibu mu kussa.<ref name=":6">https://www.kenyans.co.ke/news/60364-former-uganda-mp-dies-nairobi</ref><ref name=":7">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-candidate-for-masaka-woman-mp-seat-dies-in-nairobi-3230820</ref>
Freda pulayimale ye yagisomera ku Kabwoko Girls School. Neyegatta ku [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]] ne [[:en:Makerere_University|Makerere University]] yafuna Diguli mu by'obufuzi n'ebyafaayo eya degree in political science and history okuva mu 1959 okutuusa mu 1964.<ref name=":3">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/72-year-old-elected-nrm-flag-bearer-1630864</ref> Mu 2004, yaddamu natikkirwa ku [[:en:Makerere_University|Makerere Yunivasite]] ne Dipuloma.<ref name=":3" />
Okuva 1964 okutuuka 1999, Freda yaweerezaako ne Ministule ya Uganda ekwasaganya ensonga z'ebweru saako n'ekitongole ky'amawanga amagatte okuva mu 1971 ne 1999.
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Mu 2011, Freda yafuuka omubaka omukyala akiikirira [[:en:Masaka_District|Disitulikiti y'e Masaka]] mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda nga oluvanyuma lw'okuwangula Sauda Namaggwa.<ref name=":4">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/masaka-woman-mp-rejects-election-results-1641396</ref>
Mu Gwekkumi 2015, Freda yasimatuka akabenje k'elyato akaali ku Nyanja Nnalubaale bweyali agenda ku mwalo gwe Gwamba mu kakuyege we ow'akalulu k'ekibiina kya NRM akaali kanyinyitira nga 16 Ogwekkumi 2015.
Nga 16 Ogwekkumi 2015, Freda yalondebwa ng'omubaka omukyala an'akiikirira Disitulikiti y'e Masaka ku bbendera y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya NRM.
Yesimbawo mu kifo kye kimu mu kalulu ka 2016 naye n'awangulwa [[Mary Babirye Kabanda]] ow'ekibiina kya DP mu kulonda kweyafunamu obululu 34,119 okusinzira ku eyali avuganya naye nga ye yafuna obululu 51,938.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-upholds-dp-s-kabanda-election-1693450</ref>
Nga tannaba kufa mu 2020, Freda yaweereza nga Sentebe wa Liigi y'abakyala ba NRM mu Disitulikiti y'e Masaka.
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Mary_Babirye_Kabanda|Mary Babirye Kabanda]]
== Ebijulizddwamu ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
qkiyyr0db50zlk9jkl192c5pq8dghw9
Susan Nakawuki
0
10581
69392
68839
2026-08-23T09:59:41Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69392
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref>
Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp. 2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center.
{{databox}}
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
==== Mu Paalamenti ya Uganda ====
Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref>
Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp. 57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref>
Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru.
Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" />
==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ====
Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo.
=== Emirimu gye nga munnamateeka ===
Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" />
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />
== Obukuubagano ==
=== Ebya Nakawuki okwenda ku bba ===
Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" />
=== Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki ===
Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana
* [[Nakato Kyabangi Katusiime]]
== Ebijuliziddwa. ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]]
[[Category:Abaasomera ku Law Development Centre]]
[[Category:Abakyala Bannayuganda bannabyabufuzi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mw'ekimu]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1984]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
bl81dr2qaia4cqyafalxuytp77ys34l
69772
69392
2026-08-23T11:21:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69772
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Susan Nakawuki Nsambu''' (Yazaalibwa mu 1984) Munnayuganda, [[:en:Lawyer|munnamateeka]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era omubaka wa paalamenti era nga ye minisita omubeezi ow'Ebyobulambuzi, Ebitonde ebyokuttale n'Eby'omuwendo eby'edda (state minister for Tourism, Wildlife and Antiquities).<ref>"The Cabinet - State House Uganda". 2023-08-02. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Kiberu, Sirajje. "Nakawuki Pledges to Transform Tourism Sector and Boost Local Economy". ''Nilepost News''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>"Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle". ''Monitor''. 2026-05-26. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-06-02). "News: 📸 In pictures: Vetting of ministers and ministers of state-designate day two". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Mubaka mu paalaementi ya Uganda ey'ekkuminebbiri akiikirira konsitituwensi ya Mawokota Ey'obukiika ddyo wansi w'e kibiina kya National Resistance Movement.<ref name=":2">Nabiryo, Olive (2026-02-08). "MAWOKOTA SOUTH POLITICS : Nsibambi withdraws aid, hails Museveni - NTV Uganda". Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Admin (2026-01-18). "Ugandaelections2026: In pictures: Who are the winners of the MP elections?". ''New Vision''. Retrieved 2026-06-06.</ref><ref>Independent, The (2026-02-18). "Outgoing Mawokota South MP Yusuf Nsibambi joins NRM". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-06-06.</ref>Yaweerereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana ng'omubaka omukyala akiikirira essaza ly'Obuvanjuba bwa Busiiro mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikiti y'e Wakiso]].<ref name=":9">"Uganda's EALA MPs elect". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":7">"MP Nakawuki’s sh1.3b house". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":5">"MP denies infidelity". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref>Yali mubaka mu paalamenti eyokusatu n'eyokuna ez'amawanga ag'obuvanjuba bw'Afirika.<ref name=":10">"Nakawuki, Susan | East African Legislative Assembly". ''www.eala.org''. Retrieved 2024-04-05.</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Nakawuki yazaalibwa Henry Kasirye mu kyalo Nakabago mu Disitulikiti y'e Mukono.<ref name=":0">"MP Nakawuki's fiance is married". ''New Vision''. 2007-03-03. Retrieved 2024-04-07.</ref>
Nakawuki yatikkirwa ne Ddiguli esooka mu mateeka okuva ku Yunivasite y'e Makerere mu 2008.<ref name=":6">"Men also need sengas eur MP Nakawuki". ''New Vision''. 2008-04-18. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14">''The African Union's Agenda 2063:Assessing the Development Vision for Africa'' (PDF). River Building, Carleton University: Carleton University. 2015-03-12. pp. 2, 4.</ref> Yagakomekkerereza ku Law Development Center.
{{databox}}
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
==== Mu Paalamenti ya Uganda ====
Mu kiseera kino, Nakawuki aweereza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ng'akiikirira Konsitituwensi ya Mawokota ey'Obukiika ddyo gye yamegga Yusuf Nsibambi owa FDC.<ref name=":2" />Yavuganya ku kifo kino n'abantu abalala mukaaga mu lwokaano lw'akalulu ka bonna aka 2026.<ref name=":8">"Land grabbing dominates race for Mawokota South MP seat". ''Monitor''. 2025-12-22. Retrieved 2026-06-06.</ref>
Nakawuki yaweerezaako nga Munnayuganda omubaka wa paalamenti ow'ekitundu kya Busiro ey'Obuvanjuba okuva 2006 okutuusa 2011<ref name=":15">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/incumbent-mp-sseggona-fighting-to-break-busiro-east-one-term-cycle-1639386</ref> nga mmemba wa [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change.]]<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref>"MP Nakawuki registers to vote in Masaka". ''New Vision''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />Yawangula n'obululu 24,660 ng'amegga Ddungu Henry Matovu (eyafuna obululu 463), Lubega Samuel.W.M. (eyafuna obululu 2,357) Nabukeera Sophia Kizza (eyafuna obululu 540) ne [[Mike Kennedy Sebalu|Sebalu Mike Kennedy]] (eyafuna obululu 17,860).<ref>''Report on the 2005/2006 General Elections'' (PDF). Uganda: Electoral Commission. August 2006. pp. 57, 144, 158. Retrieved 2024-04-07.</ref>
Nakawuki yaweerezako ku bukiiko busatu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] era nga buno bwebwali; Akakiiko k'amateeka n'ensonga za Paalamenti, akakiiko ak'ensonga z'abakozi, ekikula ky'abantu n'enkulaakulana era n'akakiiko ak'ensonga z'ebweru.
Nakawuki yavuganya mu kalulu ka bonna aka 2021 ku bwa mmemba wa Paalamenti akiikirira Mawokota ey'Obukiika ddyo wansi wa National Resistance Movement era naawangulwa Nsibambi Yusuf ow'ekibiina kya Forum for Democratic Change.<ref>"Nakawuki Susan Nsambu - 2021 General Election - Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":8" />
==== Paalamenti y'Obuvanjuba bwa Afirika ====
Nakawuki yaweererezaako mu Paalamenti y'obuvanjuba bw'Afirika (Giyite EALA ) okuva 2012 okutuusa 2017 ) nga yali mmemba wa[[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]].<ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref name=":15" />Mu 2017, Nakawuki yaweereza mu Paalamenti ey'okuna ey'Obuvanjuba bw'Afirika (Okuva nga 18 Ogwekkuminebiri 2017 okutuusa nga 18 Ogwekkuminebiri 2022) nga teyali kibiina kya byabufuzi kyonna ekya Uganda kye yakolagana nakyo.<ref name=":10" /><ref>"EALA election rules need to be rethought". ''Monitor''. 2021-01-30. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Intrigue, tribalism cited in EALA Speaker election". ''Monitor''. 2021-01-22. Retrieved 2024-04-05.</ref><ref>"Uganda bitter after Eala Clerk job goes to Tanzania". ''Monitor''. 2021-10-14. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Eala elections have now exposed Uganda's political battle lines". ''The Citizen''. 2021-04-23. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Press Releases (2)". ''www.eac.int''. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref>"Democratic Party starts search for EALA candidates". ''The Independent Uganda''. 2021-11-10. Retrieved 2024-04-07.</ref>Bwe yali mu Paalamenti y'Obuvanjuba bw'Afirika, yawweereza nga mmemba ow'akakiiko akalondoola n'okwekeneenya enkulaalulana ey'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika eyawamu (General Purpose Committee), akakiiko akalondoola embalilira /ensimbi , ak'amateeka Era yaweereza ne ku kakiiko k'Ebyobulimi, Obulambuzi n'ebyobugagga obw'ensibo.
=== Emirimu gye nga munnamateeka ===
Nakawuki munnamateeka omutendeke.<ref name=":9" /> Mu 2012, yali akola ne kkampuni ya Ochieng and company advocates.<ref name=":4">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mu 2015, yaweerezako ng'omulwanirizi era eyeebuuzibwako ku nsonga z'ebyamateeka mu Kampala Associated Advocates (KAA).<ref name=":14" />
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Nakawuki yali yafumbirwa Emmanuel Matthew Matovu gwalinamu abaana basatu.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /> Mu 2014, yafumbirwa [[Alintuma Nsambu]] oluvannyuma lw'okwawukana ne Emmanuel Matovu.<ref>Luggya, Jude (2014-08-01). "MP Nakawuki introduces former ICT minister Alintuma Nsambu – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos". Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":0" /><ref>"PHOTOS: Nsambu Marries MP Nakawuki". ''ChimpReports''. 2014-07-27. Retrieved 2024-04-07.</ref><ref name=":14" />
== Obukuubagano ==
=== Ebya Nakawuki okwenda ku bba ===
Nga 30 Ogwomukaaga 2006, Nakawuki yalumirizibwa okwenda ku bba ne banne abasajja mu lusirika lwa FDC olw'ali ku wooteri ya Ranch on Lake e Kigo.<ref name=":5" /> Nga 1 Ogwomusanvu 2006, Nakawuki ne bba baatuuza olukungaana lw'abannamawulire ku resort beach hotel e Entebbe era eno gye yategeereza bannamawulire abaaliwo nga bwe yali agenze okulaba obulabi omupiira gw'empaka z'ensi yonna ogwali wakati wa Germany ne Brazil ne bannakibiina banne abasajja babiri mu kisenge kyabwe. Bba naye yayongerezaako ng'ebbanga lyonna bwe yali yeesiga mukyala we era nti n'eggulo eryo yali yalambuddeko ku kifo omwali olusirika luno okukebera ku Nakawuki.<ref name=":5" />
=== Emmanuel Matovu yali yawasa mukyala mulala bweyali tannaba kusisinkana Nakawuki ===
Mu 2007, Oluvannyuma lwa Nakawuki okwanjulira bazadde be Emmanuel Matthew Matovu, ebyama byavaayo nti Emmanuel yali akyali mufumbo eri Maureen Namawejje era nti baali baafumbiriganwa nga 13 Ogwekkuminebiri 2003 ku Luttiko e Namirembe era Satifikeeti y'abwe ey'obufumbo Omulabirizi Balagadde Sekadde ye yagissaako omukono. Matovu yeewozaako n'agamba nti Maureen yali yamulekawo mu 2005 olw'okwekengera nti Matovu yali mwenzi.<ref name=":0" /> Emmanuel ne Maureen baazaala omwana ow'obulenzi era omukyala yali yagaana okussa omukono ku mpapula z'okwawukana kwabwe kubanga yali tannaba kumuwa mu buwandiike kirayiro nti yali ajja kugenda mu maaso n'okulabirira mutabani we.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* Olukalala lwa bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana
* [[Nakato Kyabangi Katusiime]]
== Ebijuliziddwa. ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Amawulire ga NTV: Susan Nakawuki: EALA member who dared to dream big bows out
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti y'amawanga g'Obuvanjuba bwa Afirika]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]]
[[Category:Abaasomera ku Law Development Centre]]
[[Category:Abakyala Bannayuganda bannabyabufuzi ab'ekyasa ky'amakumi abiri mw'ekimu]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1984]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
m1krswpi3vi86cbrx0vj0vkrmtd7gxx
Peace Kusasira
0
10590
69696
41078
2026-08-23T11:12:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69696
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
[[File:Kusasira Peace Kanyesigye Mubiru.jpg|thumb|Kusasira Peace Kanyesigye Mubiru.jpg ]]
'''Peace Kusasira''' amanyikiddwa nga '''Kusasira Peace Kanyesigye Mubiru''' (yazaalibwa nga 27 Ogwokubiri 1962) Mukyaala Munnayuganda ow'ebyobufuzi era Social Worker.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nrm.co.ug/staff/kusasira-peace-kanyesigye-mubiru/ |access-date=2024-04-11 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803111235/https://nrm.co.ug/staff/kusasira-peace-kanyesigye-mubiru/ |url-status=dead }}</ref> Ye mubaka omukyaala akiikirira [[:en:Mukono_District|Disitulikitti ye Mukono]] mu kibiina kya [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Yaweereza nga mmemba wa Paalamenti ey'ekumi, ne mu y'omwenda era nawangulwa mu kalulu ka 2021–2026 elections.<ref>https://www.independent.co.ug/nrm-electoral-commission-chairperson-dismisses-rwampara-registrar/</ref><ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=987</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/losers-in-nrm-polls-vow-to-return-as-independents-1934442</ref> Mu Paalamenti ey'omwenda, Peace Kusasira, yatwaala entebbe okuva ku eyali MP, [[:en:Margaret_Nalugo|Margaret Nalugo]] (eyagenda mu maserengeta ga Mukono era n'awangulwa [[:en:Bakaluba_Mukasa|Bakaluba Mukasa]]).<ref name=":2"/>
== Eby'emisomo ==
Mu mwaka gwa 1975, yamaliriza ebigezo bye ebya Pulayimale okuva mu somero lya Bugamba Boys Primary School.<ref name=":0"/> Mu mwaka gwa 1980, yegatta ku Bweranyangi Girls S.S okusoma [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]].<ref name=":0" /><ref name=":2"/> Mu mwaka gwa 1982, yafuna [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] okuva mu St Mary's Namagunga S.S era oluvanyuma ne yegatta ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]] okusoma Bachelor of Social Work and Social Administration mu mwaka gwa 1986.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
== Emirimu ==
Wakati wa 1986 ne 1989, ye yali Personnel Administrator mu PAPCO Industries, Jinja.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=279</ref>
Okuva mu mwaka gwa 1992 okutuusa 2000, yali akola nga Dayirekita w'abakyaala n'abavubuka ku National Organization of Trade Unions.<ref name=":0" /><ref name=":2">https://www.observer.ug/news-headlines/12826-mukono-looks-to-new-faces</ref>
Okuva mu mwaka gwa 2001 okutuusa 2011, yali Dayirekita w'essomero lya Pasip Tribute Junior School.<ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva mu mwaka gwa 2011 okutuusa 2021, yali mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":0"/>
Yaweereza mu mulimu omulala nga mmemba w'akiiko ka HIV/AIDS n'endwadde ezimufaanana era ne ku kakiiko ke by'okulima n'okulunda.<ref name=":0"/> Atuula ku kakiiko ka UWOPA Round Table.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees |access-date=2024-04-11 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020754/http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo eri Mubiru Kusasira n'abaana bassattu.<ref name=":0"/><ref name=":2"/><ref name=":1"/> Mu biseera bye eby'eddembe awuliliza enyimba ezze diini era n'okulima n'okulunda.<ref name=":0" /> Alina okwaagala okwamaanyi mu ku kungaanya abantu mu nsonga z'okugoba obwaavu<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ey'omwenda eya Uganda]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Hanifa_Nabukeera|Hanifa Nabukeera]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ey'omwenda eya Uganda]]
* [[:en:Mukono_District|Disitulikitti ye Mukono]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Mmemba wa Paalamenti
== Ebijuliziddwa wa bweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamenti ye Uganda]
* [https://www.facebook.com/peace.kusasira Peace Kusasira ku Facebook]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
3v8h49zf3ifrvmfar0mwahwg430d2p2
Stella Kizza
0
10591
69687
32288
2026-08-23T11:11:31Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69687
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Stella Kizza</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Stella Kizza</div><br /><br />1 January 1965<br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Kyegwegwa District</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Citizenship
| class="infobox-data category" |Ugandan
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Education
| class="infobox-data" |Ibaale Primary School,Mpanga Senior Secondary School, National College of Business Studies, Bachelor of Business Administration from Makerere University
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupation(s)
| class="infobox-data role" |Accountant and Politician
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Political party
| class="infobox-data org" |National Resistance Movement
|}
'''Stella Kizza''' (yazaalibwa nga 1 Ogusooka mu mwaka gwa 1965) accountant Omunnayuganda era ow'ebyobufuzi. Ye yali omubaka omukyaala akiikirira [[:en:Kyegegwa_District|Disitulikitti ya Kyegegwa]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekumi.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=225</ref> Yali candidate [[:en:Independent_politician|ayimiliddewo ku bubwa]] naye oluvanyuma yegatta ku kibiina ekifugga ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).
== Eby'emabega n'emisomo ==
Kizza yazaalibwa mu [[:en:Kyegegwa_District|Disitulikitti ye Kyegegwa]] era n'asomera mu somero lya Ibaale Primary School. Yafuna Uganda Certificate of Education (UCE) okuva mu Mpanga Senior Secondary School mu mwaka gwa 1984.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/losers-in-nrm-polls-vow-to-return-as-independents-1934442</ref>
Mu mwaka gwa 1990, Yafuna Dipulooma ya Uganda eya [[:en:Business_studies|Business Studies]] (UDBS) okuva mu National College of Business Studies, [[:en:Nakawa|Nakawa]], eyagobererwa diguli ya Bachelor of Business Administration okuva mu [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Makerere_University Yunivasitte ya Makerere] mu mwaka gwa 1998. Mu 2008, yafuuka Certified Public Accountant okuva mu ttendekero lya Institute of Certified Public Accountants, Uganda.
== Emirimu n'ebyobufuzi ==
Kizza ye yali division renames officer wa Kampala City Council okuva mu mwaka gwa 1991 okutuusa 2003, omubazi w'ebitabo by'omunda owa Local Gavumenti ya [[:en:Kyenjojo_District|Disitulikitti ye Kyenjojo]] okuva mu mwaka gwa 2003 okutuusa 2007, omubazi w'ebitabo by'omunda ku law development centre era ne mu Pulojyekiti ya PIBID okuva mu mwka gwa 2007 okutuusa 2010, era ne chief finance officer wa Local Gavumentti ya Disitulikitti ye Kyegegwa okuva mu mwaka gwa 2010 okutuusa 2012. Mmemba wa Paalamenti okuva mu mwaka gwa 2016 okutuusa 2021.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |access-date=2024-04-11 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekumi]]
== Ebijulizidwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
b3z940g3lp5xdkblc3oidhy9ruq8ai8
Lydia Chekwel
0
10593
69666
60594
2026-08-23T11:10:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69666
wikitext
text/x-wiki
[[File:Chekwel Lydia.jpg|thumb|Chekwel Lydia.jpg ]]
'''Lydia Chekwel''' (yazaalibwa nga 16 Ogwomunaana mu mwaka gwa 1964) Munnayuganda ow'ebyobufuzi era musomesa akiikirira [[:en:Kween_District|Disitulikittie ya Kween]] nga omukyaala owa Disitulikitti omubaka [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'ekumi.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=25</ref><ref name=":2">https://www.independent.co.ug/parliament-seeks-to-ban-pyramid-schemes/</ref><ref>https://chimpreports.com/mps-furious-over-unbalanced-list-of-foreign-scholarship-beneficiaries/</ref> Yayimirira nga [[:en:Independent_politician|ow'ebyobufuzi ku lulwe]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]<nowiki/>ey'ekumi.<ref name=":0" /> Naye, mu Paalamenti ey'omwenda, yali mu kibiina kya [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement] eby'obufuzi.<ref name=":0" />
== Emisomo ==
Mu mwaka gwa 1976, yamaliriza ebigezo bye ebya Primary Leaving Examinations okuva mu somero lya Moyok Primary School.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1981, yafuna [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] okuva mu St Elizabeth Senior Secondary School, Kidetok.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1988, yaweebwa Primary Teachers' Certificate okuva mu ttendekero lya Institute of Teacher Education Kyambogo era oluvanyuma nadayo mu Institute of Teacher Education Kyambogo okusoma Dipulooma mu Teacher Education mu mwaka gwa 2000.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 2008, yaweebwa diguli y'okusomesa okuva mu [[:en:Kyambogo_University|Yunivasitte ya Kyambogo]].<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga taneegatta mu by'obufuzi ==
Okuva mu mwaka gwa 1988 okutuusa 2000, yali akola nga omusomesa ku Chemwania Primary School era okuvanyuma ne yegatta ku Kapchorwa Primary Teachers College nga tutor okuva mu mwaka gwa 2000 okutuusa 2011.<ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva mu mwaka gwa 2011 okutuusa kati, yali mmemba wa Paalamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":0" /> Yaweereza ku professional body nga mmemba wa Red Cross era mmemba omujjuvu owa Teachers Association.<ref name=":0" /> Yaweereza ne mu mirimu emirala mu Paalamenti ya Uganda ku kakiiko k'eddembe ly'abantu era ne ku kakiiko k'ebyokusoma n'emipiira.<ref name=":0" /> Mmemba wa UWOPA eya Paalamenti ey'ekumi.<ref>https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=25</ref>
Lydia Chekwel, akyaali omubaka omukyaala, okuva mu mwaka gwa 2011 avuganya muwala wa mulamu we, Rose Emma Cherukut, amanyikiddwa enyo nga Pakalast, eyali Resident District Commissioner (RDC) wa Kapchorwa.<ref name=":1">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/it-is-a-family-affair-for-kween-woman-mp-seat-3023002</ref> Mu kulonda kwa 2021 elections, Chekwel yasalawo okuvuganya ku lulwe yekka nga amaze okuwangulwa Cherukut mu kulonda okusooka okw'ebibiina. Cherukut yafuna obululu 19,004 atte Chekwel n'afuna obululu 15,041.<ref name=":1" />
== Obulamu bwe ==
Mufumbo eri Alfred Barteka, muganda wa Andrew Yesho, taata wa Ms Cherukut.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Lydia akola n'abakyaala n'abaana, asoma amawulire era alambula mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":0" /> Alina okwagala okwenjawulo mu kulembera n'okubuulirira abakyaala n'abavubuka, okutegeka n'okuyamba abakyaala n'abavubuka, okuyamba entababuvobwawamu (communities) okuzimba amasomero n'Ekkanisa/Emizikitti.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:Independent_politician|Independent politician]]
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement]
* [[:en:Kween_District|Kween District]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijjuliziddwa wa bweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamenti ya Uganda]
* [https://m.facebook.com/Hon-Lydia-Chekwel-344608759064946/ Hon. Lydia Chekwel ku Facebook]
* [https://web.archive.org/web/20240417171419/http://uwopa.or.ug/ Website ya UWOPA]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
6d362m87g49rwsouubi7jemgetnqqn0
Nayiga Florence Ssekabira
0
10597
69375
61252
2026-08-23T09:59:35Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69375
wikitext
text/x-wiki
'''Nayiga Florence Ssekabira''' Munnayunda, mukyala, munnabyabufuzi era eyali Minisita omubeezi owa PWDs era [[:en:Member_of_parliament|Mmemba mu Paalamenti]] omukyala akiikirira [[:en:Kayunga_District|Disitulikiti y'e Kayunga]] mu Paalamenti ey'omunaana ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>https://allafrica.com/stories/199802230085.html</ref><ref name=":0">https://kayunga.go.ug/</ref><ref>https://www.nrm.ug/</ref>
== Emirimu mu by'obufuzi ==
Florence Nayiga Sekabira yali Minisita omubeezi ow'ensonga z'abakadde n'abaliko obulemu okuva mu 2001 okutuusa 2006,<ref>https://www.un.org/esa/socdev/enable/rights/contrib-uganda.htm</ref><ref>https://www.thenewhumanitarian.org/ar/node/193078</ref> Yawangula ekifo ky'omubaka omukyala akiikirira abaliko obulemu mu Paalamenti oluvanyuma lw'okuwangula eyali amuvuganya Sophia Nalule.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1032348</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=b238bf21-c540-44ca-b623-9bc0fd61f00c%3B1.0</ref> Florence Nayiga Sekabira yali akiikirira abakyala b'e Kayunga mu Paalamenti ey'omunaana wabula yawangulwa Hon. [[:en:Aidah_Nantaba|Nantaba Aidah Erios]] mu Paalamenti ey'omwenda.<ref>https://kayunga.go.ug/rt-hon-minister-hosts-kayunga-district-leaders</ref>
== Bye yakola mu kisaawe kye by'obufuzi ==
Minisita omubeezi ow'esonga z'abakadde n'abaliko obulemu Florence Nayiga Sekabira awanjagira eddembe ly'abantu abaliko obulemu.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1267626</ref><ref>http://www.sjdr.se/articles/10.1080/15017410802410084/</ref> Hon. Nayiga Florence Ssekabira yagaba entandikwa eri pulojekiti y'okwegagawaza ng'ayita mu kugaba ensingo eri abantu be Kayunga.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1231944</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Ebyobufuzi bya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{DEFAULTSORT:Nayiga Florence Ssekabira}}
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
0ojm5wibo4fo9urjp59pvk53jaj2oak
69642
69375
2026-08-23T11:02:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69642
wikitext
text/x-wiki
'''Nayiga Florence Ssekabira''' Munnayunda, mukyala, munnabyabufuzi era eyali Minisita omubeezi owa PWDs era [[:en:Member_of_parliament|Mmemba mu Paalamenti]] omukyala akiikirira [[:en:Kayunga_District|Disitulikiti y'e Kayunga]] mu Paalamenti ey'omunaana ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>https://allafrica.com/stories/199802230085.html</ref><ref name=":0">https://kayunga.go.ug/</ref><ref>https://www.nrm.ug/</ref>
== Emirimu mu by'obufuzi ==
Florence Nayiga Sekabira yali Minisita omubeezi ow'ensonga z'abakadde n'abaliko obulemu okuva mu 2001 okutuusa 2006,<ref>https://www.un.org/esa/socdev/enable/rights/contrib-uganda.htm</ref><ref>https://www.thenewhumanitarian.org/ar/node/193078</ref> Yawangula ekifo ky'omubaka omukyala akiikirira abaliko obulemu mu Paalamenti oluvanyuma lw'okuwangula eyali amuvuganya Sophia Nalule.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1032348</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=b238bf21-c540-44ca-b623-9bc0fd61f00c%3B1.0</ref> Florence Nayiga Sekabira yali akiikirira abakyala b'e Kayunga mu Paalamenti ey'omunaana wabula yawangulwa Hon. [[:en:Aidah_Nantaba|Nantaba Aidah Erios]] mu Paalamenti ey'omwenda.<ref>https://kayunga.go.ug/rt-hon-minister-hosts-kayunga-district-leaders</ref>
== Bye yakola mu kisaawe kye by'obufuzi ==
Minisita omubeezi ow'esonga z'abakadde n'abaliko obulemu Florence Nayiga Sekabira awanjagira eddembe ly'abantu abaliko obulemu.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1267626</ref><ref>http://www.sjdr.se/articles/10.1080/15017410802410084/</ref> Hon. Nayiga Florence Ssekabira yagaba entandikwa eri pulojekiti y'okwegagawaza ng'ayita mu kugaba ensingo eri abantu be Kayunga.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1231944</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Ebyobufuzi bya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{DEFAULTSORT:Nayiga Florence Ssekabira}}
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
pheug7xx4h5lk1oulwltkew6ew75x8o
69701
69642
2026-08-23T11:12:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69701
wikitext
text/x-wiki
'''Nayiga Florence Ssekabira''' Munnayunda, mukyala, munnabyabufuzi era eyali Minisita omubeezi owa PWDs era [[:en:Member_of_parliament|Mmemba mu Paalamenti]] omukyala akiikirira [[:en:Kayunga_District|Disitulikiti y'e Kayunga]] mu Paalamenti ey'omunaana ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>https://allafrica.com/stories/199802230085.html</ref><ref name=":0">https://kayunga.go.ug/</ref><ref>https://www.nrm.ug/</ref>
== Emirimu mu by'obufuzi ==
Florence Nayiga Sekabira yali Minisita omubeezi ow'ensonga z'abakadde n'abaliko obulemu okuva mu 2001 okutuusa 2006,<ref>https://www.un.org/esa/socdev/enable/rights/contrib-uganda.htm</ref><ref>https://www.thenewhumanitarian.org/ar/node/193078</ref> Yawangula ekifo ky'omubaka omukyala akiikirira abaliko obulemu mu Paalamenti oluvanyuma lw'okuwangula eyali amuvuganya Sophia Nalule.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1032348</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=b238bf21-c540-44ca-b623-9bc0fd61f00c%3B1.0</ref> Florence Nayiga Sekabira yali akiikirira abakyala b'e Kayunga mu Paalamenti ey'omunaana wabula yawangulwa Hon. [[:en:Aidah_Nantaba|Nantaba Aidah Erios]] mu Paalamenti ey'omwenda.<ref>https://kayunga.go.ug/rt-hon-minister-hosts-kayunga-district-leaders</ref>
== Bye yakola mu kisaawe kye by'obufuzi ==
Minisita omubeezi ow'esonga z'abakadde n'abaliko obulemu Florence Nayiga Sekabira awanjagira eddembe ly'abantu abaliko obulemu.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1267626</ref><ref>http://www.sjdr.se/articles/10.1080/15017410802410084/</ref> Hon. Nayiga Florence Ssekabira yagaba entandikwa eri pulojekiti y'okwegagawaza ng'ayita mu kugaba ensingo eri abantu be Kayunga.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1231944</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Ebyobufuzi bya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabinenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{DEFAULTSORT:Nayiga Florence Ssekabira}}
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
gccneunka2vk5j8zm8ct94hk26o8drc
Hellen Asamo
0
10600
69663
68045
2026-08-23T11:10:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69663
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hellen Asamo''' era amanyikiddwa nga '''Asamo Hellen Grace''' (yazaalibwa nga 24 Ogwokuna mu mwaka gwa 1964) Munnayuganda [[:en:Teacher|omusomesa]] era akiikirira abantu abaliko obulemu mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|bitundu by'omu Buvanjuba]] eyaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekumi .<ref name=":0">{{Cite web}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.matookerepublic.com/2019/03/19/who-is-grace-hellen-asamo-the-mp-who-tabled-motion-to-have-president-museveni-as-the-unopposed-nrm-flagbearer-for-2021/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2023-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207191832/https://matookerepublic.com/2019/03/19/who-is-grace-hellen-asamo-the-mp-who-tabled-motion-to-have-president-museveni-as-the-unopposed-nrm-flagbearer-for-2021/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.matookerepublic.com/2020/06/23/scientific-election-how-will-the-deaf-and-blind-benefit-from-radios-and-tvs-people-with-disabilities-mp-asamo-asks/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019102924/https://www.matookerepublic.com/2020/06/23/scientific-election-how-will-the-deaf-and-blind-benefit-from-radios-and-tvs-people-with-disabilities-mp-asamo-asks/ |url-status=dead }}</ref> Yawangula mu kalulu ka bonna aka 2021 general elections mu kifo kye nga akiikirira abantu abaliko obulemu mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|bitundu by'omu Buvanjuba]].<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/asamo-hellen-grace-10769/</ref> Hellen ai mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref name=":0" />
== Emisomo ==
Mu mwaka gwa 1977, Yamaliriza emisomo gye egya Primary Leaving Examination (PLE) okuva mu Soroti Primary School era oluvanyuma ne yegatta ku Nkoma Secondary School okusoma [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] era n'amaliriza mu mwaka gwa 1981. Mu mwaka gwa 1990, yaweebwa satufikeetti ya Grade III Teaching Certificate okuva mu ttendekero lya Institute of Teacher Education Kyambogo. Mu mwaka gwa 1996, yafuna dipulooma mu by'enjigiriza okuva mu ttendekero lya Institute of Teacher Education Kyambogo era. Alina diguli mu by'enjigiriza (2006) okuva mu [[:en:Kyambogo_University|Yunivasitte ya Kyambogo]].
== Emirimu gye nga tanatandika by'abufuzi ==
Mu 1992-1997, yaweereza ng'omusomesa mu somero lya Nakatunya Primary School.<ref name=":0"/> Mu mwaka gwa 1997, yegatta ku somero lya Moroto KDA Primary School nga omusomesa era oluvanyuma n'aweereza mu somero ly'erimu nga head teacher wakati wa 1998 ne 2000.<ref name=":0" /> Yegatta ku NUDIPU (National Union of Disabled Persons of Uganda) wakati wa 2002 ne 2003 era n'akola nga Ag. executive dayirekitta.<ref name=":0" /> Mu 1990-1992, yaweereza ng'omusomesa mu Soroti Primary School.<ref name=":0" /> Okuva mu mwaka gwa 2000 okutuusa 2003, yegatta ku Moroto Army School era n'aweebwa omulimu nga omumyuuka wa head teacher.<ref name=":0" /> Okuva mu mwaka gwa 2003 okutuusa 2011, ye yali omumyuuka wa executive dayirekita/sentebbe wa pulogulaamu mu NUDIPU.<ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva mu mwaka gwa 2013 okutuusa kati, akoze nga mumyuuka wa sentebbe w'akakiiko ka Equal Opportunities Committee mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":0" /> Yaweereza nga [[:en:Member_of_parliament|mmemba wa Paalamenti]]<ref name=":0" /> mu Paalamenti ya Uganda okuva mu mwaka gwa 2011 okutuusa 2021 mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda n'eyekumi.<ref name=":0" />
Mu Paalamenti ya Uganda, yaweereza mu milimu emirala nga omumyuuka wa sentebe w'akakiiko ka Equal Opportunities,<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/involve-more-women-in-conflict-solving-igad-3276190</ref><ref>https://parliamentwatch.ug/mps-question-the-criteria-to-merger-government-bodies/</ref> era nga mmemba w'akakiiko ka Gender Labour and Social Development and Appointments Committee.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/asamo-hellen/ |access-date=2024-04-12 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015115251/https://www.mpscanug.com/profile/asamo-hellen/ |url-status=dead }}</ref>
Yaleeta ekiteeso ku meeza ekya NRM Parliamentary Caucus okukaanya nti Pulezidenti Museveni yekka akwaate bendera y'ekiibina mu kalulu ka 2021 nga tewali amuvuganya.<ref name=":1"/> Hellen yanyonyola nti ensonga ye enkulu lwaaki alonze Museveni yekka okuvuganya yali ya kukaatiriza bye yali akoze munsonga z'eddembe n'obukakamu nga akulembera egwanga eri obuwanguzi, ekuzimba amakolero, n'okutereeza eby'enfuna<ref name=":1" />
Era mmemba w'ekibiina kya Uganda Women Parliamentary Association ekyomu Paalamenti ya Uganda ey'ekumi.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |access-date=2024-04-12 |archive-date=2021-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418030533/http://uwopa.or.ug/content/members-uwopa-10th-parliament |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Yazaalibwa mu Disitulikitti ye Soroti.<ref name=":1" /> Hellen mufumbod.<ref name=":0" /> Alina okwagala okungi mu kugaba, okuyamba ba kateyamba, okubuulirira n'okwetabba mu bikolwa by'omutababuvumo (Community) activities.<ref name=":0" />
Byayagala okukola bye bino wamangaBelow are her hobbies:<ref name=":0"/>
* Travelling
* Making friends
* Listening to church music
* Reading novels
* Discussions
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala kwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament ya Uganda]]
* [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Ebitundu by'omubuvanjuba]]
== Ebijuliziddw wa bweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamenti ya Uganda]
* [https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/6ceddccb-15e7-44f4-b11f-dc098e8cabd2/ Parliament Watch Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
qfdxhwmlappf7yr4mrexhl7zkfaq65q
Ann Maria Nankabirwa
0
10601
69484
69049
2026-08-23T10:14:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69484
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ann Maria Nankabirwa''' yazaalibwa nga 20 Ogwokutaano 1975. [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era yinginiya.<ref name=":02">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|access-date=2021-04-02|website=www.parliament.go.ug|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153550/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|url-status=dead}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=NANKABIRWA MARIA ANN|url=https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731064245/https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|url-status=dead|archive-date=July 31, 2021|access-date=2021-04-02|website=NRM - NETTECH RELIABLE MEDIA|language=en-US}}</ref> Ye yali omubaka omukyala akiikirira [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikitti y'e Kyankwanzi]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekkumi.<ref name=":02" /><ref name=":22">{{Cite web|title=Could this be why Nankabirwa isn't popular in NRM?|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/could-this-be-why-nankabirwa-isn-t-popular-in-nrm--1600946|access-date=2021-04-02|website=Daily Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=We are committed to the payment of Ugandan traders – South Sudan Speaker|url=https://www.pmldaily.com/tag/ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Govt sets aside UGX41b to compensate traders who lost goods in South Sudan|url=https://www.pmldaily.com/tag/ms-ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref name=":12" />
Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Yesimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala owa [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] ku kisanja kya 2021–2026 wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekumineemu, naye, ne ba muwangula mu kalulu.<ref>{{Cite web|title=MARIA NANKABIRWA ANN, Aspiring Woman MP 2021-2026, KYANKWANZI|url=http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1100|access-date=2021-04-02|website=www.ugandadecides.com|language=en}}{{Dead link|date=August 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Wakati w'omwaka gwa 1996 ne 1998, yafuna Dipulooma okuva mu Uganda Polytechnic Kyambogo.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2000, bamutikira diguli ya Bachelors in Cheremic Enginery Technology okuva mu Hocking College.<ref name=":02" /> Mu 1999, yamaliriza satifikeetti mu kompyuuta okuva mu Yunivasite ya ASM e Texas.<ref name=":02" /> Mu 2012, yewandiisa okusoma eby'amafuta (Certificate in Oil and Gas Management Leadership) okuva mu Australian Aid.<ref name=":02" /> Alina satifikeetti mu Attractive Industries Management (2014) okuva mu CPA.<ref name=":02" />
== Emirimu gye ==
'''Nga tannaba kuyingira byabufuzi'''
Mu 2002–2006, Ann yaweereza ng'omukubiriza wa Youth Leadership and Entrepreneurship Program ku kakiiko k'abavubuka aka National Youth Council.<ref name=":02" /> Mu mwaka gwe gumu (2002-2006), era yaweereza nga Kansala omuvubuka omukyala owa Disitulikti.<ref name=":02" /> Okuva mu 2002 okutuusa mu 2003, yali akola ng'omuwandiisi ku [[Kiboga (disitulikit)|Disitlikitti y'e Kiboga]] ow'akakiiko ka Gender and Community Development.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2002, Yaddayo mu National Youth Council n'akola ng'omuwandiisi w'ebyenfuna.<ref name=":02" /> Mu 2012, yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ku kakiiko ka ba mmemba abalondebwa ku nsonga za NSSF.<ref name=":02" /> Mu 1999, yakolera ku Uganda Clays Limited nga Cheremic Technician.<ref name=":02" /> Wakati wa 2011 ne 2016, ye yali sentebbe DISM w'akakiiko k'ebyenguudo mu [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu Gavumenti z'ebitundu. Mu 2002, yatandika okukolera ku Kigoma Farm nga dayirekita adukanya emilimu.<ref name=":02" /> Wakati wa 2015 ne 2000, yeegatta ku National Resistance Movement nga sentebbe wa [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu NRM.<ref name=":02" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva Mu Gwokuttaano 2011 okutuusa 2021, yaweereza ng'omubaka wa Paalamenti mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":02" /> Yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Natural Resources Committee.<ref>{{Cite web |date=2019-07-10 |title=Chief whip under attack over committee deployment |url=https://www.independent.co.ug/chief-whip-under-attack-over-committee-deployment/ |access-date=2021-04-02 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Amanyikiddwa okwasanguza ebikolwa by'obuli bw'enguzi.<ref name=":22" /> Mu kiseera ky'okugya ekkomo ku myaka, abakulembeze ba NRM abamu baamuvumirira olw'okukulemberamu okuyisa ekiteeso kya NRM eky'okuggya ekkomo ku myaka ku bwa Pulezidenti mu Disitulikiti era ekiteeso ekyo kyayisibwa era ne kirangirirwa nga 4 Ogwomusanvu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |title=NRM split over Museveni age limit |url=https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |access-date=2021-04-02 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anne Maria Nankabirwa – theinsider.ug |url=https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |access-date=2021-04-02 |language=en-US |archive-date=2021-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801011415/https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Okuzanya emizannyo n'okuwuliriza muziki by'akola mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":02" /> Alina okwagala okungi mu bibiina by'abakyaala eby'enkulaakulana era ne mu Kkanisa.<ref name=":02" />
== Laba ne ==
* Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi
* Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
* [[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi]]
* [[National Resistance Movement]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipediya ==
* [https://ug.linkedin.com/in/ann-maria-nankabirwa-710b8885 Ann Maria Nankabirwa on Linkedin]
* [https://twitter.com/nankabirwa_ann?lang=en Nankabirwa Ann maria on Twitter]
* [https://www.facebook.com/Hon-Nankabirwa-Ann-Maria-1535877803353320/ Hon Nankabirwa Ann Maria on Facebook]
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi ab'ekibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyomwenda]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
smfsmxwhtbtaud2w7772ewgtwgh7zd8
69670
69484
2026-08-23T11:10:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69670
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ann Maria Nankabirwa''' yazaalibwa nga 20 Ogwokutaano 1975. [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era yinginiya.<ref name=":02">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|access-date=2021-04-02|website=www.parliament.go.ug|archive-date=2021-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429153550/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=254|url-status=dead}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=NANKABIRWA MARIA ANN|url=https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731064245/https://nrm.co.ug/staff/nankabirwa-maria-ann/|url-status=dead|archive-date=July 31, 2021|access-date=2021-04-02|website=NRM - NETTECH RELIABLE MEDIA|language=en-US}}</ref> Ye yali omubaka omukyala akiikirira [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikitti y'e Kyankwanzi]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekkumi.<ref name=":02" /><ref name=":22">{{Cite web|title=Could this be why Nankabirwa isn't popular in NRM?|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/could-this-be-why-nankabirwa-isn-t-popular-in-nrm--1600946|access-date=2021-04-02|website=Daily Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=We are committed to the payment of Ugandan traders – South Sudan Speaker|url=https://www.pmldaily.com/tag/ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Govt sets aside UGX41b to compensate traders who lost goods in South Sudan|url=https://www.pmldaily.com/tag/ms-ann-maria-nankabirwa|access-date=2021-04-02|website=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref name=":12" />
Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]].<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Yesimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala owa [[:en:Kyankwanzi_District|Kyankwanzi]] ku kisanja kya 2021–2026 wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekumineemu, naye, ne ba muwangula mu kalulu.<ref>{{Cite web|title=MARIA NANKABIRWA ANN, Aspiring Woman MP 2021-2026, KYANKWANZI|url=http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1100|access-date=2021-04-02|website=www.ugandadecides.com|language=en}}{{Dead link|date=August 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Wakati w'omwaka gwa 1996 ne 1998, yafuna Dipulooma okuva mu Uganda Polytechnic Kyambogo.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2000, bamutikira diguli ya Bachelors in Cheremic Enginery Technology okuva mu Hocking College.<ref name=":02" /> Mu 1999, yamaliriza satifikeetti mu kompyuuta okuva mu Yunivasite ya ASM e Texas.<ref name=":02" /> Mu 2012, yewandiisa okusoma eby'amafuta (Certificate in Oil and Gas Management Leadership) okuva mu Australian Aid.<ref name=":02" /> Alina satifikeetti mu Attractive Industries Management (2014) okuva mu CPA.<ref name=":02" />
== Emirimu gye ==
'''Nga tannaba kuyingira byabufuzi'''
Mu 2002–2006, Ann yaweereza ng'omukubiriza wa Youth Leadership and Entrepreneurship Program ku kakiiko k'abavubuka aka National Youth Council.<ref name=":02" /> Mu mwaka gwe gumu (2002-2006), era yaweereza nga Kansala omuvubuka omukyala owa Disitulikti.<ref name=":02" /> Okuva mu 2002 okutuusa mu 2003, yali akola ng'omuwandiisi ku [[Kiboga (disitulikit)|Disitlikitti y'e Kiboga]] ow'akakiiko ka Gender and Community Development.<ref name=":02" /> Mu 1998 okutuusa mu 2002, Yaddayo mu National Youth Council n'akola ng'omuwandiisi w'ebyenfuna.<ref name=":02" /> Mu 2012, yaweereza mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ku kakiiko ka ba mmemba abalondebwa ku nsonga za NSSF.<ref name=":02" /> Mu 1999, yakolera ku Uganda Clays Limited nga Cheremic Technician.<ref name=":02" /> Wakati wa 2011 ne 2016, ye yali sentebbe DISM w'akakiiko k'ebyenguudo mu [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu Gavumenti z'ebitundu. Mu 2002, yatandika okukolera ku Kigoma Farm nga dayirekita adukanya emilimu.<ref name=":02" /> Wakati wa 2015 ne 2000, yeegatta ku National Resistance Movement nga sentebbe wa [[Kyankwanzi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kyankwanzi]] mu NRM.<ref name=":02" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva Mu Gwokuttaano 2011 okutuusa 2021, yaweereza ng'omubaka wa Paalamenti mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]].<ref name=":02" /> Yaweereza nga mmemba ku kakiiko ka Natural Resources Committee.<ref>{{Cite web |date=2019-07-10 |title=Chief whip under attack over committee deployment |url=https://www.independent.co.ug/chief-whip-under-attack-over-committee-deployment/ |access-date=2021-04-02 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Amanyikiddwa okwasanguza ebikolwa by'obuli bw'enguzi.<ref name=":22" /> Mu kiseera ky'okugya ekkomo ku myaka, abakulembeze ba NRM abamu baamuvumirira olw'okukulemberamu okuyisa ekiteeso kya NRM eky'okuggya ekkomo ku myaka ku bwa Pulezidenti mu Disitulikiti era ekiteeso ekyo kyayisibwa era ne kirangirirwa nga 4 Ogwomusanvu.<ref>{{Cite web |last=Kaaya |first=Sadab Kitatta |title=NRM split over Museveni age limit |url=https://observer.ug/news-headlines/45392-nrm-split-over-museveni-age-limit-emerge |access-date=2021-04-02 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anne Maria Nankabirwa – theinsider.ug |url=https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |access-date=2021-04-02 |language=en-US |archive-date=2021-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801011415/https://theinsider.ug/index.php/tag/anne-maria-nankabirwa/ |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":02" /><ref name=":12" /> Okuzanya emizannyo n'okuwuliriza muziki by'akola mu biseera bye eby'eddembe.<ref name=":02" /> Alina okwagala okungi mu bibiina by'abakyaala eby'enkulaakulana era ne mu Kkanisa.<ref name=":02" />
== Laba ne ==
* Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi
* Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
* [[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi]]
* [[National Resistance Movement]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipediya ==
* [https://ug.linkedin.com/in/ann-maria-nankabirwa-710b8885 Ann Maria Nankabirwa on Linkedin]
* [https://twitter.com/nankabirwa_ann?lang=en Nankabirwa Ann maria on Twitter]
* [https://www.facebook.com/Hon-Nankabirwa-Ann-Maria-1535877803353320/ Hon Nankabirwa Ann Maria on Facebook]
* [https://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi ab'ekibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyomwenda]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda Abakyala]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
2rq2e35wugm3d5gxb6q4cq0imurooth
Jovah Kamateeka
0
10602
69705
44361
2026-08-23T11:12:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69705
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cropped picture of Jovah Kamateeka.jpg|thumb|Jovah Kamateeka]]
'''Jovah Kamateeka''' amanyikiddwa nga '''Kamateeka Jovah Karamagi''' (yazaalibwa nga 6 Ogwokusatu mu mwaka gwa 1954) Munnayuganda ow'ebyobufuzi era administrator.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=353</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nrm.co.ug/staff/kamateeka-jovah-karamagi/ |access-date=2024-04-12 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803093611/https://nrm.co.ug/staff/kamateeka-jovah-karamagi/ |url-status=dead }}</ref> Ye mukyaala akiikirira Disitulikitti y'e [[Mitooma (disitulikit)|Mitooma]] era nga ali mu kibiina eky'ebyobufuzi ekya [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement] .<ref name=":0" /><ref>https://www.pmldaily.com/tag/ms-jovah-kamateeka</ref><ref name=":1" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/gen-otafiire-supporters-injured-in-campaign-fight-1637926</ref> Mu Kalulu ka 2021-2026, Jovah yawangulwa mu kalulu eri [[:en:Juliet_Agasha_Bashisha|Juliet Agasha Bashisha]] nga kati ye mukyaala akiikirira [[:en:Mitooma_District|Disitulikitti y'e Mitooma]] wansi w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya NRM.<ref>https://www.independent.co.ug/tag/jovah-kamateeka/</ref><ref>http://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=412</ref>
== Ebikwaata ku misomo ==
Mu mwaka gwa 1966, yamaliriza ebigezo bye ebya Primary Leaving Examination okuva mu Mitooma Boys Primary School oluvanyuma yegatta ku Bwerayangi Girls Senior Secondary School okufuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] mu mwaka gwa 1970.<ref name=":0"/> Mu mwaka gwa 1972, yamaliriza emisomo gye egya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] okuva mu [[:en:Gayaza_High_School|Gayaza High School]].<ref name=":0" />Yegatta ku [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte y' e Makerere]] okufuna BA/ DIP ED (1976) era n'akomawo mu mwaka gwa 1982 okusoma Master of Arts.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1985, yaweebwa Certificate in Law (Administrative Officers Law Course) okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], Kampala.<ref name=":0" /> Oluvanyuma yegatta ku [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu mwaka gwa 1993 okufuna Dipulooma mu Public Administration & Management.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 1994, yegatta ku RIPA okufuna Certificate in Project Planning.<ref name=":0" /> Yewandiisa okusoma Master of Business Administration ku ESAMI era n'agimaliriza mu mwaka gwa 2009.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 2010, Jovah yaweebwa Masters of Management Studies okuva ku ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]].<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga ta n'egatta mu by'obufuzi ==
Wakati wa 1982 ne 1988, yaweereza ku [[Office of the President (Uganda)|Yafiisi ya Pulezidenti]] nga omumyuuka w'omuwandiisi. Oluvanyuma yegatta ku Minisitule y'amazzi n'amasanyalazee wakati wa 1989-1990 era yakola nga omumyuuka w'omuwandiisi omukulu. Jovah era yaweereza nga Senior Assistant Secretary ku Constitutional Commission (1990-1993), era ne Minisitule ya Local Gavumentti (1993 – 1997). Yakolera ku State House NGA Principal Assistant Secretary okuva mu 1997 okutuusa 1999. Okuva 2002 okutuusa 2010, ye yali Under Secretary ku Uganda Law Reform Commission.<ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva mu mwaka gwa 2011 okutuusa 2021, yaweereza nga [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda n'ekumi.
Yaweereza ku Professional Body nga mmemba omujjuvu ku African Association of Public Admin & Management and Common Wealth ASS for Public Admin & Management.
Ye yali ssentebbe ku k'akakiiko keby'eddembe ly'obuntu.<ref name=":0" /><ref>https://chimpreports.com/tag/jovah-kamateeka/</ref> Era aweereza nga mmemba w'akakiiko ka bizinensi n'akakiiko k'ebyembalirira, Okuteekateeka n'enkulaakulana mu by'enfuna.<ref name=":0" /> Mmemba w'akakiiko k'ensonga za Paalamenti ez'amatteka.<ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/2021/03/18/parliament-passes-the-probate-resealing-bill-2019-aimed-at-easing-administering-of-property-across-borders/ |title=Archive copy |access-date=2024-04-12 |archive-date=2021-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729130152/https://theinsider.ug/index.php/2021/03/18/parliament-passes-the-probate-resealing-bill-2019-aimed-at-easing-administering-of-property-across-borders/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/94909</ref>
== Obulamu bwe ==
Namwandu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Asoma n'okusisinkana abantu mu bissera bye eby'eddembe.<ref name=":0" /> Jovah alina nnyo okwagala mu kusoma Baibuli kyakolera mu Mitooma Women DEV ASS, Okuteekateeka okusabira ewaka, n'okuweerera ba mu lekwa.<ref name=":0" /> Era mmemba wa Yunivasitte council Awist, mmemba wa diocesan council mu bugwanjuba bw'Ankole era ye ssentebbe wa board y'ebyobulamu mu bugwanjuba.<ref name=":0" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'e kumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'o mwenda]]
* [[:en:Mitooma_District|Mitooma]]
* [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wa bweru wa Wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/Hon-Kamateeka-Jovah-Woman-Mp-Mitooma-2021-2026-637784126633373/ Hon Kamateeka Jovah Woman Mp Mitooma 2021 ku Facebook]
* [https://www.linkedin.com/in/jovah-kamateeka-89b5543b?originalSubdomain=ug jovah kamateeka ku Linkedin]
* http://parliamentwatch.ug/wp-content/uploads/2020/07/Response-to-Parliament-on-a-Question-Raised-by-Hon.-Kamateeka-Jovah-on-Verification-and-Enrolment-of-New-Eligible-Beneficiaries-under-the-Social-Assistance-Grants-for-Empowerment-SAGE0001.pdf
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
qyjrn5w2qs5ix0rq46omweu2s5cjeyr
Monicah Amoding
0
10604
69717
68378
2026-08-23T11:13:03Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69717
wikitext
text/x-wiki
[[File:Amoding, Monicah -.jpg|thumb|Amoding, Monicah -.jpg]]
'''Monicah Amoding''' (yazaalibwa nga 30 Ogwekumineemu mu mwaka gwa 1981) Munnayuganda ow'ebyobufuzi, munnamateeka era social worker, eyaweereza nga omubaka omukyaala akiikirira [[:en:Kumi_District|Disitulikitti y'e Kumi]], mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]], (2016–2021), nga mmemba w'ekibiina eky'obufuzi ekiri mu ntebe ekya [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement].<ref name="1R">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430</ref>
== Eby'ayita n'emisomo ==
Amoding yazaalibwa mu Gwekuimneemu 1981. Yasomera Namilyango Girls Primary School mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikitti y'e Mukono]], ne bamutikira ne ''Primary Leaving Examination Certificate'' okuva eyo mu mwka gwa 1993.
Yagenda okufuna emisomo gye ejya O-Level okuva mu somero lya [[:en:Tororo_Girls_School|Tororo Girls School]], ne bamutikira ne [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]], mu mwaka gwa 1997. Oluvanyuma lw'emyaka ebbiri, yafuna [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] okuva e Makerere High School, nga amaliriza emisomo jye ekjya A-Level.<ref name="1R"/>
Alina diguli z'obusomi ssattu. Diguli e esooka ye [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts]] mu [[:en:Social_Sciences|Social Sciences]], eyamuweebwa [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte y'e Makerere]] mu mwaka gwa 2004. Diguli ye ey'okubiri [[:en:Gender_studies|Master of Gender Studies]] era eyamuweebwa Yunivasitte y'e Makerere mu mwaka gwa 2013. Diguli ye eyokussattu [[:en:Bachelor_of_Laws|Diguli y'ebyamateeka]] gye yafunira e Makerere mu mwaka gwa 2018.<ref name="1R"/>
Amoding era alina certificate bbiri, emu ya [[:en:Leadership|Certificate in Leadership]], eyamuweebwa e ttendekero lya ''Uongozi Leadership Institute, Dar es Salam''. Endala ye ya Certificate in Feminist Leadership, jye yafunira mu ttendekero lya ''African Women Leadership Institute, Accra''.<ref name="1R"/>
== Emirimu ==
=== Nga tanatandika by'abufuzi ===
Okuva mu mwaka gwa 2006 okutuusa 2011, Amoding yalina obuvunaanyizibwa wa bweru w'ekisaawe ky'ebyobufuzi. Yakola nga ''Offiisa wa'' ''Media n'ebyempulizigannya ku'' ''CEDOVIP'', [[:en:Non-government_organisation|ekitongole ky'obwannakyeewa]], okuva mu mwaka gwa 2006 okutuusa 2007. Oluvanyuma yagenda okukolera ''Uganda Women Parliamentary Association'' (UWPA), ogwasooka nga offiisa w'Enkola n'Ebyempulizigannya okuva mu mwaka gwa 2008 okutuusa 2009; era olwamala nga Coordinator wa Pulogulaamu, okuva mu mwaka gwa 2009 okutuusa 2010.<ref name="1R"/>
=== Eby'obufuzi ===
Mu mwaka gwa 2011, Amoding yafuuka mmemba wa Uganda's unicameral parliament, ng'akiikirira "abavubuka". Mu mwaka gwa 2016, yalondebwa nga omukyaala akiikirira Disitulikitti y'e Kumi.<ref name="1R"/>
Mu mwaka gwa 2015, yatandikawo eky'amanyikibwa nga "Sexual Offences Bill 2019".<ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/articledetails/90281</ref> Nga guyisibwa mu bukiiko bwa Paalamenti, omukago gwayisibwa Paalamenti mu Gwokutaano 2021, yadde abawangizi n'abavuganya enkola y'amatteeka tebaali basanyuffu n'ekyaali kiyisibbwa, ku nsonga ya ki ekyaali kiteekedwaamu era ne ki ekyaali kirekeddwa wa bweru.<ref name="3R">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/amoding-sexual-offences-bill-mover-speaks-on-gains-misses-3390150</ref> Mu nkomerero, omukago guyinza obutafuuka tteeka singa Pulezidenti agaana okusaako omukonot. Ensonga ssattu lwaki ayinza obutasaako mukono (a) United States, a major benefactor wa Gavumentti ya Ugandan ewakanya ezimu kung'abirira eziri mu mukago (b) Omukago guluubirira kufuna bingi nnyo, zikyankalanya abantu bangi nyo abandi wagidde era (c) Tewali political dividend. Okulonda kwa 2021 kwaggwa. Okulonda okudako sikwakubaawo okutuusal 2026.<ref name="4R">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-hints-at-plan-not-to-sign-sexual-offences-act-3396024</ref>
== Ebirala ==
Mu kulonda kwa bonna mu mwka gwa 2021, Monicah Amoding yafiirwa entebbe ye ey'omu Paalamenti eri [[:en:Christine_Apolot|Christine Apolot]] eyafuna obululu 35,152 ku bululu 29,292 obwa Amoding.<ref name="5R">https://www.independent.co.ug/court-dismisses-kumi-woman-mp-vote-recount-application/</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo. Ayagala nnyo okuwandiika, okusoma, okulambula n'okusirika n'alowooza ennyo mu bissera bye eby'eddembe. Alina okwagala okungi mu kulwanirira eddembe ly'abantu abagwa mu bibinja ebisosolebwa , okwettaba mu bulungi bwansi n'okukolagana n'abantu ba bulijjo n'entababuvobwawamu enjjavu.<ref name="1R"/>
== Background and education ==
Amoding yazaalibwa mu mwezi gw'ekkumin'ogumu mu mwaka gwa 1981. Yasomera Namilyango ely'abawala pulayimale mu [[:en:Mukono_District|Disitulikiti y’e Mukono]], n’atikkirwa n’ebbaluwa ya ''Pulayimale Leaving Examination Certificate'' okuva eyo mu mwaka gwa 1993. Yagenda mu maaso n’okufuna obuyigirize bwe obwa O-Levo okuva mu [[:en:Tororo_Girls_School|Tororo Girls School]], n’atikkirwa ne [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda satifiketi ey'ebyenjigiriza]], mu mwaka gwa1997. Nga wayise emyaka ebiri, n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya Uganda Advanced satifiketi ey'ebyenjigiriza]] okuva e Makerere Haaya, ng’amalirizza emisomo gye egya A-Levo. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=206 |title=Amoding Monicah: Woman MP For Kumi Municipality in the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=11 May 2021 |publisher=Parliament of Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda206">Parliament of Uganda (206). [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 "Amoding Monicah: Woman MP For Kumi Municipality in the 10th Parliament"]. Kampala: Parliament of Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 May</span> 2021</span>.</cite></ref>
Alina diguli ssatu ez’eby’ensoma. Diguli ye esooka ya [[:en:Bachelor_of_Arts|Bachelor of Arts in Social Sciences,]] eyamuweebwa [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] mu mwaka gwa 2004. Diguli ye eyookubiri eya [[:en:Gender_studies|Master of Gender Studies]] era yamuweebwa yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2013. Diguli ye eyookusatu ye [[:en:Bachelor_of_Laws|Bachelor of Laws]] gye yafuna okuva e Makerere mu mwaka gwa 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=206 |title=Amoding Monicah: Woman MP For Kumi Municipality in the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=11 May 2021 |publisher=Parliament of Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda206">Parliament of Uganda (206). [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 "Amoding Monicah: Woman MP For Kumi Municipality in the 10th Parliament"]. Kampala: Parliament of Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 May</span> 2021</span>.</cite></ref>
Amoding era alina satifikeeti bbiri, emu ya [[:en:Leadership|Certificate in Leadership,]] emuwereddwa ''ekitongole kya Uongozi Leadership Institute, Dar es Salam'' . Endala ye Satifikeeti mu bukulembeze bw’abakyala, yafuna ''ekitongole kya African Women Leadership Institute, Accra'' . <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=206 |title=Amoding Monicah: Woman MP For Kumi Municipality in the 10th Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=430 |access-date=11 May 2021 |publisher=Parliament of Uganda}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamentti ya Uganda ey'ekumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukala lwa ba mmemba ba Paalamenti yaUganda ey'omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wa bweru wa Wikipidiya ==
* [https://web.archive.org/web/20240417171419/http://uwopa.or.ug/ Website ya Uganda Women Parliamentary Association]
* [https://twitter.com/monicahamoding?lang=en Amoding Monicah ku Twitter]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
1aidj3gusza8p8xa1tybg5nsnwbpl0x
Justine Khainza
0
10620
69674
34696
2026-08-23T11:10:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69674
wikitext
text/x-wiki
[[File:Khainza, Justine.jpg|thumb|Khainza, Justine.jpg]]
'''Justine Khainza''' era amanyikiddwa nga '''Khainza Justine''' (yazaalibwa nga 30 Ogwomukaaga mu mwaka gwa 1982) Munnayuganda ow'ebyobufuzi era social worker.<ref name=":0">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=215</ref> Ye mubaka omukyaala akiikirira [[:en:Bududa_District|Disitulikitii ya Bududa]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. ey'omwenda n'ekumi<ref name=":0" /><ref>https://reliefweb.int/report/uganda/aid-relief-comes-budududa-after-disastrous-landslides</ref><ref>https://nilepost.co.ug/2020/05/19/mps-concerned-about-delayed-electrification-project/</ref> Mmemba w'ekibiina eky'ebyobufuzi ekya [./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement] political party.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nrm.co.ug/staff/khainza-justine/ |access-date=2024-04-14 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803110603/https://nrm.co.ug/staff/khainza-justine/ |url-status=dead }}</ref> Mu kwa Pulezidentti n'ababaka ba Paalamentti aka 2021, yawungulwa [[:en:Agnes_Nandutu|Agnes Nandutu]] kati omubaka omukyaala akiikirira [[:en:Bududa_District|Disitulikitti y'e Bududa]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamentti ya Uganda]] ey'ekumineemu.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/two-kicked-out-of-bududa-woman-mp-2021-race-3217538</ref><ref>https://www.independent.co.ug/tag/justine-khainza/</ref><ref>https://www.pmldaily.com/news/politics/2020/08/race-to-2021-polls-journalist-tests-the-political-waters-as-the-women-seat-goes-to-the-wire.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1905 |access-date=2024-04-14 |archive-date=2022-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221131328/https://www.ugandadecides.com/aspirant.php?profile=1905 |url-status=dead }}</ref>
== Emisomo ==
Mu mwaka gwa 1996, yatuula ebibuuzo bye ebikomekereza Pulayimale ebya Primary Leaving Examinations okuva mu [[Buckley High School, Uganda|Buckley High School]].<ref name=":0" /> Yafuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] okuva mu [[:en:Tororo_Girls_School|Tororo Girls School]] mu mwaka gwa 2000.<ref name=":0" /> Mu mwaka gwa 2002, yafuna [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] okuva mu somero lya Ndejje S.S. Mu mwaka gwa 2004, Yafuna satifikeetti mu bukulembeze okuva mu [[Miracle Bible College]]. Yatiikibwa ne diguli mu Development Studies mu mwaka gwa 2006 okuva mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Yunivasitte y'e Makerere]]. Mu mwaka gwa 2007, yafuna satifikeetti mu Administrative Officers Law Course okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Centre]], Kampala. Diguli ye eya Masters mu Public Health Leadership yamuweebwa [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]], Mukono mu mwaka gwa 2014.<ref name=":0" />
== Emirimu nga taneegatta mu by'obufuzi ==
Mu mwaka gwa 2009, yakola nga attendekebwa mu ktongole ky'ebyenyonyi ekya [[:en:Civil_Aviation_Authority_of_Uganda|Civil Aviation Authority of Uganda]]. Wakati wa 2006 ne 2008, yaweereza nga Coordinator wa [[Mt Elgon Christian Fellowship Association,]] [[:en:Bududa|Bududa]].<ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Okuva mu mwaka gwa 2011 okutuusa 2021, yaweereza nga [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamentti]] mu[[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamentti ya Uganda]] ey'omwenda n'eyekumi.<ref name=":0"/> Mu mwaka gwa 2020, yakakasibwa mu kulonda kwa[./Https://en.wikipedia.org/wiki/National_Resistance_Movement National Resistance Movement] nga amaliriza okuwangula mu kulonda okusooka.<ref>https://chimpreports.com/bududa-nrm-election-tribunal-validates-justine-khainzas-victory/</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Yaweereza ku Kakiiko k'Ebyembalirira<ref>https://parliamentwatch.ug/committee/committee-on-budget/</ref> ne ku kakiiko k'ebyobulimi n'okulunda mu Paalamentti ya Uganda.<ref name=":0"/><ref>https://www.mpscanug.com/profile/khainzajustine/</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0"/> Ebikolwa bye eby'eddembe bya kusoma, mizannyo n'okulambula. Alina okwagala okwenjawulo mu campaign z'ebyobulamu mu bantu, okukunga abakyaala n'abavubuka mu kubazaamu amaanyi mu nsonga z'ebyenfuna, n'okututumula eby'emizannyo mu bavubuka.<ref name=":0" />
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamentti ya Uganda ey'ekumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamentti ya Uganda ey'omwenda]]
* [[National Resistance Movement]]
* [[:en:Agnes_Nandutu|Agnes Nandutu]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamentti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamentti]]
* [[:en:Bududa_District|Disitulikitti y'e Bududa]]
== Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamentti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/khainza.justine.7 Khainza Justine ku Facebook]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
ab42qddww8y8p3vjj2rdsox2mah2xp1
Joyce Kakuramatsi Kikafunda
0
10627
69301
68118
2026-08-23T03:24:43Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69301
wikitext
text/x-wiki
'''Joyce Kakuramatsi Kikafunda''' Munnayuganda, muyivu, era musomesa eyaweereza nga Ambasada wa [[:en:Uganda|Uganda]] mu [[:en:United_Kingdom|Bungereza]] okuva mu 2013.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.ugandanconventionuk.org/uganda-uk-convention-welcome-ugandas-new-high-commissioner-to-london/ |access-date=2024-04-15 |archive-date=2023-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230603090922/https://ugandanconventionuk.org/uganda-uk-convention-welcome-ugandas-new-high-commissioner-to-london/ |url-status=dead }}</ref> Pulofeesa w'eby'obulimi n'emmere mu [[:en:Makerere_University|Makerere Yunivasite]], yetabye mu Pulojekiti z'okulwanyisa obwavu n'okendeeza ku ndya embi mu baana.<ref>https://web.archive.org/web/20150715083918/http://www.newvision.co.ug/D/8/761/712218</ref> Yali mmemba ku kakiiko ak'esigika ak'ettendekero lya [[:en:International_Rice_Research_Institute|International Rice Research Institute]] okuva mu 2010-2015.
<ref>http://irri-news.blogspot.com/2015/10/irri-trustees-seek-solutions-meeting.html/</ref>
'''Obuto bwe n'emisomo gye'''
Kikafunda yazaalibwa mu myaka gya 1950 mu kyalo ky'e Rwengyeya, Kararo Parish, Ggombolola y'e Kyeizooba, [[:en:Bushenyi_District|Disitulikiti y'e Bushenyi]], eri omugenzi Erieza ne Ednance Kakuramatsi.<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1294688/joyce-kikafunda-mother-uganda-eur-food-science-studies</ref>Ye mwana ow'okuna mu baana omukaaga wabula ye yekka akyali omulamu n'olwekyo abadde n'abantu bangi abamwesigamyeko okulabirira n'okuweerera. Yasomera ku [https://gayazahs.sc.ug/ Gayaza High school] era nga OG atambulidde ku ngombo y'essomero eya "towanikanga"<ref>https://gayazahs.sc.ug/</ref>. Mu 1976, Kikafunda yatikkirwa Diguli mu By'obulimi ku [https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ Ssettendekero wa Makerere]. Oluvanyuma lwa Diguli y'e mu by'obulimi, yagenda mu Canada okusoma Diguli ey'okubiri mu by'okulima emmere ne tekinologiya mu [https://www.usask.ca/ Yunivasite ya Saskatchewan.] <ref>https://www.wikidata.org/wiki/Q16730835</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/news/1294688/joyce-kikafunda-mother-uganda-eur-food-science-studies</ref>
'''Emirimu gye'''
Ku nkomerero y'omwaka 1980, yakomawo mu Uganda era n'alondebwa nga omusomesa w'essomo lya [https://www.ift.org/career-development/learn-about-food-science/food-facts/about-fs-and-t Food science and Technology] erya ly'akatandiikibwawo. Yakulembera Dipaatimenti eno okumala emyaka 12. Mu 1993, yaddayo mu [https://www.reading.ac.uk/ University of Reading, UK,] ng'eno gye yatikkirwa [[:en:Doctor_of_Philosophy|PhD]] mu Food science and nutrition<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1294688/joyce-kikafunda-mother-uganda-eur-food-science-studies</ref>. Mu 1998, yalinnyisibwa ku ddaala lya lekikyala omukulu ow'essomo lya Food science and Technology. Mu 2006, yalondebwa ku kifo [[:en:Assistant_professor|ky'omumyuka wa Pulofeesa]] nga tannafuulibwa pulofeesa ajjude ekifo ekisinga ku ddaala lya [[:en:University|Yunivasite]] mu 2009. Mu kiseera kye ng'ali mu buyinza, yakulemberamu okutandiikawo essomo lya ([https://www.postgraduatesearch.com/pgs/search?course=food-science-and-technology&qualification=msc&location=north-east-england MSc Food Science and Technology ne MSc in Applied Nutrition])<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1294688/joyce-kikafunda-mother-uganda-eur-food-science-studies</ref>
'''Ebimukwatako eby'omunda'''
Joyce mufumbo eri Dr.Joseph Kikafunda ow'ekitongole ekikwasaganya eby'okunoonyereza ku by'obulimi ekya [https://naro.go.ug/about-us/naro-about-us/ National Agricultural Research Organisation]<ref>https://www.researchgate.net/scientific-contributions/Joseph-Kikafunda-2067910772</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/farming/scientists-challenge-to-make-research-have-a-bigger-impact-at-the-grassroots-1591330</ref><ref>https://allafrica.com/stories/200501050259.html</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/news/1294688/joyce-kikafunda-mother-uganda-eur-food-science-studies</ref> nga amulinamu abaana babiri.<ref>https://www.newvision.co.ug/news/1294688/joyce-kikafunda-mother-uganda-eur-food-science-studies</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* [https://web.archive.org/web/20130819081445/http://www.ugandahighcommission.co.uk/ The Uganda High Commission]
{{DEFAULTSORT:Kikafunda, Joyce Kakuramatsi}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
q31xdll5ivq6ruo5nes3z4d5v2kc6nb
Rose Mutonyi Masaaba
0
10641
69683
61379
2026-08-23T11:11:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69683
wikitext
text/x-wiki
'''Rose Mutonyi Masaaba''' era amanyikiddwa nga '''Rose Mutonyi''' Munnayuganda Omusomesa,<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/minister-kitutu-battles-4-new-challengers-for-manafwa-seat--2722350</ref> era munnabyabufuzi abadde omubaka omukyaala akiikirira [[:en:Manafwa_District|Disituliktti y'e Manafwa]] Bubulo County West ,<ref name=":0">https://observer.ug/news/headlines/53722-rose-mutonyi-ambassadors-put-marriages-at-risk</ref> ekifo ky'abaddemu okuva mu mwaka gwa 2016.<ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=319</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nrm.co.ug/staff/mutonyi-rose-masaaba/ |access-date=2024-04-15 |archive-date=2021-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803100618/https://nrm.co.ug/staff/mutonyi-rose-masaaba/ |url-status=dead }}</ref> Ali mu kibiina eky'obufuzi ekya National Resistance Movement.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Ebimukwaatako n'emisomo ==
Yazaalibwa nga 20 Ogwomunaana mu mwaka gwa 1949.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Rose Mutonyi Masaaba yasoma emisomo gye egya siniya mu somero lya Nyondo Junior Secondary School mu mwaka gwa 1964.<ref name=":1" />
Mu mwaka gwa 1968 yatikibwa nga omusomesa owa Grade II ne satifikeetti mu mwaka gwa 1974 rose atikibbwa nga Grade III teacher ne satifikeetti ya Grade III Teachers Certificate mu mwaka gwa 1979. Rose yafuna Dipulooma mu by'Enjigiriza era oluvanyuma mu mwaka gwa 1986, yafuna diguli ya bachelor's mu Arts era ku nkomerelo mu mwaka gwa 1997 yatikibwa ne diguli ya Master mu by'Enjigiriza mu [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Makerere_University Yunivasitte y'e Makerere] era obuyigirize buno bwonna yabufunira ku [./Https://en.wikipedia.org/wiki/Makerere_University Yunivasitte y'e Makerere] mu myaka ejyenjyawulo.<ref name=":0"/>
== Obumanyirvu mu mirimu ==
{| class="wikitable"
|+obumanyirivu mu mirimu Tabulated
!Omutwe
!Ettendekero
!Omwaka
|-
|Counsellor
|Minisitule y'ensonga z'ebweeru
|2003–2010
|-
|Omukulembeze w'okutiko
|Nazigo Teacher Training College
|1989–1997
|-
|Omumyuuka w'omukulembeze w'okuntiko
|Busubizi Teacher Training College
|1986–1988
|-
|Omusomesa
|Gangama Pulayimale School
|1976
|-
|Mmemba wa Paalamenti
|Paalamenti ya Uganda
|2016 okutuusa kati
|-
|Omusomesa
|Nabuyonga Primary School
|1974–1975
|-
|Omusomesa
|Muyembe Girls Primary School
|1971–1972
|-
|Omusomesa
|Nyondo Demonstration School
|1969–1971
|}
Mutonyi yaweerezaako lumu nga counsel n'avunaanyizibwa ku by'embalirira nga accounting officer ku Uganda's foreign missions mu New Delhi ne Dar es Salaam.<ref name=":0"/> Yaafiisi ye ey'ebyobufuzi eri mu Sibanga Sub County mu Sibanga Trading Center.<ref name=":3">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.mpscanug.com/profile/mutonyimasaabarose/ |access-date=2024-04-15 |archive-date=2022-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221017102625/https://www.mpscanug.com/profile/mutonyimasaabarose/ |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gy'omu Paalamenti ==
Okujako emirimu jye nga speaker wa Paalamenti ya Uganda, atuula ku bunno [[:en:Parliamentary_committees|obukiiko bwa Paalamenti]]:<ref name=":1"/>
* Akakiiko k'ensonga z'ebweru nga Ssentebe.<ref name=":0"/>
* Akakiiko ka Bizinensi, Mmemba.
* Akakiiko ku bya Sayansi ne Tekinoloogiya, Mmemba.
== Obulamu bwe ==
Wa nzikiriza ye ki katuliki.<ref name=":3"/>
== Laba na bino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Member_of_parliament|Mmemba wa Paalamenti]]
* [[:en:Manafwa_District|Distulikitti y'e Manafwa]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lwa ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Website ya Paalamenti ya Uganda]
* https://web.archive.org/web/20210418020754/http://uwopa.or.ug/page/uwopa-round-table-committees
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
mwr7nf074vn4cg3ks8zsf9oygskvmf2
Christine Akello
0
10666
69426
65998
2026-08-23T10:11:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69426
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Christine Akello''' yazaalibwa nga '''Akello Christine Ogwang Gwok Adako''' Munnayuganda era munnabyabufuzi nga mubaka mu Paalamenti ow'omu Bukiikakkono bwa Erute, [[:en:Lira_District|Disitulikiti y'e Lira]] wansi w'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu '''[[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]''' ey'ekkuminemu.'''<ref name=":0">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://vol.co.ug/index.php/2023/09/19/erute-north-mp-accused-of-frustrating-plans-to-open-community-access-roads/ |access-date=2024-04-16 |archive-date=2024-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406170807/https://vol.co.ug/index.php/2023/09/19/erute-north-mp-accused-of-frustrating-plans-to-open-community-access-roads/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_115079</ref><ref>https://www.independent.co.ug/women-still-struggling-to-compete-in-direct-constituencies-amongi/</ref>'''
== Ebikwata ku mirimu gye ==
Christine aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku byobulimi, obulunzi n'ebyobuvubi mu Paalamenti ya Uganda<ref>https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-agriculture-animal-industries-fisheries/</ref>
Mu Bukiikakkono bwa Erute, ekiseera ky'okunoonya akalulu, yawangula Charles Angiro Gutumoi owa Forum for Democratic Change (FDC) eyafuna obululu kanaana lukaaga abiri mu taano (8,625 )bw'ogeraageranya n'obwa Akello omutwalo gumu mwenkumi satu kyenda ana mumunaana(13,948).<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/10-incumbents-in-lango-kicked-out-of-parliament-3260664</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/loser-declared-winner-after-beating-up-returning-officer-in-lira-1933508</ref> Charles Angiro Gutumoi, eyaweereza ng'omubaka wa Paalamenti owaBukiika-kkono bwa Erute mu Paalamenti ey'ekkumi, yafiira mu kabenje n'abalala basatu mu Murchison Game Park mu 2023.<ref name=":1">https://nilepost.co.ug/news/164266/former-erute-north-mp-charles-angiro-gutumoi-three-others-dead-in-accident</ref> Kino ky'aggwawo mu kaseera bwe yali ava e Lira okugenda mu Disitilikiti y'e Nebbi okwetaba ku mukolo gw'okwanjula.<ref name=":1" /> Mu Gwokutaano 2018, era yagwa ku kabenje okumpi ne Karuma nga kano kamumenya okugulu.<ref name=":1" />
== Obukuubagano ==
Mu 2023, yavunaanibwa olw'okukuma omuliro mu bantu okuwakanya kuggulawo oluguudo olw'ali luzimbiddwa aba Gulsan Construction Company nga y'eli mu mitambo gy'okuzimba oluguudo lwa Apac nga luyita mu Lira okutuuka mu Puranga ng'egimu ku mirimu gyabwe. ayayogera ku bubenje obwali bweyongedde mu Kampala kubanga abantu bavuga bakooye n'abalala nga b'enyiyiddwa.<ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_168372</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Omuko gwa paalamenti ya Uganda.
{{DEFAULTSORT:Akello, Christine}}
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi b'ekiibina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka abakyala mu paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Baanayuganda abakyala bannabyabufuzi mu kyasa ekya makkumi abiri mu kimu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
2f15haqzduw7cpx1mrgw1q5pjx8d10d
Ruth Tuma
0
10694
69393
69024
2026-08-23T09:59:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69393
wikitext
text/x-wiki
'''Ruth Tuma''' (yafa 2016) yali munnabyabufuzi era omusomesa mu Uganda eyaweereza mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omusanvu (2001 - 2006) <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> n'ey'omunaana (2006 - 2011) ng'akiikirira [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Jinja]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
== Ebikwata ku bulamu bwe ==
Tuna yafuna ddiguli ye esooka ey'obusomesa mu masomo g'embeera z'abantu mu by’enjigiriza ne ddiguli eyookubiri mu by’enjigiriza mu kutegeka n’okuddukanya emirimu okuva mu yunivasite ya [[Uganda Christian University|Uganda Christian University, Mukono]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> N'era yasomera ne mu ttenderro ly'eggwanga ery'abasomesa erya Kyambogo National and Bishop Willis Teacher's Colleges. <ref name=":1" />
Tuna yali yamanyibwa olw’okulwanirira okusomesa abawala mu Busoga. <ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ruth Tuma |url=https://chimpreports.com/tag/ruth-tuma/ |access-date=2022-03-27 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Era yayambako abakyala bomubyalo ng’abawa endokwa z'emwanyi n’ensukusa z'ebitooke <ref name=":0" />
Tuma yaweereza ng'oomubaka wa paalamenti owa disitulikiti y’e Jinja okuva mu 2001 okutuuka mu 2006. <ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mu kiseera Tuma we yabeerera mu palamenti, yeeyali ssentebe w’akakiiko ka paalamenti ak'abaana era mmemba w’obukiiko bw’ebyensimbi n’embalirira mu kakiiko ka paalamenti ya Uganda aka Parliamentarians for Global Action. <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> Yaweereza mu bifo ebirala omwali okubeera mmemba ku lukiiko olufuzi, omumyuka w’omukubiriza w’emirembe ne demokulasiya era pulezidenti w’ekibiina ekigatta abakyala ba yunivasite mu Afrika. <ref name=":1" /> Mu 2007, yalaajanira okukuumibwa kw'abaana okuva mu ba ssedduvutto era n’asaba nti paalamenti erina okukola ennyo mu kukuuma eddembe ly’obuntu n’okulwanyisa obwavu. <ref>{{Cite web |title=Ugandan legislators urge funding for children in northern Uganda - Uganda |url=https://reliefweb.int/report/uganda/ugandan-legislators-urge-funding-children-northern-uganda |access-date=2022-03-27 |website=ReliefWeb |language=en}}</ref>
Mu 2016, Tuma yawangulwa [[Agnes Nabirye]] mu kamyufu ka [[National Resistance Movement]] .<ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ "Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer"]. ''ChimpReports''. 2016-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-24</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Gulumaire |first=Andrew |title=Former Jinja Woman MP Dead |url=http://ugandaradionetwork.com/story/former-jinja-woman-mp-dead |access-date=2022-03-27 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
Mu 2016, yafa kookolo nga 13th Omwezi ogwomusanvu mu ddwaliro lya Kampala International Hospital nda kiddirira okumala emyezi egiwereako ngalwanagana ne kkookolo. <ref name=":2">{{Cite web |last=Gulumaire |first=Andrew |title=Former Jinja Woman MP Dead |url=http://ugandaradionetwork.com/story/former-jinja-woman-mp-dead |access-date=2022-03-27 |website=Uganda Radio Network |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGulumaire">Gulumaire, Andrew. [http://ugandaradionetwork.com/story/former-jinja-woman-mp-dead "Former Jinja Woman MP Dead"]. ''Uganda Radio Network''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-27</span></span>.</cite></ref> Nga tannafa, yabuusibwa mu nnyonyi naatwalibwa e South Afrika okujjanjabibwa. <ref name=":2" /> Tuma yaziikibwa mu maka ga bajjajjaabe mu [[Namutumba (disitulikit)|disitulikiti y'e Namutumba]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 "Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-24</span></span>.</cite></ref>
== Obulamu bwe ng’omuntu ==
Tuma yali yafumbirwa ne Rev. Canon Dr. Tom Tuma. Abaagalana bano baazaala abaana bana. <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 "Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-24</span></span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'ababaka ba paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
fl3td4ahr2aeornec2hzbaomzqwceca
69623
69393
2026-08-23T10:32:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69623
wikitext
text/x-wiki
'''Ruth Tuma''' (yafa 2016) yali munnabyabufuzi era omusomesa mu Uganda eyaweereza mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omusanvu (2001 - 2006) <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> n'ey'omunaana (2006 - 2011) ng'akiikirira [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Jinja]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
== Ebikwata ku bulamu bwe ==
Tuna yafuna ddiguli ye esooka ey'obusomesa mu masomo g'embeera z'abantu mu by’enjigiriza ne ddiguli eyookubiri mu by’enjigiriza mu kutegeka n’okuddukanya emirimu okuva mu yunivasite ya [[Uganda Christian University|Uganda Christian University, Mukono]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> N'era yasomera ne mu ttenderro ly'eggwanga ery'abasomesa erya Kyambogo National and Bishop Willis Teacher's Colleges. <ref name=":1" />
Tuna yali yamanyibwa olw’okulwanirira okusomesa abawala mu Busoga. <ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Ruth Tuma |url=https://chimpreports.com/tag/ruth-tuma/ |access-date=2022-03-27 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Era yayambako abakyala bomubyalo ng’abawa endokwa z'emwanyi n’ensukusa z'ebitooke <ref name=":0" />
Tuma yaweereza ng'oomubaka wa paalamenti owa disitulikiti y’e Jinja okuva mu 2001 okutuuka mu 2006. <ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mu kiseera Tuma we yabeerera mu palamenti, yeeyali ssentebe w’akakiiko ka paalamenti ak'abaana era mmemba w’obukiiko bw’ebyensimbi n’embalirira mu kakiiko ka paalamenti ya Uganda aka Parliamentarians for Global Action. <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> Yaweereza mu bifo ebirala omwali okubeera mmemba ku lukiiko olufuzi, omumyuka w’omukubiriza w’emirembe ne demokulasiya era pulezidenti w’ekibiina ekigatta abakyala ba yunivasite mu Afrika. <ref name=":1" /> Mu 2007, yalaajanira okukuumibwa kw'abaana okuva mu ba ssedduvutto era n’asaba nti paalamenti erina okukola ennyo mu kukuuma eddembe ly’obuntu n’okulwanyisa obwavu. <ref>{{Cite web |title=Ugandan legislators urge funding for children in northern Uganda - Uganda |url=https://reliefweb.int/report/uganda/ugandan-legislators-urge-funding-children-northern-uganda |access-date=2022-03-27 |website=ReliefWeb |language=en}}</ref>
Mu 2016, Tuma yawangulwa [[Agnes Nabirye]] mu kamyufu ka [[National Resistance Movement]] .<ref name=":0">{{Cite web |date=2016-07-14 |title=Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer |url=https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ |access-date=2022-03-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/jinja-former-legislator-succumbs-to-cancer/ "Jinja Former Legislator Succumbs to Cancer"]. ''ChimpReports''. 2016-07-14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-24</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Gulumaire |first=Andrew |title=Former Jinja Woman MP Dead |url=http://ugandaradionetwork.com/story/former-jinja-woman-mp-dead |access-date=2022-03-27 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
Mu 2016, yafa kookolo nga 13th Omwezi ogwomusanvu mu ddwaliro lya Kampala International Hospital nda kiddirira okumala emyezi egiwereako ngalwanagana ne kkookolo. <ref name=":2">{{Cite web |last=Gulumaire |first=Andrew |title=Former Jinja Woman MP Dead |url=http://ugandaradionetwork.com/story/former-jinja-woman-mp-dead |access-date=2022-03-27 |website=Uganda Radio Network |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFGulumaire">Gulumaire, Andrew. [http://ugandaradionetwork.com/story/former-jinja-woman-mp-dead "Former Jinja Woman MP Dead"]. ''Uganda Radio Network''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-27</span></span>.</cite></ref> Nga tannafa, yabuusibwa mu nnyonyi naatwalibwa e South Afrika okujjanjabibwa. <ref name=":2" /> Tuma yaziikibwa mu maka ga bajjajjaabe mu [[Namutumba (disitulikit)|disitulikiti y'e Namutumba]] . <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 "Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-24</span></span>.</cite></ref>
== Obulamu bwe ng’omuntu ==
Tuma yali yafumbirwa ne Rev. Canon Dr. Tom Tuma. Abaagalana bano baazaala abaana bana. <ref name=":1">{{Cite web |title=Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 |access-date=2022-03-24 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1429663 "Former Jinja district MP Ruth Tuma passes on"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-24</span></span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'ababaka ba paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
iitt14ejcbaboor5jtgteh622f700qa
Rosemary Tumusiime
0
10712
69425
61681
2026-08-23T10:11:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69425
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
'''Rosemary Bikaako Tumusiime''' (yazaalibwa nga 17 Ogwokuttaano 1962) Munnayuganda omukungu mu by'okutunda, [./Public_administratorhttps://en.wikipedia.org/wiki/Public_administrator public administrator], [[:en:Feminist|omulwaanirizi w'eddembe ly'abakyaala]] era munnabyabufuzi. Mmemba wa Paalamenti omulonde owa Municipality y'[[:en:Entebbe|Entebbe]] era akiikirira [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina eky'ebyobufuzi ekifuga mu Uganda.<ref name="RBT2">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=209</ref> Ye mukyaala eyasookera ddala okukiikirira constituency okusukka emyaaka asattu (three decades) era nadila Muhammad Kawuma mubigere eyaweereza mu bisanja bibiri ebyedirigana okuva mu 2006 okutuusa 2016.<ref name="RBT3">http://entebbenews.com/nrms-rose-tumusiime-roars-over-entebbe-municipality-mp-seat/</ref> Mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]], aweereza nga mmemba w'akakiiko ak'obwenkanya aka ''Equal Opportunities'' era ne ku ''kakiiko ku nsonga za Pulezidenti''. Mmemba wa ''NRM Parliamentary [[:en:Caucus|Caucus]]'',<ref name="RBT1">http://www.chimpreports.com/joy-in-entebbe-as-rosemary-tumusiime-wins-nrm-primaries/</ref> ''Buganda Parliamentary [[:en:Caucus|Caucus]] era ye muwanika wa'' ''Network for African Women Ministers and Parliamentarians (NAWMP)''.
Nga tanatandika mirimu gye egy'obufuzi, Tumusiime yali [./Branch_managerhttps://en.wikipedia.org/wiki/Branch_manager branch manager] ku Office Services, Supplies & Equipment (OSSE) Limited, [[:en:Inspector|kalabaalaba]] womu ssolo gwa [[:en:Civil_Aviation_Authority_of_Uganda|Civil Aviation Authority of Uganda]] (CAA), omumyuuka wa [[:en:Chief_marketing_officer|offiisa w'ebyobutunzi]] n'[./Freight_transporthttps://en.wikipedia.org/wiki/Freight_transport omumyuuka w'okuyigiza n'okufulumnya ebintu mu gwanga] owa Uganda Coffee Marketing Board era; n'omumyuuka w' [[:en:Records_manager|omukuumi w'ebitabo]] era [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|omumyuuka w'omukuumi w'ebiwandiiko]] owa [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisitule w'ebyobulamu]]. Ye mmemba omutandisi wa [[:en:Janet_Museveni|UWESO Entebbe]] era yaweereza nga ssentebe w'akakiiko k'abakyaala ekya women organization's National Executive Committee okuva mu 2000 okutuusa mu 2006. Yaliko ssentebe wa [[:en:The_AIDS_Support_Organization|TASO Entebbe]], yali ssentebe wa board ya Success Microfinance Limited mu 2010, sentebe wa [[:en:Community_advisory_board|community advisory board]] owa [[:en:International_AIDS_Vaccine_Initiative|International AIDS Vaccine Initiative]] (IAVI) okuva mu 2001 okutuusa 2013 era ssentebe wa Women's Network owa [[:en:Lake_Victoria|Lake Victoria]] Region Local Authorities Cooperation (LVRLAC) okuva 2006 okutuusa 2012.
== Eby'obulamu n'emisomo ==
Tumusiime yazaalibwa mu [./Entebbe_General_Hospitalhttps://en.wikipedia.org/wiki/Entebbe_General_Hospital Entebbe Grade B Hospital], [[:en:Entebbe|Entebbe]], [[:en:Wakiso_District|Disitulikitti y'e Wakiso]] nga 17 Ogwokuttaano 1962 mu famire e'yenzikiliza eye [[:en:Catholic|Kikatuliki]] ey'[[:en:Tooro_people|abantu be Tooro]], nga [[:en:First_born|omwaana asooka]] mu baana munaana Taata we Robert Bikaako [[:en:Meteorologist|munnantebereza budde]] eyawumula, era ne maama we omugenzi Mary Bikaako yali musomesa.
Emisomo gye egya pulau]yimale yagifunire mu kabuga k'[[:en:Entebbe|Entebbe]] ku St. Theresa Primary School e Lake Victoria School, nafuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ya PLE]] mu 1975. Tumusiime oluvanyuma yasomera [./Gayaza_High_Schoolhttps://en.wikipedia.org/wiki/Gayaza_High_School Gayaza High School] ne Christ The King Secondary School Kalisizo femisomo gye egya [[:en:GCE_Ordinary_Level|O-Level]] ne Caltec Academy Makerere emisomo gye egya [[:en:GCE_Advanced_Level|A-Level]], nafuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya EACE]] mu 1979 era ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UACE]] mu 1982. Yali avunaanyizibwa ku bitabo mu library ye Gayaza High School era yali [[:en:Student_leader|munkulembeze omuyizi]] ku Christ The King Secondary School Kalisizo.
Tumusiime yeyongerayo ku [[:en:Makerere_University_Business_School|National College of Business Studies]] eyo gyeyafunira [[:en:Higher_Diploma|Dipulooma ey'awagulu]] mu by'ekitunzi mu 1991 era oluvanyuma neyeyongerayo ku [[:en:Makerere_University|Yunivasitte y'e Makerere]], gyeyatikibwa mu 1999 ne [[:en:Bachelor_of_Commerce|Diguli ya Commerce]].
== Emirimu n'ebyobufuzi ==
=== Obukugu bwe ===
Tumusiime yatandika emirimu gye nga [[:en:Records_manager|omumyuuka w'akuuma ebiwandiiko]] mu 1980 era nga omumyuuka [[:en:Bookkeeping|w'akuuma ebitabo]] mu 1982 ku [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisitule y'ebyobulamu]] eya Ministry of Health(MOH). Mu 1988,yegatta ku Uganda Coffee Marketing Board as a [[:en:Freight_transport|omumyuuka w'avunaanyizibwa ku kuyingiza n'okufulumya ebintu mu gwanga]], ekifo kyeyalimu okutuusa 1996 gye yalinyisibwa eddaala okutuuka mu kifo ky'okumyuuka [[:en:Chief_marketing_officer|offiisa w'ebyekitunzi]]. Mu 1997, Tumusiime yegatta ku [[:en:Civil_Aviation_Authority_of_Uganda|Civil Aviation Authority of Uganda]] nga [[:en:Inspector|omukebezi]] w'omusolo, ekifo kyeyalimu okutuusa 2000 bweyafuna omulimu nga [[:en:Branch_manager|Manager wa branch]] ku Office Services, Supplies & Equipment (OSSE) Limited.
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Tumusiime yatandika nga [[:en:Local_Council_(Uganda)|RC]]I Councillor owa Kitooro Central mu 1989 mu kiseera aba [[:en:Local_Council_(Uganda)|local councils]] (LCs) nga bakyaayitibwa resistance councils (RCs). Mu 1991, yalondebwa nga RCIII Councillor owa Division B Entebbe era yaweereza nga Councillor w'abakyaala mu [[:en:Mpigi_District|Disitulikitti y'e Mpigi]] okumala emyaaka essattu. Mu 2001, yalondebwa nga [[:en:Local_Council_(Uganda)|LC]]IV Councilor wa Nakasamba, Kitasa, Kakeeka ne Bugonga; ekifo veteran Councillor kyeyalimu okutuusa 2016 bweyalondebwa nga mmemba wa Paalamenti.
Tumusiime yawangula [[:en:Primary_elections|akalulu ok'omukibiina]] ak'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] mu kulonda kwa 2015 [[:en:2016_Ugandan_general_election|general elections]] mu 2016 n'afuuka mmemba [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]] eya [[:en:Uganda|Pearl of Africa]] akiikirira [[:en:Entebbe|Entebbe]] Municipality mu [[:en:Wakiso_District|Disitulikitti y'e Wakiso]].<ref name="RBT12">http://entebbenews.com/veteran-councilor-rose-tumusiime-sweeps-entebbe-nrm-mp-flag-bearer-race/</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumi, Tumusiime aweereza ng'omuwanika wa Network for African Women Ministers and Parliamentarians (NAWMP) era nga mmemba w'akiiko ku Equal Opportunities ne ku kakiiko ku nsonga za Pulezidenti. Mmemba wa [[:en:Uganda_Women's_Parliamentary_Association|Uganda Women's Parliamentary Association]] (UWOPA), the Buganda Parliamentary Caucus, the Parliamentary Forum on Climate Change (PFCC), the Uganda Parliamentarians Forum on WASH (UPF-WASH), the Uganda Parliamentary Prayer Breakfast Fellowship ne the NRM Parliamentary Caucus.
== Eby'obulamu bwe ==
Rosemary Bikaako Tumusiime namwandu wa Edward Gumizamu Tumusiime, omulwaanyi w'omunsiko era eyaliko LCV Councillor wa Division y'e Entebbe Municipality, eyaffa mu 2013. Baalina abaana bana: Edward Tumusiime Jr, Liz Tumusiime, Enos Tugume Tumusiime n'omugenzi Doreen Tashobya Tumusiime.<ref name="RBT5">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://entebbenews.com/good-bye-doreen-tashobya-1992-2016/ |access-date=2024-04-30 |archive-date=2016-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160731011621/http://entebbenews.com/good-bye-doreen-tashobya-1992-2016/ |url-status=dead }}</ref>
Era, Tumusiime yali omuwanika w'ekibiina kya [[:en:Mothers_Union|Mothers Union]] ne ssentebe wa St. John's Parish Church, [[:en:Church_of_Uganda|Church of Uganda]], Entebbe. Okwongelako yaweereza mu kkanisa y'[[:en:Anglican|Abakristaayo]] nga [[:en:Laity|Omukubiriza w'ekkanisa]] ku [[:en:Archdeacon|bulabirizi]] bw'Entebbe okuva mu 2006 okutuusa mu 2014.<ref name="RBT12"/>
Mmemba wa [[:en:Board_of_governors|boards of governors]] aga ma somero agawerako mu Entebbe, omumyuuka wa sentebbe w'akakiiko ka National Executive Committee aka [[:en:Janet_Museveni|Uganda Women's Effort to Save Orphans]] (UWESO), sentebe w'ekitongole kya [./The_AIDS_Support_Organizationhttps://en.wikipedia.org/wiki/The_AIDS_Support_Organization The AIDS] [[:en:The_AIDS_Support_Organization|Support]] Organization (TASO) Entebbe era ali mu [[:en:Community_groups|bibiina by'entababuvobwaawamu]] ebirala ebitonotono<ref name="RBT14">{{Cite web |title=Archive copy |url=https://watchdog.co.ug/fun-filled-entebbe-registers-300-new-hiv-cases-in-one-year/ |access-date=2024-04-30 |archive-date=2016-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160906002842/http://watchdog.co.ug/fun-filled-entebbe-registers-300-new-hiv-cases-in-one-year/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Wakiso_District|Disitulikitti y'e Wakiso]]
* [[:en:Entebbe|Entebbe]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wa bweru wa wikipediya ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Website ya Paalamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20240417171419/http://uwopa.or.ug/ Website ya Uganda Parliamentary Women’s Association (UWOPA)]
* [https://web.archive.org/web/20170814220947/http://dictum.cipher256.com/ Link to Uganda Parliamentary Prayer Breakfast Fellowship]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7bca3k0p06k08bnfrr6rs1vk2tdso4y
Oliver Wonekha
0
10715
69395
61460
2026-08-23T09:59:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69395
wikitext
text/x-wiki
'''Oliver Wonekha''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era [[:en:Diplomat|Akiikirira Eggwanga lye]], ng'aweereza nga Ambasada wa Uganda mu [[:en:People's_Republic_of_China|People's Republic of China]], okuva mu 2022.<ref name="Who">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.newsofrwanda.com/abanyapolitiki/32014/dean-of-foreign-diplomatic-missions-in-rwanda-replaced/ |access-date=2024-04-30 |archive-date=2018-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180727194227/http://www.newsofrwanda.com/abanyapolitiki/32014/dean-of-foreign-diplomatic-missions-in-rwanda-replaced/ |url-status=dead }}</ref> Yaweerezaako nga [[:en:Embassy_of_Uganda,_Washington,_D.C.|Ambassada wa United States of America]], okuva mu 2013, okutuusa mu 2017 n'oluvannyuma nga Kaminsona ow'okuntikko mu Ggwanga lye Rwanda wakati wa 2017 ne 2022.<ref name="About">http://www.newvision.co.ug/news/645278-obama-receives-wonekha-as-ugandan-envoy.html</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Wonekha yazaalibwa mu kifo kaseera kano [[:en:Bududa_District|Disitulikiti y'e Bududa]], c. 1951. Alina Diguli eya [[:en:Bachelor_of_Science|Bachelor of Science]] okuva ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], mu kibuga kya Uganda ekikulu ekya [[:en:Kampala|Kampala]]. Era alina Dipuloma ey'enyongereza mu Busomesa eya [[:en:Education|Postgraduate Diploma in Education]], nga n'ayo yagifunira Makerere.
== Eby'emirimu gye ==
Yakolerako mu Kkampuni ya kkaawa okumala emyaka 30, nga yatandikira mu mwaka gwa c. 1971, nga tannaba kuyingira by'abufuzi.<ref name="Pol">http://www.allgov.com/news/appointments-and-resignations/ambassador-from-uganda-who-is-oliver-wonekha-140510?news=853112</ref> Yakolerako mu kampuni ya Coffee Marketing Board nga tekyaliwo n'oluvanyuma Kkampuni y'obwannanyini eya [[:en:Kyagalanyi_Coffee_Limited|Kyagalanyi Coffee Limited]].
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Mu 2011, Wonekha yayingira mu by'obufuzi bya Uganda nga yesimbawo ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Mbale_District|Disitulikiti y'e Mbale]], mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. Yawangula era y'aweereza mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana (2001–2006). Mu 2006, y'esimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Konsityuwensi y'abakyala mu [[:en:Bududa_District|Disitulikiti y'e Bududa]] ku kaadi y'ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Yawangula era yaweereza mu Paalamenti 9th (2006–2011).<ref>https://ugandaradionetwork.com/story/new-district-woman-mps-to-be-sworn-in-on-september-12th</ref> Mu kalulu k'okukyusa obukulembeze aka 2011, yafiirwa ekifo kye.<ref name="Loss">http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Foreign-service-chokes-with-failed-politicians/-/689844/1622710/-/3g6jam/-/index.html</ref> Oluvanyuma lw'okuwangulwa mu Paalamenti ya Uganda, yesimbawo okwegata ku kakiiko ka [[:en:East_African_Legislative_Assembly|East African Legislative Assembly]] wabula n'awangulwa.
== Emirimu gye ng'akiikirira Eggwanga ==
Mu 2013, yatumibwa okubeera Ambasada wa Uganda mu United States, nga yawaayo ebiwandiiko bye eri Pulezidenti [[:en:Barack_Obama|Barack Obama]] nga 22 Ogwomusanvu 2013. Mu Gusooka 2017, yakyusibwa n'atwalibwa e Rwanda, nga Ambasada wa Uganda mu nsi eyo, nga yali adda mu bigere bya [[:en:Richard_Kabonero|Richard Kabonero]] eyali akyusiddwa okutwalibwa mu [[:en:Republic_of_Tanzania|Republic of Tanzania]].<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-appoints-Dr-Kiyonga-Uganda-s-ambassador-Beijing/688334-3789164-l1e8sgz/index.html</ref> Yawaayo ebiwandiiko bye eri Pulezidenti [[:en:Paul_Kagame|Paul Kagame]], nga 11 Ogwekkumi 2017. mu 2022 yafuna ekifo ky'alimu kati nga Ambasada wa Uganda mu China <ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1463469/wonekha-credentials-kagame</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Districts_of_Uganda|Disitulikiti za Uganda]]
* [[:en:East_African_Community|East African Community]]
== Ebijuliziddwamu ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
0c1gbn4vi94b1nt4h37d9zgwgs7udel
69653
69395
2026-08-23T11:02:25Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69653
wikitext
text/x-wiki
'''Oliver Wonekha''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era [[:en:Diplomat|Akiikirira Eggwanga lye]], ng'aweereza nga Ambasada wa Uganda mu [[:en:People's_Republic_of_China|People's Republic of China]], okuva mu 2022.<ref name="Who">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.newsofrwanda.com/abanyapolitiki/32014/dean-of-foreign-diplomatic-missions-in-rwanda-replaced/ |access-date=2024-04-30 |archive-date=2018-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180727194227/http://www.newsofrwanda.com/abanyapolitiki/32014/dean-of-foreign-diplomatic-missions-in-rwanda-replaced/ |url-status=dead }}</ref> Yaweerezaako nga [[:en:Embassy_of_Uganda,_Washington,_D.C.|Ambassada wa United States of America]], okuva mu 2013, okutuusa mu 2017 n'oluvannyuma nga Kaminsona ow'okuntikko mu Ggwanga lye Rwanda wakati wa 2017 ne 2022.<ref name="About">http://www.newvision.co.ug/news/645278-obama-receives-wonekha-as-ugandan-envoy.html</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Wonekha yazaalibwa mu kifo kaseera kano [[:en:Bududa_District|Disitulikiti y'e Bududa]], c. 1951. Alina Diguli eya [[:en:Bachelor_of_Science|Bachelor of Science]] okuva ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], mu kibuga kya Uganda ekikulu ekya [[:en:Kampala|Kampala]]. Era alina Dipuloma ey'enyongereza mu Busomesa eya [[:en:Education|Postgraduate Diploma in Education]], nga n'ayo yagifunira Makerere.
== Eby'emirimu gye ==
Yakolerako mu Kkampuni ya kkaawa okumala emyaka 30, nga yatandikira mu mwaka gwa c. 1971, nga tannaba kuyingira by'abufuzi.<ref name="Pol">http://www.allgov.com/news/appointments-and-resignations/ambassador-from-uganda-who-is-oliver-wonekha-140510?news=853112</ref> Yakolerako mu kampuni ya Coffee Marketing Board nga tekyaliwo n'oluvanyuma Kkampuni y'obwannanyini eya [[:en:Kyagalanyi_Coffee_Limited|Kyagalanyi Coffee Limited]].
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Mu 2011, Wonekha yayingira mu by'obufuzi bya Uganda nga yesimbawo ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Mbale_District|Disitulikiti y'e Mbale]], mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]. Yawangula era y'aweereza mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana (2001–2006). Mu 2006, y'esimbawo ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Konsityuwensi y'abakyala mu [[:en:Bududa_District|Disitulikiti y'e Bududa]] ku kaadi y'ekibiina ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Yawangula era yaweereza mu Paalamenti 9th (2006–2011).<ref>https://ugandaradionetwork.com/story/new-district-woman-mps-to-be-sworn-in-on-september-12th</ref> Mu kalulu k'okukyusa obukulembeze aka 2011, yafiirwa ekifo kye.<ref name="Loss">http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Foreign-service-chokes-with-failed-politicians/-/689844/1622710/-/3g6jam/-/index.html</ref> Oluvanyuma lw'okuwangulwa mu Paalamenti ya Uganda, yesimbawo okwegata ku kakiiko ka [[:en:East_African_Legislative_Assembly|East African Legislative Assembly]] wabula n'awangulwa.
== Emirimu gye ng'akiikirira Eggwanga ==
Mu 2013, yatumibwa okubeera Ambasada wa Uganda mu United States, nga yawaayo ebiwandiiko bye eri Pulezidenti [[:en:Barack_Obama|Barack Obama]] nga 22 Ogwomusanvu 2013. Mu Gusooka 2017, yakyusibwa n'atwalibwa e Rwanda, nga Ambasada wa Uganda mu nsi eyo, nga yali adda mu bigere bya [[:en:Richard_Kabonero|Richard Kabonero]] eyali akyusiddwa okutwalibwa mu [[:en:Republic_of_Tanzania|Republic of Tanzania]].<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-appoints-Dr-Kiyonga-Uganda-s-ambassador-Beijing/688334-3789164-l1e8sgz/index.html</ref> Yawaayo ebiwandiiko bye eri Pulezidenti [[:en:Paul_Kagame|Paul Kagame]], nga 11 Ogwekkumi 2017. mu 2022 yafuna ekifo ky'alimu kati nga Ambasada wa Uganda mu China <ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1463469/wonekha-credentials-kagame</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Districts_of_Uganda|Disitulikiti za Uganda]]
* [[:en:East_African_Community|East African Community]]
== Ebijuliziddwamu ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
cjvl1lt76gzpwxb95wk64uuoehtsjk1
Crispus Kiyonga
0
10822
69776
68123
2026-08-23T11:22:00Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69776
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Crispus Walter Kiyonga''' (yazaalibwa 1 Ogwoluberyeberye 1952) munnayuganda musawo munnabyabufuzi era mukungu wa gavumenti. Ono ye ssenkulu(Chancellor) wa [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Ssettendekero wa Makerere]]. <ref>https://www.independent.co.ug/dr-crispus-kiyonga-is-new-chancellor-of-makerere-university/</ref> Yunivasite ya gavumenti esinga obunene n'obukulu mu [[Yuganda|Uganda]]. Yaweerezaako ng'omukiise wa Uganda mu China.<ref>https://www.independent.co.ug/kiyonga-presents-credentials-china-president-xi-jinping/</ref> Yaweerezaako nga Minisita w'ebyokwerinda mu kabineeti ya Uganda okuva mu 2006 okutuusa mu 2016.<ref>https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695</ref> Ono okutuuka ku bukulu buno yadda mu bigere bya kakensa '''Ezra Suruma''' eyali akomekkereza ebisanja bibiri eby'essalira ku bukulu buno era natuuzibwa mu butongole nga 2 Ogwekkumi 2024 ku lunaku okwali omukolo ogw'okuggulawo ekizimbe ekikulu ku yunivasite e Makerere ekimanyiddwa ennyo nga ''Ivory Tower''.<ref>https://softpower.ug/dr-crispus-kiyonga-installed-as-chancellor-of-makerere-university/</ref><ref>{{Cite web |url=https://news.mak.ac.ug/2024/01/prof-suruma-on-50-years-at-mak-8-years-as-chancellor/#:~:text=Ezra%20Suruma%2C%20Chancellor%20Makerere%20University,Chancellor%20(2016%2D2023). |title=Archive copy |access-date=2024-08-31 |archive-date=2024-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831075002/https://news.mak.ac.ug/2024/01/prof-suruma-on-50-years-at-mak-8-years-as-chancellor/#:~:text=Ezra%20Suruma%2C%20Chancellor%20Makerere%20University,Chancellor%20(2016%2D2023). |url-status=dead }}</ref> Dr Kiyonga era y'omu ku banna Uganda abalina obukugu mu nkolagana zamawanga era nga yaliko omubaka [[Uganda]] mu kibuga Beijing mu ggwanga lya [[Cayina|China]] . <ref>https://www.independent.co.ug/kiyonga-presents-credentials-china-president-xi-jinping/</ref> Kiyonga era yaliko Minisita avunaanyizibwa ku nsonga zebyokwerinda wakati wa 2006 ne 2016. <ref>{{cite web|title=Ministries Allocated|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695|url-status=dead|archive-date=11 December 2014|newspaper=[[New Vision]]|date=2 June 2006|access-date=18 April 2019|format=Archived from the original on 11 December 2014|first=Henry|last=Mukasa|location=Kampala}}</ref>
Kiyonga era yaliko Minisita owagunonaguli mu ofiisi ya Pulezidenti okuva mu 2005 okutuuka mu 2006. Mu nkyukakyuka ezakolebwa mu kabineeti nga 16 Ogwokubiri 2009,27 Ogwokutaano 2011 ne nga 1 Ogwokusatu 2015 yasigaza ekifo kye ku kabineeti. Mu 2016 yawangulwa mu kifo kye eky'omubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Bukonjo ey'obugwanjuba mu [[Kasese (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kasese]] mu Paalamenti ya Uganda. Mu kulonda kwa 2016 yaddamu nawangula ekifo kye eky'omubaka akiikirira Bukonzo ey'Obuggwanjuba mu Paalamenti ey'ekkuminebbiri nga kino ky'amusobozesa okulondebwa nate nga omumyuka ow'okubiri owa Ssabaminisita era ng'omumyuka w'omukulembeze w'emirimu gya gavumenti mu Paalamenti. okumala emyaka egisoba mu 35 yadde nga ekifo kino yakifiirwa mu kulonda kwa 2016 bwe yameggebwa '''Godfrey Atkins Katusabe.''' <ref>https://ugandaradionetwork.net/story/fdc-sweeps-kasese-as-defense-minister-dr-kiyonga-loses-out</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Kiyonga yazaalibwa mu [[Kasese (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kasese]] mu bugwanjuba bwa Uganda nga 1 January 1952. Wakati wa 1959 ne 1966, yali muyizi ku Bwera Primary School, e Bwera, ku nsalo ya Uganda ne [[Democratic Republic of Congo|Democratic Republic of the Congo]] . Mu mwaka gwa 1967 okutuuka mu 1970, yasomera mu ssomero lya Nyakasura okuva mu S1 okutuuka mu S4. Yasomera S5 ne S6 mu Kings College Budo okuva mu 1971 okutuuka mu 1972. <ref>https://web.archive.org/web/20190418164056/http://specialforcescommand.go.ug/the-ugandan-minister-of-defense-hon-dr-crispus-walter-kiyonga/</ref>
Ono yeeyunga ku ssettendekero Makerere mu mwaka 1973 okutuuka mu 1978, gyeyakoonola gye diguli ye eyasooka mu by’obusawo.Oluvannyuma yafuna sikaala eyamusobozesa okufuna diguli eyookubiri mu by’obulamu okuva mu '''Johns Hopkins School of Public Health''' mu mwaka 2004<ref>https://web.archive.org/web/20190418164056/http://specialforcescommand.go.ug/the-ugandan-minister-of-defense-hon-dr-crispus-walter-kiyonga/</ref>
== Emirimu ==
Mu kulonda kw’eggwanga okwasooka okwaliwo oluvannyuma lwa gavumenti ya [[Idi Amin]] mu Uganda mu 1980, Kiyonga yeesimbawo era naawangula ekifo ku kaada y'ekibiina ki '''Uganda Patriotic Movement''' '''(UPM).''' ekyakulemberwanga [[Yoweri Museveni]].Ono yawangula ekifo era nga kino kyamufuula omuntu yekka ku kaada UPM eyawangula mu kulonda okwo. Ono oluvanyuma yegatta ku kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) ekyakulembera olutalo olwekiyeekera ku gavumenti ya [[Milton Obote]] eyali erangiriddwa ku buwanguzi bw'okulonda okwo<ref>https://web.archive.org/web/20190418164056/http://specialforcescommand.go.ug/the-ugandan-minister-of-defense-hon-dr-crispus-walter-kiyonga/</ref>
* 1986 - 1986: Minisita avunanyizibwa kubibiina by'obwegassi.
* 1986 - 1992: Minisita w'ebyensimbi - mu buvunaanyizibwa bwa buno yagunjawo ekitongole ekiwooza '''ky'omusolo ekya Uganda Revenue Authority''' .
* 1994 - 1996: Minisita w'ensonga z'omunda
* 1996 - 2001: Minisita w'ebyobulamu - Yasiimibwa olw'okukwata obulungi ekirwadde kya [[Ekirwadde ky’ebola|Ebola]] e [[Gulu]] mu 2000. Ssentebe wa Global Fund.
* 2001 - 2006: Minisita atalina buvunaanyizibwa bwa nkalakkalira mu ofiisi ya Pulezidenti
* 2006 - 2016: Minisita w'ebyokwerinda
Wakati wa 1992 ne 1994, Kiyonga yava mu gavumenti okumala akaseera n’akola ng’omuwi w’amagezi mu '''Bbanka y’ensi yonna''' ne African Development Bank . Oluvanyuma yakomawo mu byobufuzi ebyokuvuganya mu 1994 bwe yalondebwa ku '''lukiiko olwabaga Ssemateeka wa Uganda''' eya 1995 nga akiikirira Bukonjo County West obutasalako okutuuka mu 2016.<ref>{{cite web|title=Kiyonga: A Loyal Movement Cadre|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/25/464991|date=9 November 2005|accessdate=3 April 2015|newspaper=[[New Vision]] (Kampala)|last=Etukuri|first=Charles|archive-url=https://web.archive.org/web/20150409005139/http://www.newvision.co.ug/D/8/25/464991|archive-date=9 April 2015|url-status=dead}}</ref> Mu 2016, yalondebwa okuba Omubaka wa Uganda mu China.
== Laba ne bino ==
*Kabineeti ya Uganda
*Paalamenti ya Uganda
*Disitulikiti y'e Kasese
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
tmwrww9kaee75shtc0mij36l1leirp4
Isaac Musumba
0
10996
69441
61557
2026-08-23T10:12:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69441
wikitext
text/x-wiki
'''Musumba''' '''Isaac Isanga''' Munnayuganda [[:en:Lawyer|Munnamateeka]] era Munnabyabufuzi. Yaweerezaako nga [[:en:Foreign_minister|Minisita Omubeezi ow'ensonga z'ebitundu by'ebweru]], okuva mugwomukaaga 2006 okutuusa mugwokutaano 2011.<ref name="auto">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=309</ref>
<ref name="Cabinet">https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695
https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Mu nkyukakyuka za kabineeti nga 27 Ogwokutaano 2011, yasuulibwa okuva ku Kabineeti era [[Asuman Kiyingi]] nadda mu kifo kye.<ref name="Dropped">https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Yakolako nga [[:en:Parliament_of_Uganda|Omubaka wa Paalamenti]] (MP) omulonde, akiikirira "Buzaaya County", [[Kamuli (disitulikit)|Disitulikiti ye Kamuli]], okuva mu 1996 okutuusa mu 2011. Mu kulonda kwa 2011, ''Muzaale Martin Kisule Mugabi'' yamuwaangula, mu kulonda kwekibiina ki [[National Resistance Movement]] (NRM).<ref name="3R">https://web.archive.org/web/20150402124312/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/731269</ref><ref name="4R">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1005888/-/co9a09z/-/index.html |access-date=2024-09-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304061245/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1005888/-/co9a09z/-/index.html |url-status=dead }}</ref> Mu 2016, yakomawo mu Paalamenti ey'ekkumi (2016 - 2021), okukiikirira ''[[:en:Buzaaya|Buzaaya County]]'', mu [[Kamuli (disitulikit)|Disitulikiti ye Kamuli]] , ku kaadi ya NRM.<ref name="5R">https://ugandaradionetwork.com/story/kamuli-returns-isaac-musumba-kizige-to-parliament</ref> Mu kalulu ka 2021, ''Martin Muzaale'' yamuwangula mu kalulu k'ekibiina ki [[National Resistance Movement|NRM]] naasalawo okwesimbawo nga tali mu kibiina kyonna era naawangulwa eyali akwatidde NRM bendera, ''Muzaale Martin Kisule Mugabi''<ref>https://chimpreports.com/minister-musumba-defeated-in-buzaaya-by-kadaga-ally/</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/voters-speak-on-why-they-kicked-out-24-ministers-vp-3262462</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Musumba yazaalibwa mu [[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]], nga 16 ogwekkumi n'ebiri 1961. O-Level yagisomera ku [[:en:Jinja_College|Jinja College]]. Naagenda ku [[:en:Namasagali_College|Namasagali College]] gye yasomera A-Level, naatikkirwa ne [[:en:High_School_Diploma|High School Dipulooma]] mu 1980.<ref name="6R">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=309
https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_Uganda</ref>
Alina diguli ya [[:en:Bachelor_of_Laws|Bachelor of Laws]] (LLB), okuva e [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]], [[:en:Public_university|Yunivaasite]] esinga obukulu n'obunene mu Uganda. Yagenda okufuna [[:en:Diploma_in_Legal_Practice|Diploma mu Legal Practice]], okuva ku [[:en:Law_Development_Center|Law Development Center]], mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya Uganda. Diguli ye eya [[:en:Master_of_Laws|Master of Laws]] (LLM), nga akuguka mu [[:en:Tax_law|mateeka ag'ebyemisolo]], nayo yamuwebwa Makerere University, mu 1992.
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1985 okutuusa mu 1991, Isaac Musumba yakola nga principal legal officer mu Minisitule y'ebyensiimbi. Oluvannyuma yakola nga Administrative Commissioner, mu [[:en:Uganda_Revenue_Authority|Kitoongole ekiwooza ky'emisolo mu Uganda (URA)]] okuva mu 1991 okutuusa 1993.
Mu 1994, yalondebwa ku [[:en:Constituent_Assembly|Constituent Assembly]] eyabaga [[:en:Constitution_of_Uganda|Ssemateeka wa Uganda]], owa 1995 ekifo kyeyalimu okutuusa 1995. Yalondebwa nga omubaka wa Paalamenti ya Uganda mu 1996, okukiikirira "Buzaaya County", [[Kamuli (disitulikit)|Disitulikiti ye Kamuli]]. Yaddamu nalondebwa mu 2001 ne mu 2006. Mu 2011, yawangulwa ''Martin Muzaale'' [[:en:Incumbent|kati ali mu ntebe]] nga Omubaka wa Paalamenti.
Mu 2001, yalondebwa nga [[:en:Planning|Minisita omubeezi ow'enteekateeka]]. Ekifo ekyo yakisigalamu n'oluvannyuma lw'enkyukyuka mu kkabineeti nga 14 Ogwoluberyeberye 2005.<ref>https://web.archive.org/web/20150402131338/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/411869
https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Mu gwomukaaga 2006, Isaac Musumba yalondebwa nga [[:en:Foreign_minister|Minisita omubeezi ow'ensonga z'ebweru (Regional Affairs)]], ekifo kyeyaweererezaamu okutuusa Ogwokutaano 2011, bwe yasuulibwa okuva ku kkabineeti oluvannyuma lw'enkyukakyuka.
[[File:Salaamu_Musumba.jpg|thumb|Salaamu Musumba.jpg]]
== Laba nabino ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Cabinet of Uganda]]
* [[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'osobola okubijja ==
* [http://www.parliament.go.ug Website of the Parliament of Uganda]
* [https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments Full Ministerial Cabinet List, May 2011]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7pnpin7kppzgsbwwuy1li6dzjbs7zdt
Adolf Mwesige
0
11033
69406
68282
2026-08-23T09:59:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69406
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>Adolf Kasaija Mwesige</big>''' (yazaalibwa nga 4 Ogwokuna 1966) munnamateeka, munnabyabufuzi, era [[Munnayuganda]], Mwesige aweerezzaako mu bifo eby'enjawulo mu Gavumenti ya Uganda era nga yaliko [[Minisitule y'ebyokwerinda n'ensonga z'abaazirwanako|Minisita avunaanyizibwa ku By'okwerinda n'Ensonga z'Abaazirwanako]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]] okuva nga 6 Ogwomukaaga 2016 okutuuka nga 8 Ogwomukaaga 2021.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf the original] (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 7 June 2016.</ref> Emabegako yaweerezaako nga Minisita wa Gavumenti ez’ebitundu okuva nga 18 Ogwokubiri 2009 okutuuka nga 6 Ogwomukaaga 2016. Era yeyali [[Palamenti ya Uganda|Omubaka wa Paalamenti]] omulonde ow'e Ssaza ly'e Bunyangabu mu [[disitulikiti y'e Kabarole]] okuva mu 1996.<ref name="Member">Parliament of Uganda (30 June 2017). "[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=324 Parliament of Uganda Members of The 10th Parliament"]. Kampala: [[:en:Parliament_of_Uganda|Parliament of Uganda.]] Retrieved 14 January 2018.</ref> Mu Ogwomusaavu 2017, Essaza ly'e Bunyangabu lyakutulwa ku Disitulikiti y’e Kabarole okukola [[Disitulikiti y’e Bunyangabu]].<ref>Basiime, Felix (3 March 2017). [https://web.archive.org/web/20170812213653/http://www.monitor.co.ug/News/National/Kabarole-budgets-Shs12b-for-new-Bunyangabu-District/688334-3834108-10hon2mz/index.html "Kabarole budgets Shs12 billion for new Bunyangabu District]". ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kabarole-budgets-Shs12b-for-new-Bunyangabu-District/688334-3834108-10hon2mz/index.html the original] on 12 August 2017. Retrieved 14 January 2018.
</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe. ==
Yasomera Siniya y'ey'omukaaga kusomere lya Nyakasura e [[Fort Portal]]. Mwesige alina Ddiguli y'esooka mu mateeka okuva ku [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu Uganda. Alina ne dipulooma mu by'amateeka okuva [[Law Development Centre|mu ttendekero lya bannamateeka]] erya (Law Development Centre) mu [[Kampala]] . Alina ne dipulooma mu mateeka agali ku mutendera gwensi yonna okuva mu kitongole kya Public Administration Promotion Center e [[Berlin]] mu Germany ne dipulooma mu mateeka agakwata ku ddembe ly’obuntu okuva mu [[Lisangá lya Bikólo bya Molɔ́ngɔ́|kitongole ky’amawanga amagatte ekivunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu]] e [[Geneva]], mu [[Switzerland|Switzerland.]]<ref name="Member" />
== Obumanyirivu bwe ku mirimu ==
Mwesige yali yakkirizibwa okubeera Omuwolereza mu Kkooti enkulu eya Uganda okuva mu 1994. Wakati wa 1992 ne 1996, yali mukozi mu minisitule y’ensonga z’ebweru ng’omukungu avunaanyizibwa ku nsonga z’amateeka ne n'ebitebe by'amawanga amalala. Wakati wa 1996 ne 2001, yali akola ng'omukulembeze addukkanya enkolagana mu kkampuni eya bannamateeka mu Uganda eya ''Mwesige, Egunyu & Company Advocates''.<ref name="Data">Vision Reporter (25 May 2004). "[https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1099893/attorney Who will be the next Attorney General?]". ''[[:en:New_Vision_(newspaper)|New Vision]]''. Kampala. p. 22. Retrieved 15 January 2018.</ref>
Yasooka okulondebwa okugenda mu paaalamenti mu 1996, okukiikirira Essaza lya Bunyangabu mu Disitulikiti y’e Kabarole. Nga 2009 tegunnatuuka, Mwesige yaweereza nga Minisita wa guno na guli mu Ofiisi ya Ssabaminisita.<ref name="Member" /> Yalondebwa nga minisita wa Gavumenti ez'Ebitundu nga 18 Ogwokubiri 2009. Mu nkyukakyuka za kabineeti ezaakolebwa nga 27 Ogwokutaano 2011, Mwesige yasigaza ekifo kye ekya Gavumenti ez’Ebitundu.<ref>Mukasa, Henry (28 May 2011)[https://web.archive.org/web/20141211124001/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 . "Museveni Names New Cabinet".] ''[[:en:New_Vision|New Vision (]]Kampala)''. Archived from [http://www.newvision.co.ug/D/8/12/755941 the original] on 11 December 2014. Retrieved 19 February 2015.</ref> Yakola ng’omumyuka wa ssentebe mu kakiiko akafuga Ebitundu mu Gavumenti za mawanga omwegattira ensi zamatwale ga Bungereza akayitibwa [[Commonwealth Local Government Forum]] okuva 2011 okutuusa lweyazzibwa ku kifo ky'Obwaminisita W'ebyokwerinda nga 6 Ogwomukaaga 2016, ng'adda mu bigere bya [[Crispus Kiyonga]], eyasuulibwa okuva mu kabbineeti.<ref>Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016"] (PDF). ''[[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf the original] (PDF) on 7 October 2016. Retrieved 7 June 2016.</ref> Yasikizibwa [[Vincent Ssempijja]] mu kifo kino nga 8 Ogwomukaaga 2021.<ref>New Vision (9 June 2021). [https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545 "President Museveni names new Cabinet".] [[:en:New_Vision|''New Vision''.]] Kampala, Uganda. Retrieved 16 July 2021.</ref>Mwesige ye Mulabirizi w'ebiwandiiko bya Paalamenti ya Uganda okuva lweyasisiinkana n'omukulembeze w'Eggwanga Yoweri Museveni natandika okukola emirimu gye mu butongole nga 18 Ogwomunaana 2021.mu kifo kino yasikira Jane Kibirige.<ref>[http://www.homelandmedia.co.ug/news/adolf-mwesige-assumes-office-as-clerk-to-parliament/ "Adolf Mwesige Assumes Office as Clerk to Parliament | The Homeland Newspaper"]. ''www.homelandmedia.co.ug''. 19 August 2021. Retrieved 2024-09-25.</ref><ref>[https://www.parliament.go.ug/news/5484/clerk-parliament-tips-new-staff-discipline-innovativeness "Clerk to Parliament tips new staff on discipline, innovativeness]". 8 December 2021.</ref>
== Okunoonyereza ku nguzi mu paalamenti ya 2026 ==
Mu Ogwokutaano 2026, Mwesige yali mu kwekenneenya kwa bonna bwe baali banoonyereza ku bigambibwa nti waliwo obuli bw’enguzi n’obutali butebenkevu mu by’ensimbi mu Paalamenti ya Uganda. Emikutu gy’amawulire gyategeeza nti ebibuuzo byali bibuuzibwa ku mulimu gwe nga Omulabirizi w'ebiwandiiko (Clerk) eri Paalamenti, kubanga kimanyiddwa nti Omulabirizi w'ebiwandiiko avunaanyizibwa ku kubala ebitabo era n’avunaanyizibwa ne ku kuwa olukusa n’okubala ensaasaanya y'ensimbi mu Paalamenti.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2026-05-18 |title=Secret Files Opened: Parliament’s Top Officials Clerk Adolf Mwesigye, Finance Boss Kunobwa, Communications Obore & Logist |url=https://theinvestigatornews.com/2026/05/secret-files-opened-parliaments-top-officials-clerk-adolf-mwesigye-finance-boss-kunobwa-communications-obore-logistics-waiswa-facing-investigation/ |access-date=2026-06-03 |website=The Investigator News |language=en-US}}</ref>
Omubaka wa Paalamenti Yorke Odria Alioni mu Ssaza lya Aringa Mu bugwanjuba bwa Uganda yasaba wabeewo okunoonyereza ku Mwesige n’abakungu abalala ab’oku ntikko mu paalamenti, ng’alumiriza nti waliwo obutali bwenkanya kunoonda ya bakozi, entambula y'e by’ensimbi, n’okuddukanya eby’obugagga bya paalamenti. Ebigambibwa bino tebyavamu musango gwonna guvunana Mwesige mu kiseera amawulire we gafulumira.<ref>{{Cite web |last=Reporter |date=2014-11-20 |title=Government apologizes for toddlers’ death - 93.3 KFM |url=https://www.kfm.co.ug/government-apologizes-for-toddlers-death/ |access-date=2026-06-03 |language=en-US}}</ref>
Nga 19 Ogwokutaano 2026, kigambibwa nti abasirikale b’ebyokwerinda n'abaanonyereza bagalawo ofiisi ya Mwesige ku Paalamenti ng’omu ku kaweefube w’okunoonya ebiwandiiko n’obuwandiiko obukozesa ebyuma bikalimagezi nga bikwatagana n’okunoonyereza okugenda mu maaso. Lipoota ezaddirira zaategeeza nti ttiimu ey’awamu eya bambega ba poliisi, ekitongole ekivunaanyizibwa ku kulondoola gavumenti n’ababalirizi b’ebitabo baamala essaawa eziwera nga banoonya muzi ofiisi mu Paalamenti, omuli ne ofiisi ya Clerk nga tebannasitula kugenda n’ebikozesebwa okwekenneenya okunoonyereza ku misango. Ab’obuyinza baali tebannaba kulaga mu lujjudde omulimu gwennyini Mwesigye gwe yakola mu kunoonyereza kuno, era nga tewali kusingisibwa musango oba kuzuulibwa mu butongole ku ye.<ref>{{Cite web |last=Omara |first=Geoffrey |date=2026-05-20 |title=Police, IGG, Auditors Exit Parliament after 16-Hour Search |url=https://chimpreports.com/police-igg-auditors-exit-parliament-after-16-hour-search/ |access-date=2026-06-03 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-05-22 |title=27 Years Jail Looms for Among if Investigations, Prove Corruption, Abuse of Office & Illegal Enrichment |url=https://mulengeranews.com/27-years-jail-looms-for-among-if-investigations-prove-corruption-abuse-of-office-illegal-enrichment/ |access-date=2026-06-03 |website=mulengeranews.com |language=en-US}}</ref>
== Amaka ==
Adolf Mwesige musajja mufumbo era alina nabaana
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Yoweri Museveni]]
* Disitulikiti y'e Bunyangabu
* [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]]
== Ebijuliziddwa ==
<references/>
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
*[http://www.parliament.go.ug/ Website of the Parliament of Uganda]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1966]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Bunyangabu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abantu b'e Tooro]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bugwanjuba bwa Uganda]]
[[Category:Baminisita b'Ebyokwerinda mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
jzjlf6ytofif7jimvzccvklunn0471w
Wikipedia talk:Administrators
5
11095
69306
69270
2026-08-23T05:19:16Z
Watisoni Banda
11641
/* I support you */ Ekyokuddamu
69306
wikitext
text/x-wiki
== Request for Luganda wikipedia administrator ==
Hello, I'm Ssegawa a native luganda speaker and member of wikimedia community user group Uganda. I am professional librarian that is passionate about free and quality information and I have been editing wikipedia both English and Luganda and I am one of the leading contributors. I therefore seek rights as an administrator lg.wikipedia.org to be able to ensure quality of the content on the luganda wikipedia and solve some gramatical errors evident on the interface. [[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 14:28, 4 Gwakkuminebiri 2024 (UTC)
== Request for Adminship on Luganda Wikipedia ==
<small>Dear Wikimedians,</small>
<small>My name is Ssemanda Willy (User: Ssemmanda will). I am the former Project Lead of Luganda Wikipedia (2022–2025) and currently serve as Community Manager of the Wikimedia Community User Group Uganda. I respectfully submit my request for Adminship on our Luganda Wikipedia.</small>
<small>My motivation for seeking adminship is to: Maintain and improve the quality of Luganda Wikipedia articles, support the community by handling administrative tasks such as page protection, deletion, and combating vandalism, encourage new contributors by providing guidance and ensuring a safe, welcoming environment and strengthen Luganda Wikipedia as part of our broader mission to preserve and promote Ugandan languages online.</small>
<small>I believe my experience in leadership, advocacy, editing, and training equips me to serve effectively as an administrator. I am committed to transparency, collaboration, and supporting the growth of Luganda Wikipedia.</small>
<small>Thank you for considering my request. I welcome your feedback and look forward to continuing to work together to build a strong Luganda Wikipedia.</small>
<small>Sincerely,</small>
<small>User:</small>@<small>Ssemmanda will - [[Special:Contributions/Ssemmanda will|1,130]] Global edit count.</small>
@ [[User:Geossegawa|Geossegawa]], @[[User:Jose77|Jose77]], @[[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]], @[[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]], @[[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]], @[[User:Ice201|Ice201]], @[[User:MichealKal|MichealKal]], @[[User:Owobusingye|Owobusingye]], @[[User:Erinamukuta|Erinamukuta]], @[[User:B722N|B722N]], @[[User:Kyakwera|Kyakwera]], [[User:Tumbuka Arch@|Tumbuka Arch]] [[User:Kateregga1|Kateregga1]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 09:40, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:I second your request, @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]], I strongly believe that Luganda Wikipedia needs a local-language administrator who has a deep understanding of the language in both its spoken and written forms. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 10:56, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
::Thank you @[[User:B722N|B722N]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 12:09, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:I second Mr. Ssemmanda Wilson [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 16:33, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:i wholeheartedly support Sir Will. [[User:Rtr PK|Rtr PK]] ([[User talk:Rtr PK|talk]]) 19:12, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I highly endorse Ssemanda Will. His leadership and linguistic background in Luganda are essential to be admin of the language to manage the Wikipedia at large [[User:Owobusingye|Owobusingye]] ([[User talk:Owobusingye|talk]]) 13:49, 23 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
::Thank you Mr @[[User:Owobusingye|Owobusingye]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 11:26, 24 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:Mr. Ssemmanda Will is even a teacher of the language so we are saafe in his hands as the editors of the language [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 16:37, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I fully support @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]]. It’s important for Luganda Wikipedia to have an administrator who truly understands the language both in its spoken and written forms to effectively guide and manage this Language Wikipedia and Willy was a Luganda project lead for several years. [[User:MichealKal|MichealKal]] ([[User talk:MichealKal|talk]]) 06:33, 31 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:I second @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] request. He is one of the leading luganda wikipedia contributors and a good mentor to all contributors. Having him as an admin gives us the chance to improve the wikipedia more. [[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 16:53, 2 Gwakuna(Kafuumuulampawu) 2026 (UTC)
:This was long overdue, I am in great support of this request. Localisation of content is quite cricial and having @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] as an administrator will go a long way in helping us improve our content. [[User:Brenda Namulinda|Brenda Namulinda]] ([[User talk:Brenda Namulinda|talk]]) 11:31, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:His dedication and enthusiasm towards the Luganda Wikipedia is exceptional. He is the perfect fit for an admin and I second his request @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] [[User:Nabukeera Dorothy|Nabukeera Dorothy]] ([[User talk:Nabukeera Dorothy|talk]]) 11:33, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I highly endorse Ssemanda Will. He has good leadership and a linguistic background in Luganda language. Being an admin of this language will further the growth luganda Wikipedia at large [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 12:33, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:i support Mr Ssemanda Will for luganda Wikipedia because i know he can promote our language through his leadership [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 12:40, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I strongly support the admin request by '''Wilson Ssemanda,''' for adminship on the Luganda Wikipedia.
:Wilson’s current leadership role as the community manager of Uganda’s Usergroup makes him an ideal candidate. His knowledge of Luganda is much needed to support the growth of Luganda on Wikipedia. I trust Wilson to use admin tools responsibly and in the best interest of the Luganda Wikipedia community. [[User:Sisterian|Sisterian]] ([[User talk:Sisterian|talk]]) 13:06, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I support you will [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 14:24, 20 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I strongly support you @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] we definitely need this tool [[User:Kisakye Jane|Kisakye Jane]] ([[User talk:Kisakye Jane|talk]]) 17:42, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:Having William as a local admin for Luganda Wikipedia will be of great importance to the wiki in management of the different inconsistencies and challenges that we face as editors of Luganda Wikipedia especially with the review of the articles that are published on the wiki. He is a technical person in Luganda as a language and he is an experienced editor with profound knowledge on the Dos and Don'ts on editing Wikipedia which places him in a better position for the role.
:He is highly recommended for the role. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 14:23, 30 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:Will's quest for Adminship rights on Luganda Wikipedia is a move I wholeheartedly support due to his commitment to improving, maintaining and promoting the growth of open knowledge through the Luganda Wikipedia project. He understands the language, this gives him a chance to ensure the authenticity and integrity of all activities done on the project.[[User: Charles Kalanzi|Charles Kalanzi]]
== Request: Enable Cat-a-lot tool for Better Category Management ==
Dear Luganda Wikipedia Community,As part of our '''ongoing Quality Control Campaign''', I would like to request the activation of '''the Cat-a-lot gadget''' on Luganda Wikipedia.'''Cat-a-lot''' is a powerful tool that allows us to add or remove categories from multiple pages at once, Move pages between categories efficiently, and Organize and clean up our category structure more effectively.
This tool will be very helpful in improving the organization of content across Luganda Wikipedia, especially during our quality control efforts. I kindly ask '''the community''' to support enabling Cat-a-lot. Thank you very much!
CC:[[User:Geossegawa]],[[User:Ssenkungu ivan]],[[User:Solomon Suubi]], [[User:MichealKal]], [[User:B722N]], [[User:Owobusingye]], [[User:Rtr PK]], [[User:Brenda Namulinda]]
Best regards[[User:Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will]]) [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 16:43, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:yes i support enabling Cat-a-lot [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 17:41, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I support cat-a-lot-gadget to be enabled on luganda Wikipedia [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 18:57, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I strongly support that this Gadget be added on Luganda Wikipedia [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 19:34, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I am in strong support that this Gadget be added on Luganda Wikipedia [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 07:26, 30 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:Your consideration for this request will improve on our work regarding management of categories on Luganda Wikipedia. Thanks [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 14:25, 30 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:: {{done}}. [[User:Neriah|Neriah]] ([[User talk:Neriah|talk]]) 07:55, 1 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:::Thank you very much dear @[[User:Neriah|Neriah]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 12:12, 1 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
== Request for community approval: Updating the Cat-a-lot gadget ==
Hello everyone,
I am working on improving the Cat-a-lot gadget to make it more useful for all editors. [[User:Neriah]] originally installed this gadget on our wiki, but it only works inside categories. I would like to update it so that it works properly on search results pages and regular articles, not only on category pages.
For this global interface editor to help us and make it work better, It requires the approval from you colleagues.
Your support of this request will help all editors of Luganda Wikipedia to manage categories more easily.
Please let me know if you have any objections or suggestions.
Thank you,
[[User:Ssemmanda will]]
Luganda Wikipedia Admin
CC
@[[User:B722N|B722N]], @[[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]], @[[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]], @[[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]], @[[User:24RAY|24RAY]], @[[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]], @[[User:Sisterian|Sisterian]], @[[User:Samson Ssemakadde|Samson Ssemakadde]], @[[User:Ssebuufu|Ssebuufu]], @[[User:NKIZIK MARIE|NKIZIK MARIE]]..... [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 16:41, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I strongly agree and support this proposal. [[User:Lillylove256|Lillylove256]] ([[User talk:Lillylove256|talk]]) 17:00, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I support the request for updating the Cat-a-lot gadget [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 17:08, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:i support the request for updating the Cat-a-lot gadget for better use thanks [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 17:11, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
::Am in full support of this request towards the updating of 5he Cat-a-lot gadget. [[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]] ([[User talk:Nambogo Catharine|talk]]) 17:48, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:i support this proposal [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 20:27, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I support the request for updating the Cat-a-lot gadget for more efficiency and quality administration [[User: Charles Kalanzi|Charles Kalanzi]] ([[User talk: Charles Kalanzi|talk]]) 09:00, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I back the proposal to upgrade with the Cat-a-lot gadget, which will streamline administrative workflows and ensure higher quality outcomes. [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 09:01, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
::I approve [[User:Samson Ssemakadde|Samson Ssemakadde]] ([[User talk:Samson Ssemakadde|talk]]) 09:10, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I support this request for better and effective organisation of articles on Luganda Wikipedia under categories. We appreciate your consideration always. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 09:23, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
::Thank you colleagues [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 18:12, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
== Request for both Administrator and Interface administrators rights on Luganda Wikipedia ==
I am [[User:B722N|B722N]], an active contributor with over five years of experience in contributing to Wikimedia projects, including article creation, improvement, categorisation, community support, editor mentorship, and the use of Wikimedia tools.
I am requesting the following rights:
# '''Administrator rights:''' I am requesting these rights to help maintain Luganda Wikipedia by protecting pages, handling vandalism and abuse, deleting or restoring pages in accordance with Wikimedia policies, blocking disruptive users, supporting community discussions, and guiding new editors, among other tasks.
# '''Interface administrator rights:''' I am also requesting Interface administrator rights to assist with technical maintenance tasks such as managing CSS and JS pages, importing and updating Lua modules to ensure templates function properly, importing and updating templates, maintaining interface pages, and other related technical tasks.
I am committed to upholding Wikimedia policies and working collaboratively with the community. If anyone has any objections to either of my requests, please state them in the comments. Thank you. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 13:22, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly endorse [[User:B722N]], he is one of the most active and technical contributors we have in Uganda! [[User:MichealKal|MichealKal]] ([[User talk:MichealKal|talk]]) 14:00, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I wholeheartedly endorse User:B722N for both administrator and interface admin rights for Luganda Wikipedia. His consistent activities and deep technical expertise make him an invaluable asset to our community here in Uganda. [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 14:16, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I support the request made by [[User:B722N/common.js|User:B722N]] for Adminship rights on Luganda Wikipedia. He's a person committed to strengthening the quality and integrity of Luganda Wikipedia once his request is granted [[User:Charles Kalanzi|Charles Kalanzi]] ([[User talk:Charles Kalanzi|talk]]) 14:23, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly support the requests by [[User:B722N/common.js|User:B722N]] for his contributions have always been pivotal in the smooth running of our luganda wikipedia campaigns. As an IT professional of the contributors' stature, I have no doubt that he will surely perform the interface admin roles well. Having him as an adminstrator is as well an addition to the already existing admin and I believe the work will be more simplified.[[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 19:08, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
::Baluku is of great influence to our community. We need him in this position to help elevate our community further. [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 05:35, 4 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I wholeheartedly support granting B722N both Administrator and Interface Administrator rights on Luganda Wikipedia.
:As the Team Lead for the Luganda Wikipedia, I have had the privilege of working closely with B722N for several years. He is one of the most technically skilled and dependable contributors in our community and has consistently been my go-to person whenever we encounter technical challenges. He has played a vital role in mentoring both me and many other community members on Wikidata, PetScan, categories, and other advanced Wikimedia tools. His willingness to share knowledge has greatly strengthened our mentorship programmes and contributed significantly to the growth of our community.
:Beyond his technical expertise, B722N is an experienced and trusted Wikimedian with a strong understanding of Wikimedia policies and community practices. He has always demonstrated professionalism, patience, and a collaborative spirit. I am also looking forward to working with him more closely on templates and other technical aspects of Luganda Wikipedia, where his expertise will be invaluable.
:Granting him both Administrator and Interface Administrator rights will greatly benefit the Luganda Wikipedia by strengthening technical maintenance, improving content management, and ensuring timely support for editors. I fully endorse his request and have every confidence that he will exercise both rights responsibly and in the best interests of the project. Thank you so much! [[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]] ([[User talk:Ssenkungu ivan|talk]]) 21:51, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly support the grant for adminship towards User:B722N for his contributions have always been pivotal in the smooth running of our luganda wikipedia campaigns and he has been so supportive during mentorships and trainings. [[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]] ([[User talk:Nambogo Catharine|talk]]) 05:15, 4 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I believe that when he is this position, he will be of great importance according ti what he has done sofar. [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 05:33, 4 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly recommend [[User:B722N]] for both Administrator rights and Interface administrator rights. He is one of the most experienced contributors and mentor on the different Wikimedia projects in Uganda. Having him serve in these capacities will do much in improving the quality of articles on lgwiki. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 11:22, 7 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
== Request for Interface Administrator rights: Kinenkey ==
'''User:''' [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]] • [[Special:Contributions/Kinenkey|contribs]])<br />
'''Requested role:''' Interface Administrator
=== Statement ===
Dear Luganda Wikipedia community,
I am writing to formally request '''Interface Administrator''' rights on Luganda Wikipedia.
Since beginning my journey across Wikimedia projects in 2024, I have been an active contributor dedicated to strengthening our ecosystem through article creation, content improvement, systematic categorization, editor mentorship, community support, and the utilization of various Wikimedia technical tools.
As Luganda Wikipedia continues to grow, maintaining a smooth, functional, and modern technical foundation is crucial. If granted Interface Administrator privileges, I intend to assist the community with the following technical maintenance tasks:
* '''Site Customization & Scripts: ''' Managing and maintaining global CSS (`MediaWiki:Common.css`) and JavaScript (`MediaWiki:Common.js`) pages to improve rendering, accessibility, and user experience.
* '''Lua Module Management: ''' Importing, updating, and optimizing Lua modules to ensure dynamic templates (such as Infoboxes and Navigation templates) function seamlessly and error-free.
* '''Template Infrastructure:''' Importing and updating core interface templates to streamline content creation for all contributors.
* '''Interface Localization & Messages: ''' Translating and maintaining MediaWiki interface pages to ensure the platform remains intuitive for Luganda speakers.
* '''General Technical Maintenance: ''' Addressing technical bugs, broken styles, and maintenance backlogs as requested by the community.
I am deeply committed to upholding all Wikimedia safety standards, technical security protocols, and community guidelines. I will work transparently and collaboratively with local editors and administrators to ensure all technical changes align with the project's goals.
Thank you for your time and consideration. I welcome any questions, feedback, or comments from the community below.
Best regards,
[[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 11:52, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second your request @[[User:Kinenkey|Kinenkey]], I believe that your technical and coding knowledge combined with the Interface admin rights will solve some of the challenges that we are facing on the Luganda Wikipedia. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 12:04, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second you Kinenkey. I believe this will take Luganda Wikipedia forward [[User:Lillylove256|Lillylove256]] ([[User talk:Lillylove256|talk]]) 12:17, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second you [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 13:34, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:i do support [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 14:45, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second @[[User:Kinenkey|Kinenkey]] for Interface Administrator rights. His ICT background with the experience in editing lgwiki will be of great support in executing his duties. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 11:35, 7 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:i second @[[User:Kinenkey|Kinenkey]] for adminship rights on the interface [[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]] ([[User talk:Nambogo Catharine|talk]]) 11:19, 8 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second him too because of his love for bringing the community to another level. [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 18:00, 8 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
::Support you too [[User:Kisakye Jane|Namuwawu Jane]] ([[User talk:Kisakye Jane|talk]]) 18:08, 9 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
* '''Oppose''' until they gain exprience. While it is not recommended to write discussion with the help of LLM/AI (that is Chatgpt, Claude, etc), I am opposing this for several reasons, at least. First, I don't see much module and template edits apart from category creations and few articles created. CSS and Json pages are very brittle, a few screw-ups and the entire wiki goes kaboom. Instead, they should have regular admin rights as a start, until they gain more exprience. As a former regular and interface admin on this wiki, I would take this serious. I have created over 770 article stubs here, 33 modules and 48 templates, and over 830 articles on enwiki, so what I am saying is not personal.-[[user:Tumbuka Arch|<span style='color: #FFFFFF;background-color: #191970;'>'''''Tumbuka Arch'''''</span>]][[user talk:Tumbuka Arch|'''<span style='color: #B20000;background-color: #FFFFFF;'><sup>★</sup><sub>★</sub><sup>★</sup></span>''']] 18:22, 17 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
== I support you ==
for better and qualified articles [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 14:03, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I I second you [[User:Ssuuna Peter|Ssuuna Peter]] ([[User talk:Ssuuna Peter|talk]]) 07:37, 8 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second @[[User:Kinenkey|Kinenkey]] for Interface Administrator rights. His ICT background with the experience in editing lgwiki will be of great support in executing his duties. [[User:Halimah Nampiima|Halimah Nampiima]] ([[User talk:Halimah Nampiima|talk]]) 19:14, 21 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
::ICT background is not wiki experience. I would separate the both, however if one knows such things, they may be just around the corner to understand Interface Admin. Interface Admin is associated with coding and such. I don't see such experience here to this user. Honestly, can you point any Interface Admin work user has done that you call experience? Because I don't, instead, this user should apply for regular Admin until they gain knowledge, not just ICT knowledge in general, but wiki knowledge specifically. Thanks. [[User:Watisoni Banda|Watisoni Banda]] ([[User talk:Watisoni Banda|talk]]) 05:19, 23 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
5sq0nosvbz6omfxp6b9a5htkssa9wtm
69308
69306
2026-08-23T05:20:37Z
Watisoni Banda
11641
69308
wikitext
text/x-wiki
== Request for Luganda wikipedia administrator ==
Hello, I'm Ssegawa a native luganda speaker and member of wikimedia community user group Uganda. I am professional librarian that is passionate about free and quality information and I have been editing wikipedia both English and Luganda and I am one of the leading contributors. I therefore seek rights as an administrator lg.wikipedia.org to be able to ensure quality of the content on the luganda wikipedia and solve some gramatical errors evident on the interface. [[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 14:28, 4 Gwakkuminebiri 2024 (UTC)
== Request for Adminship on Luganda Wikipedia ==
<small>Dear Wikimedians,</small>
<small>My name is Ssemanda Willy (User: Ssemmanda will). I am the former Project Lead of Luganda Wikipedia (2022–2025) and currently serve as Community Manager of the Wikimedia Community User Group Uganda. I respectfully submit my request for Adminship on our Luganda Wikipedia.</small>
<small>My motivation for seeking adminship is to: Maintain and improve the quality of Luganda Wikipedia articles, support the community by handling administrative tasks such as page protection, deletion, and combating vandalism, encourage new contributors by providing guidance and ensuring a safe, welcoming environment and strengthen Luganda Wikipedia as part of our broader mission to preserve and promote Ugandan languages online.</small>
<small>I believe my experience in leadership, advocacy, editing, and training equips me to serve effectively as an administrator. I am committed to transparency, collaboration, and supporting the growth of Luganda Wikipedia.</small>
<small>Thank you for considering my request. I welcome your feedback and look forward to continuing to work together to build a strong Luganda Wikipedia.</small>
<small>Sincerely,</small>
<small>User:</small>@<small>Ssemmanda will - [[Special:Contributions/Ssemmanda will|1,130]] Global edit count.</small>
@ [[User:Geossegawa|Geossegawa]], @[[User:Jose77|Jose77]], @[[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]], @[[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]], @[[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]], @[[User:Ice201|Ice201]], @[[User:MichealKal|MichealKal]], @[[User:Owobusingye|Owobusingye]], @[[User:Erinamukuta|Erinamukuta]], @[[User:B722N|B722N]], @[[User:Kyakwera|Kyakwera]], [[User:Tumbuka Arch@|Tumbuka Arch]] [[User:Kateregga1|Kateregga1]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 09:40, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:I second your request, @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]], I strongly believe that Luganda Wikipedia needs a local-language administrator who has a deep understanding of the language in both its spoken and written forms. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 10:56, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
::Thank you @[[User:B722N|B722N]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 12:09, 18 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:I second Mr. Ssemmanda Wilson [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 16:33, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:i wholeheartedly support Sir Will. [[User:Rtr PK|Rtr PK]] ([[User talk:Rtr PK|talk]]) 19:12, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I highly endorse Ssemanda Will. His leadership and linguistic background in Luganda are essential to be admin of the language to manage the Wikipedia at large [[User:Owobusingye|Owobusingye]] ([[User talk:Owobusingye|talk]]) 13:49, 23 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
::Thank you Mr @[[User:Owobusingye|Owobusingye]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 11:26, 24 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:Mr. Ssemmanda Will is even a teacher of the language so we are saafe in his hands as the editors of the language [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 16:37, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I fully support @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]]. It’s important for Luganda Wikipedia to have an administrator who truly understands the language both in its spoken and written forms to effectively guide and manage this Language Wikipedia and Willy was a Luganda project lead for several years. [[User:MichealKal|MichealKal]] ([[User talk:MichealKal|talk]]) 06:33, 31 Gwakusatu(Mugulansigo) 2026 (UTC)
:I second @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] request. He is one of the leading luganda wikipedia contributors and a good mentor to all contributors. Having him as an admin gives us the chance to improve the wikipedia more. [[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 16:53, 2 Gwakuna(Kafuumuulampawu) 2026 (UTC)
:This was long overdue, I am in great support of this request. Localisation of content is quite cricial and having @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] as an administrator will go a long way in helping us improve our content. [[User:Brenda Namulinda|Brenda Namulinda]] ([[User talk:Brenda Namulinda|talk]]) 11:31, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:His dedication and enthusiasm towards the Luganda Wikipedia is exceptional. He is the perfect fit for an admin and I second his request @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] [[User:Nabukeera Dorothy|Nabukeera Dorothy]] ([[User talk:Nabukeera Dorothy|talk]]) 11:33, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I highly endorse Ssemanda Will. He has good leadership and a linguistic background in Luganda language. Being an admin of this language will further the growth luganda Wikipedia at large [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 12:33, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:i support Mr Ssemanda Will for luganda Wikipedia because i know he can promote our language through his leadership [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 12:40, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I strongly support the admin request by '''Wilson Ssemanda,''' for adminship on the Luganda Wikipedia.
:Wilson’s current leadership role as the community manager of Uganda’s Usergroup makes him an ideal candidate. His knowledge of Luganda is much needed to support the growth of Luganda on Wikipedia. I trust Wilson to use admin tools responsibly and in the best interest of the Luganda Wikipedia community. [[User:Sisterian|Sisterian]] ([[User talk:Sisterian|talk]]) 13:06, 19 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I support you will [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 14:24, 20 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I strongly support you @[[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] we definitely need this tool [[User:Kisakye Jane|Kisakye Jane]] ([[User talk:Kisakye Jane|talk]]) 17:42, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:Having William as a local admin for Luganda Wikipedia will be of great importance to the wiki in management of the different inconsistencies and challenges that we face as editors of Luganda Wikipedia especially with the review of the articles that are published on the wiki. He is a technical person in Luganda as a language and he is an experienced editor with profound knowledge on the Dos and Don'ts on editing Wikipedia which places him in a better position for the role.
:He is highly recommended for the role. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 14:23, 30 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:Will's quest for Adminship rights on Luganda Wikipedia is a move I wholeheartedly support due to his commitment to improving, maintaining and promoting the growth of open knowledge through the Luganda Wikipedia project. He understands the language, this gives him a chance to ensure the authenticity and integrity of all activities done on the project.[[User: Charles Kalanzi|Charles Kalanzi]]
== Request: Enable Cat-a-lot tool for Better Category Management ==
Dear Luganda Wikipedia Community,As part of our '''ongoing Quality Control Campaign''', I would like to request the activation of '''the Cat-a-lot gadget''' on Luganda Wikipedia.'''Cat-a-lot''' is a powerful tool that allows us to add or remove categories from multiple pages at once, Move pages between categories efficiently, and Organize and clean up our category structure more effectively.
This tool will be very helpful in improving the organization of content across Luganda Wikipedia, especially during our quality control efforts. I kindly ask '''the community''' to support enabling Cat-a-lot. Thank you very much!
CC:[[User:Geossegawa]],[[User:Ssenkungu ivan]],[[User:Solomon Suubi]], [[User:MichealKal]], [[User:B722N]], [[User:Owobusingye]], [[User:Rtr PK]], [[User:Brenda Namulinda]]
Best regards[[User:Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will]]) [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 16:43, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:yes i support enabling Cat-a-lot [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 17:41, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I support cat-a-lot-gadget to be enabled on luganda Wikipedia [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 18:57, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I strongly support that this Gadget be added on Luganda Wikipedia [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 19:34, 29 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:I am in strong support that this Gadget be added on Luganda Wikipedia [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 07:26, 30 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:Your consideration for this request will improve on our work regarding management of categories on Luganda Wikipedia. Thanks [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 14:25, 30 Gwamukaaga(Ssebaaseka) 2026 (UTC)
:: {{done}}. [[User:Neriah|Neriah]] ([[User talk:Neriah|talk]]) 07:55, 1 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:::Thank you very much dear @[[User:Neriah|Neriah]] [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 12:12, 1 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
== Request for community approval: Updating the Cat-a-lot gadget ==
Hello everyone,
I am working on improving the Cat-a-lot gadget to make it more useful for all editors. [[User:Neriah]] originally installed this gadget on our wiki, but it only works inside categories. I would like to update it so that it works properly on search results pages and regular articles, not only on category pages.
For this global interface editor to help us and make it work better, It requires the approval from you colleagues.
Your support of this request will help all editors of Luganda Wikipedia to manage categories more easily.
Please let me know if you have any objections or suggestions.
Thank you,
[[User:Ssemmanda will]]
Luganda Wikipedia Admin
CC
@[[User:B722N|B722N]], @[[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]], @[[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]], @[[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]], @[[User:24RAY|24RAY]], @[[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]], @[[User:Sisterian|Sisterian]], @[[User:Samson Ssemakadde|Samson Ssemakadde]], @[[User:Ssebuufu|Ssebuufu]], @[[User:NKIZIK MARIE|NKIZIK MARIE]]..... [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 16:41, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I strongly agree and support this proposal. [[User:Lillylove256|Lillylove256]] ([[User talk:Lillylove256|talk]]) 17:00, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I support the request for updating the Cat-a-lot gadget [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 17:08, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:i support the request for updating the Cat-a-lot gadget for better use thanks [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 17:11, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
::Am in full support of this request towards the updating of 5he Cat-a-lot gadget. [[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]] ([[User talk:Nambogo Catharine|talk]]) 17:48, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:i support this proposal [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 20:27, 8 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I support the request for updating the Cat-a-lot gadget for more efficiency and quality administration [[User: Charles Kalanzi|Charles Kalanzi]] ([[User talk: Charles Kalanzi|talk]]) 09:00, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I back the proposal to upgrade with the Cat-a-lot gadget, which will streamline administrative workflows and ensure higher quality outcomes. [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 09:01, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
::I approve [[User:Samson Ssemakadde|Samson Ssemakadde]] ([[User talk:Samson Ssemakadde|talk]]) 09:10, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:I support this request for better and effective organisation of articles on Luganda Wikipedia under categories. We appreciate your consideration always. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 09:23, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
::Thank you colleagues [[User:Ssemmanda will|Ssemmanda will]] ([[User talk:Ssemmanda will|talk]]) 18:12, 9 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
== Request for both Administrator and Interface administrators rights on Luganda Wikipedia ==
I am [[User:B722N|B722N]], an active contributor with over five years of experience in contributing to Wikimedia projects, including article creation, improvement, categorisation, community support, editor mentorship, and the use of Wikimedia tools.
I am requesting the following rights:
# '''Administrator rights:''' I am requesting these rights to help maintain Luganda Wikipedia by protecting pages, handling vandalism and abuse, deleting or restoring pages in accordance with Wikimedia policies, blocking disruptive users, supporting community discussions, and guiding new editors, among other tasks.
# '''Interface administrator rights:''' I am also requesting Interface administrator rights to assist with technical maintenance tasks such as managing CSS and JS pages, importing and updating Lua modules to ensure templates function properly, importing and updating templates, maintaining interface pages, and other related technical tasks.
I am committed to upholding Wikimedia policies and working collaboratively with the community. If anyone has any objections to either of my requests, please state them in the comments. Thank you. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 13:22, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly endorse [[User:B722N]], he is one of the most active and technical contributors we have in Uganda! [[User:MichealKal|MichealKal]] ([[User talk:MichealKal|talk]]) 14:00, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I wholeheartedly endorse User:B722N for both administrator and interface admin rights for Luganda Wikipedia. His consistent activities and deep technical expertise make him an invaluable asset to our community here in Uganda. [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 14:16, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I support the request made by [[User:B722N/common.js|User:B722N]] for Adminship rights on Luganda Wikipedia. He's a person committed to strengthening the quality and integrity of Luganda Wikipedia once his request is granted [[User:Charles Kalanzi|Charles Kalanzi]] ([[User talk:Charles Kalanzi|talk]]) 14:23, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly support the requests by [[User:B722N/common.js|User:B722N]] for his contributions have always been pivotal in the smooth running of our luganda wikipedia campaigns. As an IT professional of the contributors' stature, I have no doubt that he will surely perform the interface admin roles well. Having him as an adminstrator is as well an addition to the already existing admin and I believe the work will be more simplified.[[User:Geossegawa|Geossegawa]] ([[User talk:Geossegawa|talk]]) 19:08, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
::Baluku is of great influence to our community. We need him in this position to help elevate our community further. [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 05:35, 4 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I wholeheartedly support granting B722N both Administrator and Interface Administrator rights on Luganda Wikipedia.
:As the Team Lead for the Luganda Wikipedia, I have had the privilege of working closely with B722N for several years. He is one of the most technically skilled and dependable contributors in our community and has consistently been my go-to person whenever we encounter technical challenges. He has played a vital role in mentoring both me and many other community members on Wikidata, PetScan, categories, and other advanced Wikimedia tools. His willingness to share knowledge has greatly strengthened our mentorship programmes and contributed significantly to the growth of our community.
:Beyond his technical expertise, B722N is an experienced and trusted Wikimedian with a strong understanding of Wikimedia policies and community practices. He has always demonstrated professionalism, patience, and a collaborative spirit. I am also looking forward to working with him more closely on templates and other technical aspects of Luganda Wikipedia, where his expertise will be invaluable.
:Granting him both Administrator and Interface Administrator rights will greatly benefit the Luganda Wikipedia by strengthening technical maintenance, improving content management, and ensuring timely support for editors. I fully endorse his request and have every confidence that he will exercise both rights responsibly and in the best interests of the project. Thank you so much! [[User:Ssenkungu ivan|Ssenkungu ivan]] ([[User talk:Ssenkungu ivan|talk]]) 21:51, 3 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly support the grant for adminship towards User:B722N for his contributions have always been pivotal in the smooth running of our luganda wikipedia campaigns and he has been so supportive during mentorships and trainings. [[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]] ([[User talk:Nambogo Catharine|talk]]) 05:15, 4 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I believe that when he is this position, he will be of great importance according ti what he has done sofar. [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 05:33, 4 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I strongly recommend [[User:B722N]] for both Administrator rights and Interface administrator rights. He is one of the most experienced contributors and mentor on the different Wikimedia projects in Uganda. Having him serve in these capacities will do much in improving the quality of articles on lgwiki. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 11:22, 7 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
== Request for Interface Administrator rights: Kinenkey ==
'''User:''' [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]] • [[Special:Contributions/Kinenkey|contribs]])<br />
'''Requested role:''' Interface Administrator
=== Statement ===
Dear Luganda Wikipedia community,
I am writing to formally request '''Interface Administrator''' rights on Luganda Wikipedia.
Since beginning my journey across Wikimedia projects in 2024, I have been an active contributor dedicated to strengthening our ecosystem through article creation, content improvement, systematic categorization, editor mentorship, community support, and the utilization of various Wikimedia technical tools.
As Luganda Wikipedia continues to grow, maintaining a smooth, functional, and modern technical foundation is crucial. If granted Interface Administrator privileges, I intend to assist the community with the following technical maintenance tasks:
* '''Site Customization & Scripts: ''' Managing and maintaining global CSS (`MediaWiki:Common.css`) and JavaScript (`MediaWiki:Common.js`) pages to improve rendering, accessibility, and user experience.
* '''Lua Module Management: ''' Importing, updating, and optimizing Lua modules to ensure dynamic templates (such as Infoboxes and Navigation templates) function seamlessly and error-free.
* '''Template Infrastructure:''' Importing and updating core interface templates to streamline content creation for all contributors.
* '''Interface Localization & Messages: ''' Translating and maintaining MediaWiki interface pages to ensure the platform remains intuitive for Luganda speakers.
* '''General Technical Maintenance: ''' Addressing technical bugs, broken styles, and maintenance backlogs as requested by the community.
I am deeply committed to upholding all Wikimedia safety standards, technical security protocols, and community guidelines. I will work transparently and collaboratively with local editors and administrators to ensure all technical changes align with the project's goals.
Thank you for your time and consideration. I welcome any questions, feedback, or comments from the community below.
Best regards,
[[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 11:52, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second your request @[[User:Kinenkey|Kinenkey]], I believe that your technical and coding knowledge combined with the Interface admin rights will solve some of the challenges that we are facing on the Luganda Wikipedia. [[User:B722N|B722N]] ([[User talk:B722N|talk]]) 12:04, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second you Kinenkey. I believe this will take Luganda Wikipedia forward [[User:Lillylove256|Lillylove256]] ([[User talk:Lillylove256|talk]]) 12:17, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second you [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 13:34, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:i do support [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 14:45, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second @[[User:Kinenkey|Kinenkey]] for Interface Administrator rights. His ICT background with the experience in editing lgwiki will be of great support in executing his duties. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 11:35, 7 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:i second @[[User:Kinenkey|Kinenkey]] for adminship rights on the interface [[User:Nambogo Catharine|Nambogo Catharine]] ([[User talk:Nambogo Catharine|talk]]) 11:19, 8 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second him too because of his love for bringing the community to another level. [[User:NKINZIK MARIE|NKINZIK MARIE]] ([[User talk:NKINZIK MARIE|talk]]) 18:00, 8 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
::Support you too [[User:Kisakye Jane|Namuwawu Jane]] ([[User talk:Kisakye Jane|talk]]) 18:08, 9 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
* '''Oppose''' until they gain exprience. While it is not recommended to write discussion with the help of LLM/AI (that is Chatgpt, Claude, etc), I am opposing this for several reasons, at least. First, I don't see much module and template edits apart from category creations and few articles created. CSS and Json pages are very brittle, a few screw-ups and the entire wiki goes kaboom. Instead, they should have regular admin rights as a start, until they gain more exprience. As a former regular and interface admin on this wiki, I would take this serious. I have created over 770 article stubs here, 33 modules and 48 templates, and over 830 articles on enwiki, so what I am saying is not personal.-[[user:Tumbuka Arch|<span style='color: #FFFFFF;background-color: #191970;'>'''''Tumbuka Arch'''''</span>]][[user talk:Tumbuka Arch|'''<span style='color: #B20000;background-color: #FFFFFF;'><sup>★</sup><sub>★</sub><sup>★</sup></span>''']] 18:22, 17 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
== I support you ==
for better and qualified articles [[User:24RAY|24RAY]] ([[User talk:24RAY|talk]]) 14:03, 5 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I I second you [[User:Ssuuna Peter|Ssuuna Peter]] ([[User talk:Ssuuna Peter|talk]]) 07:37, 8 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:I second @[[User:Kinenkey|Kinenkey]] for Interface Administrator rights. His ICT background with the experience in editing lgwiki will be of great support in executing his duties. [[User:Halimah Nampiima|Halimah Nampiima]] ([[User talk:Halimah Nampiima|talk]]) 19:14, 21 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
8fkec5pthlb1nx0wn9dgjxko3as59s0
Essanyu Ruth Acheng
0
11149
69699
68019
2026-08-23T11:12:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69699
wikitext
text/x-wiki
Joy Ruth Acheng munnabyabufuzi wa [[Yuganda|Uganda]], eyali Omubaka wa Uganda ng'atuula mu kibuga Ottawa, e Canada.Mmemba w'ekibiina kya [[Uganda People's Congress]] era yalondebwa mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda mu 2011.
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Acheng yazaalibwa Ejang Margaret Obia. Alina diguli eyookubiri eya Masters in Management Studies, Diguli mu busomesa eya Bachelor of Education n'ebbaluwa mu mateeka eya Certificate in Administrative Law.
== Emirimu gye ==
Acheng yaweereza ng'omubaka omukyala owa Disitulikiti y'e Kole mu Paalamenti ey'omwenda eya Uganda (2011-2016). Yalondebwa Pulezidenti Yoweri Kaguta Museveni okubeera Minisita omubeezi w'ebyennyanja naye oluvannyuma n'amukyusa. Yali mmemba ku kakiiko ka Physical Infrastructure and HIV/Aids mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.
Yaliko omubaka wa Uganda mu Canada okuva nga 12 Ogwomwenda 2017.
== Ebitakwatagana ku ye ==
Mu Gwomunaana 2024, Gavumenti ya Canada yalangirira nti Acheng nti yali tasaanidde kukiikirira Uganda mu Canada ekiyitibwa persona non grata mu Lulatini olw'onneeyisa ye era n'emugoba e Canada. Mu kiseera kino ye mubaka wa Uganda mu nsi ya Bahamas.
== Laba na bino ==
* Olukalala lw'ababaka n'abakungu abakulu mu Canada
* Palamenti ya Uganda
== Ebyawandiikibwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
o7p6v6wa4gwnl5z6wk8deg2ifckjel4
Joy Ruth Acheng
0
11150
69736
68021
2026-08-23T11:14:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69736
wikitext
text/x-wiki
[[File:Acheng Joy Ruth.jpg|thumb]]
Joy Ruth Acheng [[:en:Diplomat|mukungu]] wa [[Yuganda|Uganda]], eyali [[:en:High_commissioner|Omubaka]] wa Uganda ng'atuula mu kibuga [[:en:Ottawa,_Canada|Ottawa, e Canada]].<ref name=":1">http://nilepost.co.ug/2021/12/15/acheng-looks-to-closer-ties-with-uganda-as-she-is-reconfirmed-amb-to-canada/</ref><ref>https://allafrica.com/stories/202112160127.html</ref><ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/ugandan-envoy-to-canada-speaks-out-on-embassy-fight-1879924</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://ottawa.mofa.go.ug/data-smenu-41--Staff.html |access-date=2025-04-08 |archive-date=2021-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616144618/https://ottawa.mofa.go.ug/data-smenu-41--Staff.html |url-status=dead }}</ref>Mmemba w'ekibiina kya [[Uganda People's Congress]] era yalondebwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'omwenda mu 2011.<ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/kole-woman-mp-seat-race-gains-momentum-1602022</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Acheng yazaalibwa Ejang Margaret Obia.<ref>https://chimpreports.com/kole-rdc-beats-injures-ambassadors-mother/</ref> Alina diguli eyookubiri eya Masters in Management Studies, Diguli mu busomesa eya Bachelor of Education n'ebbaluwa mu mateeka eya Certificate in [[:en:Administrative_law|Administrative Law]].<ref name=":0"/>
== Emirimu gye ==
Acheng yaweereza ng'omubaka omukyala owa [[:en:Kole_District|Disitulikiti y'e Kole]] mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Palamenti ey'omwenda]] eya Uganda (2011-2016). Yalondebwa [[:en:Yoweri_Museveni|Pulezidenti Yoweri Kaguta Museveni]] okubeera Minisita omubeezi w'ebyennyanja naye oluvannyuma n'amukyusa.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/residents-protest-revocation-of-acheng-s-appointment-1654900</ref> Yali mmemba ku kakiiko ka Physical Infrastructure and HIV/Aids mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'omwenda okuva mu 2011 okutuuka mu 2016.<ref name=":0" />
Yaliko [[:en:High_commissioner_(Commonwealth)|omubaka]] wa Uganda mu [[:en:List_of_ambassadors_and_high_commissioners_to_Canada|Canada]] okuva nga 12 Ogwomwenda 2017.<ref name=":3">https://www.newvision.co.ug/category/news/canada-to-deport-ugandan-ambassador-acheng-NV_194129</ref>
== Ebitakwatagana ku ye ==
[[:en:List_of_ambassadors_and_high_commissioners_to_Canada|Mu]] Gwomunaana 2024, [[:en:Government_of_Canada|Gavumenti ya Canada]] yalangirira nti Acheng nti yali [[:en:Persona_non_grata|tasaanidde kukiikirira Uganda mu Canada]] ekiyitibwa persona non grata mu Lulatini olw'onneeyisa ye era n'emugoba e Canada.<ref name=":3" /> Mu kiseera kino ye mubaka wa Uganda mu nsi ya [[:en:Commonwealth_of_The_Bahamas|Bahamas]].<ref>https://niletimes.net/president-museveni-deploys-amb-jr/</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:List_of_ambassadors_and_high_commissioners_to_Canada|Olukalala lw'ababaka n'abakungu abakulu mu Canada]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebyawandiikibwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
m589r0rxy0g0vtxxcsoywzjd1ognbc8
Tom Butime
0
11247
69409
67240
2026-08-23T09:59:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69409
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tom Butime''' [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=395 |access-date=2020-10-14 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Ye Minisita w'ebyobulambuzi, ebisolo by'omu nsiko n'ebintu eby'edda mu kabineeti ya Uganda.<ref>{{cite web|date=6 June 2016|author=Uganda State House|newspaper=[[Daily Monitor]]|title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016|accessdate=13 June 2016|location=Kampala|url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf|archive-date=7 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf|url-status=dead}}</ref> Yaweerezaako ng’omubaka omulonde akiikirira Eggombolola ly'e Mwenge mu Disitulikiti y'e Kyenjojo, mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n'ey'ekkumineemu (2016–2021) naye yawangulwa Apuuli Kasukaali Methusela ow'ekibiina kya NRM mu kulonda kwa 2026 Ogwolubereberye.<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.go.ug/new/index.php/members-of-parliament/members-of-parliament|title=Members of Parliament: 101. Butime Tom, Representative for Mwenge County Central, Kyenjojo District|accessdate=14 June 2016|date=14 June 2016|publisher=[[Parliament of Uganda]]|author=Parliament of Uganda|location=Kampala|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160527141255/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/members-of-parliament/members-of-parliament|archivedate=27 May 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |date=January 2026 |title=Voters oust MPs, ministers, shake up parliament |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/voters-oust-mps-ministers-shake-up-parliament-NV_226412 |publisher=New Vision}}</ref> Kyaddaaki yasigazibwa ku bwa Minisita w'ebyobulambuzi, ebisolo by'omu nsiko n'ebintu eby'edda mu kabineeti ya [[Yoweri Museveni|Museveni]] mu kisanja kye ekya 2026-2030.<ref>{{cite web |date=26 May 2026 |title=Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 |publisher=Daily Monitor}}</ref>
Yaweerezaako nga Minisita omubeezi ow’ebyempuliziganya okuva nga 13 Ogwolubereberye 2005 okutuuka mu Gwokubiri 2006. Oluvannyuma lw’okulonda kwa bonna mu Gwokubiri 2006, yalondebwa okubeera Minisita omubeezi ow’ensonga z’e Karamoja, ekifo kye yagaana okutwala.<ref name="No">{{cite web |date=8 July 2010 |title=Karamoja job was an insult - Tom Butime |url=http://www.observer.ug/news-headlines/9175-karamoja-job-was-an-insult-tom-butime |accessdate=14 June 2016 |publisher=[[The Observer (Uganda)]] |location=Kampala |archive-date=16 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161116194811/http://observer.ug/news-headlines/9175-karamoja-job-was-an-insult-tom-butime |url-status=dead }}</ref> Mu 2011, Butime yavuganya ku kifo ky'omubaka w'Essaza ly'e Mwenge ey'Obukiikakkono, kyokka n'awangulwa David Muhumuza.<ref>{{cite web |last=Bath |first=Tony |date=21 May 2012 |title=MP David Muhumuza Wins Election Petition |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=42456 |accessdate=14 June 2016 |publisher=[[Uganda Radio Network]] |location=Kampala}}</ref>
Emabegako, Butime yaliko [[Minisita w’ensonga z’omunda mu ggwanga|Minisita w’ensonga z’omunda]] okuva nga 6 Ogwomusanvu 1996 okutuuka mu Gwomusanvu 2001, era mu kiseera ekyo yaliko Minisita omubeezi ow'abanoonyi b'obubudamu n’okwetegekera obutyabaga. Okuva mu 2001 okutuuka 2005 mu mwezi Ogwolubereberye, mu kiseera ky'okukola enkyukakyuka mu kabineeti, Butime yaweereza nga Minisita omubeezi ow’enkolagana y’ensi yonna era n’aweereza nga Minisita w’ensonga z’ebweru okuva mu Gwokusatu 2004 okutuuka mu Gwolubereberye 2006.<ref name="No" /><ref name="Who">{{cite web |last1=Basiime |first1=Felix |last2=Amanyire |first2=Edison |date=5 July 2015 |title=NRM has improved but also has weaknesses, says Colonel Butime |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/NRM-weaknesses-Col-Butime/-/689844/2774982/-/5pead9/-/index.html |accessdate=14 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}</ref>
Anyumirwa nnyo okulima.<ref name="Who" />
== Laba ne bino ==
* Kabineeti ya Uganda
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Kyenjojo]]
[[Category:Bannabyabufuzi abava mu kibiina kya National Resistence Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
rp22uixa172qld7ca8ja4mg2guom315
Michael Mawanda
0
11248
69506
68672
2026-08-23T10:15:41Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69506
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Michael Maranga Mawanda''' (yazaalibwa 23 Ogwomusanvu 1967) [[:en:Ugandan|munnayuganda]] musuubuzi, mukugu mu by'enfuna era munnabyabufuzi. Ono mubaka wa paalamenti akiikirira Igara East [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bushenyi]].<ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Michael-Mawanda-declared-Igara-East-MP/688334-4229306-11cgoxt/index.html</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://nbs.ug/2021/11/igara-east-mp-to-table-constitutional-amendment-bill-2021/ |access-date=2025-07-21 |archive-date=2023-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206115442/https://nbs.ug/2021/11/igara-east-mp-to-table-constitutional-amendment-bill-2021/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://visiblepolls.org/ug/dec-2017-igara-east-mp-by-election/candidates/mawanda-michael-maranga-3083/</ref> era nga ye mumyuka wa ssentebe ku [[:en:Kampala_International_University|Kampala International University]] [[Yuganda|Uganda]] mu kiseera kino. <ref>{{Cite web |url=https://kiu.ac.ug/governance-page.php?i=hon-michael-m-mawanda |title=Archive copy |access-date=2025-07-21 |archive-date=2025-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250208120626/https://kiu.ac.ug/governance-page.php?i=hon-michael-m-mawanda |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[Bushenyi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bushenyi]] nga 23 Ogwomusanvu 1967.<ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/58077aeb-d517-4b49-bf90-20a75ea6bbfb/</ref> Mawanda yasomera Masheruka Secondary School mu by'enjigiriza ebya O'Level ne St. Francis Secondary School mu A-Level, n'afuna satifikeeti ye eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] mu 1985 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] mu 1989.
Mawanda yafuna Diguli ye eya Bachelor of Arts okuva ku [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] mu 1993. <ref>https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=535</ref>
== Emirimu gye n’ebyobufuzi ==
Obuweereza bwa Mawanda mu by'obufuzi bwatandika mu 2011 ng’omubaka wa paalamenti mu Igara County East ng’omubaka wa [[National Resistance Movement]] okumala ekisanja 2011–2016. <ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/58077aeb-d517-4b49-bf90-20a75ea6bbfb</ref> <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/994046/data/187416/-/8oy8ni/-/nrmnominated.pdf |access-date=2025-07-21 |archive-date=2020-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323102201/https://www.monitor.co.ug/blob/view/-/994046/data/187416/-/8oy8ni/-/nrmnominated.pdf |url-status=dead }}</ref> Mu 2016 Mawanda yavuganya nga talina kibiina era n’awangula, n’afuuka mmemba wa Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi ng’akiikirira Igara County East, Bushenyi District ekisanja 2017–2020. <ref>https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1466557/igara-east-elections-campaigns-commence</ref> <ref>https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=535</ref> <ref>https://thetowerpost.com/2017/12/14/micheal-mawanda-beats-nrms-andrew-martial-in-igara-east-by-election/</ref>
== Ekibiina ky'eby'obukugu ==
Mawanda mmemba omujjuvu mu kitongole ekigaba amafuta ne ggaasi. <ref>https://www.parliament.go.ug/page/parliamentary-forum-oil-and-gas</ref>
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
1od1o6bhjpahl86jzdkco2yzyrism05
Bright Rwamirama
0
11256
69412
68515
2026-08-23T09:59:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69412
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Abaazalibwa mu 1954]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu okuva mu Disitulikiti y’e Isingiro]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Abajaasi ba Uganda]]
[[Category:Abayizi abaaliwo ku yunivasite y’e Makerere]]
[[Category:Bannabyabufuzi okuva mu Western Region, Uganda]]
[[Category:Abaaliwo mu ssomero lya Naval Postgraduate School]]
[[Category:Abantu abaasomera ku ssomero lya Mbarara High School]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
{{Databox}}
'''Bright Kanyontore Rwamirama''' (Yazalibwa Ogwekuminebiri 16, 1954) munnabyabufuzi munnayuganda, mubaka wa Palamenti era munnamagye eyawummula . Ye minisita omubeezi mu minisitule evunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]].<ref name="Appointed">https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Yalondebwa mu kifo ekyo mu Gwomukaaga 1, 2006.<ref name="Appointed2">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka ya kabineti eyakolebwa mu Gwokubiri 16, 2009,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Ogwokutaano 27, 2011,<ref>{{cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |accessdate=3 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref> ne Ogwokusatu 1, 2015,<ref name="Shuffle">{{cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> yasigaza ekifo kye ekya kabineti. Era akola nga omubaka omulonde mu Palamenti ng’akiikirira Isingiro County North, [[Isingiro (disitulikit)|Isingiro Disitulikiti]] . Aweerezza mu kifo ekyo okuva mu 2001.<ref name="BKR">https://web.archive.org/web/20150402125532/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=247&const=Isingiro+County+North&dist_id=68&distname=Isingiro</ref> era mukulonda kwa 2021 yamegga Posiono Mugyenyi n'amuwangula.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/rwamirama-bright-kanyontore-7292/</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, yalangirirwa nga tavuganyiziddwa. era naasigaza ekifo kye ku Isingiro County North.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Minister Rwamirama Declared Unopposed in Isingiro |url=https://thetorchuganda.com/2026/01/11/minister-rwamirama-declared-unopposed-in-isingiro/ |access-date=2026-06-01 |website=The Torch Uganda – Independent News, Stories & Perspectives |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Rwamirama yazaalibwa mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Isingiro]] mu Gwekuminebiri 16, 1954. Yasomera mu ssomero lya Omungyenyi Primary School okusoma pulayimale, [[Mbarara High School]] olw’okusoma kwa O-Level ate Kololo High School olw’okusoma A-Level. Alina diguli eya Bachelor of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 1996 kwossa ne Master of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 2004 okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] kwossa ne Satifikeeti mu nzirukanya y'emirimu gyeyafuna mu 1993 okuva e Makerere. Mubyekijaasi yasomerako ku British Junior Staff College era nafuuna satifikeeti ya Junior Command and Staff Course wamu ne Naval Postgraduate School, n'asoma Resource Management Course era nafuna satifikeeti. Ono mmemba w’ekkanisa ya Anglican Church of Uganda.
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1983, Rwamirama yakola nga ne Banka ya Uganda Commercial Bank nga Banking Officer ekitongole oluvannyuma ekyafuuka Stanbic Bank Uganda. Mu 1983, yeegatta ku ggye lya National Resistance Army (NRA), mu lutalo lwa Uganda Bush War n'ekigendererwa eky'okuvunika gavumenti ya [[Milton Obote]]. Yalondebwa okubeera ofiisa avunaanyizibwa kubyensasula mu NRA mu 1986 era n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa 1989. Mu 1989, yakuzibwa n’afuulibwa Dayirekita atwala eby'ensimbi mu NRA, oluvannyuma eyafuuka [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Force]] (UPDF) mu 1995. era ekifo ekyo yakiweerezamu okutuusa 1997. Yasigala aweereza ku kitebe kyamagye mu bifo ebyenjawulo ku madaala agawaggulu okutuusa 2001 lweyawummula amagye ku ddaala lya lieutenant colonel. Yayingira ebyobufuzi era n'avuganya ku kifo ky'omukiise wa palamenti owa Isingiro County North mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]] era nawangula ekifo ekyo. Yaddamu okulondebwa mu kifo kye kimu mu 2006, 2011, 2016 ne 2021. mu Gwomukaaga 2006, Yalondebwa okuba Minisita avunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo, ekifo ky’akyalimu okutuuka Ogwokusatu 2025.
== Ebirala ==
Bright Rwamirama mussajja mufumbo era munna kibiina kya byabufuzi ki [[National Resistance Movement]] . Yettanira nnyo okugonjoola obutakkaanya, okutumbula enkulaakulana z'ebitundu n'ebyemizannyo .
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
<references />
== Ebijuliziddwa Ebweeru ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa kabineti mu bujjuvu, Ogwokutaano 2011]
k529j3kweeu20j9u34es42lnualxth4
69522
69412
2026-08-23T10:15:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69522
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Abaazalibwa mu 1954]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu okuva mu Disitulikiti y’e Isingiro]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Abajaasi ba Uganda]]
[[Category:Abayizi abaaliwo ku yunivasite y’e Makerere]]
[[Category:Bannabyabufuzi okuva mu Western Region, Uganda]]
[[Category:Abaaliwo mu ssomero lya Naval Postgraduate School]]
[[Category:Abantu abaasomera ku ssomero lya Mbarara High School]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
{{Databox}}
'''Bright Kanyontore Rwamirama''' (Yazalibwa Ogwekuminebiri 16, 1954) munnabyabufuzi munnayuganda, mubaka wa Palamenti era munnamagye eyawummula . Ye minisita omubeezi mu minisitule evunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]].<ref name="Appointed">https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Yalondebwa mu kifo ekyo mu Gwomukaaga 1, 2006.<ref name="Appointed2">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka ya kabineti eyakolebwa mu Gwokubiri 16, 2009,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Ogwokutaano 27, 2011,<ref>{{cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |accessdate=3 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref> ne Ogwokusatu 1, 2015,<ref name="Shuffle">{{cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> yasigaza ekifo kye ekya kabineti. Era akola nga omubaka omulonde mu Palamenti ng’akiikirira Isingiro County North, [[Isingiro (disitulikit)|Isingiro Disitulikiti]] . Aweerezza mu kifo ekyo okuva mu 2001.<ref name="BKR">https://web.archive.org/web/20150402125532/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=247&const=Isingiro+County+North&dist_id=68&distname=Isingiro</ref> era mukulonda kwa 2021 yamegga Posiono Mugyenyi n'amuwangula.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/rwamirama-bright-kanyontore-7292/</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, yalangirirwa nga tavuganyiziddwa. era naasigaza ekifo kye ku Isingiro County North.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Minister Rwamirama Declared Unopposed in Isingiro |url=https://thetorchuganda.com/2026/01/11/minister-rwamirama-declared-unopposed-in-isingiro/ |access-date=2026-06-01 |website=The Torch Uganda – Independent News, Stories & Perspectives |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Rwamirama yazaalibwa mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Isingiro]] mu Gwekuminebiri 16, 1954. Yasomera mu ssomero lya Omungyenyi Primary School okusoma pulayimale, [[Mbarara High School]] olw’okusoma kwa O-Level ate Kololo High School olw’okusoma A-Level. Alina diguli eya Bachelor of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 1996 kwossa ne Master of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 2004 okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] kwossa ne Satifikeeti mu nzirukanya y'emirimu gyeyafuna mu 1993 okuva e Makerere. Mubyekijaasi yasomerako ku British Junior Staff College era nafuuna satifikeeti ya Junior Command and Staff Course wamu ne Naval Postgraduate School, n'asoma Resource Management Course era nafuna satifikeeti. Ono mmemba w’ekkanisa ya Anglican Church of Uganda.
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1983, Rwamirama yakola nga ne Banka ya Uganda Commercial Bank nga Banking Officer ekitongole oluvannyuma ekyafuuka Stanbic Bank Uganda. Mu 1983, yeegatta ku ggye lya National Resistance Army (NRA), mu lutalo lwa Uganda Bush War n'ekigendererwa eky'okuvunika gavumenti ya [[Milton Obote]]. Yalondebwa okubeera ofiisa avunaanyizibwa kubyensasula mu NRA mu 1986 era n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa 1989. Mu 1989, yakuzibwa n’afuulibwa Dayirekita atwala eby'ensimbi mu NRA, oluvannyuma eyafuuka [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Force]] (UPDF) mu 1995. era ekifo ekyo yakiweerezamu okutuusa 1997. Yasigala aweereza ku kitebe kyamagye mu bifo ebyenjawulo ku madaala agawaggulu okutuusa 2001 lweyawummula amagye ku ddaala lya lieutenant colonel. Yayingira ebyobufuzi era n'avuganya ku kifo ky'omukiise wa palamenti owa Isingiro County North mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]] era nawangula ekifo ekyo. Yaddamu okulondebwa mu kifo kye kimu mu 2006, 2011, 2016 ne 2021. mu Gwomukaaga 2006, Yalondebwa okuba Minisita avunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo, ekifo ky’akyalimu okutuuka Ogwokusatu 2025.
== Ebirala ==
Bright Rwamirama mussajja mufumbo era munna kibiina kya byabufuzi ki [[National Resistance Movement]] . Yettanira nnyo okugonjoola obutakkaanya, okutumbula enkulaakulana z'ebitundu n'ebyemizannyo .
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
<references />
== Ebijuliziddwa Ebweeru ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa kabineti mu bujjuvu, Ogwokutaano 2011]
k14mhci2iwxeov65hlmzqx2koko09q2
69570
69522
2026-08-23T10:29:18Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69570
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Abaazalibwa mu 1954]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu okuva mu Disitulikiti y’e Isingiro]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Abajaasi ba Uganda]]
[[Category:Abayizi abaaliwo ku yunivasite y’e Makerere]]
[[Category:Bannabyabufuzi okuva mu Western Region, Uganda]]
[[Category:Abaaliwo mu ssomero lya Naval Postgraduate School]]
[[Category:Abantu abaasomera ku ssomero lya Mbarara High School]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
{{Databox}}
'''Bright Kanyontore Rwamirama''' (Yazalibwa Ogwekuminebiri 16, 1954) munnabyabufuzi munnayuganda, mubaka wa Palamenti era munnamagye eyawummula . Ye minisita omubeezi mu minisitule evunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]].<ref name="Appointed">https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Yalondebwa mu kifo ekyo mu Gwomukaaga 1, 2006.<ref name="Appointed2">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka ya kabineti eyakolebwa mu Gwokubiri 16, 2009,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Ogwokutaano 27, 2011,<ref>{{cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |accessdate=3 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref> ne Ogwokusatu 1, 2015,<ref name="Shuffle">{{cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> yasigaza ekifo kye ekya kabineti. Era akola nga omubaka omulonde mu Palamenti ng’akiikirira Isingiro County North, [[Isingiro (disitulikit)|Isingiro Disitulikiti]] . Aweerezza mu kifo ekyo okuva mu 2001.<ref name="BKR">https://web.archive.org/web/20150402125532/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=247&const=Isingiro+County+North&dist_id=68&distname=Isingiro</ref> era mukulonda kwa 2021 yamegga Posiono Mugyenyi n'amuwangula.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/rwamirama-bright-kanyontore-7292/</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, yalangirirwa nga tavuganyiziddwa. era naasigaza ekifo kye ku Isingiro County North.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Minister Rwamirama Declared Unopposed in Isingiro |url=https://thetorchuganda.com/2026/01/11/minister-rwamirama-declared-unopposed-in-isingiro/ |access-date=2026-06-01 |website=The Torch Uganda – Independent News, Stories & Perspectives |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Rwamirama yazaalibwa mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Isingiro]] mu Gwekuminebiri 16, 1954. Yasomera mu ssomero lya Omungyenyi Primary School okusoma pulayimale, [[Mbarara High School]] olw’okusoma kwa O-Level ate Kololo High School olw’okusoma A-Level. Alina diguli eya Bachelor of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 1996 kwossa ne Master of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 2004 okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] kwossa ne Satifikeeti mu nzirukanya y'emirimu gyeyafuna mu 1993 okuva e Makerere. Mubyekijaasi yasomerako ku British Junior Staff College era nafuuna satifikeeti ya Junior Command and Staff Course wamu ne Naval Postgraduate School, n'asoma Resource Management Course era nafuna satifikeeti. Ono mmemba w’ekkanisa ya Anglican Church of Uganda.
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1983, Rwamirama yakola nga ne Banka ya Uganda Commercial Bank nga Banking Officer ekitongole oluvannyuma ekyafuuka Stanbic Bank Uganda. Mu 1983, yeegatta ku ggye lya National Resistance Army (NRA), mu lutalo lwa Uganda Bush War n'ekigendererwa eky'okuvunika gavumenti ya [[Milton Obote]]. Yalondebwa okubeera ofiisa avunaanyizibwa kubyensasula mu NRA mu 1986 era n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa 1989. Mu 1989, yakuzibwa n’afuulibwa Dayirekita atwala eby'ensimbi mu NRA, oluvannyuma eyafuuka [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Force]] (UPDF) mu 1995. era ekifo ekyo yakiweerezamu okutuusa 1997. Yasigala aweereza ku kitebe kyamagye mu bifo ebyenjawulo ku madaala agawaggulu okutuusa 2001 lweyawummula amagye ku ddaala lya lieutenant colonel. Yayingira ebyobufuzi era n'avuganya ku kifo ky'omukiise wa palamenti owa Isingiro County North mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]] era nawangula ekifo ekyo. Yaddamu okulondebwa mu kifo kye kimu mu 2006, 2011, 2016 ne 2021. mu Gwomukaaga 2006, Yalondebwa okuba Minisita avunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo, ekifo ky’akyalimu okutuuka Ogwokusatu 2025.
== Ebirala ==
Bright Rwamirama mussajja mufumbo era munna kibiina kya byabufuzi ki [[National Resistance Movement]] . Yettanira nnyo okugonjoola obutakkaanya, okutumbula enkulaakulana z'ebitundu n'ebyemizannyo .
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
<references />
== Ebijuliziddwa Ebweeru ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa kabineti mu bujjuvu, Ogwokutaano 2011]
ehtp8bfzyomdpc9rxohv6dn9aqoxec2
69628
69570
2026-08-23T10:32:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69628
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Abaazalibwa mu 1954]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu okuva mu Disitulikiti y’e Isingiro]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Abajaasi ba Uganda]]
[[Category:Abayizi abaaliwo ku yunivasite y’e Makerere]]
[[Category:Bannabyabufuzi okuva mu Western Region, Uganda]]
[[Category:Abaaliwo mu ssomero lya Naval Postgraduate School]]
[[Category:Abantu abaasomera ku ssomero lya Mbarara High School]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
{{Databox}}
'''Bright Kanyontore Rwamirama''' (Yazalibwa Ogwekuminebiri 16, 1954) munnabyabufuzi munnayuganda, mubaka wa Palamenti era munnamagye eyawummula . Ye minisita omubeezi mu minisitule evunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]].<ref name="Appointed">https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Yalondebwa mu kifo ekyo mu Gwomukaaga 1, 2006.<ref name="Appointed2">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka ya kabineti eyakolebwa mu Gwokubiri 16, 2009,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Ogwokutaano 27, 2011,<ref>{{cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |accessdate=3 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref> ne Ogwokusatu 1, 2015,<ref name="Shuffle">{{cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> yasigaza ekifo kye ekya kabineti. Era akola nga omubaka omulonde mu Palamenti ng’akiikirira Isingiro County North, [[Isingiro (disitulikit)|Isingiro Disitulikiti]] . Aweerezza mu kifo ekyo okuva mu 2001.<ref name="BKR">https://web.archive.org/web/20150402125532/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=247&const=Isingiro+County+North&dist_id=68&distname=Isingiro</ref> era mukulonda kwa 2021 yamegga Posiono Mugyenyi n'amuwangula.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/rwamirama-bright-kanyontore-7292/</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, yalangirirwa nga tavuganyiziddwa. era naasigaza ekifo kye ku Isingiro County North.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Minister Rwamirama Declared Unopposed in Isingiro |url=https://thetorchuganda.com/2026/01/11/minister-rwamirama-declared-unopposed-in-isingiro/ |access-date=2026-06-01 |website=The Torch Uganda – Independent News, Stories & Perspectives |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Rwamirama yazaalibwa mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Isingiro]] mu Gwekuminebiri 16, 1954. Yasomera mu ssomero lya Omungyenyi Primary School okusoma pulayimale, [[Mbarara High School]] olw’okusoma kwa O-Level ate Kololo High School olw’okusoma A-Level. Alina diguli eya Bachelor of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 1996 kwossa ne Master of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 2004 okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] kwossa ne Satifikeeti mu nzirukanya y'emirimu gyeyafuna mu 1993 okuva e Makerere. Mubyekijaasi yasomerako ku British Junior Staff College era nafuuna satifikeeti ya Junior Command and Staff Course wamu ne Naval Postgraduate School, n'asoma Resource Management Course era nafuna satifikeeti. Ono mmemba w’ekkanisa ya Anglican Church of Uganda.
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1983, Rwamirama yakola nga ne Banka ya Uganda Commercial Bank nga Banking Officer ekitongole oluvannyuma ekyafuuka Stanbic Bank Uganda. Mu 1983, yeegatta ku ggye lya National Resistance Army (NRA), mu lutalo lwa Uganda Bush War n'ekigendererwa eky'okuvunika gavumenti ya [[Milton Obote]]. Yalondebwa okubeera ofiisa avunaanyizibwa kubyensasula mu NRA mu 1986 era n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa 1989. Mu 1989, yakuzibwa n’afuulibwa Dayirekita atwala eby'ensimbi mu NRA, oluvannyuma eyafuuka [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Force]] (UPDF) mu 1995. era ekifo ekyo yakiweerezamu okutuusa 1997. Yasigala aweereza ku kitebe kyamagye mu bifo ebyenjawulo ku madaala agawaggulu okutuusa 2001 lweyawummula amagye ku ddaala lya lieutenant colonel. Yayingira ebyobufuzi era n'avuganya ku kifo ky'omukiise wa palamenti owa Isingiro County North mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]] era nawangula ekifo ekyo. Yaddamu okulondebwa mu kifo kye kimu mu 2006, 2011, 2016 ne 2021. mu Gwomukaaga 2006, Yalondebwa okuba Minisita avunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo, ekifo ky’akyalimu okutuuka Ogwokusatu 2025.
== Ebirala ==
Bright Rwamirama mussajja mufumbo era munna kibiina kya byabufuzi ki [[National Resistance Movement]] . Yettanira nnyo okugonjoola obutakkaanya, okutumbula enkulaakulana z'ebitundu n'ebyemizannyo .
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
<references />
== Ebijuliziddwa Ebweeru ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa kabineti mu bujjuvu, Ogwokutaano 2011]
7mx1i48ziquwv6af8o2z6z25d9k8ryp
69726
69628
2026-08-23T11:13:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69726
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Abaazalibwa mu 1954]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu okuva mu Disitulikiti y’e Isingiro]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Abajaasi ba Uganda]]
[[Category:Abayizi abaaliwo ku yunivasite y’e Makerere]]
[[Category:Bannabyabufuzi okuva mu Western Region, Uganda]]
[[Category:Abaaliwo mu ssomero lya Naval Postgraduate School]]
[[Category:Abantu abaasomera ku ssomero lya Mbarara High School]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
{{Databox}}
'''Bright Kanyontore Rwamirama''' (Yazalibwa Ogwekuminebiri 16, 1954) munnabyabufuzi munnayuganda, mubaka wa Palamenti era munnamagye eyawummula . Ye minisita omubeezi mu minisitule evunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]].<ref name="Appointed">https://en.wikipedia.org/wiki/New_Vision</ref> Yalondebwa mu kifo ekyo mu Gwomukaaga 1, 2006.<ref name="Appointed2">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka ya kabineti eyakolebwa mu Gwokubiri 16, 2009,<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Ogwokutaano 27, 2011,<ref>{{cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |accessdate=3 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref> ne Ogwokusatu 1, 2015,<ref name="Shuffle">{{cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |accessdate=3 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}</ref> yasigaza ekifo kye ekya kabineti. Era akola nga omubaka omulonde mu Palamenti ng’akiikirira Isingiro County North, [[Isingiro (disitulikit)|Isingiro Disitulikiti]] . Aweerezza mu kifo ekyo okuva mu 2001.<ref name="BKR">https://web.archive.org/web/20150402125532/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=247&const=Isingiro+County+North&dist_id=68&distname=Isingiro</ref> era mukulonda kwa 2021 yamegga Posiono Mugyenyi n'amuwangula.<ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/rwamirama-bright-kanyontore-7292/</ref> Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, yalangirirwa nga tavuganyiziddwa. era naasigaza ekifo kye ku Isingiro County North.<ref>{{Cite web |date=2026-01-11 |title=Minister Rwamirama Declared Unopposed in Isingiro |url=https://thetorchuganda.com/2026/01/11/minister-rwamirama-declared-unopposed-in-isingiro/ |access-date=2026-06-01 |website=The Torch Uganda – Independent News, Stories & Perspectives |language=en-US}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Rwamirama yazaalibwa mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Isingiro]] mu Gwekuminebiri 16, 1954. Yasomera mu ssomero lya Omungyenyi Primary School okusoma pulayimale, [[Mbarara High School]] olw’okusoma kwa O-Level ate Kololo High School olw’okusoma A-Level. Alina diguli eya Bachelor of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 1996 kwossa ne Master of Business Administration gyeyafuna mu mwaka gwa 2004 okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]] kwossa ne Satifikeeti mu nzirukanya y'emirimu gyeyafuna mu 1993 okuva e Makerere. Mubyekijaasi yasomerako ku British Junior Staff College era nafuuna satifikeeti ya Junior Command and Staff Course wamu ne Naval Postgraduate School, n'asoma Resource Management Course era nafuna satifikeeti. Ono mmemba w’ekkanisa ya Anglican Church of Uganda.
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1983, Rwamirama yakola nga ne Banka ya Uganda Commercial Bank nga Banking Officer ekitongole oluvannyuma ekyafuuka Stanbic Bank Uganda. Mu 1983, yeegatta ku ggye lya National Resistance Army (NRA), mu lutalo lwa Uganda Bush War n'ekigendererwa eky'okuvunika gavumenti ya [[Milton Obote]]. Yalondebwa okubeera ofiisa avunaanyizibwa kubyensasula mu NRA mu 1986 era n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa 1989. Mu 1989, yakuzibwa n’afuulibwa Dayirekita atwala eby'ensimbi mu NRA, oluvannyuma eyafuuka [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Force]] (UPDF) mu 1995. era ekifo ekyo yakiweerezamu okutuusa 1997. Yasigala aweereza ku kitebe kyamagye mu bifo ebyenjawulo ku madaala agawaggulu okutuusa 2001 lweyawummula amagye ku ddaala lya lieutenant colonel. Yayingira ebyobufuzi era n'avuganya ku kifo ky'omukiise wa palamenti owa Isingiro County North mu [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]] era nawangula ekifo ekyo. Yaddamu okulondebwa mu kifo kye kimu mu 2006, 2011, 2016 ne 2021. mu Gwomukaaga 2006, Yalondebwa okuba Minisita avunaanyizibwa ku makolero g’ebisolo, ekifo ky’akyalimu okutuuka Ogwokusatu 2025.
== Ebirala ==
Bright Rwamirama mussajja mufumbo era munna kibiina kya byabufuzi ki [[National Resistance Movement]] . Yettanira nnyo okugonjoola obutakkaanya, okutumbula enkulaakulana z'ebitundu n'ebyemizannyo .
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Isingiro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Isingiro]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
<references />
== Ebijuliziddwa Ebweeru ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html Olukalala lwa kabineti mu bujjuvu, Ogwokutaano 2011]
i7ra5cy52xf0qwboa55m4js1ypz5zkv
David Wakikona
0
11396
69408
68258
2026-08-23T09:59:50Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69408
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''David Wandendeya Wakikona''' [[Yuganda|Munnayuganda]] [[Muvuzi wa nnyonyi|omuvuzi w'ennyonyi]] era [[munnabyabufuzi]], eyasooka okuweereza mu [[kabineti ya Uganda]] nga Minisita Omubeezi [[Ow’obukiikakkono bwa Uganda]] okuva nga 2 Ogwomukaaga 2006 okutuuka nga 27 Ogwokutaano 2011 ne Minisita Omubeezi Ow’eby'obusuubuzi n’Ebinti By’edda okuva mu Gwokutaano 2011 okutuuka Gwomukaaga 2016). <ref name="Allocated">{{Cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archive-date=11 December 2014 |access-date=19 March 2015}}</ref> Era yali [[Omubaka wa Paalamenti]] omulonde eyali akiikirira Manjiya County mu [[Disitulikiti y’e Bududa]] okuva mu 2001<ref name="About">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> okutuuka mu 2016.
Mu kalulu ka bonna aka 2016, Wakikona yawangulwa John Baptist Nambeshe wansi w'ekibiina kya NRM mu kalulu k'okusunsulamu ak'omu Ssaza ly'e Manjiya era oluvannyuma ekyavaamu teyeesimbawo mu kalulu. Ekyava mu ekyo, yasikizibwa [[Michael Werikhe Kafabusa]] ku kifo kya Minisita w'ebyobusuubuzi.
yaweereza nga mmemba wa palamenti ow'essaza lya Bushigai mu palamenti y'ekkumineemu (2021–2026) nga akiikirira essaza eryo mu Disitulikiti y'e Bududa wansi w'ekibiina kya NRM.
Mu kisanja kya '''2026–2031 eky'ebyobufuzi''', Wakikona teyadda mu palamenti. Yasalawo ava mu lwokaano lwa palamenti olwa 2026, nga kino akissa ku nsonga z'obulamu bwe, era yagenderera okuwummula emirimu gy'ebyobufuzi olwo essira alizze ku ddundiro lye.
== Obuto n’okusoma kwe ==
Wakikona yazaalibwa mu [[Bududa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bududa]] nga 26 Ogwekuminoogumu 1950. Mu 1971, yafuna layisinsi y’okuvuga ennyonyi ez’obusuubuzi okuva mu kitongole ky’ennyonyi ekya East African Civil Aviation Authority, mu kiseera ekyo nga kisinziira ku [[kisaawe ky’ennyonyi e Soroti]] . Mu 1993, yaweebwa [[Dipuloma mu by’okutambuza n'okudukanyi ennyonyi|Dipuloma mu by’okutambuza n'okuddukanya ennyonyi]] okuva mutendekero lya CASI e Beirut. Omwaka ogwaddako, yafuna Dipuloma mukudukanya emirimu gya Gavumenti okuva mutendekero lyerimu. Mu 1995, [[ekitongole ky’ensi yonna ekitendeka abaddukanya ennyonyi]] mu Canada, kyamuwa Dipuloma mu by’Okuddukanya Ennyonyi. Mu 1999, yafuna diguli y'Emisomo egy'enjawulo mu by’ennyonyi okuva mu [[Yunivasite y’e Western Sydney]] mu Australia. Mu 2007 yaweebwa diguli ya Misomo Egy'enjawulo egikwatagana ku By'okudukanya Emirimu gya Gavumenti n'Okugirabirira okuva mu [[Yunivasite y'e Nkumba]].<ref name="About">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa "Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District"]. </cite></ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1991 okutuuka mu 1992, Wakikona yaweereza nga eyali Akulira okugaba ebisaanyizo n'okulondoola Entambula y'ennyonyi mu kitongole ky’ennyonyi ekya [[Civil Aviation Authority of Uganda]]. Okuva mu 1993 okutuuka mu 1998, yaweereza ng'eyali akulira etendekero ly’ennyonyi erya East African Civil Aviation Academy, era erimanyiddwa nga Soroti Flying School, mu [[Soroti]],mu [[Buvanjuba bwa Uganda]]. Okuva mu 1999 okutuuka mu 2000, yakola nga eyali Akulira ba Maneja mu kampuni y'ennyonyi eya [[Uganda Air Cargo Corporation|Uganda Air Cargo]], kampuni ya gavumenti ey'ennyonyi ezitambuza emigugu.<ref>[http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_wrapper&Itemid=37 The Work History of David Wakikona]</ref> Mu 2001, yayingira eby'obufuzi, n'avuganya ku kifo kya paalamenti okukiikirira Manjiya County mu [[Bududa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bududa]]. Yawangula, <ref>{{Cite web |last=Etengu |first=Nathan |date=24 February 2005 |title=Mbale Demands Luweero Compensation |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/420015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402171012/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/420015 |archive-date=2 April 2015 |access-date=20 March 2015}}</ref> n’addamu okulondebwa mu 2006 n’addamu okulondebwa mu 2011. Nga 1 Ogwomukaaga 2006, yalondebwa okuba Minisita Omubeezi owa Bukiikakkono bwa Uganda mu ofiisi ya Ssaabaminisita, <ref name="Allocated">{{Cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archive-date=11 December 2014 |access-date=19 March 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMukasa2006">Mukasa, Henry (2 June 2006). </cite></ref> ekifo kye yalimu okutuusa mu Gwokutaano 2011. Mu nkyukakyuka mu kabineti eyakolebwa nga 27 Ogwokutaano 2011, yakyusibwa nga Minisita Omubeezi Ow'eby'Obuzuubuzi n'Ebintu by'Edda. <ref name="About">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa "Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District"]. </cite></ref> Yadda mu bigere bya [[Gagawala Wambuzi]] mu kifo ekyo, eyali yasuulwa okuva mu Kabineti.<ref>{{Cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref>
Nga beetegekera okulonda kwa bonna okwa 2016, Wakikona yawangulwa John Baptist Nambeshe mu kalulu ka [[National Resistance Movement]] akasalawo anaakwatira ekibiina bendera ku ani eyali agenda okukiikirira Manjiya County, era ekyavaamu teyavuganya mu kulonda kuno. Oluvannyuma lw’okulonda kuno, mu Gwomukaaga kwa 2016 Wakikona yasikizibwa [[Michael Werikhe Kafabusa]] ku bwa Minisita Omubeezi Ow’eby'obusuubuzi.
== Obulamu bwe obw'omunda ==
Wakikona yafuuka semwandu mu 2017.<ref>{{Cite web |last=Rwamasyoro |first=Steven |date=27 February 2017 |title=Ex Trade Minister Wakikona's wife has died |url=http://trumpetnews.co.ug/2017/02/27/1445/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625212437/https://trumpetnews.co.ug/2017/02/27/1445/ |archive-date=June 25, 2024 |access-date=3 June 2017 |website=Trumpet News}}</ref> Ali mu kibiina ky’eby'obufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . Kigambibwa nti alina obwagazi obw'enjawulo mu nsonga eza zigenda mu maaso nga kwekuli n'[[Omupiira ogw'ebigere|omupiira gw'ebigere]].
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Bududa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bududa]]
* [[Kwatsi Alibaruho]]
* [[Micheal Etyang|Michael Etiang]]
* [[Gad Gasatura]]
* [[Ali Kiiza]]
* [[Naomi Karungi]]
* [[Kenneth Kiyemba]]
* [[Brian Mushana Kwesiga]]
* [[Peter Thomas (pilot)]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubiggya ==
* [http://www.parliament.go.ug Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [http://newvision.co.ug/D/8/12/671730/Wakikona Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, Ogwokubiri 2009]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1950]]
[[Category:Abantu abakyali abalamu]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ba minisita ba gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Bannayuganda abavuzi b'ennyonyi]]
[[Category:Abaasomerako ku Nkumba University]]
[[Category:Abaasomerako ku Western Sydney University]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Kitundu ky'obuvanjuba bwa Uganda]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyomwenda]]
[[Category:Ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
788otnx0p2von09u5woan4kkgmlezw3
69630
69408
2026-08-23T10:32:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69630
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''David Wandendeya Wakikona''' [[Yuganda|Munnayuganda]] [[Muvuzi wa nnyonyi|omuvuzi w'ennyonyi]] era [[munnabyabufuzi]], eyasooka okuweereza mu [[kabineti ya Uganda]] nga Minisita Omubeezi [[Ow’obukiikakkono bwa Uganda]] okuva nga 2 Ogwomukaaga 2006 okutuuka nga 27 Ogwokutaano 2011 ne Minisita Omubeezi Ow’eby'obusuubuzi n’Ebinti By’edda okuva mu Gwokutaano 2011 okutuuka Gwomukaaga 2016). <ref name="Allocated">{{Cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archive-date=11 December 2014 |access-date=19 March 2015}}</ref> Era yali [[Omubaka wa Paalamenti]] omulonde eyali akiikirira Manjiya County mu [[Disitulikiti y’e Bududa]] okuva mu 2001<ref name="About">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> okutuuka mu 2016.
Mu kalulu ka bonna aka 2016, Wakikona yawangulwa John Baptist Nambeshe wansi w'ekibiina kya NRM mu kalulu k'okusunsulamu ak'omu Ssaza ly'e Manjiya era oluvannyuma ekyavaamu teyeesimbawo mu kalulu. Ekyava mu ekyo, yasikizibwa [[Michael Werikhe Kafabusa]] ku kifo kya Minisita w'ebyobusuubuzi.
yaweereza nga mmemba wa palamenti ow'essaza lya Bushigai mu palamenti y'ekkumineemu (2021–2026) nga akiikirira essaza eryo mu Disitulikiti y'e Bududa wansi w'ekibiina kya NRM.
Mu kisanja kya '''2026–2031 eky'ebyobufuzi''', Wakikona teyadda mu palamenti. Yasalawo ava mu lwokaano lwa palamenti olwa 2026, nga kino akissa ku nsonga z'obulamu bwe, era yagenderera okuwummula emirimu gy'ebyobufuzi olwo essira alizze ku ddundiro lye.
== Obuto n’okusoma kwe ==
Wakikona yazaalibwa mu [[Bududa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bududa]] nga 26 Ogwekuminoogumu 1950. Mu 1971, yafuna layisinsi y’okuvuga ennyonyi ez’obusuubuzi okuva mu kitongole ky’ennyonyi ekya East African Civil Aviation Authority, mu kiseera ekyo nga kisinziira ku [[kisaawe ky’ennyonyi e Soroti]] . Mu 1993, yaweebwa [[Dipuloma mu by’okutambuza n'okudukanyi ennyonyi|Dipuloma mu by’okutambuza n'okuddukanya ennyonyi]] okuva mutendekero lya CASI e Beirut. Omwaka ogwaddako, yafuna Dipuloma mukudukanya emirimu gya Gavumenti okuva mutendekero lyerimu. Mu 1995, [[ekitongole ky’ensi yonna ekitendeka abaddukanya ennyonyi]] mu Canada, kyamuwa Dipuloma mu by’Okuddukanya Ennyonyi. Mu 1999, yafuna diguli y'Emisomo egy'enjawulo mu by’ennyonyi okuva mu [[Yunivasite y’e Western Sydney]] mu Australia. Mu 2007 yaweebwa diguli ya Misomo Egy'enjawulo egikwatagana ku By'okudukanya Emirimu gya Gavumenti n'Okugirabirira okuva mu [[Yunivasite y'e Nkumba]].<ref name="About">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa "Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District"]. </cite></ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1991 okutuuka mu 1992, Wakikona yaweereza nga eyali Akulira okugaba ebisaanyizo n'okulondoola Entambula y'ennyonyi mu kitongole ky’ennyonyi ekya [[Civil Aviation Authority of Uganda]]. Okuva mu 1993 okutuuka mu 1998, yaweereza ng'eyali akulira etendekero ly’ennyonyi erya East African Civil Aviation Academy, era erimanyiddwa nga Soroti Flying School, mu [[Soroti]],mu [[Buvanjuba bwa Uganda]]. Okuva mu 1999 okutuuka mu 2000, yakola nga eyali Akulira ba Maneja mu kampuni y'ennyonyi eya [[Uganda Air Cargo Corporation|Uganda Air Cargo]], kampuni ya gavumenti ey'ennyonyi ezitambuza emigugu.<ref>[http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_wrapper&Itemid=37 The Work History of David Wakikona]</ref> Mu 2001, yayingira eby'obufuzi, n'avuganya ku kifo kya paalamenti okukiikirira Manjiya County mu [[Bududa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bududa]]. Yawangula, <ref>{{Cite web |last=Etengu |first=Nathan |date=24 February 2005 |title=Mbale Demands Luweero Compensation |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/420015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402171012/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/420015 |archive-date=2 April 2015 |access-date=20 March 2015}}</ref> n’addamu okulondebwa mu 2006 n’addamu okulondebwa mu 2011. Nga 1 Ogwomukaaga 2006, yalondebwa okuba Minisita Omubeezi owa Bukiikakkono bwa Uganda mu ofiisi ya Ssaabaminisita, <ref name="Allocated">{{Cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archive-date=11 December 2014 |access-date=19 March 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMukasa2006">Mukasa, Henry (2 June 2006). </cite></ref> ekifo kye yalimu okutuusa mu Gwokutaano 2011. Mu nkyukakyuka mu kabineti eyakolebwa nga 27 Ogwokutaano 2011, yakyusibwa nga Minisita Omubeezi Ow'eby'Obuzuubuzi n'Ebintu by'Edda. <ref name="About">{{Cite web |date=2011 |title=Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.heip=t&n=t&details=t&j=278&const=Manjiya++County&dist_id=80&distname=Bududa "Profile of David Wanendeya Wakikona, Member of Parliament for Manjiya County, Bududa District"]. </cite></ref> Yadda mu bigere bya [[Gagawala Wambuzi]] mu kifo ekyo, eyali yasuulwa okuva mu Kabineti.<ref>{{Cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=19 March 2015 |publisher=[[Facebook.com]]}}</ref>
Nga beetegekera okulonda kwa bonna okwa 2016, Wakikona yawangulwa John Baptist Nambeshe mu kalulu ka [[National Resistance Movement]] akasalawo anaakwatira ekibiina bendera ku ani eyali agenda okukiikirira Manjiya County, era ekyavaamu teyavuganya mu kulonda kuno. Oluvannyuma lw’okulonda kuno, mu Gwomukaaga kwa 2016 Wakikona yasikizibwa [[Michael Werikhe Kafabusa]] ku bwa Minisita Omubeezi Ow’eby'obusuubuzi.
== Obulamu bwe obw'omunda ==
Wakikona yafuuka semwandu mu 2017.<ref>{{Cite web |last=Rwamasyoro |first=Steven |date=27 February 2017 |title=Ex Trade Minister Wakikona's wife has died |url=http://trumpetnews.co.ug/2017/02/27/1445/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625212437/https://trumpetnews.co.ug/2017/02/27/1445/ |archive-date=June 25, 2024 |access-date=3 June 2017 |website=Trumpet News}}</ref> Ali mu kibiina ky’eby'obufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . Kigambibwa nti alina obwagazi obw'enjawulo mu nsonga eza zigenda mu maaso nga kwekuli n'[[Omupiira ogw'ebigere|omupiira gw'ebigere]].
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Bududa (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bududa]]
* [[Kwatsi Alibaruho]]
* [[Micheal Etyang|Michael Etiang]]
* [[Gad Gasatura]]
* [[Ali Kiiza]]
* [[Naomi Karungi]]
* [[Kenneth Kiyemba]]
* [[Brian Mushana Kwesiga]]
* [[Peter Thomas (pilot)]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubiggya ==
* [http://www.parliament.go.ug Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [http://newvision.co.ug/D/8/12/671730/Wakikona Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, Ogwokubiri 2009]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1950]]
[[Category:Abantu abakyali abalamu]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ba minisita ba gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Resistance Movement]]
[[Category:Bannayuganda abavuzi b'ennyonyi]]
[[Category:Abaasomerako ku Nkumba University]]
[[Category:Abaasomerako ku Western Sydney University]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Kitundu ky'obuvanjuba bwa Uganda]]
[[Category:Ba mmemba ba palamenti ya Uganda eyomwenda]]
[[Category:Ba mmemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
pmrc2bsuf1bsg2a9dxqsgkhpbxvquh6
Samuel Okwir
0
11444
69588
61154
2026-08-23T10:31:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69588
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Okwir Odwe''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]] munnabyabufuzi akola nga [[:en:Member_of_parliament|Omubaka]] wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]].
== Emirimu ==
Okwir yasooka kulondebwa mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa Uganda okwa 2016]] okuweereza mu palamenti ey’ekkumi nga talina kibiina owa Moroto County, [[Alebtong (disitulikit)|Disitulikiti y'e Alebtong]] era n’addamu okulondebwa mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kalulu k'abonna mu Uganda aka 2021]] nga mmemba w’ekibiina [[National Resistance Movement|kya National Resistance Movement]] . Ono abadde avumirirwa olw’obutawaayo manifesito zimala mu palamenti ey’ekkumi n’emu.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/2021_Ugandan_general_election</ref> Ekitundu kye kibadde kiteeberezebwa okuba okulonda okw'okumpi mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2026]] .<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Ugandan_general_election</ref> Mu 2022, yawawaabirwa omusuubuzi Morris Okwi olw'ebbanja lya bukadde bwa sillingi 120, n'awa omusajja ono [[:en:Cheque_fraud|ceeke ey'ekicupuli]]. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Cheque_fraud</ref> Era abadde avunaanibwa omusango gw’obutemu, olw'omusajja omusajja eyasangiddwa ng’akubiddwa emiggo n’afa okumpi n’ekibanja kye oluvannyuma lw’okukwatibwa mu [[:en:Extramarital_sex|bwenzi n'emuka musajja]], wabula lipoota ya poliisi teyazuula buvune ku musajja ono era ebigambibwa byawakanyizibwa abangi okuva mu Lango.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Cheque_fraud</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
s0nprfhg6q2yqgf2mcgdf9ecldij7l0
Angufiru Margaret
0
11464
69381
61104
2026-08-23T09:59:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69381
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Angufiru Margaret''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, musawo omutendeke era omukozi w'omu kitundu era nga yaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omunaana ng’omubaka wa Paalamenti ow'Essaza ly’e Ayivu, mu Disitulikiti y’e Arua nga talina kibiina.
== Ebimukwatako mu kisaawe kye by'obufuzi ==
Bwe yali [[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Paalamenti]] ow'e kitundu kye Ayivu, yazimba eddwaaliro eribalirirwamu obukadde bwa sillingi za Uganda 300 mu Ggombolola y’e Oluko nga kigendereddwamu okutumbula embeera y’ebyobulamu mu bantu b'ekitundu kino. <ref>{{Cite web |title=Ayivu MP constructs sh300m hospital |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-06 |website=New Vision |language=en}}</ref> Margaret yadda mu bigere by'oyo eyali Minisita omubeezi ow’ebyokwerinda, Betty Akech era n’asuubiza okubunyisa eby'enjigiriza eri abantu b’omu Ssaza ly'e Ayivu. Kigambibwa nti yali alina obwagazi okuvuganya ku kifo ku[[:en:Member_of_Parliament|'omubaka wa Paalamenti]] omukyala. <ref>{{Cite web |date=2021-01-10 |title=FDC's Abia setting the pace in Arua |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/insight/fdc-s-abia-setting-the-pace-in-arua-1598800 |access-date=2024-04-06 |website=Monitor |language=en}}</ref> Oluvannyuma lw'okuwangula akalulu nga talina kibiina, Margaret yalangirira nti agenda kwegatta ku kibiina ky'ebyobufuzi [[National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |title=In Brief |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda.]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abasawo mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
bx4y3unbd6yiaos7am205qnw0v66gm3
69644
69381
2026-08-23T11:02:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69644
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Angufiru Margaret''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, musawo omutendeke era omukozi w'omu kitundu era nga yaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omunaana ng’omubaka wa Paalamenti ow'Essaza ly’e Ayivu, mu Disitulikiti y’e Arua nga talina kibiina.
== Ebimukwatako mu kisaawe kye by'obufuzi ==
Bwe yali [[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Paalamenti]] ow'e kitundu kye Ayivu, yazimba eddwaaliro eribalirirwamu obukadde bwa sillingi za Uganda 300 mu Ggombolola y’e Oluko nga kigendereddwamu okutumbula embeera y’ebyobulamu mu bantu b'ekitundu kino. <ref>{{Cite web |title=Ayivu MP constructs sh300m hospital |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-06 |website=New Vision |language=en}}</ref> Margaret yadda mu bigere by'oyo eyali Minisita omubeezi ow’ebyokwerinda, Betty Akech era n’asuubiza okubunyisa eby'enjigiriza eri abantu b’omu Ssaza ly'e Ayivu. Kigambibwa nti yali alina obwagazi okuvuganya ku kifo ku[[:en:Member_of_Parliament|'omubaka wa Paalamenti]] omukyala. <ref>{{Cite web |date=2021-01-10 |title=FDC's Abia setting the pace in Arua |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/insight/fdc-s-abia-setting-the-pace-in-arua-1598800 |access-date=2024-04-06 |website=Monitor |language=en}}</ref> Oluvannyuma lw'okuwangula akalulu nga talina kibiina, Margaret yalangirira nti agenda kwegatta ku kibiina ky'ebyobufuzi [[National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |title=In Brief |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-04-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda.]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abasawo mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
gnzojg8d6k3bhj19ig6llwl1kemfo9i
Omuyimbi Joselyn Kamateneti
0
11466
69593
61247
2026-08-23T10:31:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69593
wikitext
text/x-wiki
'''Joselyn Kamateneti''' ( yazaalibwa 16 Ogwokuna, 1982) mubalirizi w'ebitabo era munnabyabufuzi [[Yuganda|mu Uganda]], akola ng'[[:en:Member_of_parliament|omubaka wa palamenti]] Omukyala owa [[Ntungamo (disitulikit)|disitulikiti y'e Ntungamo]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu (2021 okutuuka 2026). <ref>{{Cite web |date=2021-08-12 |title=Agent holds MP's academic papers hostage, demands Shs209m |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/agent-holds-mp-s-academic-papers-hostage-demands-shs209m-3508486 |access-date=2024-03-16 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 |access-date=2024-03-16 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Obulamu obwasooka n’okusoma ==
Joselyn Kamateneti yazaalibwa nga 16 Ogw'okuna, 1982 ku kyalo Nyabushenyi, mu ggombolola eye Nyabushenyi, mu [[Ntungamo (disitulikit)|disitulikiti y’e Ntungamo]], mu [[:en:Western_Region,_Uganda|maserengeta ga Uganda, eri]] mugenzi Tadeo Kanyankore-Kakiga ne Norah Twinomugisha. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
Yasomera Nyakisa Primary School okusoma pulayimale, Hornby High School e Kabale okusoma O'level n'oluvannyuma n'agenda mu Immaculate Heart Nyakibare Girls' Secondary School okusoma A'level. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2024)">okujuliza kwetaagisa</span></nowiki>'' ]</sup>
Oluvannyuma yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], Kampala, gye yafunira diguli ye eyasooka mu by’obusuubuzi, ng’akuguse mu by’ensimbi. <ref name=":0">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 |access-date=2024-03-16 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 "Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-03-16</span></span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Joselyn Kamateneti yakolera wamu ne Crane Bank Uganda, nga tannayingira [[Bank of Uganda]] gye yali akola nga omubalirizi w’ebitabo. Nga tannayingira byabufuzi, yali alina bizinensi mu [[Kampala]] ng’asuubula eby’okukuba ebitabo n’eby’okuwandiika. <ref name=":0">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 |access-date=2024-03-16 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 "Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-03-16</span></span>.</cite></ref>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Joselyn Kamateneti mufumbo ne Sande Baata-Kaketto eyali kansala w’eggombolola y’e Nyabihoko sub-county, [[Ntungamo (disitulikit)|mu disitulikiti y’e Ntungamo]] era balina abaana bana. <ref name=":0">{{Cite web |title=Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 |access-date=2024-03-16 |website=New Vision |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_94816 "Know your MP-elect: Joselyn Kamateneti"]. ''New Vision''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-03-16</span></span>.</cite></ref>
== Ebijuliizddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
1boq4fcq76eirdn5qycax7k0ez8ksc6
James Makumbi
0
11496
69376
61178
2026-08-23T09:59:35Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69376
wikitext
text/x-wiki
'''James Makumbi''' (yazaalibwa 12 Ogwomwenda 1942<ref>{{Cite web |title=Voordat je verdergaat naar Google Zoeken |url=https://www.google.com/search?client=ms-android-samsung&biw=412&bih=382&tbm=bks&ei=QF5UWpTnEcTxUvSYn5AL&q=James+Makumbi+1942&oq=James+Makumbi+1942&gs_l=mobile-gws-serp.12...12585.14111.0.14991.4.4.0.0.0.0.245.637.0j1j2.3.0....0...1c.1j4.64.mobile-gws-serp..1.2.446...41.0.8Jl441YHH4U |access-date=2025-06-27 |website=www.google.com}}</ref> – 8 Ogwoluberyeberye 2018) yali musawo era munnabyabufuzi Munnayuganda.
Yamala ebbanga ng’akola mu ddwaaliro lya Mulago National Referral Hospital mu Kampala, nga tannalondebwa ku bwa [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisita w’ebyobulamu]]. Mu Gwokubiri 1995, mu kiseera we yabeerera minisita w’ebyobulamu, Makumbi yawambibwa amagye ga Federal Democratic Alliance n’ayimbulwa oluvannyuma lw’ennaku ssatu.<ref>{{cite news|title=The life and times of Brig. James Makumbi|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468677/life-times-brig-james-makumbi|accessdate=8 January 2018|work=New Vision|date=8 January 2018}}</ref> Olwo Makumbi n’akiikirira Baale mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti]] okutuusa mu 2001, lwe yawangulwa [[:en:Sulaiman_Madada|Sulaiman Madada]].<ref>{{cite news|last1=Jjuuko|first1=Charles|title=Former minister Brig. Makumbi passes on|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468634/minister-brig-makumbi-passes|accessdate=8 January 2018|work=New Vision|date=8 January 2018}}</ref> Eggye lya [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People's Defence Force]] olwo ne lilonda Makumbi ng'omu ku bakiise b'egyye ekkumi mu paalamenti ey'omunaana, mu ofiisi wakati wa 2006 ne 201.<ref name="ntv">{{cite news|title=Former Health minister James Makumbi is dead|url=http://ntv.co.ug/news/local/08/jan/2018/former-health-minister-james-makumbi-dead-21841#sthash.v5WNRyPd.dpbs|accessdate=8 January 2018|publisher=NTV|date=8 January 2018|archive-date=9 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109063809/http://ntv.co.ug/news/local/08/jan/2018/former-health-minister-james-makumbi-dead-21841#sthash.v5WNRyPd.dpbs|url-status=dead}}</ref> Yafa nga 8 Ogwoluberyeberye 2018, mu ddwaaliro e Kayunga.<ref name="ntv" />
[[File:James_Makumbi.png|thumb]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abasawo mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
1cqddyijrm7iet496ip4p7rs9wlw11t
69647
69376
2026-08-23T11:02:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69647
wikitext
text/x-wiki
'''James Makumbi''' (yazaalibwa 12 Ogwomwenda 1942<ref>{{Cite web |title=Voordat je verdergaat naar Google Zoeken |url=https://www.google.com/search?client=ms-android-samsung&biw=412&bih=382&tbm=bks&ei=QF5UWpTnEcTxUvSYn5AL&q=James+Makumbi+1942&oq=James+Makumbi+1942&gs_l=mobile-gws-serp.12...12585.14111.0.14991.4.4.0.0.0.0.245.637.0j1j2.3.0....0...1c.1j4.64.mobile-gws-serp..1.2.446...41.0.8Jl441YHH4U |access-date=2025-06-27 |website=www.google.com}}</ref> – 8 Ogwoluberyeberye 2018) yali musawo era munnabyabufuzi Munnayuganda.
Yamala ebbanga ng’akola mu ddwaaliro lya Mulago National Referral Hospital mu Kampala, nga tannalondebwa ku bwa [[:en:Ministry_of_Health_(Uganda)|Minisita w’ebyobulamu]]. Mu Gwokubiri 1995, mu kiseera we yabeerera minisita w’ebyobulamu, Makumbi yawambibwa amagye ga Federal Democratic Alliance n’ayimbulwa oluvannyuma lw’ennaku ssatu.<ref>{{cite news|title=The life and times of Brig. James Makumbi|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468677/life-times-brig-james-makumbi|accessdate=8 January 2018|work=New Vision|date=8 January 2018}}</ref> Olwo Makumbi n’akiikirira Baale mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti]] okutuusa mu 2001, lwe yawangulwa [[:en:Sulaiman_Madada|Sulaiman Madada]].<ref>{{cite news|last1=Jjuuko|first1=Charles|title=Former minister Brig. Makumbi passes on|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1468634/minister-brig-makumbi-passes|accessdate=8 January 2018|work=New Vision|date=8 January 2018}}</ref> Eggye lya [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People's Defence Force]] olwo ne lilonda Makumbi ng'omu ku bakiise b'egyye ekkumi mu paalamenti ey'omunaana, mu ofiisi wakati wa 2006 ne 201.<ref name="ntv">{{cite news|title=Former Health minister James Makumbi is dead|url=http://ntv.co.ug/news/local/08/jan/2018/former-health-minister-james-makumbi-dead-21841#sthash.v5WNRyPd.dpbs|accessdate=8 January 2018|publisher=NTV|date=8 January 2018|archive-date=9 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180109063809/http://ntv.co.ug/news/local/08/jan/2018/former-health-minister-james-makumbi-dead-21841#sthash.v5WNRyPd.dpbs|url-status=dead}}</ref> Yafa nga 8 Ogwoluberyeberye 2018, mu ddwaaliro e Kayunga.<ref name="ntv" />
[[File:James_Makumbi.png|thumb]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abasawo mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
78s3htm3d4chu9gst9648mihljh5ln5
Amos Okot
0
11509
69718
63879
2026-08-23T11:13:03Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69718
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amos John Okot''' Munnayuganda omusumba, munnabyabufuzi era mubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] nga akiikirira Agago ey'Obukiikakkono ku tikiti y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM). Yasooka kulondebwa mu 2011 mu Paalamenti ey’omwenda, kyokka n’alemererwa okuddamu okulondebwa mu 2016. Yaddamu okulondebwa mu Paalamenti mu kulonda kwa bonna okwa 2021. <ref>http://thekalongotimes.com/okot-john-amos-the-newly-elected-member-of-parliament-for-agago-north-sets-out-his-vision-for-his-constituency/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/agago-mp-explains-ambulance-withdrawal-from-hospital-1591260</ref> <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okot-john-amos-6811/</ref> <ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/8eec0ad3-8774-485e-b103-f0b22c4933dd/</ref>
== Omulimu gwe ogwebyobufuzi ==
Okot omulimu gwe mu by’obufuzi gwatandika 2011, bwe yawangula ekifo ky’omubaka wa Paalamenti ek'ya Bukiika-kono bwa Agago n’alondebwa okuba omubaka mu Paalamenti ya Uganda eyomwenda (9th Ugandan Parliament), ng’adda mu kifo kya Ogenga Latigo, eyali akulira ab’oludda oluvuganya mu Paalamenti. Yafuna okusoomozebwa mu by’obufuzi nga 18 Ogwokubiri 2016, bwe yawangulwa mu kalulu ke akaali ak'okuddamu okulondebwa mu lukiiko lw'eggwanga olw'omulundi ogwe kumi, eyamuvuganya, Morris Ogenga Latigo yafuna obululu omutwalo gumu m'wenkumi nnya mu nsavu mummwenda (14,079) okukulembera Okot n'obululu mutwala gumu mu biina mwabiri (10,420).. <ref>http://ugandaradionetwork.com/story/prof-ogenga-latigo-bounces-back-in-agago-</ref> <ref>https://ugandaradionetwork.net/story/professor-ogenga-plots-political-comeback</ref> Okot yawakanya ebyava mu kulonda mu kkooti ng’alumiriza okugulirira abalonzi, okutyoboola erinnya n’obutagoberera mateeka ga Paalamenti ag’okulonda ng'avunaana Ogenga Latigo n’akakiiko k’ebyokulonda kyokka n’alemererwa okukakasa ensonga ze era n’agobwa saako n'okuliyirira. <ref>{{Cite web |url=https://ulii.org/ug/judgment/election-petitions-uganda/2016/42 |title=Archive copy |access-date=2025-08-11 |archive-date=2021-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210922014034/https://ulii.org/ug/judgment/election-petitions-uganda/2016/42 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://observer.ug/news-headlines/44983-court-says-prof-latigo-was-rightly-elected |title=Archive copy |access-date=2025-08-11 |archive-date=2023-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130062202/https://observer.ug/news-headlines/44983-court-says-prof-latigo-was-rightly-elected |url-status=dead }}</ref> Oluvannyuma Okot yakomawo mu by'obufuzi mu kulonda kwa bonna okwa 2021 era ne yeddiza ekifo ky'omubaka mu Paalamenti akiikirira Agago ey'Obukiikakkono okuva ku Latigo eyali amuwangudde mu 2016.
== Laba ne ==
* Robert Kayanja
* Jessica Alupo
* Jessica Kayanja
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
<references />
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekumineemu]]
[[Category:Bannabyabufuzi ab'ekibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
4u70dej355r969goxuandwf61daxxyv
Julius Oketta
0
11568
69733
68056
2026-08-23T11:13:20Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69733
wikitext
text/x-wiki
[[:en:Major_General|Major General]] '''Julius Facki Oketta''' (yazaalibwa nga 3 Ogwekkumi 1956 – 5 Ogwomwenda 2016) yali [[:en:Military_officer|muserikale wa magye]] mu [[Yuganda|Uganda]]. Yaliko [[:en:Commander|omuduumizi]] omukulu mu ggye lya [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People's Defence Force]] (UPDF). Nga tannafa, yaliko Dayirekita w’okukwasaganya embeera ez’amangu mu ggwanga n’emirimu mu ofiisi ya Ssaabaminisita wa Uganda.<ref>{{Cite web |last=Kivabulaya |first=Fredrick |date=10 November 2012 |title=Kibaale Flood Victims Complain As Government Relief Aid Delays |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=47283 |access-date=3 September 2014 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref> Mu Gwekkumi 2013, [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] yamusimbawo era [[:en:Secretary_General|Ssaabawandiisi w’ekibiina]] [[Lisangá lya Bikólo bya Molɔ́ngɔ́|ky’Amawanga Amagatte]] n’awagira General Oketta okwegatta ku kibiina ekiwabula [[Lisangá lya Bikólo bya Molɔ́ngɔ́|ekibiina ky’amawanga amagatte]] (UN) [[:en:Central_Emergency_Response_Fund|Central Emergency Response Fund]] (CERF).<ref>{{Cite web |last=Sekanjako |first=Henry |date=2 October 2013 |title=Major General Oketta for UN Advisory Job |url=http://www.newvision.co.ug/news/647872-maj-gen-oketta-for-un-advisory-job.html |access-date=3 September 2014}}</ref> Mu 2004, ku ddaala lya [[:en:Brigadier|Brigadier]], yali mmemba w'ekibiina ky'abaasooka okugenda mu ttendekero lya Uganda Senior Command and Staff College, e [[Kimaka]], [[Jinja]], mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba bwa Uganda]], wansi [[:en:Commandant|w'omuduumizi]] waalyo eyasooka, [[:en:Lieutenant_General|Lieutenant General]] [[:en:Ivan_Koreta|Ivan Koreta]]. Oketta yafa mu matumbi g'obudde nga 5 Ogwekkuminoogumu 2016.<ref name="Last">{{Cite web |last=Kafeero |first=Stephen |date=5 November 2016 |title=Maj Gen Julius Oketta dies at 60 |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Maj-Gen-Julius-Oketta-dies-at-60/688334-3441604-f2hc1gz/index.html |access-date=5 November 2016}}</ref>
== Ebyafaayo by’emirimu ==
Yeegatta ku magye mu 1979 amangu ddala nga Pulezidenti [[Idi Amin]] amaze okuwambibwa. Yali muserikale wa UNLA nga tannegatta ku NRA mu 1985. Okuva mu 1989 okutuuka mu 1993, ye yali omuduumizi wa divizoni y’eggye ery’omukaaga erya [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]] (NRA). Okuva mu 2001 okutuuka mu 2003, yali akulira eby’okutambuza ebintu n'ebyobwa yinginiya mu UPDF. Mu 2003, yaliko omukwanaganya wa Uganda, mu [[Sudaani|Republic of Sudan]] . Oluvannyuma lw’ekyo, yaliko akulira ekitongole ekigula n’okutunda ebintu mu minisitule y’ebyokwerinda mu Uganda mu mwaka gwa 2004. Okuva mu 2007 okutuusa lwe yafa mu 2016, yali dayirekita w’ekitongole ekikwasaganya emirimu egy’amangu mu ggwanga, mu ofiisi ya Ssaabaminisita.<ref>{{Cite web |date=2011 |title=Oketta Julius Facki, UPDF Representative |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=459.000000&const=Updf+Represantive&dist_id=73.000000&distname=Updf |access-date=3 September 2014 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (Kampala)}}</ref> Mu 2013 yeegatta ku kibiina [[:en:Central_Emergency_Response_Fund|ky’amawanga amagatte ekya CERF]] -Advisory Group. Yalondeddwa ku kakiiko akawabula CERF. Bammemba b’ekibiina ekiwabula beekiikirira so si nsi yaabwe. Abalala abaali mu kibiina kino kuliko [[:en:Susan_Eckey|Susan Eckey]] owa Norway, [[:en:Susanna_Moorehead|Susanna Moorehead]] okuva e Bungereza, [[Yukie Osa]] okuva e Japan ne [[Nancy Butijer]] Omucroatia.<ref>{{Cite web |title=UN Secretary-General appoints new CERF Advisory Group Members - World {{!}} ReliefWeb |url=https://reliefweb.int/report/world/un-secretary-general-appoints-new-cerf-advisory-group-members |access-date=2022-09-18 |website=reliefweb.int |language=en}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Era yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|Omubaka wa Palamenti]], ng’akiikirira eggye lya UPDF mu paalamenti ey’omwenda (okuva 2011 okutuuka 2016).<ref name="Last" /> Mu palamenti, yali mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, Ebitongole ebifuga Amateeka n’Ebitongole bya Gavumenti. Mu Gwomwenda 2014, Major General Oketta yasunsulwa okwegatta ku mulimu gw’okuyamba abantu ogwakulemberwa [[:en:African_Union|Omukago gwa Afrika]] okukola ku bulabe bw’akawuka ka [[Ekirwadde ky’ebola|Ebola]] eri ssemazinga ono. Omulimu guno ogwatuumiddwa erinnya lya Africa Union Support to Ebola Outbreak in West Africa (ASEOWA), gusangibwa mu [[Ethiopia]]. Oketta yakwasibwa omudaali ogw’ekitiibwa omukulembeze w’eggwanga lya Liberia olw’okufuba kwe mu kulwanyisa Ebola.<ref>{{cite news|url=http://mobile.monitor.co.ug/News/Gen-Oketta-for-AU-anti-Ebola-operation/-/691252/2439630/-/format/xhtml/-/ct937lz/-/index.html|title=General Oketta for African Union Anti-Ebola Operation|first=Solomon|last=Arinaitwe|date=3 September 2014|work=[[Daily Monitor|Daily Monitor Mobile]]|accessdate=3 September 2014}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20231105060045/https://www.kfm.co.ug/health/uganda-sends-ebola-expert-to-west-africa.html Uganda Esindika omukugu ku Ebola mu Bugwanjuba bwa Afirika] Archived 5 November 2023 at the Wayback Machine
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
2dtuxcwd2bn9sryyu2av103b95evqtd
Luyimbaza Elias Nalukoola
0
11595
69529
68877
2026-08-23T10:15:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69529
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' Munnayuganda [[munnamateeka]], era [[munnabyabufuzi|munnabyabufuzi.]] Ye aweereza ng'[[omubaka wa paalamenti]] owa [[Kawempe ey'obukiika kkono]] mu [[Kampala]]<ref>{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Why NUP's Nalukoola won Kawempe North by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060 |access-date=2025-03-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> okuva nga 13 Ogwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>{{Cite web |date=2025-05-26 |title=Court cancels Nalukoola's election as Kawempe North MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452 |access-date=2025-05-26 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aine |first=Kim |date=2025-05-26 |title=BREAKING: Court Nullifies Kawempe North MP Nalukoola's Election, Orders Fresh Poll |url=https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/ |access-date=2025-05-26 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> oluvannyuma lw'omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda n'alangirira nti ekifo ekyo tekylimu mukiise.<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2025-05-26 |title=High Court annuls Erias Nalukoola's Kawempe North MP election over campaign violations |url=http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/ |access-date=2025-05-26 |website=MBU |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Object |first=object |date=2025-05-26 |title=NUP's Nalukoola loses Kawempe MP seat, court orders fresh elections |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500 |access-date=2025-05-26 |website=New Vision}}</ref>
Yayingira woofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi n’obululu 17,764 mu kulonda okwaddibwamu nga 13, Ogwokusatu 2025 okwategekebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[Muhammad Ssegirinya]], mu Gwoluberyeberye 2025.<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-03-12 |title=NUP's Nalukoola sues govt over torture by JATT operatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514 |access-date=2025-03-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2025-03-14 |title=NUP's Elias Luyimbazi Nalukoola Wins Kawempe North By-Election |url=https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/ |access-date=2025-03-14 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-13 |title=NUP's Nalukoola wins Kawempe North MP by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240 |access-date=2025-03-14 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Elias Nalukoola's journey to become MP elect |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |access-date=2025-03-18 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
Mu 2026, Nalukoola yaddamu okulondebwa ng'omubaka wa paalamenti akiikirira Kawempe North mu [[kalulu ka bonna akaaliwo mu 2026]].<ref name=":2">{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2025-03-14 |title=Who is NUP's Elias Nalukoola, the winner of the Kawempe North by-election? He once dropped out of school in Senior Two due to a lack of school fees and tried to pursue a career in music as 'Mr. Dandi' - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/ |access-date=2025-03-18 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako e Kawempe Islamic Seminary, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School mu misomo gye egya pulayimale.<ref name=":1" /> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe gattako Kawempe Muslim Secondary School okusoma siniya eyomukaaga.<ref name=":1" /> Yafuna diguli ye mu mateeka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivaasite y’e Makerere]] ne dipuloma busukkamatikkira mu byamateeka okutandika okuwoza emisango (Post graduate diploma) okuva mu [[Law Development Centre|Law Development Center]] (LDC).<ref name=":1" />
Nalukoola yatandika emirimu gye egy'amateeka mu 2014 mu kkampuni ya Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates nga [[kiyambi mu by’amateeka]] bwe yali nga tanneetongola kuwoza misango ku bubwe.<ref name=":6" />
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okusiimibwa ( gained recognition) ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw'obuvumu bwe n’eddoboozi ery'omwanguka okulwanirira abanyigirizibwa. <ref name=":1"/> Enkola ye ey’amateeka essa essira ku ddembe ly’obuntu ,enkola ey'amateeka, okutaawulula enkayana (civil litigation) , obusuubuzi n'okugula n'okutunda ettaka. Yeetabye mu misango mingi omuli n’okuwoza mu [[kkooti ya Uganda ensukkulumu]] . <ref name=":1" /> Yali omu ku kibinja ky bannamateeka ekyawakanya okukola ennongoosereza mu kawaayiro 102(b) aka ssemateeka wa Uganda, akaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbawo ku bwa pulezidenti. Era abadde mpagi mu kulwanirira abasiraamu abateeberezebwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Eby'obufuzi bye ==
Nga tannagenda ku mulimu gwa paalamenti, Nalukoola yaweerezaako ng'omumyuka w'omukubiriza ow'olukiiko lw'eggombolola ya Kawempe mu 2006 okutuuka mu 2011.<ref name=":2"/> Era yaliko omuwi wa'amagezi ku by'amateeka mu ggwanga ow'ekibiina ky'ebyobufuzi ki Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kyeyalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwi w'amagezi ku kibiina ekigatta bannamawulire ( Uganda Journalists Association-UJA) .<ref name=":2" /><ref name=":6">{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |date=2025-01-08 |title=City lawyer Luyimbazi vows to unseat Ssegirinya for Kawempe North seat |url=https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu Mwezi ogwokubiri 2025, yasunsulwa ekibiina kya [[National Unity Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng'eyali ow'okubakwatira bendera mu kuddamu akaluku ka Kawempe ey'obukiika kkono, nga kyaddirira okufa kw'omubaka wa paalamenti [[Muhammad Ssegirinya]].<ref>{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Kawempe byelection: EC's Byabakama orders impounding cars without number plates |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Namakumbi |first=Josephine |date=2025-02-11 |title=Lawyer Nalukoola Takes NUP Flag for Kawempe North By-election |url=https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election |access-date=2025-03-13 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu kusunsulwamukwe, Nalukoola yasanga ebisomooza, omwali ebigambibwa nti abayambi be baawambibwa ssaako okutaataaganyizibwa abakuumaddembe.<ref>{{Cite web |date=12 February 2025 |title=NUP plots 90% victory in Kawempe North byelection |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref> Wadde emiziziko gino gyaliwo, yasunsulwa n'ekyaddirira yawangula akalulu akaali kaddiddwamu nga 13, Omwezio gwokusatu 2025 ng'awangula abalala 9 abaavuganya (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Independent), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n'abalala.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite web |title=Luyimbazi Elias Nalukoola - Uganda Muslim Lawyer's Association |url=https://umlas.org/luyimbazi-elias-nalukoola/ |access-date=2025-03-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-02-11 |title=NUP names Elias Nalukoola for Kawempe North by-election |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |access-date=2025-03-13 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=19 February 2025 |title=How much does it take to be an MP? |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Kawempe North by-election: Why NRM's Nambi withdrew vote recount petition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawempe-north-by-election-why-nrm-s-nambi-withdrew-vote-recount-petition-4978552#summary |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Elias Nalukoola amanyiddwa olw’okwewaayo kwe eri eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era aweereza nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okw'okuzaamu amaanyi. <ref name=":1"/> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Omwezi gw'ekkumi n'ebiri 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obutakkaanya ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu Mwezi gwokusatu 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekibinja ekirwanyisa obutujju (Joint Anti-Terrorism Taskforce - JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":0"/> <ref name=":3">{{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |date=2025-03-12 |title=Nalukoola Sues Govt Over Torture |url=https://www.nilepost.co.ug/news/247367/nalukoola-sues-govt-over-torture |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Anoonya okuliyirirwa n’okwetonderwa mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe ku kitiibwa era n'eddembe obutatulugunyizibwa byayingirirwa <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
Okusinziira ku katundu 59 ak’etteeka erifuga okulonda kwa Palamenti, 2005, akalaga nti okulonda bwe kuggwa, [[akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike era kafulumye ebyava mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw’okulonda okuggalwawo. <ref name=":5"/> Ekkubo lya Nalukoola okufuuka omubaka wa Palamenti lyafuuka kkalubo okusingawo kubanga akakiiko k’ebyokulonda kaalabika nga tekasobola kumaliriza mu bujjuvu enkola y’okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw’obuwanguzi bwe obw’olwatu.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangirira omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw'okugatta erinnya lye mu kyapa kya gavumentiekitongole (National Gazette) gwasigala teguwedde. <ref>{{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Embeera yaleetera ey’okuddukanya emirimu mu bukulu yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetedde Nalukoola n’abamu ku bakiise [[National Unity Platform|ba National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne batuukirira [[akakiiko k'ebyokulonda]] mu lwamaliriza nga lufuuse olukiiko olw’okuwakanya, nga bwe bagezaako okuzuula lwaki waali wabaddewo okulwawo okutali kwa bulijjo mu nkola eyandibadde enambulukufu. <ref name=":5"/>
Nga 20, Omwezi ogwokusatu 2025, eyeesimbyewo ku lw'ekibiina kya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda okwaddibwamu okw’e Kawempe ey'obukiika kkono , Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateekaabe ba Atwijukire Dennis Advocates, yateekamu okusaba eri akulira kkooti ezisookerwako e Kawempe okusaba okuddamu okubala obululu kwe yaggyayo nga 25, Omwezi ogwokusatu 2025 oluvannyuma lw’[[akakiiko k'ebyokulonda]] okuteeka mu kyapa kya gavumenti ekitongole (National gazette) ebyava mu kulonda nga Nalukoola yemuwanguzi. <ref name=":4"/>
Nalukoola ku nkomerero yalayizibwa ng'omubaka wa paalamenti owa Kawempe ey'obukiika kkono mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26, Omwezi ogwokusatu 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa omukubiriza (Speaker) [[Anita Among]] mu bisenge bye (Her chambers), engeri Palamenti gyeyali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5"/> <ref>{{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna okuteegeezebwa okutongole okuva mu [[kakiiko k'ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda ebyali biteekeddwa mu kyapa kya gavumenti (Uganda Gazette). <ref name=":5" /> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Ebimwogerwako ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu gwokusatu gwa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekitongole ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":0"/> <ref name=":3"/> Ali mu kulondoola eky'okumuliyirira n’okumwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye n’ekitiibwa kye n’obwetwaze bwe byatyoboolwa. <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
== Ebimwogerwako ==
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' [[:en:Lawyer|Munnamateeka]] , era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] Munnayuganda. Yakola nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Palamenti]] ow'ekitundu kya [[:en:Kawempe|Kawempe North]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060</ref> okuva nga 13 Gwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452</ref> <ref>https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/</ref> ekyaddirirwa omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda ng'alangirira nti ekifo kino kikalu. <ref>http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500</ref>
Yayingira ofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi mu kulonda okw’okuddira mu kifo n'obululu 17,764 nga Ogwokusatu 13, 2025 okwakolebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]], mu Gwolubereberye, 2025. <ref name=":0"/> <ref>https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako ku ssomero lya Kawempe Isalmic School, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School nga eno gyeyasomera pulayimale. <ref name=":2"/> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe oluvannyuma nadda ku Kawempe Muslim Secondary School okusoma okumaliriza siniya eyomukaaga. <ref name=":2" /> Yafuna diguli mu mateeka okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’eMakerere]] ne dipulooma mu by’amateeka okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] (LDC). <ref name=":2" /> Elias yatandika omulimu gwe ogw’amateeka mu 2014 mu Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates ng’omuyambi mu by’amateeka nga tannatandikawo kitongole kye eky’obwannannyini. <ref name=":1"/>
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okumanyika ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw’okulwanirira n’obuvumu n’okwogera obulungi okutaasa abantu abassibwa wansi. <ref name=":1"/> Enkola ye ey’amateeka essira esinga kulissa ku ddembe ly’abantu n’amateeka agakwata ku ssemateeka, okugonjoola obutabanguko mu bibiina, eby’obusuubuzi n’okutunda ettaka. Yeetaba mu misango mingi omuli n’okukaayana mu [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|kkooti ensukkulumu eya Uganda]] . <ref name=":1" /> Yali mu ttiimu y’abalamuzi eyawakanya ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka wa Uganda, eyaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbyewo ku bwa pulezidenti. Ono era abadde akola kinene mu kuwolereza abasiraamu abateeberezebwa okuba nga bavunaanibwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini y'Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ==
Nga tannafuna kifo mu palamenti, Nalukoola yaliko omumyuka wa Sipiika wa Divizoni y’e Kawempe okuva mu 2006 okutuuka mu 2011. <ref name=":2"/> Era yaliko n’ekifo ky’omuwabuzi w’amateeka mu ggwanga mu kibiina kya Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kye yalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwabuzi mu kibiina kya bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA). <ref name=":2" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat</ref> Mu Gwokubiri gwa 2025, yalondebwa ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng’omukwasi wa bendera mu kalulu ka Kawempe North, oluvannyuma lw’okufa kw’omubaka [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759</ref> <ref>https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election</ref> Mu kulonda kwe, Nalukoola yafuna okusoomoozebwa, omuli okuwamba omuyambi we n’okuyingirirwa ab’ebyokwerinda. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794</ref> Wadde nga waliwo ebizibu bino, yafuna okusunsulwa kwe n’oluvannyuma n’awangula akalulu ak’okuddira omuntu mu kifo nga 13 Ogwokusatu, 2025 ng’avuganya n’abavuganya abalala 9 (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Bwannamunigina), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n’abalala. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226</ref> <ref name=":4"/>
== Obulamu bwe obw’obuntu ==
Elias Nalukoola amanyiddwa nnyo olw’okwewaayo ennyo ku eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era akola nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okuzimba abantu. <ref name=":1"/> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Ogwekkumineebiri, 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu gwokusatu gwa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekitongole ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":02">{{Cite web |date=2025-03-12 |title=NUP's Nalukoola sues govt over torture by JATT operatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514 |access-date=2025-03-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":3"/> Ali mu kulondoola eky'okumuliyirira n’okumwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye n’ekitiibwa kye n’obwetwaze bwe byatyoboolwa. <ref name=":02" /> <ref name=":3" />Ebimwogerwako ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu March wa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekibiina ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":0" /> Agoberera okuliyirira n’okwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye ery’ekitiibwa n’eddembe ly’okutulugunyizibwa lyatyoboolwa. <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
Okusinziira ku Kawaayiro 59 ak'etteeka ly'okulonda kw'olukiiko lw'eggwanga, 2005, ekiraga nti oluvannyuma lw'okulonda, [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|Akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike n'okufulumya ebivudde mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw'okumaliriza okulonda.<ref name=":5"/> Ekkubo Nalukoola lye yatambuliramu n'afuuka mmemba wa palamenti lyalabika ng'eryali ezzibu ennyo kubanga akakiiko k'ebyokulonda kaalabika ng'akalemereddwa okumaliriza ensonga eyo ey'okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw'obuwanguzi bwe.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangiridde ng'omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw’okwongera erinnya lye mu lupapula lwa National Gazette gwasigala nga tegutuukiridde. <ref>{{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Ensonga eno yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetera Nalukoola n’abamu ku bakiise ba [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne battunka n’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] era nga baamaliriza babawakanyizza mu lukungaaga nga bagezaako okuzuula lwaki waaliwo okulwawo okutaali kwa bulijjo ku nsonga eyali ey'obwerufu. <ref name=":5">{{Cite web |date=2025-03-26 |title=MP-elect Nalukoola to be sworn in today- Speaker Among |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-elect-nalukoola-to-be-sworn-in-today-speaker-among-4978778 |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 20 Ogwokusatu, 2025, eyeesimbawo ku bendera ya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda kw’e Kawempe North, Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateeka be Atwijukire Dennis Advocates, yawandiika nga asaba Ssaabalamuzi w’e Kawempe wabeewo okuddamu okubala obululu kye yaggyayo nga 25 Ogwokusatu, 2025 oluvannyuma lw’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] okuwandiika ebyava mu kulonda nga Nalukoola nga yeeyali omuwanguzi. <ref name=":4"/>
Nalukoola oluvannyuma yalayizibwa ng'omubaka wa Kawempe North mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26 Ogwokusatu, 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa Sipiika [[:en:Anita_Among|Anita Among]] mu ofiisi ye, anti Palamenti yali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5"/> <ref>{{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna empuliziganya entongole okuva mu [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|kakiiko k’ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda. <ref name=":5" /> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Ebimwogerwako ==
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' [[:en:Lawyer|Munnamateeka]] , era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] Munnayuganda. Yakola nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Palamenti]] ow'ekitundu kya [[:en:Kawempe|Kawempe North]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060</ref> okuva nga 13 Gwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452</ref> <ref>https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/</ref> ekyaddirirwa omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda ng'alangirira nti ekifo kino kikalu. <ref>http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500</ref>
Yayingira ofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi mu kulonda okw’okuddira mu kifo n'obululu 17,764 nga Ogwokusatu 13, 2025 okwakolebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]], mu Gwolubereberye, 2025. <ref name=":0"/> <ref>https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako ku ssomero lya Kawempe Isalmic School, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School nga eno gyeyasomera pulayimale. <ref name=":2"/> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe oluvannyuma nadda ku Kawempe Muslim Secondary School okusoma okumaliriza siniya eyomukaaga. <ref name=":2" /> Yafuna diguli mu mateeka okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’eMakerere]] ne dipulooma mu by’amateeka okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] (LDC). <ref name=":2" /> Elias yatandika omulimu gwe ogw’amateeka mu 2014 mu Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates ng’omuyambi mu by’amateeka nga tannatandikawo kitongole kye eky’obwannannyini. <ref name=":1"/>
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okumanyika ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw’okulwanirira n’obuvumu n’okwogera obulungi okutaasa abantu abassibwa wansi. <ref name=":1"/> Enkola ye ey’amateeka essira esinga kulissa ku ddembe ly’abantu n’amateeka agakwata ku ssemateeka, okugonjoola obutabanguko mu bibiina, eby’obusuubuzi n’okutunda ettaka. Yeetaba mu misango mingi omuli n’okukaayana mu [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|kkooti ensukkulumu eya Uganda]] . <ref name=":1" /> Yali mu ttiimu y’abalamuzi eyawakanya ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka wa Uganda, eyaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbyewo ku bwa pulezidenti. Ono era abadde akola kinene mu kuwolereza abasiraamu abateeberezebwa okuba nga bavunaanibwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini y'Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ==
Nga tannafuna kifo mu palamenti, Nalukoola yaliko omumyuka wa Sipiika wa Divizoni y’e Kawempe okuva mu 2006 okutuuka mu 2011. <ref name=":2"/> Era yaliko n’ekifo ky’omuwabuzi w’amateeka mu ggwanga mu kibiina kya Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kye yalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwabuzi mu kibiina kya bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA). <ref name=":2" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat</ref> Mu Gwokubiri gwa 2025, yalondebwa ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng’omukwasi wa bendera mu kalulu ka Kawempe North, oluvannyuma lw’okufa kw’omubaka [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759</ref> <ref>https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election</ref> Mu kulonda kwe, Nalukoola yafuna okusoomoozebwa, omuli okuwamba omuyambi we n’okuyingirirwa ab’ebyokwerinda. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794</ref> Wadde nga waliwo ebizibu bino, yafuna okusunsulwa kwe n’oluvannyuma n’awangula akalulu ak’okuddira omuntu mu kifo nga 13 Ogwokusatu, 2025 ng’avuganya n’abavuganya abalala 9 (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Bwannamunigina), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n’abalala. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226</ref> <ref name=":4"/>
== Obulamu bwe obw’obuntu ==
Elias Nalukoola amanyiddwa nnyo olw’okwewaayo ennyo ku eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era akola nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okuzimba abantu. <ref name=":1"/> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Ogwekkumineebiri, 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu gwokusatu gwa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekitongole ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":02"/> <ref name=":3"/> Ali mu kulondoola eky'okumuliyirira n’okumwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye n’ekitiibwa kye n’obwetwaze bwe byatyoboolwa. <ref name=":02" /> <ref name=":3" />Ebimwogerwako ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu March wa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekibiina ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. Agoberera okuliyirira n’okwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye ery’ekitiibwa n’eddembe ly’okutulugunyizibwa lyatyoboolwa. <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
Okusinziira ku Kawaayiro 59 ak'etteeka ly'okulonda kw'olukiiko lw'eggwanga, 2005, ekiraga nti oluvannyuma lw'okulonda, [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|Akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike n'okufulumya ebivudde mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw'okumaliriza okulonda.<ref name=":5"/> Ekkubo Nalukoola lye yatambuliramu n'afuuka mmemba wa palamenti lyalabika ng'eryali ezzibu ennyo kubanga akakiiko k'ebyokulonda kaalabika ng'akalemereddwa okumaliriza ensonga eyo ey'okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw'obuwanguzi bwe.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangiridde ng'omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw’okwongera erinnya lye mu lupapula lwa National Gazette gwasigala nga tegutuukiridde. <ref>https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/</ref> Ensonga eno yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetera Nalukoola n’abamu ku bakiise ba [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne battunka n’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] era nga baamaliriza babawakanyizza mu lukungaaga nga bagezaako okuzuula lwaki waaliwo okulwawo okutaali kwa bulijjo ku nsonga eyali ey'obwerufu. <ref name=":5" />
Nga 20 Ogwokusatu, 2025, eyeesimbawo ku bendera ya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda kw’e Kawempe North, Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateeka be Atwijukire Dennis Advocates, yawandiika nga asaba Ssaabalamuzi w’e Kawempe wabeewo okuddamu okubala obululu kye yaggyayo nga 25 Ogwokusatu, 2025 oluvannyuma lw’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] okuwandiika ebyava mu kulonda nga Nalukoola nga yeeyali omuwanguzi. <ref name=":4" />
Nalukoola oluvannyuma yalayizibwa ng'omubaka wa Kawempe North mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26 Ogwokusatu, 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa Sipiika [[:en:Anita_Among|Anita Among]] mu ofiisi ye, anti Palamenti yali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5" /> <ref>https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna empuliziganya entongole okuva mu [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|kakiiko k’ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda. <ref name=":5" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668</ref>
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |date=2025-03-14 |title=Why NUP's Nalukoola won Kawempe North by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060 |access-date=2025-03-18 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-05-26 |title=Court cancels Nalukoola's election as Kawempe North MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452 |access-date=2025-05-26 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Aine |first=Kim |date=2025-05-26 |title=BREAKING: Court Nullifies Kawempe North MP Nalukoola's Election, Orders Fresh Poll |url=https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/ |access-date=2025-05-26 |website=ChimpReports |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2025-05-26 |title=High Court annuls Erias Nalukoola's Kawempe North MP election over campaign violations |url=http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/ |access-date=2025-05-26 |website=MBU |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Object |first=object |date=2025-05-26 |title=NUP's Nalukoola loses Kawempe MP seat, court orders fresh elections |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500 |access-date=2025-05-26 |website=New Vision}}
# {{Cite web |date=2025-03-12 |title=NUP's Nalukoola sues govt over torture by JATT operatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514 |access-date=2025-03-13 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2025-03-14 |title=NUP's Elias Luyimbazi Nalukoola Wins Kawempe North By-Election |url=https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/ |access-date=2025-03-14 |website=ChimpReports |language=en-US}}
# {{Cite web |date=2025-03-13 |title=NUP's Nalukoola wins Kawempe North MP by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240 |access-date=2025-03-14 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-14 |title=Elias Nalukoola's journey to become MP elect |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |access-date=2025-03-18 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}
# {{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2025-03-14 |title=Who is NUP's Elias Nalukoola, the winner of the Kawempe North by-election? He once dropped out of school in Senior Two due to a lack of school fees and tried to pursue a career in music as 'Mr. Dandi' - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/ |access-date=2025-03-18 |language=en-US |archive-date=2025-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314062858/https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Luyimbazi Elias Nalukoola - Uganda Muslim Lawyer's Association |url=https://umlas.org/luyimbazi-elias-nalukoola/ |access-date=2025-03-13 |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |date=2025-01-08 |title=City lawyer Luyimbazi vows to unseat Ssegirinya for Kawempe North seat |url=https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=13 March 2025 |title=Kawempe byelection: EC's Byabakama orders impounding cars without number plates |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}
# {{Cite web |last=Namakumbi |first=Josephine |date=2025-02-11 |title=Lawyer Nalukoola Takes NUP Flag for Kawempe North By-election |url=https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election |access-date=2025-03-13 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=12 February 2025 |title=NUP plots 90% victory in Kawempe North byelection |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-02-11 |title=NUP names Elias Nalukoola for Kawempe North by-election |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |access-date=2025-03-13 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}
# {{Cite web |date=19 February 2025 |title=How much does it take to be an MP? |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-25 |title=Kawempe North by-election: Why NRM's Nambi withdrew vote recount petition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawempe-north-by-election-why-nrm-s-nambi-withdrew-vote-recount-petition-4978552#summary |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |date=2025-03-12 |title=Nalukoola Sues Govt Over Torture |url=https://www.nilepost.co.ug/news/247367/nalukoola-sues-govt-over-torture |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-26 |title=MP-elect Nalukoola to be sworn in today- Speaker Among |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-elect-nalukoola-to-be-sworn-in-today-speaker-among-4978778 |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
2p4s9cukfkkrdm47o5a3s38gsfplplz
69571
69529
2026-08-23T10:29:18Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69571
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' Munnayuganda [[munnamateeka]], era [[munnabyabufuzi|munnabyabufuzi.]] Ye aweereza ng'[[omubaka wa paalamenti]] owa [[Kawempe ey'obukiika kkono]] mu [[Kampala]]<ref>{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Why NUP's Nalukoola won Kawempe North by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060 |access-date=2025-03-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> okuva nga 13 Ogwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>{{Cite web |date=2025-05-26 |title=Court cancels Nalukoola's election as Kawempe North MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452 |access-date=2025-05-26 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Aine |first=Kim |date=2025-05-26 |title=BREAKING: Court Nullifies Kawempe North MP Nalukoola's Election, Orders Fresh Poll |url=https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/ |access-date=2025-05-26 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> oluvannyuma lw'omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda n'alangirira nti ekifo ekyo tekylimu mukiise.<ref>{{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2025-05-26 |title=High Court annuls Erias Nalukoola's Kawempe North MP election over campaign violations |url=http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/ |access-date=2025-05-26 |website=MBU |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Object |first=object |date=2025-05-26 |title=NUP's Nalukoola loses Kawempe MP seat, court orders fresh elections |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500 |access-date=2025-05-26 |website=New Vision}}</ref>
Yayingira woofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi n’obululu 17,764 mu kulonda okwaddibwamu nga 13, Ogwokusatu 2025 okwategekebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[Muhammad Ssegirinya]], mu Gwoluberyeberye 2025.<ref name=":0">{{Cite web |date=2025-03-12 |title=NUP's Nalukoola sues govt over torture by JATT operatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514 |access-date=2025-03-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2025-03-14 |title=NUP's Elias Luyimbazi Nalukoola Wins Kawempe North By-Election |url=https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/ |access-date=2025-03-14 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-13 |title=NUP's Nalukoola wins Kawempe North MP by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240 |access-date=2025-03-14 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Elias Nalukoola's journey to become MP elect |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |access-date=2025-03-18 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
Mu 2026, Nalukoola yaddamu okulondebwa ng'omubaka wa paalamenti akiikirira Kawempe North mu [[kalulu ka bonna akaaliwo mu 2026]].<ref name=":2">{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2025-03-14 |title=Who is NUP's Elias Nalukoola, the winner of the Kawempe North by-election? He once dropped out of school in Senior Two due to a lack of school fees and tried to pursue a career in music as 'Mr. Dandi' - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/ |access-date=2025-03-18 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako e Kawempe Islamic Seminary, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School mu misomo gye egya pulayimale.<ref name=":1" /> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe gattako Kawempe Muslim Secondary School okusoma siniya eyomukaaga.<ref name=":1" /> Yafuna diguli ye mu mateeka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivaasite y’e Makerere]] ne dipuloma busukkamatikkira mu byamateeka okutandika okuwoza emisango (Post graduate diploma) okuva mu [[Law Development Centre|Law Development Center]] (LDC).<ref name=":1" />
Nalukoola yatandika emirimu gye egy'amateeka mu 2014 mu kkampuni ya Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates nga [[kiyambi mu by’amateeka]] bwe yali nga tanneetongola kuwoza misango ku bubwe.<ref name=":6" />
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okusiimibwa ( gained recognition) ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw'obuvumu bwe n’eddoboozi ery'omwanguka okulwanirira abanyigirizibwa. <ref name=":1"/> Enkola ye ey’amateeka essa essira ku ddembe ly’obuntu ,enkola ey'amateeka, okutaawulula enkayana (civil litigation) , obusuubuzi n'okugula n'okutunda ettaka. Yeetabye mu misango mingi omuli n’okuwoza mu [[kkooti ya Uganda ensukkulumu]] . <ref name=":1" /> Yali omu ku kibinja ky bannamateeka ekyawakanya okukola ennongoosereza mu kawaayiro 102(b) aka ssemateeka wa Uganda, akaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbawo ku bwa pulezidenti. Era abadde mpagi mu kulwanirira abasiraamu abateeberezebwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Eby'obufuzi bye ==
Nga tannagenda ku mulimu gwa paalamenti, Nalukoola yaweerezaako ng'omumyuka w'omukubiriza ow'olukiiko lw'eggombolola ya Kawempe mu 2006 okutuuka mu 2011.<ref name=":2"/> Era yaliko omuwi wa'amagezi ku by'amateeka mu ggwanga ow'ekibiina ky'ebyobufuzi ki Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kyeyalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwi w'amagezi ku kibiina ekigatta bannamawulire ( Uganda Journalists Association-UJA) .<ref name=":2" /><ref name=":6">{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |date=2025-01-08 |title=City lawyer Luyimbazi vows to unseat Ssegirinya for Kawempe North seat |url=https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu Mwezi ogwokubiri 2025, yasunsulwa ekibiina kya [[National Unity Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng'eyali ow'okubakwatira bendera mu kuddamu akaluku ka Kawempe ey'obukiika kkono, nga kyaddirira okufa kw'omubaka wa paalamenti [[Muhammad Ssegirinya]].<ref>{{Cite web |date=13 March 2025 |title=Kawempe byelection: EC's Byabakama orders impounding cars without number plates |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Namakumbi |first=Josephine |date=2025-02-11 |title=Lawyer Nalukoola Takes NUP Flag for Kawempe North By-election |url=https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election |access-date=2025-03-13 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Mu kusunsulwamukwe, Nalukoola yasanga ebisomooza, omwali ebigambibwa nti abayambi be baawambibwa ssaako okutaataaganyizibwa abakuumaddembe.<ref>{{Cite web |date=12 February 2025 |title=NUP plots 90% victory in Kawempe North byelection |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref> Wadde emiziziko gino gyaliwo, yasunsulwa n'ekyaddirira yawangula akalulu akaali kaddiddwamu nga 13, Omwezio gwokusatu 2025 ng'awangula abalala 9 abaavuganya (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Independent), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n'abalala.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite web |title=Luyimbazi Elias Nalukoola - Uganda Muslim Lawyer's Association |url=https://umlas.org/luyimbazi-elias-nalukoola/ |access-date=2025-03-13 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-02-11 |title=NUP names Elias Nalukoola for Kawempe North by-election |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |access-date=2025-03-13 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=19 February 2025 |title=How much does it take to be an MP? |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2025-03-25 |title=Kawempe North by-election: Why NRM's Nambi withdrew vote recount petition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawempe-north-by-election-why-nrm-s-nambi-withdrew-vote-recount-petition-4978552#summary |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Elias Nalukoola amanyiddwa olw’okwewaayo kwe eri eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era aweereza nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okw'okuzaamu amaanyi. <ref name=":1"/> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Omwezi gw'ekkumi n'ebiri 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Obutakkaanya ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu Mwezi gwokusatu 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekibinja ekirwanyisa obutujju (Joint Anti-Terrorism Taskforce - JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":0"/> <ref name=":3">{{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |date=2025-03-12 |title=Nalukoola Sues Govt Over Torture |url=https://www.nilepost.co.ug/news/247367/nalukoola-sues-govt-over-torture |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Anoonya okuliyirirwa n’okwetonderwa mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe ku kitiibwa era n'eddembe obutatulugunyizibwa byayingirirwa <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
Okusinziira ku katundu 59 ak’etteeka erifuga okulonda kwa Palamenti, 2005, akalaga nti okulonda bwe kuggwa, [[akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike era kafulumye ebyava mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw’okulonda okuggalwawo. <ref name=":5"/> Ekkubo lya Nalukoola okufuuka omubaka wa Palamenti lyafuuka kkalubo okusingawo kubanga akakiiko k’ebyokulonda kaalabika nga tekasobola kumaliriza mu bujjuvu enkola y’okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw’obuwanguzi bwe obw’olwatu.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangirira omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw'okugatta erinnya lye mu kyapa kya gavumentiekitongole (National Gazette) gwasigala teguwedde. <ref>{{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Embeera yaleetera ey’okuddukanya emirimu mu bukulu yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetedde Nalukoola n’abamu ku bakiise [[National Unity Platform|ba National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne batuukirira [[akakiiko k'ebyokulonda]] mu lwamaliriza nga lufuuse olukiiko olw’okuwakanya, nga bwe bagezaako okuzuula lwaki waali wabaddewo okulwawo okutali kwa bulijjo mu nkola eyandibadde enambulukufu. <ref name=":5"/>
Nga 20, Omwezi ogwokusatu 2025, eyeesimbyewo ku lw'ekibiina kya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda okwaddibwamu okw’e Kawempe ey'obukiika kkono , Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateekaabe ba Atwijukire Dennis Advocates, yateekamu okusaba eri akulira kkooti ezisookerwako e Kawempe okusaba okuddamu okubala obululu kwe yaggyayo nga 25, Omwezi ogwokusatu 2025 oluvannyuma lw’[[akakiiko k'ebyokulonda]] okuteeka mu kyapa kya gavumenti ekitongole (National gazette) ebyava mu kulonda nga Nalukoola yemuwanguzi. <ref name=":4"/>
Nalukoola ku nkomerero yalayizibwa ng'omubaka wa paalamenti owa Kawempe ey'obukiika kkono mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26, Omwezi ogwokusatu 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa omukubiriza (Speaker) [[Anita Among]] mu bisenge bye (Her chambers), engeri Palamenti gyeyali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5"/> <ref>{{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna okuteegeezebwa okutongole okuva mu [[kakiiko k'ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda ebyali biteekeddwa mu kyapa kya gavumenti (Uganda Gazette). <ref name=":5" /> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Ebimwogerwako ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu gwokusatu gwa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekitongole ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":0"/> <ref name=":3"/> Ali mu kulondoola eky'okumuliyirira n’okumwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye n’ekitiibwa kye n’obwetwaze bwe byatyoboolwa. <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
== Ebimwogerwako ==
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' [[:en:Lawyer|Munnamateeka]] , era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] Munnayuganda. Yakola nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Palamenti]] ow'ekitundu kya [[:en:Kawempe|Kawempe North]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060</ref> okuva nga 13 Gwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452</ref> <ref>https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/</ref> ekyaddirirwa omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda ng'alangirira nti ekifo kino kikalu. <ref>http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500</ref>
Yayingira ofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi mu kulonda okw’okuddira mu kifo n'obululu 17,764 nga Ogwokusatu 13, 2025 okwakolebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]], mu Gwolubereberye, 2025. <ref name=":0"/> <ref>https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako ku ssomero lya Kawempe Isalmic School, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School nga eno gyeyasomera pulayimale. <ref name=":2"/> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe oluvannyuma nadda ku Kawempe Muslim Secondary School okusoma okumaliriza siniya eyomukaaga. <ref name=":2" /> Yafuna diguli mu mateeka okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’eMakerere]] ne dipulooma mu by’amateeka okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] (LDC). <ref name=":2" /> Elias yatandika omulimu gwe ogw’amateeka mu 2014 mu Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates ng’omuyambi mu by’amateeka nga tannatandikawo kitongole kye eky’obwannannyini. <ref name=":1"/>
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okumanyika ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw’okulwanirira n’obuvumu n’okwogera obulungi okutaasa abantu abassibwa wansi. <ref name=":1"/> Enkola ye ey’amateeka essira esinga kulissa ku ddembe ly’abantu n’amateeka agakwata ku ssemateeka, okugonjoola obutabanguko mu bibiina, eby’obusuubuzi n’okutunda ettaka. Yeetaba mu misango mingi omuli n’okukaayana mu [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|kkooti ensukkulumu eya Uganda]] . <ref name=":1" /> Yali mu ttiimu y’abalamuzi eyawakanya ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka wa Uganda, eyaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbyewo ku bwa pulezidenti. Ono era abadde akola kinene mu kuwolereza abasiraamu abateeberezebwa okuba nga bavunaanibwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini y'Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ==
Nga tannafuna kifo mu palamenti, Nalukoola yaliko omumyuka wa Sipiika wa Divizoni y’e Kawempe okuva mu 2006 okutuuka mu 2011. <ref name=":2"/> Era yaliko n’ekifo ky’omuwabuzi w’amateeka mu ggwanga mu kibiina kya Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kye yalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwabuzi mu kibiina kya bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA). <ref name=":2" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat</ref> Mu Gwokubiri gwa 2025, yalondebwa ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng’omukwasi wa bendera mu kalulu ka Kawempe North, oluvannyuma lw’okufa kw’omubaka [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759</ref> <ref>https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election</ref> Mu kulonda kwe, Nalukoola yafuna okusoomoozebwa, omuli okuwamba omuyambi we n’okuyingirirwa ab’ebyokwerinda. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794</ref> Wadde nga waliwo ebizibu bino, yafuna okusunsulwa kwe n’oluvannyuma n’awangula akalulu ak’okuddira omuntu mu kifo nga 13 Ogwokusatu, 2025 ng’avuganya n’abavuganya abalala 9 (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Bwannamunigina), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n’abalala. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226</ref> <ref name=":4"/>
== Obulamu bwe obw’obuntu ==
Elias Nalukoola amanyiddwa nnyo olw’okwewaayo ennyo ku eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era akola nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okuzimba abantu. <ref name=":1"/> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Ogwekkumineebiri, 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu gwokusatu gwa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekitongole ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":02">{{Cite web |date=2025-03-12 |title=NUP's Nalukoola sues govt over torture by JATT operatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514 |access-date=2025-03-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":3"/> Ali mu kulondoola eky'okumuliyirira n’okumwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye n’ekitiibwa kye n’obwetwaze bwe byatyoboolwa. <ref name=":02" /> <ref name=":3" />Ebimwogerwako ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu March wa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekibiina ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":0" /> Agoberera okuliyirira n’okwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye ery’ekitiibwa n’eddembe ly’okutulugunyizibwa lyatyoboolwa. <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
Okusinziira ku Kawaayiro 59 ak'etteeka ly'okulonda kw'olukiiko lw'eggwanga, 2005, ekiraga nti oluvannyuma lw'okulonda, [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|Akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike n'okufulumya ebivudde mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw'okumaliriza okulonda.<ref name=":5"/> Ekkubo Nalukoola lye yatambuliramu n'afuuka mmemba wa palamenti lyalabika ng'eryali ezzibu ennyo kubanga akakiiko k'ebyokulonda kaalabika ng'akalemereddwa okumaliriza ensonga eyo ey'okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw'obuwanguzi bwe.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangiridde ng'omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw’okwongera erinnya lye mu lupapula lwa National Gazette gwasigala nga tegutuukiridde. <ref>{{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Ensonga eno yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetera Nalukoola n’abamu ku bakiise ba [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne battunka n’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] era nga baamaliriza babawakanyizza mu lukungaaga nga bagezaako okuzuula lwaki waaliwo okulwawo okutaali kwa bulijjo ku nsonga eyali ey'obwerufu. <ref name=":5">{{Cite web |date=2025-03-26 |title=MP-elect Nalukoola to be sworn in today- Speaker Among |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-elect-nalukoola-to-be-sworn-in-today-speaker-among-4978778 |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 20 Ogwokusatu, 2025, eyeesimbawo ku bendera ya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda kw’e Kawempe North, Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateeka be Atwijukire Dennis Advocates, yawandiika nga asaba Ssaabalamuzi w’e Kawempe wabeewo okuddamu okubala obululu kye yaggyayo nga 25 Ogwokusatu, 2025 oluvannyuma lw’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] okuwandiika ebyava mu kulonda nga Nalukoola nga yeeyali omuwanguzi. <ref name=":4"/>
Nalukoola oluvannyuma yalayizibwa ng'omubaka wa Kawempe North mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26 Ogwokusatu, 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa Sipiika [[:en:Anita_Among|Anita Among]] mu ofiisi ye, anti Palamenti yali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5"/> <ref>{{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna empuliziganya entongole okuva mu [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|kakiiko k’ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda. <ref name=":5" /> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Ebimwogerwako ==
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' [[:en:Lawyer|Munnamateeka]] , era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] Munnayuganda. Yakola nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Palamenti]] ow'ekitundu kya [[:en:Kawempe|Kawempe North]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060</ref> okuva nga 13 Gwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452</ref> <ref>https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/</ref> ekyaddirirwa omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda ng'alangirira nti ekifo kino kikalu. <ref>http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500</ref>
Yayingira ofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi mu kulonda okw’okuddira mu kifo n'obululu 17,764 nga Ogwokusatu 13, 2025 okwakolebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]], mu Gwolubereberye, 2025. <ref name=":0"/> <ref>https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako ku ssomero lya Kawempe Isalmic School, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School nga eno gyeyasomera pulayimale. <ref name=":2"/> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe oluvannyuma nadda ku Kawempe Muslim Secondary School okusoma okumaliriza siniya eyomukaaga. <ref name=":2" /> Yafuna diguli mu mateeka okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’eMakerere]] ne dipulooma mu by’amateeka okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] (LDC). <ref name=":2" /> Elias yatandika omulimu gwe ogw’amateeka mu 2014 mu Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates ng’omuyambi mu by’amateeka nga tannatandikawo kitongole kye eky’obwannannyini. <ref name=":1"/>
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okumanyika ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw’okulwanirira n’obuvumu n’okwogera obulungi okutaasa abantu abassibwa wansi. <ref name=":1"/> Enkola ye ey’amateeka essira esinga kulissa ku ddembe ly’abantu n’amateeka agakwata ku ssemateeka, okugonjoola obutabanguko mu bibiina, eby’obusuubuzi n’okutunda ettaka. Yeetaba mu misango mingi omuli n’okukaayana mu [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|kkooti ensukkulumu eya Uganda]] . <ref name=":1" /> Yali mu ttiimu y’abalamuzi eyawakanya ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka wa Uganda, eyaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbyewo ku bwa pulezidenti. Ono era abadde akola kinene mu kuwolereza abasiraamu abateeberezebwa okuba nga bavunaanibwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini y'Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ==
Nga tannafuna kifo mu palamenti, Nalukoola yaliko omumyuka wa Sipiika wa Divizoni y’e Kawempe okuva mu 2006 okutuuka mu 2011. <ref name=":2"/> Era yaliko n’ekifo ky’omuwabuzi w’amateeka mu ggwanga mu kibiina kya Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kye yalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwabuzi mu kibiina kya bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA). <ref name=":2" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat</ref> Mu Gwokubiri gwa 2025, yalondebwa ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng’omukwasi wa bendera mu kalulu ka Kawempe North, oluvannyuma lw’okufa kw’omubaka [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759</ref> <ref>https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election</ref> Mu kulonda kwe, Nalukoola yafuna okusoomoozebwa, omuli okuwamba omuyambi we n’okuyingirirwa ab’ebyokwerinda. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794</ref> Wadde nga waliwo ebizibu bino, yafuna okusunsulwa kwe n’oluvannyuma n’awangula akalulu ak’okuddira omuntu mu kifo nga 13 Ogwokusatu, 2025 ng’avuganya n’abavuganya abalala 9 (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Bwannamunigina), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n’abalala. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |title=Archive copy |access-date=2025-08-19 |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226</ref> <ref name=":4"/>
== Obulamu bwe obw’obuntu ==
Elias Nalukoola amanyiddwa nnyo olw’okwewaayo ennyo ku eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era akola nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okuzimba abantu. <ref name=":1"/> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Ogwekkumineebiri, 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu gwokusatu gwa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekitongole ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. <ref name=":02"/> <ref name=":3"/> Ali mu kulondoola eky'okumuliyirira n’okumwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye n’ekitiibwa kye n’obwetwaze bwe byatyoboolwa. <ref name=":02" /> <ref name=":3" />Ebimwogerwako ==
Nalukoola yawawaabira gavumenti ya Uganda mu March wa 2025 ng’agamba nti yatulugunyizibwa abakozi b’ekibiina ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti-Terrorism Taskforce (JATT) bwe yali agenda okusunsulwa. Agoberera okuliyirira n’okwetondera mu lujjudde, ng’agamba nti eddembe lye ery’ekitiibwa n’eddembe ly’okutulugunyizibwa lyatyoboolwa. <ref name=":0" /> <ref name=":3" />
Okusinziira ku Kawaayiro 59 ak'etteeka ly'okulonda kw'olukiiko lw'eggwanga, 2005, ekiraga nti oluvannyuma lw'okulonda, [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|Akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike n'okufulumya ebivudde mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw'okumaliriza okulonda.<ref name=":5"/> Ekkubo Nalukoola lye yatambuliramu n'afuuka mmemba wa palamenti lyalabika ng'eryali ezzibu ennyo kubanga akakiiko k'ebyokulonda kaalabika ng'akalemereddwa okumaliriza ensonga eyo ey'okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw'obuwanguzi bwe.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangiridde ng'omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw’okwongera erinnya lye mu lupapula lwa National Gazette gwasigala nga tegutuukiridde. <ref>https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/</ref> Ensonga eno yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetera Nalukoola n’abamu ku bakiise ba [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne battunka n’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] era nga baamaliriza babawakanyizza mu lukungaaga nga bagezaako okuzuula lwaki waaliwo okulwawo okutaali kwa bulijjo ku nsonga eyali ey'obwerufu. <ref name=":5" />
Nga 20 Ogwokusatu, 2025, eyeesimbawo ku bendera ya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda kw’e Kawempe North, Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateeka be Atwijukire Dennis Advocates, yawandiika nga asaba Ssaabalamuzi w’e Kawempe wabeewo okuddamu okubala obululu kye yaggyayo nga 25 Ogwokusatu, 2025 oluvannyuma lw’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] okuwandiika ebyava mu kulonda nga Nalukoola nga yeeyali omuwanguzi. <ref name=":4" />
Nalukoola oluvannyuma yalayizibwa ng'omubaka wa Kawempe North mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26 Ogwokusatu, 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa Sipiika [[:en:Anita_Among|Anita Among]] mu ofiisi ye, anti Palamenti yali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5" /> <ref>https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna empuliziganya entongole okuva mu [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|kakiiko k’ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda. <ref name=":5" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668</ref>
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |date=2025-03-14 |title=Why NUP's Nalukoola won Kawempe North by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060 |access-date=2025-03-18 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-05-26 |title=Court cancels Nalukoola's election as Kawempe North MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452 |access-date=2025-05-26 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Aine |first=Kim |date=2025-05-26 |title=BREAKING: Court Nullifies Kawempe North MP Nalukoola's Election, Orders Fresh Poll |url=https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/ |access-date=2025-05-26 |website=ChimpReports |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Ruby |first=Josh |date=2025-05-26 |title=High Court annuls Erias Nalukoola's Kawempe North MP election over campaign violations |url=http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/ |access-date=2025-05-26 |website=MBU |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Object |first=object |date=2025-05-26 |title=NUP's Nalukoola loses Kawempe MP seat, court orders fresh elections |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500 |access-date=2025-05-26 |website=New Vision}}
# {{Cite web |date=2025-03-12 |title=NUP's Nalukoola sues govt over torture by JATT operatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514 |access-date=2025-03-13 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2025-03-14 |title=NUP's Elias Luyimbazi Nalukoola Wins Kawempe North By-Election |url=https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/ |access-date=2025-03-14 |website=ChimpReports |language=en-US}}
# {{Cite web |date=2025-03-13 |title=NUP's Nalukoola wins Kawempe North MP by-election |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240 |access-date=2025-03-14 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-14 |title=Elias Nalukoola's journey to become MP elect |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |access-date=2025-03-18 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}
# {{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2025-03-14 |title=Who is NUP's Elias Nalukoola, the winner of the Kawempe North by-election? He once dropped out of school in Senior Two due to a lack of school fees and tried to pursue a career in music as 'Mr. Dandi' - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/ |access-date=2025-03-18 |language=en-US |archive-date=2025-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250314062858/https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Luyimbazi Elias Nalukoola - Uganda Muslim Lawyer's Association |url=https://umlas.org/luyimbazi-elias-nalukoola/ |access-date=2025-03-13 |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |date=2025-01-08 |title=City lawyer Luyimbazi vows to unseat Ssegirinya for Kawempe North seat |url=https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=13 March 2025 |title=Kawempe byelection: EC's Byabakama orders impounding cars without number plates |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}
# {{Cite web |last=Namakumbi |first=Josephine |date=2025-02-11 |title=Lawyer Nalukoola Takes NUP Flag for Kawempe North By-election |url=https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election |access-date=2025-03-13 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=12 February 2025 |title=NUP plots 90% victory in Kawempe North byelection |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-02-11 |title=NUP names Elias Nalukoola for Kawempe North by-election |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |access-date=2025-03-13 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}
# {{Cite web |date=19 February 2025 |title=How much does it take to be an MP? |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226 |access-date=2025-03-13 |website=New Vision |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-25 |title=Kawempe North by-election: Why NRM's Nambi withdrew vote recount petition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawempe-north-by-election-why-nrm-s-nambi-withdrew-vote-recount-petition-4978552#summary |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |date=2025-03-12 |title=Nalukoola Sues Govt Over Torture |url=https://www.nilepost.co.ug/news/247367/nalukoola-sues-govt-over-torture |access-date=2025-03-18 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-26 |title=MP-elect Nalukoola to be sworn in today- Speaker Among |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-elect-nalukoola-to-be-sworn-in-today-speaker-among-4978778 |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}
# {{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
kt25z85jw4wbnnucsricz0mcz4phlxd
Ruth Achieng
0
11609
69740
68037
2026-08-23T11:14:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69740
wikitext
text/x-wiki
'''Ruth Achieng''' munnabyabufuzi [[Yuganda|mu Uganda]] . Yalondebwa, naye teyaweerezako nga, Minisita w’eggwanga ow’ebyobuvubi mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]] nga 6 June 2016, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> ng’adda mu bigere bya Zerubabel Nyiira .Ruth Achieng yaweereza mu Palamenti ey’omwenda (2011–2016) ng’omubaka [[Kole (disitulikit)|omukyala mu disitulikiti y’e Kole]] nga tannawangulwa mu mutendera gw’okulonda kwa 2016. <ref>{{Cite web |last=Kitatta Kaaya |first=Sadab |date=8 June 2016 |title=Uganda: Cabinet - How Museveni Got the Opposition In |url=http://allafrica.com/stories/201606080891.html |access-date=10 June 2016}}</ref> Erinnya lye lyaggyibwawo ku ssaawa esembayo era teyakeberebwa kakiiko ka palamenti akalonda abantu, ekyamuviirako obutalayira nga 22 June 2016. <ref>{{Cite web |last=Edward Ssekika |first=and Sulaiman Kakaire |date=22 June 2016 |title=Cabinet: Museveni admits patronage played part in selection |url=http://www.observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |access-date=27 June 2016 |archive-date=26 June 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160626081313/http://observer.ug/news-headlines/44933-cabinet-museveni-admits-patronage-played-part-in-selection |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* Palamenti ya Uganda
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
qffw0gel426u6nw5qbsyl4kfcfrv6lr
Frederick Ngobi Gume
0
11612
69449
61061
2026-08-23T10:12:31Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69449
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Frederick Ngobi Gume''', [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] mu [[Yuganda|Uganda]] . Ye [[:en:Cooperative|Minisita omubeezi ow'ebibiina by'obwegassi]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineeti ya Uganda]] . Yalondebwa ku kifo ekyo nga 6 Ogwomukaaga 2016. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Daily_Monitor</ref> Mu kiseera kye kimu yakola ng’omubaka omulonde akiikirira Essaza ly'e Bulamogi ey'Obukiikakkonobwobuggwanjuba mu Disitulikiti y'e Kaliro mu Paalamenti ey’ekkumi (2016 - 2021). <ref>https://web.archive.org/web/20160527141255/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/members-of-parliament/members-of-parliament</ref> Mu 2021 yalondebwa ku kifo kye kimu. <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/gume-fredrick-ngobi-7443/</ref> <ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/08b4c874-3452-47f9-b9a8-336ee5a831b9/</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
mdreoraxd5z0j6co1vwp7myq4w1rifs
Paalamenti ya Uganda
0
11658
69586
68020
2026-08-23T10:31:04Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:2_May_2012_-_Ugandan_Parliament_-_2_Mai_2012_-_Senedd_UgandaVisit_(7999785956).jpg|thumb|Ssentebe wa [[:en:Senedd|Senedd]] ayaniriza ababaka okuva mu Palamenti ya Uganda; 2012]]
'''Palamenti ya Uganda''' lwe lukiiko lw'ababaka ba [[Yuganda|Palamenti olumu]] olukola amateeka. Ogumu ku mirimu gyayo emikulu kwe kuyisa amateeka agawagira enfuga ennungi mu ggwanga. Baminisita ba gavumenti balina okuddamu abakiise b’abantu ku mwaliiro gw’ennyumba era bayinza okulondebwa okuva mu bammemba baayo.
Okuyita mu bukiiko bwa palamenti obw’enjawulo, palamenti yeetegereza pulogulaamu za gavumenti naddala nga bwe kirambikibwa mu kwogera kw’Embeera ''y’Eggwanga'' <ref>{{Cite web |date=2021-06-04 |title=Is the State of the Nation address relevant? |url=https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |access-date=2021-06-12 |website=VINAS Businesses |language=en-US |archive-date=2021-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210612235731/https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |url-status=dead }}</ref> okukolebwa pulezidenti. Ensonga z’eby'ensiimbi, gamba ng’emisolo n’okuwola looni, zeetaaga okukirizibwa palamenti oluvannyuma lw’okukubaganya ebirowoozo okutuufu. <ref>{{Cite web |title=Functions of The Parliament of Uganda |url=http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419095437/http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-date=2012-04-19 |website=The Parliament of Uganda}}</ref> Palamenti era erina obuyinza okukakasa okulondebw kw'apulezidenti era, okuyita mu [[:en:Motion_of_censure|kiteeso ky’okuvumirira]], kiyinza okuwaliriza Minisita okulekulira.
== Abasingaanibwaamu ==
Palamenti ey’ekkumi n’emu (2021–2026) erina ebifo 557, nga kuliko n’abakiise 353 abaalondebwa nga bakozesa okulonda okusooka okuyita mu kifo mu bitundu ebiwangudde omu. Nga bakozesa enkola y’emu, ebifo 146 biterekebwa nga bya bakyala, nga beebalina okubijuza, nga buli [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] erimu ekifo kimu. N’ekisembayo, ebifo 30 bijjuzibwa mu ngeri etali ya butereevu nga biyita mu matendekero ag’enjawulo ag’ebyokulonda: 10 nga bayita mu magye, 5 by'abavubuka, 5 by'abakadde, 5 ebibiina by’ababwegasi, 5 by'abantu abaliko obulemu, ate 28 [[:en:Ex_officio_member|ba Ex Officio Members]] . Mu buli kimu ku bibinja bino, waakiri omukazi omu alina okulondebwa (lwaakiri babiri ku kibinja ky’amagye). <ref>{{Cite web |last= |date=2018-01-18 |title=Composition of Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/page/composition-parliament |access-date=2023-03-15 |website=parliament.go.ug |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Constitution |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/44038/90491/F206329993/UGA44038.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Electoral handbook |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129045142/https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |archive-date=2020-11-29 |access-date=2021-01-22}}</ref> <ref>{{Cite web |title=IFES Election Guide | Elections: Uganda National Assembly 2021 |url=https://www.electionguide.org/elections/id/3613/#_ftn1 |website=www.electionguide.org}}</ref>
Mu 2016, yalimu abakiise b’ebitundu 288, abakyala ba disitulikiti 121, abakiise b’eggye [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|lya Uganda People’s Defence Force]] kkumi, abakiise b'abavubuka bataano, abakiise baabaliko obulemu bataano, abakiise bataano ab’abakozi, n’abakiise kkumi na musanvu ''abaaba memba ba ex officio''. <ref>{{Cite web |title=Composition of Uganda's Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180421020206/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |archive-date=2018-04-21 |access-date=2014-12-13 |website=The Parliament of Uganda}}</ref>
== Ebigikwatako ==
Palamenti ya Uganda yatandikibwawo mu 1962, amangu ddala nga eggwanga limaze okufuna ameefuga. <ref>{{Cite web |title=Chronology of the Parliaments of Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029065212/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |archive-date=2017-10-29 |access-date=2012-07-02}}</ref>
=== Palamenti eyasooka (1962–1963) ===
[[File:The_tower_at_Uganda's_parliament.jpg|thumb|Omunaala ogwawula ekifo ky'omubuvanjuba n’ekizimbe eby’obukiika ddyo ku Palamenti ya Uganda. omunaala guno nga guli wamu ne palamenti gwazimbibwa gavumenti y’amatwale ga Bungereza ku nkomerero y’emyaka gya 1950 ng’ekirabo eri Uganda nga tebanaba kufuna bweetwaaze bwaabwe.]]
Ekibiina kino mu kiseera ekyo kyali kimanyikiddwa nga [[:en:Uganda_Legislative_Council|Olukiiko lw'Eggwanga]]. Kyali kirina bammemba 92 era nga kyali kikubirizibwa, nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], [[John Bowes Griffin|Sir John Bowes Griffin]], munnamateeka [[Great Britain|Omungereza]] era eyali Ssaabalamuzi wa Uganda .
=== Palamenti ey'okubiri (1963–1971) ===
Mu kiseera kino, Ssaabaminisita [[Milton Obote]] yasazaamu ssemateeka era neyeerangirira nga [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] mu 1966. Palamenti eno era yalaba obwakabaka bwa Uganda obw’ennono nga bujjibwaawo n’okulangirira Uganda [[:en:Republic|ng'eyeetwaala]] . Okusalawo kuno kwavirako olukiiko lw’amateeka gw'aba memba ba Palamenti [[:en:A._G._Mehta|A. G. Mehta]] oluvannyuma lw’olukiiko [[:en:Ugandan_Constitutional_Conference|lwa Semateeka ga Uganda]] Uganda mwe yafuuka eggwanga eryetongodde. <ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1437232 ''"Uganda Constitutional Conference, 1961"'']. ''New Vision''. October 2016.</ref> <ref>Great Britain, ed. (1961). ''Uganda: report of the Uganda Constitutional Conference, 1961 and text of the agreed draft of a new Buganda agreement initialled in London on 9th October, 1961''. Cmnd. London: H.M.S.O.</ref> Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey'okubiri yali [[:en:Narendra_M._Patel|Narendra M. Patel,]] Munnayuganda eyalina emirandika gya [[:en:India|Buyindi.]] Palamenti eno yakomekerezebwa oluvannyuma lwa [[Idi Amin]] okuwamba gavumenti ya Milton Obote mu Gusooka mu 1971.
=== Palamenti ey'okusatu (1979–1980) ===
Oluvanyuma lw’okugobwa kwa Idi Amin mu Gwokuna mu 1979, ekibiina ekipya ekikola amateeka nga kamanyikiddwa nga Uganda Legislative Council katandikibwawo. Nga kalina bammemba abaasooka 30, oluvannyuma obwammemba bwayongezebwa okutuuka ku 120. Eno ye yali Palamenti ey’okusatu era nga yakubirizibwa nga [[Edward Rugumayo]] . Ekibiina kino ekikola amateeka kyeeyongera okukola okutuusa okulonda kwa bonna okw'omu Gwekumineebiri mu 1980.
=== Palamenti ey’okuna (1980–1985) ===
Ekiseera kino kyavirako okukomawo kwa [[Milton Obote]] mu buyinza n’ekibiina ky'eby'obufuzi ekiyitibwa [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC), oluvannyuma lw’okulonda kw’eggwanga okwalimu obutakaanya mu 1980. Sipiika wa Palamenti ey’okuna yali [[Francis K. Butagira|Francis Butagira]], munnamateeka eyatendekebwa [[:en:Harvard_Law_School|mutendekero lya Harvard]] . Palamenti ey’okuna yakomekerera General [[Bazilio Olara-Okello|Basilio Olara Okello]] bwe yagoba Obote ne gavumenti ya UPC mu 1985.
=== Palamenti ey’okutaano (1986–1996) ===
Emanyikiddwa nga National Resistance Council (NRC), Palamenti ey’okutaano yatandikibwawo oluvannyuma lw'okugwa kw’olutalo [[:en:Ugandan_Bush_War|lw’omu nsiko mu Uganda]] (1980–1986). Nga batandikira ne bammemba 38 ab’ebyafaayo ab’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ne [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]], akakiiko akakola amateeka kaagaziyizibwa mpolampola okutekebwaamu abakiise okuva mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo. Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey’okutaano yali [[Yoweri Museveni]], nga naye mu kiseera kye kimu yaweereza nga Pulezidenti wa Uganda.
=== Palamenti ey’omukaaga (1996–2001) ===
Palamenti ey’omukaaga yatondebwaawo mu kiseera ky'eby’obufuzi bw’ekibiina ekimu (NRM). [[James Wapakhabulo]] yaweereza nga sipiika okuva mu 1996 okutuuka mu 1998. Okuva mu 1998 okutuuka mu 2001, [[:en:Francis_Ayume|Francis Ayume]], omubaka wa Palamenti okuva mu [[Koboko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Koboko]], yaweereza nga sipiika.
=== Palamenti ey’omusanvu (2001–2006) ===
Palamenti ey'omusanvu yakubirizibwa [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]] eyali Sipiika. Eteeka eryayisibwa mu kiseera kino eryasinga okuvaako obutakaanya kwe kukyusa semateeka mu kuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti by'alina okumala mu buyinza.
=== Palamenti ey’omunaana (2006–2011) ===
Kino kyaliu okugenda mu maaso okwa Palamenti ey’omusanvu, nga Edward Ssekandi ye sipiika ate Rebecca Kadaga ye mumyuka wa sipiika.{{#section-h:2006 Ugandan general election|Parliament}}
=== Palamenti ey’omwenda (2011–2016) ===
Palamenti ey’omwenda yakubirizibwa [[Rebecca Kadaga]] nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], ne [[Jacob Oulanyah]] nga y'amyuuka sipiika.{{#section-h:2011 Ugandan general election|Parliament}}
=== Palamenti ey’ekumi (2016–2021) ===
Mu Palamenti ey’ekumi, Rebecca Kadaga ne Jacob Oulanyah baasigadde mu bifo byabwe nga sipiika n’omumyuka wa sipiika.{{#section-h:2016 Ugandan general election|Parliament}}
==== Olutalo lwa Palamenti olwa 2017 ====
Mu Gwomwenda nga 27, 2017, olutalo lwabalukawo mu lutuula lw’ababaka ba palamenti ya Uganda olwaali olw'okukola amateeka. Eteeka eryali liteesebwaako mu kiseera ekyo lyali lya kugya komo ku myaka gya pulezidenti 75 okuva mu semateeka wa Uganda. Oluvannyuma lw’okulumiriza kwa sipiika wa palamenti eri ababaka abamu abakola amateeka mu kasenge akatabangula emirembe, waabalukawo olutalo olujjuvu mwe bakasukira obutebe, emisinde gy’amaloboozi nga gikozesebwa ng’emiggo, nga n’abamu ku bammemba bagyibwaako abaserikale b’eby'okwerinda abaali bambadde engoye eza bulijjo. <ref>{{Cite web |last=AP Archive |date=2 October 2017 |title=Fighting in parliament as Uganda ejects MPs |url=https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303103317/https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY&gl=US&hl=en |archive-date=3 March 2020 |access-date=16 March 2020 |website=YouTube }}</ref>
=== Palamenti ey’ekumi neemu (okuva 2021 paka kati) ===
Mu Gwokusatu 25, 2022, [[Thomas Tayebwa]] yalondebwa ng’omumyuka wa Sipiika wa Palamenti ya Uganda omuggya. <ref>{{Cite web |date=2022-03-25 |title=I'll use Deputy Speaker's office to serve Ugandans' interests - Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-ll-use-deputy-speaker-s-office-to-serve-ugandans-interests-tayebwa-3760482 |access-date=2022-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref>{{#section-h:2021 Ugandan general election|Parliament}}
== Amateeka ga Uganda ==
Eby’okulabirako by’amateeka ga Uganda mulimu:
* Ennongoosereza mu semateeka okuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">[ ''<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">[[Wikipedia:Please clarify|okunnyonnyola kwetaagibwa]]</span>'' ]</sup>
* Eteeka ly’emirimu, 2006, eteeka 6 erya 2006 <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://web.archive.org/web/20250928002934/https://ulii.org/akn/ug/act/2006/6/eng%402006-06-08 Employment Act, 2006], accessed 10 June 2024</ref>
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2014|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga ebisiyaga, erya 2014]]
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga,erya 2023]]
Etendekero lya Uganda Legal Information Institute (ULII) lifulumya amateeka ga Uganda, nga gakiriza [[:en:Online|okugagoberera ku bweereere ku mikutu gya yintaneeti]]. <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://ulii.org/ Welcome to the Uganda Legal Information Institute], accessed 10 June 2024</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_legislatures_by_country|Olukalala lw’akakiiko akakola amateeka nga basinziira ku mawanga]]
* [[:en:List_of_speakers_of_the_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba sipiika ba Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Apollo_Ofwono|Apollo Ofwono]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
{{Africa legislatures}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
hr6a9gzv8lnwoqbooebovkxm2gdp0o2
69610
69586
2026-08-23T10:32:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:2_May_2012_-_Ugandan_Parliament_-_2_Mai_2012_-_Senedd_UgandaVisit_(7999785956).jpg|thumb|Ssentebe wa [[:en:Senedd|Senedd]] ayaniriza ababaka okuva mu Palamenti ya Uganda; 2012]]
'''Palamenti ya Uganda''' lwe lukiiko lw'ababaka ba [[Yuganda|Palamenti olumu]] olukola amateeka. Ogumu ku mirimu gyayo emikulu kwe kuyisa amateeka agawagira enfuga ennungi mu ggwanga. Baminisita ba gavumenti balina okuddamu abakiise b’abantu ku mwaliiro gw’ennyumba era bayinza okulondebwa okuva mu bammemba baayo.
Okuyita mu bukiiko bwa palamenti obw’enjawulo, palamenti yeetegereza pulogulaamu za gavumenti naddala nga bwe kirambikibwa mu kwogera kw’Embeera ''y’Eggwanga'' <ref>{{Cite web |date=2021-06-04 |title=Is the State of the Nation address relevant? |url=https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |access-date=2021-06-12 |website=VINAS Businesses |language=en-US |archive-date=2021-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210612235731/https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |url-status=dead }}</ref> okukolebwa pulezidenti. Ensonga z’eby'ensiimbi, gamba ng’emisolo n’okuwola looni, zeetaaga okukirizibwa palamenti oluvannyuma lw’okukubaganya ebirowoozo okutuufu. <ref>{{Cite web |title=Functions of The Parliament of Uganda |url=http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419095437/http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-date=2012-04-19 |website=The Parliament of Uganda}}</ref> Palamenti era erina obuyinza okukakasa okulondebw kw'apulezidenti era, okuyita mu [[:en:Motion_of_censure|kiteeso ky’okuvumirira]], kiyinza okuwaliriza Minisita okulekulira.
== Abasingaanibwaamu ==
Palamenti ey’ekkumi n’emu (2021–2026) erina ebifo 557, nga kuliko n’abakiise 353 abaalondebwa nga bakozesa okulonda okusooka okuyita mu kifo mu bitundu ebiwangudde omu. Nga bakozesa enkola y’emu, ebifo 146 biterekebwa nga bya bakyala, nga beebalina okubijuza, nga buli [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] erimu ekifo kimu. N’ekisembayo, ebifo 30 bijjuzibwa mu ngeri etali ya butereevu nga biyita mu matendekero ag’enjawulo ag’ebyokulonda: 10 nga bayita mu magye, 5 by'abavubuka, 5 by'abakadde, 5 ebibiina by’ababwegasi, 5 by'abantu abaliko obulemu, ate 28 [[:en:Ex_officio_member|ba Ex Officio Members]] . Mu buli kimu ku bibinja bino, waakiri omukazi omu alina okulondebwa (lwaakiri babiri ku kibinja ky’amagye). <ref>{{Cite web |last= |date=2018-01-18 |title=Composition of Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/page/composition-parliament |access-date=2023-03-15 |website=parliament.go.ug |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Constitution |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/44038/90491/F206329993/UGA44038.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Electoral handbook |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129045142/https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |archive-date=2020-11-29 |access-date=2021-01-22}}</ref> <ref>{{Cite web |title=IFES Election Guide | Elections: Uganda National Assembly 2021 |url=https://www.electionguide.org/elections/id/3613/#_ftn1 |website=www.electionguide.org}}</ref>
Mu 2016, yalimu abakiise b’ebitundu 288, abakyala ba disitulikiti 121, abakiise b’eggye [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|lya Uganda People’s Defence Force]] kkumi, abakiise b'abavubuka bataano, abakiise baabaliko obulemu bataano, abakiise bataano ab’abakozi, n’abakiise kkumi na musanvu ''abaaba memba ba ex officio''. <ref>{{Cite web |title=Composition of Uganda's Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180421020206/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |archive-date=2018-04-21 |access-date=2014-12-13 |website=The Parliament of Uganda}}</ref>
== Ebigikwatako ==
Palamenti ya Uganda yatandikibwawo mu 1962, amangu ddala nga eggwanga limaze okufuna ameefuga. <ref>{{Cite web |title=Chronology of the Parliaments of Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029065212/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |archive-date=2017-10-29 |access-date=2012-07-02}}</ref>
=== Palamenti eyasooka (1962–1963) ===
[[File:The_tower_at_Uganda's_parliament.jpg|thumb|Omunaala ogwawula ekifo ky'omubuvanjuba n’ekizimbe eby’obukiika ddyo ku Palamenti ya Uganda. omunaala guno nga guli wamu ne palamenti gwazimbibwa gavumenti y’amatwale ga Bungereza ku nkomerero y’emyaka gya 1950 ng’ekirabo eri Uganda nga tebanaba kufuna bweetwaaze bwaabwe.]]
Ekibiina kino mu kiseera ekyo kyali kimanyikiddwa nga [[:en:Uganda_Legislative_Council|Olukiiko lw'Eggwanga]]. Kyali kirina bammemba 92 era nga kyali kikubirizibwa, nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], [[John Bowes Griffin|Sir John Bowes Griffin]], munnamateeka [[Great Britain|Omungereza]] era eyali Ssaabalamuzi wa Uganda .
=== Palamenti ey'okubiri (1963–1971) ===
Mu kiseera kino, Ssaabaminisita [[Milton Obote]] yasazaamu ssemateeka era neyeerangirira nga [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] mu 1966. Palamenti eno era yalaba obwakabaka bwa Uganda obw’ennono nga bujjibwaawo n’okulangirira Uganda [[:en:Republic|ng'eyeetwaala]] . Okusalawo kuno kwavirako olukiiko lw’amateeka gw'aba memba ba Palamenti [[:en:A._G._Mehta|A. G. Mehta]] oluvannyuma lw’olukiiko [[:en:Ugandan_Constitutional_Conference|lwa Semateeka ga Uganda]] Uganda mwe yafuuka eggwanga eryetongodde. <ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1437232 ''"Uganda Constitutional Conference, 1961"'']. ''New Vision''. October 2016.</ref> <ref>Great Britain, ed. (1961). ''Uganda: report of the Uganda Constitutional Conference, 1961 and text of the agreed draft of a new Buganda agreement initialled in London on 9th October, 1961''. Cmnd. London: H.M.S.O.</ref> Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey'okubiri yali [[:en:Narendra_M._Patel|Narendra M. Patel,]] Munnayuganda eyalina emirandika gya [[:en:India|Buyindi.]] Palamenti eno yakomekerezebwa oluvannyuma lwa [[Idi Amin]] okuwamba gavumenti ya Milton Obote mu Gusooka mu 1971.
=== Palamenti ey'okusatu (1979–1980) ===
Oluvanyuma lw’okugobwa kwa Idi Amin mu Gwokuna mu 1979, ekibiina ekipya ekikola amateeka nga kamanyikiddwa nga Uganda Legislative Council katandikibwawo. Nga kalina bammemba abaasooka 30, oluvannyuma obwammemba bwayongezebwa okutuuka ku 120. Eno ye yali Palamenti ey’okusatu era nga yakubirizibwa nga [[Edward Rugumayo]] . Ekibiina kino ekikola amateeka kyeeyongera okukola okutuusa okulonda kwa bonna okw'omu Gwekumineebiri mu 1980.
=== Palamenti ey’okuna (1980–1985) ===
Ekiseera kino kyavirako okukomawo kwa [[Milton Obote]] mu buyinza n’ekibiina ky'eby'obufuzi ekiyitibwa [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC), oluvannyuma lw’okulonda kw’eggwanga okwalimu obutakaanya mu 1980. Sipiika wa Palamenti ey’okuna yali [[Francis K. Butagira|Francis Butagira]], munnamateeka eyatendekebwa [[:en:Harvard_Law_School|mutendekero lya Harvard]] . Palamenti ey’okuna yakomekerera General [[Bazilio Olara-Okello|Basilio Olara Okello]] bwe yagoba Obote ne gavumenti ya UPC mu 1985.
=== Palamenti ey’okutaano (1986–1996) ===
Emanyikiddwa nga National Resistance Council (NRC), Palamenti ey’okutaano yatandikibwawo oluvannyuma lw'okugwa kw’olutalo [[:en:Ugandan_Bush_War|lw’omu nsiko mu Uganda]] (1980–1986). Nga batandikira ne bammemba 38 ab’ebyafaayo ab’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ne [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]], akakiiko akakola amateeka kaagaziyizibwa mpolampola okutekebwaamu abakiise okuva mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo. Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey’okutaano yali [[Yoweri Museveni]], nga naye mu kiseera kye kimu yaweereza nga Pulezidenti wa Uganda.
=== Palamenti ey’omukaaga (1996–2001) ===
Palamenti ey’omukaaga yatondebwaawo mu kiseera ky'eby’obufuzi bw’ekibiina ekimu (NRM). [[James Wapakhabulo]] yaweereza nga sipiika okuva mu 1996 okutuuka mu 1998. Okuva mu 1998 okutuuka mu 2001, [[:en:Francis_Ayume|Francis Ayume]], omubaka wa Palamenti okuva mu [[Koboko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Koboko]], yaweereza nga sipiika.
=== Palamenti ey’omusanvu (2001–2006) ===
Palamenti ey'omusanvu yakubirizibwa [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]] eyali Sipiika. Eteeka eryayisibwa mu kiseera kino eryasinga okuvaako obutakaanya kwe kukyusa semateeka mu kuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti by'alina okumala mu buyinza.
=== Palamenti ey’omunaana (2006–2011) ===
Kino kyaliu okugenda mu maaso okwa Palamenti ey’omusanvu, nga Edward Ssekandi ye sipiika ate Rebecca Kadaga ye mumyuka wa sipiika.{{#section-h:2006 Ugandan general election|Parliament}}
=== Palamenti ey’omwenda (2011–2016) ===
Palamenti ey’omwenda yakubirizibwa [[Rebecca Kadaga]] nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], ne [[Jacob Oulanyah]] nga y'amyuuka sipiika.{{#section-h:2011 Ugandan general election|Parliament}}
=== Palamenti ey’ekumi (2016–2021) ===
Mu Palamenti ey’ekumi, Rebecca Kadaga ne Jacob Oulanyah baasigadde mu bifo byabwe nga sipiika n’omumyuka wa sipiika.{{#section-h:2016 Ugandan general election|Parliament}}
==== Olutalo lwa Palamenti olwa 2017 ====
Mu Gwomwenda nga 27, 2017, olutalo lwabalukawo mu lutuula lw’ababaka ba palamenti ya Uganda olwaali olw'okukola amateeka. Eteeka eryali liteesebwaako mu kiseera ekyo lyali lya kugya komo ku myaka gya pulezidenti 75 okuva mu semateeka wa Uganda. Oluvannyuma lw’okulumiriza kwa sipiika wa palamenti eri ababaka abamu abakola amateeka mu kasenge akatabangula emirembe, waabalukawo olutalo olujjuvu mwe bakasukira obutebe, emisinde gy’amaloboozi nga gikozesebwa ng’emiggo, nga n’abamu ku bammemba bagyibwaako abaserikale b’eby'okwerinda abaali bambadde engoye eza bulijjo. <ref>{{Cite web |last=AP Archive |date=2 October 2017 |title=Fighting in parliament as Uganda ejects MPs |url=https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303103317/https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY&gl=US&hl=en |archive-date=3 March 2020 |access-date=16 March 2020 |website=YouTube }}</ref>
=== Palamenti ey’ekumi neemu (okuva 2021 paka kati) ===
Mu Gwokusatu 25, 2022, [[Thomas Tayebwa]] yalondebwa ng’omumyuka wa Sipiika wa Palamenti ya Uganda omuggya. <ref>{{Cite web |date=2022-03-25 |title=I'll use Deputy Speaker's office to serve Ugandans' interests - Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-ll-use-deputy-speaker-s-office-to-serve-ugandans-interests-tayebwa-3760482 |access-date=2022-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref>{{#section-h:2021 Ugandan general election|Parliament}}
== Amateeka ga Uganda ==
Eby’okulabirako by’amateeka ga Uganda mulimu:
* Ennongoosereza mu semateeka okuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">[ ''<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">[[Wikipedia:Please clarify|okunnyonnyola kwetaagibwa]]</span>'' ]</sup>
* Eteeka ly’emirimu, 2006, eteeka 6 erya 2006 <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://web.archive.org/web/20250928002934/https://ulii.org/akn/ug/act/2006/6/eng%402006-06-08 Employment Act, 2006], accessed 10 June 2024</ref>
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2014|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga ebisiyaga, erya 2014]]
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga,erya 2023]]
Etendekero lya Uganda Legal Information Institute (ULII) lifulumya amateeka ga Uganda, nga gakiriza [[:en:Online|okugagoberera ku bweereere ku mikutu gya yintaneeti]]. <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://ulii.org/ Welcome to the Uganda Legal Information Institute], accessed 10 June 2024</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_legislatures_by_country|Olukalala lw’akakiiko akakola amateeka nga basinziira ku mawanga]]
* [[:en:List_of_speakers_of_the_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba sipiika ba Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Apollo_Ofwono|Apollo Ofwono]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
{{Africa legislatures}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
p18vyazzmbbuxllro6hqr400c9pzpik
69634
69610
2026-08-23T10:34:20Z
Ssemmanda will
3837
Ssemmanda will moved page [[Palamenti ya Uganda]] to [[Paalamenti ya Uganda]]: Misspelled title
69610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:2_May_2012_-_Ugandan_Parliament_-_2_Mai_2012_-_Senedd_UgandaVisit_(7999785956).jpg|thumb|Ssentebe wa [[:en:Senedd|Senedd]] ayaniriza ababaka okuva mu Palamenti ya Uganda; 2012]]
'''Palamenti ya Uganda''' lwe lukiiko lw'ababaka ba [[Yuganda|Palamenti olumu]] olukola amateeka. Ogumu ku mirimu gyayo emikulu kwe kuyisa amateeka agawagira enfuga ennungi mu ggwanga. Baminisita ba gavumenti balina okuddamu abakiise b’abantu ku mwaliiro gw’ennyumba era bayinza okulondebwa okuva mu bammemba baayo.
Okuyita mu bukiiko bwa palamenti obw’enjawulo, palamenti yeetegereza pulogulaamu za gavumenti naddala nga bwe kirambikibwa mu kwogera kw’Embeera ''y’Eggwanga'' <ref>{{Cite web |date=2021-06-04 |title=Is the State of the Nation address relevant? |url=https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |access-date=2021-06-12 |website=VINAS Businesses |language=en-US |archive-date=2021-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210612235731/https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |url-status=dead }}</ref> okukolebwa pulezidenti. Ensonga z’eby'ensiimbi, gamba ng’emisolo n’okuwola looni, zeetaaga okukirizibwa palamenti oluvannyuma lw’okukubaganya ebirowoozo okutuufu. <ref>{{Cite web |title=Functions of The Parliament of Uganda |url=http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419095437/http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-date=2012-04-19 |website=The Parliament of Uganda}}</ref> Palamenti era erina obuyinza okukakasa okulondebw kw'apulezidenti era, okuyita mu [[:en:Motion_of_censure|kiteeso ky’okuvumirira]], kiyinza okuwaliriza Minisita okulekulira.
== Abasingaanibwaamu ==
Palamenti ey’ekkumi n’emu (2021–2026) erina ebifo 557, nga kuliko n’abakiise 353 abaalondebwa nga bakozesa okulonda okusooka okuyita mu kifo mu bitundu ebiwangudde omu. Nga bakozesa enkola y’emu, ebifo 146 biterekebwa nga bya bakyala, nga beebalina okubijuza, nga buli [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] erimu ekifo kimu. N’ekisembayo, ebifo 30 bijjuzibwa mu ngeri etali ya butereevu nga biyita mu matendekero ag’enjawulo ag’ebyokulonda: 10 nga bayita mu magye, 5 by'abavubuka, 5 by'abakadde, 5 ebibiina by’ababwegasi, 5 by'abantu abaliko obulemu, ate 28 [[:en:Ex_officio_member|ba Ex Officio Members]] . Mu buli kimu ku bibinja bino, waakiri omukazi omu alina okulondebwa (lwaakiri babiri ku kibinja ky’amagye). <ref>{{Cite web |last= |date=2018-01-18 |title=Composition of Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/page/composition-parliament |access-date=2023-03-15 |website=parliament.go.ug |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Constitution |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/44038/90491/F206329993/UGA44038.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Electoral handbook |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129045142/https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |archive-date=2020-11-29 |access-date=2021-01-22}}</ref> <ref>{{Cite web |title=IFES Election Guide | Elections: Uganda National Assembly 2021 |url=https://www.electionguide.org/elections/id/3613/#_ftn1 |website=www.electionguide.org}}</ref>
Mu 2016, yalimu abakiise b’ebitundu 288, abakyala ba disitulikiti 121, abakiise b’eggye [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|lya Uganda People’s Defence Force]] kkumi, abakiise b'abavubuka bataano, abakiise baabaliko obulemu bataano, abakiise bataano ab’abakozi, n’abakiise kkumi na musanvu ''abaaba memba ba ex officio''. <ref>{{Cite web |title=Composition of Uganda's Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180421020206/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |archive-date=2018-04-21 |access-date=2014-12-13 |website=The Parliament of Uganda}}</ref>
== Ebigikwatako ==
Palamenti ya Uganda yatandikibwawo mu 1962, amangu ddala nga eggwanga limaze okufuna ameefuga. <ref>{{Cite web |title=Chronology of the Parliaments of Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029065212/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |archive-date=2017-10-29 |access-date=2012-07-02}}</ref>
=== Palamenti eyasooka (1962–1963) ===
[[File:The_tower_at_Uganda's_parliament.jpg|thumb|Omunaala ogwawula ekifo ky'omubuvanjuba n’ekizimbe eby’obukiika ddyo ku Palamenti ya Uganda. omunaala guno nga guli wamu ne palamenti gwazimbibwa gavumenti y’amatwale ga Bungereza ku nkomerero y’emyaka gya 1950 ng’ekirabo eri Uganda nga tebanaba kufuna bweetwaaze bwaabwe.]]
Ekibiina kino mu kiseera ekyo kyali kimanyikiddwa nga [[:en:Uganda_Legislative_Council|Olukiiko lw'Eggwanga]]. Kyali kirina bammemba 92 era nga kyali kikubirizibwa, nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], [[John Bowes Griffin|Sir John Bowes Griffin]], munnamateeka [[Great Britain|Omungereza]] era eyali Ssaabalamuzi wa Uganda .
=== Palamenti ey'okubiri (1963–1971) ===
Mu kiseera kino, Ssaabaminisita [[Milton Obote]] yasazaamu ssemateeka era neyeerangirira nga [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] mu 1966. Palamenti eno era yalaba obwakabaka bwa Uganda obw’ennono nga bujjibwaawo n’okulangirira Uganda [[:en:Republic|ng'eyeetwaala]] . Okusalawo kuno kwavirako olukiiko lw’amateeka gw'aba memba ba Palamenti [[:en:A._G._Mehta|A. G. Mehta]] oluvannyuma lw’olukiiko [[:en:Ugandan_Constitutional_Conference|lwa Semateeka ga Uganda]] Uganda mwe yafuuka eggwanga eryetongodde. <ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1437232 ''"Uganda Constitutional Conference, 1961"'']. ''New Vision''. October 2016.</ref> <ref>Great Britain, ed. (1961). ''Uganda: report of the Uganda Constitutional Conference, 1961 and text of the agreed draft of a new Buganda agreement initialled in London on 9th October, 1961''. Cmnd. London: H.M.S.O.</ref> Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey'okubiri yali [[:en:Narendra_M._Patel|Narendra M. Patel,]] Munnayuganda eyalina emirandika gya [[:en:India|Buyindi.]] Palamenti eno yakomekerezebwa oluvannyuma lwa [[Idi Amin]] okuwamba gavumenti ya Milton Obote mu Gusooka mu 1971.
=== Palamenti ey'okusatu (1979–1980) ===
Oluvanyuma lw’okugobwa kwa Idi Amin mu Gwokuna mu 1979, ekibiina ekipya ekikola amateeka nga kamanyikiddwa nga Uganda Legislative Council katandikibwawo. Nga kalina bammemba abaasooka 30, oluvannyuma obwammemba bwayongezebwa okutuuka ku 120. Eno ye yali Palamenti ey’okusatu era nga yakubirizibwa nga [[Edward Rugumayo]] . Ekibiina kino ekikola amateeka kyeeyongera okukola okutuusa okulonda kwa bonna okw'omu Gwekumineebiri mu 1980.
=== Palamenti ey’okuna (1980–1985) ===
Ekiseera kino kyavirako okukomawo kwa [[Milton Obote]] mu buyinza n’ekibiina ky'eby'obufuzi ekiyitibwa [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC), oluvannyuma lw’okulonda kw’eggwanga okwalimu obutakaanya mu 1980. Sipiika wa Palamenti ey’okuna yali [[Francis K. Butagira|Francis Butagira]], munnamateeka eyatendekebwa [[:en:Harvard_Law_School|mutendekero lya Harvard]] . Palamenti ey’okuna yakomekerera General [[Bazilio Olara-Okello|Basilio Olara Okello]] bwe yagoba Obote ne gavumenti ya UPC mu 1985.
=== Palamenti ey’okutaano (1986–1996) ===
Emanyikiddwa nga National Resistance Council (NRC), Palamenti ey’okutaano yatandikibwawo oluvannyuma lw'okugwa kw’olutalo [[:en:Ugandan_Bush_War|lw’omu nsiko mu Uganda]] (1980–1986). Nga batandikira ne bammemba 38 ab’ebyafaayo ab’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ne [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]], akakiiko akakola amateeka kaagaziyizibwa mpolampola okutekebwaamu abakiise okuva mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo. Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey’okutaano yali [[Yoweri Museveni]], nga naye mu kiseera kye kimu yaweereza nga Pulezidenti wa Uganda.
=== Palamenti ey’omukaaga (1996–2001) ===
Palamenti ey’omukaaga yatondebwaawo mu kiseera ky'eby’obufuzi bw’ekibiina ekimu (NRM). [[James Wapakhabulo]] yaweereza nga sipiika okuva mu 1996 okutuuka mu 1998. Okuva mu 1998 okutuuka mu 2001, [[:en:Francis_Ayume|Francis Ayume]], omubaka wa Palamenti okuva mu [[Koboko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Koboko]], yaweereza nga sipiika.
=== Palamenti ey’omusanvu (2001–2006) ===
Palamenti ey'omusanvu yakubirizibwa [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]] eyali Sipiika. Eteeka eryayisibwa mu kiseera kino eryasinga okuvaako obutakaanya kwe kukyusa semateeka mu kuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti by'alina okumala mu buyinza.
=== Palamenti ey’omunaana (2006–2011) ===
Kino kyaliu okugenda mu maaso okwa Palamenti ey’omusanvu, nga Edward Ssekandi ye sipiika ate Rebecca Kadaga ye mumyuka wa sipiika.{{#section-h:2006 Ugandan general election|Parliament}}
=== Palamenti ey’omwenda (2011–2016) ===
Palamenti ey’omwenda yakubirizibwa [[Rebecca Kadaga]] nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], ne [[Jacob Oulanyah]] nga y'amyuuka sipiika.{{#section-h:2011 Ugandan general election|Parliament}}
=== Palamenti ey’ekumi (2016–2021) ===
Mu Palamenti ey’ekumi, Rebecca Kadaga ne Jacob Oulanyah baasigadde mu bifo byabwe nga sipiika n’omumyuka wa sipiika.{{#section-h:2016 Ugandan general election|Parliament}}
==== Olutalo lwa Palamenti olwa 2017 ====
Mu Gwomwenda nga 27, 2017, olutalo lwabalukawo mu lutuula lw’ababaka ba palamenti ya Uganda olwaali olw'okukola amateeka. Eteeka eryali liteesebwaako mu kiseera ekyo lyali lya kugya komo ku myaka gya pulezidenti 75 okuva mu semateeka wa Uganda. Oluvannyuma lw’okulumiriza kwa sipiika wa palamenti eri ababaka abamu abakola amateeka mu kasenge akatabangula emirembe, waabalukawo olutalo olujjuvu mwe bakasukira obutebe, emisinde gy’amaloboozi nga gikozesebwa ng’emiggo, nga n’abamu ku bammemba bagyibwaako abaserikale b’eby'okwerinda abaali bambadde engoye eza bulijjo. <ref>{{Cite web |last=AP Archive |date=2 October 2017 |title=Fighting in parliament as Uganda ejects MPs |url=https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303103317/https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY&gl=US&hl=en |archive-date=3 March 2020 |access-date=16 March 2020 |website=YouTube }}</ref>
=== Palamenti ey’ekumi neemu (okuva 2021 paka kati) ===
Mu Gwokusatu 25, 2022, [[Thomas Tayebwa]] yalondebwa ng’omumyuka wa Sipiika wa Palamenti ya Uganda omuggya. <ref>{{Cite web |date=2022-03-25 |title=I'll use Deputy Speaker's office to serve Ugandans' interests - Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-ll-use-deputy-speaker-s-office-to-serve-ugandans-interests-tayebwa-3760482 |access-date=2022-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref>{{#section-h:2021 Ugandan general election|Parliament}}
== Amateeka ga Uganda ==
Eby’okulabirako by’amateeka ga Uganda mulimu:
* Ennongoosereza mu semateeka okuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">[ ''<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">[[Wikipedia:Please clarify|okunnyonnyola kwetaagibwa]]</span>'' ]</sup>
* Eteeka ly’emirimu, 2006, eteeka 6 erya 2006 <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://web.archive.org/web/20250928002934/https://ulii.org/akn/ug/act/2006/6/eng%402006-06-08 Employment Act, 2006], accessed 10 June 2024</ref>
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2014|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga ebisiyaga, erya 2014]]
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga,erya 2023]]
Etendekero lya Uganda Legal Information Institute (ULII) lifulumya amateeka ga Uganda, nga gakiriza [[:en:Online|okugagoberera ku bweereere ku mikutu gya yintaneeti]]. <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://ulii.org/ Welcome to the Uganda Legal Information Institute], accessed 10 June 2024</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_legislatures_by_country|Olukalala lw’akakiiko akakola amateeka nga basinziira ku mawanga]]
* [[:en:List_of_speakers_of_the_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba sipiika ba Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Apollo_Ofwono|Apollo Ofwono]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
{{Africa legislatures}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
p18vyazzmbbuxllro6hqr400c9pzpik
69636
69634
2026-08-23T10:38:29Z
Ssemmanda will
3837
simple spelling corrections
69636
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:2_May_2012_-_Ugandan_Parliament_-_2_Mai_2012_-_Senedd_UgandaVisit_(7999785956).jpg|thumb|Ssentebe wa [[:en:Senedd|Senedd]] ayaniriza ababaka okuva mu Palamenti ya Uganda; 2012]]
'''Paalamenti ya Uganda''' lwe lukiiko lw'ababaka ba [[Yuganda|Palamenti olumu]] olukola amateeka. Ogumu ku mirimu gyayo emikulu kwe kuyisa amateeka agawagira enfuga ennungi mu ggwanga. Baminisita ba gavumenti balina okuddamu abakiise b’abantu ku mwaliiro gw’ennyumba era bayinza okulondebwa okuva mu bammemba baayo.
Okuyita mu bukiiko bwa palamenti obw’enjawulo, palamenti yeetegereza pulogulaamu za gavumenti naddala nga bwe kirambikibwa mu kwogera kw’Embeera ''y’Eggwanga'' <ref>{{Cite web |date=2021-06-04 |title=Is the State of the Nation address relevant? |url=https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |access-date=2021-06-12 |website=VINAS Businesses |language=en-US |archive-date=2021-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210612235731/https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |url-status=dead }}</ref> okukolebwa pulezidenti. Ensonga z’eby'ensiimbi, gamba ng’emisolo n’okuwola looni, zeetaaga okukirizibwa palamenti oluvannyuma lw’okukubaganya ebirowoozo okutuufu. <ref>{{Cite web |title=Functions of The Parliament of Uganda |url=http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419095437/http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-date=2012-04-19 |website=The Parliament of Uganda}}</ref> Palamenti era erina obuyinza okukakasa okulondebw kw'apulezidenti era, okuyita mu [[:en:Motion_of_censure|kiteeso ky’okuvumirira]], kiyinza okuwaliriza Minisita okulekulira.
== Abasingaanibwaamu ==
Palamenti ey’ekkumi n’emu (2021–2026) erina ebifo 557, nga kuliko n’abakiise 353 abaalondebwa nga bakozesa okulonda okusooka okuyita mu kifo mu bitundu ebiwangudde omu. Nga bakozesa enkola y’emu, ebifo 146 biterekebwa nga bya bakyala, nga beebalina okubijuza, nga buli [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] erimu ekifo kimu. N’ekisembayo, ebifo 30 bijjuzibwa mu ngeri etali ya butereevu nga biyita mu matendekero ag’enjawulo ag’ebyokulonda: 10 nga bayita mu magye, 5 by'abavubuka, 5 by'abakadde, 5 ebibiina by’ababwegasi, 5 by'abantu abaliko obulemu, ate 28 [[:en:Ex_officio_member|ba Ex Officio Members]] . Mu buli kimu ku bibinja bino, waakiri omukazi omu alina okulondebwa (lwaakiri babiri ku kibinja ky’amagye). <ref>{{Cite web |last= |date=2018-01-18 |title=Composition of Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/page/composition-parliament |access-date=2023-03-15 |website=parliament.go.ug |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Constitution |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/44038/90491/F206329993/UGA44038.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Electoral handbook |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129045142/https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |archive-date=2020-11-29 |access-date=2021-01-22}}</ref> <ref>{{Cite web |title=IFES Election Guide | Elections: Uganda National Assembly 2021 |url=https://www.electionguide.org/elections/id/3613/#_ftn1 |website=www.electionguide.org}}</ref>
Mu 2016, yalimu abakiise b’ebitundu 288, abakyala ba disitulikiti 121, abakiise b’eggye [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|lya Uganda People’s Defence Force]] kkumi, abakiise b'abavubuka bataano, abakiise baabaliko obulemu bataano, abakiise bataano ab’abakozi, n’abakiise kkumi na musanvu ''abaaba memba ba ex officio''. <ref>{{Cite web |title=Composition of Uganda's Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180421020206/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |archive-date=2018-04-21 |access-date=2014-12-13 |website=The Parliament of Uganda}}</ref>
== Ebigikwatako ==
Palamenti ya Uganda yatandikibwawo mu 1962, amangu ddala nga eggwanga limaze okufuna ameefuga. <ref>{{Cite web |title=Chronology of the Parliaments of Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029065212/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |archive-date=2017-10-29 |access-date=2012-07-02}}</ref>
=== Paalamenti eyasooka (1962–1963) ===
[[File:The_tower_at_Uganda's_parliament.jpg|thumb|Omunaala ogwawula ekifo ky'omubuvanjuba n’ekizimbe eby’obukiika ddyo ku Palamenti ya Uganda. omunaala guno nga guli wamu ne palamenti gwazimbibwa gavumenti y’amatwale ga Bungereza ku nkomerero y’emyaka gya 1950 ng’ekirabo eri Uganda nga tebanaba kufuna bweetwaaze bwaabwe.]]
Ekibiina kino mu kiseera ekyo kyali kimanyikiddwa nga [[:en:Uganda_Legislative_Council|Olukiiko lw'Eggwanga]]. Kyali kirina bammemba 92 era nga kyali kikubirizibwa, nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], [[John Bowes Griffin|Sir John Bowes Griffin]], munnamateeka [[Great Britain|Omungereza]] era eyali Ssaabalamuzi wa Uganda .
=== Paalamenti eyookubiri (1963–1971) ===
Mu kiseera kino, Ssaabaminisita [[Milton Obote]] yasazaamu ssemateeka era neyeerangirira nga [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] mu 1966. Palamenti eno era yalaba obwakabaka bwa Uganda obw’ennono nga bujjibwaawo n’okulangirira Uganda [[:en:Republic|ng'eyeetwaala]] . Okusalawo kuno kwavirako olukiiko lw’amateeka gw'aba memba ba Palamenti [[:en:A._G._Mehta|A. G. Mehta]] oluvannyuma lw’olukiiko [[:en:Ugandan_Constitutional_Conference|lwa Semateeka ga Uganda]] Uganda mwe yafuuka eggwanga eryetongodde. <ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1437232 ''"Uganda Constitutional Conference, 1961"'']. ''New Vision''. October 2016.</ref> <ref>Great Britain, ed. (1961). ''Uganda: report of the Uganda Constitutional Conference, 1961 and text of the agreed draft of a new Buganda agreement initialled in London on 9th October, 1961''. Cmnd. London: H.M.S.O.</ref> Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey'okubiri yali [[:en:Narendra_M._Patel|Narendra M. Patel,]] Munnayuganda eyalina emirandika gya [[:en:India|Buyindi.]] Palamenti eno yakomekerezebwa oluvannyuma lwa [[Idi Amin]] okuwamba gavumenti ya Milton Obote mu Gusooka mu 1971.
=== Paalamenti eyookusatu (1979–1980) ===
Oluvanyuma lw’okugobwa kwa Idi Amin mu Gwokuna mu 1979, ekibiina ekipya ekikola amateeka nga kamanyikiddwa nga Uganda Legislative Council katandikibwawo. Nga kalina bammemba abaasooka 30, oluvannyuma obwammemba bwayongezebwa okutuuka ku 120. Eno ye yali Palamenti ey’okusatu era nga yakubirizibwa nga [[Edward Rugumayo]] . Ekibiina kino ekikola amateeka kyeeyongera okukola okutuusa okulonda kwa bonna okw'omu Gwekumineebiri mu 1980.
=== Paalamenti eyookuna (1980–1985) ===
Ekiseera kino kyavirako okukomawo kwa [[Milton Obote]] mu buyinza n’ekibiina ky'eby'obufuzi ekiyitibwa [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC), oluvannyuma lw’okulonda kw’eggwanga okwalimu obutakaanya mu 1980. Sipiika wa Palamenti ey’okuna yali [[Francis K. Butagira|Francis Butagira]], munnamateeka eyatendekebwa [[:en:Harvard_Law_School|mutendekero lya Harvard]] . Palamenti ey’okuna yakomekerera General [[Bazilio Olara-Okello|Basilio Olara Okello]] bwe yagoba Obote ne gavumenti ya UPC mu 1985.
=== Paalamenti eyookutaano (1986–1996) ===
Emanyikiddwa nga National Resistance Council (NRC), Palamenti ey’okutaano yatandikibwawo oluvannyuma lw'okugwa kw’olutalo [[:en:Ugandan_Bush_War|lw’omu nsiko mu Uganda]] (1980–1986). Nga batandikira ne bammemba 38 ab’ebyafaayo ab’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ne [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]], akakiiko akakola amateeka kaagaziyizibwa mpolampola okutekebwaamu abakiise okuva mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo. Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey’okutaano yali [[Yoweri Museveni]], nga naye mu kiseera kye kimu yaweereza nga Pulezidenti wa Uganda.
=== Paalamenti ey’omukaaga (1996–2001) ===
Palamenti ey’omukaaga yatondebwaawo mu kiseera ky'eby’obufuzi bw’ekibiina ekimu (NRM). [[James Wapakhabulo]] yaweereza nga sipiika okuva mu 1996 okutuuka mu 1998. Okuva mu 1998 okutuuka mu 2001, [[:en:Francis_Ayume|Francis Ayume]], omubaka wa Palamenti okuva mu [[Koboko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Koboko]], yaweereza nga sipiika.
=== Paalamenti ey’omusanvu (2001–2006) ===
Palamenti ey'omusanvu yakubirizibwa [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]] eyali Sipiika. Eteeka eryayisibwa mu kiseera kino eryasinga okuvaako obutakaanya kwe kukyusa semateeka mu kuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti by'alina okumala mu buyinza.
=== Paalamenti ey’omunaana (2006–2011) ===
Kino kyaliu okugenda mu maaso okwa Palamenti ey’omusanvu, nga Edward Ssekandi ye sipiika ate Rebecca Kadaga ye mumyuka wa sipiika.{{#section-h:2006 Ugandan general election|Parliament}}
=== Paalamenti ey’omwenda (2011–2016) ===
Palamenti ey’omwenda yakubirizibwa [[Rebecca Kadaga]] nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], ne [[Jacob Oulanyah]] nga y'amyuuka sipiika.{{#section-h:2011 Ugandan general election|Parliament}}
=== Paalamenti ey’ekkumi (2016–2021) ===
Mu Palamenti ey’ekumi, Rebecca Kadaga ne Jacob Oulanyah baasigadde mu bifo byabwe nga sipiika n’omumyuka wa sipiika.{{#section-h:2016 Ugandan general election|Parliament}}
==== Olutalo lwa Paalamenti olwa 2017 ====
Mu Gwomwenda nga 27, 2017, olutalo lwabalukawo mu lutuula lw’ababaka ba palamenti ya Uganda olwaali olw'okukola amateeka. Eteeka eryali liteesebwaako mu kiseera ekyo lyali lya kugya komo ku myaka gya pulezidenti 75 okuva mu semateeka wa Uganda. Oluvannyuma lw’okulumiriza kwa sipiika wa palamenti eri ababaka abamu abakola amateeka mu kasenge akatabangula emirembe, waabalukawo olutalo olujjuvu mwe bakasukira obutebe, emisinde gy’amaloboozi nga gikozesebwa ng’emiggo, nga n’abamu ku bammemba bagyibwaako abaserikale b’eby'okwerinda abaali bambadde engoye eza bulijjo. <ref>{{Cite web |last=AP Archive |date=2 October 2017 |title=Fighting in parliament as Uganda ejects MPs |url=https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303103317/https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY&gl=US&hl=en |archive-date=3 March 2020 |access-date=16 March 2020 |website=YouTube }}</ref>
=== Paalamenti ey’ekkumi n'emu (2021- 2026) ===
Mu Gwokusatu 25, 2022, [[Thomas Tayebwa]] yalondebwa ng’omumyuka wa Sipiika wa Palamenti ya Uganda omuggya. <ref>{{Cite web |date=2022-03-25 |title=I'll use Deputy Speaker's office to serve Ugandans' interests - Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-ll-use-deputy-speaker-s-office-to-serve-ugandans-interests-tayebwa-3760482 |access-date=2022-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref>{{#section-h:2021 Ugandan general election|Parliament}}
== Amateeka ga Uganda ==
Eby’okulabirako by’amateeka ga Uganda mulimu:
* Ennongoosereza mu semateeka okuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">[ ''<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">[[Wikipedia:Please clarify|okunnyonnyola kwetaagibwa]]</span>'' ]</sup>
* Eteeka ly’emirimu, 2006, eteeka 6 erya 2006 <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://web.archive.org/web/20250928002934/https://ulii.org/akn/ug/act/2006/6/eng%402006-06-08 Employment Act, 2006], accessed 10 June 2024</ref>
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2014|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga ebisiyaga, erya 2014]]
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga,erya 2023]]
Etendekero lya Uganda Legal Information Institute (ULII) lifulumya amateeka ga Uganda, nga gakiriza [[:en:Online|okugagoberera ku bweereere ku mikutu gya yintaneeti]]. <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://ulii.org/ Welcome to the Uganda Legal Information Institute], accessed 10 June 2024</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_legislatures_by_country|Olukalala lw’akakiiko akakola amateeka nga basinziira ku mawanga]]
* [[:en:List_of_speakers_of_the_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba sipiika ba Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Apollo_Ofwono|Apollo Ofwono]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
{{Africa legislatures}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
1egqt2kmswxppq1lkhoe7fa2qgjl99h
69664
69636
2026-08-23T11:10:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69664
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:2_May_2012_-_Ugandan_Parliament_-_2_Mai_2012_-_Senedd_UgandaVisit_(7999785956).jpg|thumb|Ssentebe wa [[:en:Senedd|Senedd]] ayaniriza ababaka okuva mu Palamenti ya Uganda; 2012]]
'''Paalamenti ya Uganda''' lwe lukiiko lw'ababaka ba [[Yuganda|Palamenti olumu]] olukola amateeka. Ogumu ku mirimu gyayo emikulu kwe kuyisa amateeka agawagira enfuga ennungi mu ggwanga. Baminisita ba gavumenti balina okuddamu abakiise b’abantu ku mwaliiro gw’ennyumba era bayinza okulondebwa okuva mu bammemba baayo.
Okuyita mu bukiiko bwa palamenti obw’enjawulo, palamenti yeetegereza pulogulaamu za gavumenti naddala nga bwe kirambikibwa mu kwogera kw’Embeera ''y’Eggwanga'' <ref>{{Cite web |date=2021-06-04 |title=Is the State of the Nation address relevant? |url=https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |access-date=2021-06-12 |website=VINAS Businesses |language=en-US |archive-date=2021-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210612235731/https://vinasbiz.com/is-the-state-of-the-nation-address-relevant/ |url-status=dead }}</ref> okukolebwa pulezidenti. Ensonga z’eby'ensiimbi, gamba ng’emisolo n’okuwola looni, zeetaaga okukirizibwa palamenti oluvannyuma lw’okukubaganya ebirowoozo okutuufu. <ref>{{Cite web |title=Functions of The Parliament of Uganda |url=http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419095437/http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=5 |archive-date=2012-04-19 |website=The Parliament of Uganda}}</ref> Palamenti era erina obuyinza okukakasa okulondebw kw'apulezidenti era, okuyita mu [[:en:Motion_of_censure|kiteeso ky’okuvumirira]], kiyinza okuwaliriza Minisita okulekulira.
== Abasingaanibwaamu ==
Palamenti ey’ekkumi n’emu (2021–2026) erina ebifo 557, nga kuliko n’abakiise 353 abaalondebwa nga bakozesa okulonda okusooka okuyita mu kifo mu bitundu ebiwangudde omu. Nga bakozesa enkola y’emu, ebifo 146 biterekebwa nga bya bakyala, nga beebalina okubijuza, nga buli [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] erimu ekifo kimu. N’ekisembayo, ebifo 30 bijjuzibwa mu ngeri etali ya butereevu nga biyita mu matendekero ag’enjawulo ag’ebyokulonda: 10 nga bayita mu magye, 5 by'abavubuka, 5 by'abakadde, 5 ebibiina by’ababwegasi, 5 by'abantu abaliko obulemu, ate 28 [[:en:Ex_officio_member|ba Ex Officio Members]] . Mu buli kimu ku bibinja bino, waakiri omukazi omu alina okulondebwa (lwaakiri babiri ku kibinja ky’amagye). <ref>{{Cite web |last= |date=2018-01-18 |title=Composition of Parliament |url=https://www.parliament.go.ug/page/composition-parliament |access-date=2023-03-15 |website=parliament.go.ug |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Constitution |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/44038/90491/F206329993/UGA44038.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Electoral handbook |url=https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129045142/https://www.ec.or.ug/sites/default/files/press/VET%20Handbook%202020.pdf |archive-date=2020-11-29 |access-date=2021-01-22}}</ref> <ref>{{Cite web |title=IFES Election Guide | Elections: Uganda National Assembly 2021 |url=https://www.electionguide.org/elections/id/3613/#_ftn1 |website=www.electionguide.org}}</ref>
Mu 2016, yalimu abakiise b’ebitundu 288, abakyala ba disitulikiti 121, abakiise b’eggye [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|lya Uganda People’s Defence Force]] kkumi, abakiise b'abavubuka bataano, abakiise baabaliko obulemu bataano, abakiise bataano ab’abakozi, n’abakiise kkumi na musanvu ''abaaba memba ba ex officio''. <ref>{{Cite web |title=Composition of Uganda's Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180421020206/http://www.parliament.go.ug/new/index.php/about-parliament/composition-of-parliament |archive-date=2018-04-21 |access-date=2014-12-13 |website=The Parliament of Uganda}}</ref>
== Ebigikwatako ==
Palamenti ya Uganda yatandikibwawo mu 1962, amangu ddala nga eggwanga limaze okufuna ameefuga. <ref>{{Cite web |title=Chronology of the Parliaments of Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029065212/http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |archive-date=2017-10-29 |access-date=2012-07-02}}</ref>
=== Paalamenti eyasooka (1962–1963) ===
[[File:The_tower_at_Uganda's_parliament.jpg|thumb|Omunaala ogwawula ekifo ky'omubuvanjuba n’ekizimbe eby’obukiika ddyo ku Palamenti ya Uganda. omunaala guno nga guli wamu ne palamenti gwazimbibwa gavumenti y’amatwale ga Bungereza ku nkomerero y’emyaka gya 1950 ng’ekirabo eri Uganda nga tebanaba kufuna bweetwaaze bwaabwe.]]
Ekibiina kino mu kiseera ekyo kyali kimanyikiddwa nga [[:en:Uganda_Legislative_Council|Olukiiko lw'Eggwanga]]. Kyali kirina bammemba 92 era nga kyali kikubirizibwa, nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], [[John Bowes Griffin|Sir John Bowes Griffin]], munnamateeka [[Great Britain|Omungereza]] era eyali Ssaabalamuzi wa Uganda .
=== Paalamenti eyookubiri (1963–1971) ===
Mu kiseera kino, Ssaabaminisita [[Milton Obote]] yasazaamu ssemateeka era neyeerangirira nga [[:en:President_of_Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] mu 1966. Palamenti eno era yalaba obwakabaka bwa Uganda obw’ennono nga bujjibwaawo n’okulangirira Uganda [[:en:Republic|ng'eyeetwaala]] . Okusalawo kuno kwavirako olukiiko lw’amateeka gw'aba memba ba Palamenti [[:en:A._G._Mehta|A. G. Mehta]] oluvannyuma lw’olukiiko [[:en:Ugandan_Constitutional_Conference|lwa Semateeka ga Uganda]] Uganda mwe yafuuka eggwanga eryetongodde. <ref>[https://www.newvision.co.ug/articledetails/1437232 ''"Uganda Constitutional Conference, 1961"'']. ''New Vision''. October 2016.</ref> <ref>Great Britain, ed. (1961). ''Uganda: report of the Uganda Constitutional Conference, 1961 and text of the agreed draft of a new Buganda agreement initialled in London on 9th October, 1961''. Cmnd. London: H.M.S.O.</ref> Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey'okubiri yali [[:en:Narendra_M._Patel|Narendra M. Patel,]] Munnayuganda eyalina emirandika gya [[:en:India|Buyindi.]] Palamenti eno yakomekerezebwa oluvannyuma lwa [[Idi Amin]] okuwamba gavumenti ya Milton Obote mu Gusooka mu 1971.
=== Paalamenti eyookusatu (1979–1980) ===
Oluvanyuma lw’okugobwa kwa Idi Amin mu Gwokuna mu 1979, ekibiina ekipya ekikola amateeka nga kamanyikiddwa nga Uganda Legislative Council katandikibwawo. Nga kalina bammemba abaasooka 30, oluvannyuma obwammemba bwayongezebwa okutuuka ku 120. Eno ye yali Palamenti ey’okusatu era nga yakubirizibwa nga [[Edward Rugumayo]] . Ekibiina kino ekikola amateeka kyeeyongera okukola okutuusa okulonda kwa bonna okw'omu Gwekumineebiri mu 1980.
=== Paalamenti eyookuna (1980–1985) ===
Ekiseera kino kyavirako okukomawo kwa [[Milton Obote]] mu buyinza n’ekibiina ky'eby'obufuzi ekiyitibwa [[Uganda People's Congress|Uganda People’s Congress]] (UPC), oluvannyuma lw’okulonda kw’eggwanga okwalimu obutakaanya mu 1980. Sipiika wa Palamenti ey’okuna yali [[Francis K. Butagira|Francis Butagira]], munnamateeka eyatendekebwa [[:en:Harvard_Law_School|mutendekero lya Harvard]] . Palamenti ey’okuna yakomekerera General [[Bazilio Olara-Okello|Basilio Olara Okello]] bwe yagoba Obote ne gavumenti ya UPC mu 1985.
=== Paalamenti eyookutaano (1986–1996) ===
Emanyikiddwa nga National Resistance Council (NRC), Palamenti ey’okutaano yatandikibwawo oluvannyuma lw'okugwa kw’olutalo [[:en:Ugandan_Bush_War|lw’omu nsiko mu Uganda]] (1980–1986). Nga batandikira ne bammemba 38 ab’ebyafaayo ab’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] ne [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]], akakiiko akakola amateeka kaagaziyizibwa mpolampola okutekebwaamu abakiise okuva mu bitundu by’eggwanga eby’enjawulo. Sipiika mu kiseera kya Palamenti ey’okutaano yali [[Yoweri Museveni]], nga naye mu kiseera kye kimu yaweereza nga Pulezidenti wa Uganda.
=== Paalamenti ey’omukaaga (1996–2001) ===
Palamenti ey’omukaaga yatondebwaawo mu kiseera ky'eby’obufuzi bw’ekibiina ekimu (NRM). [[James Wapakhabulo]] yaweereza nga sipiika okuva mu 1996 okutuuka mu 1998. Okuva mu 1998 okutuuka mu 2001, [[:en:Francis_Ayume|Francis Ayume]], omubaka wa Palamenti okuva mu [[Koboko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Koboko]], yaweereza nga sipiika.
=== Paalamenti ey’omusanvu (2001–2006) ===
Palamenti ey'omusanvu yakubirizibwa [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]] eyali Sipiika. Eteeka eryayisibwa mu kiseera kino eryasinga okuvaako obutakaanya kwe kukyusa semateeka mu kuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti by'alina okumala mu buyinza.
=== Paalamenti ey’omunaana (2006–2011) ===
Kino kyaliu okugenda mu maaso okwa Palamenti ey’omusanvu, nga Edward Ssekandi ye sipiika ate Rebecca Kadaga ye mumyuka wa sipiika.{{#section-h:2006 Ugandan general election|Parliament}}
=== Paalamenti ey’omwenda (2011–2016) ===
Palamenti ey’omwenda yakubirizibwa [[Rebecca Kadaga]] nga [[:en:Speaker_(politics)|sipiika]], ne [[Jacob Oulanyah]] nga y'amyuuka sipiika.{{#section-h:2011 Ugandan general election|Parliament}}
=== Paalamenti ey’ekkumi (2016–2021) ===
Mu Palamenti ey’ekumi, Rebecca Kadaga ne Jacob Oulanyah baasigadde mu bifo byabwe nga sipiika n’omumyuka wa sipiika.{{#section-h:2016 Ugandan general election|Parliament}}
==== Olutalo lwa Paalamenti olwa 2017 ====
Mu Gwomwenda nga 27, 2017, olutalo lwabalukawo mu lutuula lw’ababaka ba palamenti ya Uganda olwaali olw'okukola amateeka. Eteeka eryali liteesebwaako mu kiseera ekyo lyali lya kugya komo ku myaka gya pulezidenti 75 okuva mu semateeka wa Uganda. Oluvannyuma lw’okulumiriza kwa sipiika wa palamenti eri ababaka abamu abakola amateeka mu kasenge akatabangula emirembe, waabalukawo olutalo olujjuvu mwe bakasukira obutebe, emisinde gy’amaloboozi nga gikozesebwa ng’emiggo, nga n’abamu ku bammemba bagyibwaako abaserikale b’eby'okwerinda abaali bambadde engoye eza bulijjo. <ref>{{Cite web |last=AP Archive |date=2 October 2017 |title=Fighting in parliament as Uganda ejects MPs |url=https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20200303103317/https://www.youtube.com/watch?v=DIDYRD2uGoY&gl=US&hl=en |archive-date=3 March 2020 |access-date=16 March 2020 |website=YouTube }}</ref>
=== Paalamenti ey’ekkumi n'emu (2021- 2026) ===
Mu Gwokusatu 25, 2022, [[Thomas Tayebwa]] yalondebwa ng’omumyuka wa Sipiika wa Palamenti ya Uganda omuggya. <ref>{{Cite web |date=2022-03-25 |title=I'll use Deputy Speaker's office to serve Ugandans' interests - Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/i-ll-use-deputy-speaker-s-office-to-serve-ugandans-interests-tayebwa-3760482 |access-date=2022-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref>{{#section-h:2021 Ugandan general election|Parliament}}
== Amateeka ga Uganda ==
Eby’okulabirako by’amateeka ga Uganda mulimu:
* Ennongoosereza mu semateeka okuggyawo ekomo ku bisanja bya pulezidenti. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">[ ''<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (July 2024)">[[Wikipedia:Please clarify|okunnyonnyola kwetaagibwa]]</span>'' ]</sup>
* Eteeka ly’emirimu, 2006, eteeka 6 erya 2006 <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://web.archive.org/web/20250928002934/https://ulii.org/akn/ug/act/2006/6/eng%402006-06-08 Employment Act, 2006], accessed 10 June 2024</ref>
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2014|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga ebisiyaga, erya 2014]]
* [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|Eteeka erirwanyisa obuli bw'ebisiyaga,erya 2023]]
Etendekero lya Uganda Legal Information Institute (ULII) lifulumya amateeka ga Uganda, nga gakiriza [[:en:Online|okugagoberera ku bweereere ku mikutu gya yintaneeti]]. <ref>Uganda Legal Information Institute, [https://ulii.org/ Welcome to the Uganda Legal Information Institute], accessed 10 June 2024</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_legislatures_by_country|Olukalala lw’akakiiko akakola amateeka nga basinziira ku mawanga]]
* [[:en:List_of_speakers_of_the_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'aba sipiika ba Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Apollo_Ofwono|Apollo Ofwono]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
{{Africa legislatures}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
oyzs6xcotpsq7s5jj6xq2nsc088dn5u
Xavier Kyooma
0
11689
69424
61155
2026-08-23T10:11:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69424
wikitext
text/x-wiki
'''Xavier Kyooma Akampurira''' munnabyabufuzi [[:en:Uganda|Munnayuganda]] akola nga [[:en:Member_of_parliament|Omubaka mu Paalamenti]] wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |title=Hon. Xavier Kyooma Akampurira, Aspiring Mp 2021-2026, Ibanda North |url=https://ugandadecides.essap.co.za/aspirant.php?profile=215 |access-date=2025-02-04 |website=www.ugandadecides.com |language=en}}</ref>
== Ebifo by’ebyobufuzi ==
Kyooma yawa ekiteeso [[:en:HIV_testing|ky'okukeberebwa akawuka ka siriimu]] mu makomera n'okwawula abasibe abalina akawuka ka siriimu ku basibe abatalina siriimu okusobola okulwanyisa [[:en:HIV_epidemic|ekirwadde kya siriimu]] . <ref>https://www.pulse.ug/articles/news/mps-moot-plan-to-curb-spread-of-hivaids-in-prisons-2024073110025411743</ref> Yalondebwa ku bwa ssentebe w’akakiiko akanoonyereza ku [[:en:Monica_Musenero|Monica Musenero]] ku bigambibwa nti yakozesa bubi ensimbi ezaaweebwayo okunoonyereza ku [[:en:COVID-19_vaccine|ddagala ly'okugema COVID-19]] . <ref>https://web.archive.org/web/20220813124536/https://uvri.go.ug/news/members-parliament-follow-vaccine-investigations</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/parliament-names-select-committee-to-investigate-dr-musenero/</ref>
== Ebyafaayo by'okulonda ==
Kyooma yalondebwa mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’omwenda]] mu 2011, wabula teyalondebwa mu Paalamenti ey’ekkumi. Yalondebwa mu Paalamenti ey'ekkumi n'emu mu 2021. <ref>{{Cite web |url=https://ibanda.go.ug/opening-kanyarugiri-town-council |title=Archive copy |access-date=2025-08-28 |archive-date=2025-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717102350/https://ibanda.go.ug/opening-kanyarugiri-town-council |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
jt4xrqkfs3xqfvwmiyiaf0mvljqb0so
69538
69424
2026-08-23T10:29:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69538
wikitext
text/x-wiki
'''Xavier Kyooma Akampurira''' munnabyabufuzi [[:en:Uganda|Munnayuganda]] akola nga [[:en:Member_of_parliament|Omubaka mu Paalamenti]] wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |title=Hon. Xavier Kyooma Akampurira, Aspiring Mp 2021-2026, Ibanda North |url=https://ugandadecides.essap.co.za/aspirant.php?profile=215 |access-date=2025-02-04 |website=www.ugandadecides.com |language=en}}</ref>
== Ebifo by’ebyobufuzi ==
Kyooma yawa ekiteeso [[:en:HIV_testing|ky'okukeberebwa akawuka ka siriimu]] mu makomera n'okwawula abasibe abalina akawuka ka siriimu ku basibe abatalina siriimu okusobola okulwanyisa [[:en:HIV_epidemic|ekirwadde kya siriimu]] . <ref>https://www.pulse.ug/articles/news/mps-moot-plan-to-curb-spread-of-hivaids-in-prisons-2024073110025411743</ref> Yalondebwa ku bwa ssentebe w’akakiiko akanoonyereza ku [[:en:Monica_Musenero|Monica Musenero]] ku bigambibwa nti yakozesa bubi ensimbi ezaaweebwayo okunoonyereza ku [[:en:COVID-19_vaccine|ddagala ly'okugema COVID-19]] . <ref>https://web.archive.org/web/20220813124536/https://uvri.go.ug/news/members-parliament-follow-vaccine-investigations</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/parliament-names-select-committee-to-investigate-dr-musenero/</ref>
== Ebyafaayo by'okulonda ==
Kyooma yalondebwa mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’omwenda]] mu 2011, wabula teyalondebwa mu Paalamenti ey’ekkumi. Yalondebwa mu Paalamenti ey'ekkumi n'emu mu 2021. <ref>{{Cite web |url=https://ibanda.go.ug/opening-kanyarugiri-town-council |title=Archive copy |access-date=2025-08-28 |archive-date=2025-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717102350/https://ibanda.go.ug/opening-kanyarugiri-town-council |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
8a933n3kwzs8o69rq8ls2ezqgpfxm5b
69719
69538
2026-08-23T11:13:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69719
wikitext
text/x-wiki
'''Xavier Kyooma Akampurira''' munnabyabufuzi [[:en:Uganda|Munnayuganda]] akola nga [[:en:Member_of_parliament|Omubaka mu Paalamenti]] wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Uganda]] . <ref>{{Cite web |title=Hon. Xavier Kyooma Akampurira, Aspiring Mp 2021-2026, Ibanda North |url=https://ugandadecides.essap.co.za/aspirant.php?profile=215 |access-date=2025-02-04 |website=www.ugandadecides.com |language=en}}</ref>
== Ebifo by’ebyobufuzi ==
Kyooma yawa ekiteeso [[:en:HIV_testing|ky'okukeberebwa akawuka ka siriimu]] mu makomera n'okwawula abasibe abalina akawuka ka siriimu ku basibe abatalina siriimu okusobola okulwanyisa [[:en:HIV_epidemic|ekirwadde kya siriimu]] . <ref>https://www.pulse.ug/articles/news/mps-moot-plan-to-curb-spread-of-hivaids-in-prisons-2024073110025411743</ref> Yalondebwa ku bwa ssentebe w’akakiiko akanoonyereza ku [[:en:Monica_Musenero|Monica Musenero]] ku bigambibwa nti yakozesa bubi ensimbi ezaaweebwayo okunoonyereza ku [[:en:COVID-19_vaccine|ddagala ly'okugema COVID-19]] . <ref>https://web.archive.org/web/20220813124536/https://uvri.go.ug/news/members-parliament-follow-vaccine-investigations</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/parliament-names-select-committee-to-investigate-dr-musenero/</ref>
== Ebyafaayo by'okulonda ==
Kyooma yalondebwa mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’omwenda]] mu 2011, wabula teyalondebwa mu Paalamenti ey’ekkumi. Yalondebwa mu Paalamenti ey'ekkumi n'emu mu 2021. <ref>{{Cite web |url=https://ibanda.go.ug/opening-kanyarugiri-town-council |title=Archive copy |access-date=2025-08-28 |archive-date=2025-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250717102350/https://ibanda.go.ug/opening-kanyarugiri-town-council |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
9xk1sc9hv51inud089il9pxgbnm29y7
Jane Kabajungu Bainomugisha
0
11736
69442
61112
2026-08-23T10:12:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69442
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bainomugisha_Jane_Kabajungu.jpg|thumb|Bainomugisha Jane Kabajungu]]
'''Jane Kabajungu Bainomugisha''' ''(yazaalibwa nga 10 Ogwekkuminebiri 1980)'' Munnayuganda, munnabyabufuzi era mukyala [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] akiikirira [[:en:Ibanda_District|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>https://ugleader.com/index.php/products/m015874438870/product/vcalixtou1330345?page=5</ref> <ref>https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://trumpetnews.co.ug/2021/01/18/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2026-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260415215337/https://trumpetnews.co.ug/2021/01/18/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-uganda-sends-600-to-climate-summit--4453246</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
* [[:en:Ibanda_District|Disitulikiti y'e Ibanda]]
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Bainomugisha, Jane Kabajungu}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
1465n44j0jr7x92lpjeky9922t9c9y9
69537
69442
2026-08-23T10:29:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69537
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bainomugisha_Jane_Kabajungu.jpg|thumb|Bainomugisha Jane Kabajungu]]
'''Jane Kabajungu Bainomugisha''' ''(yazaalibwa nga 10 Ogwekkuminebiri 1980)'' Munnayuganda, munnabyabufuzi era mukyala [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] akiikirira [[:en:Ibanda_District|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>https://ugleader.com/index.php/products/m015874438870/product/vcalixtou1330345?page=5</ref> <ref>https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://trumpetnews.co.ug/2021/01/18/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2026-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260415215337/https://trumpetnews.co.ug/2021/01/18/list-who-was-elected-mp-in-uganda/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-uganda-sends-600-to-climate-summit--4453246</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
* [[:en:Ibanda_District|Disitulikiti y'e Ibanda]]
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Bainomugisha, Jane Kabajungu}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
odyyukeck8jq965okzsz2i1hxhi3set
Simeo Muwanga Nsubuga
0
11737
69317
61346
2026-08-23T07:04:03Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69317
wikitext
text/x-wiki
[[File:Simeo_Muwanga_Nsubuga_02.jpg|thumb|Simeo Muwanga Nsubuga]]
'''Simeo Muwanga Nsubuga''' Munnayuganda, munnabyabufuzi, Mukiise w'eggwanga era omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu mu Uganda ng’alina obumanyirivu mu kukwasisa amateeka. <ref name=":0">{{Cite web |url=https://uhrc.ug/uhrc-commissioners/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2024-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724134646/https://uhrc.ug/uhrc-commissioners/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_180780</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/BUK_119517</ref> Ye yali [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] akiikirira Mityana ey'oBukiikaddyo wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.thegrapevine.co.ug/god-answers-togikwatako-mp-nsubugas-prayers-m7-appoints-him-human-rights-boss/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2024-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240726192731/https://www.thegrapevine.co.ug/god-answers-togikwatako-mp-nsubugas-prayers-m7-appoints-him-human-rights-boss/ |url-status=dead }}</ref> <ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/columnists/nicholas-sengooba/kyuma-kya-yesu-has-done-nrm-s-anti-age-limit-supporters-a-favour-1714090</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/on-nrm-lc-polls-victory-and-the-purchase-of-uganda-airlines-1770716</ref> <ref>https://chimpreports.com/nrm-parliamentary-caucus-meets-museveni-over-land-bill/</ref> <ref>https://www.watchdoguganda.com/news/20190830/75959/kiconco-returns-to-evict-hundreds-in-kassanda-200-homes-razed.html</ref>
== Emirimu gye ==
Nsubuga yalayiziddwa ku bwa Kaminsona w'akakiiko akavunaanyizibwa ku ddembe ly'obuntu aka [[Akakiiko k’eddembe ly’obuntu mu Uganda|Uganda Human Rights Commission]] ku Lwokubiri nga 20 Ogwekkuminebiri 2022. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/> Omumyuka wa Ssaabalamuzi Richard Butera y'eyamulayiza mu kkooti enkulu ekya Civil Division mu Kampala. <ref name=":0" /> Nsubuga yaweerezaako ng'omutendesi w'abasirikale ba poliisi ba [[:en:African_Union_Mission_to_Somalia|African Union Mission in Somalia]] era ng'omuwabuzi w'ensonga z'obukwasi bw'amateeka owa [[:en:United_Nations_Development_Programme|United Nations Development Programme]] (UNDP) mu South Sudan<ref name=":0" /> Yetaba mu kuyiiya ebitabo eby’enjawulo eby’okutendeka UNDP. <ref name=":0" /> Yali omu ku babaka ba Paalamenti abaalonda ebbago ly’etteeka ly’ekkomo ku myaka mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okukkiriza [[:en:Yoweri_Museveni|Pulezidenti Museveni]] okuddamu okulondebwa mu kalulu ka 2021 oluvannyuma lw’okutuuka ku kkomo ly’emyaka 75 egyali gy'ateekebwa. <ref>{{Cite web |url=https://observer.ug/news/headlines/53801-museveni-is-still-capable-to-lead-simeo-nsubuga.html |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2024-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213100304/https://observer.ug/news/headlines/53801-museveni-is-still-capable-to-lead-simeo-nsubuga.html |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.observer.ug/news/headlines/61798-simeo-nsubuga-nrm-is-burying-me</ref> <ref>https://allafrica.com/stories/201710180076.html</ref> <ref name=":2"/> Yali ku kakiiko akalwanirira eddembe ly’obuntu mu Paalamenti ya Uganda. <ref>{{Cite web |url=https://eoc.go.ug/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2024-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007163132/https://eoc.go.ug/2017/05/human-rights-committee-parliament-meets-equal-opportunities-commission-eoc/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Kipoi_Tonny_Nsubuga|Kipoi Tonny Nsubuga]]
* [[:en:Evelyn_Anite|Evelyn Anite]]
* [[:en:Ann_Maria_Nankabirwa|Ann Maria Nankabirwa]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
is1wor80ggl7hudoygbvd15mojig54j
Moses Kizige
0
11738
69516
61430
2026-08-23T10:15:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69516
wikitext
text/x-wiki
'''Moses Kizige''', munnayuganda munnabyabufuzi, mu Uganda, era eyali [[Minisita Omubeezi ow'e Karamoja]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]] . Yaweereza mu kifo ekyo okuva nga 6 Omwezi ogw'omukaaga 2016 okutuuka mu 2021 lwe yalondebwa okuba [[Omubaka]] wa [[Yuganda|Uganda]] e [[Moosko|Moscow]] ekifo ky’alimu mu kiseera kino. <ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |access-date=9 June 2016 |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |url-status=dead }}</ref> Kizige era yaweereza nga omubaka omulonde owa palamenti, ng’akiikirira ekitundu kya Bugabula ey'obukiika kkono , mu Disitulikiti y’e Kamuli, mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi (2016–2021). <ref name="Back">{{Cite web |last=Kyaiswa |first=Yeko |date=20 February 2016 |title=Kamuli Returns Isaac Musumba, Kizige to Parliament |url=http://ugandaradionetwork.com/story/kamuli-returns-isaac-musumba-kizige-to-parliament |access-date=9 June 2016 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref>
== Obuvo bwe ==
Yazaalibwa mu [[Kamuli (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kamuli]], kitundu kya Busoga, ttundutundu ly'obuvanjuba bwa Uganda
== Emirimu gye ==
Mukulembeze wa kitundu omujjumbize mu disitulikiti gy’azaalibwa. Yakiikirira ekitundu ky’alimu kati mu palamenti wakati wa 1996 okutuuka mu 2006 naye n’awangulwa mu kulonda kwa bonna okwa 2006. <ref name="Back"/> Wakati wa 2006 ne 2016 yaweereza ng'omuwabuzi omukulu owa pulezidenti ku nsonga z'ebweru w'eggwanga . <ref>{{Cite web |last=Monitor Team |date=8 June 2016 |title=Who are the new faces in Museveni's Cabinet?: Moses Kizige, Minister of State for Karamoja |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/-/688334/3237208/-/item/1/-/jvu2eiz/-/index.html |access-date=9 June 2016 |archive-date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001171313/http://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/-/688334/3237208/-/item/1/-/jvu2eiz/-/index.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |last=Opio |first=Sam Caleb |date=31 March 2016 |title=Teachers face sack over poor performance |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Teachers-face-sack-poor-performance/-/688334/3139792/-/bwidib/-/index.html |access-date=9 June 2016}}</ref> Nga 6 Omwezi ogw'omukaaga 2016, yalondebwa nga Minisita Omubeezi ow' e Karamoja. <ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=9 June 2016 |title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016 |url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet |access-date=6 June 2016 |via=Scribd}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |accessdate=9 June 2016 |location=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]] |archive-date=7 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |url-status=dead }}
# {{cite web |last=Kyaiswa |first=Yeko |date=20 February 2016 |title=Kamuli Returns Isaac Musumba, Kizige to Parliament |url=http://ugandaradionetwork.com/story/kamuli-returns-isaac-musumba-kizige-to-parliament |accessdate=9 June 2016 |publisher=[[Uganda Radio Network]] |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Monitor Team |date=8 June 2016 |title=Who are the new faces in Museveni's Cabinet?: Moses Kizige, Minister of State for Karamoja |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/-/688334/3237208/-/item/1/-/jvu2eiz/-/index.html |accessdate=9 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala |archive-date=1 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181001171313/http://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/-/688334/3237208/-/item/1/-/jvu2eiz/-/index.html |url-status=dead }}
# {{cite web |last=Opio |first=Sam Caleb |date=31 March 2016 |title=Teachers face sack over poor performance |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Teachers-face-sack-poor-performance/-/688334/3139792/-/bwidib/-/index.html |accessdate=9 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Uganda State House |date=9 June 2016 |title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016 |url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet |accessdate=6 June 2016 |via=Scribd}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Ekibanja kya Paalamenti ya Uganda ku mutimbagano]
* [http://www.monitor.co.ug/News/National/Kamuli-in-crisis-as-district-speaker-strikes-over-pay/-/688334/2393876/-/742ufyz/-/index.html Kamuli eri mu kattu ng'omukubiriza w'olukiiko lwa disitulikiti y'ekalakaasa olw'ensasula]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
p0ypkqasuh4so7yqxx5h1qo6dbkrfji
Clare Mugumya
0
11741
69420
61113
2026-08-23T10:11:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69420
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Clare Mugumya''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]],munnabyabufuzi era mukozi w'amateeka. Ye [[:en:Member_of_parliament|mubaka]] omukyala akiikirira [[:en:Isingiro|Disitulikiti y'e Isingiro]] wansi w'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu [[:en:Parliament|Paalamenti]] ey'ekkumi n'emu . <ref name=":1">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/more-than-300-catechumens-confirmed-4172608</ref> <ref name=":0">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.era.go.ug/index.php/media-centre/what-s-new/432-kikagati-hydro-power-plant-commissioned |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2024-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425201309/https://www.era.go.ug/index.php/media-centre/what-s-new/432-kikagati-hydro-power-plant-commissioned |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako mu by'obufuzi n’embeera ze ez'abulijjo ==
Clare yavuganya ku kifo ky'[[:en:Member_of_parliament|omubaka]] omukyala akiikirira Disitulikiti y'e [[:en:Isingiro|Isingiro]] mu 2021 <ref name=":0"/> era n'awangula akalulu n'obululu 105,244. <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/mugumya-clare-10278/</ref> Ali ku [[:en:Committee|kakiiko]] ka [[:en:Government|Gavumenti]] akavunaanyizibwa ku kukakasa n’okussa mu nkola akaakyalira abaddukanya eddwaliro lya [[:en:Mubende_Regional_Referral_Hospital|Mubende Regional Referral Hospital]] ku miwendo gya [[:en:CT_scan|CT scan]] . <ref>https://www.parliament.go.ug/news/7233/mubende-hospital-management-spot-over-ct-scan-fees</ref> <ref>https://hornobserver.com/Partner-Content-APO?q=mubende-hospital-management-on-the-spot-over-computed-tomography-scan-fees&pr=298410&lang=en</ref>
Nga 18 Ogwomunaana 2014, Clare yakyusa erinnya lye okuva ku Weijahe Clare n’eyetuuma Mugumya Clare. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Category:CS1_maint:_location_missing_publisher</ref>
Clare ye mutandisi wa Clare Mugumya ekikolagana ne Metropolitan University okuwa abayizi bbasale. <ref name=":1"/>
== Laba ne ==
* [[:en:Grace_Namara|Grace Namara]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
3kqpa79z4zp1dwx84zotkems5l6v9lm
69535
69420
2026-08-23T10:29:03Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69535
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Clare Mugumya''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]],munnabyabufuzi era mukozi w'amateeka. Ye [[:en:Member_of_parliament|mubaka]] omukyala akiikirira [[:en:Isingiro|Disitulikiti y'e Isingiro]] wansi w'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu [[:en:Parliament|Paalamenti]] ey'ekkumi n'emu . <ref name=":1">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/more-than-300-catechumens-confirmed-4172608</ref> <ref name=":0">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.era.go.ug/index.php/media-centre/what-s-new/432-kikagati-hydro-power-plant-commissioned |title=Archive copy |access-date=2025-09-01 |archive-date=2024-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240425201309/https://www.era.go.ug/index.php/media-centre/what-s-new/432-kikagati-hydro-power-plant-commissioned |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako mu by'obufuzi n’embeera ze ez'abulijjo ==
Clare yavuganya ku kifo ky'[[:en:Member_of_parliament|omubaka]] omukyala akiikirira Disitulikiti y'e [[:en:Isingiro|Isingiro]] mu 2021 <ref name=":0"/> era n'awangula akalulu n'obululu 105,244. <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/mugumya-clare-10278/</ref> Ali ku [[:en:Committee|kakiiko]] ka [[:en:Government|Gavumenti]] akavunaanyizibwa ku kukakasa n’okussa mu nkola akaakyalira abaddukanya eddwaliro lya [[:en:Mubende_Regional_Referral_Hospital|Mubende Regional Referral Hospital]] ku miwendo gya [[:en:CT_scan|CT scan]] . <ref>https://www.parliament.go.ug/news/7233/mubende-hospital-management-spot-over-ct-scan-fees</ref> <ref>https://hornobserver.com/Partner-Content-APO?q=mubende-hospital-management-on-the-spot-over-computed-tomography-scan-fees&pr=298410&lang=en</ref>
Nga 18 Ogwomunaana 2014, Clare yakyusa erinnya lye okuva ku Weijahe Clare n’eyetuuma Mugumya Clare. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Category:CS1_maint:_location_missing_publisher</ref>
Clare ye mutandisi wa Clare Mugumya ekikolagana ne Metropolitan University okuwa abayizi bbasale. <ref name=":1"/>
== Laba ne ==
* [[:en:Grace_Namara|Grace Namara]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
hq9afmktsnlx0g3mdor7xvbwv5la0tm
Luyimbazi Elias Nalukoola
0
11782
69605
68862
2026-08-23T10:31:13Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69605
wikitext
text/x-wiki
'''Luyimbazi Elias Nalukoola''' [[:en:Lawyer|Munnamateeka]] , era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] Munnayuganda. Yakola nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Palamenti]] ow'ekitundu kya [[:en:Kawempe|Kawempe North]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/why-nup-s-nalukoola-won-kawempe-north-by-election-4964060</ref> okuva nga 13 Gwokusatu okutuuka nga 26 Ogwokutaano 2025, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/court-cancels-nalukoola-s-election-as-kawempe-north-mp-5057452</ref> <ref>https://chimpreports.com/breaking-court-nullifies-kawempe-north-mp-nalukoolas-election-orders-fresh-poll/</ref> ekyaddirirwa omulamuzi Namanya Bernard okusazaamu okulonda ng'alangirira nti ekifo kino kikalu. <ref>http://mbu.ug/2025/05/26/elias-luyimbazi-election-nullified-kampala/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/nups-nalukoola-loses-kawempe-mp-seat-court-or-NV_211500</ref>
Yayingira ofiisi oluvannyuma lw’okulangirirwa akakiiko k’ebyokulonda ng’omuwanguzi mu kulonda okw’okuddira mu kifo n'obululu 17,764 nga Ogwokusatu 13, 2025 okwakolebwa oluvannyuma lw’okufa kw’eyali omubaka wa Palamenti, [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]], mu Gwolubereberye, 2025. <ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-sues-govt-over-torture-by-jatt-operatives-4961514</ref> <ref>https://chimpreports.com/nups-elias-luyimbazi-nalukoola-wins-kawempe-north-by-election/</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-nalukoola-wins-kawempe-north-mp-by-election-4964240</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |title=Archive copy |access-date=2025-09-04 |archive-date=2025-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317010757/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/elias-nalukoola-s-journey-to-become-mp-elect--4965388 |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Elias Nalukoola yasomerako ku ssomero lya Kawempe Isalmic School, Kyerima Umea Primary School, ne Kawempe Muslim Primary School nga eno gyeyasomera pulayimale. <ref name=":2">https://www.matookerepublic.com/20250314/who-is-nups-elias-nalukoola-the-winner-of-the-kawempe-north-by-election-he-once-dropped-out-of-school-in-senior-two-due-to-a-lack-of-school-fees-and-tried-to-pursue-a-career-in-music-as/</ref> Oluvannyuma yeegatta ku St. Paul SS Mpererwe oluvannyuma nadda ku Kawempe Muslim Secondary School okusoma okumaliriza siniya eyomukaaga. <ref name=":2" /> Yafuna diguli mu mateeka okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’eMakerere]] ne dipulooma mu by’amateeka okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] (LDC). <ref name=":2" /> Elias yatandika omulimu gwe ogw’amateeka mu 2014 mu Mayanja, Nakibuule and Co. Advocates ng’omuyambi mu by’amateeka nga tannatandikawo kitongole kye eky’obwannannyini. <ref name=":1">https://umlas.org/luyimbazi-elias-nalukoola/</ref>
== Omulimu gwe ogw’amateeka ==
Nalukoola, ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, yafuna okumanyika ng’omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu olw’okulwanirira n’obuvumu n’okwogera obulungi okutaasa abantu abassibwa wansi. <ref name=":1" /> Enkola ye ey’amateeka essira esinga kulissa ku ddembe ly’abantu n’amateeka agakwata ku ssemateeka, okugonjoola obutabanguko mu bibiina, eby’obusuubuzi n’okutunda ettaka. Yeetaba mu misango mingi omuli n’okukaayana mu [[:en:Supreme_Court_of_Uganda|kkooti ensukkulumu eya Uganda]] . <ref name=":1" /> Yali mu ttiimu y’abalamuzi eyawakanya ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka wa Uganda, eyaggyawo ekkomo ku myaka gy’abeesimbyewo ku bwa pulezidenti. Ono era abadde akola kinene mu kuwolereza abasiraamu abateeberezebwa okuba nga bavunaanibwa okwenyigira mu ttemu ly’abakulembeze b’eddiini y'Abasiraamu. <ref name=":1" />
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi ==
Nga tannafuna kifo mu palamenti, Nalukoola yaliko omumyuka wa Sipiika wa Divizoni y’e Kawempe okuva mu 2006 okutuuka mu 2011. <ref name=":2" /> Era yaliko n’ekifo ky’omuwabuzi w’amateeka mu ggwanga mu kibiina kya Democratic Party (DP) mu Uganda ekifo kye yalekulira mu 2023 nga tannafuuka muwabuzi mu kibiina kya bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA). <ref name=":2" /> <ref>https://nilepost.co.ug/news/236121/city-lawyer-luyimbazi-vows-to-unseat-ssegirinya-for-kawempe-north-seat</ref> Mu Gwokubiri gwa 2025, yalondebwa ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform (NUP)]] ng’omukwasi wa bendera mu kalulu ka Kawempe North, oluvannyuma lw’okufa kw’omubaka [[:en:Muhammad_Ssegirinya|Muhammad Ssegirinya]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/category/news/kawempe-byelection-ecs-byabakama-orders-impou-NV_206759</ref> <ref>https://nilepost.co.ug/top-stories/242114/lawyer-nalukoola-takes-nup-flag-for-kawempe-north-by-election</ref> Mu kulonda kwe, Nalukoola yafuna okusoomoozebwa, omuli okuwamba omuyambi we n’okuyingirirwa ab’ebyokwerinda. <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/nup-plots-90-victory-in-kawempe-north-byelect-NV_204794</ref> Wadde nga waliwo ebizibu bino, yafuna okusunsulwa kwe n’oluvannyuma n’awangula akalulu ak’okuddira omuntu mu kifo nga 13 Ogwokusatu, 2025 ng’avuganya n’abavuganya abalala 9 (Namabi Faridah Kigongo (NRM), Hanifah Karadi Murerwa (Bwannamunigina), Sadat Mukiibi aka Kalifa Aganaga (FDC), Henry Mubiru Kasacca (DP) ) n’abalala. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> <ref>{{Cite web |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |title=Archive copy |access-date=2025-09-04 |archive-date=2025-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250401002656/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/nup-names-elias-nalukoola-for-kawempe-north-by-election-4922882 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/category/politics/how-much-does-it-take-to-be-an-mp-NV_205226</ref> <ref name=":4">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawempe-north-by-election-why-nrm-s-nambi-withdrew-vote-recount-petition-4978552#summary</ref>
== Obulamu bwe obw’obuntu ==
Elias Nalukoola amanyiddwa nnyo olw’okwewaayo ennyo ku eddembe ly’obuntu n’obwenkanya. Yali omu ku baatandikawo kkampuni ya Nalukoola, Kakeeto Advocates & Solicitors era akola nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa Buganda Cultural and Development Foundation (BUCADEF). Era yeetaba mu bukiiko bw’amasomero obw’enjawulo era yeenyigira mu kwogera okuzimba abantu. <ref name=":1" /> Yategeka n'empaka za Nalukoola Kawempe North Sports Tournament 2024-2025 ezaatandika nga 22 Ogwekkumineebiri, 2024. <ref>{{Cite web |last=Isabirye |first=David |date=2024-12-16 |title=Elias Luyimbazi Nalukoola: Vocal legal expert-cum-politician preaches sports development in Kawempe North |url=https://kawowo.com/2024/12/16/elias-luyimbazi-nalukoola-vocal-legal-expert-cum-politician-preaches-sports-development-in-kawempe-north/ |access-date=2025-03-13 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebimwogerwako ==
Okusinziira ku Kawaayiro 59 ak'etteeka ly'okulonda kw'olukiiko lw'eggwanga, 2005, ekiraga nti oluvannyuma lw'okulonda, [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|Akakiiko k'ebyokulonda]] kajja kulangirira mu buwandiike n'okufulumya ebivudde mu kulonda mu ssaawa 48 oluvannyuma lw'okumaliriza okulonda.<ref name=":5">{{Cite web |date=2025-03-26 |title=MP-elect Nalukoola to be sworn in today- Speaker Among |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-elect-nalukoola-to-be-sworn-in-today-speaker-among-4978778 |access-date=2025-03-30 |website=Monitor |language=en}}</ref> Ekkubo Nalukoola lye yatambuliramu n'afuuka mmemba wa palamenti lyalabika ng'eryali ezzibu ennyo kubanga akakiiko k'ebyokulonda kaalabika ng'akalemereddwa okumaliriza ensonga eyo ey'okufulumya erinnya lye mu butongole oluvannyuma lw'obuwanguzi bwe.
Newankubadde yalangirirwa ng’omuwanguzi, era akakiiko okukkakkana nga kamulangiridde ng'omuwanguzi mu ssaawa 18 zokka ng’ebifo eby’okulonda biggaddwa, omutendera omukulu ddala ogw’okwongera erinnya lye mu lupapula lwa National Gazette gwasigala nga tegutuukiridde. <ref>{{Cite web |date=2025-03-24 |title=Nalukoola election win gazetted hours after protest meeting with EC |url=https://www.independent.co.ug/nalukoola-election-win-gazetted-hours-after-protest-meeting-with-ec/ |access-date=2025-03-30 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Ensonga eno yamulemesa okusobola okugenda mu maaso n’omukolo gw’okulayira. Embeera eno yaleetera Nalukoola n’abamu ku bakiise ba [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP) okugenda mu maaso ne battunka n’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] era nga baamaliriza babawakanyizza mu lukungaaga nga bagezaako okuzuula lwaki waaliwo okulwawo okutaali kwa bulijjo ku nsonga eyali ey'obwerufu. <ref name=":5"/>
Nga 20 Ogwokusatu, 2025, eyeesimbawo ku bendera ya National Resistance Movement (NRM) mu kulonda kw’e Kawempe North, Muky Faridah Nambi yawaaba ng’ayita mu bannamateeka be Atwijukire Dennis Advocates, yawandiika nga asaba Ssaabalamuzi w’e Kawempe wabeewo okuddamu okubala obululu kye yaggyayo nga 25 Ogwokusatu, 2025 oluvannyuma lw’[[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|akakiiko k’ebyokulonda]] okuwandiika ebyava mu kulonda nga Nalukoola nga yeeyali omuwanguzi. <ref name=":4" />
Nalukoola oluvannyuma yalayizibwa ng'omubaka wa Kawempe North mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu nga 26 Ogwokusatu, 2025. Omukolo gw’okulayira gwakolebwa Sipiika [[:en:Anita_Among|Anita Among]] mu ofiisi ye, anti Palamenti yali mu luwummula mu kiseera ekyo. <ref name=":5"/> <ref>{{Cite web |title=Speaker swears in MP Nalukoola {{!}} Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3650/speaker-swears-mp-nalukoola |access-date=2025-03-30 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> Kino kyaliwo oluvannyuma lw’okufuna empuliziganya entongole okuva mu [[:en:Electoral_Commission_of_Uganda|kakiiko k’ebyokulonda]] wamu ne kkopi y’ebyava mu kulonda. <ref name=":5" /> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |date=2025-03-26 |title=PHOTOS: Nalukoola Sworn In as Kawempe North MP |url=https://nilepost.co.ug/news/250164/nalukoola-sworn-in-as-kawempe-north-mp-in-speakers-chambers |access-date=2025-03-30 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=26 March 2025 |title=New Vision - Latest News |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nalukoola-sworn-in-as-new-kawempe-north-mp-NV_207668 |access-date=2025-03-30 |website=www.newvision.co.ug}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
dggvo8z80uijkjubmju2ece7o4ofub8
Matia Kasaija
0
11809
69399
61639
2026-08-23T09:59:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69399
wikitext
text/x-wiki
'''Matia Kasaija''' (yazaalibwa 28 Ogwokuttaano 1944) munnabyabufuzi era akiikirira Gavumenti ya Uganda mu nsi z'ebweeru nga ye [[:en:Ministry_of_Finance,_Planning_and_Economic_Development_(Uganda)|Minisita w'ebyensimbi]] aliko mu Uganda mu kiseera kino okuva mu March 2015. <ref name="Shuffle">{{Cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=1 March 2015}}</ref><ref>https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-03-01/uganda-s-museveni-promotes-matia-kasaija-to-finance-minister</ref>
Okuva nga 27 Ogwokuttaano 2011 okutuuka nga 28 Ogwokubiri 2015, yaliko [[:en:Finance|Minisita w’eggwanga ow’ebyensimbi (okubalilira)]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti ya Uganda]] . Yadda mu bigere bya [[:en:Ephraim_Kamuntu|Ephraim Kamuntu]] eyakuzibwa eddaala n'afuulibwa [[:en:Tourism|Minisita w'ebyobulambuzi]] <ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref>Ekyo nga tekinnabaawo, yaweereza nga [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs|Minisita w'eggwanga omubeezi ow'ensonga z'omunda]], okuva nga 1 Ogwomukaaga 2006 okutuuka mu Gwokuttaano 2011. Era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Palamenti]] eyalondebwa mu Buyanja County mu [[:en:Kibaale_District|Disitulikiti y'e Kibaale]] . <ref name="Profile">{{Cite web |date=2012 |title=Profile of Matia Kasaija, Member of Parliament for Buyanja County, Kibaale District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=368&const=Buyanja%20%20County&dist_id=58&distname=Kibaale |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150501103710/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t |archive-date=1 May 2015 |access-date=1 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obulamu obuto n’okusoma kwe ==
Kasaija yazaalibwa mu [[Kibaale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kibaale]] nga 28 Ogwokuttaano 1944. Yasomera ku [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasitte y'e Nairobi]] mu myaaka gya 1960 we yali ekitundu ku [[:en:University_of_East_Africa|Yunivasite ya East Africa]]. Kasaija yattikibwa ne diguli ya [[:en:Bachelor_of_Commerce|Bachelor of Commerce]] (BCom) mu 1967.<ref name="Profile"/>
== Omulimu ==
Mu kulonda kwa Uganda okwa 1980, Kasaija eyalina emyaka 36 mu kiseera ekyo, yalondebwa mu Paalamenti ya Uganda. Okuva mu 1980 okutuuka mu 1981, yaweereza nga [[:en:Labour_relations|Minisita omubeezi ow'abakozi mu ggwanga]] mu kisanja kya [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ekyokubiri. Wabula mu 1981, mu [[:en:Ugandan_Bush_War|lutalo lwa Uganda Bush]], Kasaija yava muggye ly'abayeekera erya [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]] (NRA) eryakulemberwa eyali agenda okubeera Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], era n'aweereza nga mmemba w'ekibiina kya NRA ekya External Wing okuva mu 1981 okutuuka mu 1986.<ref>https://archive.today/20150302092601/http://www.newvision.co.ug/D/8/455/484788</ref>
Wakati wa 1987 ne 1990, Kasaija yaweerezaako nga [[:en:Executive_director|executive dayirekita]] wa Departed Asians Property Custodian Board, ekitongole kya gavumenti ekya [[:en:Parastatal|parastatal]] ekyali kivunaanibwa okukuuma ebintu ebyaggibwa ku [[:en:Asian_people|Bannaasia]] abaagobwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] mu ggwanga mu myaka gya 1970. Mu 1998, yaweereza ng’omumyuka wa dayirekita w’okukunga abantu abangi mu kitongole kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement Secretariat]] . Mu kulonda kwa paalamenti okwa 2006, yalondebwa ku Paalamenti ey’omunaana,<ref>https://web.archive.org/web/20150210223034/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/479964</ref> era n’alondebwa okuba Minisita w’eggwanga ow’ensonga z’omunda mu Gwomukaaga gw’omwaka gwe gumu. <ref>https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695</ref>Mu kulonda kw'eggwanga okwa 2011, yaddamu okulondebwa ku kifo kye eky'omu paalamenti. Mu nkyukakyuka mu kabineti nga 27 Ogwokuttaano 2011, yaddamu okuweebwa emirimu mu Minisitule y’ebyensimbi nga Minisita w’eggwanga ow’okuteekateeka.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html</ref>
== Emirimu emirala ==
* [[:en:African_Development_Bank|Bbanka y’enkulaakulana mu Afrika]] (AfDB), Memba w’olukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>https://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Generic-Documents/AfDB_Annual_Report_2017_EN.pdf</ref>
* [[:en:East_African_Development_Bank|Bbanka y’enkulaakulana mu buvanjuba bwa Afrika]] (EADB), Memba w’olukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>{{Cite web |url=http://eadb.org/about-us/structure/ |title=Archive copy |access-date=2025-12-05 |archive-date=2015-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025204256/http://eadb.org/about-us/structure/ |url-status=dead }}</ref>
* [[:en:International_Monetary_Fund|Ekitongole ky’ensi yonna eky’ensimbi]] (IMF), Memba w’olukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/International_Monetary_Fund</ref>
* [[:en:Islamic_Development_Bank|Islamic Development Bank]], Ex-Officio Member ku lukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>https://www.isdb.org/assembly/governor</ref>
* [[:en:Multilateral_Investment_Guarantee_Agency|Ekitongole ky’amawanga amangi ekikakasa ssente]] (MIGA), [[:en:World_Bank_Group|World Bank Group]], Ex-Officio Member of Board of Governors (okuva mu 2015) <ref>http://siteresources.worldbank.org/BODINT/Resources/278027-1215526322295/MIGAGovernors.pdf</ref>
* [[:en:World_Bank|World Bank]], Ex-Officio Member ku lukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>http://siteresources.worldbank.org/BODINT/Resources/278027-1215526322295/BankGovernors.pdf</ref>
* Enkolagana y’ensi yonna ey’enkolagana ennungi mu nkulaakulana, Co-chair (-2019) <ref>{{Cite web |url=http://effectivecooperation.org/about/leadership/ |title=Archive copy |access-date=2025-12-05 |archive-date=2020-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428110851/http://effectivecooperation.org/about/leadership/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako ==
Matia Kasaija mufumbo. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo [[:en:Travel|okutambula]], [[:en:Human_swimming|okuwuga]], [[:en:Reading_(process)|okusoma]] [[:en:Sport|n'emizannyo]] .
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[:en:Kibaale_District|Disitulikiti y'e Kibaale]]
== Ebijulizidwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
6wd18nrxp6d0h8lvd8rgt3gnj2dd7q5
69624
69399
2026-08-23T10:32:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69624
wikitext
text/x-wiki
'''Matia Kasaija''' (yazaalibwa 28 Ogwokuttaano 1944) munnabyabufuzi era akiikirira Gavumenti ya Uganda mu nsi z'ebweeru nga ye [[:en:Ministry_of_Finance,_Planning_and_Economic_Development_(Uganda)|Minisita w'ebyensimbi]] aliko mu Uganda mu kiseera kino okuva mu March 2015. <ref name="Shuffle">{{Cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=1 March 2015}}</ref><ref>https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-03-01/uganda-s-museveni-promotes-matia-kasaija-to-finance-minister</ref>
Okuva nga 27 Ogwokuttaano 2011 okutuuka nga 28 Ogwokubiri 2015, yaliko [[:en:Finance|Minisita w’eggwanga ow’ebyensimbi (okubalilira)]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti ya Uganda]] . Yadda mu bigere bya [[:en:Ephraim_Kamuntu|Ephraim Kamuntu]] eyakuzibwa eddaala n'afuulibwa [[:en:Tourism|Minisita w'ebyobulambuzi]] <ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref>Ekyo nga tekinnabaawo, yaweereza nga [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs|Minisita w'eggwanga omubeezi ow'ensonga z'omunda]], okuva nga 1 Ogwomukaaga 2006 okutuuka mu Gwokuttaano 2011. Era ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Palamenti]] eyalondebwa mu Buyanja County mu [[:en:Kibaale_District|Disitulikiti y'e Kibaale]] . <ref name="Profile">{{Cite web |date=2012 |title=Profile of Matia Kasaija, Member of Parliament for Buyanja County, Kibaale District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=368&const=Buyanja%20%20County&dist_id=58&distname=Kibaale |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20150501103710/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t |archive-date=1 May 2015 |access-date=1 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obulamu obuto n’okusoma kwe ==
Kasaija yazaalibwa mu [[Kibaale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kibaale]] nga 28 Ogwokuttaano 1944. Yasomera ku [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasitte y'e Nairobi]] mu myaaka gya 1960 we yali ekitundu ku [[:en:University_of_East_Africa|Yunivasite ya East Africa]]. Kasaija yattikibwa ne diguli ya [[:en:Bachelor_of_Commerce|Bachelor of Commerce]] (BCom) mu 1967.<ref name="Profile"/>
== Omulimu ==
Mu kulonda kwa Uganda okwa 1980, Kasaija eyalina emyaka 36 mu kiseera ekyo, yalondebwa mu Paalamenti ya Uganda. Okuva mu 1980 okutuuka mu 1981, yaweereza nga [[:en:Labour_relations|Minisita omubeezi ow'abakozi mu ggwanga]] mu kisanja kya [[:en:Milton_Obote|Milton Obote]] ekyokubiri. Wabula mu 1981, mu [[:en:Ugandan_Bush_War|lutalo lwa Uganda Bush]], Kasaija yava muggye ly'abayeekera erya [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]] (NRA) eryakulemberwa eyali agenda okubeera Pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]], era n'aweereza nga mmemba w'ekibiina kya NRA ekya External Wing okuva mu 1981 okutuuka mu 1986.<ref>https://archive.today/20150302092601/http://www.newvision.co.ug/D/8/455/484788</ref>
Wakati wa 1987 ne 1990, Kasaija yaweerezaako nga [[:en:Executive_director|executive dayirekita]] wa Departed Asians Property Custodian Board, ekitongole kya gavumenti ekya [[:en:Parastatal|parastatal]] ekyali kivunaanibwa okukuuma ebintu ebyaggibwa ku [[:en:Asian_people|Bannaasia]] abaagobwa [[:en:Idi_Amin|Idi Amin]] mu ggwanga mu myaka gya 1970. Mu 1998, yaweereza ng’omumyuka wa dayirekita w’okukunga abantu abangi mu kitongole kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement Secretariat]] . Mu kulonda kwa paalamenti okwa 2006, yalondebwa ku Paalamenti ey’omunaana,<ref>https://web.archive.org/web/20150210223034/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/479964</ref> era n’alondebwa okuba Minisita w’eggwanga ow’ensonga z’omunda mu Gwomukaaga gw’omwaka gwe gumu. <ref>https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695</ref>Mu kulonda kw'eggwanga okwa 2011, yaddamu okulondebwa ku kifo kye eky'omu paalamenti. Mu nkyukakyuka mu kabineti nga 27 Ogwokuttaano 2011, yaddamu okuweebwa emirimu mu Minisitule y’ebyensimbi nga Minisita w’eggwanga ow’okuteekateeka.<ref>http://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1170806/-/c0y8sbz/-/index.html</ref>
== Emirimu emirala ==
* [[:en:African_Development_Bank|Bbanka y’enkulaakulana mu Afrika]] (AfDB), Memba w’olukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>https://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Generic-Documents/AfDB_Annual_Report_2017_EN.pdf</ref>
* [[:en:East_African_Development_Bank|Bbanka y’enkulaakulana mu buvanjuba bwa Afrika]] (EADB), Memba w’olukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>{{Cite web |url=http://eadb.org/about-us/structure/ |title=Archive copy |access-date=2025-12-05 |archive-date=2015-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025204256/http://eadb.org/about-us/structure/ |url-status=dead }}</ref>
* [[:en:International_Monetary_Fund|Ekitongole ky’ensi yonna eky’ensimbi]] (IMF), Memba w’olukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/International_Monetary_Fund</ref>
* [[:en:Islamic_Development_Bank|Islamic Development Bank]], Ex-Officio Member ku lukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>https://www.isdb.org/assembly/governor</ref>
* [[:en:Multilateral_Investment_Guarantee_Agency|Ekitongole ky’amawanga amangi ekikakasa ssente]] (MIGA), [[:en:World_Bank_Group|World Bank Group]], Ex-Officio Member of Board of Governors (okuva mu 2015) <ref>http://siteresources.worldbank.org/BODINT/Resources/278027-1215526322295/MIGAGovernors.pdf</ref>
* [[:en:World_Bank|World Bank]], Ex-Officio Member ku lukiiko olufuzi (okuva mu 2015) <ref>http://siteresources.worldbank.org/BODINT/Resources/278027-1215526322295/BankGovernors.pdf</ref>
* Enkolagana y’ensi yonna ey’enkolagana ennungi mu nkulaakulana, Co-chair (-2019) <ref>{{Cite web |url=http://effectivecooperation.org/about/leadership/ |title=Archive copy |access-date=2025-12-05 |archive-date=2020-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428110851/http://effectivecooperation.org/about/leadership/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebimukwatako ==
Matia Kasaija mufumbo. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo [[:en:Travel|okutambula]], [[:en:Human_swimming|okuwuga]], [[:en:Reading_(process)|okusoma]] [[:en:Sport|n'emizannyo]] .
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[:en:Kibaale_District|Disitulikiti y'e Kibaale]]
== Ebijulizidwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
21l8g8r1a3pvga7pvl3vgw9cpa9svjp
Tom Bright
0
11845
69419
67243
2026-08-23T10:11:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69419
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Bright_Tom_Amooti.jpg|thumb|Tom Bright Amooti mu 2021]]
'''Tom Bright Amooti''' (yazaalibwa mu Gwakkuminagumu nga 12, 1981) Munnayuganda munnabyabufuzi eyeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-04-29 |title=Court dismisses election appeal against Kyaka Central MP |url=https://www.independent.co.ug/court-dismisses-election-appeal-against-kyaka-central-mp/ |access-date=2023-10-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Ye mubaka omulonde akiikirira Kyaka Central mu [[:en:Kyegegwa_District|Disitulikiti y'e Kyegegwa]].<ref>{{Cite web |title=All is not doom and gloom for Ugandans next financial year |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_162834 |access-date=2023-10-04 |website=New Vision |language=en}}</ref> Mmemba wa [[paalamenti ey'ekkumineemu]]. Mu ngeri y'emu, yakiikirira konsitituwensi eno mu paalamenti ey'ekkumi. Mmemba mu National Resistance Movement ekibiina ekiri mu buyinza mu ggwanga lya [[Uganda AIDS Commission|Uganda]].
<big>Gyenvudde we n'okusoma kwe</big>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise ba Paalamenti ya Uganda ey'e 11]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
qwfr73qtuoqn5p0nezaraifnpshaad0
Silas Babaluku Balabyekkubo
0
11851
69316
58051
2026-08-23T07:03:55Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69316
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Babaluku''', eyazaalibwa nebamutuuma '''Silas Babaluku Balabyekkubo''', [[Yuganda|Munnayuganda]], afubutuka ebigambo, omuyimbi, afulumya ennyimba, omulwanirizi w’abavubuka mu bitundu era omutandisi w’emirimu era nga muyimbi wa Rap mu [[Luganda]]. Ono memba w'ekibiina ky'abayimbi ekiyitibwa [[Ekibinja kya Bataka|Bataka Squad]].<ref name="/thetribeug">{{Cite web |title=BABALUKU DISCUSSES B-GLOBAL GATHERINGS & UG HIP HOP |url=http://thetribeug.blogspot.com/2013/12/babaluku-discusses-b-global-gatherings.html |access-date=1 January 2015 |website=thetribeug.blogspot.com}}</ref><ref name="urbanhype">{{Cite web |title=Babaluku Discusses B-Global Indigenous Hip-Hop Gathering, Hip-Hop Ethics & State of Ugandan Hip-Hop |url=http://urbanhype.net/babaluku-discusses-b-global-indigenous-hip-hop-gathering-hip-hop-ethics-state-ugandan-hip-hop/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304040501/http://urbanhype.net/babaluku-discusses-b-global-indigenous-hip-hop-gathering-hip-hop-ethics-state-ugandan-hip-hop/ |archive-date=4 March 2016 |access-date=1 January 2015 |website=urbanhype.net}}</ref> Yeeyatandikawo ekibiina kya "Bavubuka Foundation ekiyamba okuwa abavubuka obukugu mu bukulembeze". Y'omu ku batandika enyimba z'ekika kya kya "Lugaflow" nga guno gwe muziki gw 'okubeera ng'ofubutuka ebigambo mu Luganda.<ref name="africanimmigrant">{{Cite web |title=Ugandan-born musician, Silas Balabyekkubo Babaluku, returns home to give back to Ugandan youth |url=http://africanimmigrant.ca/?p=266 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304131913/http://www.africanimmigrant.ca/?p=266 |archive-date=4 March 2022 |access-date=1 January 2015 |website=africanimmigrant.ca}}</ref> Yatekebwa mu katambi ka vidiyo akaafulumizibwa mu 2008 nga kayitibwa "Diamonds in the Rough: A Ugandan Hip-hop Revolution" akaali kakwata ku lugendo lwe okuva ku naku z'ekibiina kye ezasooka nga bakuba enyimba mu Uganda okutuuka ku kuyimba mu bivvulu mu Amerika.<ref name="okayafrica">{{Cite web |title=Uganda's Luga Flow Legend Babaluku |url=http://okayafrica.com/video/babaluku-uganda-luga-flow-legend/ |access-date=1 January 2015}}</ref>
== Obulamu bwe n'obuyigirize ==
Bababuluku yazaalibwa [[Kampala]], Uganda mu 1979. Ono ye mwana omuberyeberye mu baana omunaana abaali ab'omugenzi Pasita Deo Balabyekkubo ne Mukyala Christine Balabyekubo.<ref name="sunrise">{{Cite web |title=Babaluku; Hip hop pioneer traces origins of Ugaflow, and his work with youths |url=http://sunrise.ug/entertainment/entertainment-news/music/681-babaluku-hip-hop-pioneer-traces-origins-of-ugaflow-and-his-work-with-youths |access-date=1 January 2015}}</ref> Yagenda ku masomero ga Emen Memorial ne Molly ne Paul aga Pulayimale e Makindye era okukakkana ng’agenda e Canada ng’alina emyaka 12. Yatikirwa mu bwa yinginiya w'amaloboozi mutendekero lya British Columbia e [[Vancouver]].<ref name="ourmusiq">{{Cite web |title=Ugandan Musicians: Meet Silas Babaluku Balabyekkubo |url=http://ourmusiq.com/ugandan-musicians-meet-silas-babaluku-balabyekkubo/299/m.aspx |access-date=1 January 2015 |archive-date=11 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711011535/http://ourmusiq.com/ugandan-musicians-meet-silas-babaluku-balabyekkubo/299/m.aspx |url-status=dead }}</ref>
== Ennyimba ==
Babaluku yatandika emirimu gye egy'okuyimba mu 1994. Y’omu ku baatandikawo enyimba z'ekika kya Lugaflow, okukuba oluyimba ng'ofubutuka ebigambo mu Luganda. Alina awaadi eziwerako omuli, eya Pearl of Africa Award ey’okusinga mu Hip Hop ne Buzz Teen Awards ey’okubeera omuyimbi asinga mu Hip Hop. Ekiwandiiko "Diamonds in the Rough" mweyali, yawangula awaadi ya Audience Choice Award mu bikujuko bya Dances With Films Festival ne Best Feature Documentary mu bikujuko bya Peace on Earth Film Festival. Mu 2010, Babaluku yasiimibwa ekibiina ky’eby'obuwangwa ekya Ugandan Cultural Association olw’okukola obulungi era n’alondebwa nga Pioneer of the Year mu mpaka za Words Beats & Life Remix Teach-In Awards.<ref name="musicuganda">{{Cite web |title=Babaluku, the Lugaflow pioneer |url=http://musicuganda.com/Babaluku,%20the%20Lugaflow%20pioneer.html |access-date=1 January 2015 |archive-date=6 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171006025522/http://www.musicuganda.com/Babaluku,%20the%20Lugaflow%20pioneer.html |url-status=dead }}</ref>
== Ennyimba ==
* Enkyukakyuka y'ennyimba za Luga flow
== Awaadi n'okusiimibwa ==
* 2007 Pearl of Africa Award for Best Hip Hop Single
* 2007 Buzz Teen Awards for Best Hip Hop Artist.
* Best audience Choice Award at Dances With Films Festival for the documentary "Diamonds in the Rough".
* Best Feature Documentary at Peace on Earth Film Festival for the documentary "Diamonds in the Rough".
* Honoured in 2010 Babaluku by the Uganda Canadian Cultural Association for his Excellence
* Pioneer of the Year by the Words Beats & Life Remix Teach-In Awards.<ref name="meritamovement">{{Cite web |title=Silas Balabyekkubo |url=http://meritamovement.com/silas-balabyekkubo/ |access-date=1 January 2015}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [http://startjournal.org/2012/05/does-luga-flow-symbolize-ugandan-hip-hop-rap-music/ "Luga-flow kabonero ka muziki gwa Uganda ogwa hip-hop / rap?"]
[[Category:Abayimbi]]
hmz328zxdvwsp5f82da6f7dv584ls7b
Augusto Nuwagaba
0
11858
69730
68482
2026-08-23T11:13:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69730
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Augustus Nuwagaba''' ye mumyuka wa Gavana wa [[Bank of Uganda|Bbanka Enkulu eya Uganda]] era omuwi w'amagezi mu nsi yonna ku [[nkyukakyuka mu bye'enfuna]] .Mukugu mu kutondawo obugagga mu [[Afirika]]. Alina ddiguli ey'okubiri ey'enzirukanya ya zi bbizinensi ( MBA) mu kuteekesa mu nkola amateeka agafuga obungi n'ebbula lya sente mu ggwanga (monetary policy) ku nvuganya ya zi bbanka z'obusuubuzi mu kusikiriza n'okweereza ba kasitoma . Nuwagaba akoze nnyo mu kwekenneenya n'okusoma embeera y'ebyensimbi eya zi gavumenti mu Aifrika, okwekenneenya enkola y’ebyensimbi n’okwekenneenya enkola z’emisolo.
Akola nga addukanya kampuni ya REEV consult International Limited kampuni ey'obwananyini eyeebuuzibwako ewandiisiddwa mu mateeka mu Uganda.Yali yeebuuuzibwako ow'ekitongole kya African Peer Review Mechanism wansi wa [[NEPAD]], yali mmemba wa African Regional Panel of Experts on Development .Nuwagaba memba w'ekibinja kya bbanka y'ensi yonna ekyebuuzibwako ekyabaga enteekateeka y'afirika ey'ebikolwa (The African Plan of Action) .
Yali mukulembeze wa ttiimu ya FINSCOPE - Financial penetration Project (2013). Yeeyakulemberamu ttiimu eyabaga ennaaambika y'okukwatamu ensimbi n'okutendeka ey'obukiiko bwa paalamenti obubanja embalilira , mmemba ku kakiiko akabalirizi k'ebitabo aka minisitule y'ebyensimbi ,okuteekateeka n’enkulaakulana y’ebyenfuna ey'[[eggwanga lya Uganda]], omuwanguzi wa awaadi y’ensi yonna olw’ettoffaaali eddene lyatadde ku kibiina ky'ensi yonna. Okugattako, yali yeebuuzibwako mu kwekenneenya ekitundu ky'enteekateeka eky’enkulaakulana y’eggwanga lya Uganda (2010–2014).
Yeebuuzibwako ku kuteekawo enteekateeka ey'enkulaakulana n'okusiga ensimbi ey’omukago gw'amawanga ag'obuvanjuba bwa Afirika (2016-2020) . Nuwagaba mwogezi wa bulijjo bulijjo ku mukolo gw’okuyingiza n'okulambika ababaka ba paalamenti ya Uganda ku buvunaanyizibwa n'emirimu gyabwe . <ref name="Background">{{Cite web |last=Namazzi |first=Elizabeth |date=29 April 2012 |title=Odd Jobs Made My Business - Prof. Nuwagaba |url=http://www.newvision.co.ug/news/630695-odd-jobs-made-my-business-prof-nuwagaba.html |access-date=30 March 2015}}</ref>
== Obuvo bwe n'obuyigirize ==
Yazaalibwa mu 1964 mu [[Kabale|munisipaali y’e Kabale]] mu [[ttundutundu ly'obugwanjuba]] bwa Uganda, omwana ow’omukaaga mu maka agalimu baganda be musanvu. Kitaawe yafa nga Nuwagaba wa myaka ena, bwatyo yakuzibwa nnyina, eyafa nga Nuwagaba ali mu siniya yakubiri , ku myaka 16. <ref>{{Cite web |last=Okuda |first=Ivan |date=29 January 2012 |title=Grinding Millet Is Still A Piece of Cake for Professor Nuwagaba |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Life/-/689856/1315062/-/c6yqhp/-/index.html |access-date=30 March 2015}}</ref>
Yasomera ku somero lya Kigezi High School okuva mu 1979 okutuuka mu 1985, naaweereza ng'akulira abayizi mu kiseera kye yamalayo. Mu 1986. yayingira [[yunivasite y'e Makerere]] mu bbabgulriro ly'embeera z'abantu, n’atikkirwa mu 1989. Oluvannyuma yatikkirwa mu [[bbanguliro ly'e London ery'ebyenfuna]] erya (London School of Economics) n’afuna [[ddiguli eyokubiri]]. Yaddayo ku yunivasite y'e Makerere n'asoma emisomo egimutuusa ku kuweebwa [[ddiguli eyokusatu]] (PhD-Doctor of Philosophy). Ekisaawe kyeyakenkukamu okufuna ddiguli ye eyokusatu kyali kya byanfuna, okukula okutaleka muntu yenna wabweeru n'okumalawo obwavu .
N'era alina ddiguli eyokubiri mu [[nzirukanya ya zi bizinensi]] gyeyafuna okuva mu ttendekero lya [[Eastern And Southern Africa Management Institute]] ng’essira yasinga kuliteeka ku mateeka agafuga obungi n'ebbula lya sente mu ggwanga n'okuvuganya kwa zi bbanka z'obusuubuzi mu kusikiriza n'okweereza ba kasitoma . <ref>{{Cite web |date=2014 |title=Reev Consult International: Augustus Nuwagaba, BA, MSc, MBA, PhD - Managing Consultant |url=http://www.reevconsult.co.ug/staff.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402132258/http://www.reevconsult.co.ug/staff.html |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2015 |publisher=Reev Consult International}}</ref>
== Emirimu gye ==
Nuwagaba abadde mmemba w’abasomesa ku yunivasite y’e Makerere, okuva lwe yakomawo okuva mu diguli eyookubiri e London ku ntandikwa y’emyaka gya 2000.
Aweereza nga ssentebe w’ekibiina ekigatta abasomesa mu yunivasite y’e Makerere. <ref>{{Cite web |last=Natukunda |first=Carol |date=19 April 2006 |title=New Vision Publishes Free University Guide |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/494028 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402125129/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/494028 |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2015}}</ref> N'era aweereza nga [[eyeebuzibwako addukanya]] ku Reev Consult International Limited, kkampuni y’obwannannyini ekola obuweereza obw'okwebuuuzibwako eyawandiisibwa mu mateeka mu Uganda mu 2000 , eyassibwa mu Uganda mu 2000. Kkampuni eno ewa obuweereza obw'okwebuuzibwako, mu bisaawe by'okutunuulira ebirungi n'ebibi ebiyinza okuva mu nteekateeka ,pulojekiti oba okusalawo kwonna okuba kukoleddwa (Impact Assesment ), okuteekateeka, ku mateeka agafuga embeera z'abantu n'engeri gyegakosaamu obulamu bw'abantu, obuweereza bw'obukulembeze n'obuweereza bw'enkulaakulana z'ebitongole. Ekigendererwa kya kkampuni okutwaliza awamu kwe ku kukuza obusobozi bw'abantu n'ebitundu n’okukendeeza obwavu mu bitundu byebaweerezaamu. Okumala ebbanga eggwanvu, Reev Consult egabye obuweereza obw;okwebuuzibwako eri ebitongole by'ensi yonna omuli [[bbanka y'ensi yonna]] , [[Omukago gwa bulaaya]], [[UNDP]], [[USAID]], [[DFID]], [[UNFPA]], [[DANIDA]] ; [[SNV]], [[IDRC]], gavumenti [[Afirika|za Afrika]], CSOs n’ebitongole by’obwannannyini. Abadde mwogezi omukulu ku mutendera gw’eggwanga n’ensi yonna (Uganda ng'ejaguza emyaka 50 egy'ameefuga, Dublin International conference,Okulungamya paalamenti ya Uganda ey'omwenda n'eyekkumi. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=2014 |title=About Reev Consult International |url=http://www.reevconsult.co.ug/consultancy.html# |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402170302/http://www.reevconsult.co.ug/consultancy.html |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2015 |publisher=Reev Consult International}}</ref>
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Augustus Nuwagaba abadde mufumbo ne Lillian Nuwagaba okuva mu 1997. Bombi bazadde b'abaana bana. [[Mukulisitaayo]] . Munna Lotale (He is Rotarian) ne lotale kiraabu y'e Muyenga disitulikiti y’e 9211 (Major Donor). <ref>{{Cite web |last=Kareire |first=Pidson |date=2 February 2007 |title=The Nuwagaba's Marriage Has Survived On Love And Respect |url=http://www.newvision.co.ug/D/9/500/546889 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402161252/http://www.newvision.co.ug/D/9/500/546889 |archive-date=2 April 2015 |access-date=30 March 2015}}</ref> Yeeyali Pulezidenti wa kiraabu eno ow’omulundi ogwa 34 ng’aweereza mu mwaka gwa Rotary 2021-2022. <ref>{{Cite web |title=Presidents – Rotary Club of Muyenga |url=https://muyenga.ug/otherpresidents/ |access-date=2022-02-27 |language=en-US |archive-date=2022-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227152024/https://muyenga.ug/otherpresidents/ |url-status=dead }}</ref>
== Obuwandiisi ==
Ebbanga ggwanvu, awandiise era n’ayambako banne okuwandiika ebitabo ebiwerako mu mpapula z’amawulire ez’enjawulo ez’ensi yonna;
* Dualism in Kampala: Ebizigo ebicaafu mu bwakabaka. Efulumiziddwa mu African Urban Economies. <ref>{{Cite book |last=Nuwagaba |first=Augustus |date=2005 |title=Dualism in Kampala: Squalid Slums in a Royal Realm. |url=https://doi.org/10.1057/9780230523012_6 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-230-52301-2 |page=151-165 |doi=10.1057/9780230523012_6 |access-date=27 February 2022}}</ref>
* Okwolekera Okukola ku nkulaakulana y’obukugu n’obuzibu bw’emirimu mu Uganda: Omulimu gw’enkolagana ya gavumenti ez’obwannannyini. <ref>{{Cite journal |last=Nuwagaba |first=Augustus |date=2012 |title=Toward Addressing Skills Development and Employment Crisis in Uganda: The Role of Public Private Partnerships |url=https://muse.jhu.edu/article/465474/summary |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=28 |issue=1 |page=91-116 |doi=10.1353/eas.2012.0004 |s2cid=153425778 |url-access=subscription |access-date=28 February 2022}}</ref>
* Okugenda mu bibuga n’obuzibu bw’obutonde mu kibuga kya Uganda: Ebikwata ku nzirukanya y’obutonde bw’ensi n’enkulaakulana ey’olubeerera. <ref>{{Cite journal |last=Nuwagaba |first=Augustus |date=1996 |title=Urbanisation and Environmental Crisis in A Ugandan City: Implications for Environment Management and Sustainable Development |url=https://www.proquest.com/openview/c481558d2a1a60504d1603873f76de67/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816907 |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=12 |issue=1 |page=15 |access-date=28 February 2022}}</ref>
* Obuzibu bw’omuwendo gw’abantu mu mawanga agali mu bukiikaddyo bwa Sahara: Ani avunaanyizibwa? Okwekenenya okw'ekyokulabirako ku mitendera gy'omuwendo gw'abantu mu Uganda. <ref>{{Cite journal |last=Nuwagaba |first=Augustus |date=1997 |title=Population Crisis in Sub-Saharan Africa: Who is Responsible? An Illustrative Analysis of Population Trends in Uganda |url=https://www.proquest.com/openview/4da2e7b891728bd7d98dccf03755a677/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816907 |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=13 |issue=2 |page=75 |access-date=28 February 2022}}</ref>
* Enkosa Enteekateeka z'okutereeza ennongoosereza ennene ku nsimbi z'amayumba mu kibuga Kampala - Uganda: Ebikwata ku bifo eby'okusulamu eri Abaavu mu bibuga. <ref>{{Cite journal |last=Nuwagaba |first=Augustus |date=2000 |title=The Impact of Macro-adjustment Programmes on Housing Investment in Kampala City - Uganda: Shelter Implications for the Urban Poor |url=https://www.proquest.com/openview/30e76198926a03e2a3e64cff0e0a2455/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816907 |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=16 |issue=1 |page=49 |access-date=28 February 2022}}</ref>
* Ani Akula?: Okumalawo Obutali bwenkanya mu Uganda: Okunoonyereza ku bivuga obutali bwenkanya mu Uganda. <ref>{{Cite web |date=2017-03-29 |title=Who is growing? Ending inequality in Uganda |url=https://www.oxfam.org/en/research/who-growing-ending-inequality-uganda |access-date=2022-02-28 |website=Oxfam International |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |last=Namazzi |first=Elizabeth |date=29 April 2012 |title=Odd Jobs Made My Business - Prof. Nuwagaba |url=http://www.newvision.co.ug/news/630695-odd-jobs-made-my-business-prof-nuwagaba.html |accessdate=30 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}
# {{cite web |last=Okuda |first=Ivan |date=29 January 2012 |title=Grinding Millet Is Still A Piece of Cake for Professor Nuwagaba |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/Life/-/689856/1315062/-/c6yqhp/-/index.html |accessdate=30 March 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala)}}
# {{cite web |date=2014 |title=Reev Consult International: Augustus Nuwagaba, BA, MSc, MBA, PhD - Managing Consultant |url=http://www.reevconsult.co.ug/staff.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402132258/http://www.reevconsult.co.ug/staff.html |archivedate=2 April 2015 |accessdate=30 March 2015 |publisher=Reev Consult International}}
# {{cite web |last=Natukunda |first=Carol |date=19 April 2006 |title=New Vision Publishes Free University Guide |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/494028 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402125129/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/494028 |archivedate=2 April 2015 |accessdate=30 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}
# {{cite web |last= |first= |date=2014 |title=About Reev Consult International |url=http://www.reevconsult.co.ug/consultancy.html# |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402170302/http://www.reevconsult.co.ug/consultancy.html |archivedate=2 April 2015 |accessdate=30 March 2015 |publisher=Reev Consult International}}
# {{cite web |last=Kareire |first=Pidson |date=2 February 2007 |title=The Nuwagaba's Marriage Has Survived On Love And Respect |url=http://www.newvision.co.ug/D/9/500/546889 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402161252/http://www.newvision.co.ug/D/9/500/546889 |archivedate=2 April 2015 |accessdate=30 March 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}
# {{Cite web |title=Presidents – Rotary Club of Muyenga |url=https://muyenga.ug/otherpresidents/ |access-date=2022-02-27 |language=en-US |archive-date=2022-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220227152024/https://muyenga.ug/otherpresidents/ |url-status=dead }}
# {{cite book |last1=Nuwagaba |first1=Augustus |date=2005 |title=Dualism in Kampala: Squalid Slums in a Royal Realm. |url=https://doi.org/10.1057/9780230523012_6 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-230-52301-2 |page=151-165 |doi=10.1057/9780230523012_6 |access-date=27 February 2022}}
# {{cite journal |last1=Nuwagaba |first1=Augustus |date=2012 |title=Toward Addressing Skills Development and Employment Crisis in Uganda: The Role of Public Private Partnerships |url=https://muse.jhu.edu/article/465474/summary |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=28 |issue=1 |page=91-116 |doi=10.1353/eas.2012.0004 |s2cid=153425778 |url-access=subscription |access-date=28 February 2022}}
# {{cite journal |last1=Nuwagaba |first1=Augustus |date=1996 |title=Urbanisation and Environmental Crisis in A Ugandan City: Implications for Environment Management and Sustainable Development |url=https://www.proquest.com/openview/c481558d2a1a60504d1603873f76de67/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816907 |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=12 |issue=1 |page=15 |access-date=28 February 2022}}
# {{cite journal |last1=Nuwagaba |first1=Augustus |date=1997 |title=Population Crisis in Sub-Saharan Africa: Who is Responsible? An Illustrative Analysis of Population Trends in Uganda |url=https://www.proquest.com/openview/4da2e7b891728bd7d98dccf03755a677/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816907 |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=13 |issue=2 |page=75 |access-date=28 February 2022}}
# {{cite journal |last1=Nuwagaba |first1=Augustus |date=2000 |title=The Impact of Macro-adjustment Programmes on Housing Investment in Kampala City - Uganda: Shelter Implications for the Urban Poor |url=https://www.proquest.com/openview/30e76198926a03e2a3e64cff0e0a2455/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1816907 |journal=Eastern Africa Social Science Research Review |volume=16 |issue=1 |page=49 |access-date=28 February 2022}}
# {{Cite web |date=2017-03-29 |title=Who is growing? Ending inequality in Uganda |url=https://www.oxfam.org/en/research/who-growing-ending-inequality-uganda |access-date=2022-02-28 |website=Oxfam International |language=en}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20100901111257/http://reevconsult.co.ug/about-professor-nuwagaba-.html Ebikwata ku Augustus Nuwagaba]
* [http://www.ajol.info/viewarticle.php?jid=131&id=13539 Augustus Nuwagaba, ''Okwekenenya Embeera y'abakyala mu by'enfuna by'ebyobufuzi mu Uganda'']
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
hzf00jvjz1ukdsf40qzpildhh3jzjdn
Lanyero Sarah Ochieng
0
11894
69681
65521
2026-08-23T11:11:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69681
wikitext
text/x-wiki
'''Lanyero Sarah Ochieng''' era amanyiddwa nga ''Sarah Ochieng Lanyero'' yazaalibwa nga 14 Ogwomusanvu 1967 Munnayuganda era munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omwenda ng’akiikirira [[:en:Lamwo_District|Disitulikiti y’e Lamwo]] wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iStatus=4&iKeyword=79030</ref> <ref name="newvision">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1331928</ref>
== Eby'obufuzi ==
Yaweerezaako ng'omubaka mu Paalamenti ey’omwenda owa Disitulikiti y’e Lamwo. <ref name="newvision"/> <ref>{{Cite web |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=28993:speaker-otto-row-deepens |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2022-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327030413/https://www.observer.ug/component/content/article?id=28993:speaker-otto-row-deepens |url-status=dead }}</ref>[[National Resistance Movement|]] Yali omu ku bammemba abalondebwa mu kalulu ka 2020 ak'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) okusinziira ku lukalala olw'afulumizibwa [[:en:Election_commission|akakiiko k'ebyokulonda]] mu NRM. <ref>{{Cite web |url=https://elitenewsug.com/nrm-electoral-commission-has-released-the-list-of-nominated-canidates-in-2020-primaries/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2025-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250324044933/https://elitenewsug.com/nrm-electoral-commission-has-released-the-list-of-nominated-canidates-in-2020-primaries/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* {{Cite web |title=Lanyero Sarah Ochieng and Electoral Commission vs. Lanyero Molly Reference No. 225 of 2013 arisisng out of Electoral Appeal No. 32 of 2011 - Reference No. 225 of 2013 arisisng out of Electora - Uganda Online Law Library |url=https://ugandalawlibrary.net/judgments/view/AVmn9fDXM1mVe3inRK6/lanyero-sarah-ochieng-and-electoral-commission-vs-lanyero-molly-reference-no-225-of-2013-arisisng-out-of-electoral-appeal-no-32-of-2011 |access-date=2022-03-29 |website=ugandalawlibrary.net}}
{{DEFAULTSORT:Ochieng, Lanyero Sarah}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
mfzjvz6lpsaafnvgbrv7ow6h5ixgelm
Kintu Florence
0
11895
69713
61396
2026-08-23T11:12:55Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69713
wikitext
text/x-wiki
'''Kintu Florence''' era amanyiddwa nga '''Kintu Florence Tumwine''' yazaalibwa 3 Ogwokuna 1960 Munnayuganda era munnabyabufuzi. Yali MP omukyala mu akiikirira ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] owa [[:en:Kalungu_District|Disitulikiti y'e Kalungu]] .
== Obulamu bwe nga tannayingira by'abufuzi ==
Kintu yaweerezaako nga ssentebe wa Disitulikiti y’e Kalungu nga tannaba kwegatta ku Paalamenti ng’omubaka waayo Omukyala era yalekulira eby'obufuzi mu 2016 ng'essira yaliteeka ku mirimu emirala. <ref name=":0">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/bwamba-tourism-minister-resigns-1868444</ref>
== Obulamu bw’ebyobufuzi ==
Yali omu ku baavuganya omunaana abaali balaze obwagazi okubeera mu kifo ky'omumyuka wa ssentebe w'ekibiina kya National Resistance Movement (NRM) mu kitundu ky'e Buggwanjuba. <ref name=":1">https://www.independent.co.ug/minister-baryomunsi-joins-race-for-nrm-vice-chairperson-western-region/</ref> Abamu ku bantu abaali balaze obwagazi kwaliko eyali omwogezi w’amagye Col (Rtd) Shaban Bantariza, Dr. Emmanuel Diini Kisembo, eyali omubaka wa Busongora ey'Obukiikaddyo, Boaz Kafunda n’abalala. <ref name=":1" /> Yavuganya ne Matayo Kyaligonza mu kalulu ka NRM ku ani anakwata bbendera y'ekibiina ku kifo ky'omumyuka wa ssentebe oluvannyuma lw’okugyayo foomu z’okusunsulamu okuva mu ofiisi z’akakiiko k’ebyokulonda mu NRM nga 20 Ogwomusanvu 2020. <ref>{{Cite web |url=https://livenewschatroom.com/2020/07/23/nrm-primaries-kintu-florence-vying-against-matayo-kyaligonza-for-western-region/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2022-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327203852/https://livenewschatroom.com/2020/07/23/nrm-primaries-kintu-florence-vying-against-matayo-kyaligonza-for-western-region/ |url-status=dead }}</ref> Mu Gwokusatu 2022, yakkirizibwa nga Ssentebe w’akakiiko ka Gavumenti ez’ebitundu n’abakozi ba gavumenti. <ref>https://ugandaradionetwork.com/a/archive.php?iKeyword=40442</ref>
Florence eyaliko minisita w’ekitongole ky’ebyobuwangwa ekya Obundhingiya Bwa Bwamba avunaanyizibwa ku by’obulambuzi n’enkolagana y’amakolero, yalekulira mu 2020 okussa essira ku kulwanirira emirembe mu bitundu by'e Rwenzori oluvannyuma lw’okuweereza nga Minisita w’ebyobuwangwa okumala emyaka esatu. <ref name=":0"/> Kintu ebbaluwa ye ey’okulekulira yagiwandiikira ofiisi ya Ssabaminisita. <ref name=":0" />
Ye ssentebe w’ekitongole kya Rwenzori Women Peace Forum ng’okusinga essira kisinga kulissa ku Disitulikiti ez'akosebwa oluvanyuma lw'okulwanagana okwaliwo mu mawanga. <ref name=":0"/>
== Obutakkaanya ==
Margaret Ntambaazi ne Janat Nassiwa bawaayo okwemulugunya ku Kintu mu kkooti enkulu. <ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1001124</ref> Baali balumiriza nti Kintu teyalina satifikeeti z'abuyigirize eza siniya ey'okuna n'eyomukaaga. <ref name=":2" /> Kyokka okusaba kwaabwe kwagobebwa omulamuzi [[:en:Elizabeth_Musoke|Elizabeth Musoke]] ng’agamba nti tewali bujulizi bumala okulaga nti empapula za Kintu ez’obuyigirize zaali zijingirire. <ref name=":2" /> Mu Kkooti enkulu, Caleb Alaka, Samuel Muyizzi, Ben Ikirai, ne Julius Galisonga be baakiikirira Ntambaazi ne Nassiwa, ate Geoffrey Kandeebe n’akiikirira Kintu n’[[:en:Election_commission|akakiiko k'ebyokulonda]] . <ref name=":2" /> Ntambaazi ne Nassiwa bewera okujulira nga bawakanya ensala eno. <ref name=":2" /> Kyokka Kintu yalina ebisaanyizo byonna era nga asaanidde okulondebwa nga bwe kyasalirwa omulamuzi Elizabeth Musoke. <ref name=":2" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Florence, Kintu}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
fgfqtb1riv30q97ndswb6q3o3xzuo4w
Byarugaba Grace Isingoma
0
11896
69667
68911
2026-08-23T11:10:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69667
wikitext
text/x-wiki
[[category:Abantu abalamu]]
[[category:Abantu okuva mu Disitulikiti y’e Isingiro]]
[[category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[category:Abakyala abaakiika mu Palamenti ya Uganda]]
[[category:Bannabyabufuzi abakyala mu Uganda mu kyasa 21]]
{{Databox}}
'''Byarugaba Grace Isingoma''' yazaalibwa 15 Ogwomusanvu 1962 Munnayuganda munnabyabufuzi eyaweereza mu [[:lg:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omwenda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:lg:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], ng'akiikirira Disitulikiti y'e [[Isingiro (disitulikit)|Isingiro]].<ref>{{Cite web |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=31218:-wolokoso-restaurant-for-parliaments-parking |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2022-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015104257/https://www.observer.ug/component/content/article?id=31218:-wolokoso-restaurant-for-parliaments-parking |url-status=dead }}</ref>
== Eby'obufuzi bye ==
Ono yali ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku bakozi ba gavumenti ne gavumenti ez’ebitundu era n’awa amagezi eri Paalamenti nti alipoota y’akakiiko akakola ku bakozi ba gavumenti ne gavumenti ez’ebitundu egaanibwe nga batunuulidde okusaba kwa Lord Mayor Lukwago.<ref>http://ugandaradionetwork.com/story/parliament-recommends-lukwago-kcca-petition-be-heard-afresh</ref> Yaweerezaako ku kakiiko k’ebyobugagga eby’omu ttaka nga yali omu ku babaka abatiisatiisa okulemesa embalirira ya Minisitule y’amazzi n’obutonde bw’ensi okuggyako ng’okuwera obuveera kuteekeddwa mu nkola.<ref name=":0">https://allafrica.com/stories/201108050766.html</ref> Kino kyaliwo mu kiseera ky’okwekenneenya enkola ya baminisita ey’omwaka gw’ebyensimbi 2011/2012 eyatuuzibwa mu Palamenti.<ref name=":0" /> Ababaka ba Palamenti ensonga eno bagikwata n'obwegendereza olw'obulabe obuleetebwa akaveera ku butonde bw’ensi.<ref name=":0" />
== Laba ne ==
* Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda
* [[:lg:Justine_Ayebazibwe|Justine Ayebazibwe]]
* [[:lg:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20220404005123/https://www.pgaction.org/pdf/2014-07-17-Kampala-List-of-Participants.pdf https://www.pgaction.org/pdf/2014-07-17-Olukalala-olw’abeetabye] mu Kampala.pdf Archived
* [https://gazettes.africa/archive/ug/2016/ug-government-gazette-dated-2016-03-03-no-14.pdf https://gazettes.africa/archive/ug/2016/ug-gazette-ya-gavumenti-ey’olunaku-2016-03-03-no-14.pdf]
{{DEFAULTSORT:Isingoma, Byarugaba Grace}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1962]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
8r4tuoofgxb5zv5d71mpivbadqye1zs
Auru Anne
0
11897
69379
63883
2026-08-23T09:59:36Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69379
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Auru Anne''' (yazaalibwa nga 25 Ogwomunaana 1960 [[)Munnayuganda]], [[munnabyabufuzi]]. <ref>https://www.nira.go.ug/home</ref> Yali mubaka mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] ey’omunaana n’ey’omwenda eya Uganda ng’akiikirira Disitulikiti y’e Moyo nga mu kusooka teyalina kibiina naye oluvanyuma yesimbawo ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). <ref name=":0">https://www.nrm.ug/</ref> <ref>{{Cite web |title=Moyo District|url=https://moyo.go.ug/|access-date=2022-03-28|website=moyo.go.ug}}</ref>
== Omulimu ogw’ebyobufuzi ==
Awerezza mu Paalamenti okumala ebisanja bibiri: Paalamenti ya Uganda ey’omunaana n’ey’omwenda. <ref>https://www.parliament.go.ug/</ref> Mu 2011, Auru Anne yavuganya ku ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e [[Moyo]] nga talina kibiina era n'awangula. <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.ec.or.ug/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114191548/https://www.ec.or.ug/ |url-status=dead }}</ref> Mu 2016, Auru Anne yavuganya ku kifo ky’omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y’e Moyo ku tikiti y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) era nate n’awangula. <ref name=":0"/> <ref name=":1" />
Yawangulwa Hon. [[:en:Joyce_Moriku|Moriku Joyce Kaducu]] . <ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/auru-anne-83/</ref> <ref>https://www.wilsoncenter.org/event/women-leaders-reflect-the-prospects-for-peace-northern-uganda</ref>
== Ebimukwta eby'omunda ==
Auru Anne yayitibwa [[:en:Uganda_National_Police|Poliisi y’eggwanga lya Uganda]] olw'okulwanagana okwaliwo wakati w’aba [[Madi]] e [[Moyo]] n'aba [[Kuku]] mu [[:en:Kajo_Keji_County|Ssaza ly'e Kajo-Keji]] mu South Sudan okwaviirako okufiirwa abantu abawerera ddala 17, okubba ente, okwokya amayumba n’okunyaga ebyaliwo mu Gwomwenda 2014. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-summon-two-mps-over-clashes-1658502</ref> <ref>https://petnahafricatours.com/the-madi-people/</ref> <ref>https://www.101lasttribes.com/tribes/kuku.html</ref>
== Laba ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana
* Olukalala lw’abababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda
* Eby'obufuzi bya Uganda
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1960]]
[[Category:Abantu abava mu Moyo distulikiti]]
[[Category:BannaUganda akyakyala abababaka mu Paalamenti]]
[[Category:Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
[[Category:Olukalala lw’abababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi abatalina bibiina]]
[[Category:Bannabyabufuzi be'kibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:BannaUganda abakyala bannabyabufuzi a'omu kyasa eky'amakumi abiri mu kimu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
fx2ongja9kfhwx6dmrowgpdmwtv60om
69649
69379
2026-08-23T11:02:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69649
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Auru Anne''' (yazaalibwa nga 25 Ogwomunaana 1960 [[)Munnayuganda]], [[munnabyabufuzi]]. <ref>https://www.nira.go.ug/home</ref> Yali mubaka mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] ey’omunaana n’ey’omwenda eya Uganda ng’akiikirira Disitulikiti y’e Moyo nga mu kusooka teyalina kibiina naye oluvanyuma yesimbawo ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). <ref name=":0">https://www.nrm.ug/</ref> <ref>{{Cite web |title=Moyo District|url=https://moyo.go.ug/|access-date=2022-03-28|website=moyo.go.ug}}</ref>
== Omulimu ogw’ebyobufuzi ==
Awerezza mu Paalamenti okumala ebisanja bibiri: Paalamenti ya Uganda ey’omunaana n’ey’omwenda. <ref>https://www.parliament.go.ug/</ref> Mu 2011, Auru Anne yavuganya ku ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e [[Moyo]] nga talina kibiina era n'awangula. <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.ec.or.ug/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114191548/https://www.ec.or.ug/ |url-status=dead }}</ref> Mu 2016, Auru Anne yavuganya ku kifo ky’omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y’e Moyo ku tikiti y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) era nate n’awangula. <ref name=":0"/> <ref name=":1" />
Yawangulwa Hon. [[:en:Joyce_Moriku|Moriku Joyce Kaducu]] . <ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/auru-anne-83/</ref> <ref>https://www.wilsoncenter.org/event/women-leaders-reflect-the-prospects-for-peace-northern-uganda</ref>
== Ebimukwta eby'omunda ==
Auru Anne yayitibwa [[:en:Uganda_National_Police|Poliisi y’eggwanga lya Uganda]] olw'okulwanagana okwaliwo wakati w’aba [[Madi]] e [[Moyo]] n'aba [[Kuku]] mu [[:en:Kajo_Keji_County|Ssaza ly'e Kajo-Keji]] mu South Sudan okwaviirako okufiirwa abantu abawerera ddala 17, okubba ente, okwokya amayumba n’okunyaga ebyaliwo mu Gwomwenda 2014. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-summon-two-mps-over-clashes-1658502</ref> <ref>https://petnahafricatours.com/the-madi-people/</ref> <ref>https://www.101lasttribes.com/tribes/kuku.html</ref>
== Laba ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana
* Olukalala lw’abababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda
* Eby'obufuzi bya Uganda
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1960]]
[[Category:Abantu abava mu Moyo distulikiti]]
[[Category:BannaUganda akyakyala abababaka mu Paalamenti]]
[[Category:Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
[[Category:Olukalala lw’abababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi abatalina bibiina]]
[[Category:Bannabyabufuzi be'kibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:BannaUganda abakyala bannabyabufuzi a'omu kyasa eky'amakumi abiri mu kimu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
98jdelqu10xzc1g5d2x6w7uumpzvscy
69686
69649
2026-08-23T11:11:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69686
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Auru Anne''' (yazaalibwa nga 25 Ogwomunaana 1960 [[)Munnayuganda]], [[munnabyabufuzi]]. <ref>https://www.nira.go.ug/home</ref> Yali mubaka mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] ey’omunaana n’ey’omwenda eya Uganda ng’akiikirira Disitulikiti y’e Moyo nga mu kusooka teyalina kibiina naye oluvanyuma yesimbawo ku kaadi y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). <ref name=":0">https://www.nrm.ug/</ref> <ref>{{Cite web |title=Moyo District|url=https://moyo.go.ug/|access-date=2022-03-28|website=moyo.go.ug}}</ref>
== Omulimu ogw’ebyobufuzi ==
Awerezza mu Paalamenti okumala ebisanja bibiri: Paalamenti ya Uganda ey’omunaana n’ey’omwenda. <ref>https://www.parliament.go.ug/</ref> Mu 2011, Auru Anne yavuganya ku ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e [[Moyo]] nga talina kibiina era n'awangula. <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.ec.or.ug/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114191548/https://www.ec.or.ug/ |url-status=dead }}</ref> Mu 2016, Auru Anne yavuganya ku kifo ky’omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y’e Moyo ku tikiti y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) era nate n’awangula. <ref name=":0"/> <ref name=":1" />
Yawangulwa Hon. [[:en:Joyce_Moriku|Moriku Joyce Kaducu]] . <ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/auru-anne-83/</ref> <ref>https://www.wilsoncenter.org/event/women-leaders-reflect-the-prospects-for-peace-northern-uganda</ref>
== Ebimukwta eby'omunda ==
Auru Anne yayitibwa [[:en:Uganda_National_Police|Poliisi y’eggwanga lya Uganda]] olw'okulwanagana okwaliwo wakati w’aba [[Madi]] e [[Moyo]] n'aba [[Kuku]] mu [[:en:Kajo_Keji_County|Ssaza ly'e Kajo-Keji]] mu South Sudan okwaviirako okufiirwa abantu abawerera ddala 17, okubba ente, okwokya amayumba n’okunyaga ebyaliwo mu Gwomwenda 2014. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-summon-two-mps-over-clashes-1658502</ref> <ref>https://petnahafricatours.com/the-madi-people/</ref> <ref>https://www.101lasttribes.com/tribes/kuku.html</ref>
== Laba ne ==
* Paalamenti ya Uganda
* Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana
* Olukalala lw’abababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda
* Eby'obufuzi bya Uganda
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1960]]
[[Category:Abantu abava mu Moyo distulikiti]]
[[Category:BannaUganda akyakyala abababaka mu Paalamenti]]
[[Category:Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
[[Category:Olukalala lw’abababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi abatalina bibiina]]
[[Category:Bannabyabufuzi be'kibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:BannaUganda abakyala bannabyabufuzi a'omu kyasa eky'amakumi abiri mu kimu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
8alpg2r1d7l0o9a653am24bl3tnmx8s
Lukwago Rebecca Nalwanga
0
11898
69390
61160
2026-08-23T09:59:41Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69390
wikitext
text/x-wiki
'''Lukwago Rebecca Nalwanga''' Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:Member_of_Parliament|omubaka]] omukyala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omunaana ng’akiikirira Disitulikiti y’e Luweero wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement (NRM)]] .
== Obulamu bwe obw’ebyobufuzi ==
Eyali omubaka wa Paalamenti owa [[Luweero (disitulikit)|Disitulikiti y’e Luweero]] y'asaba [[:en:President_Museveni|Pulezidenti Museveni]] okumuyambako okusasula ssente ezaali z'etuumye oluvanyuma lw'emisango agyali awaabye mu kooti. <ref name=":0">https://www.observer.ug/component/content/article?id=24307:indebted-ex-mp-asks-museveni-for-shs-400m</ref> Kino ky'ava ku kulondebwa kwe okwa 2011 okwali kuwakanyizibwa be yali avuganya nabo mu by'obufuzi. <ref name=":0" />
Rebecca yasaba nti buli eyetaba mu bumenyi bw’amateeka avunaanibwe era kitekebwe mu buwandiike. <ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1291367</ref> Yagattako era n’akkaatiriza obwetaavu bw’okuzzaawo obwesige bw’abantu mu kkooti nga tebannaddukira mu kutwalira amateeka mu ngalo. <ref name=":1" /> Mu 2014, yali omu ku bataano abaali beesimbyewo nga mu bano mwalimu Elizabeth Lugudde, Ramlah Kadala, Lilian Nakate, Jimiya Ssenkanja and Rita Mugalu abaali b'eyagaliza ekifo ky'Omubaka mu Paalamenti. <ref>{{Cite web |url=https://statehouse.go.ug/media/news/2014/04/30/president-museveni-calls-unity-ahead-luwero-election |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2023-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929111635/https://www.statehouse.go.ug/media/news/2014/04/30/president-museveni-calls-unity-ahead-luwero-election |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Nalwanga, Lukwago Rebecca}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
3o08ojrbeg6jseb0vc1f1tdfyytnalf
69648
69390
2026-08-23T11:02:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69648
wikitext
text/x-wiki
'''Lukwago Rebecca Nalwanga''' Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:Member_of_Parliament|omubaka]] omukyala mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omunaana ng’akiikirira Disitulikiti y’e Luweero wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement (NRM)]] .
== Obulamu bwe obw’ebyobufuzi ==
Eyali omubaka wa Paalamenti owa [[Luweero (disitulikit)|Disitulikiti y’e Luweero]] y'asaba [[:en:President_Museveni|Pulezidenti Museveni]] okumuyambako okusasula ssente ezaali z'etuumye oluvanyuma lw'emisango agyali awaabye mu kooti. <ref name=":0">https://www.observer.ug/component/content/article?id=24307:indebted-ex-mp-asks-museveni-for-shs-400m</ref> Kino ky'ava ku kulondebwa kwe okwa 2011 okwali kuwakanyizibwa be yali avuganya nabo mu by'obufuzi. <ref name=":0" />
Rebecca yasaba nti buli eyetaba mu bumenyi bw’amateeka avunaanibwe era kitekebwe mu buwandiike. <ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1291367</ref> Yagattako era n’akkaatiriza obwetaavu bw’okuzzaawo obwesige bw’abantu mu kkooti nga tebannaddukira mu kutwalira amateeka mu ngalo. <ref name=":1" /> Mu 2014, yali omu ku bataano abaali beesimbyewo nga mu bano mwalimu Elizabeth Lugudde, Ramlah Kadala, Lilian Nakate, Jimiya Ssenkanja and Rita Mugalu abaali b'eyagaliza ekifo ky'Omubaka mu Paalamenti. <ref>{{Cite web |url=https://statehouse.go.ug/media/news/2014/04/30/president-museveni-calls-unity-ahead-luwero-election |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2023-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929111635/https://www.statehouse.go.ug/media/news/2014/04/30/president-museveni-calls-unity-ahead-luwero-election |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Nalwanga, Lukwago Rebecca}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
e7imcxkywxj6evt3y2ek68brrly5tvi
Felix Ogong
0
11907
69472
61128
2026-08-23T10:14:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69472
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Felix Okot Ogong''' yazaalibwa 22 Ogusooka 1965) Munnayuganda omukugu mu by'enfuna, munnabyabufuzi era mmemba wa Paalamenti okuva mu Ssaza ly'e [[Dokolo]] ey'e Buggwanjuba nga mu kiseera kino atuula ku Paalamenti ya Pan Africa, Ababaka ba African Union ekisanja eky'okubiri nga yasindikibwa mu Paalamenti eyo mu kiseera kya Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi. <ref>https://www.independent.co.ug/former-bus-driver-accuses-mp-ogong-of-breaching-nssf-act/</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/uganda-mps-swear-in-at-pan-african-parliament/</ref> <ref>https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/c880b8df-4596-4962-8872-94da5e52b635/</ref> Yali Minisita omubeezi ow'ensonga z'abavubuka n'abaana[[National Resistance Movement|.]] <ref>http://ugandaradionetwork.com/story/gang-attacks-minister-felix-okot-ogong</ref> era mmemba w'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) ky'eyaweererezaamu mu Paalamenti okuva mu 1996. Ogong ye mutandisi era maneja omukulu owa Feilistar bus services ne Voice of Lango Fm esangibwa mu kibuga ky'e Lira.<ref>https://www.pmldaily.com/news/2018/09/museveni-attack-on-voice-of-lango-fm-angers-mp.html</ref> <ref>https://www.softpower.ug/ugandan-mps-sworn-in-to-pan-african-parliament/</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Ogong Mukristaayo era mmemba w’eddiini y’Abapolotesitanti. Yafuna diguli mu by'enfuna n'eby'ettaka okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] . <ref>{{Cite web |url=https://tndnewsug.com/2020/04/22/mp-okot-ogong-im-not-a-dog-to-refuse-shs20m-covid-19-fund/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210929021357/https://tndnewsug.com/2020/04/22/mp-okot-ogong-im-not-a-dog-to-refuse-shs20m-covid-19-fund/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Ogong, Felix}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
r09hxvmv9fp8pxkielfandsn6fohclg
Moses Ogwal
0
11908
69458
61210
2026-08-23T10:13:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69458
wikitext
text/x-wiki
'''Moses Goli Ogwal''' Munnayuganda, munnabyabufuzi era mmemba mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuva mu Konsityuwensi ya Dokolo ey'Obukiikakkono. <ref>https://chimpreports.com/dokolo-nrm-leaders-abandon-mp-flag-bearer/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://tndnewsug.com/2020/12/19/man-behind-bad-politics-hatred-in-dokolo-says-sorry-denounces-goli/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913192939/https://tndnewsug.com/2020/12/19/man-behind-bad-politics-hatred-in-dokolo-says-sorry-denounces-goli/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ogwal-moses-goli-7159/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/103164 |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2023-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209151516/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/103164 |url-status=dead }}</ref> Mmemba mu kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance movement]] (NRM). Yakola nga Dayirekita w’enkulaakulana y’ebitongole by’obwannannyini. <ref>{{Cite web |url=https://www.ugstandard.com/dokolo-county-mp-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913192953/https://www.ugstandard.com/dokolo-county-mp-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://news.mak.ac.ug/2021/06/hon-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2025-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428115333/https://news.mak.ac.ug/2021/06/hon-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://eagle.co.ug/2018/06/19/mobile-money-tax-will-kill-new-ict-innovations-private-sector-foundation.html</ref>
Mu Paalamenti ey’ekkumi n’emu, aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z’omukago gwa East Africa. <ref>https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-east-african-community-affairs/</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Ogwal, Moses}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
bm1yb8d2zcg3mlzqhl43f4euxh70fdo
69544
69458
2026-08-23T10:29:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69544
wikitext
text/x-wiki
'''Moses Goli Ogwal''' Munnayuganda, munnabyabufuzi era mmemba mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuva mu Konsityuwensi ya Dokolo ey'Obukiikakkono. <ref>https://chimpreports.com/dokolo-nrm-leaders-abandon-mp-flag-bearer/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://tndnewsug.com/2020/12/19/man-behind-bad-politics-hatred-in-dokolo-says-sorry-denounces-goli/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913192939/https://tndnewsug.com/2020/12/19/man-behind-bad-politics-hatred-in-dokolo-says-sorry-denounces-goli/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ogwal-moses-goli-7159/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/103164 |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2023-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230209151516/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/103164 |url-status=dead }}</ref> Mmemba mu kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance movement]] (NRM). Yakola nga Dayirekita w’enkulaakulana y’ebitongole by’obwannannyini. <ref>{{Cite web |url=https://www.ugstandard.com/dokolo-county-mp-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2021-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913192953/https://www.ugstandard.com/dokolo-county-mp-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://news.mak.ac.ug/2021/06/hon-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-20 |archive-date=2025-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428115333/https://news.mak.ac.ug/2021/06/hon-goli-roots-for-cassava-value-addition-to-support-livestock-feedlot-technology-in-northern-uganda/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://eagle.co.ug/2018/06/19/mobile-money-tax-will-kill-new-ict-innovations-private-sector-foundation.html</ref>
Mu Paalamenti ey’ekkumi n’emu, aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z’omukago gwa East Africa. <ref>https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-east-african-community-affairs/</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Ogwal, Moses}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
kq8qgcxs2gvhwxe5mm6x37tpod94yzq
Charles Ayume
0
11919
69527
66305
2026-08-23T10:15:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69527
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Charles Ayume''' (yazaalibwa mu Gwokusatu 5, 1985)<ref>{{Cite web |date=2022-09-17|title=Dr Charles Ayume: Biography, Family and Wife|url=https://flashugnews.com/dr-charles-ayume-biography-age-education-family-wife/|access-date=2025-05-19|website=Flash Uganda Media|language=English}}</ref> munnayuganda omusawo omutendeke era munnabyabufuzi. Mubaka wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] akiikirira Munisipaali y’e Koboko, mu [[Koboko (disitulikit)|disitulikiti y’e Koboko]] mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]] ku tikiti y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM).<ref name="auto2">{{Cite web|title=Late Ayume's son appeals to government to fulfill pledge |url=https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/koboko/late-ayume-s-son-appeals-to-government-to-fulfill-pledge |access-date=2021-08-10 |website=West Nile Web |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=THE CHARLES AYUME MYTH & WHY MUWADDA COULD BE THE NEW KEN LUKYAMUZI (DE MAN) OF PARLIAMENT|website=mulengeranews.com|date=19 January 2021|url=https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/|access-date=2021-08-10|language=en-US|archive-date=2021-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209170236/https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ayume Charles - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ayume-charles-7801/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Emirimu gye egy’ebyobufuzi ==
Ayume yeesimbawo mu kalulu ka NRM aka primary nga avuganya n’omubaka wa Palamenti ali mu ntebe era minisita w’ebyensimbi mu ggwanga [[Evelyn Anite]], omuwagizi ow’amaanyi owa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2020 |title=Can Ayume's son upset minister Anite in Koboko? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/can-ayume-s-son-upset-minister-anite-in-koboko--1929438 |access-date=2021-08-10 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Mu kampeyini z'okulonda kwa pulayimale, abawagizi ba Ayume ne Poliisi baakubagana oluvannyuma lwa poliisi okugezaako okuyimiriza olukung'aana lwa Ayume olw'okunoonya akalulu mu kussa mu nkola ebiragiro bya COVID-19.<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Police uses teargas to disperse Dr Charles Ayume's supporters in Koboko |url=https://www.independent.co.ug/police-uses-teargas-to-disperse-dr-charles-ayumes-supporters-in-koboko/ |access-date=2021-08-10 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Okello |first=George |date=2020-08-10 |title=Chaos in Koboko as supporters of Ayume deface Anite's posters over procession |url=https://www.pmldaily.com/news/2020/08/chaos-in-koboko-as-supporters-of-ayume-deface-anites-posters-over-procession.html |access-date=2021-08-10 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> Abawagizi be baalumirizza poliisi okusosola mu maaso ng’ewagira gw’avuganya naye, Anite, eyakuba olukung’aana lwa kampeyini olunaku olwasooka nga tataataaganyizibwa era n’agenda mu maaso n’okwonoona ebipande bya Anite ebya kampeyini. Ayume yawangula okusunsulwa kw'ekibiina n'obululu 8089, n'awangula Anite, eyali n'obululu 7321 mu kulonda kwa bonna.<ref>{{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: Minister Anite cries foul after losing to late Ayume's son |url=https://nilepost.co.ug/2020/09/04/nrm-primaries-minister-anite-cries-foul-after-losing-to-late-ayumes-son/ |access-date=2021-08-10 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref> Yawangula akalulu ka bonna era n’alayizibwa mu Gwokutaano 17, 2021, nga wayise omwezi gumu bukya kitaawe eyali amaze okukwata ekifo kino lwe yafa ne emyaka 17 emabega mu Gwookuna 17, 2004.
Ayume yaliko ssentebe w’akakiiko k’ebyobulamu mu Palamenti.<ref>{{Cite web |date=2022-06-01 |title=MPs reassure health workers on salary increment |url=https://www.independent.co.ug/mps-reassure-health-workers-on-salary-increment/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kalema |first=Stephen |date=2022-06-01 |title=MPs reassure health workers on salary increment |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20220601/137311/mps-reassure-health-workers-on-salary-increment.html |access-date=2025-12-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Kitaawe, [[Francis Ayume]] yali munnamateeka, munnabyabufuzi era mmemba wa paalamenti ya Uganda eyabeera mu kifo kya Munisipaali y'e Koboko era nga yali sipiika okuva mu 1998 okutuuka mu 2001 mu kiseera kya paalamenti ey’omukaaga eyatuula okuva mu 1996 okutuuka mu 2001. Yakola nga Ssaabawolereza wa gavumenti okutuusa okufa kwe mu kabenje k’emmotoka mu 2004.<ref>{{Cite web |title=MP Charles Ayume remembers fallen father at swearing-in |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/102817 |access-date=2021-08-10 |website=New Vision |language=en}}</ref> Charles yasoma busawo era naatuukiriza ebisaanyizo by'okujanjaba mu 2004, omwaka gwe gumu kitaawe mweyafiira.<ref name="auto">{{Cite web|title=Late Ayume's son appeals to government to fulfill pledge |url=https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/koboko/late-ayume-s-son-appeals-to-government-to-fulfill-pledge |access-date=2021-08-10 |website=West Nile Web |language=en-gb}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Francis Ayume]]
* [[Evelyn Anite]]
* [[Yoweri Museveni]]<br />
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist}}
*{{Cite web |title=Late Ayume's son appeals to government to fulfill pledge |url=https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/koboko/late-ayume-s-son-appeals-to-government-to-fulfill-pledge |access-date=2021-08-10 |website=West Nile Web |language=en-gb}}
* {{Cite web |last=Mulengera |date=19 January 2021 |title=THE CHARLES AYUME MYTH & WHY MUWADDA COULD BE THE NEW KEN LUKYAMUZI (DE MAN) OF PARLIAMENT – mulengeranews.com |url=https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/ |access-date=2021-08-10 |language=en-US |archive-date=2021-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210209170236/https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/ |url-status=dead }}
* {{Cite web |title=Ayume Charles - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ayume-charles-7801/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}
* {{Cite web |date=31 August 2020 |title=Can Ayume's son upset minister Anite in Koboko? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/can-ayume-s-son-upset-minister-anite-in-koboko--1929438 |access-date=2021-08-10 |website=Daily Monitor |language=en}}
* {{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2020-08-10 |title=Police uses teargas to disperse Dr Charles Ayume's supporters in Koboko |url=https://www.independent.co.ug/police-uses-teargas-to-disperse-dr-charles-ayumes-supporters-in-koboko/ |access-date=2021-08-10 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
* {{Cite web |last=Correspondent |first=GEORGE OKELLO {{!}} PML Daily Senior |date=2020-08-10 |title=Chaos in Koboko as supporters of Ayume deface Anite's posters over procession |url=https://www.pmldaily.com/news/2020/08/chaos-in-koboko-as-supporters-of-ayume-deface-anites-posters-over-procession.html |access-date=2021-08-10 |website=PML Daily |language=en-US}}
* {{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: Minister Anite cries foul after losing to late Ayume's son |url=https://nilepost.co.ug/2020/09/04/nrm-primaries-minister-anite-cries-foul-after-losing-to-late-ayumes-son/ |access-date=2021-08-10 |website=Nile Post |language=en-US}}
* {{Cite web |title=MP Charles Ayume remembers fallen father at swearing-in |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/102817 |access-date=2021-08-10 |website=New Vision |language=en}}
{{Cite web |last=Editor |first=Flash Uganda |last2=Uganda |first2=Flash |date=2022-09-17 |title=Dr Charles Ayume: Biography, Family and Wife |url=https://flashugnews.com/dr-charles-ayume-biography-age-education-family-wife/ |access-date=2025-05-19 |website=Flash Uganda Media |language=English}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[https://www.instagram.com/kefasbrand0?igsh=NDQxamg5Nm90bTJ5&utm_source=qr Charles Ayume] ku Instagram
[https://x.com/drayumecharles?s=21 Charles Ayume] ku Twitter (x)
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
69bb2673nmfl6twgx3qg27guwvh6unl
69567
69527
2026-08-23T10:29:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69567
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Charles Ayume''' (yazaalibwa mu Gwokusatu 5, 1985)<ref>{{Cite web |date=2022-09-17|title=Dr Charles Ayume: Biography, Family and Wife|url=https://flashugnews.com/dr-charles-ayume-biography-age-education-family-wife/|access-date=2025-05-19|website=Flash Uganda Media|language=English}}</ref> munnayuganda omusawo omutendeke era munnabyabufuzi. Mubaka wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] akiikirira Munisipaali y’e Koboko, mu [[Koboko (disitulikit)|disitulikiti y’e Koboko]] mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]] ku tikiti y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM).<ref name="auto2">{{Cite web|title=Late Ayume's son appeals to government to fulfill pledge |url=https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/koboko/late-ayume-s-son-appeals-to-government-to-fulfill-pledge |access-date=2021-08-10 |website=West Nile Web |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=THE CHARLES AYUME MYTH & WHY MUWADDA COULD BE THE NEW KEN LUKYAMUZI (DE MAN) OF PARLIAMENT|website=mulengeranews.com|date=19 January 2021|url=https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/|access-date=2021-08-10|language=en-US|archive-date=2021-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209170236/https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ayume Charles - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ayume-charles-7801/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Emirimu gye egy’ebyobufuzi ==
Ayume yeesimbawo mu kalulu ka NRM aka primary nga avuganya n’omubaka wa Palamenti ali mu ntebe era minisita w’ebyensimbi mu ggwanga [[Evelyn Anite]], omuwagizi ow’amaanyi owa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]].<ref>{{Cite web |date=31 August 2020 |title=Can Ayume's son upset minister Anite in Koboko? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/can-ayume-s-son-upset-minister-anite-in-koboko--1929438 |access-date=2021-08-10 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Mu kampeyini z'okulonda kwa pulayimale, abawagizi ba Ayume ne Poliisi baakubagana oluvannyuma lwa poliisi okugezaako okuyimiriza olukung'aana lwa Ayume olw'okunoonya akalulu mu kussa mu nkola ebiragiro bya COVID-19.<ref>{{Cite web |date=2020-08-10 |title=Police uses teargas to disperse Dr Charles Ayume's supporters in Koboko |url=https://www.independent.co.ug/police-uses-teargas-to-disperse-dr-charles-ayumes-supporters-in-koboko/ |access-date=2021-08-10 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Okello |first=George |date=2020-08-10 |title=Chaos in Koboko as supporters of Ayume deface Anite's posters over procession |url=https://www.pmldaily.com/news/2020/08/chaos-in-koboko-as-supporters-of-ayume-deface-anites-posters-over-procession.html |access-date=2021-08-10 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> Abawagizi be baalumirizza poliisi okusosola mu maaso ng’ewagira gw’avuganya naye, Anite, eyakuba olukung’aana lwa kampeyini olunaku olwasooka nga tataataaganyizibwa era n’agenda mu maaso n’okwonoona ebipande bya Anite ebya kampeyini. Ayume yawangula okusunsulwa kw'ekibiina n'obululu 8089, n'awangula Anite, eyali n'obululu 7321 mu kulonda kwa bonna.<ref>{{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: Minister Anite cries foul after losing to late Ayume's son |url=https://nilepost.co.ug/2020/09/04/nrm-primaries-minister-anite-cries-foul-after-losing-to-late-ayumes-son/ |access-date=2021-08-10 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref> Yawangula akalulu ka bonna era n’alayizibwa mu Gwokutaano 17, 2021, nga wayise omwezi gumu bukya kitaawe eyali amaze okukwata ekifo kino lwe yafa ne emyaka 17 emabega mu Gwookuna 17, 2004.
Ayume yaliko ssentebe w’akakiiko k’ebyobulamu mu Palamenti.<ref>{{Cite web |date=2022-06-01 |title=MPs reassure health workers on salary increment |url=https://www.independent.co.ug/mps-reassure-health-workers-on-salary-increment/ |access-date=2025-12-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kalema |first=Stephen |date=2022-06-01 |title=MPs reassure health workers on salary increment |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20220601/137311/mps-reassure-health-workers-on-salary-increment.html |access-date=2025-12-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Kitaawe, [[Francis Ayume]] yali munnamateeka, munnabyabufuzi era mmemba wa paalamenti ya Uganda eyabeera mu kifo kya Munisipaali y'e Koboko era nga yali sipiika okuva mu 1998 okutuuka mu 2001 mu kiseera kya paalamenti ey’omukaaga eyatuula okuva mu 1996 okutuuka mu 2001. Yakola nga Ssaabawolereza wa gavumenti okutuusa okufa kwe mu kabenje k’emmotoka mu 2004.<ref>{{Cite web |title=MP Charles Ayume remembers fallen father at swearing-in |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/102817 |access-date=2021-08-10 |website=New Vision |language=en}}</ref> Charles yasoma busawo era naatuukiriza ebisaanyizo by'okujanjaba mu 2004, omwaka gwe gumu kitaawe mweyafiira.<ref name="auto">{{Cite web|title=Late Ayume's son appeals to government to fulfill pledge |url=https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/koboko/late-ayume-s-son-appeals-to-government-to-fulfill-pledge |access-date=2021-08-10 |website=West Nile Web |language=en-gb}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Francis Ayume]]
* [[Evelyn Anite]]
* [[Yoweri Museveni]]<br />
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist}}
*{{Cite web |title=Late Ayume's son appeals to government to fulfill pledge |url=https://www.westnileweb.com/news-a-analysis/koboko/late-ayume-s-son-appeals-to-government-to-fulfill-pledge |access-date=2021-08-10 |website=West Nile Web |language=en-gb}}
* {{Cite web |last=Mulengera |date=19 January 2021 |title=THE CHARLES AYUME MYTH & WHY MUWADDA COULD BE THE NEW KEN LUKYAMUZI (DE MAN) OF PARLIAMENT – mulengeranews.com |url=https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/ |access-date=2021-08-10 |language=en-US |archive-date=2021-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210209170236/https://mulengeranews.com/the-charles-ayume-myth-why-muwadda-could-be-the-new-ken-lukyamuzi-de-man-of-parliament/ |url-status=dead }}
* {{Cite web |title=Ayume Charles - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/ayume-charles-7801/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}
* {{Cite web |date=31 August 2020 |title=Can Ayume's son upset minister Anite in Koboko? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/can-ayume-s-son-upset-minister-anite-in-koboko--1929438 |access-date=2021-08-10 |website=Daily Monitor |language=en}}
* {{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2020-08-10 |title=Police uses teargas to disperse Dr Charles Ayume's supporters in Koboko |url=https://www.independent.co.ug/police-uses-teargas-to-disperse-dr-charles-ayumes-supporters-in-koboko/ |access-date=2021-08-10 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
* {{Cite web |last=Correspondent |first=GEORGE OKELLO {{!}} PML Daily Senior |date=2020-08-10 |title=Chaos in Koboko as supporters of Ayume deface Anite's posters over procession |url=https://www.pmldaily.com/news/2020/08/chaos-in-koboko-as-supporters-of-ayume-deface-anites-posters-over-procession.html |access-date=2021-08-10 |website=PML Daily |language=en-US}}
* {{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: Minister Anite cries foul after losing to late Ayume's son |url=https://nilepost.co.ug/2020/09/04/nrm-primaries-minister-anite-cries-foul-after-losing-to-late-ayumes-son/ |access-date=2021-08-10 |website=Nile Post |language=en-US}}
* {{Cite web |title=MP Charles Ayume remembers fallen father at swearing-in |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/102817 |access-date=2021-08-10 |website=New Vision |language=en}}
{{Cite web |last=Editor |first=Flash Uganda |last2=Uganda |first2=Flash |date=2022-09-17 |title=Dr Charles Ayume: Biography, Family and Wife |url=https://flashugnews.com/dr-charles-ayume-biography-age-education-family-wife/ |access-date=2025-05-19 |website=Flash Uganda Media |language=English}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[https://www.instagram.com/kefasbrand0?igsh=NDQxamg5Nm90bTJ5&utm_source=qr Charles Ayume] ku Instagram
[https://x.com/drayumecharles?s=21 Charles Ayume] ku Twitter (x)
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
l4hc0w4egkaib5ste37hk9wls1vevln
Fred Mwesigye
0
11924
69513
68768
2026-08-23T10:15:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69513
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[:en:Colonel|Colonel]] (eyawummula) '''Fred Mwesigye''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], Ambasada, omuserikale w’amagye eyawummula era munnabyabufuzi. Akola nga [[:en:High_Commissioner|Ambasada]] wa Uganda mu Tanzania, okutandika mu Gwekkuminebiri 2021, nga yadda mu bigere bya [[:en:Richard_Kabonero|Richard Kabonero]] . <ref name="1R">https://nilepost.co.ug/2021/12/12/president-museveni-shuffles-ambassadors-replaces-career-diplomats-usas-mull-katende-tanzanias-kabonero/</ref>
Emabegako yaliko omubaka omulonde mu Paalamenti akiikirira Es''saza ly’e Nyabushozi'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’ekkumi (2016 - 2021), ku tikiti y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref name="2R">https://www.independent.co.ug/parliament-vets-newly-appointed-ambassadors/</ref>
Ekyo nga tekinnatuuka, yali muserikale aweereza mu ggye lya [[:en:Uganda_Peoples_Defence_Forces|Uganda Peoples Defence Forces]] (UPDF) ne mu ggye ery'asookawo erya [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]] (NRA) . Yali mmemba ku balwanyi 41 abaasooka nga balina emmundu 27 abaatandikawo ekibondo ky'abayeekera ba NRA mu Gwokubiri 1981 ne bakola [[:en:Uganda_Bush_War|olutalo lwa Uganda olw'omusiko]] (1981 - 1986). <ref name="3R">https://www.independent.co.ug/the-forgotten-original-nra-27/</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Yazaalibwa mu Ssaza lye Nyabushozi mu [[:en:Kiruhura_District|Disitulikiti y’e Kiruhura]] nga 9 Ogwomwenda 1956. Yasomera ku Kazo Primary School nga tannakyusibwa kutwalibwa ku Makobore High School, mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y’e Rukungiri]] okusoma siniya. Alina diguli mu kuddukanya bizinensi eya [[:en:Bachelor_of_Business_Administration|Bachelor of Business Administration]] ne diguli ey'okubiri mu kukuuma emirembe n'obutabanguko eye [[:en:Master_of_Arts|Master of Peace and Conflict Studies]], nga zombi zamuweebwa [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obukadde mu n'obunene mu Uganda.<ref>http://dspace.mak.ac.ug/bitstream/handle/10570/1331/mwesigye-fred-arts-masters.pdf?sequence=1&isAllowed=y</ref>
== Emirimu gye ==
Yali mmemba ku [[:en:Combatant|balwanyi]] 41 abaali n’emmundu 27 abaatandikawo NRA mu Gwokubiri 1981. Yalinnya mangu mu ddaala era n’alondebwa okuba Omuduumizi w’ekibinja ky’abalwanyi ekya NRA ekyayitibwa ''Nkrumah'', nga kiteeberezebwa okuba n'abalwanyi abali wakati wa 40 ne 50. Yali omu ku baduumizi ba NRA 20 ab’oku ntikko mu kiseera NRA we yawambira Kampala mu 1986. Emyaka egyiyise, aweerezza mu maggye mu biti eby’enjawulo, omuli nga Maneja omukulu owa ''Luweero Industries'', kkampuni ekolera wansi wa [[:en:National_Enterprise_Corporation|National Enterprise Corporation]] (NEC) n’okubeera [[:en:Managing_directo|Managing director]] wa NEC, ekitongole kya UPDF eky’ebyobusuubuzi. <ref name="3R"/>
Mu 2010, yawummula eggye lya UPDF ku ddaala lya colonel. Yeegatta ku byobufuzi bya Uganda era n'alondebwa okubeera [[:en:Member_of_parliament|omubaka mu Paalamenti]] (MP) ow'Essaza ly'e Nyabushozi mu Disitulikiti y'e Kiruhura, ku tikiti y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya NRM. Yaweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2021. <ref name="3R"/>
== Emirimu gy'obwa Ambasada ==
Mu Gwokubiri 2022, yasunsulwa ab'akakiiko ka Paalamenti akakwatibwako era n’akkirizibwa okubeera Ambasada wa Uganda mu Tanzania, <ref name="4R">https://chimpreports.com/col-fred-mwesigye-speaks-out-on-ambassadorial-appointment/</ref> ng’akkirizibwa mu kiseera kye kimu okukolera mu mawanga nga [[:en:Mozambique|Mozambique]], [[:en:Comoros|Comoros]], [[:en:Madagascar|Madagascar]], [[:en:Mauritius|Mauritius]], [[:en:Zambia|Zambia]] ne [[:en:Malawi|Malawi]] . <ref name="5R">https://nilepost.co.ug/2023/11/22/col-mwesigye-presents-credentials-to-malawi-president-chakwera/</ref>
== Ebirala ebikulu ==
Yali omu ku bammemba ba Paalamenti abazzaayo obukadde 20 abwa silingi za Uganda obwali obwa [[:en:Coronavirus_disease_2019|Covid-19]] ku akawunti y'akakiiko ka Paalamenti mu [[:en:Bank_of_Uganda|Bank of Uganda]] . <ref name="6R">https://chimpreports.com/nyabushozi-mp-col-fred-mwesigye-returns-covid-19-money-says-parliament-smuggled-in-10bn/</ref> Lumu yagamba nti pulezidenti [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] bw’anaava ku bwa pulezidenti, ekkomo ku bisanja lijja kuzzibwawo. <ref name="7R">{{Cite web |url=https://www.observer.ug/news/headlines/17001-museveni-will-seek-5th-term-col-fred-mwesigye |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2022-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224004615/https://www.observer.ug/news/headlines/17001-museveni-will-seek-5th-term-col-fred-mwesigye |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [[Fred Mwesigye|Amawulire Agakwata Ku Kakiiko Ka Uganda Akakulu Mu Tanzania]]
* [https://www.newvision.co.ug/news/1296550/col-mwesigye-stand-nyabushozi-oulanya-seeks-return-parliament/ Colonel Fred Mwesigye agenda kuvuganya ku kisanja ekirala mu 2011] .
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
3ufe2vdhjp7x9v0dutlu7ctyzcx7nr9
Mwine Mpaka Rwamirama
0
11926
69492
61497
2026-08-23T10:15:11Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69492
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|- class="infobox-image" colspan="2"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |<div class="fn" style="font-size:125%;">Mwine Mpaka Rwamirama </div>
|- class="infobox-full-data" colspan="2"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Mwine_Mpaka_Rwamirama.jpg|frameless]]
|- class="infobox-label" scope="row" style="text-align:left"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
'''Mwine Mpaka Rwamirama''' Munnayuganda,munnabyabufuzi era omubaka wa Paalamenti akiikirira [[:en:Mbarara_City|Mbarara City ey'Obukiikaddyo]] mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumin’emu.
Emabegako yaliko omukiise w'abavubuka mu kitundu ky'eBuggwanjuba okuva mu 2016-2021 <ref>https://www.monitor.co.ug/News/National/Youth-MP-elections-leave-losers-bitter-bullets-rock-west/688334-3099108-yw3g40/index.html</ref> <ref name=":1">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=330</ref> Era ye Dayirekita era Pulezidenti wa kiraabu y'omupiira eya [[:en:Mbarara_City_FC|Mbarara City FC]] mu kibuga [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu Buggwanjuba bwa Uganda. <ref>https://kawowo.com/2019/01/18/mp-mpaka-sings-praise-of-mayur-madhvani-for-support-towards-sports-development-in-uganda/</ref> <ref>https://kawowo.com/2018/06/01/mbarara-city-football-club-achieved-its-prime-objectives-says-mp-mpaka/</ref> <ref name=":0">https://kampalapost.com/content/wedding-bells-mp-mpaka-finally-singles-shelf</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Mwine Rwamirama yazaalibwa [[:en:Isingiro|Isingiro]] Uganda eri Minisita eyazirwanako [[:en:Bright_Rwamirama|Bright Rwamirama]] . Mu 1991, yagenda mu Lohana Academy gye yamalira emisomo gye ku ddaala lya pulayimale mu by’enjigiriza (PLE), oluvannyuma n’ayingira Vienna College, [[:en:Namugongo|Namugongo]] okufuna satifikeeti ya siniya ey'okuna eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu 2003. Mu 2005, yeegatta ku Green Hill Academy gye yamalira siniys ey'omukaaga ne satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE), oluvannyuma n’agenda mu [[:en:Uganda_Martyrs_University|Uganda Martyrs University]], okufuna diguli mu byuma bikalimagezi eya [[:en:Bachelor's_degree|Bachelor’s degree]] of Science in information Technology, mu 2009. Mu 2018, yeegatta ku ESLSCA University, France okufuna diguli eyookubiri mu by’obusuubuzi by’ensi yonna. <ref name=":1"/>
Nga 3 Ogwomunaana 2019, yafumbirwa mu butongole eri omwagalwa we Isabelle Amanda Nankanda. <ref name=":0"/> Era ku lunaku lwe lumu yalangiridde okuvuganya ku 2021 ku kifo ky'omubaka mu Paalamenti akiikirira Mbarara City ey'Obukiikaddyo. <ref>https://chimpreports.com/youth-mp-mwine-mpaka-announces-2021-bid-at-his-wedding/</ref>
== Emirimu gye ==
Mpaka ye Ssentebe wa kakiiko akavunaanyizibwa ku by’obusuubuzi n’obulambuzi mu Paalamenti ey’ekkumin’emu, era ali ku kakiiko k’embalirira ya Paalamenti ey’ekkumin’emu.
Wabula yaweereza mu Paalamenti ey’ekkumi ku kakiiko ka Sayansi ne Tekinologiya ne ( [[:en:Gender|ekikula ky'abantu]], [[:en:Wage_labour|abakozi]] n'[[:en:Social_change|enkulakulana y'abantu]] ). <ref name=":1"/> Era yaleeta ekiteeso ky’okussaawo akakiiko okwekenneenya mu nsawo eno eyatandikibwawo mu Gwokusatu 2017 okwongera okyamba ku kitebe kya Uganda mu [[:en:Saudi_Arabia|Saudi Arabia]] ekisangibwa e [[:en:Riyadh|Riyadh]] . <ref>https://www.independent.co.ug/oulanyah-rejects-select-committee-on-labour-monitoring-fund/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.dispatch.ug/2019/12/11/oulanyah-rejects-select-committee-labour-monitoring-fund/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2024-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214134754/https://www.dispatch.ug/2019/12/11/oulanyah-rejects-select-committee-labour-monitoring-fund/ |url-status=dead }}</ref>
== Okubbira ku layini ze ez'amasimu ==
Mu Gwokubiri 2018, kigambibwa nti [[:en:SIM_card|layini z’essimu]] eza Rwamirama zaali zakikitanyizibwa abakozi babiri mu kkampuni ya [[:en:MTN_Uganda|MTN Uganda]], kkampuni ennene ey’ebyempuliziganya. Olwo ababiri bano ne bafera abantu nga bakozesa layini z’essimu ze mu kiseera Rwamirama bwe yali mu Australia ku mirimu emitongole. Ku nsonga eno, [[:en:Bank_of_Uganda|Bank of Uganda]] ne [[:en:Uganda_Communications_Commission|Uganda Communications Commission]] n'azo zaali kitundu ku kyo. <ref>https://ulii.org/ug/judgment/hc-civil-division-uganda/2018/85</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/court-consolidates-suit-by-mp-mpaka-against-telecoms-ucc/</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
9v85hsmn4t8p26y8mm7upf2c3kd1tdr
Peter Ogwang
0
11929
69720
68188
2026-08-23T11:13:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69720
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Ogwang''' (yazaalibwa 15 Omwezi ogwekkumineebiri 1983) munnayuganda munnabyabufuzi . Mu kiseera kino ye [[minisita omubeezi ow'ebyemizannyo]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineti ya Uganda]] .Yalondebwa ku kifo ekyo nga 22 Omwezi ogwomusanvu 2022, n’adda mu bigere bya [[Denis Hamson Obua]]. Emabegako, yali Minisita omubeezi ow’okulondoola ebyenfuna <ref>{{Cite web |last=Kazibwe |first=Kenneth |date=2021-06-25 |title=Peter Ogwang assumes office as State Minister for Economic Monitoring |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/25/peter-ogwang-assumes-office-as-state-minister-for-economic-monitoring/ |access-date=2022-07-27 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref> era emabegako yali aweerezzaako nga minisita omubeezi ow’amawulire, empuliziganya, tekinologiya w'empuliziganya (ICT) n’okulungamya eggwanga. <ref name="1R">{{Cite web |last=Administrator |date=14 December 2019 |title=Museveni Reshuffles Cabinet |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1512132/museveni-shuffles-cabinet |access-date=7 February 2020 |place=Kampala}}</ref> N'era ye [[mubaka wa paalamenti]] omulonnde ow'essaza ly'e Usuk mu [[Katakwi (disitulikit)|disitulikiti y'e Katakwi]], mu paalamenti ey'ekkumineemu ( 2021-2026 ). <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Ogwang yazaalibwa nga 15 Omwezi ogwekkumineebiri 1983 mu [[Katakwi (disitulikit)|disitulikiti y'e Katakwi]]. Yasomera ku ''ssomero lya pulayimale erya Moruapesur Primary School'' . Yasomera ku somero lya siniya erya [[Soroti Secondary School]] ku misomo gye egy'omutendera gwa siniya eyokuna ( O-level ), naafuna satifikeeti ya Uganda emalako omutendera gwa siniya eyokuna O-level okuva eyo. Yakyuka n'agenda mu ''Tororo Progressive Academy'', gye yamalira emisomo gye egy'omutendera gwa siniya eyomukaaga (A-Level) , naafuna [[satifikeeti ya Uganda emalako omutendera gwa siniya eyomukaaga]] , mu 2001. <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2016">Parliament of Uganda (2016). [https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]. Archived from [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 the original] on 29 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 February</span> 2020</span>.</cite></ref>
Alina satifikeeti ne dipuloma mu by’emirimu n’okuddukanya embeera z’abantu, zombi nga zaamuweebwa ''ettendekero lya Makerere Institute for Social Development'' (elikolaganira awamu n'ebbanguliro lya Makerere yunivasite ery'ebyobusuubuzi erya [[Makerere University Busines School]] ). Omwezi ogwokubiri 2020 wegwatuukira , yali asoma ddiguli esooka mu [[mbeera z'abantu n'okubakulembera]] okuva mu yunivasite ya Victoria University . <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2016">Parliament of Uganda (2016). [https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]. Archived from [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 the original] on 29 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 February</span> 2020</span>.</cite></ref>
[[File:State_Minister_Peter_Ogwang.jpg|thumb|Abasajja basatu ab'ensonga mu Uganda, Justus Mugisha (ku kkono), Hon. Peter Ogwang (wakati) ne Christopher Mugisha Banage (ku ddyo) akulira kkampuni ya USSSA]]
== Emirimu ==
[[File:ICU_with_Minister_Ogwang.jpg|alt=Peter Ogwang In a Group Photo|thumb|Peter Ogwang Mu Kifaananyi ekya wamu ]]
Okuva mu 2007 okutuuka mu 2010, Ogwang yakolera mu State House nga Assistant Private Secretary wa Pulezidenti wa Uganda. Mu 2011, yavuganya bulungi ku kifo kya Palamenti y’abavubuka mu buvanjuba bwa Uganda, ku tikiti y’ekibiina ky’ebyobufuzi [[National Resistance Movement|ekya National Resistance Movement]] ekiri mu buyinza. Yawangula era n’akiikirira abavubuka mu Palamenti ey’omwenda (2011-2016). Mu 2016, yalondebwa okuba omubaka wa Usuk County era ye mubaka ali mu ntebe. <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2016">Parliament of Uganda (2016). [https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]. Archived from [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 the original] on 29 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 February</span> 2020</span>.</cite></ref>
Mu nkyukakyuka ya kabineti, nga 14 Omwezi ogwekkumineebiri 2019, Peter Ogwang yalondebwa ku kabineti. <ref name="3R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=14 December 2019 |title=Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html |access-date=7 February 2020 |place=Kampala}}</ref> Oluvannyuma lw'okukakasibwa paalamenti, yalayira nga minisita omubeezi ow’amawulire, empuliziganya, tekinologiya w'empuliziganya (ICT) n’okulungamya eggwanga, nga 13 Omwezi ogusooka 2020. <ref name="4R">{{Cite web |date=13 January 2020 |title=New ministers take office |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office |access-date=7 February 2020 |place=Kampala}}</ref>
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Peter Ogwang mufumbo. <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2016">Parliament of Uganda (2016). [https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]. Archived from [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 the original] on 29 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 February</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Emirimu gya paalamenti ==
Alina obuvunaanyizibwa bwa paalamenti obulala buno wammanga : Mmemba ku kakiiko akakola ku nsonga z'obwapulezidenti era nga ye mmemba ku kakiiko ka paalamenti akakola ku mbalirira. <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2016">Parliament of Uganda (2016). [https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]. Archived from [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 the original] on 29 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 February</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Disitulikiti mu Yuganda|Disitulikiti za Uganda]]
* [[Katakwi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Katakwi]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |last=Kazibwe |first=Kenneth |date=2021-06-25 |title=Peter Ogwang assumes office as State Minister for Economic Monitoring |url=https://nilepost.co.ug/2021/06/25/peter-ogwang-assumes-office-as-state-minister-for-economic-monitoring/ |access-date=2022-07-27 |website=Nile Post |language=en-US}}
# {{cite web |author=Administrator |date=14 December 2019 |title=Museveni Reshuffles Cabinet |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1512132/museveni-shuffles-cabinet |access-date=7 February 2020 |place=Kampala |newspaper=[[New Vision]]}}
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2016 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Ogwang Peter |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429224514/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=23 |archive-date=29 April 2021 |access-date=7 February 2020 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |place=Kampala}}
# {{cite web |author=Daily Monitor |date=14 December 2019 |title=Museveni Shuffles Cabinet, Drops Muloni, Appoints Magyezi |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html |access-date=7 February 2020 |place=Kampala |newspaper=[[Daily Monitor]]}}
# {{cite web |date=13 January 2020 |title=New ministers take office |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1513304/ministers-office |access-date=7 February 2020 |place=Kampala |newspaper=[[New Vision]]}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://misd.ac.ug/ Omukutu gwa Makerere Institute of Social Development]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
sxhc8zq7bivs16g0n91coagrswxohu7
Margaret Komuhangi
0
11930
69489
68548
2026-08-23T10:15:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69489
wikitext
text/x-wiki
'''Margaret Komuhangi''' yazaalibwa 26 Ogwekkuminebiri 1970) yali [[:en:Ugandan|Munnayuganda]], munnabyabufuzi. Ye yali Omukyala omulonde
[[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Paalamenti]] owa [[:en:Nakasongola_District|Disitulikiti y’e Nakasongola]] eyalondebwa ku tikiti ya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] . NRM ky'[[:en:Political_party|ekibiina ky'ebyobufuzi]] ekifuga mu [[:en:Uganda|Uganda]] . Yaweerezaako nga ssentebe w'akakiiko akavunaanyizibwa ku kikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana y’embeera z’abantu, okuva mu 2014 okutuuka mu 2018. <ref name="Profile">https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=240</ref> Yafa 16 Ogusooka 2025.
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Komuhangi yasomera ku Nakasongola Primary School mu [[:en:Nakasongola_District|Disitulikiti y’e Nakasongola]] mu pulayimale gye yafunira satifikeeti ya [https://www.friendsofsabina.org/updates/ugandas-primary-leaving-examination-ple-understanding-its-importance Primary leaving Examinations] (PLE) mu 1983. Oluvannyuma yeegatta ku St Mathias Kalemba Senior Secondary School, Nazigo mu misomo gye egya siniya ey'okuna gye yafunira satifikeeti ya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu 1987. Emisomo gye egya Siniya ey'omukaaga yagimalira ku Makerere High School gye yafunira ebbaluwa ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] (UACE) mu 1989. Yayingizibwa mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], nga eno ye [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] esinga obunene mu Uganda, gye yatikkirwa diguli mu by’enjigiriza mu 1994.
Alina Diguli ey'okubiri mu kuddukanya bizinensi eya [[:en:Masters_in_Business_Administration|Masters in Business Administration]] gye yafuna mu 2006 okuva ku [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]] .
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1994 okutuuka mu 2000, Komuhangi yaweereza ng’omukwanaganya wa Pan African Women Liberation Organ, [[:en:Pan-Africanism|Pan African Movement]] . Mu 1998, yaweereza nga mmemba ku lukiiko olufuzi olwa [[:en:Akina_Mama_wa_Africa|Akina Mama wa Africa]] nga kino kibiina kya bakyala ekya Pan-African Leadership Development Organization okutuusa mu 2000. Okuva mu 2001 okutuuka mu 2003, yaweereza nga mmemba wa [[:en:Uganda_Red_Cross_Society|National Red Cross Council]]<nowiki/>mu [[:en:Luweero_District|Disitulikiti y'e Luweero]] .
=== Mu Paalamenti ===
Mu 2001, yayingira ebyobufuzi eby’okulonda ng’avuganya ng’omubaka omukyala mu Paalamenti akiikirira [[:en:Nakasongola_District|Disitulikiti y’e Nakasongola]], eyasooka ku Disitulikiti eno. [[:en:Recall_election|Yayitibwa]] mu 2003, ng’ekimu ku byo kyava ku mpaaba. Oluvannyuma Komuhangi yakuba Tubwita mu kalulu k'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu 2010, era naddamu n'awangula ekifo kye emabega mu 2011. <ref name="nv">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1283471/nakasongola-woman-mp-tubwita-loses-nrm-primaries</ref> Mu 2016, yaddamu n'alondebwa. <ref name="Commission">https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf</ref> Yaweerezaako nga ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti ya Uganda akavunaanyizibwa ku kikula ky'abantu, abakozi n'enkulaakulana y'embeera z'abantu okuva mu 2014 okutuuka mu 2018. <ref name="Committee">{{Cite web |url=https://croozefm.com/nakasongola-woman-mp-margaret-komuhangi-wants-government-construct-one-stop-centers-gbv-victims/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2022-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220220080248/https://croozefm.com/nakasongola-woman-mp-margaret-komuhangi-wants-government-construct-one-stop-centers-gbv-victims/ |url-status=dead }}</ref>
Ebbanga lye yamala mu Paalamenti, Komuhangi yali mujjumbize ku nsonga z'abakyala. Yalwanirira okukwasisa obulungi amateeka agawera [[:en:Female_genital_mutilation|okusalako ebitundu by'abakyala eby’ekyama]] mu Uganda n’ebitundu ebiriraanyewo. <ref>https://ugandaradionetwork.com/story/gender-committee-want-regional-legal-framework-on-fgm</ref> Komuhangi yakolera mu kakiiko ka Paalamenti okuyisa etteeka erikubiriza Bannayuganda okuzaala abaana bamulekwa oba abali mu bwetaavu mu mateeka. <ref>https://web.archive.org/web/20160304111249/http://bigstory.ap.org/article/0d2d585512bf415eb234db8e8075813b/uganda-new-law-makes-it-hard-foreigners-adopt-kids</ref> Yayogera ku ttemu eryaliwo eri abakazi n’abawala mu bitundu bye [[:en:Entebbe|Entebbe]], nga bangi ku bbo baali battibwa olwa sadaaka n'obusamize. <ref>https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Ugandan-MPs-question-Entebbe-murders/4552908-4088540-format-sitemap-3utgwfz/index.html</ref> Wakati wa 2017 ne 2018, [[:en:Child_marriage|okufumbiza abaana abato]] mu Disitulikiti ya Komuhangi e Nakasongola bwakendeera ebitundu 20%, nga kino ky'ava ku nsimbi ezaweebwayo mu bifo awakuumirwa abaana abato, amasomero ga nasale, n’okutendeka eby’emikono. <ref>https://web.archive.org/web/20200205173433/https://intelpostug.com/2018/10/06/nakasongola-records-20-fall-in-child-marriages-cases/</ref>
==== Emirimu gy’akakiiko ====
Alina obuvunaanyizibwa bwa Paalamenti obulala wammanga:
* Yali mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku mbalirira
* Yali mmemba ku kakiiko ka Bizinensi
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Districts_of_Uganda|Disitulikiti za Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=240 Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
{{authority control}}{{DEFAULTSORT:Komuhangi, Margaret}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
dqudgllt3m476k1gld6bnzdmagmjh90
International Hospital Kampala
0
11947
69300
65501
2026-08-23T02:28:03Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69300
wikitext
text/x-wiki
'''International Hospital Kampala''' ( '''IHK''' ) ddwaliro lya bwannannyini mu Kampala [[Yuganda|mu Uganda]] era nga liri mu kibiina kya [[:en:International_Medical_Group|International Medical Group]], ekibiina ky’obwannannyini ekisinga obunene mu by’obulamu mu Uganda. <ref name="One">{{Cite web |last=Staff Writer |date=24 June 2015 |title=Ian Clarke Sells Off IHK |url=https://www.redpepper.co.ug/ian-clarke-sells-off-ihk/ |access-date=27 April 2018 |archive-date=24 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624010731/https://www.redpepper.co.ug/ian-clarke-sells-off-ihk/ |url-status=dead }}</ref>
== Werisinganibwa ==
Eddwaliro lino lisangibwa [[:en:Namuwongo|Namuwongo]] mu [[:en:Makindye_Division|Divizoni y'eMakindye,]] mu bukiikaddyo bw’obuvanjuba [[Kampala|bwa Kampala]] mu kiromita nga 6.5, nga ze mayiro 4 ng'okozeseza luguudo, mu bukiikaddyo bw’obuvanjuba bw’eddwaliro lya [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago National Referral Hospital]]. <ref name="Two">{{google maps|url=https://www.google.com/maps/dir/International+Hospital+Kampala,+Plot+4686+Barnabas+Rd,+Kampala/Mulago+Hospital,+Kampala/@0.3216073,32.5766904,14z/data=!3m1!4b1!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x177dbc13d8dfbc29:0x22822ee37951b2a4!2m2!1d32.6112222!2d0.3047931!1m5!1m1!1s0x177dbb0f51509de1:0xea12334542674d8c!2m2!1d32.5761312!2d0.3380637!3e0|title=Road Distance Between International Hospital Kampala And Mulago National Referral Hospital|access-date=16 November 2020}}</ref> Kino kiri nga ku kiromita 3.5, nga ze mayiro 2, ng'oli ku luguudo, mu buvanjuba bw’eddwaliro [[Eddwaaliro ly'e Nsambya|lya St. Francis Hospital Nsambya]]. <ref name="3R">{{google maps|url=https://www.google.com/maps/dir/International+Hospital+Kampala,+Plot+4686+Barnabas+Rd,+Kampala/St.+Francis+Hospital+-+Nsambya,+Nsambya+Road+Nsambya+Hill%2F+Box+7146+Nsambya+Rd,+Kampala/@0.3027416,32.5965229,14z/data=!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x177dbc13d8dfbc29:0x22822ee37951b2a4!2m2!1d32.6112222!2d0.3047931!1m5!1m1!1s0x177dbc60e36f8dbb:0x6a7282c2e45d68e9!2m2!1d32.586963!2d0.3009029!3e0|title=Road Distance Between International Hospital Kampala And St. Francis Hospital Nsambya|access-date=16 November 2020}}</ref> Ensengeka z'eddwaliro lya International Hospital mu Kampala ze zino:0°18'19.0"N, 32°36'40.0"E (Latitude:0.305289; Longitude:32.611112). <ref>{{google maps|url=https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018'19.0%22N+32%C2%B036'40.0%22E/@0.3050892,32.6114819,139m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3052778!4d32.6111111|title=Location of International Hospital Kampala|access-date=16 November 2020}}</ref>
== Ebikikwatako ==
IHK yatandika okukola mu 2000, era yatandikibwawo [[:en:Ian_Clarke_(physician)|Dr. Ian Clarke]], omusawo ow’enjawulo era omukugu mu by’obujjanjabi obw’omu bitundu eby’obutiti, eyazaalibwa mu [[:en:Northern_Ireland|Northern Ireland.]] Eddwaaliro lino lyasooka kugulwawo mu kifo ekitono mu [[:en:Old_Kampala|Old Kampala]], nga terinasenguka mu 2004, kugenda mu maka gebali kati. Okuva lwe lyagulwaawo mu 2000, IHK y'esoose okuteeka munkola ebintu eby'enjawulo mu bintu ebiwerako. Okulongoosa omutima oguggule okwasooka kwakolebwa mu ddwaaliro lino. Era kye kimu ku bifo ebyasooka mu Uganda okulongoosebwa nga bakozesa olupiita te tooci okulaba omubiri gw'omuntu munda oba ky'oyinza okuyita laparoscopic (keyhole). <ref name="Four">{{Cite web |last=Bamulanzeki |first=Nicholas |date=22 March 2018 |title=IHK gets regional nod for quality medicare services |url=http://observer.ug/business/57291-ihk-gets-regional-nod-for-quality-medicare-services.html |access-date=27 April 2018 |archive-date=28 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180428093611/http://observer.ug/business/57291-ihk-gets-regional-nod-for-quality-medicare-services.html |url-status=dead }}</ref>
Mu 2012, IHK yakola endagaano y’okuddukanya eddwaaliro ne [[:en:Fortis_Healthcare|Fortis Hospital Group]] (FHG), esangibwa mu [[:en:Delhi,_India|kibuga Delhi ekya Buyindi]] . Enkolagana eno yaleeta emigaso mingi mu IHK omuli okugabana obukugu n’okutendeka. Mu 2015, emigabo egisinga obungi mu International Medical Group lyaguzibwa CIEL Limited, kampuni esinga okusiga ensiimbi ng'esinziira mu Mauritius, ng’eyita mu kampuni yaayo yonna eya CIEL Healthcare Limited (CHL). <ref name="One"/>
Mu 2020, IHK yakyusa obwannannyini n’ekyusa erinnya n’efuuka CCARE IHK.
Empeereza eziweebwa ku IHK mulimu zino wammanga:
== Enzirukanya y'eby’emirimu ==
Webwatuukira Ogwokuna mu 2018, obuweereza obw'ekikugu bwebwaali ku IHK. Olukalala terwagwaayo.<ref name="Six">{{Cite web |last=International Hospital Kampala |date=27 April 2018 |title=International Hospital Kampala: Our Services |url=http://ihk.img.co.ug/ |access-date=27 April 2018 |publisher=International Hospital Kampala |archive-date=2 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180502235734/http://ihk.img.co.ug/ |url-status=dead }}</ref>
Empeereza y’okutaasa abantu ekolebwa munda mu Uganda nga bayita ku nguudo okutuuka mu ddwaaliro ly’eby'obulamu wekiba kisoboka. Ambyulensi za IHK zirina ebikozesebwa byonna era nga zirimu abasawo abalina obumanyirivu abasobola okukola ku mbeera ez’amangu entonotono n’ennene.
== Obuvunaanyizibwa bw’ebitongole n’embeera z’abantu ==
Kaweefube wa Hope Ward eyatandikibwaawo mu 2006, egenderera okuwa abantu abali mu bwetaavu nga tebasobola kwerabirira, obujjanjabi nga bw’amaanyi. Mu kusooka lwali lutalo lwa bujjanjabi n’okulongoosa olwetongodde, era okukakana nga lufuuliddwa waadi y’abaana kuba kino kyali kyetaagibwa nnyo okusinga. Kati abalwadde bajjanjabirwa ku waadi ezeekuusa ku bitereddwaako esira. Mu balwadde mubaddemu bano wammanga; <ref name="Five">{{Cite web |last=Health Market Innovations Organisation |date=27 April 2018 |title=Hope Ward at International Hospital Kampala |url=https://healthmarketinnovations.org/program/hope-ward-international-hospital-kampala |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180428011907/https://healthmarketinnovations.org/program/hope-ward-international-hospital-kampala |archive-date=28 April 2018 |access-date=27 April 2018 |publisher=Healthmarketinnovations.org}}</ref>
* Abalina ovuvune ku bwongo nga buva ku lutalo Lw'omubukiikakkono gwa Uganda abeetaaga okulongoosebwa nebakyusibwa emibiri <ref name="Five"/>
* Abantu abakulu n’abaana abalina abalina ebizibu ebiva ku kookolo <ref name="Five" />
* Abantu abakulu n‟abaana abalina ebizibu ebiva ku kawuka akaleeta obulwadde bwa siriimu <ref name="Five" />
* Okwokebwa n'okulumbibwa okukoleddwa asidi <ref name="Five" />
* Abalwadde abalina obulwadde bwa fistula <ref name="Five" />
* Abaana abazaalibwa n'obulemu <ref name="Five" />
Okubeerawo kw’ensimbi eziwebwaawo okudukanya ekifo kino kusalawo abalwadde bameka n’emirundi gye bajjanjabwa. Ensimbi ziva mu ba siponsa (abantu sekinnoomu n’ebitongole) n’okusonda ssente ne IHK, nga bakendeeza ku nsaasaanya okuva ku bitundu 10 ku buli 100, okutuuka ku bitundu 100 ku buli 100.
Abavugirizi abaasooka okugiwagira kwaliko Babulal Ruparelia, Stanbic Bank Uganda ne Bead for Life. Emisinde gya Hope Ward egitegekebwa buli mwaka gy’egimu ku mikolo emikulu.
Ebirala kampuni by'etekako esira mulimu okujjanjaba abalwadde ba siriimu n’akafuba ku bwereere nga bayita mu ddwaaliro lya Touch Namuwongo, enteekateeka ya International Medical Foundation, okubunyisa amawulire mu bantu nga bakolagana n’abalala abawerako n’okuvugirira abasawo ku mikolo gya kampuni zino egy'enjawulo gyebategeka okulaba nga baduukirira abantu ab'enjawulo.
== Laba ne ==
* [[Kampala Capital City Authority|Ekitongole Ekidukanya emirimu gy'omukibuga Kampala ekya Kampala Capital City Authority]]
* [[Olukangaga lw'amalwaliro mu Uganda|Amalwaliro mu Uganda]]
* [[:en:List_of_universities_in_Uganda|Olukalala lwa yunivasite mu Uganda]]
* [[:en:Kiwoko_Hospital|Eddwaliro ly'e Kiwoko]]
* [[:en:Kampala_Hospital|Eddwaliro lya Kampala]]
* [[Eddwaaliro e Nakasero|Eddwaliro e Nakasero]]
* [[:en:Ian_Clarke_(physician)|Ian Clarke]]
* [[:en:Clarke_International_University|Clarke International University]]
* [[:en:List_of_medical_schools_in_Uganda|Olukalala lw'amasomero g'eby'obusawo mu Uganda]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20230601064930/https://ihk.img.co.ug/about-us/ Omukutu gwa International Hospital Kampala]
* [https://web.archive.org/web/20091024040823/http://www.img.co.ug/index.php Kampuni za IMG]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
h1yr5vgngcgmi3hqfcvkje708x63d2l
Lamex Omara Apitta
0
11955
69303
42274
2026-08-23T03:53:52Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69303
wikitext
text/x-wiki
'''Lamex Omara Apitta''' Munnayuganda omukozi wa Gavumenti, mukungu mu by’enfuna, mu kwekenneenya amateeka era muddukanya/omutegesi w’ebyemizannyo. Yaliko kaminsona wa physical education n’emizannyo mu Minisitule y’ebyenjigiriza n’emizannyo.<ref>{{Cite web |last=KATUNGULU |first=AMON |date=29 December 2017 |title=Museveni to host Cranes, Netball team in Rwakitura |url=https://nilepost.co.ug/featured/6522/museveni-to-host-cranes-netball-team-in-rwakitura |access-date=24 July 2024 |website=Nile Post}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nangonzi |first=Yudaya |date=2020-01-03 |title=Teryet: Uganda's athletic bastion set to come alive |url=https://www.observer.ug/sports/63106-teryet-uganda-s-athletic-bastion-set-to-come-alive |access-date=2024-07-24 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |title=Boroboro get coach |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-07-24 |website=New Vision |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Amt |first=Auswärtiges |title=Athletics for Development; Letter of Intent Signing Ceremony |url=https://kampala.diplo.de/ug-en/-/2148264 |access-date=2024-07-24 |website=kampala.diplo.de |language=en}}</ref> Mu kiseera kino akola nga mmemba mu [[Akakiiko k’eddembe ly’obuntu mu Uganda|Kitongole akivunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu mu Uganda]] oluvannyuma lw’okulondebwa Pulezidenti wa Uganda.<ref>{{Cite web |last=Uganda Human Rights Commission |first=UHRC |title=Mr. Omara Apitta Lamex, Member of the Commission |url=https://www.uhrc.ug/wp-content/uploads/2023/12/Mr.-Omara-Apitta-Lamex-Member-of-the-Commission.pdf |access-date=24 July 2024 |archive-date=24 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724134646/https://www.uhrc.ug/wp-content/uploads/2023/12/Mr.-Omara-Apitta-Lamex-Member-of-the-Commission.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=UHRC |date=2022-12-21 |title=Three New Members Sworn-in to Join Uganda Human Rights Commission |url=https://uhrc.ug/three-new-members-sworn-in-to-join-uganda-human-rights-commission/ |access-date=2024-07-24 |website=Uganda Human Rights Commission (UHRC) |language=en-GB |archive-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723225010/https://uhrc.ug/three-new-members-sworn-in-to-join-uganda-human-rights-commission/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Marsha |first=Ahmed |date=2017-08-11 |title=FUFA mourns death of Mzee Nikorani-father of Commissioner for Sports Omara Apitta |url=https://www.fufa.co.ug/fufa-mourns-death-mzee-nikorani-father-commissioner-sports-omara-apitta/ |access-date=2024-07-24 |website=FUFA: Federation of Uganda Football Associations |language=en-US}}</ref>
== Obuvo bwe n'ebyenjigiriza ==
Kitaawe (Nikaroni Apitta) yeya tandikawo Boroboro Tigers FC yafa mu 2017.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web |title=Football stakeholders mourn Nikaroni Apitta |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-07-24 |website=New Vision |language=en}}</ref> Alina diguli eyookubiri mu by'obusuubuzi, ne mu by'okuddukanya emirimu gya gavumenti n'oluvannyayuma yafuna dipulooma mu by'okuddukanya emizannyo.<ref name=":1">{{Cite web |title=OMARA LAMEX APITTA |url=https://amariatekfoundation.org/omara-lamex-apitta/ |access-date=2024-07-24 |website=Amariatek Foundation |language=en-US |archive-date=2024-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724134653/https://amariatekfoundation.org/omara-lamex-apitta/ |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye ==
Yaliko kaminsona wa physical Education mu [[:en:Ministry_of_Education_and_Sports_(Uganda)|Minisitule y’ebyenjigiriza n’emizannyo]] nga tannalekulira mirimu gye.<ref>{{Cite web |title=Akii Archives |url=https://www.independent.co.ug/tag/akii/ |access-date=2024-07-24 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wambi |first=Michael |date=23 August 2012 |title=Lamex Omara Apitta on sports |url=https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=42499}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-11-03 |title=MINISTRY OF EDUCATION: Akii-Bua Stadium money was well spent |url=https://www.independent.co.ug/ministry-of-education-akii-bua-stadium-money-was-well-spent/ |access-date=2024-07-24 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Otto |first=Alex |date=30 October 2018 |title=Commissioner in Trouble Over Akii-bua Stadium Funds |url=https://ugandaradionetwork.net/story/education-commissioner-handed-to-police-over-misuse-of-aki-bua-stadium-funds |access-date=24 July 2024}}</ref><ref>{{Cite web |last=URN |date=2018-11-03 |title=Shs 665m Akii-bua stadium money well spent - ministry |url=https://observer.ug/news/headlines/59092-akii-bua-stadium-money-well-spent-ministry |access-date=2024-07-24 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muhwezi |first=Maurice |date=2018-10-30 |title=Lamex-Omara-Apita |url=https://www.pmldaily.com/news/2018/10/senior-official-from-ministry-of-education-held-over-fraud-embezzling-over-600m-for-akii-bua-memorial-stadium.html/attachment/lamex-omara-apita-2 |access-date=2024-07-24 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> Mu kiseera kino aweereza nga mmemba mu [[Akakiiko k’eddembe ly’obuntu mu Uganda|kitongle ekivunaanyizibwa ku ddembe ly'obuntu mu Uganda]].<ref>{{Cite web |date=2023-02-07 |title=Man awarded Shs6m for illegal detention |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/man-awarded-shs6m-for-illegal-detention-4114336 |access-date=2024-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Akoledde mu kitongle oluwabula eby’obusuubuzi mu Uganda (Kati teruliiwo) nga omukozi owebyonnannyini, minisitule y’amasannyalaze n’okukuuma obutonde bw’ensi era n’atandikawo ekitongole ky’okukuuma amasannyalaze ng’omulabirizi wa kyo omukulu, era yali kitundu ku ttiimu ya NEAP eyayambako okutondawo ekitongole [[National Environment Management Authority of Uganda|ekiddukanya obutonde bw’ensi ekya National Environment Management Authority]] (NEMA) mu Uganda.<ref name=":1"/>
== Laba ne ==
* [[Akakiiko k’eddembe ly’obuntu mu Uganda|Entongole k’eddembe ly’obuntu mu Uganda]]
* [[:en:Hoima_Sports_Stadium|Ekisaawe ky'ebyemizannyo e Hoima]]
* [[:en:Akii_Bua_Stadium|Ekisaawe kya Akii Bua]]
* [[Simeo Muwanga Nsubuga]]
* [[Abubakar Muhammad Moki]]
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20240724134646/https://uhrc.ug/uhrc-commissioners/ Omukutu gw'akakiiko k'eddembe ly'obuntu mu Uganda]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
8ufuo0hag0nrfj5w51uq5xgjxv19wii
Henry Kajura
0
12004
69400
68673
2026-08-23T09:59:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69400
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Henry Muganwa Kajura''' nga yazaalibwa 7 Ogwomusanvu 1934 <ref name=":1">{{Cite book |last=Mukasa. |first=Mutibwa, Phares |date=2006 |title=The Bank of Uganda (1966–2006) : a historical perspective |publisher=Bank of Uganda |isbn=997007038X |location=Kampala |pages=367–368 |oclc=162119370}}</ref> <ref name="Who">{{Cite web |last=POU |title=Profile of Kajura Henry Muganwa, Member of Parliament, Hoima Municipality, Hoima District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=94&const=Hoima+Municipality&dist_id=54&distname=Hoima |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023122228/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=94&const=Hoima+Municipality&dist_id=54&distname=Hoima |archive-date=23 October 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> ), amanyiddwa ennyo nga '''Henry Kajura''', [[:en:Public_administration|muddukanya wa emirimu]] era munnabyabufuzi mu Uganda. Okutuuka mu 2016 yaliko [[:en:Deputy_Prime_Minister_of_Uganda|Omumyuka wa Saabaminisita Asooka]] era [[:en:Civil_Service|Minisita w'Abakozi ba Gavumenti]] mu [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]] . <ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Minister-Kajura--more-MPs-lose/859108-2963744-lffyw1z/index.html|title=Minister Kajura, more MPs lose|date=20 November 2017|work=Daily Monitor|access-date=27 May 2017|archive-date=2 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190302211853/https://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Minister-Kajura--more-MPs-lose/859108-2963744-lffyw1z/index.html|url-status=dead}}</ref>
== Obuvo bwe n’obuyigirize ==
Kajura yazaalibwa nga 7 Ogwomusanvu 1934 e [[:en:Masindi|Masindi,]] Bunyoro-Kitara, era yasomera ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St Mary's College Kisubi.]] <ref name=":1"/> Alina diguli mu [[:en:Bachelor_of_Arts|By'emisomo egy'enjawulo]] ( [[:en:Bachelor_of_Arts|BA]] ), okuva mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], eyamuweebwa nga yunivasite esinga obukadde mu Uganda ekyalina akakwate ku [[:en:University_of_London|Yunivasite y'e London]]. Alina diguli ey'okubiri mu [[:en:Central_Administration|Kudukanya Eby'emirimu]], okuva mu [[:en:Oxford_University|Oxford University]] mu [[Great Britain|Bungereza]] ne mu [[:en:Management|Kulabirira Emirimu]] okuva mu [[:en:University_of_Wisconsin–Madison|University of Wisconsin–Madison]] mu [[Amerika]] . <ref name="Who"/>
== Emirimu gye ==
Okuva lwe yatandika mu 1967 okutuuka mu 1973, Kajura yali awereza [[:en:Company_secretary|ng'Omuwandiisi]] wa [[:en:East_African_Development_Bank|East African Development Bank]] . <ref name="Who"/> <ref>{{Cite book |last=Bank |first=East African Development |date=1969 |title=Annual Report |url=https://books.google.com/books?id=0061AAAAIAAJ |publisher=The Bank |pages=9 |language=en}}</ref> Okuva mu 1973 okutuuka mu 1978, ku mulembe gwa Idi Amin ng'akyafuga, yaweereza nga [[:en:Chairman|ssentebe]] era [[:en:Managing_director|akulira ba maneja]] wa [[:en:Uganda_Commercial_Bank|Uganda Commercial Bank]], Yeeyasooka mu [[Stanbic Bank Uganda Limited|Stanbic Bank Uganda]] . <ref name="Who" /> Oluvannyuma yaweerezaako akaseera katono nga [[:en:Governor_of_the_Bank_of_Uganda|Gavana wa Bbanka ya Uganda Enkulu]] okuva mu Gwomwenda 1978 okutuuka mu Gwokubiri 1979, bweyali adira [[Onegi Obel]] mu bigere wabula nga ate ye [[:en:Charles_Kikonyogo|Charles Kikonyogo]] yeeyamusikira ng'avuddewo. <ref name=":1"/>
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1989, Kajura yaweereza nga ssentebe w’Olukiiko lw’Ebitundu V (LC V), <ref name="Who"/> ku [[Hoima (disitulikit)|Disitulikiti y’e Hoima]] . Yalondebwa okubeera Minisita w’Eby'obusuubuzi n’Amakolero, Eby’obugagga By’omuttaka, Amazzi n’Enkulakulanya y'Eby’obugagga by’omuttaka mu 1989, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 1998. Wakati wa 1998 ne 2001, yaweereza nga Minisita w’Amazzi, Ettaka n’Obutonde bw’ensi, oluvannyuma lw’Eby'obusuubuzi n’Amakolero okwawulwaamu okukola minisitule ey’enjawulo. Yalondebwaokubeera [[:en:Deputy_Prime_Minister_of_Uganda|Omumyuka wa Saabaminisita Ow'okusatu]] mu 2002, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2005 lwe yalondebwa okubeera Omumyuka wa Saabaminisita Ow'okubiri era Minisita [[:en:Civil_Service|w’Abakozi ba Gavumenti]] . <ref>{{Cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archive-date=11 December 2014 |access-date=20 February 2015}}</ref> Mu nkyukakyuka mu kabineti ey'Ogwokutaano 2009, <ref>{{Cite web |last=Newvision Archive |title=Full Cabinet List As At 18 February 2009 |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 |archive-date=13 February 2015 |access-date=20 February 2015}}</ref> n'eya 27 Ogwokutaano 2011, <ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/notes/the-new-vision/comprehensive-list-of-new-cabinet-appointments-dropped-ministers/10150208384704078 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Facebook]]}}</ref> yasigaza ebifo bye byombi mu kabineti, n'akuzibwa okubeera Omumyuuka wa Saabaminisita Asooka mu 2013. <ref>{{Cite web |last=Cline |first=John |date=24 May 2013 |title=Museveni reshuffles Cabinet, Army and Permanent Secretaries. |url=https://ndagireliliana.blogspot.co.uk/2013/05/museveni-reshuffles-cabinet-army-and.html |access-date=27 May 2017 |website=ndagireliliana.blogspot.co.uk}}</ref> Kajura yali memba wa [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]], emirundi egidiringana okuva mu 1989 <ref name="Who" /> <ref>{{Cite web |last=Fred Kayizzi |first=and Amlan Tumusiime |date=28 March 2005 |title=I Have No Use for FDC – Museveni |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/425990 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221023747/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/425990 |archive-date=21 February 2015 |access-date=20 February 2015}}</ref> okutuuka mu 2016.
Kajura yaweereza ng'[[Parliament of Uganda|Omubaka wa Paalamenti]] owa Bugahya County ku lw'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) okuva mu 1989 <ref>{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1110879/kajura-loses|title=Kajura loses|date=16 December 2005|work=New Vision|access-date=27 May 2017}}</ref> okutuuka mu 2006 , bweyawangulwa [[:en:William_Rwembera|William Rwembera]] mu kalulu k'okusunsula anaakiikirira NRM mu ku londa kwa bonna <ref>{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1146838/kajura-rivals-reconcile-congratulatory-party|title=Kajura, rivals reconcile at congratulatory party|date=12 June 2006|work=New Vision|access-date=27 May 2015}}</ref> ne kulwa Munisipaali y'e Hoima okuva mu 2011 okutuuka mu 2016, bwe yawangulwa mu kamyuufu oba akalulu ka NRM ak'okulaba ani anaakwatira ekibiina bendera mu kulonda kwa bonna, bweyawangulwa [[:en:Lawrence_Bategeka|Lawrence Bategeka.]] <ref>{{Cite news|url=https://ugandaradionetwork.com/story/henry-kajura-loses-hoima-municipality-nrm-election|title=Kajura Suffers Overwhelming Defeat in Primaries|last=Kivabulaya|first=Fredrick|date=19 November 2015|work=Uganda Radio Network|access-date=22 May 2017}}</ref> Mu Paalamenti ey’omunaana okuva mu 2011 okutuuka mu 2016 yaweereza ng’Omubaka wa Paalamenti eyali amannyikiddwa mu ofiisi, olw’okulondebwa kwe mu kabineti. Mu Gwokubiri 2017 Kajura yalondebwa [[Solomon Iguru I|Solomon Gafabusa Iguru]] nga omuwabuzi wa [[:en:Omukama_of_Bunyoro|Bunyoro Omukama]] ku nsonga z’olubiri . <ref>{{Cite web |last=Bigirwenkya |first=Augustus |date=20 February 2017 |title=Omukama Iguru of Bunyoro Drops Eight Ministers, Appoints Kajura Advisor |url=http://gmepa.com/omukama-iguru-of-bunyoro-drops-eight-ministers-appoints-kajura-advisornews/ |access-date=27 May 2017 |website=GMEPA |archive-date=28 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628061454/http://gmepa.com/omukama-iguru-of-bunyoro-drops-eight-ministers-appoints-kajura-advisornews/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Hoima (disitulikit)|Disitulikiti y’e Hoima]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [http://www.afdevinfo.com/htmlreports/peo/peo_8529.html Profile ku mukutu gwa Afdevinfo.com]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
glz7r1m9hjh1y4uw6nwwc6a4cqmhkot
69632
69400
2026-08-23T10:32:53Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69632
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Henry Muganwa Kajura''' nga yazaalibwa 7 Ogwomusanvu 1934 <ref name=":1">{{Cite book |last=Mukasa. |first=Mutibwa, Phares |date=2006 |title=The Bank of Uganda (1966–2006) : a historical perspective |publisher=Bank of Uganda |isbn=997007038X |location=Kampala |pages=367–368 |oclc=162119370}}</ref> <ref name="Who">{{Cite web |last=POU |title=Profile of Kajura Henry Muganwa, Member of Parliament, Hoima Municipality, Hoima District |url=https://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=94&const=Hoima+Municipality&dist_id=54&distname=Hoima |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023122228/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=94&const=Hoima+Municipality&dist_id=54&distname=Hoima |archive-date=23 October 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> ), amanyiddwa ennyo nga '''Henry Kajura''', [[:en:Public_administration|muddukanya wa emirimu]] era munnabyabufuzi mu Uganda. Okutuuka mu 2016 yaliko [[:en:Deputy_Prime_Minister_of_Uganda|Omumyuka wa Saabaminisita Asooka]] era [[:en:Civil_Service|Minisita w'Abakozi ba Gavumenti]] mu [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]] . <ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Minister-Kajura--more-MPs-lose/859108-2963744-lffyw1z/index.html|title=Minister Kajura, more MPs lose|date=20 November 2017|work=Daily Monitor|access-date=27 May 2017|archive-date=2 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190302211853/https://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/Minister-Kajura--more-MPs-lose/859108-2963744-lffyw1z/index.html|url-status=dead}}</ref>
== Obuvo bwe n’obuyigirize ==
Kajura yazaalibwa nga 7 Ogwomusanvu 1934 e [[:en:Masindi|Masindi,]] Bunyoro-Kitara, era yasomera ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St Mary's College Kisubi.]] <ref name=":1"/> Alina diguli mu [[:en:Bachelor_of_Arts|By'emisomo egy'enjawulo]] ( [[:en:Bachelor_of_Arts|BA]] ), okuva mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], eyamuweebwa nga yunivasite esinga obukadde mu Uganda ekyalina akakwate ku [[:en:University_of_London|Yunivasite y'e London]]. Alina diguli ey'okubiri mu [[:en:Central_Administration|Kudukanya Eby'emirimu]], okuva mu [[:en:Oxford_University|Oxford University]] mu [[Great Britain|Bungereza]] ne mu [[:en:Management|Kulabirira Emirimu]] okuva mu [[:en:University_of_Wisconsin–Madison|University of Wisconsin–Madison]] mu [[Amerika]] . <ref name="Who"/>
== Emirimu gye ==
Okuva lwe yatandika mu 1967 okutuuka mu 1973, Kajura yali awereza [[:en:Company_secretary|ng'Omuwandiisi]] wa [[:en:East_African_Development_Bank|East African Development Bank]] . <ref name="Who"/> <ref>{{Cite book |last=Bank |first=East African Development |date=1969 |title=Annual Report |url=https://books.google.com/books?id=0061AAAAIAAJ |publisher=The Bank |pages=9 |language=en}}</ref> Okuva mu 1973 okutuuka mu 1978, ku mulembe gwa Idi Amin ng'akyafuga, yaweereza nga [[:en:Chairman|ssentebe]] era [[:en:Managing_director|akulira ba maneja]] wa [[:en:Uganda_Commercial_Bank|Uganda Commercial Bank]], Yeeyasooka mu [[Stanbic Bank Uganda Limited|Stanbic Bank Uganda]] . <ref name="Who" /> Oluvannyuma yaweerezaako akaseera katono nga [[:en:Governor_of_the_Bank_of_Uganda|Gavana wa Bbanka ya Uganda Enkulu]] okuva mu Gwomwenda 1978 okutuuka mu Gwokubiri 1979, bweyali adira [[Onegi Obel]] mu bigere wabula nga ate ye [[:en:Charles_Kikonyogo|Charles Kikonyogo]] yeeyamusikira ng'avuddewo. <ref name=":1"/>
Okuva mu 1978 okutuuka mu 1989, Kajura yaweereza nga ssentebe w’Olukiiko lw’Ebitundu V (LC V), <ref name="Who"/> ku [[Hoima (disitulikit)|Disitulikiti y’e Hoima]] . Yalondebwa okubeera Minisita w’Eby'obusuubuzi n’Amakolero, Eby’obugagga By’omuttaka, Amazzi n’Enkulakulanya y'Eby’obugagga by’omuttaka mu 1989, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 1998. Wakati wa 1998 ne 2001, yaweereza nga Minisita w’Amazzi, Ettaka n’Obutonde bw’ensi, oluvannyuma lw’Eby'obusuubuzi n’Amakolero okwawulwaamu okukola minisitule ey’enjawulo. Yalondebwaokubeera [[:en:Deputy_Prime_Minister_of_Uganda|Omumyuka wa Saabaminisita Ow'okusatu]] mu 2002, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2005 lwe yalondebwa okubeera Omumyuka wa Saabaminisita Ow'okubiri era Minisita [[:en:Civil_Service|w’Abakozi ba Gavumenti]] . <ref>{{Cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archive-date=11 December 2014 |access-date=20 February 2015}}</ref> Mu nkyukakyuka mu kabineti ey'Ogwokutaano 2009, <ref>{{Cite web |last=Newvision Archive |title=Full Cabinet List As At 18 February 2009 |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730 |archive-date=13 February 2015 |access-date=20 February 2015}}</ref> n'eya 27 Ogwokutaano 2011, <ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/notes/the-new-vision/comprehensive-list-of-new-cabinet-appointments-dropped-ministers/10150208384704078 |access-date=20 February 2015 |publisher=[[Facebook]]}}</ref> yasigaza ebifo bye byombi mu kabineti, n'akuzibwa okubeera Omumyuuka wa Saabaminisita Asooka mu 2013. <ref>{{Cite web |last=Cline |first=John |date=24 May 2013 |title=Museveni reshuffles Cabinet, Army and Permanent Secretaries. |url=https://ndagireliliana.blogspot.co.uk/2013/05/museveni-reshuffles-cabinet-army-and.html |access-date=27 May 2017 |website=ndagireliliana.blogspot.co.uk}}</ref> Kajura yali memba wa [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]], emirundi egidiringana okuva mu 1989 <ref name="Who" /> <ref>{{Cite web |last=Fred Kayizzi |first=and Amlan Tumusiime |date=28 March 2005 |title=I Have No Use for FDC – Museveni |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/425990 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150221023747/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/425990 |archive-date=21 February 2015 |access-date=20 February 2015}}</ref> okutuuka mu 2016.
Kajura yaweereza ng'[[Parliament of Uganda|Omubaka wa Paalamenti]] owa Bugahya County ku lw'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) okuva mu 1989 <ref>{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1110879/kajura-loses|title=Kajura loses|date=16 December 2005|work=New Vision|access-date=27 May 2017}}</ref> okutuuka mu 2006 , bweyawangulwa [[:en:William_Rwembera|William Rwembera]] mu kalulu k'okusunsula anaakiikirira NRM mu ku londa kwa bonna <ref>{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1146838/kajura-rivals-reconcile-congratulatory-party|title=Kajura, rivals reconcile at congratulatory party|date=12 June 2006|work=New Vision|access-date=27 May 2015}}</ref> ne kulwa Munisipaali y'e Hoima okuva mu 2011 okutuuka mu 2016, bwe yawangulwa mu kamyuufu oba akalulu ka NRM ak'okulaba ani anaakwatira ekibiina bendera mu kulonda kwa bonna, bweyawangulwa [[:en:Lawrence_Bategeka|Lawrence Bategeka.]] <ref>{{Cite news|url=https://ugandaradionetwork.com/story/henry-kajura-loses-hoima-municipality-nrm-election|title=Kajura Suffers Overwhelming Defeat in Primaries|last=Kivabulaya|first=Fredrick|date=19 November 2015|work=Uganda Radio Network|access-date=22 May 2017}}</ref> Mu Paalamenti ey’omunaana okuva mu 2011 okutuuka mu 2016 yaweereza ng’Omubaka wa Paalamenti eyali amannyikiddwa mu ofiisi, olw’okulondebwa kwe mu kabineti. Mu Gwokubiri 2017 Kajura yalondebwa [[Solomon Iguru I|Solomon Gafabusa Iguru]] nga omuwabuzi wa [[:en:Omukama_of_Bunyoro|Bunyoro Omukama]] ku nsonga z’olubiri . <ref>{{Cite web |last=Bigirwenkya |first=Augustus |date=20 February 2017 |title=Omukama Iguru of Bunyoro Drops Eight Ministers, Appoints Kajura Advisor |url=http://gmepa.com/omukama-iguru-of-bunyoro-drops-eight-ministers-appoints-kajura-advisornews/ |access-date=27 May 2017 |website=GMEPA |archive-date=28 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628061454/http://gmepa.com/omukama-iguru-of-bunyoro-drops-eight-ministers-appoints-kajura-advisornews/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Cabinet of Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[Hoima (disitulikit)|Disitulikiti y’e Hoima]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubigya ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [http://www.afdevinfo.com/htmlreports/peo/peo_8529.html Profile ku mukutu gwa Afdevinfo.com]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
j49mttee5m875fopc47q1v927r4n5bw
Sammy Ssebadduka
0
12050
69312
42222
2026-08-23T06:54:41Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69312
wikitext
text/x-wiki
'''Sammy Raynald Ssebaduka''' (yazaalibwa 30 Ogwekkumineebiri 2002). <ref>https://www.flashscore.com/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/</ref> [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] [[:en:Association_football|omuzannyi wa mupiira]] enzaalwa y'e [[:en:Canadian|Canada]] - era azannyira [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|Kampala Capital City Authority FC]] mu [[:en:Uganda_Premier_League|liigi ya Uganda Premier League]] nga azannya kifo kya [[:en:Winger_(association_football)|muwuttanyi]] . <ref>https://www.soccer24.com/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/</ref> <ref name="auto">https://globalsportsarchive.com/people/soccer/sammy-ssebaduka/7978382/</ref> <ref name="auto2">https://www.kccafc.co.ug/player/james-mubezi-2/</ref>
== Obulamu bwe obw'obuto ==
Ssebaduka yazaalibwa Godfrey Sembeguya ne Solome Nanvule, nga bano bafumbo. <ref name="auto1">https://thetowerpost.com/2020/11/05/meet-sammy-ssebaduka-the-canada-based-footballer-named-on-uganda-u20-national-team/</ref> Olugendo lwe olw’omupiira yalutandika ng’akyali muto ng’ayita mu matendekero g’omupiira ag’enjawulo nga SC Toronto (2009-2013), Benfica Academy mu Portugal (2014), Power Soccer Academy (2014-2017), Toronto Sporting Football Club Academy (2019), Gil Vicente Academy Toronto (2019-2020), North York Academy 2021, Police FC (2021-2022), York University men's Soccer team (2002), Vaughn League 1 men's soccer team (2023), Masters Futbol League 2 team (2024) era mu kiseera kino azannyira mu [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|Kampala Capital City Authority FC]] . <ref>https://yorkulions.ca/sports/mens-soccer/roster/sammy-ssebaduka/9716</ref> <ref>https://www.sofascore.com/player/sammy-raynald-ssebaduka/1988356</ref>
== Mu Poliisi FC ==
Mu Gwolubereberye gwa 2022, Ssebaduka yeegatta ku [[:en:Police_FC_(Uganda)|Poliisi FC]] n’azannya omupiira gwe ogusooka nga 8 Ogwokuna 2022, mu kisaawe kya Phillip Omondi [[:en:Onduparaka_FC|Onduparaka FC]] bwe yabakubba ggoolo 4-1. <ref name="auto" /> Yazannya omupiira gwe ogwasembayo nga 21 Ogwokutaano 2022 mu kisaawe kya St. Mary's Stadium ne [[:en:Vipers_SC|Vipers SC]], era ne babakuba 5-0. <ref>https://insportline.pro/statistic-app/statisticpopup/player/1/624df20cf75a663f69b0c5ef</ref> <ref>https://e-scorespot.com/player/ssebaduka-s/561662</ref>
== Mu KCCA FC ==
Mu Gwomwenda gwa 2024, Ssebaduka yakola endagaano ne [[:en:Kampala_Capital_City_Authority_FC|Kampala Capital City Authority FC]] nga ndagaano ya myaka esatu. <ref>https://www.kccafc.co.ug/new-signing-sammy-ssebaduka-puts-pen-to-paper/</ref> Yasooka kuzannya nga 20 Ogwomwenda 2024, mu kisaawe kya Lugazi FC Stadium mu ddakiika ya 76 ng'adda mu bigere bya Shafik Kwikiriza Nana era omupiira ne guggwa kyenkanyi ekya ggoolo 1-1. <ref name="auto2" /> <ref>{{Cite web |url=https://www.visoccer.com/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-28 |archive-date=2025-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251223005625/https://www.visoccer.com/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.kccafc.co.ug/match-report-lugazi-fc-1-1-kcca-fc/</ref>
== Ku Ttiimu y'eggwanga ==
Ssebaduka azze asunsulwa enfunda eziwera ku ttiimu ya Uganda U20 (Hippos). <ref name="auto1" /> <ref>https://kawowo.com/2020/11/06/ssebaduka-hopes-uganda-hippos-call-will-be-a-springboard-to-the-senior-team/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/news/1531389/canada-ssebadduka-joins-hippos-u20-afcon-qualifiers#google_vignette</ref>
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.sofascore.com/player/sammy-raynald-ssebaduka/1988356 Sammy Raynald Ssebaduka ebibalo n'ebipimo | Sofascore yaayo]
* [https://www.aiscore.com/player-sammy-ssebaduka/jr7owidy8omteq0 Sammy ssebaduka ebibalo n'ebyafaayo by'abazannyi - AiScore]
* [https://www.flashscore.com/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/ Sammy Ssebaduka (Ekibuga Kampala) Ebibalo - Flashscore.com]
* [https://www.soccer24.com/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/ Sammy Ssebaduka, Kampala City - Ebibalo by'abazannyi n'ebipimo | Omupiira24.com]
* [https://www.livesport.com/en/player/ssebaduka-sammy/xlfIMpND/ Livesport.com: Sammy Ssebaduka (Kampala City) - ebikwata ku nsonga eno]
* [https://globalsportsarchive.com/people/soccer/sammy-ssebaduka/7978382/ Sammy Ssebaduka - Ebikwata ku muzannyi w'omupiira & ebibalo by'emirimu - Global Sports Archive]
32zib8wl5vvbdds3quninnkrt2ccdr7
Ernest Kiiza
0
12080
69716
61380
2026-08-23T11:12:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69716
wikitext
text/x-wiki
'''Ernest Apuuli Monday Kiiza''' [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] Omunnayuganda. Ye Minisita Omubeezi [[:en:Bunyoro|ow'Ensonga z'e Bunyoro]] mu [[Ssaabaminisita wa Uganda|Ofiisi ya Katikkiro]] mu [[Cabinet of Uganda|kabineeti ya Uganda]]. Yalondebwa mu kifo ekyo nga 15 Ogwomunaana mu 2012. <ref name="Reshuffle">{{Cite web |last=Butagira |first=Tabu |date=15 August 2012 |title=Museveni Reshuffles Cabinet, Makes Marginal Changes |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni+reshuffles+Cabinet++makes+marginal+changes/-/688334/1480036/-/jh8op4/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120816010806/http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni+reshuffles+Cabinet++makes+marginal+changes/-/688334/1480036/-/jh8op4/-/index.html |archive-date=16 August 2012 |access-date=4 March 2015}}</ref> Mu nkyukakyuka eyakolebwa mu kabineeti nga 1 Ogwokusatu 2015, <ref name="Shuffle">{{Cite web |date=1 March 2015 |title=Full Cabinet List As At 1 March 2015 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709092825/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/2639388/data/956667/-/oq6gpdz/-/cabinet.pdf |archive-date=9 July 2017 |access-date=4 March 2015 |format=PDF}}</ref> yasigaza ekifo kye mu kabineeti. Era ye [[Parliament of Uganda|Mubaka wa Paalamenti]] eyalondebwa okukiikiri [[:en:Masindi|Munisipaali y'e Masindi]]. <ref name="Town">{{Cite web |date=2012 |title=Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi |access-date=4 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref>
== Obuvo n’obuyigirize ==
Yazaalibwa mu [[Masindi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Masindi]] nga 23 Ogwomukaaga mu 1967. Yasomera mu [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary’s College Kisubi]] gyeyatuulira Siniya 4, n'amaliriza mu 1994. Okusoma Siniya 6 yagenda mu [[:en:Busoga_College|Busoga College]], naamaliriza mu 1987. Yasoma ku Bikwatagana ku By'ebibira okuva mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], n’atikkirwa mu 1992, ng’alina [[:en:Forestry|Diguli mu Sayaansi W'eby'ebibira]]. <ref name="Town">{{Cite web |date=2012 |title=Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi |access-date=4 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi "Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District"]. [[Parliament of Uganda]] (POU). 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2015</span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Okutandika mu 1994, yeeyali [[:en:Managing_director|akulira bamaneja]] ba kampuni ya Ernest Publishers Limited, bizineensi eyali edukanyizibwa famire e [[:en:Masindi|Masindi]]. Okuva mu 1998, yawereza nga [[:en:Chairman|ssentebe]] kya Bunyoro Development Foundation. Okuva mu 2002 okutuuka mu 2004, yaweereza nga Sipiika [[:en:Bunyoro|w’Omukama bwaBunyoro Kitara]]. Ono erayawerezaako ng'akulira ba maneja ku mukutu gwa leediyo e Masindi emanyikiddwa nga Bunyoro Broadcasting Service okuva mu 2001. Okuva mu 2010, awereza nga Ssentebe w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] mu Munisipaali y’e Masindi. Era akola nga Ssentebe w’ekibiina kya [[:en:Church_of_Uganda|Masinde Kitara Diocese Pillars Association]], okuva mu 2011. Mu 2011, yavuganya ku kifo kya paalamenti ya Munisipaali y’e Masindi mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda, ng’avuganya ku tikiti y’ekibiina ky’eby'obufuzi ekya National Resistance Movement. Yawangula era ye [[Parliament of Uganda|mubaka wa Paalamenti]] [[:en:Incumbent|eyaddamu n'alondebwa]] . <ref name="Town">{{Cite web |date=2012 |title=Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi |access-date=4 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi "Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District"]. [[Parliament of Uganda]] (POU). 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2015</span>.</cite></ref> Nga 15 Ogwomunaana mu 2012, yalondebwa okubeera Minisita Omubeezi Ow’ensonga z’e Bunyoro, mu ofiisi ya Katikkiro. <ref name="Reshuffle">{{Cite web |last=Butagira |first=Tabu |date=15 August 2012 |title=Museveni Reshuffles Cabinet, Makes Marginal Changes |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni+reshuffles+Cabinet++makes+marginal+changes/-/688334/1480036/-/jh8op4/-/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120816010806/http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni+reshuffles+Cabinet++makes+marginal+changes/-/688334/1480036/-/jh8op4/-/index.html |archive-date=16 August 2012 |access-date=4 March 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFButagira2012">Butagira, Tabu (15 August 2012). [https://web.archive.org/web/20120816010806/http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni+reshuffles+Cabinet++makes+marginal+changes/-/688334/1480036/-/jh8op4/-/index.html "Museveni Reshuffles Cabinet, Makes Marginal Changes"]. ''[[Daily Monitor]] (Kampala)''. Archived from [http://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni+reshuffles+Cabinet++makes+marginal+changes/-/688334/1480036/-/jh8op4/-/index.html the original] on 16 August 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2015</span>.</cite></ref>
== Omulamu bwe ==
Ernest Kiiza mufumbo. Ali munzikiriza ya [[:en:Protestant|Kanisa]]. Ono ali mu kibiina kya byabufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . <ref name="Town">{{Cite web |date=2012 |title=Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi |access-date=4 March 2015 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=642&const=Masindi+Municipality&dist_id=60&distname=Masindi "Profile of Ernest Apuuli Monday Kiiza, Member of Parliament, Masindi Municipality, Masindi District"]. [[Parliament of Uganda]] (POU). 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 March</span> 2015</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Masindi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masindi]]
* [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
== Ewalala w'oyinza okubisisinkana ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
9xxlnjdhhtapxxuekbucr3ifxoq3dkh
Derrick Orone
0
12103
69603
61368
2026-08-23T10:31:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69603
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Orone Derrick''' munnabyabufuzi munnayuganda akola nga omubaka wa Palamenti akiikirira ekitundu kya Gogonya mu[[:en:Pallisa_District|Disitulikiti ye Pallisa .]] <ref>{{Cite web |date=26 January 2021 |title=Magistrate court rejects Taligola's vote recount application |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/magistrate-court-rejects-taligola-s-vote-recount-application-3269248 |website=Daily Monitor}}</ref> <ref name="auto4">{{Cite web |title=Swearing-in of MPs: Check out the final day in 72 pictures |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/103164 |website=New Vision}}</ref> Yalondebwa nga 14 omwezi ogusooka mu mwaka gwa 2021. <ref name="auto"/> <ref>{{Cite web |title=General parliamentary elections, 2021 - Election results |url=https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |website=www.ec.or.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-08-12 |title=Derrick Orone wins Gogonyo County by-election |url=https://www.independent.co.ug/derrick-orone-wins-gogonyo-county-by-election/ |access-date=2023-02-10 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Orone Derrick - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/orone-derrick-8483/ |access-date=2023-02-10 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Derrick Orone Archives |url=https://redpepper.co.ug/tag/derrick-orone/ |access-date=2023-02-10 |website=Redpepper Uganda |language=en-US}}</ref> Ye mmemba w'ekibiina ky'ebyobufuzi [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]] . <ref>{{Cite web |date=13 March 2021 |title=Pallisa MP contestant to pay Shs16m |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/pallisa-mp-contestant-to-pay-shs16m-3321838 |website=Daily Monitor}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web |date=March 13, 2021 |title=MP Derrick Orone Wins Damages of Ugx 8m |url=https://theugandanwire.com/2021/03/13/mp-derrick-orone-wins-damages-of-ugx-8m/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624203639/https://theugandanwire.com/2021/03/13/mp-derrick-orone-wins-damages-of-ugx-8m/ |archive-date=June 24, 2021 |access-date=June 24, 2021}}</ref> <ref name="auto2">{{Cite web |date=16 January 2021 |title=New Parliament takes shape |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/new-parliament-takes-shape--3259238 |website=Daily Monitor}}</ref> <ref name="auto3">{{Cite web |date=19 January 2021 |title=Full List: All 529 Members Of The 11th Parliament |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |access-date=1 October 2025 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227071724/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/19/full-list-all-529-members-of-the-11th-parliament/ |url-status=dead }}</ref> Akola nga mmemba ku kakiiko akalondebwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] . <ref>{{Cite web |title=Membership of the appointments committee (2021-2022) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20APPOINTMENTS%20COMMITTEE%20%282021-2022%29.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830053216/https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20APPOINTMENTS%20COMMITTEE%20(2021-2022).pdf |archive-date=2021-08-30}}</ref>
== Obulamu obuto n'obuyigirize ==
Orone yazaalibwa nga 22 omwezi ogusooka mu mwaka gwa 1988 mu [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y'e Pallisa]] . Yasomera mu Merryland Haaya Entebbe ku madaala ge gombi aga 0 ne A (mu mwaka gwa 2001okutuuka mu mwaka gwa 2007). Yatikkirwa diguli eyookubiri mu by'emirimu gya gavumenti okuva mu [[:en:St._Lawrence_University|yunivasite ya St. Lawrence]] mu mwaka gwa 2019. <ref name="auto"/> <ref name="auto3"/>
== Omulimu ==
=== Obumanyirivu mu mirimu ===
Abadde akola mu bitongole bya Maghrib nga dayirekita w’emirimu okuva mu mwaka gwa 2009 okutuuka mu mwaka gwa 2017. <ref name="auto5">{{Cite web |title=Emma Carlos partners with manager Derrick Orone news – Chano8 |url=https://chano8.com/tag/emma-carlos-partners-with-manager-derrick-orone-news/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190125120248/http://chano8.com/tag/emma-carlos-partners-with-manager-derrick-orone-news/ |archive-date=January 25, 2019}}</ref> Ye ,yakulira ekitongole kya Rokas Empeereza y'okuwandiika abantu nga kw’otadde n'okukulira kkampuni ya Rydim Empire ekola okuddukanya emiziki egy'okuyimba n’emikolo. <ref name="auto5" /> <ref>{{Cite web |date=February 8, 2021 |title=UGNEWS24 - I Didn't Benefit From the Music Business—Manager Derrick Orone |url=https://ugnews24.info/bobiwine-news/i-didnt-benefit-from-the-music-business-manager-derrick-orone/ |access-date=October 1, 2025 |archive-date=June 29, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629031316/https://ugnews24.info/bobiwine-news/i-didnt-benefit-from-the-music-business-manager-derrick-orone/ |url-status=dead }}</ref>
=== Ebyobufuzi ===
Mu mwezi ogusooka mu mwaka gwa 2021, yalondebwa nga omubaka wa Palamenti akiikirira ekitundu kya Gogonyo mu Disitulikiti ye Pallisa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu (okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026) <ref name="auto3"/> mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 2021 mu Uganda]] eranga ennaku z'omwezi 21 omwezi ogw'okutaano mumwaka gwa 2021 n'alayira ku bwa [[:en:Member_of_Parliament|Mmemba wa palamenti.]] <ref name="auto1"/> <ref name="auto4"/> <ref name="auto2"/>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Orone mufumbo ne mukyala we Mugabi Shifra (okuva mu mwaka gwa 2018). Ono [[:en:National_Resistance_Movement|munakibiina kyeggwanga ekiziyiza.]] <ref>{{Cite web |date=16 January 2021 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |website=Daily Monitor}}</ref> <ref name="auto">{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=52 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428172951/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=52 |archive-date=2021-04-28 |access-date=2021-06-24}}</ref> <ref>{{Cite web |date=28 December 2020 |title=Six candidates battle for Pallisa's Gogonyo MP seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/six-candidates-battle-for-pallisa-s-gogonyo-mp-seat--3241174}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
npv547sjykg8tqksldz3r02o1zu8grr
Henry Musasizi
0
12123
69463
68538
2026-08-23T10:13:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69463
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Henry Ariganyira Musasizi''' , yazaalibwa 25 Ogwokubiri mu 1981) musuubuzi adukanya zi bizineensi, mubalirizi wa bitabo eyakakasibwa era munnabyabufuzi Munnayuganda. Aweereza nga minisita w'ebyensimbi ,okuteekateeka nenkulaalulana ekifo kya Uganda eky'ebeynsimbi ekisingayo okuba ekya waggulu era ye mubaka wa paalamenti eyaddamu okulondebwa ow' Essaza lya Rubanda Ey'obuvanjuba ng'akiikirira [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza mu [[Yuganda|Uganda]].<ref>Nantaba, Lukia (27 May 2026). "Uganda: Musasizi Elevated to Finance Minister in Major Cabinet Reshuffle". ''Nile Post''. Retrieved 11 June 2026.</ref>
Musaasizi yasuumuzibwa okufuuka minisita omujjuvu mu Gwokutaano 2025 ngadda mu bigere bya minisita w'ebyensimbi eyali aweerezza ebbanga eggwanvu Minisita Matia Kasaija. Nga 11 Ogwomukaaga, yawa embalirira y'eggwanga ey'omwaka gw'ebyensimbi 2026/2027 ng'eraga eby'efuna bya Uganda bwebiri ebyokukulira mu misinde mu myaka ekkumi ku bitundu 10.2% nga kyakutuukirira olw'okutandika okusima amafuta.
Musasizi yeeyali ssentebe w’akakiiko ''akavunaanyizi ku by’Ensimbi, Okuteekateeka n’Enkulaakulana y’Eby'enfuna era mmemba ku'' ''kakiiko k'ebyobusuubuzi mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi . Ye Ssentebe wa NRM mu Disitulikti y'e Rubanda.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/mp-musasizi-elected-rubanda-district-nrm-chairperson?districtId=505</ref> <ref name="HM2">{{Cite web |title=MPs summon Kasaija over Tax Amendment Bill |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1438701/mps-summon-finance-minister-tax-amendment |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Era yaweereza ku'' ''kakiiko akalondoola ensimbi za gavumenti'' mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda. <ref name="HM1">{{Cite web |date=February 2021 |title=5 years later, govt fails to fund National Housing project |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/5-years-later--govt-fails-to-fund-National-Housing-project/688334-3904562-view-asAMP-3r7bj2/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Musasizi yazaalibwa mu Rubanda [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]], nga 25 Ogwokubiri mu 1981 mu maka amakatuliki ag'Abakiga . Emisomo gye egya pulayimale yagisomera mu disitulikiti ye mwazaalibwa ey'e Kabale naafuna satifikeeti ey'ebigezo ebikomekkereza omutendera gwa pulayimale (PLE) mu kibiina ekya P.7 mu 1994. Olwo yasomera [[Kigezi College Butobere]] gyeyasomera emisomo gye egy'omutendera gwa siniya eyokuna naafuna satifikeeti ye eya siniya eyokuna mu 1998, era mu somero ly'erimu ku misomo gye egy'omutendera gwa siniya ey'omukaaga gye yafunira satifikeeti ye eya siniya ey'omukaaga (UACE) mu 2000.<ref>"Disappointment as Museveni Snubs Kigezi College Fundraising". CHIMPREPORTS. 12 October 2015.</ref>
Musasizi yeeyongerayo ku yunivasite y'e Makerere gye yatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu by'obusuubuzi. Owo yasoma satifikeeti ku ttendekero li Institute of Certified Public Accountants of Uganda (ICPAU) naafuuka omubalirizi w’ebitabo akakasiddwa mu 2009. Mu 2012, Musasizi yafuna Ddiguli Ey'okubiri mu Kuddukanya Bizineensi okuva mu yunivasite ya Heriot-Watt University, yunivasite ya gavumenti esangibwa mu kibuga Edinburgh ekya Scotland. <ref name="HM5">{{Cite web |title=MUSASIZI ARIGANYIRA HENRY |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=288 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Obubazi bw'ebitabo ===
Ngafunye ddiguli ye esooka mu 2005, Musaasizi yakola okumala omwaka mulamba ng’omubazi w’ebitabo ne ''Caritas mu ssaza ly'e Kabale'', ekitongole ekikola ku buweereza bw'abantu n’enkulaakulana eky'essaza ly’Abakatuliki ery’e Kabale. Mu 2007, yafuna omulimu mu kitongole kya African Medical and Research Foundation, [[AMREF]], era naakola ng’omubazi w’ebitabo okutuuka mu 2010 lwe yalekulira okwegatta ku by'obufuzi eby’okulondebwa.
=== Egy'eby'obufuzi ===
Mu 2011, Musasizi yavuganya ku kifo kya paalamenti eky'e Ssaza lya Rubanda ey'Obuvanjuba ku tikiti ya [[National Resistance Movement|NRM]], era naagenda mu maaso n'okuwangula mu byombi , mu kamyuufu k'ekibiina ne mu kulonda kwa bonna era n’afuuka omubaka wa Paalamenti ya Uganda ey’omwenda.<ref name="HM9">{{Cite web |title=Cabinet Minister to Sue NRM for Chaotic Elections |url=https://ugandaradionetwork.com/story/cabinet-minister-to-sue-nrm-for-chaotic-elections |publisher=[[Uganda Radio Network|URN]]}}</ref> Mu 2016, Musasizi yaddamu okuwangula okulonda era yagenda mu maaso n'okuweereza abalonzi b'Essaza lya Rubanda ey'Obugwanjuba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.<ref>"Kabale NRM candidates nominated". Vision Group.</ref> Mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda, Musasizi yaweereza ku K''akiiko akalondoola ensasanya ya gavumenti.''.<ref name="HM1" /> Mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi, yaliko ssentebe w'akakiiko ''k'Ebyensimbi, Okuteekateeka n'Enkulaakulana y'Eby'enfuna'' era mmemba ku K''akiiko k'eby'obusuubuzi''.<ref name="HM13">{{Cite web |title=MPs, NOTU leaders clash in heated debate |url=http://www.theugandatoday.com/all-uganda-today-posts/2017/03/mps-notu-leaders-clash-in-heated-debate/ |publisher=Uganda Today}}</ref>
Nga 8,Ogwomukaaga 2021, Musasizi yalondebwa ow'ekitiibwa Pulezidneti [[Yoweri Museveni]] nga Minisita Omubeezi Ow’ebyensimbi, Okuteekateeka n’Enkulaakulana y’Eby'enfuna avunaanyizibwa ku guno na guli.<ref>{{Cite web |last=Yoweri |first=Museveni |date=June 8, 2021 |title=I Hereby Appoint H.E. The Vice President, Rt. Hon. Prime Minister, Honourable Cabinet Ministers And Other Ministers As Indicated Below |url=https://yowerikmuseveni.com/i-hereby-appoint-he-vice-president-rt-hon-prime-minister-honourable-cabinet-ministers-and-other |access-date=October 3, 2025 |archive-date=September 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142020/https://yowerikmuseveni.com/i-hereby-appoint-he-vice-president-rt-hon-prime-minister-honourable-cabinet-ministers-and-other |url-status=dead }}</ref> Mu buvunanyizibwa buno, yalondoola okuteekesa mu nkola embalirira, okukwasaganya amabanja, n'okutambuza ensimbi za gavumenti ez'ebitundu.<ref>Nantaba, Lukia (27 May 2026). "Uganda: Musasizi Elevated to Finance Minister in Major Cabinet Reshuffle". ''Nile Post''. Retrieved 11 June 2026.</ref> Musaasizi yaddamu naavuganya mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ku kifo kya paalamenti eky'Essaza lya Rubanda ey'Obugwanjuba naawangula ,ng'amegga Kenneth Jogo Biryabarema eyeesimbawo ku bwa namunigina ,eyali ssentebe wa LC5 owa disitulikiti eyakunganya obululu 15,961, Jasper Ayebare owa DF yafuna obululu 42, ng'ate Collins Victor Atuheire eyeesimbawo ku bwa namunigina yafuna obululu 131.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/seven-incumbents-lose-in-kigezi-region-in-january-15-2026-elections</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2026-06/MEMBERS%20OF%20THE%2012TH%20PARLIAMENT.pdf</ref>
Mu Gwokutaano 2026, ng'ekitundu ky'enkyukakyuka ez'omugundu mu kabbineeti ey'ekisanja ky'ebyobufuzi ekya 2026-2031,pilezidenti museveni yasuumusa Musasizi ku kifo kya kabbineeti ekijjuvu ekya '''Minisita w'ebyensimbi ,okuteekateeka n'okukulaakulanya eby'enfuna''' ng'adda mu bigere bya minisita eyali aweereza ebbanga eggwanvu ,minisita Matia Kasaija.
Nga 11 Ogwomukaaga 2026, Musasizi yayanja embalirira ye ey'eggwanga eyasooka ku kisaawe e Kololo ng'ewa ekifaananyi ekigazi ebyenfuna bya Uganda okukula n'ebitundu 10.2% mu mwaka gw'ebyensimbi 2026/27 - nga kwekukula kw'eggwanga okuli ku misinde egisinga okuba emingi okusuubirwa mu myaka kkumi- nga kivugibwa okutandika okufulumya n'okutunda amafuta era n'okwebbulula kw'ekisaawe ky'ebyobulambuzi.<ref>"Uganda projects 10.2% growth as oil production nears". ''Monitor''. 11 June 2026. Retrieved 11 June 2026.</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]]
* [[National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Ekibanja kya Paalamenti ya Uganda ku mutimbagano
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1981]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba National Resistance Movement]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Kabale]]
[[Category:Bannabyabufuzi abava mu Ttundutundu ly'Obugwanjuba, Uganda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
o2oj8xrj25q4774a2qr4m7q2vy4wsg9
69665
69463
2026-08-23T11:10:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69665
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Henry Ariganyira Musasizi''' , yazaalibwa 25 Ogwokubiri mu 1981) musuubuzi adukanya zi bizineensi, mubalirizi wa bitabo eyakakasibwa era munnabyabufuzi Munnayuganda. Aweereza nga minisita w'ebyensimbi ,okuteekateeka nenkulaalulana ekifo kya Uganda eky'ebeynsimbi ekisingayo okuba ekya waggulu era ye mubaka wa paalamenti eyaddamu okulondebwa ow' Essaza lya Rubanda Ey'obuvanjuba ng'akiikirira [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza mu [[Yuganda|Uganda]].<ref>Nantaba, Lukia (27 May 2026). "Uganda: Musasizi Elevated to Finance Minister in Major Cabinet Reshuffle". ''Nile Post''. Retrieved 11 June 2026.</ref>
Musaasizi yasuumuzibwa okufuuka minisita omujjuvu mu Gwokutaano 2025 ngadda mu bigere bya minisita w'ebyensimbi eyali aweerezza ebbanga eggwanvu Minisita Matia Kasaija. Nga 11 Ogwomukaaga, yawa embalirira y'eggwanga ey'omwaka gw'ebyensimbi 2026/2027 ng'eraga eby'efuna bya Uganda bwebiri ebyokukulira mu misinde mu myaka ekkumi ku bitundu 10.2% nga kyakutuukirira olw'okutandika okusima amafuta.
Musasizi yeeyali ssentebe w’akakiiko ''akavunaanyizi ku by’Ensimbi, Okuteekateeka n’Enkulaakulana y’Eby'enfuna era mmemba ku'' ''kakiiko k'ebyobusuubuzi mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi . Ye Ssentebe wa NRM mu Disitulikti y'e Rubanda.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/mp-musasizi-elected-rubanda-district-nrm-chairperson?districtId=505</ref> <ref name="HM2">{{Cite web |title=MPs summon Kasaija over Tax Amendment Bill |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1438701/mps-summon-finance-minister-tax-amendment |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Era yaweereza ku'' ''kakiiko akalondoola ensimbi za gavumenti'' mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda. <ref name="HM1">{{Cite web |date=February 2021 |title=5 years later, govt fails to fund National Housing project |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/5-years-later--govt-fails-to-fund-National-Housing-project/688334-3904562-view-asAMP-3r7bj2/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Musasizi yazaalibwa mu Rubanda [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]], nga 25 Ogwokubiri mu 1981 mu maka amakatuliki ag'Abakiga . Emisomo gye egya pulayimale yagisomera mu disitulikiti ye mwazaalibwa ey'e Kabale naafuna satifikeeti ey'ebigezo ebikomekkereza omutendera gwa pulayimale (PLE) mu kibiina ekya P.7 mu 1994. Olwo yasomera [[Kigezi College Butobere]] gyeyasomera emisomo gye egy'omutendera gwa siniya eyokuna naafuna satifikeeti ye eya siniya eyokuna mu 1998, era mu somero ly'erimu ku misomo gye egy'omutendera gwa siniya ey'omukaaga gye yafunira satifikeeti ye eya siniya ey'omukaaga (UACE) mu 2000.<ref>"Disappointment as Museveni Snubs Kigezi College Fundraising". CHIMPREPORTS. 12 October 2015.</ref>
Musasizi yeeyongerayo ku yunivasite y'e Makerere gye yatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu by'obusuubuzi. Owo yasoma satifikeeti ku ttendekero li Institute of Certified Public Accountants of Uganda (ICPAU) naafuuka omubalirizi w’ebitabo akakasiddwa mu 2009. Mu 2012, Musasizi yafuna Ddiguli Ey'okubiri mu Kuddukanya Bizineensi okuva mu yunivasite ya Heriot-Watt University, yunivasite ya gavumenti esangibwa mu kibuga Edinburgh ekya Scotland. <ref name="HM5">{{Cite web |title=MUSASIZI ARIGANYIRA HENRY |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=288 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Obubazi bw'ebitabo ===
Ngafunye ddiguli ye esooka mu 2005, Musaasizi yakola okumala omwaka mulamba ng’omubazi w’ebitabo ne ''Caritas mu ssaza ly'e Kabale'', ekitongole ekikola ku buweereza bw'abantu n’enkulaakulana eky'essaza ly’Abakatuliki ery’e Kabale. Mu 2007, yafuna omulimu mu kitongole kya African Medical and Research Foundation, [[AMREF]], era naakola ng’omubazi w’ebitabo okutuuka mu 2010 lwe yalekulira okwegatta ku by'obufuzi eby’okulondebwa.
=== Egy'eby'obufuzi ===
Mu 2011, Musasizi yavuganya ku kifo kya paalamenti eky'e Ssaza lya Rubanda ey'Obuvanjuba ku tikiti ya [[National Resistance Movement|NRM]], era naagenda mu maaso n'okuwangula mu byombi , mu kamyuufu k'ekibiina ne mu kulonda kwa bonna era n’afuuka omubaka wa Paalamenti ya Uganda ey’omwenda.<ref name="HM9">{{Cite web |title=Cabinet Minister to Sue NRM for Chaotic Elections |url=https://ugandaradionetwork.com/story/cabinet-minister-to-sue-nrm-for-chaotic-elections |publisher=[[Uganda Radio Network|URN]]}}</ref> Mu 2016, Musasizi yaddamu okuwangula okulonda era yagenda mu maaso n'okuweereza abalonzi b'Essaza lya Rubanda ey'Obugwanjuba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.<ref>"Kabale NRM candidates nominated". Vision Group.</ref> Mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda, Musasizi yaweereza ku K''akiiko akalondoola ensasanya ya gavumenti.''.<ref name="HM1" /> Mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi, yaliko ssentebe w'akakiiko ''k'Ebyensimbi, Okuteekateeka n'Enkulaakulana y'Eby'enfuna'' era mmemba ku K''akiiko k'eby'obusuubuzi''.<ref name="HM13">{{Cite web |title=MPs, NOTU leaders clash in heated debate |url=http://www.theugandatoday.com/all-uganda-today-posts/2017/03/mps-notu-leaders-clash-in-heated-debate/ |publisher=Uganda Today}}</ref>
Nga 8,Ogwomukaaga 2021, Musasizi yalondebwa ow'ekitiibwa Pulezidneti [[Yoweri Museveni]] nga Minisita Omubeezi Ow’ebyensimbi, Okuteekateeka n’Enkulaakulana y’Eby'enfuna avunaanyizibwa ku guno na guli.<ref>{{Cite web |last=Yoweri |first=Museveni |date=June 8, 2021 |title=I Hereby Appoint H.E. The Vice President, Rt. Hon. Prime Minister, Honourable Cabinet Ministers And Other Ministers As Indicated Below |url=https://yowerikmuseveni.com/i-hereby-appoint-he-vice-president-rt-hon-prime-minister-honourable-cabinet-ministers-and-other |access-date=October 3, 2025 |archive-date=September 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142020/https://yowerikmuseveni.com/i-hereby-appoint-he-vice-president-rt-hon-prime-minister-honourable-cabinet-ministers-and-other |url-status=dead }}</ref> Mu buvunanyizibwa buno, yalondoola okuteekesa mu nkola embalirira, okukwasaganya amabanja, n'okutambuza ensimbi za gavumenti ez'ebitundu.<ref>Nantaba, Lukia (27 May 2026). "Uganda: Musasizi Elevated to Finance Minister in Major Cabinet Reshuffle". ''Nile Post''. Retrieved 11 June 2026.</ref> Musaasizi yaddamu naavuganya mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ku kifo kya paalamenti eky'Essaza lya Rubanda ey'Obugwanjuba naawangula ,ng'amegga Kenneth Jogo Biryabarema eyeesimbawo ku bwa namunigina ,eyali ssentebe wa LC5 owa disitulikiti eyakunganya obululu 15,961, Jasper Ayebare owa DF yafuna obululu 42, ng'ate Collins Victor Atuheire eyeesimbawo ku bwa namunigina yafuna obululu 131.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/seven-incumbents-lose-in-kigezi-region-in-january-15-2026-elections</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2026-06/MEMBERS%20OF%20THE%2012TH%20PARLIAMENT.pdf</ref>
Mu Gwokutaano 2026, ng'ekitundu ky'enkyukakyuka ez'omugundu mu kabbineeti ey'ekisanja ky'ebyobufuzi ekya 2026-2031,pilezidenti museveni yasuumusa Musasizi ku kifo kya kabbineeti ekijjuvu ekya '''Minisita w'ebyensimbi ,okuteekateeka n'okukulaakulanya eby'enfuna''' ng'adda mu bigere bya minisita eyali aweereza ebbanga eggwanvu ,minisita Matia Kasaija.
Nga 11 Ogwomukaaga 2026, Musasizi yayanja embalirira ye ey'eggwanga eyasooka ku kisaawe e Kololo ng'ewa ekifaananyi ekigazi ebyenfuna bya Uganda okukula n'ebitundu 10.2% mu mwaka gw'ebyensimbi 2026/27 - nga kwekukula kw'eggwanga okuli ku misinde egisinga okuba emingi okusuubirwa mu myaka kkumi- nga kivugibwa okutandika okufulumya n'okutunda amafuta era n'okwebbulula kw'ekisaawe ky'ebyobulambuzi.<ref>"Uganda projects 10.2% growth as oil production nears". ''Monitor''. 11 June 2026. Retrieved 11 June 2026.</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]]
* [[National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Ekibanja kya Paalamenti ya Uganda ku mutimbagano
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1981]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba National Resistance Movement]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Kabale]]
[[Category:Bannabyabufuzi abava mu Ttundutundu ly'Obugwanjuba, Uganda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
e4ujgvsedsbyfy8naic5k7we5542sp8
69777
69665
2026-08-23T11:22:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69777
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Henry Ariganyira Musasizi''' , yazaalibwa 25 Ogwokubiri mu 1981) musuubuzi adukanya zi bizineensi, mubalirizi wa bitabo eyakakasibwa era munnabyabufuzi Munnayuganda. Aweereza nga minisita w'ebyensimbi ,okuteekateeka nenkulaalulana ekifo kya Uganda eky'ebeynsimbi ekisingayo okuba ekya waggulu era ye mubaka wa paalamenti eyaddamu okulondebwa ow' Essaza lya Rubanda Ey'obuvanjuba ng'akiikirira [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina ky'eby'obufuzi ekiri mu buyinza mu [[Yuganda|Uganda]].<ref>Nantaba, Lukia (27 May 2026). "Uganda: Musasizi Elevated to Finance Minister in Major Cabinet Reshuffle". ''Nile Post''. Retrieved 11 June 2026.</ref>
Musaasizi yasuumuzibwa okufuuka minisita omujjuvu mu Gwokutaano 2025 ngadda mu bigere bya minisita w'ebyensimbi eyali aweerezza ebbanga eggwanvu Minisita Matia Kasaija. Nga 11 Ogwomukaaga, yawa embalirira y'eggwanga ey'omwaka gw'ebyensimbi 2026/2027 ng'eraga eby'efuna bya Uganda bwebiri ebyokukulira mu misinde mu myaka ekkumi ku bitundu 10.2% nga kyakutuukirira olw'okutandika okusima amafuta.
Musasizi yeeyali ssentebe w’akakiiko ''akavunaanyizi ku by’Ensimbi, Okuteekateeka n’Enkulaakulana y’Eby'enfuna era mmemba ku'' ''kakiiko k'ebyobusuubuzi mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi . Ye Ssentebe wa NRM mu Disitulikti y'e Rubanda.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/mp-musasizi-elected-rubanda-district-nrm-chairperson?districtId=505</ref> <ref name="HM2">{{Cite web |title=MPs summon Kasaija over Tax Amendment Bill |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1438701/mps-summon-finance-minister-tax-amendment |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Era yaweereza ku'' ''kakiiko akalondoola ensimbi za gavumenti'' mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda. <ref name="HM1">{{Cite web |date=February 2021 |title=5 years later, govt fails to fund National Housing project |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/5-years-later--govt-fails-to-fund-National-Housing-project/688334-3904562-view-asAMP-3r7bj2/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Musasizi yazaalibwa mu Rubanda [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabale]], nga 25 Ogwokubiri mu 1981 mu maka amakatuliki ag'Abakiga . Emisomo gye egya pulayimale yagisomera mu disitulikiti ye mwazaalibwa ey'e Kabale naafuna satifikeeti ey'ebigezo ebikomekkereza omutendera gwa pulayimale (PLE) mu kibiina ekya P.7 mu 1994. Olwo yasomera [[Kigezi College Butobere]] gyeyasomera emisomo gye egy'omutendera gwa siniya eyokuna naafuna satifikeeti ye eya siniya eyokuna mu 1998, era mu somero ly'erimu ku misomo gye egy'omutendera gwa siniya ey'omukaaga gye yafunira satifikeeti ye eya siniya ey'omukaaga (UACE) mu 2000.<ref>"Disappointment as Museveni Snubs Kigezi College Fundraising". CHIMPREPORTS. 12 October 2015.</ref>
Musasizi yeeyongerayo ku yunivasite y'e Makerere gye yatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu by'obusuubuzi. Owo yasoma satifikeeti ku ttendekero li Institute of Certified Public Accountants of Uganda (ICPAU) naafuuka omubalirizi w’ebitabo akakasiddwa mu 2009. Mu 2012, Musasizi yafuna Ddiguli Ey'okubiri mu Kuddukanya Bizineensi okuva mu yunivasite ya Heriot-Watt University, yunivasite ya gavumenti esangibwa mu kibuga Edinburgh ekya Scotland. <ref name="HM5">{{Cite web |title=MUSASIZI ARIGANYIRA HENRY |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=288 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Obubazi bw'ebitabo ===
Ngafunye ddiguli ye esooka mu 2005, Musaasizi yakola okumala omwaka mulamba ng’omubazi w’ebitabo ne ''Caritas mu ssaza ly'e Kabale'', ekitongole ekikola ku buweereza bw'abantu n’enkulaakulana eky'essaza ly’Abakatuliki ery’e Kabale. Mu 2007, yafuna omulimu mu kitongole kya African Medical and Research Foundation, [[AMREF]], era naakola ng’omubazi w’ebitabo okutuuka mu 2010 lwe yalekulira okwegatta ku by'obufuzi eby’okulondebwa.
=== Egy'eby'obufuzi ===
Mu 2011, Musasizi yavuganya ku kifo kya paalamenti eky'e Ssaza lya Rubanda ey'Obuvanjuba ku tikiti ya [[National Resistance Movement|NRM]], era naagenda mu maaso n'okuwangula mu byombi , mu kamyuufu k'ekibiina ne mu kulonda kwa bonna era n’afuuka omubaka wa Paalamenti ya Uganda ey’omwenda.<ref name="HM9">{{Cite web |title=Cabinet Minister to Sue NRM for Chaotic Elections |url=https://ugandaradionetwork.com/story/cabinet-minister-to-sue-nrm-for-chaotic-elections |publisher=[[Uganda Radio Network|URN]]}}</ref> Mu 2016, Musasizi yaddamu okuwangula okulonda era yagenda mu maaso n'okuweereza abalonzi b'Essaza lya Rubanda ey'Obugwanjuba mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.<ref>"Kabale NRM candidates nominated". Vision Group.</ref> Mu Paalamenti ya Uganda ey'omwenda, Musasizi yaweereza ku K''akiiko akalondoola ensasanya ya gavumenti.''.<ref name="HM1" /> Mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi, yaliko ssentebe w'akakiiko ''k'Ebyensimbi, Okuteekateeka n'Enkulaakulana y'Eby'enfuna'' era mmemba ku K''akiiko k'eby'obusuubuzi''.<ref name="HM13">{{Cite web |title=MPs, NOTU leaders clash in heated debate |url=http://www.theugandatoday.com/all-uganda-today-posts/2017/03/mps-notu-leaders-clash-in-heated-debate/ |publisher=Uganda Today}}</ref>
Nga 8,Ogwomukaaga 2021, Musasizi yalondebwa ow'ekitiibwa Pulezidneti [[Yoweri Museveni]] nga Minisita Omubeezi Ow’ebyensimbi, Okuteekateeka n’Enkulaakulana y’Eby'enfuna avunaanyizibwa ku guno na guli.<ref>{{Cite web |last=Yoweri |first=Museveni |date=June 8, 2021 |title=I Hereby Appoint H.E. The Vice President, Rt. Hon. Prime Minister, Honourable Cabinet Ministers And Other Ministers As Indicated Below |url=https://yowerikmuseveni.com/i-hereby-appoint-he-vice-president-rt-hon-prime-minister-honourable-cabinet-ministers-and-other |access-date=October 3, 2025 |archive-date=September 7, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907142020/https://yowerikmuseveni.com/i-hereby-appoint-he-vice-president-rt-hon-prime-minister-honourable-cabinet-ministers-and-other |url-status=dead }}</ref> Mu buvunanyizibwa buno, yalondoola okuteekesa mu nkola embalirira, okukwasaganya amabanja, n'okutambuza ensimbi za gavumenti ez'ebitundu.<ref>Nantaba, Lukia (27 May 2026). "Uganda: Musasizi Elevated to Finance Minister in Major Cabinet Reshuffle". ''Nile Post''. Retrieved 11 June 2026.</ref> Musaasizi yaddamu naavuganya mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ku kifo kya paalamenti eky'Essaza lya Rubanda ey'Obugwanjuba naawangula ,ng'amegga Kenneth Jogo Biryabarema eyeesimbawo ku bwa namunigina ,eyali ssentebe wa LC5 owa disitulikiti eyakunganya obululu 15,961, Jasper Ayebare owa DF yafuna obululu 42, ng'ate Collins Victor Atuheire eyeesimbawo ku bwa namunigina yafuna obululu 131.<ref>https://ugandaradionetwork.net/story/seven-incumbents-lose-in-kigezi-region-in-january-15-2026-elections</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2026-06/MEMBERS%20OF%20THE%2012TH%20PARLIAMENT.pdf</ref>
Mu Gwokutaano 2026, ng'ekitundu ky'enkyukakyuka ez'omugundu mu kabbineeti ey'ekisanja ky'ebyobufuzi ekya 2026-2031,pilezidenti museveni yasuumusa Musasizi ku kifo kya kabbineeti ekijjuvu ekya '''Minisita w'ebyensimbi ,okuteekateeka n'okukulaakulanya eby'enfuna''' ng'adda mu bigere bya minisita eyali aweereza ebbanga eggwanvu ,minisita Matia Kasaija.
Nga 11 Ogwomukaaga 2026, Musasizi yayanja embalirira ye ey'eggwanga eyasooka ku kisaawe e Kololo ng'ewa ekifaananyi ekigazi ebyenfuna bya Uganda okukula n'ebitundu 10.2% mu mwaka gw'ebyensimbi 2026/27 - nga kwekukula kw'eggwanga okuli ku misinde egisinga okuba emingi okusuubirwa mu myaka kkumi- nga kivugibwa okutandika okufulumya n'okutunda amafuta era n'okwebbulula kw'ekisaawe ky'ebyobulambuzi.<ref>"Uganda projects 10.2% growth as oil production nears". ''Monitor''. 11 June 2026. Retrieved 11 June 2026.</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]]
* [[National Resistance Movement]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* Ekibanja kya Paalamenti ya Uganda ku mutimbagano
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abaazaalibwa mu 1981]]
[[Category:Bannabyabufuzi ba National Resistance Movement]]
[[Category:Abaasomera ku Yunivasite y'e Makerere]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Kabale]]
[[Category:Bannabyabufuzi abava mu Ttundutundu ly'Obugwanjuba, Uganda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Bammemba ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
1sad2bdjlmhrxj24y7paxldcyogucm4
Julius Wandera Maganda
0
12148
69483
61420
2026-08-23T10:14:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69483
wikitext
text/x-wiki
'''Julius Wandera Maganda''', era '''Julius Maganda''' yazaalibwa 13 Ogwomunaana 1971,[[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:East_African_Community|Minisita omubeezi ow'ensonga z'obuvanjuba bwa Afrika]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineeti ya Uganda]] . Yalondebwa mu kifo ekyo nga 6 Ogwomukaaga 2016, n’aweerezayo okutuusa mu Gwokutaano 2021. <ref name="One">https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Wandera yazaalibwa mu [[:en:Busia_District|Disitulikiti y’e Busia]] mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|kitundu ky’Ebuvanjuba]] bwa Uganda, nga 13 Ogwomunaana 1971. Yasomera mu Bulekei Primary School mu pulayimale. Oluvannyuma yasomera mu Masaba College Busia okusoma mu [[:en:O‑Level|O-Level]] . Oluvannyuma yamaliriza emisomo gye egya [[:en:A-level|A-Level]] ku ssomero lya Mbale High School, e [[:en:Mbale|Mbale]], mu [[:en:Mbale_District|Disitulikiti y’e Mbale]] . <ref name="Two">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=72</ref>
Alina diguli ya Bachelor of Public Administration okuva mu [[:en:Islamic_University_in_Uganda|Islamic University mu Uganda]], eyamuweebwa mu 2007, ne [[:en:Legal_practice|satifikeeti mu by’amateeka]], okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]], gye yafuna mu 2009. [[:en:Management|Dipuloma ye ey’okubiri mu by’okuddukanya emirimu]] yamuweebwa ettendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2014. <ref name="Three">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1434172/minister-maganda-sworn-eala-officio</ref>
== Emirimu ==
=== Nga tannegatta ku byo'bufuzi ===
Okuva mu 2000 okutuuka mu 2004, Wandera yali maneja w’ettabi lya [[:en:DHL_Global_Forwarding|DHL Global]] . Okumala emyaka etaano okuva mu 2004 okutuuka mu 2009, yakola nga maneja w’ekitundu mu kibiina ekiyitibwa ''P80 Nedloyd'' . Okuva mu 2010, aweereza nga Country Director wa ''Goomag Logistics'' . <ref name="Two">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=14 January 2018 |title=Parliament of Uganda: Members of The 10th Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=72 |access-date=14 January 2018 |publisher=Parliament of Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (14 January 2018). [http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=72 "Parliament of Uganda: Members of The 10th Parliament"]. Kampala: Parliament of Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2018</span>.</cite></ref>
=== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ===
Mu 2011, Wandera yegatta ku kisaawe ky'eby'obufuzi eby'okulonda bwe yavuganya ku bw'omubaka mu paalamenti akiikirira Konsityuwensi ya Samia Bugwe ey'Obukiikaddyo nga yesimbyewo nga talina kibiina. Yaddamu okulondebwa mu 2016 ng'omubaka wa Paalamenti mu Paalamenti ey’ekkumi okuva mu 2016 okutuuka 2021 ku tikiti y’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref name="Two">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=14 January 2018 |title=Parliament of Uganda: Members of The 10th Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=72 |access-date=14 January 2018 |publisher=Parliament of Uganda}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (14 January 2018). [http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=72 "Parliament of Uganda: Members of The 10th Parliament"]. Kampala: Parliament of Uganda<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2018</span>.</cite></ref> Yalondebwa nga Minisita omubeezi ow’ensonga z’omukago gwa East Africa mu mwaka gwe gumu. <ref name="One">{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni’s new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |access-date=8 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFUganda_State_House2016">Uganda State House (6 June 2016). [https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf "Museveni's new cabinet list At 6 June 2016"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''[[Daily Monitor]]''. Kampala. Archived from [http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf the original] <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 7 October 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 June</span> 2016</span>.</cite></ref>
== Ebirala ebikulu ==
Mu kifo kye nga Minisita Omubeezi avunaanyizibwa ku mukago gwa East African Community, alina ebisaanyizo okuweereza nga mmemba [[:en:East_African_Legislative_Assembly|w’olukiiko olufuzi olwa East African]] . Yalayizibwa mu bujjuvu nga 31 Ogwomunaana 2016. <ref name="Three">{{Cite web |last=Vision Reporter |date=31 August 2016 |title=Minister Maganda sworn in as EALA ex-officio member |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1434172/minister-maganda-sworn-eala-officio |access-date=14 January 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFVision_Reporter2016">Vision Reporter (31 August 2016). [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1434172/minister-maganda-sworn-eala-officio "Minister Maganda sworn in as EALA ex-officio member"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''. Kampala<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2018</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
32205f3vdw1fy0r31wlukysv6a35l72
Gerald Nangoli
0
12169
69422
61718
2026-08-23T10:11:40Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69422
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Nangoli''' munnayuganda era mmemba wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono mu [[Bulambuli (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bulambuli]] mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . <ref>{{Cite web |title=Endowooza z'ababaka ku kifo kya sipiika |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/115900123 |access-date=2022-03-31 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ "Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-31</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2021-08-31 |title=Muloni, Kitutu disagree over govt appointments in Bugisu |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/muloni-kitutu-disagree-over-govt-appointments-in-bugisu--3532412 |access-date=2022-03-31 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-20 |title=NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls |url=https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ "NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls"]. ''ChimpReports''. 2021-01-20<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-31</span></span>.</cite></ref> Yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement|National Resistance Movement (NRM)]] . <ref name=":0" /> Mu paalamenti ey'ekkumi n'emu, Nangoli aweereza ku kakiiko k'ebyensimbi, okuteekateeka n'enkulaakulana y'ebyenfuna. <ref>{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gy’ebyobufuzi ==
Teyavuganyizibwa mu kamyuufu ak'okusuunsulamu anaakwata bendera , okuvuganya nga mmemba wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono. <ref>{{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: 33 MPS go through unopposed |url=https://www.independent.co.ug/nrm-primaries-33-mps-go-through-unopposed/ |access-date=2022-03-31 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-09-16 |title=NRM Primaries: List of Winners, Losers in Bugisu Sub Region |url=https://chimpreports.com/nrm-primaries-list-of-winners-losers-in-bugisu-sub-region/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Nangoli yawangula akalulu ka 2021 era n'afuuka omubaka wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono mu disitulikiti y'e Bulambuli n'omuwendo gw'obululu ogusinga obungi. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-20 |title=NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls |url=https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nangoli Gerald - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/nangoli-gerald-7036/ |access-date=2023-02-08 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> Nangoli atuula ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’ensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana mu by’enfuna mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu nga kakubirizibwa Dr. Keefa Kiwanuka. <ref name=":0">{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}</ref>
== Emirimu emirala ==
Nangoli bulijjo abadde alwanyisa obuli bw’enguzi, okukozesa obubi ofiisi n’okubulankanya ssente za gavumenti mu ssaza lya Elgon ey'obukiika kkono. <ref>{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Bulambuli CAO detained for alleged abuse of office |url=https://www.independent.co.ug/bulambuli-cao-detained-for-alleged-abuse-of-office/ |access-date=2022-03-31 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yasaba abakwatibwako ssente z'emyooga okwongera ku kumanyisa abantu basobole okufuna okumanya okusingawo ku ngeri y’okuziganyulwamu. <ref>{{Cite web |date=2022-02-01 |title=Legislators, Entrepreneurs Push for More Sensitization on 'Emyooga' Initiative |url=https://chimpreports.com/legislators-entrepreneurs-push-for-more-sensitization-on-emyooga-initiative/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yeetaba mu kutongoza okukola oluguudo lwa kaserem-kapchorwa. <ref>{{Cite web |date=2022-01-29 |title=Kaserem-Kapchorwa Road to Stimulate Trade in Sebei |url=https://chimpreports.com/kaserem-kapchorwa-road-to-stimulate-trade-in-sebei/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Nangoli yagenda ku kulambula okw'okulondoola amasomero mu Disitulikiti y’e Bulambuli okukebera embeera gye gaalimu era naakizuula nti amasomero agasinga tegaddaabirizibwa olw’ebbula ly’ensimbi. <ref>{{Cite web |title=Schools in Bulambuli Yet to Receive Funds for Renovation |url=https://ugandaradionetwork.net/story/schools-in-bulambuli-yet-to-receive-funds-for-renovation- |access-date=2022-03-31 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Irene Muloni|Irene Muloni, omusajja omulala]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ax9mtneltrsejte6nruuwdbg1sotsmd
69536
69422
2026-08-23T10:29:04Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69536
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gerald Nangoli''' munnayuganda era mmemba wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono mu [[Bulambuli (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bulambuli]] mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu . <ref>{{Cite web |title=Endowooza z'ababaka ku kifo kya sipiika |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/115900123 |access-date=2022-03-31 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ "Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-31</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2021-08-31 |title=Muloni, Kitutu disagree over govt appointments in Bugisu |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/muloni-kitutu-disagree-over-govt-appointments-in-bugisu--3532412 |access-date=2022-03-31 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-20 |title=NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls |url=https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ "NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls"]. ''ChimpReports''. 2021-01-20<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-03-31</span></span>.</cite></ref> Yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement|National Resistance Movement (NRM)]] . <ref name=":0" /> Mu paalamenti ey'ekkumi n'emu, Nangoli aweereza ku kakiiko k'ebyensimbi, okuteekateeka n'enkulaakulana y'ebyenfuna. <ref>{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gy’ebyobufuzi ==
Teyavuganyizibwa mu kamyuufu ak'okusuunsulamu anaakwata bendera , okuvuganya nga mmemba wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono. <ref>{{Cite web |date=2020-09-04 |title=NRM Primaries: 33 MPS go through unopposed |url=https://www.independent.co.ug/nrm-primaries-33-mps-go-through-unopposed/ |access-date=2022-03-31 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-09-16 |title=NRM Primaries: List of Winners, Losers in Bugisu Sub Region |url=https://chimpreports.com/nrm-primaries-list-of-winners-losers-in-bugisu-sub-region/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Nangoli yawangula akalulu ka 2021 era n'afuuka omubaka wa paalamenti ow'essaza lya Elgon ey'obukiika kkono mu disitulikiti y'e Bulambuli n'omuwendo gw'obululu ogusinga obungi. <ref name=":1">{{Cite web |date=2021-01-20 |title=NRM Dominates Bugisu Region's Parliamentary Polls |url=https://chimpreports.com/nrm-dominates-bugisu-regions-parliamentary-polls/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Nangoli Gerald - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/nangoli-gerald-7036/ |access-date=2023-02-08 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> Nangoli atuula ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’ensimbi, okuteekateeka n’enkulaakulana mu by’enfuna mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu nga kakubirizibwa Dr. Keefa Kiwanuka. <ref name=":0">{{Cite web |title=Committee on Finance, Planning and Economic Development – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-finance-planning-and-economic-development/ |access-date=2022-03-31 |language=en-US}}</ref>
== Emirimu emirala ==
Nangoli bulijjo abadde alwanyisa obuli bw’enguzi, okukozesa obubi ofiisi n’okubulankanya ssente za gavumenti mu ssaza lya Elgon ey'obukiika kkono. <ref>{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Bulambuli CAO detained for alleged abuse of office |url=https://www.independent.co.ug/bulambuli-cao-detained-for-alleged-abuse-of-office/ |access-date=2022-03-31 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yasaba abakwatibwako ssente z'emyooga okwongera ku kumanyisa abantu basobole okufuna okumanya okusingawo ku ngeri y’okuziganyulwamu. <ref>{{Cite web |date=2022-02-01 |title=Legislators, Entrepreneurs Push for More Sensitization on 'Emyooga' Initiative |url=https://chimpreports.com/legislators-entrepreneurs-push-for-more-sensitization-on-emyooga-initiative/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Yeetaba mu kutongoza okukola oluguudo lwa kaserem-kapchorwa. <ref>{{Cite web |date=2022-01-29 |title=Kaserem-Kapchorwa Road to Stimulate Trade in Sebei |url=https://chimpreports.com/kaserem-kapchorwa-road-to-stimulate-trade-in-sebei/ |access-date=2022-03-31 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Nangoli yagenda ku kulambula okw'okulondoola amasomero mu Disitulikiti y’e Bulambuli okukebera embeera gye gaalimu era naakizuula nti amasomero agasinga tegaddaabirizibwa olw’ebbula ly’ensimbi. <ref>{{Cite web |title=Schools in Bulambuli Yet to Receive Funds for Renovation |url=https://ugandaradionetwork.net/story/schools-in-bulambuli-yet-to-receive-funds-for-renovation- |access-date=2022-03-31 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[Irene Muloni|Irene Muloni, omusajja omulala]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
83egy3gg68ak3azf9qs00qiss0tv0et
Francis Takirwa
0
12208
69504
56196
2026-08-23T10:15:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69504
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[:en:Brigadier_General|Brigadier General]] '''Francis Takirwa''', [[:en:Uganda|Munnayuganda]] omuserikale wa magye era nga yatandika emirimu gye mu bujjuvu mu Gwekkumineebiri 2019, ng’aduumira ekibinja eky'eggye lya [[:en:Uganda_People's_Defence_Forces|Uganda People’s Defence Forces]], erisangibwa mu kibuga [[:en:Mbarara|Mbarara]] mu [[:en:Western_Region,_Uganda|ttundutundu ly'obugwanjuba]] bwa Uganda. <ref name="1R">https://www.monitor.co.ug/News/National/Takirwa-UPDF-2nd-Division-command--DR-Congo-ADF-/688334-5376022-dkhle5/index.html</ref>
== Obuto n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Mbarara_District|Disitulikiti y’e Mbarara]] nga 7 Ogwekkuminoogumu 1965. Yasomerako mu ssomero lya Mbarara Junior School mu pulayimale. Oluvannyuma yasomerako ku [[:en:Mbarara_High_School|Mbarara High School]] nga eno gye yamaliririza Siniya eyookuna. Yeegatta ku magye ga Uganda nga wayiseewo ekiseera kitono. <ref name="2R">https://en.wikipedia.org/wiki/Parliament_of_Uganda</ref>
Mu 1994, yasoma essomo lya Junior Command and Staff Course mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Junior_Staff_College|Uganda Junior Staff College]], e [[:en:Jinja,_Uganda|Jinja]] . Oluvannyuma naagenda mu maaso n’agenda mu musomo gw’abaduumizi ba kkampuni mu [[:en:Tanzania_Military_Academy|ttendekero ly’amagye erya Tanzania]] e [[:en:Monduli|Monduli]], mu 1998. Oluvannyuma mu 2006, yagenda mu kusoma essomo ly'obuduumizi b’amagye mu [[:en:PLA_National_Defence_University|Nanjig Army Command College]], e [[:en:Nanjing|Nanjing]], China. Mu 2009, yafuna Dipuloma mu African Strategic Studies okuva mu [[:en:Nasser_Military_Academy|Nasser Higher Military Academy]], e [[:en:Giza|Giza]], Misiri. Oluvannyuma yagenda okusoma essomo lya Executive National Security Program mu ttendekero ly’ebyokwerinda erya South Africa. <ref name="2R" />
== Omulimu gwe ==
Okuweereza kwe mu magye ga Uganda kwatandika mu 1989. Aweererezza mu mirimu egy’enjawulo egy’obukulembeze mu magye, omuli n’okulwana mu lutalo lw'e [[:en:Somalia|Somalia]], ng’omu ku kibinja ky’amagye ga UPDF mu [[:en:AMISOM|AMISOM]], okuva mu 2011 okutuuka mu 2012. <ref name="2R" /> Amangu ddala nga tannatuuka mu kifo ky’alimu kati, Takirwa yali akulira Eby'enjigiriza, Emizannyo n’Obuwangwa mu UPDF. Ng’omuduumizi w’ekibinja kya UPDF eky’okubiri, nga yasikira Brigadier [[:en:Kayanja_Muhanga|Kayanja Muhanga]] eyagenda okweyongerayo mu misomo gye mu ttendekero lya South African National Defence College. <ref name="1R" />
== Ebirala ebikulu ==
Brigadier Francis Takirwa era yaliko omukiise w’amagye mu Paalamenti ey’ekkumi 2016 - 2021. <ref name="1R" /> <ref name="2R" /> Mu 2022, yalondebwa ng’akola ng’omumyuka w’omuduumizi w'amagye g’oku ttaka. Era yaliko akulira eby'enjigiriza, emizannyo, n’ebyobuwangwa mu magye ga Uganda. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-reshuffles-updf-commanders-4047280</ref> <ref>https://www.updf.go.ug/welfare/major-general-francis-takirwa-urges-troops-to-maintain-new-housing-units/</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
0k9n10p3nf03ffbyot798xshhba84k5
Fox Odoi-Oywelowo
0
12260
69707
61725
2026-08-23T11:12:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69707
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fox Odoi-Oywelowo''' Munnayuganda omuwolereza era mubaka mu Paalamenti. Odoi-Oywelowo yaliko omuwabuzi omukulu mu by'amateeka eri pulezidenti wa Uganda [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]] .
Nga 14 Ogusooka 2021, Fox Odoi-Oywelowo yalondebwa nga mmemba wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkumin'emu ng'akiikirira ekitundu ky'eBuggwanjuba bwa Budama mu Bukiikakkonobwobuvanjuba. Mu Gwomukaaga, yakwata obukulembeze bw’akakiiko akavunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu mu Paalamenti ya Uganda. Omulwanirizi w’eddembe ly’obuntu, awera okuvunaana buli kitongole ekityoboola eddembe ly’obuntu. <ref>https://www.pmldaily.com/news/politics/2020/09/former-museveni-legal-counsel-fox-odoi-wins-west-budama-north-east-nrm-flag.html</ref> Mu 2023, ye mubaka yekka eyakuba akalulu nga awakanya [[:en:Anti-Homosexuality_Act,_2023|ebbago erirwanyisa ebisiyaga]] .
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Fox Odoi-Oywelowo yazaalibwa nga 23 Ogwekkuminebiri 1968 mu Budama ey'Obuggwanjuba mu Buvanjuba bwa Uganda. Yasomera ku Manjasi High School nga tannaba kwegatta ku St Peter's College, Tororo, gye yamalira siniya. Oluvannyuma Fox Odoi-Oywelowo yeegatta ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yafunira diguli mu mateeka (LLB Hons), n’atikkirwa mu 1992. Wakati wa 1992 ne 1993, yasoma dipulooma mu by’amateeka, n’atikkirwa mu 1993. Mu 2018, yafuna diguli eyookubiri mu mateeka, International Business Law, okuva mu [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]] .
== Omulimu gw’amateeka ==
Fox Odoi-Oywelowo yatandika nga omuyambi w'omulamuzi JP Berko (Ghanaian Expatriate Judge) ku bitongole bya gavumenti ebigenderera okuyambako ku mawanga agakyakulakulana nga tannaweereza nga omuyambi mu by’amateeka mu kkampuni ya bannamateeka ey’obwannannyini mu [[:en:Kampala|Kampala]] .
Yeegatta ku kitongole ky’ebyamateeka ekya State House mu 1995 n’afuuka akulira ekitongole kino mu 1996. Wakati wa 1996 ne 1998, Fox Odoi-Oywelowo yali mu Ttiimu eyanoonyereza ku buyinza bwa [[:en:Uganda_People's_Defence_Force|Uganda Peoples’ Defence Forces]] (UPDF). Ttiimu eno yazuula abajaasi abataaliyo "emizimu" naye nga baali basasulibwa ku lukalala lw’omusaala gw’amagye ga UPDF. Mu 1999, yakulembera ekibinja ky’ababalirizi b’ebitabo eky’enjawulo ekya State House okuyingira mu kitongole ky’omusolo ekya Uganda Revenue Authority (URA), okunoonyereza ku kwewala omusolo. Okubala ebitabo kuno kwaviirako okussaawo enkola ezigendereddwamu okutangira abantu abasuulawo eby'amaguzi byabwe. Okubala ebitabo era kwaleese okuddukanya obulungi kabangali z’ebyamaguzi ebiyita mu bifo ebirala n’okuddamu okukakasa n’okuwandiika ebiwandiiko ebifulumizibwa ebweru w’eggwanga.
Fox Odoi-Oywelowo naye mukozi wa mateeka ga ssemateeka mu bujjuvu era yawaaba empaaba za ssemateeka eziwerako ezitereezezza enkola y’amateeka mu Uganda. A ''Locus Classicus'' eya Fox Odoi-Oywelowo ne James Akampumuza V Ssaabawolereza wa Gavumenti esomesebwa mu masomero gonna ag’amateeka mu Uganda.
Okuva mu mwaka gwa 2000 okutuuka mu 2010, Odoi-Oywelowo ye yali akulira abawaabi ba gavumenti mu kitongole ky’amagye ga Uganda People’s Defence Forces unit, abakuumi ba Pulezidenti aba Presidential Protection Unit (PPU) oluvannyuma ekyakyuka ne kifuuka ekibinja ky’abakuumi ba Pulezidenti (PGB) nga mu kiseera kino kye kiyitibwa Special Forces Command (SFC).
Bwe yali mu State House, era yalondeddwa okubeera mmemba w’akakiiko akagaziyiziddwa akanoonyereza ku bivuddeko okulwanagana wakati w’eggye lya Uganda Peoples’ Defence Forces (UPDF) n’eggye lya Rwanda Patriotic Front (RPF) e [[:en:Six-Day_War_(2000)|Kisangani]] . <ref>https://www.nytimes.com/2000/06/11/world/the-forces-of-rwanda-and-uganda-fight-in-congo.html</ref>
Mu 2010, Odoi-Oywelowo yeegatta ku Directorate of Civil Litigation mu Minisitule ya Uganda ey’ebyamateeka n'ensonga za Ssemateeka, ng’akola nga munnamateeka wa Gavumenti.
Akyagenda mu maaso n’okukola eby’amateeka ng’omuwolereza wa Kkooti z’Ekitongole ekiramuzi nga yeewandiisa mu 1998.
== Emirimu gy'obwa Mmemba wa Paalamenti ==
Mu 2011, Fox Odoi-Oywelowo yalondebwa nga mmemba wa Paalamenti ya Uganda ey’omwenda, ng’akiikirira ekitundu kya Budama ey'Obuggwanjuba mu Bukiikakkono. Bwe yali mu Paalamenti, yaliko ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka, enkizo n’empisa. Era yaliko omukiise ku kakiiko k’ebyamateeka n'ensonga za Paalamenti n’akakiiko akavunaanyizibwa ku mbalirira. Fox Odoi-Oywelowo nga 14 Ogusooka 2021, yaddamu okulondebwa mu Paalamenti ya Uganda okukiikirira ekitundu ky'Obuggwanjuba bwa Budama mu Bukiikakkonobwobuvanjuba, n’awangula ekifo nga mmemba w’ekibiina ekiri mu buyinza ekya National Resistance Movement (NRM). <ref>https://www.independent.co.ug/fox-odoi-jumps-into-race-to-become-deputy-speaker/</ref> Ye mubaka mu Paalamenti eyasooka okukiikirira Konsityuwensi eyali yakutulwa okuva ku Konsityuwensi y'e Budama ey'Obuggwanjuba mu Bukiikakkono mu 2020.
Mu kiseera kye ekya 2011–2016, Fox Odoi-Oywelowo y’omu ku bavujjirizi abaawakanya etteeka lya Uganda erirwanyisa ebisiyaga mu Paalamenti ne mu kkooti ya Ssemateeka. <ref>http://www.ipsnews.net/2014/03/ugandas-campaigners-convinced-success-legal-challenge-anti-gay-law/</ref> N’ekyavaamu, kkooti ya Ssemateeka yalangirira nti etteeka erirwanyisa abagaala ebisiyaga terisaana mu ssemateeka. Ng’omubaka mu Paalamenti, Fox Odoi-Oywelowo yawagira okuggyawo ekibonerezo ky’okufa era n’asaba olukusa okuva mu Paalamenti wamu n’abalala okuleeta ebbago ly’etteeka ly’omukiise ow’obwannannyini olw’ekigendererwa kino. Era yasaba okukkirizibwa okuggyamu embuto mu mateeka n’okussaawo obulwaliro obuggyamu embuto mu ngeri etali ya bulabe ng’engeri yokka ey’omugaso ey’okutaasa obulamu bw’enkumi n’enkumi za bamaama abafa olw'enkola z’okuggyamu embuto ezitali nnungi. <ref>https://www.monitor.co.ughttps//www.monitor.co.ug/uganda/news/national/legalize-abortion-mp-fox-odoi-1592256</ref>
Mu 2023, Odoi-Oywelowo ye mubaka yekka eyakuba akalulu nga awakanya [[:en:Anti-Homosexuality_Bill,_2023|ebbago ly’etteeka erirwanyisa ebisiyaga, 2023]] . Yasekererwa bannamateeka banne ne bamulumiriza okufuna ssente okutumbula bye balaba nga "obugwenyufu bw'amawanga g'obugwanjuba". <ref>https://www.nytimes.com/2023/04/20/world/africa/uganda-anti-gay-bill-lgbtq.html</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Fox Odoi-Oywelowo mufumbo era alina abaana bana. Wa nzikiriza ya Kikatoliki.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Odoi-Oywelowo, Fox}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
lzcqd6ys0y8j6p4zmaujgh7dp4n826f
Jack Sabiiti
0
12288
69743
68778
2026-08-23T11:14:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69743
wikitext
text/x-wiki
'''Jack Crissy Sabiiti''' (yazaalibwa 27 Ogwokuna 1947) musomesa mu yunivasite mu Uganda, omukugu mu kuddukanya emirimu gya Gavumenti era munnabyabufuzi. Yaliko [[Parliament of Uganda|omubaka mu Palamenti]] owa [[Kabale|Rukiga County]], mu ttundutundu lya Kigezi sub-region <ref name="JCS2">{{Cite web |title=SABIITI JACK |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=248&const=Rukiga++County&dist_id=55&distname=Kabale |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era nga y'omu ku batandisi b'ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]], ekibiina ekivuganya gavumenti mu Uganda. Ye muwanika omukulu owa FDC eyasooka nga kati akola nga omuwanika w'ekibiina mu Disitulikiti y'e Kabale.
Yakiikirira abalonzi ba Rukiga County mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ey’omusanvu n'ey’omwenda]] era nga yali mmemba w’olukiiko olwabaga Ssemateeka wa Uganda owa 1995. Mu Palamenti ey’omwenda, yaweerezaako nga ssentebe w’akakiiko ''akakola ku bakozi ba gavumenti ne gavumenti ez’ebitundu'' era nga mmemba ''w’akakiiko k’embalirira y'eggwanga'' so nga mu Palamenti ey’omusanvu, yali mumyuka wa ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti era mmemba ''w’akakiiko k’embalirira'' n’akakiiko ''k’ensonga z’ebweru''. <ref name="JCS1">{{Cite web |last=Kasasira |first=Risdel |date=23 January 2014 |title=My family endured persecution, exile and survived poisoning – Jack Sabiiti's son |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/My-family-endured-persecution--exile-and-survived-poisoning/688342-2157310-15rkhfw/index.html |website=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Sabiiti yazaalibwa mu muluka gw'e Mparo, mu ggombolola y'e Rwamucucu, [[Kabale (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Kabale]] nga 27 Ogwokuna, 1947 mu maka ag'enzikiriza y'Ekkanisa ya Uganda mu Bakiga. Ye wookubiri ku baana abataano abaazaalibwa bazadde baabwe era muganda w’omugenzi Dr. Jimmy Kamugisha. Kitaawe, Festo Bakainaga yali mulimisa ate nnyina Tabitha Rwomushana yali nnansi(musawo). Jjajjaawe ku ludda lwa kitaawe, Sirasi Kikooko yali mukulu wa Gombolola ate jjajjaawe owa nnyina, Tomasi Rwomushana, yali mukulu wa Ssaza.
Pulayimale yagisomera mu disitulikiti y'ewaabwe e Kabale ku ssomero lya ''Kihanga Primary School'' ne ''Nyakisoroza Primary School'' gye yali omukulembeze w'abayizi era lumu yakulemberamu okwekalakaasa ng'awakanya omusomesa w'okubala agambibwa nti kirabika yali takola bulungi mulimu gwe.<ref name="JCS6">{{Cite web |last=Bisiika |first=Asuman |date=3 May 2004 |title=Sabiti's political path shaped his world view |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1101451/sabiti-eur-political-path-shaped-world-view |website=[[New Vision]]}}</ref> Yafuna ebbaluwa ya P7 mu 1961, oluvannyuma ne yeegatta ku Kigezi High School gye yasooka okusisinkana eyali Gavana wa Bank of Uganda [[Emmanuel Tumusiime-Mutebile]] n’afuna satifikeeti y'eddaala lya Junior Secondary School mu 1963.
Mu 1964, yeegatta ku Old Kampala Senior Secondary School okusoma mu Siniya, n'afuna ebbaluwa ya Siniya eyookuna mu 1967 n'eya Siniya eyoomukaaga mu 1969. Ku ssomero lino erya gavumenti, yali mukulembeze w’abayizi, ssentebe w’ekibiina ekikubaganya ebirowoozo ku ssomero era nga mmemba w’ekibiina kya katemba.
Sabiiti yeeyongerayo mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] gye yavuganya n'alemererwa okufuuka pulezidenti w'abayizi, wabula n'atikkirwa mu 1973 ne diguli esooka mu byobufuzi n'okuddukanya emirimu gya gavumenti eya Bachelor of Arts in [[:en:Political_science|Political Science]] and [[:en:Public_administration|Public Administration]]. Mu 1977, yeegatta ku yunivasite ya Dalhousie University ku sikaala era n’afuna diguli eyookubiri mu kuddukanya emirimu gya gavumenti mu 1978. Mu ttendekero lino ery'e Canada, yali mmemba ku kakiiko k’abayizi abaasomerangayo nga bava mu nsi ez'ebweru.
Mu 1982, Sabiiti yatendekebwa ng’omuserikale w’amagye mu Libya mu kiseera ky'olutalo lw'ekiyeekera era emyaka bwe gyayitawo, yafuna satifikeeti ez’enjawulo nga muno mwalimu: satifikeeti y’enkola n’okuddukanya amafuta ga gavumenti n’amakolero g’ebyokusima ebyobugagga eby’omu ttaka okuva mu Duke University mu 1993; satifikeeti y’okukebera n’okwekenneenya pulojekiti okuva mu American University mu 1994; satifikeeti y’okuddukanya emirimu etunuulidde ebyavaamu okuva mu [[Uganda Management Institute|ttendekero lya Uganda Management Institute]] (UMI) mu 1998; satifikeeti y’okugula ebintu n’okuddukanya ensimbi okuva mu kitongole ekiddukanya emirimu mu buvanjuba n’obugwanjuba bwa Afrika (ESAMI) mu 1999; satifikeeti ya gavumenti ez’ebitundu ku by’ensimbi n’okuddukanya emirimu okuva mu Institute for Public-Private Partnerships (IP3) mu 2003 ne satifikeeti y’okuddukanya obutonde bw’ensi mu bitundu okuva mu LIFE Academy mu 2005.
== Emirimu gye n’ebyobufuzi ==
Oluvannyuma lw’okufuna diguli ye esooka mu 1973, Sabiiti yakola nga administrative officer mu minisitule ya Gavumenti ez’ebitundu, minisitule y’ebyokwerinda ne ofiisi ya Pulezidenti. Era yaweerezaako nga kaminsona wa disitulikiti mu disitulikiti ezaaliwo okuli Acholi, Bukedi ne Madi okutuusa mu 1981.
Mu lutalo lw’ekiyeekera olwaliwo ku ntandikwa y'emyaka gya 1980 yaddukira e Nairobi n’akola ng’omusomesa atali wa nkalakkalira Nairobi University (UoN) era nga maneja w’ebyensimbi n’enzirukanya y’emirimu mu kkampuni ya CA Libirds & Associates, okutuusa mu 1984 lwe yafuna omulimu ng’omusomesa ow’enkalakkalira mu USIU Africa.
Mu 1985, Sabiiti yaliko omwogezi w’ekibiina kya [[Andrew Kayiira|Uganda Freedom Movement]] (UFM) mu nteeseganya z’emirembe ezaavaako okuwandiika endagaano ya Nairobi eya 1985. Mu mwaka gwe gumu, yagenda e Budaaki ne famire ye era n’akola nga maneja w’ebyensimbi n’enzirukanya y’emirimu mu kitongole kya Netherlands Refugee Foundation. Bwe yakomawo, yaweereza nga mmemba ku lukiiko olufuzi olw'ekitongole ky'amazzi mu ggwanga ekya National Water and Sewerage Corporation (NWSC) okuva mu 1988 okutuuka mu 1995 era nga mmemba w’olukiiko olwabaga Ssemateeka wa Uganda owa 1995.
Okuva mu 1995 okutuuka mu 1998, yayongera okuweereza nga mmemba w’olukiiko olufuzi olw’ekitongole [[National Environment Management Authority of Uganda|ekivunaanyizibwa ku butonde bw’ensi ekya National Environmental Management Authority]] (NEMA) n’oluvannyuma n’akola ng’omuwandiisi ow'ekyama mu minisitule y’ettaka, amazzi n’obutonde bw’ensi, minisitule y’amasannyalaze ne minisitule y’ebyamateeka ne ssemateeka okutuusa mu 2001 lwe yalondebwa okuba omubaka mu Palamenti ow’essaza ly’e Rukiga mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ey’omusanvu eya Uganda]]. <ref name="JCS6">{{Cite web |last=Bisiika |first=Asuman |date=3 May 2004 |title=Sabiti's political path shaped his world view |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1101451/sabiti-eur-political-path-shaped-world-view |website=[[New Vision]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBisiika2004">Bisiika, Asuman (3 May 2004). [http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1101451/sabiti-eur-political-path-shaped-world-view "Sabiti's political path shaped his world view"]. ''[[New Vision (olupapula lw'amawulire)|New Vision]]''.</cite></ref>
Mu 2002, oluvannyuma lw’okulonda kwa bonna okwa 2001, Sabiiti n’ababaka abalala abatonotono baateeka Palamenti ku nninga okussaawo akakiiko okunoonyereza ku butabanguko obwali mu kulonda kwa pulezidenti n'okw'ababaka ba palamenti okwa 2001. <ref name="JCS7">{{Cite web |last=Borzello |first=Anna |date=14 March 2001 |title=Uganda's Museveni leads in 'rigged' elections |url=https://www.theguardian.com/world/2001/mar/14/2 |website=[[The Guardian]]}}</ref> Mu 2005, ng’omumyuka wa ssentebe w'akakiiko ka PAC, <ref name="JCS8">{{Cite web |date=30 October 2001 |title=Uganda: Sh11bn Unaccounted for Annually --Public Accounts Committee |url=http://allafrica.com/stories/200110300022.html |website=[[New Vision]]}}</ref> yatandikawo ebbago eryaviirako ofiisi y’omubalirizi w’ebitabo bya gavumenti okwetongola okuva ku lukiiko olufuzi olwa Kabineti.
Olw’okuwangulwa mu kalulu ka 2006, Sabiiti yaweebwa omulimu ng’omuwi w’amagezi mu ttendekero lya International Republican Institute (IRI) mu 2007. Wakati wa 2008 ne 2010, yakola ng’omusomesa omujjuvu mu ssomo lya political economty mu [[Kampala International University]] (KIU). <ref name="JCS9">{{Cite web |date=25 February 2006 |title=Upsets in Parliamentary Race |url=http://allafrica.com/stories/200602240763.html |website=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Mu 2011, yadda mu palamenti ng’omukiise w’essaza ly’e Rukiga. Mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ey’omwenda]], yaweereza nga ssentebe w’akakiiko ka gavumenti ez’ebitundu akakola ku kubala ebitabo, mmemba w’akakiiko k’ebyensimbi n’embalirira era nga Minisita ow'ekisiikirize wa Minisitule y'abakozi ba Gavumenti.
Mu kalulu ka 2016, yawangulwa Herbert Kabafunzaki nga kati akola nga omusomesa omujjuvu mu Kampala international University era mu mirimu emirala, akola ng’omuwanika omukulu owa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]] mu Disitulikiti y’e Kabale. <ref name="JCS10">{{Cite web |date=14 August 2015 |title=Powerful voices of the 1970s and 1980s long gone or silent: Part 4 |url=http://eagle.co.ug/2015/08/14/powerful-voices-of-the-1970s-and-1980s-long-gone-or-silent-part-4.html |website=eagle online}}</ref>
== Ebirala ebimukwatako ==
Jack Sabiiti mufumbo ne Stella Mystica Sabiiti era balina abaana bana: Ritah Asiimwe Sabiiti, Moses Rwomushana Sabiiti, Jason Ntaro Sabiiti ne Tabitha Kentaro Sabiiti. Ye muyima w'ekibiina ekigatta abaasomerako mu Old Kampala SSS ekya Old Kampala Students Association era atuula ne ku lukiiko olufuzi olw'ekitongole ky'amazzi mu ggwanga. Mukwano nnyo gwa Dr. [[Ruhakana Ruganda|Ruhakana Rugunda]], Gen. [[Moses Ali]].
== Laba ne ==
* [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]]
* Ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
qv001irc9o5k3gozezdkyaoi5vjhv92
Susan Lakot
0
12329
69428
69031
2026-08-23T10:11:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69428
wikitext
text/x-wiki
[[Lt Col (rank)|Lt Col]] '''Susan Oruni Lakot''', [[munnayudanda]] [[munnabyanjigiriza]] era [[munna maggye]] , eyaweerezaako ng’[[omubaka wa paalamenti]] omulonde ng’akiikirira amagye g'eggwanga ga [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Forces]] (UPDF) mu paalamenti ey’ekkumi (2016–2021). <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Lakot Susan Oruni |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=299 |access-date=11 February 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa nga 7 Omwezi ogwomusanvu 1975, mu [[Kitgum (disitulikit)|disitulikiti y’e Kitgum]], mu [[ttundutundu ery'obukiika kkono]] bwa Uganda. Yasomera mu ''Kitgum Public Primary School'', ku misomo gye egy'omutendera ogwa pulayimale. Olwo yagenda ku ssomero lya siniya erya "YY Okot Memorial College" mu [[Kitgum]], gye yamalira emisomo gye egya siniya eyokuna ( O-Level). Yafuna satifikeeti emaliriza emisomo gya siniya , oluvannyuma lw'okumaliriza emisomo gye egya siniya ey'omukaaga ku sommero lya siniya erya ''Bukoyo Secondary School'', mu kabuga k'e Iganga, mu 1993. <ref name="1R"/>
Yaweebwa ekifo ku mu ''ttendekero ly’eggwanga ery'abasomesa (nga kati kitundu ku [[Yunivasite y'e Kyambo|yunivasite y'e Kyambogo]])''
naatikkirwa mu 1999, ne [[Dipulooma mu busomesa bwa siniya|dipulooma mu busomesa obwa siniya]]. Nga wayise emyaka kkumi, yatikkirwa okuva mu [[yunivasite y'e Ndejje]] ne [[ddiguli ey'obusomesa.]] <ref name="1R"/>
== Emirimu gye ==
Okusinziira ku byafaayo bye ebiri ku mukutu gwa paalamenti ya Uganda, Susan Lakot yatandika okusomesa ku ssomero lya siniya ery'amaggye erya ''Bombo Army Secondary School'', mu 2003, ng’omusomesa wa bulijjo. Nga wayise emyaka esatu, yakuzibwa okutuuka ku kifo ky'''omumyuka w’omukulu w'e''somero lye limu, era ng'owa bulijjo. <ref name="1R"/>
Yeegatta ku ggye lye'eggwanga erya UPDF mu 2010. Omwaka gwe gumu ogwo, yasindikibwa mu ttendekero lya [[Uganda Junior Saff College]] , mu [[Jinja]], [[Jinja (disitulikit)|disitulikiti y’e Jinja]], mu [[ttundutundu ly'obuvanjuba]] bwa Uganda. Mu 2011, yalondebwa mu paalamenti ey’omwenda (2011–2016). Mu 2016, yaddamu okulondebwa mu paalamenti ey’ekkumi (2016–2021). <ref name="1R"/> <ref name="2R">{{Cite web |last=Kasasira |first=Risdel |date=6 March 2016 |title=Who are new UPDF MPs? |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-new-Army-MPs/688334-3104616-f96q10z/index.html |access-date=11 February 2019}}</ref> <ref name="3R">{{Cite web |last=Richard Wanambwa |date=3 March 2016 |title=UPDF elects MPs today |url=http://eagle.co.ug/2016/03/03/updf-elects-mps-today.html |access-date=11 February 2019 |publisher=Eagle Uganda}}</ref>
== Amaka ==
Major Susan Lakot yafumbirwa [[Saajenti]] ''Robert Abok'' omuserikale mu [[poliisi ya Uganda]] . <ref name="1R"/> <ref name="4R">{{Cite web |last=Edge Reporter |date=16 December 2018 |title=Police Sergeant weds UPDF Major |url=https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |access-date=11 February 2019 |publisher=The Edge Uganda |archive-date=12 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212130718/https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Amagye ga Uganda]]
* [[Flavia Byekwaso]]
* [[Olukalala lw'ababaka aba paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[Eggye lya Uganda People's Defense Force]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Lakot Susan Oruni |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=299 |access-date=11 February 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Kasasira |first=Risdel |date=6 March 2016 |title=Who are new UPDF MPs? |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-new-Army-MPs/688334-3104616-f96q10z/index.html |access-date=11 February 2019 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Richard Wanambwa |date=3 March 2016 |title=UPDF elects MPs today |url=http://eagle.co.ug/2016/03/03/updf-elects-mps-today.html |access-date=11 February 2019 |publisher=Eagle Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Edge Reporter |date=16 December 2018 |title=Police Sergeant weds UPDF Major |url=https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |access-date=11 February 2019 |publisher=The Edge Uganda |location=Kampala |archive-date=12 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212130718/https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |url-status=dead }}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
0sqg264e805vnrxy891z6yv3ivwfk1m
69710
69428
2026-08-23T11:12:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69710
wikitext
text/x-wiki
[[Lt Col (rank)|Lt Col]] '''Susan Oruni Lakot''', [[munnayudanda]] [[munnabyanjigiriza]] era [[munna maggye]] , eyaweerezaako ng’[[omubaka wa paalamenti]] omulonde ng’akiikirira amagye g'eggwanga ga [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People’s Defence Forces]] (UPDF) mu paalamenti ey’ekkumi (2016–2021). <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Lakot Susan Oruni |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=299 |access-date=11 February 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa nga 7 Omwezi ogwomusanvu 1975, mu [[Kitgum (disitulikit)|disitulikiti y’e Kitgum]], mu [[ttundutundu ery'obukiika kkono]] bwa Uganda. Yasomera mu ''Kitgum Public Primary School'', ku misomo gye egy'omutendera ogwa pulayimale. Olwo yagenda ku ssomero lya siniya erya "YY Okot Memorial College" mu [[Kitgum]], gye yamalira emisomo gye egya siniya eyokuna ( O-Level). Yafuna satifikeeti emaliriza emisomo gya siniya , oluvannyuma lw'okumaliriza emisomo gye egya siniya ey'omukaaga ku sommero lya siniya erya ''Bukoyo Secondary School'', mu kabuga k'e Iganga, mu 1993. <ref name="1R"/>
Yaweebwa ekifo ku mu ''ttendekero ly’eggwanga ery'abasomesa (nga kati kitundu ku [[Yunivasite y'e Kyambo|yunivasite y'e Kyambogo]])''
naatikkirwa mu 1999, ne [[Dipulooma mu busomesa bwa siniya|dipulooma mu busomesa obwa siniya]]. Nga wayise emyaka kkumi, yatikkirwa okuva mu [[yunivasite y'e Ndejje]] ne [[ddiguli ey'obusomesa.]] <ref name="1R"/>
== Emirimu gye ==
Okusinziira ku byafaayo bye ebiri ku mukutu gwa paalamenti ya Uganda, Susan Lakot yatandika okusomesa ku ssomero lya siniya ery'amaggye erya ''Bombo Army Secondary School'', mu 2003, ng’omusomesa wa bulijjo. Nga wayise emyaka esatu, yakuzibwa okutuuka ku kifo ky'''omumyuka w’omukulu w'e''somero lye limu, era ng'owa bulijjo. <ref name="1R"/>
Yeegatta ku ggye lye'eggwanga erya UPDF mu 2010. Omwaka gwe gumu ogwo, yasindikibwa mu ttendekero lya [[Uganda Junior Saff College]] , mu [[Jinja]], [[Jinja (disitulikit)|disitulikiti y’e Jinja]], mu [[ttundutundu ly'obuvanjuba]] bwa Uganda. Mu 2011, yalondebwa mu paalamenti ey’omwenda (2011–2016). Mu 2016, yaddamu okulondebwa mu paalamenti ey’ekkumi (2016–2021). <ref name="1R"/> <ref name="2R">{{Cite web |last=Kasasira |first=Risdel |date=6 March 2016 |title=Who are new UPDF MPs? |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-new-Army-MPs/688334-3104616-f96q10z/index.html |access-date=11 February 2019}}</ref> <ref name="3R">{{Cite web |last=Richard Wanambwa |date=3 March 2016 |title=UPDF elects MPs today |url=http://eagle.co.ug/2016/03/03/updf-elects-mps-today.html |access-date=11 February 2019 |publisher=Eagle Uganda}}</ref>
== Amaka ==
Major Susan Lakot yafumbirwa [[Saajenti]] ''Robert Abok'' omuserikale mu [[poliisi ya Uganda]] . <ref name="1R"/> <ref name="4R">{{Cite web |last=Edge Reporter |date=16 December 2018 |title=Police Sergeant weds UPDF Major |url=https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |access-date=11 February 2019 |publisher=The Edge Uganda |archive-date=12 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212130718/https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Amagye ga Uganda]]
* [[Flavia Byekwaso]]
* [[Olukalala lw'ababaka aba paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[Eggye lya Uganda People's Defense Force]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Lakot Susan Oruni |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=299 |access-date=11 February 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Kasasira |first=Risdel |date=6 March 2016 |title=Who are new UPDF MPs? |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Who-are-new-Army-MPs/688334-3104616-f96q10z/index.html |access-date=11 February 2019 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Richard Wanambwa |date=3 March 2016 |title=UPDF elects MPs today |url=http://eagle.co.ug/2016/03/03/updf-elects-mps-today.html |access-date=11 February 2019 |publisher=Eagle Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Edge Reporter |date=16 December 2018 |title=Police Sergeant weds UPDF Major |url=https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |access-date=11 February 2019 |publisher=The Edge Uganda |location=Kampala |archive-date=12 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190212130718/https://edge.ug/2018/12/16/police-sergeant-weds-updf-major/ |url-status=dead }}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
q74c9vsj75zaik7eiyacxwp3gozyzez
Tonny Awany nga bwe
0
12364
69584
61193
2026-08-23T10:31:03Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69584
wikitext
text/x-wiki
'''Tonny Awany''' (yazaalibwa mu gwokutano 29, 1975) munnabyabufuzi wa Uganda mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu ng'akiikirira essaza ly'e [[:en:Nwoya|Nwoya]] wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-2</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Yaliko omuwandiisi asooka era akola nga omumyuka w’akulira ekitebe kya Mission Uganda, Abu Dhabi, United Arab Emirates (UAE) nga tannaba kwegatta ku Palamenti. Ono y’omumyuka wa ssentebe w’akakiiko ka palamenti akapya ak’ettaka akagenderera okulongoosa enfuga y’ettaka.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-3</ref> Era yaliko akola nga ssentebe w’akakiiko akasunsuddwa ku COVID-19.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-5</ref> Era aweereza ku kakiiko ka palamenti akavunaanyizibwa ku bikozesebwa ebirabika ng’omumyuka wa ssentebe.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-7</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-9</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-10</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Sharon_Balmoi_Laker|Sharon Balmoi Laker]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
9b7k1hphza8024khi9km9yc56tpgueu
Tonny Awany
0
12365
69585
61185
2026-08-23T10:31:03Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69585
wikitext
text/x-wiki
'''Tonny Awany''' (yazaalibwa mu gwokutano 29, 1975) munnabyabufuzi wa Uganda mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu ng'akiikirira essaza ly'e [[:en:Nwoya|Nwoya]] wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-2</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Yaliko omuwandiisi asooka era akola nga omumyuka w’akulira ekitebe kya Mission Uganda, Abu Dhabi, United Arab Emirates (UAE) nga tannaba kwegatta ku Palamenti. Ono y’omumyuka wa ssentebe w’akakiiko ka palamenti akapya ak’ettaka akagenderera okulongoosa enfuga y’ettaka.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-3</ref> Era yaliko akola nga ssentebe w’akakiiko akasunsuddwa ku COVID-19.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-5</ref> Era aweereza ku kakiiko ka palamenti akavunaanyizibwa ku bikozesebwa ebirabika ng’omumyuka wa ssentebe.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-7</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-8</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-9</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Tonny_Awany#cite_note-10</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Sharon_Balmoi_Laker|Sharon Balmoi Laker]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ffqtoti2rp7zt4l4way3ll6difaeei3
Kassiano Wadri
0
12390
69403
68363
2026-08-23T09:59:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69403
wikitext
text/x-wiki
'''Kassiano Ezati Wadri''' (yazaalibwa 29 Omwezi ogwomwenda 1957) munnayuganda omukozi munnambeera z'abantu era munnabyabufuzi. Yeeyali [[Parliament of Uganda|omubaka wa Palamenti]] eyeeto, eyakiikirira munisipaali [[Arua|ye Arua]] mu paalamenti ey'ekkumi (2016 okutuuka 2021), okutandika nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Ekifo kyasigala kyereere [[Ibrahim Abiriga]] owa [[National Resistance Movement]] (NRM), bwe yatemulwa mu Mwezi ogwomukaaga 2018. <ref name="2R">{{Cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018}}</ref>
Wadri emabegako yakiikirira essaza ly'e Terego, [[disitulikiti ye Arua]] mu paalamenti ey’omusanvu (2001–2006), palamenti ey’omunaana (2006–2011) ne palamenti ey’omwenda (2011–2016), nga mmemba wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri ku ludda oluvuganya gavumenti. Mu biseera ebyo eby’emirimu, Wadri yaweereza nga [[Nampala]] (Chief whip) w’oludda oluvuganya, ssentebe w’akakiiko ''akalondoola ebisuubizo bya gavumenti'' era nga mmemba w’akakiiko ''k’ebyobulimi, amakolero g’ebisolo n’obuvubi'' n’akakiiko ''ka bizinensi''. <ref name="3R">{{Cite web |last=Vision Reporter |date=27 June 2006 |title=Kassiano Names Committee Chiefs |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1145877/kassiano-names-committee-chiefs |access-date=20 December 2018}}</ref>
== Obuvo bwe n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu ggombolola ya Aivu, mu disitulikiti y’e Arua nga 29 Omwezi ogwomwenda 1957. Yatikkirwa okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], [[yunivasite ya Uganda eya gavumenti]] esinga obukadde era esinga obunene mu Uganda, n’afuna [[diguli esooka mumbeera z'abantu z'enzirukanya y'emirimu egigasiza awamu abantu]] mu 1981. Nga wayise emyaka 20, yunivasite y’emu yamuwa [[ddiguli eyokubiri ey'embeera z'abantu mu kuteekateekera abantu n'ebitundu n'okubiddukanya]]. Mu 2003, yatikkirwa ne ddiguli ey'emyaka ebiri mu demokulasiya and n'enkulaakulana y'ebitundu, okuva mu yunivasite ya [[Uganda Martyrs University]], e [[Nkozi]] mu [[Mpigi (disitulikit)|disitulikiti y’e Mpigi]] . <ref name="4R" />
== Emirimu gye ==
Kassiano yali mubaka wa paalamenti emyaka abiri emabega ng'odiddeyo ddala mu 2001, lwe yasooka okulondebwa. ebbange erisinga mu kiseera ekyo yali mu koifo kya bukulembeze nga Nampala w'oludda oluvuganya. Yali mmemba w’ekibiina kya FDC ekibiina ekyali kisinga obunene ekivuganya gavumenti mu kiseera ekyo.
Mu kuddamu okulonda anadda mu bigere bya Ibrahim Abiriga eyattibwa mu Mwezi ogwomunaana 2018, Wadri yasalawo okwesimbawo ku bwannamunigina. <ref name="5R">{{Cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda}}</ref> Nga twetegekera okulonda kuno, Kassiano Wadri yakwatibwa wamu ne bannabyabufuzi abalala okuli [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]] n’abalala. Bano bavunaanibwa emisango egy’enjawulo egy’ebyobufuzi era emisango gyabwe gyali gikyayita mu [[Uganda judicial system|nkola y’ekitongole ekiramuzi mu Uganda]] ne'omwezi ogwekkumi n'ebiri 2018. <ref name="6R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=3 September 2018 |title=Tortured Ugandan MP Kassiano Wadri speaks out |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Tortured-Ugandan-MP-Kassiano-Wadri-speaks-out-/1066-4740108-goh2dl/index.html}}</ref>
Nga 15 Omwezi ogwomunaana 2018, Wadri yawangula akalulu ka munisipaali ye Arua akaddibwamu, ng'ali mu kkomera mu [[Gulu (disitulikit)|disitulikiti y’e Gulu]], n’obululu 6,421, ng’awangula eyali asinga okumuvuganya eeyo, [[Nusura Tiperu]], ow’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya NRM, eyafuna obululu 4,798. <ref name="7R">{{Cite web |last=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018}}</ref> Yalayizibwa nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (29 August 2018). [https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main "Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 December</span> 2018</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Arua (disitulikit)|Disitulikiti y’e Arua]]
* [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Olukungaana lw'enkyukakyuka mu demokulasiya]]
* [[Ettundutundu lya West Nile]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Kigozi |first=Curthbert |date=16 August 2018 |title=Profile: What you need to know about new Arua MP Kassiano Wadri |url=https://watchdoguganda.com/profilewhat-you-need-to-know-about-new-arua-mp-kassiano-wadri/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Watchdog Uganda |format=Archived from the original |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018 |newspaper=Soft Power Uganda |location=Kampala}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://mobile.monitor.co.ug/News/FDC-divided-over-candidate-race-replace-slain-MP-Abiriga/2466686-4645974-format-xhtml-15usovhz/index.html Aba FDC baawukanye ku muntu eyeesimbyewo mu kuvuganya okudda mu bigere by’omubaka Abiriga eyattibwa]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
q1lm4olus3zs92xr2kykx1m8vmwk1kv
69452
69403
2026-08-23T10:12:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69452
wikitext
text/x-wiki
'''Kassiano Ezati Wadri''' (yazaalibwa 29 Omwezi ogwomwenda 1957) munnayuganda omukozi munnambeera z'abantu era munnabyabufuzi. Yeeyali [[Parliament of Uganda|omubaka wa Palamenti]] eyeeto, eyakiikirira munisipaali [[Arua|ye Arua]] mu paalamenti ey'ekkumi (2016 okutuuka 2021), okutandika nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Ekifo kyasigala kyereere [[Ibrahim Abiriga]] owa [[National Resistance Movement]] (NRM), bwe yatemulwa mu Mwezi ogwomukaaga 2018. <ref name="2R">{{Cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018}}</ref>
Wadri emabegako yakiikirira essaza ly'e Terego, [[disitulikiti ye Arua]] mu paalamenti ey’omusanvu (2001–2006), palamenti ey’omunaana (2006–2011) ne palamenti ey’omwenda (2011–2016), nga mmemba wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri ku ludda oluvuganya gavumenti. Mu biseera ebyo eby’emirimu, Wadri yaweereza nga [[Nampala]] (Chief whip) w’oludda oluvuganya, ssentebe w’akakiiko ''akalondoola ebisuubizo bya gavumenti'' era nga mmemba w’akakiiko ''k’ebyobulimi, amakolero g’ebisolo n’obuvubi'' n’akakiiko ''ka bizinensi''. <ref name="3R">{{Cite web |last=Vision Reporter |date=27 June 2006 |title=Kassiano Names Committee Chiefs |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1145877/kassiano-names-committee-chiefs |access-date=20 December 2018}}</ref>
== Obuvo bwe n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu ggombolola ya Aivu, mu disitulikiti y’e Arua nga 29 Omwezi ogwomwenda 1957. Yatikkirwa okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], [[yunivasite ya Uganda eya gavumenti]] esinga obukadde era esinga obunene mu Uganda, n’afuna [[diguli esooka mumbeera z'abantu z'enzirukanya y'emirimu egigasiza awamu abantu]] mu 1981. Nga wayise emyaka 20, yunivasite y’emu yamuwa [[ddiguli eyokubiri ey'embeera z'abantu mu kuteekateekera abantu n'ebitundu n'okubiddukanya]]. Mu 2003, yatikkirwa ne ddiguli ey'emyaka ebiri mu demokulasiya and n'enkulaakulana y'ebitundu, okuva mu yunivasite ya [[Uganda Martyrs University]], e [[Nkozi]] mu [[Mpigi (disitulikit)|disitulikiti y’e Mpigi]] . <ref name="4R" />
== Emirimu gye ==
Kassiano yali mubaka wa paalamenti emyaka abiri emabega ng'odiddeyo ddala mu 2001, lwe yasooka okulondebwa. ebbange erisinga mu kiseera ekyo yali mu koifo kya bukulembeze nga Nampala w'oludda oluvuganya. Yali mmemba w’ekibiina kya FDC ekibiina ekyali kisinga obunene ekivuganya gavumenti mu kiseera ekyo.
Mu kuddamu okulonda anadda mu bigere bya Ibrahim Abiriga eyattibwa mu Mwezi ogwomunaana 2018, Wadri yasalawo okwesimbawo ku bwannamunigina. <ref name="5R">{{Cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda}}</ref> Nga twetegekera okulonda kuno, Kassiano Wadri yakwatibwa wamu ne bannabyabufuzi abalala okuli [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]] n’abalala. Bano bavunaanibwa emisango egy’enjawulo egy’ebyobufuzi era emisango gyabwe gyali gikyayita mu [[Uganda judicial system|nkola y’ekitongole ekiramuzi mu Uganda]] ne'omwezi ogwekkumi n'ebiri 2018. <ref name="6R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=3 September 2018 |title=Tortured Ugandan MP Kassiano Wadri speaks out |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Tortured-Ugandan-MP-Kassiano-Wadri-speaks-out-/1066-4740108-goh2dl/index.html}}</ref>
Nga 15 Omwezi ogwomunaana 2018, Wadri yawangula akalulu ka munisipaali ye Arua akaddibwamu, ng'ali mu kkomera mu [[Gulu (disitulikit)|disitulikiti y’e Gulu]], n’obululu 6,421, ng’awangula eyali asinga okumuvuganya eeyo, [[Nusura Tiperu]], ow’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya NRM, eyafuna obululu 4,798. <ref name="7R">{{Cite web |last=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018}}</ref> Yalayizibwa nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (29 August 2018). [https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main "Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 December</span> 2018</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Arua (disitulikit)|Disitulikiti y’e Arua]]
* [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Olukungaana lw'enkyukakyuka mu demokulasiya]]
* [[Ettundutundu lya West Nile]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Kigozi |first=Curthbert |date=16 August 2018 |title=Profile: What you need to know about new Arua MP Kassiano Wadri |url=https://watchdoguganda.com/profilewhat-you-need-to-know-about-new-arua-mp-kassiano-wadri/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Watchdog Uganda |format=Archived from the original |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018 |newspaper=Soft Power Uganda |location=Kampala}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://mobile.monitor.co.ug/News/FDC-divided-over-candidate-race-replace-slain-MP-Abiriga/2466686-4645974-format-xhtml-15usovhz/index.html Aba FDC baawukanye ku muntu eyeesimbyewo mu kuvuganya okudda mu bigere by’omubaka Abiriga eyattibwa]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7zzywttnf5k5656yim17yo7ymiof85u
69619
69452
2026-08-23T10:32:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69619
wikitext
text/x-wiki
'''Kassiano Ezati Wadri''' (yazaalibwa 29 Omwezi ogwomwenda 1957) munnayuganda omukozi munnambeera z'abantu era munnabyabufuzi. Yeeyali [[Parliament of Uganda|omubaka wa Palamenti]] eyeeto, eyakiikirira munisipaali [[Arua|ye Arua]] mu paalamenti ey'ekkumi (2016 okutuuka 2021), okutandika nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Ekifo kyasigala kyereere [[Ibrahim Abiriga]] owa [[National Resistance Movement]] (NRM), bwe yatemulwa mu Mwezi ogwomukaaga 2018. <ref name="2R">{{Cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018}}</ref>
Wadri emabegako yakiikirira essaza ly'e Terego, [[disitulikiti ye Arua]] mu paalamenti ey’omusanvu (2001–2006), palamenti ey’omunaana (2006–2011) ne palamenti ey’omwenda (2011–2016), nga mmemba wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri ku ludda oluvuganya gavumenti. Mu biseera ebyo eby’emirimu, Wadri yaweereza nga [[Nampala]] (Chief whip) w’oludda oluvuganya, ssentebe w’akakiiko ''akalondoola ebisuubizo bya gavumenti'' era nga mmemba w’akakiiko ''k’ebyobulimi, amakolero g’ebisolo n’obuvubi'' n’akakiiko ''ka bizinensi''. <ref name="3R">{{Cite web |last=Vision Reporter |date=27 June 2006 |title=Kassiano Names Committee Chiefs |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1145877/kassiano-names-committee-chiefs |access-date=20 December 2018}}</ref>
== Obuvo bwe n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu ggombolola ya Aivu, mu disitulikiti y’e Arua nga 29 Omwezi ogwomwenda 1957. Yatikkirwa okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], [[yunivasite ya Uganda eya gavumenti]] esinga obukadde era esinga obunene mu Uganda, n’afuna [[diguli esooka mumbeera z'abantu z'enzirukanya y'emirimu egigasiza awamu abantu]] mu 1981. Nga wayise emyaka 20, yunivasite y’emu yamuwa [[ddiguli eyokubiri ey'embeera z'abantu mu kuteekateekera abantu n'ebitundu n'okubiddukanya]]. Mu 2003, yatikkirwa ne ddiguli ey'emyaka ebiri mu demokulasiya and n'enkulaakulana y'ebitundu, okuva mu yunivasite ya [[Uganda Martyrs University]], e [[Nkozi]] mu [[Mpigi (disitulikit)|disitulikiti y’e Mpigi]] . <ref name="4R" />
== Emirimu gye ==
Kassiano yali mubaka wa paalamenti emyaka abiri emabega ng'odiddeyo ddala mu 2001, lwe yasooka okulondebwa. ebbange erisinga mu kiseera ekyo yali mu koifo kya bukulembeze nga Nampala w'oludda oluvuganya. Yali mmemba w’ekibiina kya FDC ekibiina ekyali kisinga obunene ekivuganya gavumenti mu kiseera ekyo.
Mu kuddamu okulonda anadda mu bigere bya Ibrahim Abiriga eyattibwa mu Mwezi ogwomunaana 2018, Wadri yasalawo okwesimbawo ku bwannamunigina. <ref name="5R">{{Cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda}}</ref> Nga twetegekera okulonda kuno, Kassiano Wadri yakwatibwa wamu ne bannabyabufuzi abalala okuli [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]] n’abalala. Bano bavunaanibwa emisango egy’enjawulo egy’ebyobufuzi era emisango gyabwe gyali gikyayita mu [[Uganda judicial system|nkola y’ekitongole ekiramuzi mu Uganda]] ne'omwezi ogwekkumi n'ebiri 2018. <ref name="6R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=3 September 2018 |title=Tortured Ugandan MP Kassiano Wadri speaks out |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Tortured-Ugandan-MP-Kassiano-Wadri-speaks-out-/1066-4740108-goh2dl/index.html}}</ref>
Nga 15 Omwezi ogwomunaana 2018, Wadri yawangula akalulu ka munisipaali ye Arua akaddibwamu, ng'ali mu kkomera mu [[Gulu (disitulikit)|disitulikiti y’e Gulu]], n’obululu 6,421, ng’awangula eyali asinga okumuvuganya eeyo, [[Nusura Tiperu]], ow’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya NRM, eyafuna obululu 4,798. <ref name="7R">{{Cite web |last=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018}}</ref> Yalayizibwa nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (29 August 2018). [https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main "Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 December</span> 2018</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Arua (disitulikit)|Disitulikiti y’e Arua]]
* [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Olukungaana lw'enkyukakyuka mu demokulasiya]]
* [[Ettundutundu lya West Nile]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Kigozi |first=Curthbert |date=16 August 2018 |title=Profile: What you need to know about new Arua MP Kassiano Wadri |url=https://watchdoguganda.com/profilewhat-you-need-to-know-about-new-arua-mp-kassiano-wadri/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Watchdog Uganda |format=Archived from the original |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018 |newspaper=Soft Power Uganda |location=Kampala}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://mobile.monitor.co.ug/News/FDC-divided-over-candidate-race-replace-slain-MP-Abiriga/2466686-4645974-format-xhtml-15usovhz/index.html Aba FDC baawukanye ku muntu eyeesimbyewo mu kuvuganya okudda mu bigere by’omubaka Abiriga eyattibwa]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
7ruisb9r3grh2omg9nqyei86wtpkbra
69724
69619
2026-08-23T11:13:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69724
wikitext
text/x-wiki
'''Kassiano Ezati Wadri''' (yazaalibwa 29 Omwezi ogwomwenda 1957) munnayuganda omukozi munnambeera z'abantu era munnabyabufuzi. Yeeyali [[Parliament of Uganda|omubaka wa Palamenti]] eyeeto, eyakiikirira munisipaali [[Arua|ye Arua]] mu paalamenti ey'ekkumi (2016 okutuuka 2021), okutandika nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Ekifo kyasigala kyereere [[Ibrahim Abiriga]] owa [[National Resistance Movement]] (NRM), bwe yatemulwa mu Mwezi ogwomukaaga 2018. <ref name="2R">{{Cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018}}</ref>
Wadri emabegako yakiikirira essaza ly'e Terego, [[disitulikiti ye Arua]] mu paalamenti ey’omusanvu (2001–2006), palamenti ey’omunaana (2006–2011) ne palamenti ey’omwenda (2011–2016), nga mmemba wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) ekibiina ky'ebyobufuzi ekiri ku ludda oluvuganya gavumenti. Mu biseera ebyo eby’emirimu, Wadri yaweereza nga [[Nampala]] (Chief whip) w’oludda oluvuganya, ssentebe w’akakiiko ''akalondoola ebisuubizo bya gavumenti'' era nga mmemba w’akakiiko ''k’ebyobulimi, amakolero g’ebisolo n’obuvubi'' n’akakiiko ''ka bizinensi''. <ref name="3R">{{Cite web |last=Vision Reporter |date=27 June 2006 |title=Kassiano Names Committee Chiefs |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1145877/kassiano-names-committee-chiefs |access-date=20 December 2018}}</ref>
== Obuvo bwe n’okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu ggombolola ya Aivu, mu disitulikiti y’e Arua nga 29 Omwezi ogwomwenda 1957. Yatikkirwa okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]], [[yunivasite ya Uganda eya gavumenti]] esinga obukadde era esinga obunene mu Uganda, n’afuna [[diguli esooka mumbeera z'abantu z'enzirukanya y'emirimu egigasiza awamu abantu]] mu 1981. Nga wayise emyaka 20, yunivasite y’emu yamuwa [[ddiguli eyokubiri ey'embeera z'abantu mu kuteekateekera abantu n'ebitundu n'okubiddukanya]]. Mu 2003, yatikkirwa ne ddiguli ey'emyaka ebiri mu demokulasiya and n'enkulaakulana y'ebitundu, okuva mu yunivasite ya [[Uganda Martyrs University]], e [[Nkozi]] mu [[Mpigi (disitulikit)|disitulikiti y’e Mpigi]] . <ref name="4R" />
== Emirimu gye ==
Kassiano yali mubaka wa paalamenti emyaka abiri emabega ng'odiddeyo ddala mu 2001, lwe yasooka okulondebwa. ebbange erisinga mu kiseera ekyo yali mu koifo kya bukulembeze nga Nampala w'oludda oluvuganya. Yali mmemba w’ekibiina kya FDC ekibiina ekyali kisinga obunene ekivuganya gavumenti mu kiseera ekyo.
Mu kuddamu okulonda anadda mu bigere bya Ibrahim Abiriga eyattibwa mu Mwezi ogwomunaana 2018, Wadri yasalawo okwesimbawo ku bwannamunigina. <ref name="5R">{{Cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda}}</ref> Nga twetegekera okulonda kuno, Kassiano Wadri yakwatibwa wamu ne bannabyabufuzi abalala okuli [[Bobi Wine|Robert Kyagulanyi Ssentamu]] n’abalala. Bano bavunaanibwa emisango egy’enjawulo egy’ebyobufuzi era emisango gyabwe gyali gikyayita mu [[Uganda judicial system|nkola y’ekitongole ekiramuzi mu Uganda]] ne'omwezi ogwekkumi n'ebiri 2018. <ref name="6R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=3 September 2018 |title=Tortured Ugandan MP Kassiano Wadri speaks out |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Tortured-Ugandan-MP-Kassiano-Wadri-speaks-out-/1066-4740108-goh2dl/index.html}}</ref>
Nga 15 Omwezi ogwomunaana 2018, Wadri yawangula akalulu ka munisipaali ye Arua akaddibwamu, ng'ali mu kkomera mu [[Gulu (disitulikit)|disitulikiti y’e Gulu]], n’obululu 6,421, ng’awangula eyali asinga okumuvuganya eeyo, [[Nusura Tiperu]], ow’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya NRM, eyafuna obululu 4,798. <ref name="7R">{{Cite web |last=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018}}</ref> Yalayizibwa nga 29 Omwezi ogwomunaana 2018. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (29 August 2018). [https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main "Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">20 December</span> 2018</span>.</cite></ref>
== Laba ne ==
* [[Arua (disitulikit)|Disitulikiti y’e Arua]]
* [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Olukungaana lw'enkyukakyuka mu demokulasiya]]
* [[Ettundutundu lya West Nile]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=29 August 2018 |title=Kassiano Wadri sworn-in as Arua Municipality MP |url=https://www.parliament.go.ug/news/2171/kassiano-wadri-sworn-arua-municipality-mp#sidr-main |access-date=20 December 2018 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Harry Misiko |first=and Daily Monitor Reporter |date=16 August 2018 |title=Blow to Yoweri Museveni as NRM loses seat to Kassiano Wadri |url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Kassiano-Wadri-wins-Ugandan-byelection-from-jail/1066-4714528-p6q65d/index.html |access-date=20 December 2018 |newspaper=[[Daily Nation]] |location=Nairobi}}
# {{cite web |last=Kigozi |first=Curthbert |date=16 August 2018 |title=Profile: What you need to know about new Arua MP Kassiano Wadri |url=https://watchdoguganda.com/profilewhat-you-need-to-know-about-new-arua-mp-kassiano-wadri/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Watchdog Uganda |format=Archived from the original |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Ampurire |first=Paul |date=9 August 2018 |title=Opposition Coalition Rallies Behind Kassiano Wadri in Arua Municipality Race |url=https://www.softpower.ug/opposition-coalition-rallies-behind-kassiano-wadri-in-arua-municipality-race/ |access-date=20 December 2018 |publisher=Soft Power Uganda |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Paul Ampurire |date=16 August 2018 |title=Jailed Kassiano Wadri Wins Arua Municipality Election |url=https://www.softpower.ug/jailed-kassiano-wadri-wins-arua-municipality-election/ |access-date=20 December 2018 |newspaper=Soft Power Uganda |location=Kampala}}{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://mobile.monitor.co.ug/News/FDC-divided-over-candidate-race-replace-slain-MP-Abiriga/2466686-4645974-format-xhtml-15usovhz/index.html Aba FDC baawukanye ku muntu eyeesimbyewo mu kuvuganya okudda mu bigere by’omubaka Abiriga eyattibwa]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
37blsqgxuvm9jtrd1y551s5re9styx3
Jacqueline Kyatuheire
0
12399
69401
66046
2026-08-23T09:59:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69401
wikitext
text/x-wiki
'''Jacqueline Kyatuheire''' (yazaalibwa 30 Ogwokutaano 1973) Munnayuganda [[:en:Sociologist|omukugu mu mbeera z'abantu]] era munnabyabufuzi. Yaliko omubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ng’akiikirira [[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y’e Kanungu]] wansi w’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.hopeuganda.org.au/about/key-personnel/kyatuheire-jacqueline/index.html |title=Archive copy |access-date=2025-11-05 |archive-date=2024-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312213730/https://hopeuganda.org.au/about/key-personnel/kyatuheire-jacqueline/index.html |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-fronts-kwizera-for-bukimbiri-by-election-3898794</ref> okuva mu 2002 okutuuka mu 2011 lwe yawangulwa Elizabeth Karungi. <ref>https://chimpreports.com/team-appointed-by-museveni-at-nrm-secretariat-is-solid-competent-tumwebaze/</ref> <ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-unveils-new-team-to-spearhead-campaigns-1896068</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Jacqueline yazaalibwa nga 30 Ogwokutaano 1973 mu Disitulikiti y’e Kanungu okuva mu maka g’abawala bataano ku kyalo okumpi ne [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Democratic Republic of Congo.]] Yakuzibwa nnyina ali obwannamunigina. <ref name=":0" />
Jacqueline yatikkirwa diguli eya bachelor of Arts degreebin Social Science mu 1997.
== Ebirala bye yakola ==
Mu Gwokusatu 2004, Jacqueline yatongoza ssemateeka w’ekibiina ky’abayizi abakulu ekya Bishop Comboni old students Association mu [[:en:Kampala|Kampala]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref>
Yatandikawo [[:en:School|essomero]] ly'ekisulo erya abawala bokka erya St Teresa .
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Nga tannaba kuyingira by'abufuzi, Jacqueline yaliko omuyambi [[:en:Chief_administrative_officer|w’akulira enzirukanya y’emirimu]] mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y’e Rukungiri]] .
Yawangudde ekifo ky’omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y’e Kanungu]] mu Paalamenti n’obululu 2,859 nga yawangula Catherine Musinguzi eyafuna obululu 2,325. <ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Rukungiri_District</ref> Yali omu ku bakubiriza b'ekibiina kya Kanungu district Image Group, ekyasisinkana Pulezidenti Museveni mu maka g'obwa Pulezidenti e Entebbe okulaga obukakafu bwabwe mu kumuwagira mu kwesimbawo mu 2016. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref>
Jacqueline akola nga omumyuka w’omuwanika w'ekibiina kya NRM mu ggwanga, <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> ekifo kye yalondebwa [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] nga ye ssentebe wa NRM era ne kikkirizibwa akakiiko akafuzi aka Central Executive Committee mu Gwomukaaga 2020, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-fronts-kwizera-for-bukimbiri-by-election-3898794</ref> <ref>https://chimpreports.com/team-appointed-by-museveni-at-nrm-secretariat-is-solid-competent-tumwebaze/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> ng’adda mu bigere bya Keneth Omona. <ref>https://eagle.co.ug/2020/06/21/dombo-kasamba-eat-big-in-new-nrm-changes/</ref>
== Laba ne bino ==
[[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20260115153023/https://nrm.ug/news/focus-uniting-our-people-deputy-national-treasurer-hon-kyatuhaire-urges-kisoro-leader Omukutu gwa Ssaabawandiisi wa NRM]
{{DEFAULTSORT:Kyatuheire, Jacqueline}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
nf594tk85vkvbih5p9p40cdd3ea5gr0
69655
69401
2026-08-23T11:02:26Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69655
wikitext
text/x-wiki
'''Jacqueline Kyatuheire''' (yazaalibwa 30 Ogwokutaano 1973) Munnayuganda [[:en:Sociologist|omukugu mu mbeera z'abantu]] era munnabyabufuzi. Yaliko omubaka wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ng’akiikirira [[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y’e Kanungu]] wansi w’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.hopeuganda.org.au/about/key-personnel/kyatuheire-jacqueline/index.html |title=Archive copy |access-date=2025-11-05 |archive-date=2024-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312213730/https://hopeuganda.org.au/about/key-personnel/kyatuheire-jacqueline/index.html |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-fronts-kwizera-for-bukimbiri-by-election-3898794</ref> okuva mu 2002 okutuuka mu 2011 lwe yawangulwa Elizabeth Karungi. <ref>https://chimpreports.com/team-appointed-by-museveni-at-nrm-secretariat-is-solid-competent-tumwebaze/</ref> <ref name=":2">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-unveils-new-team-to-spearhead-campaigns-1896068</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Jacqueline yazaalibwa nga 30 Ogwokutaano 1973 mu Disitulikiti y’e Kanungu okuva mu maka g’abawala bataano ku kyalo okumpi ne [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Democratic Republic of Congo.]] Yakuzibwa nnyina ali obwannamunigina. <ref name=":0" />
Jacqueline yatikkirwa diguli eya bachelor of Arts degreebin Social Science mu 1997.
== Ebirala bye yakola ==
Mu Gwokusatu 2004, Jacqueline yatongoza ssemateeka w’ekibiina ky’abayizi abakulu ekya Bishop Comboni old students Association mu [[:en:Kampala|Kampala]] . <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref>
Yatandikawo [[:en:School|essomero]] ly'ekisulo erya abawala bokka erya St Teresa .
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Nga tannaba kuyingira by'abufuzi, Jacqueline yaliko omuyambi [[:en:Chief_administrative_officer|w’akulira enzirukanya y’emirimu]] mu [[:en:Rukungiri_District|Disitulikiti y’e Rukungiri]] .
Yawangudde ekifo ky’omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kanungu_District|Disitulikiti y’e Kanungu]] mu Paalamenti n’obululu 2,859 nga yawangula Catherine Musinguzi eyafuna obululu 2,325. <ref name=":1">https://en.wikipedia.org/wiki/Rukungiri_District</ref> Yali omu ku bakubiriza b'ekibiina kya Kanungu district Image Group, ekyasisinkana Pulezidenti Museveni mu maka g'obwa Pulezidenti e Entebbe okulaga obukakafu bwabwe mu kumuwagira mu kwesimbawo mu 2016. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref>
Jacqueline akola nga omumyuka w’omuwanika w'ekibiina kya NRM mu ggwanga, <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> ekifo kye yalondebwa [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]] nga ye ssentebe wa NRM era ne kikkirizibwa akakiiko akafuzi aka Central Executive Committee mu Gwomukaaga 2020, <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-fronts-kwizera-for-bukimbiri-by-election-3898794</ref> <ref>https://chimpreports.com/team-appointed-by-museveni-at-nrm-secretariat-is-solid-competent-tumwebaze/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_139757</ref> ng’adda mu bigere bya Keneth Omona. <ref>https://eagle.co.ug/2020/06/21/dombo-kasamba-eat-big-in-new-nrm-changes/</ref>
== Laba ne bino ==
[[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20260115153023/https://nrm.ug/news/focus-uniting-our-people-deputy-national-treasurer-hon-kyatuhaire-urges-kisoro-leader Omukutu gwa Ssaabawandiisi wa NRM]
{{DEFAULTSORT:Kyatuheire, Jacqueline}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
28uanl4yqt3g5qklarq6j702zcqe221
Stephen Basaliza
0
12438
69319
61576
2026-08-23T07:14:56Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69319
wikitext
text/x-wiki
'''Steven Mwesige Basaliza amanyiddwa nga 'Omudumizi'''' [[:en:Ugandan|munnauganda]] [[:en:Military_officer|eyawummula amagye]], [[:en:Politician|munnabyabufuzi]], omulwanirizi w'eddembe ly'obuntu era omukozi wa gavumenti. Abaddeko mu bifo eby’enjawulo eby’amakulu, omuli okuweereza [[:en:Member_of_parliament|ng’omubaka wa Palamenti]] mu ssaza ly’e Burahya n’okubeera [[:en:Member_of_parliament|Kaminsona w’akakiiko]] [[Akakiiko k’eddembe ly’obuntu mu Uganda|akavunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu mu Uganda]] (UHRC).<ref name=":02">{{Cite web |last=Mbabazi |first=Hannington |date=2021-01-11 |title=Rtd. Col.Basaliza Urges Ugandans To Commit To Peace Ahead Of Elections |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/11/rtd-col-basaliza-urges-ugandans-to-commit-to-peace-ahead-of-elections/ |access-date=2025-01-08 |website=Thecapitaltimes |language=en-US |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125101751/https://thecapitaltimes.co.ug/2021/01/11/rtd-col-basaliza-urges-ugandans-to-commit-to-peace-ahead-of-elections/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=UHRC Commissioners |url=https://uhrc.ug/uhrc-commissioners/ |access-date=2025-01-08 |website=Uganda Human Rights Commission (UHRC) |language=en-GB |archive-date=2024-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724134646/https://uhrc.ug/uhrc-commissioners/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-11-26 |title=Will Museveni order against politicians on boards work? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/will-museveni-order-against-politicians-on-boards-work--4836528 |access-date=2025-01-08 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Basaliza, Akurut named human rights commissioners |url=https://www.newvision.co.ug/news/1303924/basaliza-akurut-named-human-rights-commissioners |access-date=2025-01-08 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Omulimu gw’amagye ==
Omulimu gwa Basaliza ogw’amagye gumanyibwa nnyo olw’okwenyigira mu ggye lya [[:en:National_Resistance_Army|National Resistance Army]] (NRA) mu lutalo lw’okununula Uganda. Yali mmemba w’ekibiina kya [[:en:Uganda_Patriotic_Movement|Uganda Patriotic Movement]], oluvannyuma ne kifuuka NRA/NRM. Mu [[:en:Ugandan_Bush_War|lutalo lw’ensiko olwa NRA]], yaweerezaako nga Lieutenant era ajjukirwa olw’okuvuga [[Yoweri Museveni|Pulezidenti Yoweri Museveni]], mu kiseera ekyo eyali mmemba w’ekibiina kya Front for National Salvation (Fronasa), mu mmotoka ya kitaawe Emmanuel Basaliza ekika kya Mercedes Benz 220S Sedan.<ref name=":02" />
Oluvannyuma lw'olutalo, yagenda mu maaso n'obuweereza bwe mu ggye lya [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda Peoples' Defence Forces]] (UPDF). Yasomera mu Kimaka Senior Command and Staff College mu 2nd intake, wamu ne ba Genero ba UPDF abamanyiddwa.<ref name=":1"/> Yakola nga Dayirekita omulwanirizi [[:en:Human_rights|w’eddembe ly’obuntu]] mu UPDF okuva mu 2007 okutuuka mu 2010 era n’alondebwa okuba akulira eby’akasiimo, okusasula abakozi kunkomerero y'obuwereza, n'okusasula famire zabo abawereza abafiira muntalo. Mu 2007, yali mu kibinja ky’amagye ga AMISOM ekyasooka okusindikibwa e [[Somalia]] nga baduumirwa Gen. [[:en:Levi_Karuhanga|Levi Karuhanga]].<ref name=":02" /><ref name=":1" />
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Ng’akyuka okuva mu magye n’adda mu byobufuzi, Basaliza yakiikirira Burahya County mu [[Kabarole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kabarole]] ng’omubaka wa Palamenti okuva mu 2001 okutuuka mu 2006. Mu kiseera kye yamala, yali amanyiddwa nnyo mukulwanisa nsonga ez’enjawulo ezikwata ku balonzi be.<ref name=":02" /> Mu 2020, yalaga obwagazi okukiikirira abakadde mu maserengeta ga Uganda ng’omubaka wa Palamenti. Kyokka oluvannyuma yada ku bbali n’awagira Omulabirizi Zebedee Masereka, n’akkaatiriza obwetaavu bw’okubeera obumu mu bantu abakadde.<ref name=":02" />
== Empeereza mu kakiiko akalwanirizi k'eddembe ly'obuntu ==
Basaliza abadde n’emirimu egiwera mu [[Akakiiko k’eddembe ly’obuntu mu Uganda|kakiiko k’eddembe ly’obuntu aka Uganda Human Rights Commission]] (UHRC). Yasooka kulondebwa ku bwa [[:en:Commissioner|Kaminsona]] mu 2012.<ref name=":1" /> Mu 2022, [[Yoweri Museveni|Pulezidenti Yoweri Museveni]] yaddamu okulonda Basaliza mu kibiina kya UHRC, ng’ali wamu ne Simeo Nsubuga ne Omara Apita. Okulondebwa kuno kwagendereddwamu okutondawo mu bujjuvu akakiiko kano okwanguya okukwata emisango gy’eddembe ly’obuntu.<ref name=":02" /> Basaliza yalayizibwa ku bwa Kaminsona mu Ogwekumi n'ebiri nga 20, 2022, omumyuka wa Ssaabalamuzi [[Richard Buteera]] . Ssentebe wa UHRC, [[Mariam Fauzat Wangadya|Mariam Wangadya]] yamwogerako ng’omusajja omulungi ow’empisa ez’ekika ekya waggulu era nga mwesimbu awatali kubuusabuusa, aleese okumanya n’obumanyirivu bungi mu ddembe ly’obuntu, emirembe, n’obutebenkevu mu kakiiko kano. <ref>{{Cite web |last=UHRC |date=2022-12-21 |title=Three New Members Sworn-in to Join Uganda Human Rights Commission |url=https://uhrc.ug/three-new-members-sworn-in-to-join-uganda-human-rights-commission/ |access-date=2025-01-08 |website=Uganda Human Rights Commission (UHRC) |language=en-GB |archive-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240723225010/https://uhrc.ug/three-new-members-sworn-in-to-join-uganda-human-rights-commission/ |url-status=dead }}</ref>
Yali mu kkooti eyawulira omusango ogukwata ku kutta Innocent Twinomujuni abaserikale babiri aba poliisi e [[Kabale|Kabale mu Uganda]] . Kkooti eyo, eyalimu ne [[Mariam Fauzat Wangadya|Mariam Wangadya]], [[:en:Crispin_Kaheru|Crispin Kaheru]], ne [[Lamex Omara Apitta|Lamex Omaro Apitta]], yakizuula nti ebikolwa by’abaserikale ba poliisi “byali bibi, bya kika kya waggulu, bumenyi bw’amateeka, kunyigiriza, bya kigendererwa, bya bugenderevu, bya kimpowooze, bya kimpowooze, era bya kunenya.” Kkooti eno yawa famire ya Twinomujuni obukadde 45 ng’okuliyirira olw’okutyoboola eddembe lye ery’obulamu.<ref>{{Cite web |date=2024-08-12 |title=UHRC awards Shs45m to family of man killed by police in Kabale |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/uhrc-awards-shs45m-to-family-of-man-killed-by-police-in-kabale-4723362 |access-date=2025-01-09 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
iwa4205kjr6zyhoz84tj5q3427rdy47
Kabuye Frank Kibirige
0
12441
69302
68343
2026-08-23T03:29:42Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69302
wikitext
text/x-wiki
'''Kabuye Frank Kibirige''' munnayuganda munnabyabufuzi, mulimi, muyambi wa bantu era afaayo nnyo ku bulundi bww'abantu naddala abali mu bwetaavu (A humanitarian ). Ye mubaka wa paalamenti <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> ow'ekitundu ky'e [[Kassanda]] ey'obukiiika ddyo mu [[disitulikiti y'e Kassanda]] , <ref>{{Cite web |title=Kassanda District LG |url=https://www.kassanda.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.kassanda.go.ug}}</ref> mu [[ttundutundu lya Uganda ery'amasekkati]] mu [[paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumineemu . Ye mumyuka w’omukulembeze w’abavubuka mu [[Mubende]] eyawamu wansi w’ekisinde ky'amanyi g'abantu (People Power) mu kibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Unity Platform]] ,,,,,,,,. <ref>{{Cite web |date=2022-07-18 |title=Police allow NUP lawyers to visit their detained MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-allow-nup-lawyers-to-visit-their-detained-mp--3883336 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
'''Kabuye Frank Kibirige''' yazaalibwa 24,Omezi ogwekkumi 1997, ku ddwaaliro ly’e Mityana <ref>{{Cite web |title=Health {{!}} Mityana District |url=https://mityana.go.ug/health-0 |access-date=2023-10-12 |website=mityana.go.ug}}</ref> ng’ayambibwako omusawo omuzaalisa Nansamba Margret mu [[Mityana (disitulikit)|disitulikiti y’e Mityana]] nga mu kiseera kino ye [[disitulikiti y'e Kasanda]] mu kyalo ekiyitibwa Kyakatebe. <ref>{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/Kyakatebe/@0.4499999,31.7730333,15z/data=!4m15!1m8!3m7!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!2sKyakatebe!3b1!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq!3m5!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq?entry=ttu |access-date=2023-10-05 |website=Google Maps |language=en}}</ref> Frank mutabani wa Kibirige Jonathan omusuubuzi omututumufu era Nakiwala Justine.
Kabuye yasomera ku ssomero lya pulayimale erya Kyakatebe Primary School naye satifikeeti y’ebigezo ebimalako omutenderra gwa pulayimalebya yagifuna mu 2010 okuva ku ssomero lya pulayimala erya Fremma Day and Boarding Primary School mu disitulikiti y’e Mityana. <ref>{{Cite web |title=Uganda, Mityana town: FREMMA DAY AND BOARDING PRIMARY SCHOOL {{!}} Labdoo |url=https://platform.labdoo.org/es/edoovillage?e=1745 |access-date=2023-10-05 |website=platform.labdoo.org}}</ref> Olwo yasomera ku ssomero lya siniya erya Mityana Modern Secondary School <ref>{{Cite web |date=2014-06-10 |title=Mityana Modern Secondary School. |url=https://www.yellow.ug/company/22068/mityana-modern-secondary-school |access-date=2023-10-05 |website=Yellow Uganda |language=en}}</ref> gyeyafunira [[satifikeeti ya Uganda ey'omutendera gw'ebyenjigiriza ebya siniya eyokuna]] (Uganda Certificate of Education) ne kw’ossa n'essomero lya siniya erya Lubiri Secondary <ref>{{Cite web |title=Lubiri Secondary School, Mengo, Kampala, phone +256 41 4270135 |url=https://ug.africabz.com/kampala/lubiri-secondary-school-44500 |access-date=2023-10-05 |website=ug.africabz.com}}</ref> gye yafunira satifikeeti ye eya Uganda ey'ebyenjigiriza eby'omutendera gwa siniya ey'omukaaga ( Uganda Advanced Certificate of Education ) mu 201. Olwo yasomera ku yunivasite y'e Makerere <ref>{{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2023-10-05 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}</ref> mu [[Kampala]], gye yasomera ebibalo bya zi bizinennsi (business statistics) , <ref>{{Cite web |title=CoBAMS – Makerere University College of Business and Management Sciences |url=https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |access-date=2023-10-05 |language=en-US |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004140831/https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |url-status=dead }}</ref> n’atikkirwa ne ddiguli esooka nga 5,Omwezi ogwokutaano 2022. Omwaka 2023 wegwatuukira , Kabuye yali asoma ddiguli eyookubiri mu bibalo bya zi bizinensi (business statistics) ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] .
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Mu Mwezi ogwomukaaga 2018, yafuna ekigendererwa n’alangirira okuvuganya ku bubaka bwa paaalamenti obw'ekitundu ky'e [[Kassanda]] ey'obukiika ddyo mu paalamenti ey’ekkumi n’emu oluvannyuma lw'eyali omubaka wa paalamenti mu kiseera ekyo Ssimewo Nsubuga owa [[National Resistance Movement|NRM]] okwanjula ebbago okukola ennongoosereza mu ssemateeka ku ky'okuggyawo ekkomo ku myaka. <ref>{{Cite web |title=Uganda: Bill Eliminating Presidential Age Limit and Extending Parliamentary Term Passed |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-12-27/uganda-bill-eliminating-presidential-age-limit-and-extending-parliamentary-term-passed/ |access-date=2023-10-12 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Uganda's Museveni lifts presidential age limits |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/1/2/uganda-enacts-law-ending-presidential-age-limits |access-date=2023-10-12 |website=www.aljazeera.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-01-02 |title=Ugandan Leader Signs Bill Removing Presidential Age Limit |url=https://www.voanews.com/a/ugandan-leader-signs-bill-removing-presidential-age-limit/4188790.html |access-date=2023-10-12 |website=VOA |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-01-02 |title=Museveni signs bill removing Uganda presidential age limits |url=https://www.independent.co.ug/museveni-signs-bill-removing-uganda-presidential-age-limits/ |access-date=2023-10-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=URN |date=2018-01-02 |title=Museveni assents to age limit bill |url=https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2023-10-12 |website=The Observer – Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014045933/https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}</ref>
Mu 2020, yalangirira okwesimbawo mu [[kulonda kwa bonna okwa 2021]] era naasunsulwa ku kaadi ya [[National Unity Platform]] (NUP) okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa paalamenti ow’e Kassanda ey'obukiika ddyo. <ref>{{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 16 Omwezi ogusooka 2021, Kabuye yalangirirwa ng’omubaka wa paalamenti omuggya ow'ekitundu ky’e [[Kassanda]] oluvannyuma lw’okumegga Ssimewo Nsubuga owa [[National Resistance Movement]] (NRM) gwe yali avuganya naye. <ref>{{Cite web |date=2021-01-16 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=administrator |date=2021-01-27 |title=2021 General Elections |url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections |access-date=2023-10-12 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Nga 18 Omwezi ogwokutaano 2021, Yalayizibwa nga omubaka wa paalamenti omuggya omulonde owa Kassanda ey'obukiika ddyo. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-05-17 |title=FULL LIST: 132 MPs to swear in today Inauguration Ceremony Kicks off |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/05/17/full-list-132-mps-to-swear-in-inauguration-ceremony-kicks-off-today/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Candidates – 2021 General Election – Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/winning-candidates/?pg=20 |access-date=2023-10-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Nga 10 Omwezi ogw'omukaaga 2021, yalondebwa nga Minisita w'ekisiikirize n'ensonga z'abaana mu [[Mubende (disitulikit)|Mubende]] eyawamu . <ref>{{Cite web |date=2021-06-27 |title=NUP runs away with Shadow Cabinet posts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-runs-away-with-shadow-cabinet-posts-3452102 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okukwatibwa ==
Nga 14Omwezi ogwomusanvu , 2022, poliisi yakwata Kabuye Frank Kibirige ku bigambibwa nti yeenyigira mu kufa kw’omuyizi wa [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu kulonda kwa Makerere okw'omuyizi akulembera banne. <ref>{{Cite web |last=Media |first=Parrots |date=2022-07-18 |title=Opposition ministers demand for release of Hon. Frank Kabuye |url=https://parrotsug.com/opposition-ministers-demand-for-release-of-hon-frank-kabuye/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}</ref> Kigambibwa nti mu kampeyini z’okulonda ezaafuuka ezakavuyo ekyaviirako abantu abatannamanyika okufumita omuyizi ono ebiso, Kabuye Frank yali ku yunivasite y’e Makerere era n’akwatibwa okuyamba poliisi okufuna ebisingawo ku byaliwo. Oluvannyuma yayimbulwa ku kakalu ka kkooti ng’okunoonyereza bwe kugenda mu maaso. <ref>{{Cite web |last=Admin |date=2022-07-15 |title=MP arrested over murder of student at Makerere Guild Campaigns |url=https://parrotsug.com/mp-arrested-over-murder-of-student-at-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2022-07-15 |title=NUP MP, two others arrested after student stabbed to death at Makerere guild campaigns |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/15/nup-mp-arrested-over-student-murder-in-deadly-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-07-19 |title=MP detained over UCU student's killing faces incitement charge |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-detained-over-ucu-student-s-killing-faces-incitement-charge-3884814 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=2022-07-18 |title=Police allow NUP lawyers to visit their detained MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-allow-nup-lawyers-to-visit-their-detained-mp--3883336 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |title=Health {{!}} Mityana District |url=https://mityana.go.ug/health-0 |access-date=2023-10-12 |website=mityana.go.ug}}
# {{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/Kyakatebe/@0.4499999,31.7730333,15z/data=!4m15!1m8!3m7!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!2sKyakatebe!3b1!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq!3m5!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq?entry=ttu |access-date=2023-10-05 |website=Google Maps |language=en}}
# {{Cite web |title=Uganda, Mityana town: FREMMA DAY AND BOARDING PRIMARY SCHOOL {{!}} Labdoo |url=https://platform.labdoo.org/es/edoovillage?e=1745 |access-date=2023-10-05 |website=platform.labdoo.org}}
# {{Cite web |date=2014-06-10 |title=Mityana Modern Secondary School. |url=https://www.yellow.ug/company/22068/mityana-modern-secondary-school |access-date=2023-10-05 |website=Yellow Uganda |language=en}}
# {{Cite web |title=Lubiri Secondary School, Mengo, Kampala, phone +256 41 4270135 |url=https://ug.africabz.com/kampala/lubiri-secondary-school-44500 |access-date=2023-10-05 |website=ug.africabz.com}}
# {{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2023-10-05 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=CoBAMS – Makerere University College of Business and Management Sciences |url=https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |access-date=2023-10-05 |language=en-US |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004140831/https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Uganda: Bill Eliminating Presidential Age Limit and Extending Parliamentary Term Passed |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-12-27/uganda-bill-eliminating-presidential-age-limit-and-extending-parliamentary-term-passed/ |access-date=2023-10-12 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}
# {{Cite web |title=Uganda's Museveni lifts presidential age limits |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/1/2/uganda-enacts-law-ending-presidential-age-limits |access-date=2023-10-12 |website=www.aljazeera.com |language=en}}
# {{Cite web |date=2018-01-02 |title=Ugandan Leader Signs Bill Removing Presidential Age Limit |url=https://www.voanews.com/a/ugandan-leader-signs-bill-removing-presidential-age-limit/4188790.html |access-date=2023-10-12 |website=VOA |language=en}}
# {{Cite web |date=2018-01-02 |title=Museveni signs bill removing Uganda presidential age limits |url=https://www.independent.co.ug/museveni-signs-bill-removing-uganda-presidential-age-limits/ |access-date=2023-10-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |last=URN |date=2018-01-02 |title=Museveni assents to age limit bill |url=https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2023-10-12 |website=The Observer – Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014045933/https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}
# {{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2021-01-16 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=administrator |date=2021-01-27 |title=2021 General Elections |url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections |access-date=2023-10-12 |website=Electoral Commission |language=en}}
# {{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-05-17 |title=FULL LIST: 132 MPs to swear in today Inauguration Ceremony Kicks off |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/05/17/full-list-132-mps-to-swear-in-inauguration-ceremony-kicks-off-today/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |title=Candidates – 2021 General Election – Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/winning-candidates/?pg=20 |access-date=2023-10-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}
# {{Cite web |date=2021-06-27 |title=NUP runs away with Shadow Cabinet posts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-runs-away-with-shadow-cabinet-posts-3452102 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Media |first=Parrots |date=2022-07-18 |title=Opposition ministers demand for release of Hon. Frank Kabuye |url=https://parrotsug.com/opposition-ministers-demand-for-release-of-hon-frank-kabuye/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Admin |date=2022-07-15 |title=MP arrested over murder of student at Makerere Guild Campaigns |url=https://parrotsug.com/mp-arrested-over-murder-of-student-at-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2022-07-15 |title=NUP MP, two others arrested after student stabbed to death at Makerere guild campaigns |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/15/nup-mp-arrested-over-student-murder-in-deadly-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |date=2022-07-19 |title=MP detained over UCU student's killing faces incitement charge |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-detained-over-ucu-student-s-killing-faces-incitement-charge-3884814 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
oyf9zxfbd5h3hmwmwlgnxycibehnsxp
69521
69302
2026-08-23T10:15:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69521
wikitext
text/x-wiki
'''Kabuye Frank Kibirige''' munnayuganda munnabyabufuzi, mulimi, muyambi wa bantu era afaayo nnyo ku bulundi bww'abantu naddala abali mu bwetaavu (A humanitarian ). Ye mubaka wa paalamenti <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> ow'ekitundu ky'e [[Kassanda]] ey'obukiiika ddyo mu [[disitulikiti y'e Kassanda]] , <ref>{{Cite web |title=Kassanda District LG |url=https://www.kassanda.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.kassanda.go.ug}}</ref> mu [[ttundutundu lya Uganda ery'amasekkati]] mu [[paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumineemu . Ye mumyuka w’omukulembeze w’abavubuka mu [[Mubende]] eyawamu wansi w’ekisinde ky'amanyi g'abantu (People Power) mu kibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Unity Platform]] ,,,,,,,,. <ref>{{Cite web |date=2022-07-18 |title=Police allow NUP lawyers to visit their detained MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-allow-nup-lawyers-to-visit-their-detained-mp--3883336 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
'''Kabuye Frank Kibirige''' yazaalibwa 24,Omezi ogwekkumi 1997, ku ddwaaliro ly’e Mityana <ref>{{Cite web |title=Health {{!}} Mityana District |url=https://mityana.go.ug/health-0 |access-date=2023-10-12 |website=mityana.go.ug}}</ref> ng’ayambibwako omusawo omuzaalisa Nansamba Margret mu [[Mityana (disitulikit)|disitulikiti y’e Mityana]] nga mu kiseera kino ye [[disitulikiti y'e Kasanda]] mu kyalo ekiyitibwa Kyakatebe. <ref>{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/Kyakatebe/@0.4499999,31.7730333,15z/data=!4m15!1m8!3m7!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!2sKyakatebe!3b1!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq!3m5!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq?entry=ttu |access-date=2023-10-05 |website=Google Maps |language=en}}</ref> Frank mutabani wa Kibirige Jonathan omusuubuzi omututumufu era Nakiwala Justine.
Kabuye yasomera ku ssomero lya pulayimale erya Kyakatebe Primary School naye satifikeeti y’ebigezo ebimalako omutenderra gwa pulayimalebya yagifuna mu 2010 okuva ku ssomero lya pulayimala erya Fremma Day and Boarding Primary School mu disitulikiti y’e Mityana. <ref>{{Cite web |title=Uganda, Mityana town: FREMMA DAY AND BOARDING PRIMARY SCHOOL {{!}} Labdoo |url=https://platform.labdoo.org/es/edoovillage?e=1745 |access-date=2023-10-05 |website=platform.labdoo.org}}</ref> Olwo yasomera ku ssomero lya siniya erya Mityana Modern Secondary School <ref>{{Cite web |date=2014-06-10 |title=Mityana Modern Secondary School. |url=https://www.yellow.ug/company/22068/mityana-modern-secondary-school |access-date=2023-10-05 |website=Yellow Uganda |language=en}}</ref> gyeyafunira [[satifikeeti ya Uganda ey'omutendera gw'ebyenjigiriza ebya siniya eyokuna]] (Uganda Certificate of Education) ne kw’ossa n'essomero lya siniya erya Lubiri Secondary <ref>{{Cite web |title=Lubiri Secondary School, Mengo, Kampala, phone +256 41 4270135 |url=https://ug.africabz.com/kampala/lubiri-secondary-school-44500 |access-date=2023-10-05 |website=ug.africabz.com}}</ref> gye yafunira satifikeeti ye eya Uganda ey'ebyenjigiriza eby'omutendera gwa siniya ey'omukaaga ( Uganda Advanced Certificate of Education ) mu 201. Olwo yasomera ku yunivasite y'e Makerere <ref>{{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2023-10-05 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}</ref> mu [[Kampala]], gye yasomera ebibalo bya zi bizinennsi (business statistics) , <ref>{{Cite web |title=CoBAMS – Makerere University College of Business and Management Sciences |url=https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |access-date=2023-10-05 |language=en-US |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004140831/https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |url-status=dead }}</ref> n’atikkirwa ne ddiguli esooka nga 5,Omwezi ogwokutaano 2022. Omwaka 2023 wegwatuukira , Kabuye yali asoma ddiguli eyookubiri mu bibalo bya zi bizinensi (business statistics) ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] .
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Mu Mwezi ogwomukaaga 2018, yafuna ekigendererwa n’alangirira okuvuganya ku bubaka bwa paaalamenti obw'ekitundu ky'e [[Kassanda]] ey'obukiika ddyo mu paalamenti ey’ekkumi n’emu oluvannyuma lw'eyali omubaka wa paalamenti mu kiseera ekyo Ssimewo Nsubuga owa [[National Resistance Movement|NRM]] okwanjula ebbago okukola ennongoosereza mu ssemateeka ku ky'okuggyawo ekkomo ku myaka. <ref>{{Cite web |title=Uganda: Bill Eliminating Presidential Age Limit and Extending Parliamentary Term Passed |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-12-27/uganda-bill-eliminating-presidential-age-limit-and-extending-parliamentary-term-passed/ |access-date=2023-10-12 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Uganda's Museveni lifts presidential age limits |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/1/2/uganda-enacts-law-ending-presidential-age-limits |access-date=2023-10-12 |website=www.aljazeera.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-01-02 |title=Ugandan Leader Signs Bill Removing Presidential Age Limit |url=https://www.voanews.com/a/ugandan-leader-signs-bill-removing-presidential-age-limit/4188790.html |access-date=2023-10-12 |website=VOA |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-01-02 |title=Museveni signs bill removing Uganda presidential age limits |url=https://www.independent.co.ug/museveni-signs-bill-removing-uganda-presidential-age-limits/ |access-date=2023-10-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=URN |date=2018-01-02 |title=Museveni assents to age limit bill |url=https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2023-10-12 |website=The Observer – Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014045933/https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}</ref>
Mu 2020, yalangirira okwesimbawo mu [[kulonda kwa bonna okwa 2021]] era naasunsulwa ku kaadi ya [[National Unity Platform]] (NUP) okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa paalamenti ow’e Kassanda ey'obukiika ddyo. <ref>{{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 16 Omwezi ogusooka 2021, Kabuye yalangirirwa ng’omubaka wa paalamenti omuggya ow'ekitundu ky’e [[Kassanda]] oluvannyuma lw’okumegga Ssimewo Nsubuga owa [[National Resistance Movement]] (NRM) gwe yali avuganya naye. <ref>{{Cite web |date=2021-01-16 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=administrator |date=2021-01-27 |title=2021 General Elections |url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections |access-date=2023-10-12 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Nga 18 Omwezi ogwokutaano 2021, Yalayizibwa nga omubaka wa paalamenti omuggya omulonde owa Kassanda ey'obukiika ddyo. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-05-17 |title=FULL LIST: 132 MPs to swear in today Inauguration Ceremony Kicks off |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/05/17/full-list-132-mps-to-swear-in-inauguration-ceremony-kicks-off-today/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Candidates – 2021 General Election – Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/winning-candidates/?pg=20 |access-date=2023-10-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Nga 10 Omwezi ogw'omukaaga 2021, yalondebwa nga Minisita w'ekisiikirize n'ensonga z'abaana mu [[Mubende (disitulikit)|Mubende]] eyawamu . <ref>{{Cite web |date=2021-06-27 |title=NUP runs away with Shadow Cabinet posts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-runs-away-with-shadow-cabinet-posts-3452102 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okukwatibwa ==
Nga 14Omwezi ogwomusanvu , 2022, poliisi yakwata Kabuye Frank Kibirige ku bigambibwa nti yeenyigira mu kufa kw’omuyizi wa [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu kulonda kwa Makerere okw'omuyizi akulembera banne. <ref>{{Cite web |last=Media |first=Parrots |date=2022-07-18 |title=Opposition ministers demand for release of Hon. Frank Kabuye |url=https://parrotsug.com/opposition-ministers-demand-for-release-of-hon-frank-kabuye/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}</ref> Kigambibwa nti mu kampeyini z’okulonda ezaafuuka ezakavuyo ekyaviirako abantu abatannamanyika okufumita omuyizi ono ebiso, Kabuye Frank yali ku yunivasite y’e Makerere era n’akwatibwa okuyamba poliisi okufuna ebisingawo ku byaliwo. Oluvannyuma yayimbulwa ku kakalu ka kkooti ng’okunoonyereza bwe kugenda mu maaso. <ref>{{Cite web |last=Admin |date=2022-07-15 |title=MP arrested over murder of student at Makerere Guild Campaigns |url=https://parrotsug.com/mp-arrested-over-murder-of-student-at-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2022-07-15 |title=NUP MP, two others arrested after student stabbed to death at Makerere guild campaigns |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/15/nup-mp-arrested-over-student-murder-in-deadly-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-07-19 |title=MP detained over UCU student's killing faces incitement charge |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-detained-over-ucu-student-s-killing-faces-incitement-charge-3884814 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=2022-07-18 |title=Police allow NUP lawyers to visit their detained MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-allow-nup-lawyers-to-visit-their-detained-mp--3883336 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |title=Health {{!}} Mityana District |url=https://mityana.go.ug/health-0 |access-date=2023-10-12 |website=mityana.go.ug}}
# {{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/Kyakatebe/@0.4499999,31.7730333,15z/data=!4m15!1m8!3m7!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!2sKyakatebe!3b1!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq!3m5!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq?entry=ttu |access-date=2023-10-05 |website=Google Maps |language=en}}
# {{Cite web |title=Uganda, Mityana town: FREMMA DAY AND BOARDING PRIMARY SCHOOL {{!}} Labdoo |url=https://platform.labdoo.org/es/edoovillage?e=1745 |access-date=2023-10-05 |website=platform.labdoo.org}}
# {{Cite web |date=2014-06-10 |title=Mityana Modern Secondary School. |url=https://www.yellow.ug/company/22068/mityana-modern-secondary-school |access-date=2023-10-05 |website=Yellow Uganda |language=en}}
# {{Cite web |title=Lubiri Secondary School, Mengo, Kampala, phone +256 41 4270135 |url=https://ug.africabz.com/kampala/lubiri-secondary-school-44500 |access-date=2023-10-05 |website=ug.africabz.com}}
# {{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2023-10-05 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=CoBAMS – Makerere University College of Business and Management Sciences |url=https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |access-date=2023-10-05 |language=en-US |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004140831/https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Uganda: Bill Eliminating Presidential Age Limit and Extending Parliamentary Term Passed |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-12-27/uganda-bill-eliminating-presidential-age-limit-and-extending-parliamentary-term-passed/ |access-date=2023-10-12 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}
# {{Cite web |title=Uganda's Museveni lifts presidential age limits |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/1/2/uganda-enacts-law-ending-presidential-age-limits |access-date=2023-10-12 |website=www.aljazeera.com |language=en}}
# {{Cite web |date=2018-01-02 |title=Ugandan Leader Signs Bill Removing Presidential Age Limit |url=https://www.voanews.com/a/ugandan-leader-signs-bill-removing-presidential-age-limit/4188790.html |access-date=2023-10-12 |website=VOA |language=en}}
# {{Cite web |date=2018-01-02 |title=Museveni signs bill removing Uganda presidential age limits |url=https://www.independent.co.ug/museveni-signs-bill-removing-uganda-presidential-age-limits/ |access-date=2023-10-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |last=URN |date=2018-01-02 |title=Museveni assents to age limit bill |url=https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2023-10-12 |website=The Observer – Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014045933/https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}
# {{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2021-01-16 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=administrator |date=2021-01-27 |title=2021 General Elections |url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections |access-date=2023-10-12 |website=Electoral Commission |language=en}}
# {{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-05-17 |title=FULL LIST: 132 MPs to swear in today Inauguration Ceremony Kicks off |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/05/17/full-list-132-mps-to-swear-in-inauguration-ceremony-kicks-off-today/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |title=Candidates – 2021 General Election – Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/winning-candidates/?pg=20 |access-date=2023-10-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}
# {{Cite web |date=2021-06-27 |title=NUP runs away with Shadow Cabinet posts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-runs-away-with-shadow-cabinet-posts-3452102 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Media |first=Parrots |date=2022-07-18 |title=Opposition ministers demand for release of Hon. Frank Kabuye |url=https://parrotsug.com/opposition-ministers-demand-for-release-of-hon-frank-kabuye/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Admin |date=2022-07-15 |title=MP arrested over murder of student at Makerere Guild Campaigns |url=https://parrotsug.com/mp-arrested-over-murder-of-student-at-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2022-07-15 |title=NUP MP, two others arrested after student stabbed to death at Makerere guild campaigns |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/15/nup-mp-arrested-over-student-murder-in-deadly-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |date=2022-07-19 |title=MP detained over UCU student's killing faces incitement charge |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-detained-over-ucu-student-s-killing-faces-incitement-charge-3884814 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
0thoo31a4rhcwks5z1ipa174rsq3iad
69565
69521
2026-08-23T10:29:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69565
wikitext
text/x-wiki
'''Kabuye Frank Kibirige''' munnayuganda munnabyabufuzi, mulimi, muyambi wa bantu era afaayo nnyo ku bulundi bww'abantu naddala abali mu bwetaavu (A humanitarian ). Ye mubaka wa paalamenti <ref>{{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> ow'ekitundu ky'e [[Kassanda]] ey'obukiiika ddyo mu [[disitulikiti y'e Kassanda]] , <ref>{{Cite web |title=Kassanda District LG |url=https://www.kassanda.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.kassanda.go.ug}}</ref> mu [[ttundutundu lya Uganda ery'amasekkati]] mu [[paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumineemu . Ye mumyuka w’omukulembeze w’abavubuka mu [[Mubende]] eyawamu wansi w’ekisinde ky'amanyi g'abantu (People Power) mu kibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Unity Platform]] ,,,,,,,,. <ref>{{Cite web |date=2022-07-18 |title=Police allow NUP lawyers to visit their detained MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-allow-nup-lawyers-to-visit-their-detained-mp--3883336 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
'''Kabuye Frank Kibirige''' yazaalibwa 24,Omezi ogwekkumi 1997, ku ddwaaliro ly’e Mityana <ref>{{Cite web |title=Health {{!}} Mityana District |url=https://mityana.go.ug/health-0 |access-date=2023-10-12 |website=mityana.go.ug}}</ref> ng’ayambibwako omusawo omuzaalisa Nansamba Margret mu [[Mityana (disitulikit)|disitulikiti y’e Mityana]] nga mu kiseera kino ye [[disitulikiti y'e Kasanda]] mu kyalo ekiyitibwa Kyakatebe. <ref>{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/Kyakatebe/@0.4499999,31.7730333,15z/data=!4m15!1m8!3m7!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!2sKyakatebe!3b1!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq!3m5!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq?entry=ttu |access-date=2023-10-05 |website=Google Maps |language=en}}</ref> Frank mutabani wa Kibirige Jonathan omusuubuzi omututumufu era Nakiwala Justine.
Kabuye yasomera ku ssomero lya pulayimale erya Kyakatebe Primary School naye satifikeeti y’ebigezo ebimalako omutenderra gwa pulayimalebya yagifuna mu 2010 okuva ku ssomero lya pulayimala erya Fremma Day and Boarding Primary School mu disitulikiti y’e Mityana. <ref>{{Cite web |title=Uganda, Mityana town: FREMMA DAY AND BOARDING PRIMARY SCHOOL {{!}} Labdoo |url=https://platform.labdoo.org/es/edoovillage?e=1745 |access-date=2023-10-05 |website=platform.labdoo.org}}</ref> Olwo yasomera ku ssomero lya siniya erya Mityana Modern Secondary School <ref>{{Cite web |date=2014-06-10 |title=Mityana Modern Secondary School. |url=https://www.yellow.ug/company/22068/mityana-modern-secondary-school |access-date=2023-10-05 |website=Yellow Uganda |language=en}}</ref> gyeyafunira [[satifikeeti ya Uganda ey'omutendera gw'ebyenjigiriza ebya siniya eyokuna]] (Uganda Certificate of Education) ne kw’ossa n'essomero lya siniya erya Lubiri Secondary <ref>{{Cite web |title=Lubiri Secondary School, Mengo, Kampala, phone +256 41 4270135 |url=https://ug.africabz.com/kampala/lubiri-secondary-school-44500 |access-date=2023-10-05 |website=ug.africabz.com}}</ref> gye yafunira satifikeeti ye eya Uganda ey'ebyenjigiriza eby'omutendera gwa siniya ey'omukaaga ( Uganda Advanced Certificate of Education ) mu 201. Olwo yasomera ku yunivasite y'e Makerere <ref>{{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2023-10-05 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}</ref> mu [[Kampala]], gye yasomera ebibalo bya zi bizinennsi (business statistics) , <ref>{{Cite web |title=CoBAMS – Makerere University College of Business and Management Sciences |url=https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |access-date=2023-10-05 |language=en-US |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004140831/https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |url-status=dead }}</ref> n’atikkirwa ne ddiguli esooka nga 5,Omwezi ogwokutaano 2022. Omwaka 2023 wegwatuukira , Kabuye yali asoma ddiguli eyookubiri mu bibalo bya zi bizinensi (business statistics) ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] .
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Mu Mwezi ogwomukaaga 2018, yafuna ekigendererwa n’alangirira okuvuganya ku bubaka bwa paaalamenti obw'ekitundu ky'e [[Kassanda]] ey'obukiika ddyo mu paalamenti ey’ekkumi n’emu oluvannyuma lw'eyali omubaka wa paalamenti mu kiseera ekyo Ssimewo Nsubuga owa [[National Resistance Movement|NRM]] okwanjula ebbago okukola ennongoosereza mu ssemateeka ku ky'okuggyawo ekkomo ku myaka. <ref>{{Cite web |title=Uganda: Bill Eliminating Presidential Age Limit and Extending Parliamentary Term Passed |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-12-27/uganda-bill-eliminating-presidential-age-limit-and-extending-parliamentary-term-passed/ |access-date=2023-10-12 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Uganda's Museveni lifts presidential age limits |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/1/2/uganda-enacts-law-ending-presidential-age-limits |access-date=2023-10-12 |website=www.aljazeera.com |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-01-02 |title=Ugandan Leader Signs Bill Removing Presidential Age Limit |url=https://www.voanews.com/a/ugandan-leader-signs-bill-removing-presidential-age-limit/4188790.html |access-date=2023-10-12 |website=VOA |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2018-01-02 |title=Museveni signs bill removing Uganda presidential age limits |url=https://www.independent.co.ug/museveni-signs-bill-removing-uganda-presidential-age-limits/ |access-date=2023-10-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=URN |date=2018-01-02 |title=Museveni assents to age limit bill |url=https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2023-10-12 |website=The Observer – Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014045933/https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}</ref>
Mu 2020, yalangirira okwesimbawo mu [[kulonda kwa bonna okwa 2021]] era naasunsulwa ku kaadi ya [[National Unity Platform]] (NUP) okuvuganya ku kifo ky’omubaka wa paalamenti ow’e Kassanda ey'obukiika ddyo. <ref>{{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 16 Omwezi ogusooka 2021, Kabuye yalangirirwa ng’omubaka wa paalamenti omuggya ow'ekitundu ky’e [[Kassanda]] oluvannyuma lw’okumegga Ssimewo Nsubuga owa [[National Resistance Movement]] (NRM) gwe yali avuganya naye. <ref>{{Cite web |date=2021-01-16 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=administrator |date=2021-01-27 |title=2021 General Elections |url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections |access-date=2023-10-12 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Nga 18 Omwezi ogwokutaano 2021, Yalayizibwa nga omubaka wa paalamenti omuggya omulonde owa Kassanda ey'obukiika ddyo. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-05-17 |title=FULL LIST: 132 MPs to swear in today Inauguration Ceremony Kicks off |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/05/17/full-list-132-mps-to-swear-in-inauguration-ceremony-kicks-off-today/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Candidates – 2021 General Election – Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/winning-candidates/?pg=20 |access-date=2023-10-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Nga 10 Omwezi ogw'omukaaga 2021, yalondebwa nga Minisita w'ekisiikirize n'ensonga z'abaana mu [[Mubende (disitulikit)|Mubende]] eyawamu . <ref>{{Cite web |date=2021-06-27 |title=NUP runs away with Shadow Cabinet posts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-runs-away-with-shadow-cabinet-posts-3452102 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okukwatibwa ==
Nga 14Omwezi ogwomusanvu , 2022, poliisi yakwata Kabuye Frank Kibirige ku bigambibwa nti yeenyigira mu kufa kw’omuyizi wa [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu kulonda kwa Makerere okw'omuyizi akulembera banne. <ref>{{Cite web |last=Media |first=Parrots |date=2022-07-18 |title=Opposition ministers demand for release of Hon. Frank Kabuye |url=https://parrotsug.com/opposition-ministers-demand-for-release-of-hon-frank-kabuye/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}</ref> Kigambibwa nti mu kampeyini z’okulonda ezaafuuka ezakavuyo ekyaviirako abantu abatannamanyika okufumita omuyizi ono ebiso, Kabuye Frank yali ku yunivasite y’e Makerere era n’akwatibwa okuyamba poliisi okufuna ebisingawo ku byaliwo. Oluvannyuma yayimbulwa ku kakalu ka kkooti ng’okunoonyereza bwe kugenda mu maaso. <ref>{{Cite web |last=Admin |date=2022-07-15 |title=MP arrested over murder of student at Makerere Guild Campaigns |url=https://parrotsug.com/mp-arrested-over-murder-of-student-at-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2022-07-15 |title=NUP MP, two others arrested after student stabbed to death at Makerere guild campaigns |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/15/nup-mp-arrested-over-student-murder-in-deadly-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-07-19 |title=MP detained over UCU student's killing faces incitement charge |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-detained-over-ucu-student-s-killing-faces-incitement-charge-3884814 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |title=Parliament of Uganda {{!}} |url=https://www.parliament.go.ug/ |access-date=2023-08-31 |website=www.parliament.go.ug}}
# {{Cite web |date=2022-07-18 |title=Police allow NUP lawyers to visit their detained MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/police-allow-nup-lawyers-to-visit-their-detained-mp--3883336 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |title=Health {{!}} Mityana District |url=https://mityana.go.ug/health-0 |access-date=2023-10-12 |website=mityana.go.ug}}
# {{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/Kyakatebe/@0.4499999,31.7730333,15z/data=!4m15!1m8!3m7!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!2sKyakatebe!3b1!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq!3m5!1s0x177d28cbeb5b6e9d:0xf32cccb2b5f26a67!8m2!3d0.45!4d31.783333!16s/g/1tfv7ctq?entry=ttu |access-date=2023-10-05 |website=Google Maps |language=en}}
# {{Cite web |title=Uganda, Mityana town: FREMMA DAY AND BOARDING PRIMARY SCHOOL {{!}} Labdoo |url=https://platform.labdoo.org/es/edoovillage?e=1745 |access-date=2023-10-05 |website=platform.labdoo.org}}
# {{Cite web |date=2014-06-10 |title=Mityana Modern Secondary School. |url=https://www.yellow.ug/company/22068/mityana-modern-secondary-school |access-date=2023-10-05 |website=Yellow Uganda |language=en}}
# {{Cite web |title=Lubiri Secondary School, Mengo, Kampala, phone +256 41 4270135 |url=https://ug.africabz.com/kampala/lubiri-secondary-school-44500 |access-date=2023-10-05 |website=ug.africabz.com}}
# {{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2023-10-05 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=CoBAMS – Makerere University College of Business and Management Sciences |url=https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |access-date=2023-10-05 |language=en-US |archive-date=2023-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231004140831/https://bams.mak.ac.ug/author/rujumba/ |url-status=dead }}
# {{Cite web |title=Uganda: Bill Eliminating Presidential Age Limit and Extending Parliamentary Term Passed |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2017-12-27/uganda-bill-eliminating-presidential-age-limit-and-extending-parliamentary-term-passed/ |access-date=2023-10-12 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}
# {{Cite web |title=Uganda's Museveni lifts presidential age limits |url=https://www.aljazeera.com/news/2018/1/2/uganda-enacts-law-ending-presidential-age-limits |access-date=2023-10-12 |website=www.aljazeera.com |language=en}}
# {{Cite web |date=2018-01-02 |title=Ugandan Leader Signs Bill Removing Presidential Age Limit |url=https://www.voanews.com/a/ugandan-leader-signs-bill-removing-presidential-age-limit/4188790.html |access-date=2023-10-12 |website=VOA |language=en}}
# {{Cite web |date=2018-01-02 |title=Museveni signs bill removing Uganda presidential age limits |url=https://www.independent.co.ug/museveni-signs-bill-removing-uganda-presidential-age-limits/ |access-date=2023-10-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}
# {{Cite web |last=URN |date=2018-01-02 |title=Museveni assents to age limit bill |url=https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |access-date=2023-10-12 |website=The Observer – Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014045933/https://observer.ug/news/headlines/56518-museveni-assents-to-age-limit-bill.html |url-status=dead }}
# {{Cite web |date=2020-09-30 |title=NUP names 380 MP flag bearers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-names-380-mp-flag-bearers-2453360 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |date=2021-01-16 |title=List of MPs who have been declared winners so far |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/list-of-mps-who-have-been-declared-winners-so-far-3258198 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=administrator |date=2021-01-27 |title=2021 General Elections |url=https://www.ec.or.ug/2021-general-elections |access-date=2023-10-12 |website=Electoral Commission |language=en}}
# {{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-05-17 |title=FULL LIST: 132 MPs to swear in today Inauguration Ceremony Kicks off |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/05/17/full-list-132-mps-to-swear-in-inauguration-ceremony-kicks-off-today/ |access-date=2023-10-12 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |title=Candidates – 2021 General Election – Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/winning-candidates/?pg=20 |access-date=2023-10-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}
# {{Cite web |date=2021-06-27 |title=NUP runs away with Shadow Cabinet posts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-runs-away-with-shadow-cabinet-posts-3452102 |access-date=2023-10-12 |website=Monitor |language=en}}
# {{Cite web |last=Media |first=Parrots |date=2022-07-18 |title=Opposition ministers demand for release of Hon. Frank Kabuye |url=https://parrotsug.com/opposition-ministers-demand-for-release-of-hon-frank-kabuye/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Admin |date=2022-07-15 |title=MP arrested over murder of student at Makerere Guild Campaigns |url=https://parrotsug.com/mp-arrested-over-murder-of-student-at-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=PARROTS UG |language=en-US}}
# {{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2022-07-15 |title=NUP MP, two others arrested after student stabbed to death at Makerere guild campaigns |url=https://dailyexpress.co.ug/2022/07/15/nup-mp-arrested-over-student-murder-in-deadly-makerere-guild-campaigns/ |access-date=2023-09-01 |website=Daily Express |language=en-GB}}
# {{Cite web |date=2022-07-19 |title=MP detained over UCU student's killing faces incitement charge |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mp-detained-over-ucu-student-s-killing-faces-incitement-charge-3884814 |access-date=2023-09-05 |website=Monitor |language=en}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
dhmppd7o3h87of88ht7dtx05c0bzmpz
Onduparaka FC
0
12446
69659
44367
2026-08-23T11:02:28Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69659
wikitext
text/x-wiki
'''Onduparaka FC''' [[:en:Football_in_Uganda|kiraabu y'omupiira mu Uganda]], nga esaawa eno ezannyira mu [[:en:FUFA_Big_League|Kibinja kya Uganda eky'okubiri]].<ref name="1R">https://www.kawowo.com/2016/06/14/the-evolution-of-onduparaka-football-club/</ref> Bazannyira emipiira gyabwe ku kisaawe ekiyitibwa Greenlight Stadium mu [[:en:Onduparaka|Onduparaka]], ekitundu ekisinganibwa mu [[:en:Arua|Arua]].Erinya lya kiraabu eno litegeeza <nowiki>''ekimera ky'omuweemba''</nowiki> mu [[:en:Lugbara_language|lulimi olulugwaara]], wabula nga engombo yabwe egenda nti <nowiki>''</nowiki>okutawaana tekukoma".<ref name="1R" />
== Ebigikwatako ==
== Mu biseera byabakyakayiga ==
Onduparaka FC yatandikibwaawo munkomerero y'Ogwekumi mu 2011 nga kyakolebwa Joe Erema ne Benjamin Nyakuni, abaali baatikirwa okuva mutendekero lya [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School.]] Mu kusooka kiraabu eno yali yakuyamba bayizi wau n'abantu abali mu myaka emito era kibasobozese okuzannyira mu mpaka ezibeera zitegekeddwa ku kyali. Ttiimu yali esinga kubeeramu bakyakayiga ng'era yatondebwaawo okuyamba abavubuka okubeera nga batanbulira mu makubo amalungi nga galimu empisa, nga bayita mu kwagala kw'eby'obulamu eri emizannyo egy'okuvuganya. Oluvannyuma lw'omwaka gumu nga beetabamu, ttiimu yakyusa erinya neetandika okweyita Onduparaka Football Club era nebagisumusa okuva mu [[:en:Ugandan_Big_League|kibinja kya Uganda eky'okubiri]] okugenda mu kibinja kya Uganda ekyababinyweera, kunkomerero ya sizoni ya 2015/2016.<ref name="1R"/>
== Sizoni ya 2015–2016 ==
Onduparaka yawa eyaliko omutendesi wa ttiimu y'eggwanga lya South Sudan Leo Adraa nga omutendesi wabwe eyali asooka mu [[:en:Uganda_Premier_League|Kibinja kya Uganda ekyawagulu]] okudira Allan Kabonge, nga ono endagaano ye yali eweddeko oluvannyuma lw'okubeera nga yali abayambye okusumusibwa nebayingira ekibinja kyawagulu, wamu n'okutuuka ku fayinolo z'empaka za Uganda Cup. Oluvannyuma yafuuka eyali akulira eby'ekikugu. Mu Gwomunaana 2016, [[:en:Charles_Livingstone_Mbabazi|Charles Livingstone Mbabazi]] yaleetebwa nga omutendesi waabwe ng'amyukibwa Adraa ate Moses "Ugoboss" Oloya n'abeera omutendesi w'abakwasi ba ggoolo.<ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1429754/leo-adraa-joins-onduparaka-head-coach</ref>
Mu 2016, Onduparaka FC yakubwa mu fayinolo eya;o ey'omulundi ogwa 42 ey'empaka za Uganda Cup oluvannyuma lw'okubeera nga baali bakubiddwa [[:en:Vipers_SC|Vipers SC]] ggoolo 3-1, nga guno gwegwaali omulundi gwabwe ogwaali gusookera ddala okwetaba mu fayinolo.<ref name="3R">http://www.fufa.co.ug/fufa-statement-on-the-42nd-uganda-cup-final-played-on-18th-june-2016/</ref>
== 2016–17 season ==
Mu sizoni yabwe eyasooka mu 2017 mu kibinja kyawagulu, Onduparaka FC ye ttiimu yokka eyali mu liigi yababinyweera etaakubwaamu ng'eri waka.
Ebimu ku byali ebiribirirwa bya ttiimu ku mulundi gwaayo ogwaali gusookera ddala mu kibinja kyawagulu mu sizoni yabwe eyali esooka kwali kwewala kusalibwaako kuddayo wansi mu kibinja eky'okubiri. Kunkomerero ya lawuundi eyali esooka mu mipiira egyali gizannyiddwa, Onduparaka yali erinye okutuuka mu bifo ebina ebisooka. Omulundi ogwasembayo ttiimu okuwangula ekikopo ng'eva bweru wa Kampala kyaliwo mu 1999 nga kino kyakolebwa Dairy Heroes okuva e Mbale, era abawagizi baali basuubira Onduparaka okubeera nga yeeyali eddako oba ekoleyo eky'amagero, mukusumusibwa nga [[:en:Leicester_City_FC|Leicester City FC]] bweyali ekikoze mu Bungereza.
Baatandika sizoni n'omupiira gwebaalemagana 0-0 ne Soana, awo oluvannyuma nebakubwa Bright Stars nga tebanaba kukola maliri neera nga 6, Ogwomwenda 2016 , wabula nga mu kaseera kano gaali na Express FC, ttiimu esinga okubeera enkadde mu liigi. Omupiira ogw'okuba gwaali wakati waabwe ne KCCA abaalina ekikopo kino, nga bano baali bawangudde emipiira gyabwe gyonna esatu egyasooka. Ondu baali beetaaba ggoolo ez'amangu okuva ew'omuzannyo omu amannyikiddwa nga Muhammad Shaban okubeera nga bakubwa ttiimu eyali kawangula ekikopo kino emirundi 11 era ne gubeera omupiira gwabwe gwebaali basoose okusuula mu sizoni eyo nga 9, Ogwomwenda, 2016ku kisaawe kya Greenlight Stadium.
Wadde nga waliwo olulumba olwali lusembayo nga lwa maanyi, abagenyi basobola kusunayo ggoolo emu yokka ekintu ekyawa Onduparaka obuwanguzi bwabwe obwaali busokera ddala mu kibinja kya Uganda ekyababinyweera. Nga 1 Ogwekumi, 2016, SC Villa, kiraabu ekyasinze okubeera ng'ewangula ebikopo ebingi mu upiira gwa Uganda, yeeyasooka okuteeba, wabula abapya mu liigi okuva mu Arua baayavula okudda nebateeba ggoolo satu nga bayita mu Caesar Okhuti, Wahab Ajuman Gadafi n'eyali akulembedde abateebi mu kibinja kya Uganda ekyababinyweera mu kaseera ako Muhammad Shaban.
Abagenyi beerwanako okuva wansi ggoolo 3–1 okutuuka wwebaafuna eyekyenkanyi nga bayita mu peneti ya Tabu Vitalis eyaliko kapiteeni wa Onduparaka, wabula nga Shaban yeeyalina akaseko akaali kasembayo weyateeba ggoolo ye eyokubiri mu mupiira guno. Omupiira guno gwali ku kisaawe kya Greenlight Stadium. Ondu yali tesobola kubeera ng'eyisibwaamu amaaso aba Jogoos. Wiiki emabegako, Ondu yali yakuba Police FC 2–1 ku kisaawe kyekimu, nga ggoolo zino zaateebebbwa Shaban ne Kabon. Enaku satu emabega Ondu nebakomekereza Villa okubeera nga yali tenakubwaamu mu sizoni, Ekibiina ekidukanya omuzannyo gw'omupiira mu Uganda kyakakasa nga omuzannyi ow'emyaka 26 Caesar Okhuti bweyali asobola okuzannyira bano abaali bava mu Bukiika ddyo bwa Bugwanjuba, nga bali baali mu kifo kya kitaano ku kimeesa; Yali ku banja kya myezi mukaaga okuva mu KCCA okuviira ddala mu masekati gwo Gwomwenda. Nga 10 Ogwekumineebiri, mu 2016, Ondu yakuba Sadolin FC 1–0 ku kisaawe ky'e Bugembe, era nebalinya okutuuka mu kifo eky'okusatu nga sizoni yakatuuka mu masekayti, nga ggoolo eno yali eva ku mukusimula kisobyo ekya Gaddafi.
Omuteebi wa Ondu eyali akulembedde Muhammad Shaban nga baali bamukazaako erya [I]jagason yalondebwa FUFA nga omusambi eyali asinze okugasa ttiimu ye mu mwaka, nga mukaseera kekamu eyali ggoolo kkipa wa [[:en:Mamelodi_Sundowns|Mamelodi Sundowns]] [[:en:Denis_Onyango|Denis Onyango]] yali akoze bulungi era n'awangula ekirabo ky'omuzannyi eyali asinze ku semazinga wa Afrika, nga kino kyamuweebwa ekibiina ekidukanya omupiira mu Afrika ekimannyikiddwa nga CAF, ng'ate ggoolo [[:en:Farouk_Miya|Farouk Miya]] gyeyateeba Comoros neetwala Uganda mu mpaka z'okulukalo lwa Afrika.
Mu 2017, abasatu bano baagenda e Gabon mu mpaka za AFCON ekikopo ekyetabibwaamu amwanga ga Afrika; Onyango only played in the two narrow 0–1 defeats to Ghana and Egypt. Shaban came on as a substitute in both games while Miya was substituted but scored Uganda's only goal in the third game; Uganda drew 1–1 with Mali in the third group game to register at least a point after a 39-year absence from the continental showpiece. Also on Onduparaka's squad is KCCA loanee Caesar Okhuti who is no stranger to being a hot newcomer especially after he took the nation by storm with another Arua club called [[:en:Ediofe_Hills_FC|Ediofe Hills FC]] in 2007 and was called up to the national team.
Abazannyi abalala ku ttiimu ya Onduparaka eya 2017 kuliko: Richard Anyama (omukwasi wa ggoolo eyali mu Saints FC), Nisar Kasim (omukwasi wa ggoolo omulala), Alex Gasper Adriko (aka The Rock), Norman Saddam, Rashid Toha, Gibson Adinho, Akram Kakembo, Ivan Mbowa, Ibrahim Faizul (aka Anini), Sabir Simba, Dickens Okwir, Mohammad Rashid, Ajobe Toto, Denis Andama, Rashid Agau, Living Kabon, Wahab Ajuman Gaddafi Gadinho ne Fahd Muhammad Toko. <ref name="XXR">{{cite web |last=Kayondo |first=Elias |date=9 August 2017 |title=Onduparaka FC releases 2017/2018 squad with Muhammad Shaban relieved of captaincy |url=http://www.swiftsportsug.com/blog/onduparaka-fc-releases-20172018-squad-with-muhammad-shaban-relieved-of-captaincy/ |access-date=3 July 2018 |publisher=Swift Sports Uganda |location=Kampala |archive-date=3 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180703221031/http://www.swiftsportsug.com/blog/onduparaka-fc-releases-20172018-squad-with-muhammad-shaban-relieved-of-captaincy/ |url-status=dead }}</ref>
Nga 17 Ogwokubiri mu 2017, Azam TV yalaga omupiira butereevu okuva mu kisaawe kya Greenlight e Onduparaka omulundi ogwaali gusookera ddala. Kabon Living era amannyikiddwa nga ''Messi'', eyali ayambadde omujoozi namba 13, ye yateeba ggoolo yokka mu mupiira guno bweyali ayambibwaako Shaban mu ddakiika ya 88 eyamuteerawo omupiira n’awa Ondu obuwanguzi ku Kirinya Jinja SS. Kabon yagyako esaati, n’akuba sama mu kujaguza ggoolo n’afuna kaadi eya kyenvu olw’okwolesa empisa embi kyokka ggoolo ye n’eyamba Ondu okubuuka ku kimeeza okudda mu kifo eky’okusatu okulinaana SC Villa ne KCCA.
Baasula obubonero bwe baakubwa KCCA mu ngeri eswaza ku bugenyi (7-0 mu kisaawe kya Phillip Omondi e Lugogo - Nga kuno kwekwaali okukubwa ggoolo enyingi okukyasinze okubeera okunene mu liigi ya Uganda, nga Caesar Okhuti, KCCA gwe yawola mu Ondu yasubwa omupiira guno, ne SC Villa yabakuba ggoolo 4-1 ku kisaawe kya Masaka Recreation Ground. Wabula nga baasobola okudda kuntandikwa y'olunaku mu kyamukaaga nga 1 Ogwokuna 2017 n'akakisa k'okulinya mu ky'okuna n’obuwanguzi bwe yawangudde mu kisaawe ky'e Kakindu e Jinja oluvannyuma lwa [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] okubeera nga yali yakubiddwa dda ttiimu y'e Jinja ey’enjawulo, Gaddafi yateeba emu kuzaali zigenda okuvuganya ku ggoolo ya sizoni nga bazannya Jinja Municipal Council eyataasa amaliri ga ggoolo 1-1. Nga 5 Ogwokuna mu 2017, ggoolo ya Muhammad Shaban mu kitundu ekisooka yali emala okukuba Lweza eyali esigaza abazannyi mwenda webaali ku kisaawe kya Greenlight, era bano nebakomekereza eky'okubeera nga baali bamazze emipiira esatu egy’omuddiring’anwa nga tebawangula. Mu mupiira gwabwe ogw’omukwano ogw’ensi yonna gwebasooka okuzannya mu sizoni eyo, Onduparaka yakuba [[:en:Gor_Mahia|Gor Mahia]] ggoolo 2-0 mu kisaawe kya Mandela National Stadium Nambole nga 4 Ogwokubiri mu 2017.
[[Kizza Besigye]], eyali yakamala emirundi enna ng'akwata kyakubiri mu kulonda kwa Pulezidenti wa Uganda, yalaba omupiira guno ng’ayambadde omujoozi ogwa kiragala n’awa Onduparaka FC obukadde bwa sillingi za Uganda 2. Olwo nga 21 Ogwokubiri mu 2017, Onduparaka ng’eyambadde omujoozi omweeru, yonna yava ggoolo wansi n’ekuba Mbarara FC n’agenda mu Uganda Cup mu luzannya lwa ttiimu 16. Airtel - FUFA MVP Shaban yasubwa peneti kyokka Okhuti n’ateeba ggoolo y'obuwanguzi nga bawangula ggoolo 2-1 mu kisaawe e Kakyeka e Mbarara. Nga 26 Ogwokusatu mu 2017, ggoolo okuva ewa Okhuti nate ne Rashid Agau eyali akomawo zaayamba Ondu okuwandulamu ttiimu ya Big League eyitibwa Water FC n’eyitamu okugenda ku luzannya lwa ‘quarter’ fayinolo.
Nga 9 Ogwokuna 2017, Sadolin Paints FC yawandula Onduparaka mu mpaka za Uganda Cup ng'egikubye ggoolo 2-1 e Jinja. Wadde kyali kityo, ekisaawe kya Onduparaka ekya Greenlight Stadium kyalondeddwa okutegeka fayinolo ya Uganda Cup ey’omulundi ogwa 43, nga KCCA ekuba Paidha Black Angels ggoolo 2-0 mu Gwomukaaga 2017. Mu mupiira gwa gw'ekibinja kya Uganda ekyababinyweera oluvannyuma lw’ennaku 12, Painters yava e Onduparaka n’akabonero oluvannyuma lw’amaliri ga 0-0. Okusinziira ku mutendesi Livingstone Mbabazi, ttiimu ye yeeyasinge okukola emikisa mu liigi mu sizoni ya 2017. Yagatako nti "abazannyi bbe baali tebatya ttiimu nnene" kubanga bakimanyi nti nabo banene wadde ng'okuva wansi ggoolo 2-1 ezaabakubwa Soana, nga Shaban eyagibwa ku katebe n'ayingira eyateeba ggoolo emu nga 29 Ogwokuna mu 2017.
Ondu y’emu ku ttiimu ebbiri zokka mu AUPL ezaali tezinakubwa waka nga bagenda mu mupiira gwa wiiki 27 gwebaalina okuzannya Express FC nga 5 Ogwokutaano mu 2017. Livingstone yali wakusubwa Living Kabon eyali ayimiriziddwa olw’okuweza kaadi ezakyenvu satu ne Akram Kakembo eyalina ensonga za famire. Ate Sabir Simba yali asuuka okuva mu bulwadde bw'omusujja gw'ensiri obwali bumuluma. Omupiira gwa Livingstone ogwasooka ng’omutendesi wa Onduparaka gwali Wankulukuku ng'era gugweera mu maliri ga ggoolo 1-1.
Omupiira ogw’okudingana nagwo gwalinga ogwali gw'olekera mu kubo ly'erimu nga Express ekulembedde ng’eyita mu Didier Jean mu kitundu ky’esaawa ekyali kisooka oluvannyuma lw’omumyuuka wa kapiteeni Rashid Toha eyali omuzibizi omuwanvu gwebaali baakazaako erya Per Mertesacker okuseereera, Express n’ekozesa akakisa ako neefuna ggoolo. Ondu yali yeetaaga nnyo ggoolo ey’ekyenkanyi oluvannyuma lw’emikisa gyayo gyonna gyeyali eyonoonye; Muhammad Shaban yakuba ku bikondo n’asubwa emikisa emirala.Omupiira guno gwagibwaako akawuuwo mu budde bw'omusana kyokka n’empewo yali tesobola kulemesa mipiira gyali gikubibwa mu banga. Olwo ng’ekitundu ekisooka kinaatera okuggwa, Wabula ng'ekitundu ekisooka tekinakomekerezebwa,kapiteeni wa Express n'akola ekisobyo ku Dickens Okwir muntabwe.
Toha yayimirira n'ateeba ggoolo ey’ekyenkanyi mu ddakiika ya 41 ne yeenunula oluvannyuma lw’okusindika omukwasi wa ggoolo mu kifo ekikyamu. Mu kitundu eky'okubiri, Omutendesi Livingstone yali tateredde ku mabali gw'ekisaawe n’asaba abazibizi bbe obutaddamu kuteebwa ggoolo ndala. Rashid Agau yacamula abawagizi bwe yayitibwa okuva ku katebe okubuguma ng’agenda okudda mu bigere bya Caesar Okhuti, eyali omusambi wa ttiimu eno eyali asinga Obukulu. Fahd Toko mu kiseera ekyo yeeyadda mu bigere bya Okwir ng’ebula eddakiika ezitakka wansi wa 20 okuva ku mupiira omujjuvu.
Shaban yazannye okufirawo wabula nga terwali lunaku lwe kubeera muzannyi w'anjawulo weyayonoona emikisa egyali gisobola okubatuusa kubuwanguzi mudakiika ezibeera zongeddwaamu. Eddakiika nnya zezayongerwaamu era ng’omupiira gwali gulabika ng’ogwolekedde okuddamu okufanagana nga bwegwali mu luzannya olusooka, Rashid Toha y’ateeba ggoolo ey’obuwanguzi mu ddakiika ey’okusatu mu zaali zongeddwaamu n’aletera abawagizi abaali ku kisaawe okutandika okujaguza mungeri eyali eraga essanyu eriritiridde.Okujaguza gyekweyongera mu maaso, Agau eyayingizibwa mu kisaawe nga Caesar Okhuti agiddwaayo, naye yagibwaayo nebaleeta Caesar Olega, olwafuuka nga ba Caesar abafaanaganya amannya basala layini mu kusooka n'oluvannyuma lw’okufuna obuwanguzi. Waayita obutikiti butono, edenge evva nnyuma nerikomotebwa.
Omutendesi Leo Adraa yategeeza nti Ondu yalina obudde obumala okwetegeka obutafanako Kiraabu esinga Obukadde mu mupiira gwa Uganda eyakubwa Lweza ggoolo nnya mu mupiira gwabwe ogwasembayo. Omuyimbi okuva mu Kampala Kalifah Aganaga eyabadde ekivvulu mu Arua wiikendi eyo, yaliwo ng’ayambadde omujoozi gwa Onduparaka ogwa kiragala. Omuyimbi okuva mu Arua era afulumya ennyimba King Weedah naye yaliwo ku mupiira guno. Obuwanguzi buno bwasitula kiraabu eno eyakazibwaako erya Caterpillars okuva mu kifo ekyo 6 okudda mu kyo 5 okuva ku ttiimu e 16, nga bali waggulu wa Express eyasigala ku bubonero 40 ng’ebula emipiira esatu sizoni okuggwa.
Nga bali mabega wa Vipers eyali mu kifo ekyo 3 ng'era ebasinga obubonero buna, Caterpillars yali yeetaaga obuwanguzi okukendeeza ku kibangiriz kino okutuuka ku kabonero kamu. Eky'embi, baakubwa ggoolo 4-1 mu kisaawe kya St. Mary's Kitende e Kajjansi, nga 9 Ogwokutaano 2017. Omupiira gwagobererwa na butabanguko. Ku lunaku lwerumu KCCA yatikkirwa okubeera nga beba Nnantameggwa omwaka ogw'okubiri ogw’omuddiringanwa. Mu Mupiira Ogwali Gusembyeyo nga bali Waka mu Sizoni Eyo, Muhammad Shaban yateeba mu ddakiika eya 16, wabula Saints FC neefuna ey’ekyenkanyi ng’ekitundu ekisooka kinaatera okuggwaako.
Oludda lw’amagye lwali lwetaaga akabonero kamu kokka, nga kwali kukola maliri okubeera nga tebakyasobola kusalibwaako kuddayo mu kibinja kyawansi nga bwekibeera bwekiti ebeera erureseemu Lweza ne ttiimu ya Poliisi; JMC Hippos yali yasaliddwaako dda okuddayo wansi. Caesar Okuti yadda mu kifo kya Dickens Okwir mu kitundu eky'okubiri ate oluvannyuma Denis Andama eyali yakasibwaako erya Koko Makosa n'ayingira mu kya Gasper. Eyali Omukwasi wa ggoolo ya Saints, Alex Mugabi yeekoona ku muti gwa ggoolo ng’agezaako okugyamu omupiira ogwali gumukubiddwa nga gugenda mu katiimba ng'era yali yeetaaga obujjanjabi mu bunambiro; yagibwa ku kisaawe n'asikizibwa Harrison Sempajji eyataasa emipiira egiwerako nga giva kungeri Onduparaka gyeyali ebalumbamu.
Mohammad Rashid yagibwa ku kisaawe nebaletamu Rashid Agau, omwagalwa w’abawagizi ba Ondu era nga wayise eddakiika ntono, Kabon Living yakolebwaako ekisobyo muntabwe. Kapiteeni Rashid Toha yeesowolayo n'ateeba peneti eyo. Ng'obudde obusambibwaamu bunatera okugwaayo, Richard Anyama eyali mu ggoolo ya Ondu ng'ono yali yaleetebwa okuva mu Saints mu mwezi Ogwoluberyebery, ng'ali wamu ne Ivan Mbowa yateebwa ggoolo ey'okubiri eyali ey’ekyenkanyi okuva mu kusimula ekisobyo. Kyali kirabika ng’abagenyi abaali bawonye nga tebakyali mu bulabe bwakusalibwaako, wabula oluvannyuma lw’eddakiika ennya ezaali z'ongeddwaamu nga ziweddeyo, Kabon era eyali amanyiddwa nga Messi yateeba era n'azaayo Saints mu kiinja kyawansi. Bannamagye baategeka emundu zaabwe ng'esonga evva kukubeera ng'abawagizi abaali bazze ne ttiimu wamu n'abakungu baayo okulaga obutali bumativu ng'era banyiivu eri ba ddiifiri n'abawuubi b'ebiwero.
Oluvannyuma lw’akavuyo okukakana oluvannyuma lw’eddakiika, omupiira gwaddamu okutuuka mu ddakiika ey’e 100 era Ondu n’ekuuma Likodi yaayo ey’Obutakubwa ku butaka mu sizoni yaayo eyasooka eyasooka mu kibinja ky'okutinko. Ttiimu eyali yasembayo okubakubira mu kisaawe kyabwe ekiyitibwa Greenlight Stadium yali eyitibwa Nebbi Central emyaka esatu emabega. Mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni eyo mu kisaawe ky’e Kakindu e Jinja, Dickens Okwir yateebera Ondu eyabakulembeza omupiira mu ddakiika ya 28, wabula ng'ate BUL FC yalina ggoolo gyeyali eteebye wabula n'egaanibwa mu bwangu ddala oluvannyuma. Wabula oluvannyuma lw’okunyigirizibwa, bannyinimu baafuna ggoolo ey’ekyenkanyi mu ddakiika ya 57. Mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni eyo,ogwalimu ne Ibrahim Faizul okuweebwa kaadi emyuufu, gwagweera mu maliri ga 1-1.
Onduparaka yakomekkerezza sizoni yaayo eya Azam Uganda Premier League eyali esoose nga bali mu kifo kyakutaano n'obubonero 45. Wadde nga baali balina enjawulo ya ggoolo embi, Ondu yasobola okuwangula emipiira 11, neekola amaliri 12 n’okukubwa emipiira 7 mu mipiira 30. Mu bikujuko bya Uganda Premier League ebyali eby'okugabirako awaadi ez'enjawulo nga 27 Ogwomusanvu 2017, Muhammad Shaban y'omu kubatekebwa ku ttiimu y’omwaka eya Azam UPL. Mu sizoni eyo, buli muzannyi eyali ku lukalala yafuna ssente za Uganda 250,000 nga kino kyakolebwa aba Betway. Mungeri y’emu abawagizi ba Ondu baalondebwa ng’Abawagizi Abaasinga nga kino kyakolebwa mu bikujuko ebyali mu Kampala ku Imperial Royale.
=== Sizoni ya 2017–18 ===
Shaban ne Rashid Toha baafuna obuvugirizi okugenda okugezesebwa mu ggwanga ly'e South Afrika kyokka ne bakomawo mu Gwomusanvu wakati mu 2017. Mu biseera bya sizoni nga bazannya emipiira egy'omukwano nga balina abasambi abapya, Onduparaka yawangula 1-0 mu mupiira gwabwe ogw’omukwano ogwasooka nga tebanakuba Nyowa Young Elephants ggoolo 4-1 ne ggoolo za Caesar Okhuti, Dickens Okwi n’omuzannyi omupya Karim Ndugwa eyateeba ggoolo ebbiri. Oluvannyuma baagenda e Masindi nebalemagana 1–1, nga Ndugwa era y'ateebye nga kwekwali n'okugenda e Hoima. Mu nkuba eyatonnya ku lunaku lwa Eid Adha nga 1 Ogwomwenda 2017), Ondu yakuba JKS ggoolo 3-0 nga zateebwa Agau, Gadinho ne Shaban eyali akomawo okuva mu buvune. Nga wayise ennaku ssatu, Betway yalangirira enteekateeka y’okuvugirira Onduparaka n'obukadde bwa ssente za Uganda 600 mu by’entambula n’eby'embeera z’abazannyi.<ref>[https://www.betway.ug/blog/betway-renew-onduparaka-partnership-with-shs600m-deal/ Betway Renew Onduparaka Partnership With Shs 600 Million Deal]</ref> nga 7 Ogwomwenda, baali bakuzannya Jinja Kirinya SS mu mupiira ogw’omukwano.
Sizoni ya UPL eya 2018 yatandika nga 12 Ogwomwenda mu 2017, nga Ondu yagwa maliri ga 0-0 ne Proline FC mu kisaawe kya Greenlight wadde ng'omupiira gwali gwongeddwaamu eddakiika 6 mu kitundu eky'okubiri. Nga wayise ennaku nnya oluvannyuma wadde nga waliwo okusaba okuva ewa Shaban eyeegatta ku KCCA, namukadde Caesar Okhuti yateeba ggoolo bbiri ku bugenyi gyebaali ewa Maroons e Luzira n’awa Ondu obuwanguzi bwayo obwalu busoose mu sizoni eyo. Nga 19 Ogwomwenda mu 2017, KCCA yakuba Ondu ggoolo 4-1. Nga 27 Ogwomwenda mu 2017, Ondu yakuba Police FC ggoolo 1-0 mu Arua. Nga 14 Ogwekumi mu 2017 mu Arua, Ondu yakuba Soana FC ggoolo 2-0 nga ggoolo eyasooka yateebwa mu bwangu ddala Kapiteeni Rashid Toha mu eddakiika eyali esooka n’omuzannyi eyali azannya omupiira gwe ogwali gusooka nga Viane Sekajugo nga yali agiddwa mu Jinja Municipal Council, nga ggoolo yagikuba mu ddakiika ey’omwenda.
Ondu yasindiikiriza okuweza obubonero 10 nga beenkana nkana n’abaali bakulembedde ekimeeza wabula nga bali mu kifo kya 3, ate Soana n’esigala mu ky'okubiri ng'ova wansi nga balina obubonero buna. Kampuni y'amasimu eya, MTN Uganda yali erangiridde ddiiri y'obuvugirizi obw'omwaka ogumu nga baali bakutekamu Obukadde bwa ssente za Uganda 390 mu kiraabu ya Onduparaka FC. Mu lukung’aana lwa bannamawulire olwali ku Desert Breeze Hotel mu Arua, Val Oketcho, eyali akulira w’Eby'empuliziganya mu kampuni ya MTN Uganda yakwaasa Omuyima wa Ondu Ow'ekitiibwa Bernard Atiku ng'ono yeeyali omubaka w'Essaza lya Ayivu mu Paalamenti, era nga ye Ssentebe w’Olukiiko lw’Ettaka mu kiseera kino mu Kibuga kya Arua ceeke eyali eraga ssente zino <ref>[https://www.theugandatoday.com/sport/2017/10/onduparaka-unveil-mtn-as-sponsors-in-multi-million-deal/ Onduparaka Unveil MTN as Sponsors in Multi Million Deal]</ref>. Nga 21 Ogwokumi mu 2017, Ondu yakuba Express FC ggoolo 2-1 ku kisaawe ky'e Wankulukuku n'erinya kuntiko y'ekimeeza kya liigi okutuusa kulunaku olwaddako Olwokusatu Kirinya Jinjja SS bweyeeteeba mu mupiira ogwaali ku kisaawe ky'e Namboole nekitwaala Police FC ku kimeeza wagulung'ekibawula y'enjawulo ya ggoolo.
Ggoolo ya Alfred Leku mu ddakiika ya 46 ne namukadde Caesar Okhuti okukuba omupiira mungeri ey'akakodyo mu ddakiika ya 92 ng'ono yazannye ttiimu zombi yawa abagenyi obubonero busatu. Serunkuma yafuna ggoolo ya Express oluvannyuma lw’ekitundu ekisooka nga mu mipiira guno ggoolo. Nga 28 Ogwekumi 2017, Ondu ne Vipers baazannya omupiira ogwagweera mu maliri nga tewali ateebye mune mu Arua. Leku teyasobla kuzannya kubanga yali ku bbanja okuva mu Vipers, Toha yalina obuvune mu kisambi bweyali yafuna okuva mu mupiira gwe baanzaya ne Express ate Agau yali afunye obuvune ku kagere kyokka nga Gasper yali akomawo. Amaliri gano agataalimu ggoolo wadde gaaliwo, gazaayo Ondu ku ntikko y'ekimeeza n’enjawulo ya kabonero kamu okutuusa nga 31 Ogwekumi ttiimu ya Poliisi bwe yakuba UPDF ggoolo 1-0 eyali ebakyazizza e Bombo. Nga 3 Ogwekuminoogumu, Ondu yakola amaliri ne BUL FC e Jinja agaali aga 0-0.
Nga 7 Ogwekuminoogumu mu 2017, Mbarara eyali ejaganya yakwata Ondu amaliri ga 0-0 mu Arua, nga gano gaali maliri agataliimu ggoolo ag'omulundi ogwokubiri mu wiiki emu. Nga 18 Ogwekuminoogumu mu 2017, Ondu yakuba Kirinya Jinja SS ggoolo 1-0 mu Arua eyava mu peneti eyakubwa ggoolo kkipa Sebwato ne kibateeka akabonero kamu emabega wa Police FC eyali ekulembedde ekimeeza kya liigi naye nga bali mu kifo kyakuna nga basibaganye ne KCCA ne Villa ku bubonero 19. Muntandikwa y'olunaku baali mu kifo kya 5, omupiira Karim Bida yateeba ggoolo bbiri ezaawa Ondu obuwanguzi obwa 2-1 ku UPDF mu Arua nga 28 Ogwekuminoogumu mu 2017 mu kiseera ggoolo kkipa wa Caterpillar Nicholas Sebwato eyali yakazibwaako erya Mr. Safe Hands bweyali ayitiddwa ku okugenda ku ttiimu y’eggwanga nga beetegekera ekikopo kya CECAFA Challenge Cup. Omupiira guno gwali wakati wa sizoni.
Ekitundu kya Ondu eky'okubiri ekya sizoni eyo kyatandika nga 19 Ogwekumineebiri 2017 nga bakubwa ggoolo 2-1 kiraabu eyali emannyikiddwa nga Masavu FC. Okhuti yeeyateeba ggoolo emu gyebafuna oluvannyuma lw'okukuba peneti mu ddakiika eye 90. Nga 22 Ogwekumineebiri mu 2017, baakuba URA ggoolo 1-0 ng'eno yateebwa Viane mu kisaawe kya Mandela National Stadium.
Nga 27 Ogwoluberyeberye mu 2018, FUFA yawa Onduparaka obubonero nga tebazannya mupiira gwa eya ttiimu 32 mu mpaka za Uganda Cup eza 2018 oluvannyuma lwa ttiimu gyebali balina okuzannya eya Light SS obutalabikako.<ref>{{Cite web |date=29 January 2018 |title=Uganda Cup: URA, Maroons knocked out, Soana, Stars progress |url=https://upl.co.ug/uganda-cup-ura-maroons-knocked-out-soana-stars-progress/ |access-date=4 November 2018 |publisher=Uganda Premier League}}</ref>
Onduparaka yagwa amaliri ga 0-0 ne Express mu mupiira ogwali omuwuubi w'ekitambaala omukazi nga 10 Ogwokubiri mu 2018. Enkeera ku Lwokubiri, baakubwa Vipers ggoolo 2-0 e Kajjansi, ng'eno Sebwato yafunirayo kaadi eya kyenvu mu ddakiika eya 45 nga tebannakubwa Soana eyalina abasambi 10 ggoolo 3-2 mu mpaka za Stanbic Uganda Cup.
Nga 20 Ogwokubiri mu 2018, Ondu yakuba BUL FC ggoolo 1-0 mu Arua ng’eno yateebwa eyali omuzannyi wa Express Yafesi Mubiru nga yeeyali ggoolo ye eyali esooka ng'ali nebano ba Caterpillars. Ondu yakyalira e kisaawe kya Kyabazinga nga 3 Ogwokusatu mu 2018, wabula nga baali bakulembeddwa Jinja Kirinya SS mu kitundu ekisooka. Ggoolo eyali eteebeddwa eyali omuzannyi wa Caterpillar Fred Adaku. Nga 10 Ogwokusatu mu 2018,Onduparaka yakubwa omupiira ogwaali gusookera ddala nga bali waka mu liigi ya Uganda Premier, nga bano baakubwa ggoolo 1-0 SC Villa eyakasinga okuwangula ekikopo kya liigi emirundi emingi. Ondu yasigala n’obubonero 29 oluvannyuma lw’okuzannya emipiira 20 ng’era baasigala mu kifo kya 6.
Wiiki eyaddako oluvannyuma lw’abawagizi okumulumiriza wamu n’abamu ku bazannyi nti tebaawaayo kimala eri ttiimu yabwe, omutendesi omukulu Livingstone Mbabazi yayawukana ne Onduparaka FC. Mu kiwandiiko kye baafulumya mu lujjudde, Abaali Baddukanya Onduparaka FC baategeezezza nti baali basabye Livingstone "okuddako ebbali okutandika amangu ddala okuva ku (ku) UPL Matchday 21 Clash ne UPDF (14 March 2018) okutuusa nga waliwo okutegeezebwa okulala."
Mu butabeerawo bwe, akatebe k’ebyekikugu akalimu Leo Adraa, Simeon Masaba, Moses Oloya, Morris Adiga ne Ramathan Musema be baalabirira ttiimu. Ondu yakola amaliri ga 0-0 e Bombo oluvannyuma lwa ggoolo okusazibwaamu, peneti neegaanibwa n’okukuba ku kikonde mu ddakiika ezisembayo. Ku Lwokutaano olutukuvu nga 30 Ogwokusatu mu 2018, ggoolo bbiri ezaateebeddwa Viane mu kitundu ekisooka ne ggoolo ya Okhuti mu kitundu eky'okubiri, zaawa Onduparaka obuwanguzi ku Masavu FC gyebaakuba ggoolo 3-0.
Gwali mupiira gwa Caterpillars ogwali gusookera ddala okuwangulira ewaka nga bakubye ggoolo ssatu mu liigi ya Uganda Premier. Ggoolo ya Viane Sekajugo mu ddakiika ya 40 nga 4 Ogwokuna mu 2018 yawa Ondu ggoolo 1-0 mu kisaawe kya Proline FC ekya Startimes Stadium Lugogo, e Kampala. OFC yakyaza Maroons nga 9 Ogwokuna mu 2018 mu Arua, kyokka omupiira gwasigala ku 0-0. Nga 17 Ogwokuna mu 2018, Ondu yakyaza bannantameggwa aba KCCA FC abaali baatwala Muhammad Shaban eyali emunyeeye yabwe. Bwe yateeba mu kitundu ekisooka, omutendesi wa KCCA, Mike Mutebi yalabika ng'eyali amatidde nnyo, wabula Viane n’afunira bannanyimu ggoolo ey’ekyenkanyi oluvannyuma lw’omupiira okuddamu era nga guno gwagweera ku ggoolo 1-1.
E Nambole nga 27 Ogwokuna, OFC yakuba Abakuumi B'eddembe ggoolo 5-0 nga ggoolo bbiri zaava wa Viane mu kitundu ekisooka mu ddakiika eye 30’ ne 40’, Moses Ndawula mu ddakiika ey'e 62’, Hassan Muhammod - Mudu mu ddakiika 64’ ne Ezra Bida mu ddakiika ey'e 83’. Buno bwebwali obuwanguzi bwa Ondu obwali businga okubeera obunene ng'eri ku bugenyi mu myaka ebiri mu UPL. Ondu yakomekkerezza olunaku ng'eri mu kifo kya 4, wabula nga bazannye omupiira gumu okusinga abalala n’obubonero 41, nga SC Villa eyali ekulembedde ekimeeza ng'ebasinga obubonero 11, KCCA ng'ebasinga obubonero mwenda ate Vipers ng'ebasinga musanvu ng’ebula emipiira ena. Ondu yattunka ne URA FC nga 2 Ogwokutaano mu 2018 wabula nga baalemagana 0-0.
Nga wayise ennaku bbiri, ggoolo emu eyateebwa Jamal Malish mu ddakiika ya 94, yawa Caterpillars ekirabo ky’obuwanguzi ku bannyinimu aba Soana. Nga 9 Ogwokutaano, baakyalira Mbarara FC emanyiddwa ennyo olw’okufuna peneti. Omupiira guno gwabakubibwa olw'okubeera ng'eyali abakyazizza yafuna peneti. Mu mupiira ogwaali gusembayo mu sizoni eyo nga 25Ogwokutaano mu 2018, Ondu yakuba abagenyi abaali babakyalidde aba Bright Stars ggoolo 2-0 nga ggoolo ya Caesar Okhuti yagya mu kitundu ekisooka ate Ezra Bilda n’ateeba mu kitundu ekyokubiri. Okhuti yagobwa ku kisaawe mu mupiira guno kyokka OFC n’esigala mu kyakuna, ekifo kimu okusinga ekya sizoni yaayo eyali esooka mu mu kibinja ky'okuntikko.
=== Sizoni ya 2018–19 ===
Okutandika sizoni etali ya mupiira gwa kuvuganya, Onduparaka FC ne KCCA FC baazannye omupiira gw’omukwano ogw’alimu n'okudingana ogw’ali ogw'okudukirira abantu abaalina enddwadde ez'enjawulo mu Arua, Onduparaka yawangula oluzannya olwasooka ku ggoolo 3-1 e Lugogo nga 30 Ogwomukaaga mu 2018. <ref>[https://www.kawowo.com/2018/06/09/charity-onduparaka-kcca-to-fund-raise-for-palliative-care-association-of-uganda/ Charity Fund]</ref> Ebikujuko ebyayitibwa The Charity Walk to Greenlight for Hospice Arua byaliwo nga 14 Ogwomusanvu mu 2018. Omwezi gwe gumu, Kapiteeni wa KCCA eyawangula ebikopo eby'emirundi ebiri, Denis Okot Oola yeegata ku Onduparaka ku ndagaano ya myaka ebiri nga yali omu ku bazannyi abapya abaali bawera omukaaga okwaali Abel Eturude okuva mu SC Villa kw’ogatta n’omuwuwuttanyi Nicholas Kagaba okuva mu URA FC. Omutendesi wa Onduparaka omuggya Asaph Mwebaze yakulembera ttiimu ye okutuuka ku fayinolo ya FUFA Super 8 eyali esoose ng'evugirirwa Pilsner ng'erimu Ttiimu 8 ezisinga okuva mu liigi ya Uganda Premier. Onduparaka yagwa amaliri ga 1-1 ku luzannya oludirirwa olw'akamalirizo ne SC Villa kyokka n’ekubwa Jogoos 5-4 ku peneti.
Wadde baakubibwa KCCA ggoolo 2-0 ku fayinolo nga 25 Ogwomunaana mu 2018, Ondu yavaayo n’ekirabo kya ssente obukadde 5 mu za Uganda, ekitundu ku ezo omuwanguzi zeyafuna.<ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/2018/08/24/pilsner-fufa-super-8-onduparaka-kcca-fc-battle-for-trophy-in-final-this-weekend/ |title=PILSNER FUFA SUPER 8: Onduparaka, KCCA FC Battle For Trophy |access-date=2025-11-20 |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425183132/https://theinsider.ug/index.php/2018/08/24/pilsner-fufa-super-8-onduparaka-kcca-fc-battle-for-trophy-in-final-this-weekend/ |url-status=dead }}</ref> Ondu yakubwa 1-0 ewa Soana mu mupiira gw'omukwano nga 5 Ogwomwenda mu 2018. Nga 22 Ogwomwenda mu 2018, Ondu yakyaza Wakiso Giants mu mupiira ogwali ogw'omukwano ng'ebula ennaku mukaaga sizoni ya UPL etandike. Kaweefube w’okusonda ssente yatandikibwaawo abawagizi okuyamba ttiimu eno okugula bbaasi.
Ku Lunaku Olwaggulawo sizoni ya UPL eya 2019, Viane Sekajugo eyateeba omutwe mu ddakiika ya 28 nga kwogasse ne peneti ya Sebwato mu ddakiika ey’e 78, byawa Onduparaka obubonero busatu mu Arua ng’ettunka ne Nyamityobora FC eyali esibuka e Mbarara, era nga gwe mulundi gwayo ogwali gusoose okwetaba mu liigi. Ggoolo eyateeba Rashid Toha yawa Ondu obuwanguzi bwa 1-0 ku bugenyi e Nambole nga bakuba SC Villa nga 3 Ogwekumi mu 2018. Ggoolo z’olunaku olw’okusatu ng'emipiira gino gizannyibwa zateebwa Allan Okello mu ddakiika ey’omunaana ne Timothy Awany mu ddakiika ey'e 64 zaavirako KCCA FC okukuba bannyinimu abaali babakyazizza aba Onduparaka ggoolo 2-0 nga 19 Ogwekumi 2018. Ku kisaawe kya Mighty Arena e Jinja nga 23 Ogwekumi mu 2018, Caesar Okhuti ye yateeba ggoolo esooka mu ddakiika ey'e 25, Onduparaka bweyali ewangula Kirinya Jinja SS ggoolo 3-0.
Wadde nga yali afunye kaadi eya kyenvu, Omuzannyi eyali asinga omuwendo mu mpaka za 2018 FUFA Drum eyateeba ggoolo ey’ekyenkanyi mu mpaka eyawanguza Buganda ku West Nile ku kisaawe kya Greenlight nemu Pilsner Super 8 - Viane Sekajugo yateeba ggoolo satu nga webwatukira mu ddakiika ey'e 75, wabula ggoolo ya Ondu ey’okuna yagaanibwa ddiifiri wadde nga omuwuubi w'ekitambaala yali agikiriza. Ggoolo za Viane ebbiri ezaali entuufu, zayambibwaako Okwalinga mu ddakiika eya 34 ne Okhuti mu ddakiika ey'e 65. Oluvannyuma lw'omupiira, Omutendesi Asaph yategeezezza nti, "Twandibadde tusobola n'okuteeba etaano." Nga 3 Ogwekuminoogumu, Ondu yagwa amaliri ga 0-0 ne Tooro United eyali eyitibwa Soana FC okuva mu 2015 okutuuka mu 2018 mu maka gaabwe amapya aga Buhinga Playground e Fort Portal mu Disitulikiti y’e Kabarole.
Nga 7 Ogwekuminoogumu, Ondu yakubwa ggoolo 2-1 ng'ekyadde ewa Maroons nga ggoolo emu gyebafuna yateebwa Toha. Wadde nga kyali bwekityo, wiiki eyo yennyini, Asaph Mwebaze yawangula engule y’omutendesi w’omwezi mu mpaka za Real Stars Sports Monthly Awards. Nga 20 Ogwekuminoogumu mu 2018, Ondu yakuba Ndejje University ggoolo 3-0 nga ggoolo zateebwa Denis Okot mu ddakiika eye 19, Gadafi Gadinho mu ddakiika y'e 67 ne Abel Eturude mu ddakiika eye 76. Tewali muntu yenna yafunye kaadi mu mupiira guno. Ng’ebula essaawa ntono omupiira gwa Ndejje gutandike, Asaph Mwebaze nga tanaweza myezi ena ku mulimu gwe gyokka – yalekulidde obutendesi bwa Onduparaka ng’awa ensonga z'enzirukanya y’emirimu embi nadala mu baali badukanya kiraabu eno, ensengeka ya kiraabu embi, obutaba na bitabo bikumibwaamu likodi, obutakola bulungi kwossa n’enkwe.
Yalangiridde okugenda kwe ku pulogulaamu ya NTV eyali eyitibwa Monday Night Pressbox nga 19 Ogwekuminoogumu mu 2018, era ne yeegatta ku Nyamityobora FC. Eyali omumyuuka wa Mwebaze Simeon Masaba eyaweebwa omulimu mu Gwoluberyeberye gwa 2018 ye yakwata obuvunaanyizibwa. Nga 1 Ogwekumineebiri, ggoolo za Ezra Bida mu ddakiika eya 50' ne n'eyawangula ekirabo ky'omuzannyi w'olunaku ekya Pilsner Man of the Match Gadafi Gadinho mu ddakiika eya 56' zaalaba Ondu n'eddamu okukuba Express FC e Wankulukuku. Mu mupiira gwaabwe ogw'embiranye ogw'omubitundu bw'omu West Nile Derby ogwaali gusooka nga 8 Ogwekumineebiri, Ondu yava mu ddakiika ey’omwenda ne ggoolo eyali etebeddwa Andrew Kidega n’efuna obubonero bwonna.
Ggoolo ey’ekyenkanyi okuva ewa Gadafi Gadinho mu ddakiika eya 56’ n’ey'obuwanguzi okuva ew'omuteebi omukadde Caser Okhuti ng’ebula eddakiika musanvu yakakasa obuwanguzi eri Caterpillars abaali bakozesa ekisaawe kyekimu ne Paidha Black Angels abaali abapya mu Liigi ya Uganda. Nga 11 Ogwekumineebiri, Ondu yakubwa BUL FC ggoolo 1-0 e Jinja. Ggoolo okuva ewa Per Mertesacker ne Okhuti zaawa Ondu obuwanguzi bwa ggoolo 2-1 ku ttiimu ya Poliisi eyali ebakyalidde nga 16 Ogwekumineebiri. Nga 28 Ogwekumineebiri, ggoolo ya Viane gyeyateeba ng'ekitundu ekisooka tekinagwa, yaddirirwa eya URA FC ey’okusatu nga wayise eddakiika nga ssatu oluvannyuma lw'omupiira okuddamu n’ekwasa Ondu okukubwa kwabwe okw'omulundi ogw’okuna mu sizoni eyo.
Wadde kyali kityo, Onduparaka yasigala mu kifo kya 3 ku kimeeza ng’esinga beyali evuganya nabo abaali bakungaanyizza obubonero 20 oluvannyuma lw’okuwangula ggoolo 3-1. Nga 4 Ogwoluberyeberymu 2019, Ondu yagwa amaliri ga 0-0 n’abagenyi baayo abaafuna kaadi emyuufu bbiri. Eyasooka yali ya butereevu eri Karim Ndugwa mu ddakiika ey'e 63 olw’ekisobyo kyeyakola ku Viane ate omukwasi wa ggoolo ya Mbarara FC n’agobwa mu budde obubeera bwongeddwaamu olw'okubeera nga yali akubye Gadinho omutwe; gwali mulundi ogw'okubiri ng'aweebwa kaadi eya kyenvu ey'asooka yali ayakubeera nga yali amala n’obudde. Ondu yakomekkerezza lawundi esooka mu sizoni eno nga 8 Ogwoluberyeberye nga bakubiddwa Vipers ggoolo 3-0. Mu mpaka za Uganda Cup nga 11 Ogwoluberyeberye, Solomon Okwalinga ye yateeba ggoolo yokka eyawangula omupiira ewa Kirinya Jinja SS mu ddakiika ey’okuna mu zaali zongeddwaamu. Yeeyali ggoolo ye eyali esooka ku Onduparaka.
Nga 2 Ogwokubiri mu 2019, Nelson Senkatuka yateebera bannanyinimu aba Bright Stars FC mu ddakiika eye 18 nga Rashid Toha tannateeba ggoolo ya Ondu ey’ekyenkanyi mu ddakiika eya 55. KCCA yakuba Ondu ggoolo 1-0 nga 5 Ogwokubiri mu 2019. Nga wayise ennaku nnya n’ennaku musanvu, Ondu yalemagana 0-0 ne Kirinya Jinja SS ku Lwomukaaga ne URA FC ku Lwokubiri mu Arua. Ku Lwokusatu nga 20 Ogwokubiri mu 2019, bannanyinimu aba Mbarara City FC baagenda mu maaso mu ddakiika ey'e 19 okuva mu kusimula ekoona nebateeba nga bayita mu Mukundani eyatometa n'omutwe kyokka Toha naye n’ateeba n'omutwe mu ddakiika eya 54.
Olwo Okhuti n’ateeba ey'obumuwanguzi mu ddakiika eye 77 ng’agenda mu maaso n’omuze nga ggoolo za Okhuti zonna mu sizoni bbiri eziyise zaali za bawanguzi. Onduparaka era n'ekomekkerezza eky'okubeera nga Mbarara yali Tekubibwaogwa waayo. Ku Lwokubiri nga 26 Ogwokubiri mu 2019, amaliri agataliiko ggoolo ne Vipers eyali ebakyalidde ng'eri mu kifo kyakubiri kyali kiategeeza nti Ondu yamalirizza olunaku ng'eri mu kifo kya 6. Ku Lwomukaaga nga 2 Ogwokusatu mu 2019, Ondu yakuba Maroons ggoolo 2-1 n’erinya okugenda mu kifo eky’okutaano.
Ku Lwokubiri nga 5 Ogwokusatu mu 2019, baakyalira Nyamityobora kyokka ne bakubwa ggoolo 1-0. Ku Lwokusatu nga 27 Ogwokusatu mu 2019, ggoolo okuva ewa Gadafi ne Okhuti zaawa Ondu obuwanguzi bwa ggoolo 2-1 ku SC Villa abaali abagenyi nga bano baafunayo ggoolo emu eyateebwa Magwali. Ku Lwokutaano nga 5 Ogwokuna mu 2019, Ondu yakubwa abagenyi baayo Soana ggoolo 1-0. Ku lunaku lw’emupiira egy'oluzannya lwa 26, ku Lwokubiri nga 9 Ogwokuna mu 2019, Ondu yakubwa ttiimu ya Poliisi omulundi ogwaali gusooka ggoolo 2-1 nebasigala mu kifo kya 7.
Ku Lwomukaaga Olutukuvu nga 20 Ogwokuna mu 2019, Ondu yakuba BUL ggoolo 1-0. Nga wayise ennaku nnya, baagwa amaliri ga 1-1 ewa Paidha Black Angels. Mu Gwokutaano, Onduparaka FC yakola omukago gwa Football for Peace ne AVSI Foundation omukago gwa Kiraabu ogwaalo ogw'okuna oluvannyuma lwe gwebaakola ne Palliative Care Association of Uganda, Care International nga nga kwekuli n'ogwa Everton FC okuyamba ebitundu by’ababundabunda mu ggwanga lya South Sudan naddala eby’Omugo ne Palabek. Omupiira gwabwe ogwasembayo mu sizoni ya Startimes Uganda Premier League mu 2019 baali battunka ne Express FC mu Arua gwagwa tewali ateebye mune. Onduparaka yamaliriza kampeyini yaayo ng'eri mu kifo kya 6, ekifo ekyali kisinga obubi bukyanga kiraabu eyingira kibiinja kya ku ntikko.
== Sizoni ya 2019–20 ==
Livingstone Mbabazi yakomawo mu Onduparaka nga sizoni y'omupiira tenatandika. Nga 4 Ogwomunaana mu 2019, oluvannyuma lw’okugwa amaliri agataalimu ggoolo ne Tooro United mu Arua, ggoolo ezaateebwa Jamal Malish, Dudu Ramadhan, Amis Muwonge ne Tabu Vitalis nga nabo bali mu kukomawo mu kukuba penetin n'emipiira egyatasiba Richard Anyama zaasindikira Ondu ku luzannya oludirira olw'akamalirizo mu mpaka za Pilsner Super 8 okuttunka ne KCCA eyabagyamu. Nga 7 Ogwomusanvu mu 2019, Ondu yakuba Kyetume ggoolo 7-1 mu Arua nga mulimu abasambi babiri abaali bateebye ggoolo ssatu buli omu okuwandiisa obuwanguzi bwabwe obwali businga obunene mu Premier liigi era nebakomekereza olunaku nga bali mu kifo kya 3.
== Akabonero ==
Akaboneroi ka Onduparaka kuliko empeta ssatu n’enkulungo. Empeta ey’ebweru ya kiragala ng'ate y'esinga obutono, ey'okubiri njeru, ate ey’okusatu nene ng'ate ya kiragala era ng’eriko erinnya lya kiraabu waggulu mu langi enjeru n’omubala ogugamba nti, "The Struggle Continues" wansi, nayo mu langi enjeru. Wakati w’erinnya lya kiraabu n’omubala waliwo emunyeenye bbiri enjeru ezirabika ku kkono ne ku ddyo wakati mu mpeta ennene eya kiragala ey’omunda. Empeta zino zeetoolodde ekifo ekyeru, emirundi emitono egya kiragala wa ovakedo, ekirimu ekisaanyi ekyakiragala, nga kwekuva n'erinnya eryabakazibaako ku kono nga kuliko ekimera eky’ekikolo ekiddugavu nga kiriko ebibala ebya kyenvu nga kwogasse omupiira omuddugavu n’omweru wansi waakyo ku ddyo.
== Langi ==
Langi za Onduparaka awaka mu sizoni yaabwe eyasooka ey’oku ntikko zonna zaali za kiragala ate omujoozi gw’oku bugenyi gwonna gwali mweru wadde ng’oluusi wali ngawo okutabika ebidugavu n’eby'eru. Abakuumi ba ggoolo nga bambala bbululu, bidugavu oba kyenvu nga kisinziira ku bazannyi abaali mu kisaawe.
== Ekisaawe ==
Mu mateeka kyali kiyitibwa AbaBet Greenlight Stadium, ekisaawe kya Onduparaka ekimanyiddwa nga Paruku mu lulimi Olulugwaara nga kitegeeza "No escape" oba tewali kutoloka kisangibwa ku kyalo [[:en:Onduparaka|Onduparaka]], ekitakka wansi wa ddakiika 10 mu bukiikakkono bw'ekibuga kya Arua ate ku ludda olwa ddyo bw'osala okuva ku luguudo olukulu mita ntono oluvannyuma lw'enkulungo enkulu ey'omu kitundu kino. Emabegako kyali kiyitibwa Discovery Greenlight Arena. Eriko olukomera olw’enjegere olwawula abawagizi ku kisaawe okuva abasambi webazannyira n'ekikomera ekikyetolodde ng'era kisobola okutuuza 1,000. Ebipande ebibeera bikuba obulango bitekebwa ku kikomera. Abamu bakiyita Oluwonvu gy'Ogenda wabula nga togenda kudda kubanga Onduparaka yali tekubibwa waayo mu liigi mu sizoni yabwe eyali esooka. Ttiimu ennene nga KCCA, Policei ne Express (zonna baazikubirayo ggoolo 2-1), Vipers (1-0) kw’oteeka ne SC Villa (4-3).
== Abazannyi ba Ttiimu ==
{| class="wikitable"
|+Ttiimu ya kiraabu eya 2024-2025
!Namber
! EKIFO
! ERINNYA
! SHIRT No
|-
| colspan="4" |ABATEEBI
|-
|
| Omuteebi
|Bran Boy Fazillinoh
| 21.
|-
|
| Omuteebi
|Ceaser Okhuti
| 23.
|-
|
| Omuteebi
|Dominic Abonga
| 18.
|-
| colspan="4" |ABAWUWUTTANYI
|-
|
|Omuwuwuttanyi
|Ivan Sekazza
| 24.
|-
|
|Omuwuwuttanyi
|William Gama
| 8.
|-
| colspan="4" |OMUZIBIZI
|-
|
| Omuzibizi
|Hassan Mohamood
| .....
|-
|
| Omuzibizi
|Rashid Okocha
| 15.
|-
|
| Omuzibizi
| Hoodi Kakooza
| ...
|-
|
| Omuzibizi
|Alex Gasper Adriko
|
|-
|
| Omuzibizi
| Luggya Moris
| 3. 3.
|-
| colspan="4" |OMUKWASI WA GGOOLO
|-
|
| GK
| Mathias Muwanga
|
|-
|
| GK
|G Atendele
|
|-
|
| GK
|R Mohammad
|
|-
|
| GK
| Nze Faizul
|
|-
|
| GK
| Gadaffi Wahab
|
|-
|
| GK
| Rajab Kakooza
|
|-
|
| GK
| A Lukwata
|
|-
|
| GK
| Julius Mangumu
|
|-
|
| GK
| Joel Jangeyambe
|
|-
|
| GK
| Malish Jamal
|
|-
|
| GK
|Vitalis Tabu
|
|-
|
| GK
| Paul Kayanja Dumba
|
|-
|
| GK
|Gibson Adinho
|
|-
|
| GK
|Bashir Bheto Adinan
|
|-
|
| GK
|N. Saddam
|
|-
|
| GK
|Rashid Yakin
|
|}
== Obuvugirizi ==
AbaBet yakola omukago ne Onduparaka FC mu 2021 nga kino kyali kyetaagisa kiraabu eno okwambala akabonero kaayo ku mijoozi gyabwe, nga n'ekisaawe kyabwe nakyo kituumiddwa AbaBet Greenlight Stadium. MTN Uganda eyali yasooka okulangirira ddiiru y’okuteeka ssente mu Onduparaka FC mu Gwekumi gwa 2017, yazza obuggya ddiiru yaayo ey’okuteeka ssente mu mujoozi gwa Onduparaka mu Gw'okubiri ogwa 2019.
== Ttiimu ento eyitibwa Junior Caterpillars ==
Omulembe oguddako ogw'emunyeenye za Onduparaka FC bayitibwa ''Ondunyiri'' . Mu lulimi Olulugwaara, ''nyiri'' kitegeeza ekitono oba abaana abalabika ng'abatono.
== Likodi z'abantu sekinoomu ==
* Ssentebe asooka: Benjamin Nyakuni
* Omuzannyi asoose okuzannya mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda Cranes]] : Caesar Okhuti
* Omuzannyi eyasooka okuwangula liigi ya Uganda Super League [kati UPL]: Caesar Okhuti (ne Bunamwaya [kati Vipers], 2010)
* Omuzannyi asoose okuwangula Cecafa: Caesar Okhuti
* Omuzannyi asoose okuwangula engule ya FUFA MVP (Most Valuable Player): Muhammad Shaban, 2016
* Omuzannyi asoose okuzannya mu [[:en:Africa_Cup_of_Nations|mpaka za Afrika]] : Muhammad Shaban, Gabon 2017
* Omuteebi wa Kiraabu akulembedde, mu biseera byonna: Muhammad Shaban (mu mpaka zonna)
* Ggoolo ezisinga obungi Caterpillar ze yateebye mu UPL: Muhammad Shaban 13 (mu 2017, wakubiri mu kuteeba ggoolo)
* Omuteebi asinga okuteeba ekikopo mu Uganda: Muhammad Shaban (ggoolo 7 ez’awamu), 2016
== Likodi za kiraabu ==
* Omupiira gwa liigi ogusoose: 0–0 ne Soana (mu 2016)
* Okukubwa liigi okusoose ku butaka: 0-1 ne SC Villa, 10 Ogwokusatu 2018
* Obuwanguzi bwa liigi obusoose: 2-1 ne KCCA, 9 Ogwomwenda 2016
* Omupiira gwa liigi ogusoose okulagibwa butereevu ku Azam TV: 1–0 ne Kirinya Jinja SS, Uganda Premier League, 17 Ogwokubiri 2017
* Omupiira gw’omukwano ogw’ensi yonna ogusoose: 2-0 ne Gor Mahia, 4 Ogwokubiri 2017
* Obuwanguzi bwa ggoolo ssatu obusoose ku butaka, 3-0 ku Masavu FC, 30 Ogwokusatu 2018
* Obuwanguzi obusinga obunene ku bugenyi mu UPL: 5-0 ne Police FC e Nambole, Ogwokuna 2018
* Abasinga okuteeba mu buwanguzi: Ggoolo 16 ne Muni FC (Division League)
* Okumalira mu UPL okusinga obunene: mu kyakuna (mu 2018)
* Okumalira wansi mu UPL: Mu kifo kya 6 (mu 2019)
* Okukubwa likodi mu liigi: 7-0 ne KCCA, 25 Ogwokubiri 2017
* Obudde bwa likodi nga tebakubwa awaka, emyaka ena wakati w’okukubwa Nebbi Central ne SC Villa, sizoni emu n’ekitundu nayo mu UPL
* Ekyokubiri: Uganda Cup, 2016
* Ebikopo: Regional League (1), 2016 eyabalabye nga bakuziddwa mu UPL
* Tewanguddwa waka mu sizoni ya UPL yonna, 2017 (tiimu yokka)
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
an7pmr59o65c5whzj6d47r2qlxd7ixm
69732
69659
2026-08-23T11:13:19Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69732
wikitext
text/x-wiki
'''Onduparaka FC''' [[:en:Football_in_Uganda|kiraabu y'omupiira mu Uganda]], nga esaawa eno ezannyira mu [[:en:FUFA_Big_League|Kibinja kya Uganda eky'okubiri]].<ref name="1R">https://www.kawowo.com/2016/06/14/the-evolution-of-onduparaka-football-club/</ref> Bazannyira emipiira gyabwe ku kisaawe ekiyitibwa Greenlight Stadium mu [[:en:Onduparaka|Onduparaka]], ekitundu ekisinganibwa mu [[:en:Arua|Arua]].Erinya lya kiraabu eno litegeeza <nowiki>''ekimera ky'omuweemba''</nowiki> mu [[:en:Lugbara_language|lulimi olulugwaara]], wabula nga engombo yabwe egenda nti <nowiki>''</nowiki>okutawaana tekukoma".<ref name="1R" />
== Ebigikwatako ==
== Mu biseera byabakyakayiga ==
Onduparaka FC yatandikibwaawo munkomerero y'Ogwekumi mu 2011 nga kyakolebwa Joe Erema ne Benjamin Nyakuni, abaali baatikirwa okuva mutendekero lya [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School.]] Mu kusooka kiraabu eno yali yakuyamba bayizi wau n'abantu abali mu myaka emito era kibasobozese okuzannyira mu mpaka ezibeera zitegekeddwa ku kyali. Ttiimu yali esinga kubeeramu bakyakayiga ng'era yatondebwaawo okuyamba abavubuka okubeera nga batanbulira mu makubo amalungi nga galimu empisa, nga bayita mu kwagala kw'eby'obulamu eri emizannyo egy'okuvuganya. Oluvannyuma lw'omwaka gumu nga beetabamu, ttiimu yakyusa erinya neetandika okweyita Onduparaka Football Club era nebagisumusa okuva mu [[:en:Ugandan_Big_League|kibinja kya Uganda eky'okubiri]] okugenda mu kibinja kya Uganda ekyababinyweera, kunkomerero ya sizoni ya 2015/2016.<ref name="1R"/>
== Sizoni ya 2015–2016 ==
Onduparaka yawa eyaliko omutendesi wa ttiimu y'eggwanga lya South Sudan Leo Adraa nga omutendesi wabwe eyali asooka mu [[:en:Uganda_Premier_League|Kibinja kya Uganda ekyawagulu]] okudira Allan Kabonge, nga ono endagaano ye yali eweddeko oluvannyuma lw'okubeera nga yali abayambye okusumusibwa nebayingira ekibinja kyawagulu, wamu n'okutuuka ku fayinolo z'empaka za Uganda Cup. Oluvannyuma yafuuka eyali akulira eby'ekikugu. Mu Gwomunaana 2016, [[:en:Charles_Livingstone_Mbabazi|Charles Livingstone Mbabazi]] yaleetebwa nga omutendesi waabwe ng'amyukibwa Adraa ate Moses "Ugoboss" Oloya n'abeera omutendesi w'abakwasi ba ggoolo.<ref name="2R">https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1429754/leo-adraa-joins-onduparaka-head-coach</ref>
Mu 2016, Onduparaka FC yakubwa mu fayinolo eya;o ey'omulundi ogwa 42 ey'empaka za Uganda Cup oluvannyuma lw'okubeera nga baali bakubiddwa [[:en:Vipers_SC|Vipers SC]] ggoolo 3-1, nga guno gwegwaali omulundi gwabwe ogwaali gusookera ddala okwetaba mu fayinolo.<ref name="3R">http://www.fufa.co.ug/fufa-statement-on-the-42nd-uganda-cup-final-played-on-18th-june-2016/</ref>
== 2016–17 season ==
Mu sizoni yabwe eyasooka mu 2017 mu kibinja kyawagulu, Onduparaka FC ye ttiimu yokka eyali mu liigi yababinyweera etaakubwaamu ng'eri waka.
Ebimu ku byali ebiribirirwa bya ttiimu ku mulundi gwaayo ogwaali gusookera ddala mu kibinja kyawagulu mu sizoni yabwe eyali esooka kwali kwewala kusalibwaako kuddayo wansi mu kibinja eky'okubiri. Kunkomerero ya lawuundi eyali esooka mu mipiira egyali gizannyiddwa, Onduparaka yali erinye okutuuka mu bifo ebina ebisooka. Omulundi ogwasembayo ttiimu okuwangula ekikopo ng'eva bweru wa Kampala kyaliwo mu 1999 nga kino kyakolebwa Dairy Heroes okuva e Mbale, era abawagizi baali basuubira Onduparaka okubeera nga yeeyali eddako oba ekoleyo eky'amagero, mukusumusibwa nga [[:en:Leicester_City_FC|Leicester City FC]] bweyali ekikoze mu Bungereza.
Baatandika sizoni n'omupiira gwebaalemagana 0-0 ne Soana, awo oluvannyuma nebakubwa Bright Stars nga tebanaba kukola maliri neera nga 6, Ogwomwenda 2016 , wabula nga mu kaseera kano gaali na Express FC, ttiimu esinga okubeera enkadde mu liigi. Omupiira ogw'okuba gwaali wakati waabwe ne KCCA abaalina ekikopo kino, nga bano baali bawangudde emipiira gyabwe gyonna esatu egyasooka. Ondu baali beetaaba ggoolo ez'amangu okuva ew'omuzannyo omu amannyikiddwa nga Muhammad Shaban okubeera nga bakubwa ttiimu eyali kawangula ekikopo kino emirundi 11 era ne gubeera omupiira gwabwe gwebaali basoose okusuula mu sizoni eyo nga 9, Ogwomwenda, 2016ku kisaawe kya Greenlight Stadium.
Wadde nga waliwo olulumba olwali lusembayo nga lwa maanyi, abagenyi basobola kusunayo ggoolo emu yokka ekintu ekyawa Onduparaka obuwanguzi bwabwe obwaali busokera ddala mu kibinja kya Uganda ekyababinyweera. Nga 1 Ogwekumi, 2016, SC Villa, kiraabu ekyasinze okubeera ng'ewangula ebikopo ebingi mu upiira gwa Uganda, yeeyasooka okuteeba, wabula abapya mu liigi okuva mu Arua baayavula okudda nebateeba ggoolo satu nga bayita mu Caesar Okhuti, Wahab Ajuman Gadafi n'eyali akulembedde abateebi mu kibinja kya Uganda ekyababinyweera mu kaseera ako Muhammad Shaban.
Abagenyi beerwanako okuva wansi ggoolo 3–1 okutuuka wwebaafuna eyekyenkanyi nga bayita mu peneti ya Tabu Vitalis eyaliko kapiteeni wa Onduparaka, wabula nga Shaban yeeyalina akaseko akaali kasembayo weyateeba ggoolo ye eyokubiri mu mupiira guno. Omupiira guno gwali ku kisaawe kya Greenlight Stadium. Ondu yali tesobola kubeera ng'eyisibwaamu amaaso aba Jogoos. Wiiki emabegako, Ondu yali yakuba Police FC 2–1 ku kisaawe kyekimu, nga ggoolo zino zaateebebbwa Shaban ne Kabon. Enaku satu emabega Ondu nebakomekereza Villa okubeera nga yali tenakubwaamu mu sizoni, Ekibiina ekidukanya omuzannyo gw'omupiira mu Uganda kyakakasa nga omuzannyi ow'emyaka 26 Caesar Okhuti bweyali asobola okuzannyira bano abaali bava mu Bukiika ddyo bwa Bugwanjuba, nga bali baali mu kifo kya kitaano ku kimeesa; Yali ku banja kya myezi mukaaga okuva mu KCCA okuviira ddala mu masekati gwo Gwomwenda. Nga 10 Ogwekumineebiri, mu 2016, Ondu yakuba Sadolin FC 1–0 ku kisaawe ky'e Bugembe, era nebalinya okutuuka mu kifo eky'okusatu nga sizoni yakatuuka mu masekayti, nga ggoolo eno yali eva ku mukusimula kisobyo ekya Gaddafi.
Omuteebi wa Ondu eyali akulembedde Muhammad Shaban nga baali bamukazaako erya [I]jagason yalondebwa FUFA nga omusambi eyali asinze okugasa ttiimu ye mu mwaka, nga mukaseera kekamu eyali ggoolo kkipa wa [[:en:Mamelodi_Sundowns|Mamelodi Sundowns]] [[:en:Denis_Onyango|Denis Onyango]] yali akoze bulungi era n'awangula ekirabo ky'omuzannyi eyali asinze ku semazinga wa Afrika, nga kino kyamuweebwa ekibiina ekidukanya omupiira mu Afrika ekimannyikiddwa nga CAF, ng'ate ggoolo [[:en:Farouk_Miya|Farouk Miya]] gyeyateeba Comoros neetwala Uganda mu mpaka z'okulukalo lwa Afrika.
Mu 2017, abasatu bano baagenda e Gabon mu mpaka za AFCON ekikopo ekyetabibwaamu amwanga ga Afrika; Onyango only played in the two narrow 0–1 defeats to Ghana and Egypt. Shaban came on as a substitute in both games while Miya was substituted but scored Uganda's only goal in the third game; Uganda drew 1–1 with Mali in the third group game to register at least a point after a 39-year absence from the continental showpiece. Also on Onduparaka's squad is KCCA loanee Caesar Okhuti who is no stranger to being a hot newcomer especially after he took the nation by storm with another Arua club called [[:en:Ediofe_Hills_FC|Ediofe Hills FC]] in 2007 and was called up to the national team.
Abazannyi abalala ku ttiimu ya Onduparaka eya 2017 kuliko: Richard Anyama (omukwasi wa ggoolo eyali mu Saints FC), Nisar Kasim (omukwasi wa ggoolo omulala), Alex Gasper Adriko (aka The Rock), Norman Saddam, Rashid Toha, Gibson Adinho, Akram Kakembo, Ivan Mbowa, Ibrahim Faizul (aka Anini), Sabir Simba, Dickens Okwir, Mohammad Rashid, Ajobe Toto, Denis Andama, Rashid Agau, Living Kabon, Wahab Ajuman Gaddafi Gadinho ne Fahd Muhammad Toko. <ref name="XXR">{{cite web |last=Kayondo |first=Elias |date=9 August 2017 |title=Onduparaka FC releases 2017/2018 squad with Muhammad Shaban relieved of captaincy |url=http://www.swiftsportsug.com/blog/onduparaka-fc-releases-20172018-squad-with-muhammad-shaban-relieved-of-captaincy/ |access-date=3 July 2018 |publisher=Swift Sports Uganda |location=Kampala |archive-date=3 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180703221031/http://www.swiftsportsug.com/blog/onduparaka-fc-releases-20172018-squad-with-muhammad-shaban-relieved-of-captaincy/ |url-status=dead }}</ref>
Nga 17 Ogwokubiri mu 2017, Azam TV yalaga omupiira butereevu okuva mu kisaawe kya Greenlight e Onduparaka omulundi ogwaali gusookera ddala. Kabon Living era amannyikiddwa nga ''Messi'', eyali ayambadde omujoozi namba 13, ye yateeba ggoolo yokka mu mupiira guno bweyali ayambibwaako Shaban mu ddakiika ya 88 eyamuteerawo omupiira n’awa Ondu obuwanguzi ku Kirinya Jinja SS. Kabon yagyako esaati, n’akuba sama mu kujaguza ggoolo n’afuna kaadi eya kyenvu olw’okwolesa empisa embi kyokka ggoolo ye n’eyamba Ondu okubuuka ku kimeeza okudda mu kifo eky’okusatu okulinaana SC Villa ne KCCA.
Baasula obubonero bwe baakubwa KCCA mu ngeri eswaza ku bugenyi (7-0 mu kisaawe kya Phillip Omondi e Lugogo - Nga kuno kwekwaali okukubwa ggoolo enyingi okukyasinze okubeera okunene mu liigi ya Uganda, nga Caesar Okhuti, KCCA gwe yawola mu Ondu yasubwa omupiira guno, ne SC Villa yabakuba ggoolo 4-1 ku kisaawe kya Masaka Recreation Ground. Wabula nga baasobola okudda kuntandikwa y'olunaku mu kyamukaaga nga 1 Ogwokuna 2017 n'akakisa k'okulinya mu ky'okuna n’obuwanguzi bwe yawangudde mu kisaawe ky'e Kakindu e Jinja oluvannyuma lwa [[Kiraabu ya Vipers SC|Vipers SC]] okubeera nga yali yakubiddwa dda ttiimu y'e Jinja ey’enjawulo, Gaddafi yateeba emu kuzaali zigenda okuvuganya ku ggoolo ya sizoni nga bazannya Jinja Municipal Council eyataasa amaliri ga ggoolo 1-1. Nga 5 Ogwokuna mu 2017, ggoolo ya Muhammad Shaban mu kitundu ekisooka yali emala okukuba Lweza eyali esigaza abazannyi mwenda webaali ku kisaawe kya Greenlight, era bano nebakomekereza eky'okubeera nga baali bamazze emipiira esatu egy’omuddiring’anwa nga tebawangula. Mu mupiira gwabwe ogw’omukwano ogw’ensi yonna gwebasooka okuzannya mu sizoni eyo, Onduparaka yakuba [[:en:Gor_Mahia|Gor Mahia]] ggoolo 2-0 mu kisaawe kya Mandela National Stadium Nambole nga 4 Ogwokubiri mu 2017.
[[Kizza Besigye]], eyali yakamala emirundi enna ng'akwata kyakubiri mu kulonda kwa Pulezidenti wa Uganda, yalaba omupiira guno ng’ayambadde omujoozi ogwa kiragala n’awa Onduparaka FC obukadde bwa sillingi za Uganda 2. Olwo nga 21 Ogwokubiri mu 2017, Onduparaka ng’eyambadde omujoozi omweeru, yonna yava ggoolo wansi n’ekuba Mbarara FC n’agenda mu Uganda Cup mu luzannya lwa ttiimu 16. Airtel - FUFA MVP Shaban yasubwa peneti kyokka Okhuti n’ateeba ggoolo y'obuwanguzi nga bawangula ggoolo 2-1 mu kisaawe e Kakyeka e Mbarara. Nga 26 Ogwokusatu mu 2017, ggoolo okuva ewa Okhuti nate ne Rashid Agau eyali akomawo zaayamba Ondu okuwandulamu ttiimu ya Big League eyitibwa Water FC n’eyitamu okugenda ku luzannya lwa ‘quarter’ fayinolo.
Nga 9 Ogwokuna 2017, Sadolin Paints FC yawandula Onduparaka mu mpaka za Uganda Cup ng'egikubye ggoolo 2-1 e Jinja. Wadde kyali kityo, ekisaawe kya Onduparaka ekya Greenlight Stadium kyalondeddwa okutegeka fayinolo ya Uganda Cup ey’omulundi ogwa 43, nga KCCA ekuba Paidha Black Angels ggoolo 2-0 mu Gwomukaaga 2017. Mu mupiira gwa gw'ekibinja kya Uganda ekyababinyweera oluvannyuma lw’ennaku 12, Painters yava e Onduparaka n’akabonero oluvannyuma lw’amaliri ga 0-0. Okusinziira ku mutendesi Livingstone Mbabazi, ttiimu ye yeeyasinge okukola emikisa mu liigi mu sizoni ya 2017. Yagatako nti "abazannyi bbe baali tebatya ttiimu nnene" kubanga bakimanyi nti nabo banene wadde ng'okuva wansi ggoolo 2-1 ezaabakubwa Soana, nga Shaban eyagibwa ku katebe n'ayingira eyateeba ggoolo emu nga 29 Ogwokuna mu 2017.
Ondu y’emu ku ttiimu ebbiri zokka mu AUPL ezaali tezinakubwa waka nga bagenda mu mupiira gwa wiiki 27 gwebaalina okuzannya Express FC nga 5 Ogwokutaano mu 2017. Livingstone yali wakusubwa Living Kabon eyali ayimiriziddwa olw’okuweza kaadi ezakyenvu satu ne Akram Kakembo eyalina ensonga za famire. Ate Sabir Simba yali asuuka okuva mu bulwadde bw'omusujja gw'ensiri obwali bumuluma. Omupiira gwa Livingstone ogwasooka ng’omutendesi wa Onduparaka gwali Wankulukuku ng'era gugweera mu maliri ga ggoolo 1-1.
Omupiira ogw’okudingana nagwo gwalinga ogwali gw'olekera mu kubo ly'erimu nga Express ekulembedde ng’eyita mu Didier Jean mu kitundu ky’esaawa ekyali kisooka oluvannyuma lw’omumyuuka wa kapiteeni Rashid Toha eyali omuzibizi omuwanvu gwebaali baakazaako erya Per Mertesacker okuseereera, Express n’ekozesa akakisa ako neefuna ggoolo. Ondu yali yeetaaga nnyo ggoolo ey’ekyenkanyi oluvannyuma lw’emikisa gyayo gyonna gyeyali eyonoonye; Muhammad Shaban yakuba ku bikondo n’asubwa emikisa emirala.Omupiira guno gwagibwaako akawuuwo mu budde bw'omusana kyokka n’empewo yali tesobola kulemesa mipiira gyali gikubibwa mu banga. Olwo ng’ekitundu ekisooka kinaatera okuggwa, Wabula ng'ekitundu ekisooka tekinakomekerezebwa,kapiteeni wa Express n'akola ekisobyo ku Dickens Okwir muntabwe.
Toha yayimirira n'ateeba ggoolo ey’ekyenkanyi mu ddakiika ya 41 ne yeenunula oluvannyuma lw’okusindika omukwasi wa ggoolo mu kifo ekikyamu. Mu kitundu eky'okubiri, Omutendesi Livingstone yali tateredde ku mabali gw'ekisaawe n’asaba abazibizi bbe obutaddamu kuteebwa ggoolo ndala. Rashid Agau yacamula abawagizi bwe yayitibwa okuva ku katebe okubuguma ng’agenda okudda mu bigere bya Caesar Okhuti, eyali omusambi wa ttiimu eno eyali asinga Obukulu. Fahd Toko mu kiseera ekyo yeeyadda mu bigere bya Okwir ng’ebula eddakiika ezitakka wansi wa 20 okuva ku mupiira omujjuvu.
Shaban yazannye okufirawo wabula nga terwali lunaku lwe kubeera muzannyi w'anjawulo weyayonoona emikisa egyali gisobola okubatuusa kubuwanguzi mudakiika ezibeera zongeddwaamu. Eddakiika nnya zezayongerwaamu era ng’omupiira gwali gulabika ng’ogwolekedde okuddamu okufanagana nga bwegwali mu luzannya olusooka, Rashid Toha y’ateeba ggoolo ey’obuwanguzi mu ddakiika ey’okusatu mu zaali zongeddwaamu n’aletera abawagizi abaali ku kisaawe okutandika okujaguza mungeri eyali eraga essanyu eriritiridde.Okujaguza gyekweyongera mu maaso, Agau eyayingizibwa mu kisaawe nga Caesar Okhuti agiddwaayo, naye yagibwaayo nebaleeta Caesar Olega, olwafuuka nga ba Caesar abafaanaganya amannya basala layini mu kusooka n'oluvannyuma lw’okufuna obuwanguzi. Waayita obutikiti butono, edenge evva nnyuma nerikomotebwa.
Omutendesi Leo Adraa yategeeza nti Ondu yalina obudde obumala okwetegeka obutafanako Kiraabu esinga Obukadde mu mupiira gwa Uganda eyakubwa Lweza ggoolo nnya mu mupiira gwabwe ogwasembayo. Omuyimbi okuva mu Kampala Kalifah Aganaga eyabadde ekivvulu mu Arua wiikendi eyo, yaliwo ng’ayambadde omujoozi gwa Onduparaka ogwa kiragala. Omuyimbi okuva mu Arua era afulumya ennyimba King Weedah naye yaliwo ku mupiira guno. Obuwanguzi buno bwasitula kiraabu eno eyakazibwaako erya Caterpillars okuva mu kifo ekyo 6 okudda mu kyo 5 okuva ku ttiimu e 16, nga bali waggulu wa Express eyasigala ku bubonero 40 ng’ebula emipiira esatu sizoni okuggwa.
Nga bali mabega wa Vipers eyali mu kifo ekyo 3 ng'era ebasinga obubonero buna, Caterpillars yali yeetaaga obuwanguzi okukendeeza ku kibangiriz kino okutuuka ku kabonero kamu. Eky'embi, baakubwa ggoolo 4-1 mu kisaawe kya St. Mary's Kitende e Kajjansi, nga 9 Ogwokutaano 2017. Omupiira gwagobererwa na butabanguko. Ku lunaku lwerumu KCCA yatikkirwa okubeera nga beba Nnantameggwa omwaka ogw'okubiri ogw’omuddiringanwa. Mu Mupiira Ogwali Gusembyeyo nga bali Waka mu Sizoni Eyo, Muhammad Shaban yateeba mu ddakiika eya 16, wabula Saints FC neefuna ey’ekyenkanyi ng’ekitundu ekisooka kinaatera okuggwaako.
Oludda lw’amagye lwali lwetaaga akabonero kamu kokka, nga kwali kukola maliri okubeera nga tebakyasobola kusalibwaako kuddayo mu kibinja kyawansi nga bwekibeera bwekiti ebeera erureseemu Lweza ne ttiimu ya Poliisi; JMC Hippos yali yasaliddwaako dda okuddayo wansi. Caesar Okuti yadda mu kifo kya Dickens Okwir mu kitundu eky'okubiri ate oluvannyuma Denis Andama eyali yakasibwaako erya Koko Makosa n'ayingira mu kya Gasper. Eyali Omukwasi wa ggoolo ya Saints, Alex Mugabi yeekoona ku muti gwa ggoolo ng’agezaako okugyamu omupiira ogwali gumukubiddwa nga gugenda mu katiimba ng'era yali yeetaaga obujjanjabi mu bunambiro; yagibwa ku kisaawe n'asikizibwa Harrison Sempajji eyataasa emipiira egiwerako nga giva kungeri Onduparaka gyeyali ebalumbamu.
Mohammad Rashid yagibwa ku kisaawe nebaletamu Rashid Agau, omwagalwa w’abawagizi ba Ondu era nga wayise eddakiika ntono, Kabon Living yakolebwaako ekisobyo muntabwe. Kapiteeni Rashid Toha yeesowolayo n'ateeba peneti eyo. Ng'obudde obusambibwaamu bunatera okugwaayo, Richard Anyama eyali mu ggoolo ya Ondu ng'ono yali yaleetebwa okuva mu Saints mu mwezi Ogwoluberyebery, ng'ali wamu ne Ivan Mbowa yateebwa ggoolo ey'okubiri eyali ey’ekyenkanyi okuva mu kusimula ekisobyo. Kyali kirabika ng’abagenyi abaali bawonye nga tebakyali mu bulabe bwakusalibwaako, wabula oluvannyuma lw’eddakiika ennya ezaali z'ongeddwaamu nga ziweddeyo, Kabon era eyali amanyiddwa nga Messi yateeba era n'azaayo Saints mu kiinja kyawansi. Bannamagye baategeka emundu zaabwe ng'esonga evva kukubeera ng'abawagizi abaali bazze ne ttiimu wamu n'abakungu baayo okulaga obutali bumativu ng'era banyiivu eri ba ddiifiri n'abawuubi b'ebiwero.
Oluvannyuma lw’akavuyo okukakana oluvannyuma lw’eddakiika, omupiira gwaddamu okutuuka mu ddakiika ey’e 100 era Ondu n’ekuuma Likodi yaayo ey’Obutakubwa ku butaka mu sizoni yaayo eyasooka eyasooka mu kibinja ky'okutinko. Ttiimu eyali yasembayo okubakubira mu kisaawe kyabwe ekiyitibwa Greenlight Stadium yali eyitibwa Nebbi Central emyaka esatu emabega. Mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni eyo mu kisaawe ky’e Kakindu e Jinja, Dickens Okwir yateebera Ondu eyabakulembeza omupiira mu ddakiika ya 28, wabula ng'ate BUL FC yalina ggoolo gyeyali eteebye wabula n'egaanibwa mu bwangu ddala oluvannyuma. Wabula oluvannyuma lw’okunyigirizibwa, bannyinimu baafuna ggoolo ey’ekyenkanyi mu ddakiika ya 57. Mu mupiira ogwali gusembayo mu sizoni eyo,ogwalimu ne Ibrahim Faizul okuweebwa kaadi emyuufu, gwagweera mu maliri ga 1-1.
Onduparaka yakomekkerezza sizoni yaayo eya Azam Uganda Premier League eyali esoose nga bali mu kifo kyakutaano n'obubonero 45. Wadde nga baali balina enjawulo ya ggoolo embi, Ondu yasobola okuwangula emipiira 11, neekola amaliri 12 n’okukubwa emipiira 7 mu mipiira 30. Mu bikujuko bya Uganda Premier League ebyali eby'okugabirako awaadi ez'enjawulo nga 27 Ogwomusanvu 2017, Muhammad Shaban y'omu kubatekebwa ku ttiimu y’omwaka eya Azam UPL. Mu sizoni eyo, buli muzannyi eyali ku lukalala yafuna ssente za Uganda 250,000 nga kino kyakolebwa aba Betway. Mungeri y’emu abawagizi ba Ondu baalondebwa ng’Abawagizi Abaasinga nga kino kyakolebwa mu bikujuko ebyali mu Kampala ku Imperial Royale.
=== Sizoni ya 2017–18 ===
Shaban ne Rashid Toha baafuna obuvugirizi okugenda okugezesebwa mu ggwanga ly'e South Afrika kyokka ne bakomawo mu Gwomusanvu wakati mu 2017. Mu biseera bya sizoni nga bazannya emipiira egy'omukwano nga balina abasambi abapya, Onduparaka yawangula 1-0 mu mupiira gwabwe ogw’omukwano ogwasooka nga tebanakuba Nyowa Young Elephants ggoolo 4-1 ne ggoolo za Caesar Okhuti, Dickens Okwi n’omuzannyi omupya Karim Ndugwa eyateeba ggoolo ebbiri. Oluvannyuma baagenda e Masindi nebalemagana 1–1, nga Ndugwa era y'ateebye nga kwekwali n'okugenda e Hoima. Mu nkuba eyatonnya ku lunaku lwa Eid Adha nga 1 Ogwomwenda 2017), Ondu yakuba JKS ggoolo 3-0 nga zateebwa Agau, Gadinho ne Shaban eyali akomawo okuva mu buvune. Nga wayise ennaku ssatu, Betway yalangirira enteekateeka y’okuvugirira Onduparaka n'obukadde bwa ssente za Uganda 600 mu by’entambula n’eby'embeera z’abazannyi.<ref>[https://www.betway.ug/blog/betway-renew-onduparaka-partnership-with-shs600m-deal/ Betway Renew Onduparaka Partnership With Shs 600 Million Deal]</ref> nga 7 Ogwomwenda, baali bakuzannya Jinja Kirinya SS mu mupiira ogw’omukwano.
Sizoni ya UPL eya 2018 yatandika nga 12 Ogwomwenda mu 2017, nga Ondu yagwa maliri ga 0-0 ne Proline FC mu kisaawe kya Greenlight wadde ng'omupiira gwali gwongeddwaamu eddakiika 6 mu kitundu eky'okubiri. Nga wayise ennaku nnya oluvannyuma wadde nga waliwo okusaba okuva ewa Shaban eyeegatta ku KCCA, namukadde Caesar Okhuti yateeba ggoolo bbiri ku bugenyi gyebaali ewa Maroons e Luzira n’awa Ondu obuwanguzi bwayo obwalu busoose mu sizoni eyo. Nga 19 Ogwomwenda mu 2017, KCCA yakuba Ondu ggoolo 4-1. Nga 27 Ogwomwenda mu 2017, Ondu yakuba Police FC ggoolo 1-0 mu Arua. Nga 14 Ogwekumi mu 2017 mu Arua, Ondu yakuba Soana FC ggoolo 2-0 nga ggoolo eyasooka yateebwa mu bwangu ddala Kapiteeni Rashid Toha mu eddakiika eyali esooka n’omuzannyi eyali azannya omupiira gwe ogwali gusooka nga Viane Sekajugo nga yali agiddwa mu Jinja Municipal Council, nga ggoolo yagikuba mu ddakiika ey’omwenda.
Ondu yasindiikiriza okuweza obubonero 10 nga beenkana nkana n’abaali bakulembedde ekimeeza wabula nga bali mu kifo kya 3, ate Soana n’esigala mu ky'okubiri ng'ova wansi nga balina obubonero buna. Kampuni y'amasimu eya, MTN Uganda yali erangiridde ddiiri y'obuvugirizi obw'omwaka ogumu nga baali bakutekamu Obukadde bwa ssente za Uganda 390 mu kiraabu ya Onduparaka FC. Mu lukung’aana lwa bannamawulire olwali ku Desert Breeze Hotel mu Arua, Val Oketcho, eyali akulira w’Eby'empuliziganya mu kampuni ya MTN Uganda yakwaasa Omuyima wa Ondu Ow'ekitiibwa Bernard Atiku ng'ono yeeyali omubaka w'Essaza lya Ayivu mu Paalamenti, era nga ye Ssentebe w’Olukiiko lw’Ettaka mu kiseera kino mu Kibuga kya Arua ceeke eyali eraga ssente zino <ref>[https://www.theugandatoday.com/sport/2017/10/onduparaka-unveil-mtn-as-sponsors-in-multi-million-deal/ Onduparaka Unveil MTN as Sponsors in Multi Million Deal]</ref>. Nga 21 Ogwokumi mu 2017, Ondu yakuba Express FC ggoolo 2-1 ku kisaawe ky'e Wankulukuku n'erinya kuntiko y'ekimeeza kya liigi okutuusa kulunaku olwaddako Olwokusatu Kirinya Jinjja SS bweyeeteeba mu mupiira ogwaali ku kisaawe ky'e Namboole nekitwaala Police FC ku kimeeza wagulung'ekibawula y'enjawulo ya ggoolo.
Ggoolo ya Alfred Leku mu ddakiika ya 46 ne namukadde Caesar Okhuti okukuba omupiira mungeri ey'akakodyo mu ddakiika ya 92 ng'ono yazannye ttiimu zombi yawa abagenyi obubonero busatu. Serunkuma yafuna ggoolo ya Express oluvannyuma lw’ekitundu ekisooka nga mu mipiira guno ggoolo. Nga 28 Ogwekumi 2017, Ondu ne Vipers baazannya omupiira ogwagweera mu maliri nga tewali ateebye mune mu Arua. Leku teyasobla kuzannya kubanga yali ku bbanja okuva mu Vipers, Toha yalina obuvune mu kisambi bweyali yafuna okuva mu mupiira gwe baanzaya ne Express ate Agau yali afunye obuvune ku kagere kyokka nga Gasper yali akomawo. Amaliri gano agataalimu ggoolo wadde gaaliwo, gazaayo Ondu ku ntikko y'ekimeeza n’enjawulo ya kabonero kamu okutuusa nga 31 Ogwekumi ttiimu ya Poliisi bwe yakuba UPDF ggoolo 1-0 eyali ebakyazizza e Bombo. Nga 3 Ogwekuminoogumu, Ondu yakola amaliri ne BUL FC e Jinja agaali aga 0-0.
Nga 7 Ogwekuminoogumu mu 2017, Mbarara eyali ejaganya yakwata Ondu amaliri ga 0-0 mu Arua, nga gano gaali maliri agataliimu ggoolo ag'omulundi ogwokubiri mu wiiki emu. Nga 18 Ogwekuminoogumu mu 2017, Ondu yakuba Kirinya Jinja SS ggoolo 1-0 mu Arua eyava mu peneti eyakubwa ggoolo kkipa Sebwato ne kibateeka akabonero kamu emabega wa Police FC eyali ekulembedde ekimeeza kya liigi naye nga bali mu kifo kyakuna nga basibaganye ne KCCA ne Villa ku bubonero 19. Muntandikwa y'olunaku baali mu kifo kya 5, omupiira Karim Bida yateeba ggoolo bbiri ezaawa Ondu obuwanguzi obwa 2-1 ku UPDF mu Arua nga 28 Ogwekuminoogumu mu 2017 mu kiseera ggoolo kkipa wa Caterpillar Nicholas Sebwato eyali yakazibwaako erya Mr. Safe Hands bweyali ayitiddwa ku okugenda ku ttiimu y’eggwanga nga beetegekera ekikopo kya CECAFA Challenge Cup. Omupiira guno gwali wakati wa sizoni.
Ekitundu kya Ondu eky'okubiri ekya sizoni eyo kyatandika nga 19 Ogwekumineebiri 2017 nga bakubwa ggoolo 2-1 kiraabu eyali emannyikiddwa nga Masavu FC. Okhuti yeeyateeba ggoolo emu gyebafuna oluvannyuma lw'okukuba peneti mu ddakiika eye 90. Nga 22 Ogwekumineebiri mu 2017, baakuba URA ggoolo 1-0 ng'eno yateebwa Viane mu kisaawe kya Mandela National Stadium.
Nga 27 Ogwoluberyeberye mu 2018, FUFA yawa Onduparaka obubonero nga tebazannya mupiira gwa eya ttiimu 32 mu mpaka za Uganda Cup eza 2018 oluvannyuma lwa ttiimu gyebali balina okuzannya eya Light SS obutalabikako.<ref>{{Cite web |date=29 January 2018 |title=Uganda Cup: URA, Maroons knocked out, Soana, Stars progress |url=https://upl.co.ug/uganda-cup-ura-maroons-knocked-out-soana-stars-progress/ |access-date=4 November 2018 |publisher=Uganda Premier League}}</ref>
Onduparaka yagwa amaliri ga 0-0 ne Express mu mupiira ogwali omuwuubi w'ekitambaala omukazi nga 10 Ogwokubiri mu 2018. Enkeera ku Lwokubiri, baakubwa Vipers ggoolo 2-0 e Kajjansi, ng'eno Sebwato yafunirayo kaadi eya kyenvu mu ddakiika eya 45 nga tebannakubwa Soana eyalina abasambi 10 ggoolo 3-2 mu mpaka za Stanbic Uganda Cup.
Nga 20 Ogwokubiri mu 2018, Ondu yakuba BUL FC ggoolo 1-0 mu Arua ng’eno yateebwa eyali omuzannyi wa Express Yafesi Mubiru nga yeeyali ggoolo ye eyali esooka ng'ali nebano ba Caterpillars. Ondu yakyalira e kisaawe kya Kyabazinga nga 3 Ogwokusatu mu 2018, wabula nga baali bakulembeddwa Jinja Kirinya SS mu kitundu ekisooka. Ggoolo eyali eteebeddwa eyali omuzannyi wa Caterpillar Fred Adaku. Nga 10 Ogwokusatu mu 2018,Onduparaka yakubwa omupiira ogwaali gusookera ddala nga bali waka mu liigi ya Uganda Premier, nga bano baakubwa ggoolo 1-0 SC Villa eyakasinga okuwangula ekikopo kya liigi emirundi emingi. Ondu yasigala n’obubonero 29 oluvannyuma lw’okuzannya emipiira 20 ng’era baasigala mu kifo kya 6.
Wiiki eyaddako oluvannyuma lw’abawagizi okumulumiriza wamu n’abamu ku bazannyi nti tebaawaayo kimala eri ttiimu yabwe, omutendesi omukulu Livingstone Mbabazi yayawukana ne Onduparaka FC. Mu kiwandiiko kye baafulumya mu lujjudde, Abaali Baddukanya Onduparaka FC baategeezezza nti baali basabye Livingstone "okuddako ebbali okutandika amangu ddala okuva ku (ku) UPL Matchday 21 Clash ne UPDF (14 March 2018) okutuusa nga waliwo okutegeezebwa okulala."
Mu butabeerawo bwe, akatebe k’ebyekikugu akalimu Leo Adraa, Simeon Masaba, Moses Oloya, Morris Adiga ne Ramathan Musema be baalabirira ttiimu. Ondu yakola amaliri ga 0-0 e Bombo oluvannyuma lwa ggoolo okusazibwaamu, peneti neegaanibwa n’okukuba ku kikonde mu ddakiika ezisembayo. Ku Lwokutaano olutukuvu nga 30 Ogwokusatu mu 2018, ggoolo bbiri ezaateebeddwa Viane mu kitundu ekisooka ne ggoolo ya Okhuti mu kitundu eky'okubiri, zaawa Onduparaka obuwanguzi ku Masavu FC gyebaakuba ggoolo 3-0.
Gwali mupiira gwa Caterpillars ogwali gusookera ddala okuwangulira ewaka nga bakubye ggoolo ssatu mu liigi ya Uganda Premier. Ggoolo ya Viane Sekajugo mu ddakiika ya 40 nga 4 Ogwokuna mu 2018 yawa Ondu ggoolo 1-0 mu kisaawe kya Proline FC ekya Startimes Stadium Lugogo, e Kampala. OFC yakyaza Maroons nga 9 Ogwokuna mu 2018 mu Arua, kyokka omupiira gwasigala ku 0-0. Nga 17 Ogwokuna mu 2018, Ondu yakyaza bannantameggwa aba KCCA FC abaali baatwala Muhammad Shaban eyali emunyeeye yabwe. Bwe yateeba mu kitundu ekisooka, omutendesi wa KCCA, Mike Mutebi yalabika ng'eyali amatidde nnyo, wabula Viane n’afunira bannanyimu ggoolo ey’ekyenkanyi oluvannyuma lw’omupiira okuddamu era nga guno gwagweera ku ggoolo 1-1.
E Nambole nga 27 Ogwokuna, OFC yakuba Abakuumi B'eddembe ggoolo 5-0 nga ggoolo bbiri zaava wa Viane mu kitundu ekisooka mu ddakiika eye 30’ ne 40’, Moses Ndawula mu ddakiika ey'e 62’, Hassan Muhammod - Mudu mu ddakiika 64’ ne Ezra Bida mu ddakiika ey'e 83’. Buno bwebwali obuwanguzi bwa Ondu obwali businga okubeera obunene ng'eri ku bugenyi mu myaka ebiri mu UPL. Ondu yakomekkerezza olunaku ng'eri mu kifo kya 4, wabula nga bazannye omupiira gumu okusinga abalala n’obubonero 41, nga SC Villa eyali ekulembedde ekimeeza ng'ebasinga obubonero 11, KCCA ng'ebasinga obubonero mwenda ate Vipers ng'ebasinga musanvu ng’ebula emipiira ena. Ondu yattunka ne URA FC nga 2 Ogwokutaano mu 2018 wabula nga baalemagana 0-0.
Nga wayise ennaku bbiri, ggoolo emu eyateebwa Jamal Malish mu ddakiika ya 94, yawa Caterpillars ekirabo ky’obuwanguzi ku bannyinimu aba Soana. Nga 9 Ogwokutaano, baakyalira Mbarara FC emanyiddwa ennyo olw’okufuna peneti. Omupiira guno gwabakubibwa olw'okubeera ng'eyali abakyazizza yafuna peneti. Mu mupiira ogwaali gusembayo mu sizoni eyo nga 25Ogwokutaano mu 2018, Ondu yakuba abagenyi abaali babakyalidde aba Bright Stars ggoolo 2-0 nga ggoolo ya Caesar Okhuti yagya mu kitundu ekisooka ate Ezra Bilda n’ateeba mu kitundu ekyokubiri. Okhuti yagobwa ku kisaawe mu mupiira guno kyokka OFC n’esigala mu kyakuna, ekifo kimu okusinga ekya sizoni yaayo eyali esooka mu mu kibinja ky'okuntikko.
=== Sizoni ya 2018–19 ===
Okutandika sizoni etali ya mupiira gwa kuvuganya, Onduparaka FC ne KCCA FC baazannye omupiira gw’omukwano ogw’alimu n'okudingana ogw’ali ogw'okudukirira abantu abaalina enddwadde ez'enjawulo mu Arua, Onduparaka yawangula oluzannya olwasooka ku ggoolo 3-1 e Lugogo nga 30 Ogwomukaaga mu 2018. <ref>[https://www.kawowo.com/2018/06/09/charity-onduparaka-kcca-to-fund-raise-for-palliative-care-association-of-uganda/ Charity Fund]</ref> Ebikujuko ebyayitibwa The Charity Walk to Greenlight for Hospice Arua byaliwo nga 14 Ogwomusanvu mu 2018. Omwezi gwe gumu, Kapiteeni wa KCCA eyawangula ebikopo eby'emirundi ebiri, Denis Okot Oola yeegata ku Onduparaka ku ndagaano ya myaka ebiri nga yali omu ku bazannyi abapya abaali bawera omukaaga okwaali Abel Eturude okuva mu SC Villa kw’ogatta n’omuwuwuttanyi Nicholas Kagaba okuva mu URA FC. Omutendesi wa Onduparaka omuggya Asaph Mwebaze yakulembera ttiimu ye okutuuka ku fayinolo ya FUFA Super 8 eyali esoose ng'evugirirwa Pilsner ng'erimu Ttiimu 8 ezisinga okuva mu liigi ya Uganda Premier. Onduparaka yagwa amaliri ga 1-1 ku luzannya oludirirwa olw'akamalirizo ne SC Villa kyokka n’ekubwa Jogoos 5-4 ku peneti.
Wadde baakubibwa KCCA ggoolo 2-0 ku fayinolo nga 25 Ogwomunaana mu 2018, Ondu yavaayo n’ekirabo kya ssente obukadde 5 mu za Uganda, ekitundu ku ezo omuwanguzi zeyafuna.<ref>{{Cite web |url=https://theinsider.ug/index.php/2018/08/24/pilsner-fufa-super-8-onduparaka-kcca-fc-battle-for-trophy-in-final-this-weekend/ |title=PILSNER FUFA SUPER 8: Onduparaka, KCCA FC Battle For Trophy |access-date=2025-11-20 |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425183132/https://theinsider.ug/index.php/2018/08/24/pilsner-fufa-super-8-onduparaka-kcca-fc-battle-for-trophy-in-final-this-weekend/ |url-status=dead }}</ref> Ondu yakubwa 1-0 ewa Soana mu mupiira gw'omukwano nga 5 Ogwomwenda mu 2018. Nga 22 Ogwomwenda mu 2018, Ondu yakyaza Wakiso Giants mu mupiira ogwali ogw'omukwano ng'ebula ennaku mukaaga sizoni ya UPL etandike. Kaweefube w’okusonda ssente yatandikibwaawo abawagizi okuyamba ttiimu eno okugula bbaasi.
Ku Lunaku Olwaggulawo sizoni ya UPL eya 2019, Viane Sekajugo eyateeba omutwe mu ddakiika ya 28 nga kwogasse ne peneti ya Sebwato mu ddakiika ey’e 78, byawa Onduparaka obubonero busatu mu Arua ng’ettunka ne Nyamityobora FC eyali esibuka e Mbarara, era nga gwe mulundi gwayo ogwali gusoose okwetaba mu liigi. Ggoolo eyateeba Rashid Toha yawa Ondu obuwanguzi bwa 1-0 ku bugenyi e Nambole nga bakuba SC Villa nga 3 Ogwekumi mu 2018. Ggoolo z’olunaku olw’okusatu ng'emipiira gino gizannyibwa zateebwa Allan Okello mu ddakiika ey’omunaana ne Timothy Awany mu ddakiika ey'e 64 zaavirako KCCA FC okukuba bannyinimu abaali babakyazizza aba Onduparaka ggoolo 2-0 nga 19 Ogwekumi 2018. Ku kisaawe kya Mighty Arena e Jinja nga 23 Ogwekumi mu 2018, Caesar Okhuti ye yateeba ggoolo esooka mu ddakiika ey'e 25, Onduparaka bweyali ewangula Kirinya Jinja SS ggoolo 3-0.
Wadde nga yali afunye kaadi eya kyenvu, Omuzannyi eyali asinga omuwendo mu mpaka za 2018 FUFA Drum eyateeba ggoolo ey’ekyenkanyi mu mpaka eyawanguza Buganda ku West Nile ku kisaawe kya Greenlight nemu Pilsner Super 8 - Viane Sekajugo yateeba ggoolo satu nga webwatukira mu ddakiika ey'e 75, wabula ggoolo ya Ondu ey’okuna yagaanibwa ddiifiri wadde nga omuwuubi w'ekitambaala yali agikiriza. Ggoolo za Viane ebbiri ezaali entuufu, zayambibwaako Okwalinga mu ddakiika eya 34 ne Okhuti mu ddakiika ey'e 65. Oluvannyuma lw'omupiira, Omutendesi Asaph yategeezezza nti, "Twandibadde tusobola n'okuteeba etaano." Nga 3 Ogwekuminoogumu, Ondu yagwa amaliri ga 0-0 ne Tooro United eyali eyitibwa Soana FC okuva mu 2015 okutuuka mu 2018 mu maka gaabwe amapya aga Buhinga Playground e Fort Portal mu Disitulikiti y’e Kabarole.
Nga 7 Ogwekuminoogumu, Ondu yakubwa ggoolo 2-1 ng'ekyadde ewa Maroons nga ggoolo emu gyebafuna yateebwa Toha. Wadde nga kyali bwekityo, wiiki eyo yennyini, Asaph Mwebaze yawangula engule y’omutendesi w’omwezi mu mpaka za Real Stars Sports Monthly Awards. Nga 20 Ogwekuminoogumu mu 2018, Ondu yakuba Ndejje University ggoolo 3-0 nga ggoolo zateebwa Denis Okot mu ddakiika eye 19, Gadafi Gadinho mu ddakiika y'e 67 ne Abel Eturude mu ddakiika eye 76. Tewali muntu yenna yafunye kaadi mu mupiira guno. Ng’ebula essaawa ntono omupiira gwa Ndejje gutandike, Asaph Mwebaze nga tanaweza myezi ena ku mulimu gwe gyokka – yalekulidde obutendesi bwa Onduparaka ng’awa ensonga z'enzirukanya y’emirimu embi nadala mu baali badukanya kiraabu eno, ensengeka ya kiraabu embi, obutaba na bitabo bikumibwaamu likodi, obutakola bulungi kwossa n’enkwe.
Yalangiridde okugenda kwe ku pulogulaamu ya NTV eyali eyitibwa Monday Night Pressbox nga 19 Ogwekuminoogumu mu 2018, era ne yeegatta ku Nyamityobora FC. Eyali omumyuuka wa Mwebaze Simeon Masaba eyaweebwa omulimu mu Gwoluberyeberye gwa 2018 ye yakwata obuvunaanyizibwa. Nga 1 Ogwekumineebiri, ggoolo za Ezra Bida mu ddakiika eya 50' ne n'eyawangula ekirabo ky'omuzannyi w'olunaku ekya Pilsner Man of the Match Gadafi Gadinho mu ddakiika eya 56' zaalaba Ondu n'eddamu okukuba Express FC e Wankulukuku. Mu mupiira gwaabwe ogw'embiranye ogw'omubitundu bw'omu West Nile Derby ogwaali gusooka nga 8 Ogwekumineebiri, Ondu yava mu ddakiika ey’omwenda ne ggoolo eyali etebeddwa Andrew Kidega n’efuna obubonero bwonna.
Ggoolo ey’ekyenkanyi okuva ewa Gadafi Gadinho mu ddakiika eya 56’ n’ey'obuwanguzi okuva ew'omuteebi omukadde Caser Okhuti ng’ebula eddakiika musanvu yakakasa obuwanguzi eri Caterpillars abaali bakozesa ekisaawe kyekimu ne Paidha Black Angels abaali abapya mu Liigi ya Uganda. Nga 11 Ogwekumineebiri, Ondu yakubwa BUL FC ggoolo 1-0 e Jinja. Ggoolo okuva ewa Per Mertesacker ne Okhuti zaawa Ondu obuwanguzi bwa ggoolo 2-1 ku ttiimu ya Poliisi eyali ebakyalidde nga 16 Ogwekumineebiri. Nga 28 Ogwekumineebiri, ggoolo ya Viane gyeyateeba ng'ekitundu ekisooka tekinagwa, yaddirirwa eya URA FC ey’okusatu nga wayise eddakiika nga ssatu oluvannyuma lw'omupiira okuddamu n’ekwasa Ondu okukubwa kwabwe okw'omulundi ogw’okuna mu sizoni eyo.
Wadde kyali kityo, Onduparaka yasigala mu kifo kya 3 ku kimeeza ng’esinga beyali evuganya nabo abaali bakungaanyizza obubonero 20 oluvannyuma lw’okuwangula ggoolo 3-1. Nga 4 Ogwoluberyeberymu 2019, Ondu yagwa amaliri ga 0-0 n’abagenyi baayo abaafuna kaadi emyuufu bbiri. Eyasooka yali ya butereevu eri Karim Ndugwa mu ddakiika ey'e 63 olw’ekisobyo kyeyakola ku Viane ate omukwasi wa ggoolo ya Mbarara FC n’agobwa mu budde obubeera bwongeddwaamu olw'okubeera nga yali akubye Gadinho omutwe; gwali mulundi ogw'okubiri ng'aweebwa kaadi eya kyenvu ey'asooka yali ayakubeera nga yali amala n’obudde. Ondu yakomekkerezza lawundi esooka mu sizoni eno nga 8 Ogwoluberyeberye nga bakubiddwa Vipers ggoolo 3-0. Mu mpaka za Uganda Cup nga 11 Ogwoluberyeberye, Solomon Okwalinga ye yateeba ggoolo yokka eyawangula omupiira ewa Kirinya Jinja SS mu ddakiika ey’okuna mu zaali zongeddwaamu. Yeeyali ggoolo ye eyali esooka ku Onduparaka.
Nga 2 Ogwokubiri mu 2019, Nelson Senkatuka yateebera bannanyinimu aba Bright Stars FC mu ddakiika eye 18 nga Rashid Toha tannateeba ggoolo ya Ondu ey’ekyenkanyi mu ddakiika eya 55. KCCA yakuba Ondu ggoolo 1-0 nga 5 Ogwokubiri mu 2019. Nga wayise ennaku nnya n’ennaku musanvu, Ondu yalemagana 0-0 ne Kirinya Jinja SS ku Lwomukaaga ne URA FC ku Lwokubiri mu Arua. Ku Lwokusatu nga 20 Ogwokubiri mu 2019, bannanyinimu aba Mbarara City FC baagenda mu maaso mu ddakiika ey'e 19 okuva mu kusimula ekoona nebateeba nga bayita mu Mukundani eyatometa n'omutwe kyokka Toha naye n’ateeba n'omutwe mu ddakiika eya 54.
Olwo Okhuti n’ateeba ey'obumuwanguzi mu ddakiika eye 77 ng’agenda mu maaso n’omuze nga ggoolo za Okhuti zonna mu sizoni bbiri eziyise zaali za bawanguzi. Onduparaka era n'ekomekkerezza eky'okubeera nga Mbarara yali Tekubibwaogwa waayo. Ku Lwokubiri nga 26 Ogwokubiri mu 2019, amaliri agataliiko ggoolo ne Vipers eyali ebakyalidde ng'eri mu kifo kyakubiri kyali kiategeeza nti Ondu yamalirizza olunaku ng'eri mu kifo kya 6. Ku Lwomukaaga nga 2 Ogwokusatu mu 2019, Ondu yakuba Maroons ggoolo 2-1 n’erinya okugenda mu kifo eky’okutaano.
Ku Lwokubiri nga 5 Ogwokusatu mu 2019, baakyalira Nyamityobora kyokka ne bakubwa ggoolo 1-0. Ku Lwokusatu nga 27 Ogwokusatu mu 2019, ggoolo okuva ewa Gadafi ne Okhuti zaawa Ondu obuwanguzi bwa ggoolo 2-1 ku SC Villa abaali abagenyi nga bano baafunayo ggoolo emu eyateebwa Magwali. Ku Lwokutaano nga 5 Ogwokuna mu 2019, Ondu yakubwa abagenyi baayo Soana ggoolo 1-0. Ku lunaku lw’emupiira egy'oluzannya lwa 26, ku Lwokubiri nga 9 Ogwokuna mu 2019, Ondu yakubwa ttiimu ya Poliisi omulundi ogwaali gusooka ggoolo 2-1 nebasigala mu kifo kya 7.
Ku Lwomukaaga Olutukuvu nga 20 Ogwokuna mu 2019, Ondu yakuba BUL ggoolo 1-0. Nga wayise ennaku nnya, baagwa amaliri ga 1-1 ewa Paidha Black Angels. Mu Gwokutaano, Onduparaka FC yakola omukago gwa Football for Peace ne AVSI Foundation omukago gwa Kiraabu ogwaalo ogw'okuna oluvannyuma lwe gwebaakola ne Palliative Care Association of Uganda, Care International nga nga kwekuli n'ogwa Everton FC okuyamba ebitundu by’ababundabunda mu ggwanga lya South Sudan naddala eby’Omugo ne Palabek. Omupiira gwabwe ogwasembayo mu sizoni ya Startimes Uganda Premier League mu 2019 baali battunka ne Express FC mu Arua gwagwa tewali ateebye mune. Onduparaka yamaliriza kampeyini yaayo ng'eri mu kifo kya 6, ekifo ekyali kisinga obubi bukyanga kiraabu eyingira kibiinja kya ku ntikko.
== Sizoni ya 2019–20 ==
Livingstone Mbabazi yakomawo mu Onduparaka nga sizoni y'omupiira tenatandika. Nga 4 Ogwomunaana mu 2019, oluvannyuma lw’okugwa amaliri agataalimu ggoolo ne Tooro United mu Arua, ggoolo ezaateebwa Jamal Malish, Dudu Ramadhan, Amis Muwonge ne Tabu Vitalis nga nabo bali mu kukomawo mu kukuba penetin n'emipiira egyatasiba Richard Anyama zaasindikira Ondu ku luzannya oludirira olw'akamalirizo mu mpaka za Pilsner Super 8 okuttunka ne KCCA eyabagyamu. Nga 7 Ogwomusanvu mu 2019, Ondu yakuba Kyetume ggoolo 7-1 mu Arua nga mulimu abasambi babiri abaali bateebye ggoolo ssatu buli omu okuwandiisa obuwanguzi bwabwe obwali businga obunene mu Premier liigi era nebakomekereza olunaku nga bali mu kifo kya 3.
== Akabonero ==
Akaboneroi ka Onduparaka kuliko empeta ssatu n’enkulungo. Empeta ey’ebweru ya kiragala ng'ate y'esinga obutono, ey'okubiri njeru, ate ey’okusatu nene ng'ate ya kiragala era ng’eriko erinnya lya kiraabu waggulu mu langi enjeru n’omubala ogugamba nti, "The Struggle Continues" wansi, nayo mu langi enjeru. Wakati w’erinnya lya kiraabu n’omubala waliwo emunyeenye bbiri enjeru ezirabika ku kkono ne ku ddyo wakati mu mpeta ennene eya kiragala ey’omunda. Empeta zino zeetoolodde ekifo ekyeru, emirundi emitono egya kiragala wa ovakedo, ekirimu ekisaanyi ekyakiragala, nga kwekuva n'erinnya eryabakazibaako ku kono nga kuliko ekimera eky’ekikolo ekiddugavu nga kiriko ebibala ebya kyenvu nga kwogasse omupiira omuddugavu n’omweru wansi waakyo ku ddyo.
== Langi ==
Langi za Onduparaka awaka mu sizoni yaabwe eyasooka ey’oku ntikko zonna zaali za kiragala ate omujoozi gw’oku bugenyi gwonna gwali mweru wadde ng’oluusi wali ngawo okutabika ebidugavu n’eby'eru. Abakuumi ba ggoolo nga bambala bbululu, bidugavu oba kyenvu nga kisinziira ku bazannyi abaali mu kisaawe.
== Ekisaawe ==
Mu mateeka kyali kiyitibwa AbaBet Greenlight Stadium, ekisaawe kya Onduparaka ekimanyiddwa nga Paruku mu lulimi Olulugwaara nga kitegeeza "No escape" oba tewali kutoloka kisangibwa ku kyalo [[:en:Onduparaka|Onduparaka]], ekitakka wansi wa ddakiika 10 mu bukiikakkono bw'ekibuga kya Arua ate ku ludda olwa ddyo bw'osala okuva ku luguudo olukulu mita ntono oluvannyuma lw'enkulungo enkulu ey'omu kitundu kino. Emabegako kyali kiyitibwa Discovery Greenlight Arena. Eriko olukomera olw’enjegere olwawula abawagizi ku kisaawe okuva abasambi webazannyira n'ekikomera ekikyetolodde ng'era kisobola okutuuza 1,000. Ebipande ebibeera bikuba obulango bitekebwa ku kikomera. Abamu bakiyita Oluwonvu gy'Ogenda wabula nga togenda kudda kubanga Onduparaka yali tekubibwa waayo mu liigi mu sizoni yabwe eyali esooka. Ttiimu ennene nga KCCA, Policei ne Express (zonna baazikubirayo ggoolo 2-1), Vipers (1-0) kw’oteeka ne SC Villa (4-3).
== Abazannyi ba Ttiimu ==
{| class="wikitable"
|+Ttiimu ya kiraabu eya 2024-2025
!Namber
! EKIFO
! ERINNYA
! SHIRT No
|-
| colspan="4" |ABATEEBI
|-
|
| Omuteebi
|Bran Boy Fazillinoh
| 21.
|-
|
| Omuteebi
|Ceaser Okhuti
| 23.
|-
|
| Omuteebi
|Dominic Abonga
| 18.
|-
| colspan="4" |ABAWUWUTTANYI
|-
|
|Omuwuwuttanyi
|Ivan Sekazza
| 24.
|-
|
|Omuwuwuttanyi
|William Gama
| 8.
|-
| colspan="4" |OMUZIBIZI
|-
|
| Omuzibizi
|Hassan Mohamood
| .....
|-
|
| Omuzibizi
|Rashid Okocha
| 15.
|-
|
| Omuzibizi
| Hoodi Kakooza
| ...
|-
|
| Omuzibizi
|Alex Gasper Adriko
|
|-
|
| Omuzibizi
| Luggya Moris
| 3. 3.
|-
| colspan="4" |OMUKWASI WA GGOOLO
|-
|
| GK
| Mathias Muwanga
|
|-
|
| GK
|G Atendele
|
|-
|
| GK
|R Mohammad
|
|-
|
| GK
| Nze Faizul
|
|-
|
| GK
| Gadaffi Wahab
|
|-
|
| GK
| Rajab Kakooza
|
|-
|
| GK
| A Lukwata
|
|-
|
| GK
| Julius Mangumu
|
|-
|
| GK
| Joel Jangeyambe
|
|-
|
| GK
| Malish Jamal
|
|-
|
| GK
|Vitalis Tabu
|
|-
|
| GK
| Paul Kayanja Dumba
|
|-
|
| GK
|Gibson Adinho
|
|-
|
| GK
|Bashir Bheto Adinan
|
|-
|
| GK
|N. Saddam
|
|-
|
| GK
|Rashid Yakin
|
|}
== Obuvugirizi ==
AbaBet yakola omukago ne Onduparaka FC mu 2021 nga kino kyali kyetaagisa kiraabu eno okwambala akabonero kaayo ku mijoozi gyabwe, nga n'ekisaawe kyabwe nakyo kituumiddwa AbaBet Greenlight Stadium. MTN Uganda eyali yasooka okulangirira ddiiru y’okuteeka ssente mu Onduparaka FC mu Gwekumi gwa 2017, yazza obuggya ddiiru yaayo ey’okuteeka ssente mu mujoozi gwa Onduparaka mu Gw'okubiri ogwa 2019.
== Ttiimu ento eyitibwa Junior Caterpillars ==
Omulembe oguddako ogw'emunyeenye za Onduparaka FC bayitibwa ''Ondunyiri'' . Mu lulimi Olulugwaara, ''nyiri'' kitegeeza ekitono oba abaana abalabika ng'abatono.
== Likodi z'abantu sekinoomu ==
* Ssentebe asooka: Benjamin Nyakuni
* Omuzannyi asoose okuzannya mu [[Uganda Cranes ettiimu y'eggwanga|Uganda Cranes]] : Caesar Okhuti
* Omuzannyi eyasooka okuwangula liigi ya Uganda Super League [kati UPL]: Caesar Okhuti (ne Bunamwaya [kati Vipers], 2010)
* Omuzannyi asoose okuwangula Cecafa: Caesar Okhuti
* Omuzannyi asoose okuwangula engule ya FUFA MVP (Most Valuable Player): Muhammad Shaban, 2016
* Omuzannyi asoose okuzannya mu [[:en:Africa_Cup_of_Nations|mpaka za Afrika]] : Muhammad Shaban, Gabon 2017
* Omuteebi wa Kiraabu akulembedde, mu biseera byonna: Muhammad Shaban (mu mpaka zonna)
* Ggoolo ezisinga obungi Caterpillar ze yateebye mu UPL: Muhammad Shaban 13 (mu 2017, wakubiri mu kuteeba ggoolo)
* Omuteebi asinga okuteeba ekikopo mu Uganda: Muhammad Shaban (ggoolo 7 ez’awamu), 2016
== Likodi za kiraabu ==
* Omupiira gwa liigi ogusoose: 0–0 ne Soana (mu 2016)
* Okukubwa liigi okusoose ku butaka: 0-1 ne SC Villa, 10 Ogwokusatu 2018
* Obuwanguzi bwa liigi obusoose: 2-1 ne KCCA, 9 Ogwomwenda 2016
* Omupiira gwa liigi ogusoose okulagibwa butereevu ku Azam TV: 1–0 ne Kirinya Jinja SS, Uganda Premier League, 17 Ogwokubiri 2017
* Omupiira gw’omukwano ogw’ensi yonna ogusoose: 2-0 ne Gor Mahia, 4 Ogwokubiri 2017
* Obuwanguzi bwa ggoolo ssatu obusoose ku butaka, 3-0 ku Masavu FC, 30 Ogwokusatu 2018
* Obuwanguzi obusinga obunene ku bugenyi mu UPL: 5-0 ne Police FC e Nambole, Ogwokuna 2018
* Abasinga okuteeba mu buwanguzi: Ggoolo 16 ne Muni FC (Division League)
* Okumalira mu UPL okusinga obunene: mu kyakuna (mu 2018)
* Okumalira wansi mu UPL: Mu kifo kya 6 (mu 2019)
* Okukubwa likodi mu liigi: 7-0 ne KCCA, 25 Ogwokubiri 2017
* Obudde bwa likodi nga tebakubwa awaka, emyaka ena wakati w’okukubwa Nebbi Central ne SC Villa, sizoni emu n’ekitundu nayo mu UPL
* Ekyokubiri: Uganda Cup, 2016
* Ebikopo: Regional League (1), 2016 eyabalabye nga bakuziddwa mu UPL
* Tewanguddwa waka mu sizoni ya UPL yonna, 2017 (tiimu yokka)
== Ebijuliziddwaamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
ohfhovgoowkudfk4az9tz6pdcvv6w8u
Rose Kabagyenyi
0
12625
69500
61603
2026-08-23T10:15:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69500
wikitext
text/x-wiki
'''Rose Kabagyeni''' (yazaalibwa 4 Ogwomunaana 1974; oluusi ayitibwa '''Rose Kabagyeni''' ) Munnayuganda, munnabyabufuzi era eyali omubaka [[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Palamenti]] omukyala . Yali [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti (MP)]] omukyala akiikirira [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y'e Kisoro]], ekifo kye yaweererezaamu okuva mu 2016 okutuuka mu 2021. <ref>https://web.archive.org/web/20180321103715/http://www.parliament.go.ug:80/mp_database/profile.php?mid=83</ref>Bwe gwatuukira mu 2022 , yaliko omuwabuzi wa Pulezidenti omukulu ku by’obulimi mu Uganda. <ref>https://chimpreports.com/former-kisoro-mp-kabagyenyi-appointed-presidential-advisor/</ref>
Ono mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . <ref>https://observer.ug/news/headlines/56437-age-limit-how-your-mp-voted</ref>
== Obulamu bwe n’okusoma kwe ng'akyali muto ==
Kabagyenyi yazaalibwa nga 4 Ogwomunaana mu 1974. Yamaliriza emisomo gye egya pulayimale mu Gikoro primary school mu 1987. Mu 1990, yamaliriza siniya ey'okuna ne satifikeeti ya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) mu ssomero lya Seseme Girls secondary school e [[:en:Kisoro_District|Kisoro]] . Yafuna satifikeeti esooka mu by’obulimi mu 1995 ne dipulooma mu by’obulimi okuva mu ttendekero ly'ebyobulimi erya [[:en:Bukalasa_Agricultural_Training_Institute|Bukalasa Agricultural College]] mu 2000.<ref>https://nilepost.co.ug/politics/225073/kabagyeni-out-to-maintain-nrms-stronghold-in-kisoro-by-election</ref>
Mu 2004, Kabagyenyi yafuna diguli mu by'obulimi eya [[:en:Bachelor_of_Engineering|Bachelor']]<nowiki/>s degree in Agriculture okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] mu [[:en:Kampala|Kampala]]. Yeeyongerayo n’okusoma kwe n’afuna dipulooma ey'okubiri mu 2011 ate satifikeeti ey'okubiri mu kulondoola n’okwekenneenya okuva mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2013.
Mu 2014, Kabagyenyi yafuna [[:en:Master's_degree|diguli eyookubiri]] mu by’obulimi okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] .
Kabagyenyi yazaalibwa mu 1974 nga 14 mu gw'omunana. Emisomo gye egya primary yagimalira ku ssomero lya Gikoro primary school mu mwaka gwa 1987. Mu mwaka gwa 1990, yamaliriza secondary nafuna ebbaluwa ye eya [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] (UCE) ku ssomero lya Seseme Girls secondary school mu [[:en:Kisoro_District|Kisoro]] . Yafuna satifikeeti ye eyasooka mu by'obulimi mu 1995 ne dipulooma mu by'obulimi okuva mu [[:en:Bukalasa_Agricultural_Training_Institute|ttendekero ly'ebyobulimi li Bukalasa Agricultural]] mu 2000. <sup><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Kabagyeni Out to Maintain NRM's Stronghold in Kisoro By-Election |url=https://nilepost.co.ug/politics/225073/kabagyeni-out-to-maintain-nrms-stronghold-in-kisoro-by-election |access-date=2026-02-03 |website=Nilepost News |language=en}}</ref></sup>
Mu 2004, Kabagyenyi yafuna [[:en:Bachelor_of_Engineering|diguli]] mu by’obulimi okuva ku [[:en:Makerere_University|Ssetendekero w’e Makerere]] mu [[:en:Kampala|Kampala]] . Yeyongerayo n’emisomo gye n’afuna dipulooma eyookubiri mu mwaka gwa 2011 ne satifikeeti eyookubiri mu kulondoola n’okwekenneenya okuva mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2013.
Mu mwaka gwa 2014, Kabagyenyi yafuna [[:en:Master's_degree|diguli eyookubiri]] mu by’obulimi okuva ku [[:en:Makerere_University|Ssetendekero w’e Makerere]] .
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1997 okutuuka mu 2000, Kabagyenyi yakola ng’akulira eby'obulimi mu gavumenti z’ebitundu e Kisoro era ng’akulira eby'obulimi mu [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y’e Kisoro]] okuva mu 2007 okutuuka mu 2010.
Kabagyenyi yaliko omuwi w’amagezi mu kitongole ekiwabula ku by’obulimi mu Ggwanga ekya NAADS.<ref>https://allafrica.com/stories/201006160047.html</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.naads.or.ug/ |title=Archive copy |access-date=2026-02-03 |archive-date=2026-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260211145543/https://naads.or.ug/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.independent.co.ug/rose-kabagyeni-declared-as-nrm-flag-bearer-in-the-kisoro-woman-mp-race/</ref>
Ng'omubaka omukyala mu Paalamenti owa [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y'e Kisoro]] yasikizibwa [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]] . <ref>https://web.archive.org/web/20180321103715/http://www.parliament.go.ug:80/mp_database/profile.php?mid=83</ref> <ref>https://chimpreports.com/former-kisoro-mp-kabagyenyi-appointed-presidential-advisor/</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Member_of_Parliament|Omubaka wa Paalamenti]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y'e Kisoro]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [https://www.facebook.com/Hon.RoseKabagyeni/ Owek. Rose Kabagyeni ku Facebook]
* [https://www.linkedin.com/in/kabagyenyi-rose-a36aba45/?originalSubdomain=ug Kabagyenyi Rose ku Linkedin]
{{DEFAULTSORT:Kabagyenyi, Rose}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
9ibacaesgb2b7r0wgba30b1ikqb0g2s
Lillian Nakate
0
12626
69444
69011
2026-08-23T10:12:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69444
wikitext
text/x-wiki
'''Lillian Nakate Segujja''' (yazaalibwa 11 Ogwomunaana 1978) ng'amanyiddwa ennyo nga '''Lillian Nakate''', Munnayuganda [[:en:Civil_engineer|yinginiya]] era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] nga yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|Omubaka wa Paalamenti]] ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Luweero_District|Disitulikiti y'e Luweero]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] (2016 okutuuka 2021). <ref>https://ugandaradionetwork.net/story/former-mps-lillian-nakatte-florence-kintu-switch-to-wakiso-constituencies-</ref><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/luweero-to-vote-mp-for-5th-time-in-6-years-1654738</ref>
== Obute bwe n'emisomo gye ==
Nakate yazaalibwa [[:en:Wobulenzi|Wobulenzi]], mu [[:en:Luweero_District|Disitulikiti y'e Luweero]], mu [[:en:Central_Region,_Uganda|kitundu ky'amasekkati]] ga Uganda, nga 11 Ogwomunaana 1978. <ref>https://www.bornglorious.com/person/?pi=44231567</ref>Bazadde be ye mugenzi Francis Segujja ne Annet Segujja. Yasomera mu ssomero lya Wobulenzi Parents' School mu pulayimale. Yagenda mu masomero agawera mu misomo gye egya siniya, omuli Saint John’s Secondary School e Nandere mu Disitulikiti y’e Luweero, Mulusa Academy Secondary School e Wobulenzi, n’amalira mu Luteete Secondary School e [[:en:Bamunanika|Bamunanika]], gye yatuula ebigezo bye ebya [[:en:O‑Level|O-Level]] . Oluvannyuma yaddayo mu Mulusa Academy okusoma [[:en:A-level|A-Level]] .<ref>http://observer.ug/lifestyle-entertainment/politics-has-taught-lillian-nakate-calmness/</ref>
Yewandiisa mu ttendekero lya Uganda Polytechnic Kyambogo, oluvannyuma eyafuuka ekitundu ku [[:en:Kyambogo_University|Yunivasite y'e Kyambogo]] gye yasomera dipuloma mu kukuba pulaani z'ebizimbe eya [[:en:Architectural_drawing|Diploma in Architectural Draftsmanship]], n’atikkirwa mu 2000. Mu 2007, yatikkirwa mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]], Yunivasite ya gavumenti esinga obunene era enkadde mu Uganda, n’afuna diguli ya mu kuzimba enguudo eya Bachelor of Science (BSc) in Civil Engineering. Diguli eyo yagyongerezaako diguli ey'okubiri ya Master of Science (MSc) mu mulimu gwe gumu, mu yunivasite y’emu, n’atikkirwa mu 2011. Alina ne [[:en:Project_planning|Certificate mu Project Planning and Management]], eyamuweebwa aba ''Institute of Statistics and Applied Economics'' mu Ssettendekero wa Makerere, mu 2008. ''Satifikeeti ye mu by’ensimbi n’okuddukanya bizinensi mu kuzimba enguudo'' yamuweebwa mu 2013, okuva mu [[:en:Multitech_Business_School|Multitech Business School]] mu [[:en:Kampala|Kampala]], Ekibuga ekikulu ekya Uganda.<ref>https://news.mak.ac.ug/wp-content/uploads/2013/01/Makerere-63rd-Graduation-List-Full_0.doc</ref>
== Emirimu gye ==
=== Gye yatandikira ===
Nakate yasooka kukola nga [[:en:Draftsman|omukubi w’ebifaananyi]] era ng'akwasaganya ebiwandiiko mu ofiisi za Tectura International Planners, Architects and Project Managers mu Kampala, Uganda, gye yakolera okumala omwaka gumu, okuva mu 2000 okutuuka mu 2001. Oluvannyuma yakola nga yinginiya ow'okubiri (Assistant Engineering Officer) mu gavumenti eya wakati mu [[:en:Luweero_District|Disitulikiti y'e Luweero]] okumala emyaka etaano, okuva mu 2001 okutuuka mu 2006. Mu 2007, yalondebwa nga yinginiya w'e kibuga (Town Engineer) kya [[:en:Wobulenzi|Wobulenzi Town Council]], n’aweereza mu kifo ekyo okumala emyaka ena egyaddirira. Mu kiseera kye kimu yali aweereza nga Yinginiya ow'ekiseera owa Disitulikiti mu Disitulikiti y’e Luweero.
Mu 2011, yaddayo okukola mu bitongole by’obwannannyini nga kalabaalaba w'ebizimbe ebizimbibwa mu kkampuni ya ''Bestway General Contractors'', kkampuni y’ensi yonna ey’okuzimba ng’ekolera ne mu Uganda. Mu 2012, yakyusa n’agenda mu '''Parrot 50 Uganda Limited''', n’akola nga Dayirekita avunaanyizibwa ku by’obuyinginiya, okutuusa mu 2016. Mu kiseera kye kimu yaweereza nga yinginiya ey'ebuzibwako ku by'enguudo mu ''UB Consulting Engineers Limited'', kkampuni enzaaliranwa ekola ku by’okwebuuza ku bayinginiya.
=== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ===
Mu 2016, Nakate yeegatta ku byobufuzi bya Uganda eby’okulonda bwe yavuganya ku kifo ky’omubaka omukyala owa Disitulikiti y’e Luweero, ku kibiina ky’ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . Yalondeddwa, n’awangula [[:en:Brenda_Nabukenya|Brenda Nabukenya]] owa [[:en:Democratic_Party_(Uganda)|Democratic Party (Uganda)]] . <ref>https://ugandaradionetwork.net/story/former-mps-lillian-nakatte-florence-kintu-switch-to-wakiso-constituencies-</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumi, Nakate mmemba ku kakiiko ka Paalamenti akakola ku bya ssaayansi ne tekinologiya era ye mumyuka wa ssentebe w'akakiiko ka Paalamenti akavunanyizibwa ku [[:en:Physical_infrastructure|bizimbibwa mu Ggwanga]] . <ref name="One">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=338</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/luweero-to-vote-mp-for-5th-time-in-6-years-1654738</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Lillian Nakate mufumbo era maama w’abaana basatu, omuli omugogo gw’abalongo, abazaalibwa mu 2007 ne muganda waabwe (Kizza), eyazaalibwa oluvannyuma lw’omwaka gumu. <ref name="Two">https://en.wikipedia.org/wiki/AllAfrica.com</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Monica_Azuba_Ntege|Monica Azuba Ntege]]
* [[:en:Winnie_Kiiza|Winnie Kiiza]]
* [[:en:Ruth_Nankabirwa|Ruth Nankabirwa]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* Lillian Nakate ku mukutu gwa yintaneeti
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ooojidqzlmejutxrs7b8fb29zet86fq
Rosemary Nauwat
0
12627
69454
60514
2026-08-23T10:12:54Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69454
wikitext
text/x-wiki
'''Rosemary Nauwat''' (yazaalibwa nga 14 Ogwekkuminogumu 1968) Munnayuganda, musomesa era omubaka wa Paalamenti ya Uganda. Mu Gwokuna 2020, ye yali mubaka omukyala omulonde eyali akiikirira [[:en:Amudat_District|Disitulikiti y’e Amudat]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi]]. Yakiikirira ekitundu kye kimu mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]] nga mmemba w’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Oluvannyuma yavuganya mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] ng’avuganya ku bwa nnamunigina. <ref>https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Nauwat yakola ebigezo bye ebyakamalirizo ebya Primary Leaving Examination mu Kalas Girls Primary mu 1980 nga tannaba kufuna baluwa ye eya O Level ( [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] ) mu Kangole Girls Secondary School mu 1984. Oluvannyuma yasomera ku [[:en:Kyebambe_Girls_Secondary_School|Kyebambe Girls Secondary School]] mu A Level ( [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Advanced Certificate of Education]] ) mu 1998 n’oluvannyuma n’awandiisibwa mu Kaliro National Teachers College kusoma dipuloma mu busomesa bwa siniya gye yafuna mu 1993. Oluvannyuma yafuna diguli mu busomesa eya Bachelor of Arts in Education okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] mu 2001.<ref>https://news.mak.ac.ug/wp-content/uploads/2013/09/Makerere-Graduate-Admission-List-2013-14-FULL.Pdf_.pdf</ref>
== Emirimu gye ==
Wakati wa 1994 ne 2003, Nauwat yakola ng’omusomesa mu Moroto High School.
Oluvannyuma yavuganya ku kifo ky’omubaka omukyala owa [[:en:Amudat_District|Disitulikiti y’e Amudat]] mu 2011 ku tikiti y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . Yeesimbawo ku bwa nnamunigina mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] okusigaza ekifo kino. <ref>https://www.ec.or.ug/sites/default/files/Elec_results/MP_Results_2016.pdf</ref>Ng’omubaka omukyala mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi, yali mmemba mu kibiina ekigatta ababaka abakyala mu Paalamenti ekya [[:en:Uganda_Women_Parliamentary_Association|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) era yali atuula ku kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by’enfuna by’eggwanga. <ref name=":0">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=243</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=243</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Amudat_District|Disitulikiti y’e Amudat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
[https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]{{DEFAULTSORT:Nauwat, Rosemary}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
23g11vl6quwef4jzaxe161gt1ghkt49
69691
69454
2026-08-23T11:11:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69691
wikitext
text/x-wiki
'''Rosemary Nauwat''' (yazaalibwa nga 14 Ogwekkuminogumu 1968) Munnayuganda, musomesa era omubaka wa Paalamenti ya Uganda. Mu Gwokuna 2020, ye yali mubaka omukyala omulonde eyali akiikirira [[:en:Amudat_District|Disitulikiti y’e Amudat]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi]]. Yakiikirira ekitundu kye kimu mu [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]] nga mmemba w’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]]. Oluvannyuma yavuganya mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] ng’avuganya ku bwa nnamunigina. <ref>https://www.ec.or.ug/sites/default/files/docs/Gazette%20List%20Elected%20MPs%202016.pdf</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Nauwat yakola ebigezo bye ebyakamalirizo ebya Primary Leaving Examination mu Kalas Girls Primary mu 1980 nga tannaba kufuna baluwa ye eya O Level ( [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|Uganda Certificate of Education]] ) mu Kangole Girls Secondary School mu 1984. Oluvannyuma yasomera ku [[:en:Kyebambe_Girls_Secondary_School|Kyebambe Girls Secondary School]] mu A Level ( [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Advanced Certificate of Education]] ) mu 1998 n’oluvannyuma n’awandiisibwa mu Kaliro National Teachers College kusoma dipuloma mu busomesa bwa siniya gye yafuna mu 1993. Oluvannyuma yafuna diguli mu busomesa eya Bachelor of Arts in Education okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] mu 2001.<ref>https://news.mak.ac.ug/wp-content/uploads/2013/09/Makerere-Graduate-Admission-List-2013-14-FULL.Pdf_.pdf</ref>
== Emirimu gye ==
Wakati wa 1994 ne 2003, Nauwat yakola ng’omusomesa mu Moroto High School.
Oluvannyuma yavuganya ku kifo ky’omubaka omukyala owa [[:en:Amudat_District|Disitulikiti y’e Amudat]] mu 2011 ku tikiti y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] . Yeesimbawo ku bwa nnamunigina mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] okusigaza ekifo kino. <ref>https://www.ec.or.ug/sites/default/files/Elec_results/MP_Results_2016.pdf</ref>Ng’omubaka omukyala mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi, yali mmemba mu kibiina ekigatta ababaka abakyala mu Paalamenti ekya [[:en:Uganda_Women_Parliamentary_Association|Uganda Women Parliamentary Association]] (UWOPA) era yali atuula ku kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by’enfuna by’eggwanga. <ref name=":0">http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=243</ref><ref>https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=243</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Amudat_District|Disitulikiti y’e Amudat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
[https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]{{DEFAULTSORT:Nauwat, Rosemary}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
l39dcsggu2vj82qergzkiv6upgujucz
Kwizera Eudia
0
12629
69382
61394
2026-08-23T09:59:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69382
wikitext
text/x-wiki
'''Kwizera Eudia''' yali Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yali Munnakibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) era yaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omunaana ng’akiikirira [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y’e Kisoro]] .
== Emisomo gye ==
Yalina Satifikeeti ne Diguli mu kubudabuda abantu eya Bachelors Degree in Counselling. <ref name=":1">https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Kwizera yalondebwa ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y'e Kisoro]] mu 2006 ng'aweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana . Yakiikirira ekitundu kye nga mmemba w’ekibiina kya NRM okutuusa mu 2011. Mu kisanja kye ng'aweerereza mu [[:en:Parliament|Paalamenti]], yali yenyigira mu kukubaganya ebirowoozo ku mateeka n’okulwanirira abantu, wadde ng’emirimu egy’enjawulo egy’obukiiko n’etteeka lye yawagira tebiwandiikiddwako mu lujjudde. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
Mu kulonda kw'ababaka ba Paalamenti okwa 2011, Kwisera yafiirwa ekifo kye eri [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]] muwala w'eyali [[:en:Minister_of_State|Minisita omubeezi]] mu kiseera ekyo [[:en:Philemon_Mateke|Philemon Mateke]] . <ref name=":2">https://www.newvision.co.ugnull/</ref>
== Emirimu gye nga tonnafa ==
Yafa mu 2017 ku myaka 60 okuva mu ddwaaliro e Nsambya mu Kampala. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref> <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1453179</ref> Kwizera kigambibwa nti yafa oluvannyuma lw’okulwala akaseera katono. <ref name=":0">https://thelocal.ug/ex-nrm-kisoro-mp-dies-short-strange-illness/</ref> Nga tannafa, yaliko omubaka wa Paalamenti Omukyala mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana nga yali akiikirira Disitulikiti y’e Kisoro okuva mu 2006 okutuuka mu 2011 nga [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]], muwala wa eyali Minisita omubeezi, [[:en:Philemon_Mateke|Philemon Mateke]] tannakwata bubaka bwa Paalamenti obwa Disitulikiti y’e Kisoro. Kwizera yaziikibwa mu maka ga bajjajjaabwe mu Ggombolola y'e Rubugiru mu Disitulikiti y'e Kisoro.
Nga tannatandika byabufuzi, era yali akozesebwa ng’omukung’aanya w’abantu aba wansi mu kkampuni ya Compassion International. Yali mmemba ku lukiiko olufuzi mu African Queens and Women Cultural Leaders Network. Eudia, yalina omwana omu yekka ow’obulenzi ayitibwa Michael Kwizera.
Mu lukiiko lw’omubaka ba Africa olwatuula e Kenya, yakubirizza abakulembeze ba Africa okulongoosa ku mutindo gw'emmere elimibwa wamu n’okugirongoosa saako n’okugitunda. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
== Okufa kwe n’omukululo gwe yaleka ==
Kwizera yafa nga 12Ogwokutaano 2017 mu ddwaliro e Nsambya mu Kampala oluvannyuma lw’okulwalira akaseera katono. Kigambibwa nti we yafiira yali mu myaka gya nkaaga. Okufa kwe kwakungubagibwa nnyo banne mu byobufuzi n’abantu b’omu kitundu kye yali akiikirirra, abaali b'ejjukkanya okwewaayo kwe mu kuweereza abantu b’e Kisoro n’ebintu by’akoze mu bantu.
Yaziikiddwa mu maka ga bajjajjaabe mu Ggombolola y'e Rubuguri mu [[Kisoro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kisoro]] . Kwizera ayaleka omwana we omu yekka Michael Kwizera. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Eudia, Kwizera}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
efa0nmih5mejwtlv5iz2ycv6why20tt
69616
69382
2026-08-23T10:32:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69616
wikitext
text/x-wiki
'''Kwizera Eudia''' yali Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yali Munnakibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM) era yaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’omunaana ng’akiikirira [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y’e Kisoro]] .
== Emisomo gye ==
Yalina Satifikeeti ne Diguli mu kubudabuda abantu eya Bachelors Degree in Counselling. <ref name=":1">https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Kwizera yalondebwa ng'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y'e Kisoro]] mu 2006 ng'aweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana . Yakiikirira ekitundu kye nga mmemba w’ekibiina kya NRM okutuusa mu 2011. Mu kisanja kye ng'aweerereza mu [[:en:Parliament|Paalamenti]], yali yenyigira mu kukubaganya ebirowoozo ku mateeka n’okulwanirira abantu, wadde ng’emirimu egy’enjawulo egy’obukiiko n’etteeka lye yawagira tebiwandiikiddwako mu lujjudde. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
Mu kulonda kw'ababaka ba Paalamenti okwa 2011, Kwisera yafiirwa ekifo kye eri [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]] muwala w'eyali [[:en:Minister_of_State|Minisita omubeezi]] mu kiseera ekyo [[:en:Philemon_Mateke|Philemon Mateke]] . <ref name=":2">https://www.newvision.co.ugnull/</ref>
== Emirimu gye nga tonnafa ==
Yafa mu 2017 ku myaka 60 okuva mu ddwaaliro e Nsambya mu Kampala. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref> <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/1453179</ref> Kwizera kigambibwa nti yafa oluvannyuma lw’okulwala akaseera katono. <ref name=":0">https://thelocal.ug/ex-nrm-kisoro-mp-dies-short-strange-illness/</ref> Nga tannafa, yaliko omubaka wa Paalamenti Omukyala mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana nga yali akiikirira Disitulikiti y’e Kisoro okuva mu 2006 okutuuka mu 2011 nga [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]], muwala wa eyali Minisita omubeezi, [[:en:Philemon_Mateke|Philemon Mateke]] tannakwata bubaka bwa Paalamenti obwa Disitulikiti y’e Kisoro. Kwizera yaziikibwa mu maka ga bajjajjaabwe mu Ggombolola y'e Rubugiru mu Disitulikiti y'e Kisoro.
Nga tannatandika byabufuzi, era yali akozesebwa ng’omukung’aanya w’abantu aba wansi mu kkampuni ya Compassion International. Yali mmemba ku lukiiko olufuzi mu African Queens and Women Cultural Leaders Network. Eudia, yalina omwana omu yekka ow’obulenzi ayitibwa Michael Kwizera.
Mu lukiiko lw’omubaka ba Africa olwatuula e Kenya, yakubirizza abakulembeze ba Africa okulongoosa ku mutindo gw'emmere elimibwa wamu n’okugirongoosa saako n’okugitunda. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
== Okufa kwe n’omukululo gwe yaleka ==
Kwizera yafa nga 12Ogwokutaano 2017 mu ddwaliro e Nsambya mu Kampala oluvannyuma lw’okulwalira akaseera katono. Kigambibwa nti we yafiira yali mu myaka gya nkaaga. Okufa kwe kwakungubagibwa nnyo banne mu byobufuzi n’abantu b’omu kitundu kye yali akiikirirra, abaali b'ejjukkanya okwewaayo kwe mu kuweereza abantu b’e Kisoro n’ebintu by’akoze mu bantu.
Yaziikiddwa mu maka ga bajjajjaabe mu Ggombolola y'e Rubuguri mu [[Kisoro (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kisoro]] . Kwizera ayaleka omwana we omu yekka Michael Kwizera. <ref>https://chimpreports.com/ex-kisoro-mp-eudia-kwizera-dead/</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:Sarah_Mateke_Nyirabashitsi|Sarah Mateke Nyirabashitsi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Eudia, Kwizera}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
1k9a84tytlvr9fg72t7hxy2e3l9pofq
Kwebiha Joyce
0
12630
69377
61260
2026-08-23T09:59:36Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69377
wikitext
text/x-wiki
'''Kwebiha Joyce''' olumu ayitibwa ''Kwebiha Joyce Mama Mission'' Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yali y'esimbawo ku bwannamunigina ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kyenjojo_District|Disitulikiti y'e Kyenjojo]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana .
== Emirimu gye ==
Ye dayirekita wa leediyo ya Kyenjojo Development. <ref name=":0">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1164273</ref>
== Mu kisaawe ky'eby'obufuzi ==
Mu kuggulawo ofiisi y'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] mu Gwekkuminogumu 2020 e Kyenjojo, Joyce ye yali omugenyi omukulu ku mukolo guno. <ref name=":1">https://www.independent.co.ug/kyenjojo-nup-office-opened-amidst-tight-security-guidelines/</ref> Yasaba emirembe n’obutebenkevu mu kiseera ky’okulonda kwa 2021 n’oluvannyuma lw’okulonda wadde nga wabeera enjawukana mu Bannayuganda mu sizoni y’ebyobufuzi n’oluvannyuma lw’akalulu nga kawedde. <ref name=":1" />
Mu 2007, omwaka Joyce lwe yeegatta ku Paalamenti ya Uganda ey’omunaana ng’omukyala [[:en:Member_of_parliament|omubaka my Paalamenti]] ya Uganda, yafuna okutiisibwatiisibwa okuttibwa okuva mu bawagizi b’omu ku baali beesimbyewo mu kulonda kw’aba ssentebe ba disitulikiti Local Council 5. Joyce yagamba nti okutiisatiisa okumutta kwava ku bigambibwa nti yali akubirako omu kw'abo abaali b'esimbyewo mu kaseera k'okulonda.<ref>https://allafrica.com/stories/200705290042.html</ref> Mu kutiisibwatiisibwa kuno okw'okumutta kwalimu n’okutiisatiisa okwokya leediyo ya Kyenjojo Development Radio, gye yali dayirekita. <ref>https://ugandaradionetwork.net/story/kyenjojo-journalist-jailed-for-theft</ref>
Oluvannyuma mu Paalamenti eyaddako, Linda Timbigamba ow’emyaka 28, yawangula abadde mu ntebe, Joyce Kwebiha n’obululu 24,922, ku kifo ky’omubaka omukyala owa Kyenjojo era Kwebiha n’afuna obululu 20,106. <ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1283174</ref> Yaddirirwa Miriam Kesiime n'obululu 14,123 ne Theresa Kabasinguzi n'asembayo n'obululu 11,911. <ref name=":2" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
q2uzxrcjunoft4499hlwwycyjrsj5vw
69643
69377
2026-08-23T11:02:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69643
wikitext
text/x-wiki
'''Kwebiha Joyce''' olumu ayitibwa ''Kwebiha Joyce Mama Mission'' Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yali y'esimbawo ku bwannamunigina ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira [[:en:Kyenjojo_District|Disitulikiti y'e Kyenjojo]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana .
== Emirimu gye ==
Ye dayirekita wa leediyo ya Kyenjojo Development. <ref name=":0">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1164273</ref>
== Mu kisaawe ky'eby'obufuzi ==
Mu kuggulawo ofiisi y'ekibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] mu Gwekkuminogumu 2020 e Kyenjojo, Joyce ye yali omugenyi omukulu ku mukolo guno. <ref name=":1">https://www.independent.co.ug/kyenjojo-nup-office-opened-amidst-tight-security-guidelines/</ref> Yasaba emirembe n’obutebenkevu mu kiseera ky’okulonda kwa 2021 n’oluvannyuma lw’okulonda wadde nga wabeera enjawukana mu Bannayuganda mu sizoni y’ebyobufuzi n’oluvannyuma lw’akalulu nga kawedde. <ref name=":1" />
Mu 2007, omwaka Joyce lwe yeegatta ku Paalamenti ya Uganda ey’omunaana ng’omukyala [[:en:Member_of_parliament|omubaka my Paalamenti]] ya Uganda, yafuna okutiisibwatiisibwa okuttibwa okuva mu bawagizi b’omu ku baali beesimbyewo mu kulonda kw’aba ssentebe ba disitulikiti Local Council 5. Joyce yagamba nti okutiisatiisa okumutta kwava ku bigambibwa nti yali akubirako omu kw'abo abaali b'esimbyewo mu kaseera k'okulonda.<ref>https://allafrica.com/stories/200705290042.html</ref> Mu kutiisibwatiisibwa kuno okw'okumutta kwalimu n’okutiisatiisa okwokya leediyo ya Kyenjojo Development Radio, gye yali dayirekita. <ref>https://ugandaradionetwork.net/story/kyenjojo-journalist-jailed-for-theft</ref>
Oluvannyuma mu Paalamenti eyaddako, Linda Timbigamba ow’emyaka 28, yawangula abadde mu ntebe, Joyce Kwebiha n’obululu 24,922, ku kifo ky’omubaka omukyala owa Kyenjojo era Kwebiha n’afuna obululu 20,106. <ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1283174</ref> Yaddirirwa Miriam Kesiime n'obululu 14,123 ne Theresa Kabasinguzi n'asembayo n'obululu 11,911. <ref name=":2" />
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] .
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
4koi7jhfe6w5hsc2fyyf8eapt1se273
Ssinabulya Sylvia Namabidde
0
12631
69386
66002
2026-08-23T09:59:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69386
wikitext
text/x-wiki
'''Ssinabulya Sylvia Namabidde''' (24 Ogwekkuminebiri 1964) Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yafuuka [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa Paalamenti]] owa [[:en:Mityana_District|Disitulikiti y'e Mityana]] <ref>{{Cite web |url=https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182846/https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |url-status=dead }}</ref> mu 2001. <ref name=":0">{{Cite web |url=http://wd2016.org/speaker/sylvia-ssinabulya/ |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2021-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210812175002/https://wd2016.org/speaker/sylvia-ssinabulya/ |url-status=dead }}</ref> Yaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] .
== Emirimu gye ==
Namabidde alina ebisaanyizo mu by’enjigiriza, okuddukanya emirimu, n’ebyobulamu mu gavumenti n'e mu bitongole bya bannekolera gyange. <ref name=":0"/> <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.observer.ug/features-sp-2084439083/57-feature/21008-mps-pledge-to-amplify-demands-to-force-supply |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2022-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324212023/https://www.observer.ug/features-sp-2084439083/57-feature/21008-mps-pledge-to-amplify-demands-to-force-supply |url-status=dead }}</ref> mu nkola y'ebyobufuzi by'eggwanga,yaleeta etteeka eppya erikwata ku kulabirira bamaama era n'atandikawo etteeka eppya mu Uganda okuteeka obujjanjabi ku mbalirira ya Uganda omulundi ogwasooka.<ref name=":0" /> <ref name=":1" /> Amanyiddwa nnyo olw’okulwanirira bamaama. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> Namabidde nga naye mulwanirizi w'eddembe ly'abakyala, atumbula obulamu bw'okuzaala n'okutaasa obulamu bwa bamaama n'abaana baabwe abaakazaalibwa. <ref name=":2">https://allafrica.com/stories/200611281499.html</ref> Mu 2006, yafuna ekikangabwa bwe yakizuula nti gavumenti yali tetwala nsonga ya kufa kwa bamaama n’abaana abawere ng’ekikulu. <ref name=":2" />
Ssinabulya ye ssentebe w’ekibiina ky'aba minisita n'ababaka ba Paalamenti abakyala ekya Network of African Women Ministers and Parliamentarians. <ref name=":1"/> Ye ssentebe w’akakiiko ka Cheza ekyawandiisibwa nga 22, Ogsooka 2014 era nga kyatongozebwa mu butongole kaminsona w’ebyenjigiriza n’emizannyo nga 28, Ogwomusanvu 2014. <ref name=":3">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/once-more-over-what-kwepena-looks-like-now-1739786</ref> Essomero eryasooka okukkiriza omuzannyo guno lyali Greenhill Academy. <ref name=":3" /> Cheza era emanyiddwa nga ''Okwepena'' (Luganda) muzannyo kumpi buli muwala omuto gwe yazannyanga, buli wamu, ne ku mabbali g’ekkubo. <ref name=":3" />
Ye Ssentebe omulonde ow’akakiiko k'obuweereza mu Disitulikiti y’e Mityana aka Mityana District Service Commission. <ref>{{Cite web |url=https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182846/https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20250802182846/https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Mityana]
{{DEFAULTSORT:Namabidde, Ssinabulya Sylvia}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
m71cg3g0yi0v0lywsj68a6mqrghjdt4
69646
69386
2026-08-23T11:02:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69646
wikitext
text/x-wiki
'''Ssinabulya Sylvia Namabidde''' (24 Ogwekkuminebiri 1964) Munnayuganda, munnabyabufuzi. Yafuuka [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa Paalamenti]] owa [[:en:Mityana_District|Disitulikiti y'e Mityana]] <ref>{{Cite web |url=https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182846/https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |url-status=dead }}</ref> mu 2001. <ref name=":0">{{Cite web |url=http://wd2016.org/speaker/sylvia-ssinabulya/ |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2021-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210812175002/https://wd2016.org/speaker/sylvia-ssinabulya/ |url-status=dead }}</ref> Yaweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'omunaana n'eyomwenda wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] .
== Emirimu gye ==
Namabidde alina ebisaanyizo mu by’enjigiriza, okuddukanya emirimu, n’ebyobulamu mu gavumenti n'e mu bitongole bya bannekolera gyange. <ref name=":0"/> <ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.observer.ug/features-sp-2084439083/57-feature/21008-mps-pledge-to-amplify-demands-to-force-supply |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2022-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324212023/https://www.observer.ug/features-sp-2084439083/57-feature/21008-mps-pledge-to-amplify-demands-to-force-supply |url-status=dead }}</ref> mu nkola y'ebyobufuzi by'eggwanga,yaleeta etteeka eppya erikwata ku kulabirira bamaama era n'atandikawo etteeka eppya mu Uganda okuteeka obujjanjabi ku mbalirira ya Uganda omulundi ogwasooka.<ref name=":0" /> <ref name=":1" /> Amanyiddwa nnyo olw’okulwanirira bamaama. <ref name=":0" /> <ref name=":1" /> Namabidde nga naye mulwanirizi w'eddembe ly'abakyala, atumbula obulamu bw'okuzaala n'okutaasa obulamu bwa bamaama n'abaana baabwe abaakazaalibwa. <ref name=":2">https://allafrica.com/stories/200611281499.html</ref> Mu 2006, yafuna ekikangabwa bwe yakizuula nti gavumenti yali tetwala nsonga ya kufa kwa bamaama n’abaana abawere ng’ekikulu. <ref name=":2" />
Ssinabulya ye ssentebe w’ekibiina ky'aba minisita n'ababaka ba Paalamenti abakyala ekya Network of African Women Ministers and Parliamentarians. <ref name=":1"/> Ye ssentebe w’akakiiko ka Cheza ekyawandiisibwa nga 22, Ogsooka 2014 era nga kyatongozebwa mu butongole kaminsona w’ebyenjigiriza n’emizannyo nga 28, Ogwomusanvu 2014. <ref name=":3">https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/once-more-over-what-kwepena-looks-like-now-1739786</ref> Essomero eryasooka okukkiriza omuzannyo guno lyali Greenhill Academy. <ref name=":3" /> Cheza era emanyiddwa nga ''Okwepena'' (Luganda) muzannyo kumpi buli muwala omuto gwe yazannyanga, buli wamu, ne ku mabbali g’ekkubo. <ref name=":3" />
Ye Ssentebe omulonde ow’akakiiko k'obuweereza mu Disitulikiti y’e Mityana aka Mityana District Service Commission. <ref>{{Cite web |url=https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |title=Archive copy |access-date=2026-02-05 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182846/https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_eighth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’ababaka mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20250802182846/https://www.govermeta.com/XX/Unknown/792287314165530/Mityana-District-Local-Government Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Mityana]
{{DEFAULTSORT:Namabidde, Ssinabulya Sylvia}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
4dqnqslc4dsiemsdy7x59166u94md4o
Acayo Christine Cwinya
0
12633
69702
62766
2026-08-23T11:12:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69702
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Acayo Christine Cwinya''' era amanyiddwa nga ''Christine Cwinya-Ai Acayo'' (Yazaalibwa nga 31 Ogwomusanvu 1968) Munnayuganda, munnabyabufuzi mu ggwanga lya Uganda. Yaliko [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa Paalamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] eyoomwenda ng'akiikirira [[:en:Nebbi_District|Disitulikiti y'e Nebbi]].<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20221006082731/https://everypolitician.org/uganda/parliament/term-table/9.html</ref> Mmemba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekiri mu buyinza ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]].
== Emisomo gye ==
Azaalibwa Jonam. Mu 1993, Acayo yatikkirwa ddiguli eyookubiri mu by'enjigiriza, okuteekateeka n'okuddukanya emirimu eya Master's Degree in Education okuva ku [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]].<ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/1279876</ref>
== Olugendo lwe mu by'obufuzi ==
Ye mukwasi wa bendera omutongole ow'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu Disitulikiti y’e Nebbi. Mu kwogera kwe okw’ebyobufuzi, yakubiriza obwetaavu bw’abantu bonna okukolera awamu okulwanyisa obutamanya, obwavu n’endwadde mu Nebbi okuggyako okulwanagana.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/demand-for-cancer-vaccine-overwhelms-health-ministry-1534830</ref>
== Laba ne bino ==
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://morph.io/everypolitician-scrapers/uganda-parliament-scraper morph.io: buli munnabyabufuzi-asika/uganda-parliament-esika]
* [https://www.acode-u.org/uploadedFiles/PSDA12.pdf https://www.acode-u.org/Fayiro eziteekeddwako/PSDA12.pdf]
* [https://web.archive.org/web/20220626234118/https://www.ec.or.ug/sites/Elec_results/2011_Woman_MP.pdf]
* [https://www.yumpu.com/id/document/view/5896404/women-representatives Abakyala Abakiise]
{{DEFAULTSORT:Cwinya, Acayo Christine}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
pjzgctm2z04ticmd3p5izi8tp7gpy72
Grace Namara
0
12637
69397
61118
2026-08-23T09:59:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69397
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Namara''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mubaka wa Paalamenti. [[:en:Member_of_parliament|Yakiikiridde]] [[:en:Lyantonde|Disitulikiti y’e Lyantonde]] mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/life-after-parliament--1665454</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/100-mps-who-signed-dodged-house-listed-1536298</ref> <ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Namara mufumbo eri Mw. Godfrey Kirumira Munnayuganda era omusuubuzi. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name="monitor.co.ug">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kirumira-city-lawyer-fight-over-property-1850140</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Namara yavuganya ne Ruth Asiimwe Karyaju [[:en:Partisan_primary|mu kulonda kw'ekibiina]] kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu Disitulikiti y’e Lyantonde kyokka oluvannyuma n’aggyayo obwagazi n’eyeesimbyewo ku bwannamunigina. <ref name=":0">{{Cite web |url=https://ulii.org/akn/ug/judgment/ughc/2011/21/eng@2011-02-17 |title=Archive copy |access-date=2026-02-10 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182751/https://ulii.org/akn/ug/judgment/ughc/2011/21/eng@2011-02-17 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mmemba w’ekibiina kya Visionary Women Sacco, ekibiina ky’ababaka abakyala nga 50. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/life-after-parliament--1665454</ref>
Mu 2010, Kanyaruju yatwala Namara mu kkooti ku musango gw’obwannannyini, kubanga Namara teyalina bisaanyizo bya kusoma bya s.6 (Uganda Advanced Certificate of Education eyeetaagibwa okuvuganya ku kifo mu Paalamenti ya Uganda).
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Namara, Grace}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
c1zglytja9m7oy1ns07w0bza05xwxa2
69652
69397
2026-08-23T11:02:25Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69652
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Namara''' [[:en:Uganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mubaka wa Paalamenti. [[:en:Member_of_parliament|Yakiikiridde]] [[:en:Lyantonde|Disitulikiti y’e Lyantonde]] mu Paalamenti ya Uganda ey’omunaana. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/life-after-parliament--1665454</ref> <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/100-mps-who-signed-dodged-house-listed-1536298</ref> <ref name=":1">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name=":2">https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Namara mufumbo eri Mw. Godfrey Kirumira Munnayuganda era omusuubuzi. <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> <ref name="monitor.co.ug">https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kirumira-city-lawyer-fight-over-property-1850140</ref>
== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ==
Namara yavuganya ne Ruth Asiimwe Karyaju [[:en:Partisan_primary|mu kulonda kw'ekibiina]] kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] mu Disitulikiti y’e Lyantonde kyokka oluvannyuma n’aggyayo obwagazi n’eyeesimbyewo ku bwannamunigina. <ref name=":0">{{Cite web |url=https://ulii.org/akn/ug/judgment/ughc/2011/21/eng@2011-02-17 |title=Archive copy |access-date=2026-02-10 |archive-date=2025-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250802182751/https://ulii.org/akn/ug/judgment/ughc/2011/21/eng@2011-02-17 |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined</ref> Mmemba w’ekibiina kya Visionary Women Sacco, ekibiina ky’ababaka abakyala nga 50. <ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/life-after-parliament--1665454</ref>
Mu 2010, Kanyaruju yatwala Namara mu kkooti ku musango gw’obwannannyini, kubanga Namara teyalina bisaanyizo bya kusoma bya s.6 (Uganda Advanced Certificate of Education eyeetaagibwa okuvuganya ku kifo mu Paalamenti ya Uganda).
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Namara, Grace}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
4vbepqx51vci1i3tysyvdd38b88amkg
Eugenia Nassolo
0
12643
69417
68419
2026-08-23T10:11:38Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69417
wikitext
text/x-wiki
munnayuganda omutandisi w'emirimu era munnabyabufuzi nga ye mubaka wa Paalamenti omulonde owa Lubaga ey'obukiika ddyo wansi wa [[National Unity Platform]] mu Paalamenti ey'ekkumi n'ebiri. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Kawalya, Nassolo win as NUP sweeps Rubaga |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawalya-nassolo-win-as-nup-sweeps-rubaga--5329760 |access-date=2026-02-08 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Awo nga mu Mwezi ogwokubiri 2023, Nassolo yatikkirwa ddiguli esooka [[mu ngeri embeera z,ebitiundu gye zikosaamu abantu ababiwangaaliramu]] ([[Community Psychology]]-BCPS) okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] . Okunonyerezaa kwe okw'okusama kwalimu okunoonyereza ku kukabirirwa (Stress) ,enkola y’okugumira embeera n’obulamu obulungi mu birowoozo. <ref>{{Cite web |title=Makerere University |url=https://dissertations.mak.ac.ug/browse?value=Nassolo%2C+Eugenia&type=author#:~:text=0%2D9,particular%20a%20correlational%20study%20...}}</ref>
== Emirimu gye ==
Nassolo mubaka wa Paalamenti owa ow'ekitundu kya Lubaga ey'obukiika ddyo mu paalamenti ey'ekkumi n'ebiri ng'akiikirira [[National Unity Platform|ekibiina kya National Unity Platform]] . Yawangula abeesimbawo munaana mu kuvuganya kwe kumu n’obululu 35,366. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Kawalya, Nassolo win as NUP sweeps Rubaga |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawalya-nassolo-win-as-nup-sweeps-rubaga--5329760 |access-date=2026-02-08 |website=Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kawalya-nassolo-win-as-nup-sweeps-rubaga--5329760 "Kawalya, Nassolo win as NUP sweeps Rubaga"]. ''Monitor''. 2026-01-17<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-08</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |title=NUP MP Defies Party, Contests as Independent : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/nup-mp-defies-party-contests-as-independent |access-date=2026-02-08 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Mu kwetegekera okulonda kwa bonna okwa 2021, yammibwa ttiketi ya [[National Unity Platform]] eyaweebwa [[Aloysius Mukasa|Aloysious Mukasa]] . Oluvannyuma yeesibawo ng'akwatidde ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party]] bendera . Kyokka yawangulwa wadde nga yawagirwa [[Ekeleziya katulika]] n’[[Obwakabaka bwa Buganda]] . <ref>{{Cite web |date=2025-11-29 |title=Nassolo's race to lose as Lukyamuzi returns |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/nassolo-s-race-to-lose-as-lukyamuzi-returns-5281318 |access-date=2026-02-08 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-11-30 |title=Malende's no-show puts Kampala Woman seat back in play |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/malende-s-no-show-puts-kampala-woman-seat-back-in-play-4841102 |access-date=2026-02-08 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-09-21 |title=The changing face of Rubaga South leadership |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/the-changing-face-of-rubaga-south-leadership-4770058 |access-date=2026-02-08 |website=Monitor |language=en}}</ref> Ekirala, yawaaba ebyava mu kulonda mu kkooti enkulu kyokka oluvannyuma omusango n’aguggyayo. <ref>{{Cite web |last=Kazibwe |first=Kenneth |title=Petition challenging NUP's Aloysius Mukasa election withdrawn |url=https://nilepost.co.ug/news/114502/petition-challenging-nups-aloysius-mukasa-election-withdrawn |access-date=2026-02-08 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-09-02 |title=News: Petition against Rubaga South MP withdrawn |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/petition-against-rubaga-south-mp-withdrawn-NV_113803_022026 |access-date=2026-02-08 |website=New Vision}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Justine Nameere|Justine Nameere, omusajja omulala]]
* Mastula Namatovu
* Shamim Nambassa
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [https://www.watchdoguganda.com/news/20250930/184641/meet-eugenia-nassolo-nups-pick-for-lubaga-south-mp-seat.html Sisinkana Eugenia Nassolo eyeesimbyewo ku tikiti ya NUP]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ibz1zdazzdnrxga2biecrfcekr7354a
Omukyala Aginesi Nabirye
0
12840
69741
68042
2026-08-23T11:14:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69741
wikitext
text/x-wiki
'''Agnes Nabirye''' (yazaalibwa nga 17 July 1973) munnabyabufuzi mu Uganda era nga yaliko [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa palamenti]] mu Disitulikiti [[Jinja|y'e Jinja]] mu [[Yuganda|Uganda]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=2021-02-02 |title=Jinja, the rock that gave us River Nile |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/jinja-the-rock-that-gave-us-river-nile-1554918 |access-date=2024-03-16 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Nabirye yazaalibwa mu Disitulikiti y’e Jinja mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba]] bwa Uganda. <ref name=":1">{{Cite web |title=Agnes Nabirye |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/b6b3483d-6dc3-4b4e-b762-ade102157a77/ |access-date=2024-03-16 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref> Yakolako nga [[:en:Normal_school|omusomesa]] mu [[:en:Normal_school|matendekero ag'enjawulo agatendeka abasomesa]] era n'alondebwa nga [[:en:Councillor|kansala]] mu Disitulikiti y'e Jinja mu 2001.<ref name=":2">{{Cite web |date=2021-01-19 |title=Nabirye to face bigger hurdles in Jinja Woman MP seat race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nabirye-to-face-bigger-hurdles-in-jinja-woman-mp-seat-race-1615948 |access-date=2024-04-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ==
Nabirye yaweerezaako nga [[:en:Speaker_(politics)|omwogezi wa]] Disitulikiti y’e Jinja era yalondebwa nga omubaka wa Palamenti ng’akiikirira abakyala mu palamenti ey’omwenda mu kulonda kwa 2011. Yavuganya n’abeesimbawo abalala mukaaga.<ref name=":0"/><ref name=":1"/><ref>{{Cite web |last=administrator |date=2016-01-03 |title=2011 General Election |url=https://www.ec.or.ug/2011-general-election |access-date=2024-03-29 |website=Electoral Commission}}</ref>
Mu 2021, Nabirye yavuganya mu kitundu kye kimu ku kifo ky’omubaka omukyala owa palamenti e Jinja kyokka n’awangulwa [[Loy Katali]], omukwasi wabendera ya [[National Resistance Movement|NRM]]. <ref>{{Cite web |title=Nabirye Agnes Baganzi - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/nabirye-agnes-baganzi-10283/ |access-date=2024-04-15 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
Oluvannyuma Nabirye yalondebwa pulezidenti wa Uganda, [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]], okubeera Resident District Commissioner ( [[:en:District_commissioner_(Malawi)|RDC]] ) mu [[Buvuma (disitulikit)|disitulikiti y’e Buvuma]] . <ref>{{Cite web |date=2020-07-19 |title=Government gets oil palm seeds for Buvuma |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/government-gets-oil-palm-seeds-for-buvuma-1886670 |access-date=2024-04-14 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Appointment of Resident District Commissioners and their Deputies {{!}} President Yoweri Kaguta Museveni |url=https://www.yowerikmuseveni.com/appointment-resident-district-commissioners-and-their-deputies |access-date=2024-04-15 |website=www.yowerikmuseveni.com |archive-date=2022-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525131250/https://www.yowerikmuseveni.com/appointment-resident-district-commissioners-and-their-deputies |url-status=dead }}</ref>
== Ebikwata ku muntu ==
Nabirye mukyiise mu mukibiina kya [[National Resistance Movement|NRM]], ekifuga mu Uganda. Yavuganyizza ne Moureen Kalya Walube oluvannyuma eyawaaba omusango ogw'okumuwayiriza okufera mu kulonda. <ref name=":2"/>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
kib7q26mxer3bprrda05qe0bpqjlsb1
Kenny Auma
0
12841
69583
61206
2026-08-23T10:31:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69583
wikitext
text/x-wiki
'''Kenny Auma''' (yazaalibwa 10 mu mwe gw'okkumi n'ebiri mu mwaka gwa 1989) munnabyabufuzi wa Uganda era omukyala akiikirira mu [[Parliament of Uganda|palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu ku [[:en:Kwania_District|Disitulikiti y'e Kwania]] wansi w'ekibiina [[Uganda People's Congress|kya Uganda People's Congress]] .<ref>{{Cite web |title=UGSOUND - ONLINE RADIO |url=https://ugsound.com/my-leader-detail/83/AUMA-KENNY- |access-date=2024-08-10 |website=ugsound.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-03-21 |title=Dokolo by-election: Two MPs arrested with 'suspicious money' |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/dokolo-by-election-two-mps-arrested-with-suspicious-money--4564454 |access-date=2024-08-10 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite news|accessdate=1}}</ref> Yalondebwa mu 2021 era ekisanja kye mu ofiisi kiva mu 2021 okutuuka mu 2026. <ref name=":0">{{Cite web |title=AUMA KENNY - UGLEADER |url=https://ugleader.com/leader/728/auma-kenny |access-date=2024-08-10 |website=ugleader.com}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Ali mu kakiiko akakola ku by'okubyobuton
de n’akakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti (Commissions, Statutory Authorities and State Enterprises) mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu . <ref name=":0">{{Cite web |title=AUMA KENNY - UGLEADER |url=https://ugleader.com/leader/728/auma-kenny |access-date=2024-08-10 |website=ugleader.com}}</ref> Mu 2024, yawa obuyambi bw’ensimbi eri ebibiina 10 ebikola ku by’okutereka n’okuwola ssente mu byalo [VSLA] mu [[:en:Kwania_District|disitulikiti y’e Kwania]] ng’omu ku nteekateeka ye ey’obuntu. <ref>{{Cite web |last=Otim |first=Solomon |date=2024-06-20 |title=MP Auma extends financial support to VSLAs in Kwania district |url=https://thecooperator.news/mp-auma-extends-financial-support-to-vslas-in-kwania-district/ |access-date=2024-08-10 |website=The Cooperator News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Otim |first=Solomon |date=2023-08-27 |title=MP Auma donates Shs 40mln to gospel artists' SACCO, women VSLAs |url=https://thecooperator.news/mp-auma-donates-shs-40mln-to-gospel-artists-sacco-women-vslas/ |access-date=2024-08-10 |website=The Cooperator News |language=en-US}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Ajok Lucy|Ajok Lucy nga bwe kiri]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
qbfysti6danbn48mo7jg0i3obkputnj
Jeniva Arinaitwe
0
12873
69763
56451
2026-08-23T11:21:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69763
wikitext
text/x-wiki
'''Jeniva Arinaitwe''', amanyiddwa nga '''Nalongo''', Munnayuganda omunnabyabufuzi. Mukyala eyalondebwa [[:en:Member_of_parliament|ng'omubaka wa Palamenti]] mu [[Rubirizi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Rubirizi]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri (2026–2031). <ref name=":0">{{Cite web |title=HON. ARINAITWE JENIVA NALONGO – Omwana Wanyu! |url=https://teamnalongojeniva.com/ |access-date=2026-02-10 |language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2025-10-31 |title=Rubirizi MP candidates prioritise tourism |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/rubirizi-mp-candidates-prioritise-tourism-5251004 |access-date=2026-02-10 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Ankole elects 12 new Woman MPs |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/ankole-elects-12-new-woman-mps-5342924 |access-date=2026-02-10 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Mu kalulu k'ekibiina kya NRM( [[National Resistance Movement]] ) aka pulayimale, yavuganya ku kifo kya palamenti [[Rubirizi (disitulikit)|ya Disitulikiti y'e Rubirizi]] n'awangula n'obululu 27,653 n'afuna ekifo ky'ekibiina kino eky'okukwata bendera. Olwo n’afuna bendera y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM). <ref name=":0">{{Cite web |title=HON. ARINAITWE JENIVA NALONGO – Omwana Wanyu! |url=https://teamnalongojeniva.com/ |access-date=2026-02-10 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=SERUGO |first=GEOFREY |date=2026-01-01 |title=Winning without voting: quiet mechanics of the 2026 parliament |url=https://observer.ug/news/winning-without-voting-quiet-mechanics-of-the-2026-parliament/ |access-date=2026-02-10 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mugizi |first=Bruno |date=2025-11-24 |title=News: Rubirizi Movement women leaders urged to unite |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/rubirizi-movement-women-leaders-urged-to-unit-NV_223172_022026 |access-date=2026-02-10 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mbogo |first=Musa |date=2025-07-18 |title=Here is the full list of winners in the NRM primaries |url=https://www.ugbulletin.co.ug/here-is-the-full-list-of-winners-in-the-nrm-primaries/ |access-date=2026-02-10 |website=UG Bulletin |language=en-US}}</ref> Yalondebwa nga tavuganyiziddwa mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kulonda kwa bonna okwaliwo mu Uganda mu 2026]]. <ref name=":2">{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Ankole elects 12 new Woman MPs |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/ankole-elects-12-new-woman-mps-5342924 |access-date=2026-02-10 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2025-10-31 |title=Rubirizi MP candidates prioritise tourism |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/rubirizi-mp-candidates-prioritise-tourism-5251004 |access-date=2026-02-10 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri]]
* [[Rubirizi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Rubirizi]]
* [[National Resistance Movement]]
* [[:en:Ugandan_politics|Ebyobufuzi bya Uganda]]
* [[Misi Kabanda]]
* [[Margaret Rwebyambu]]
* [[Charity Lenia]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Palamenti ya Uganda omukutu omutongole]
* [https://www.nrm.ug/ Omukutu omutongole ogwa National Resistance Movement (NRM).]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
8077hzuwr7i2r6jgflij2xr1sqgwliv
Sylvia Tumuheirwe Alinaitwe
0
12875
69762
68467
2026-08-23T11:21:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69762
wikitext
text/x-wiki
'''Sylvia Tumuheirwe Alinaitwe,''' [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] omunnabyabufuzi. Mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kulonda kwa Uganda okwa 2026]], yalondebwa nga [[:en:Member_of_parliament|omubaka]] omukyala owa [[:en:Rukiga_District|disitulikiti y’e Rukiga]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri (2026–2031). <ref>{{Cite web |last=DariousMagara |date=2026-01-24 |title=Dr. Sylivia Arinaitwe won the Rukiga Woman MP seat with over 90% votes |url=https://eastafricanwatch.net/dr-sylivia-arinaitwe-won-the-rukiga-woman-mp-seat-with-over-90-votes/ |access-date=2026-02-10 |website=The East African Watch |language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |title=Dr. Sylvia Tumuheirwe Alinaitwe {{!}} Rockies Organization |url=https://www.rockiesug.org/edit-team-profile-dr-sylvia-tumuheirwe-alinaitwe |access-date=2026-02-10 |website=www.rockiesug.org}}</ref>
Yafuna [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli eyookubiri mu by’obusuubuzi]] (MBA) okuva mu [[:en:Maastricht_School_of_Management|Maastricht School of Management]] mu [[Netherlands|Budaaki]], ng’akuguse mu nteekateeka y’ebitongole n’enkola y’ebyenfuna. Era alina diguli eyookubiri mu by’ensimbi okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], Uganda. [[:en:Chartered_accountant|Mubalirizi w’ebitabo]] era mmemba [[:en:Association_of_Chartered_Certified_Accountants|w’ekibiina ekigatta ababalirizi b’ebitabo abamanyiddwa]] (ACCA), [[Great Britain|Bungereza]]. <ref name=":0">{{Cite web |title=Dr. Sylvia Tumuheirwe Alinaitwe {{!}} Rockies Organization |url=https://www.rockiesug.org/edit-team-profile-dr-sylvia-tumuheirwe-alinaitwe |access-date=2026-02-10 |website=www.rockiesug.org}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=KAMUSIIME |first=MICAH |date=2024-05-28 |title=Who's Dr. Sylvia Arinaitwe? Here are some of her achievements in Rukiga so far |url=https://www.informer.co.ug/whos-dr-sylvia-arinaitwe-here-are-some-of-her-achievements-in-rukiga-so-far/ |access-date=2026-02-10 |website=Western Uganda's Biggest News Website |language=en-US}}</ref>
== Emirimu ==
Nga tannayingira mu byabufuzi bwa palamenti, yaliko omumyuka wa maneja dayirekita w’ebyensimbi n’enteekateeka z’ebitongole mu kitongole ky’amazzi n’emyala ekya [[:en:National_Water_and_Sewerage_Corporation|National Water and Sewerage Corporation]] (NWSC). <ref name=":0">{{Cite web |title=Dr. Sylvia Tumuheirwe Alinaitwe {{!}} Rockies Organization |url=https://www.rockiesug.org/edit-team-profile-dr-sylvia-tumuheirwe-alinaitwe |access-date=2026-02-10 |website=www.rockiesug.org}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=KAMUSIIME |first=MICAH |date=2024-05-28 |title=Who's Dr. Sylvia Arinaitwe? Here are some of her achievements in Rukiga so far |url=https://www.informer.co.ug/whos-dr-sylvia-arinaitwe-here-are-some-of-her-achievements-in-rukiga-so-far/ |access-date=2026-02-10 |website=Western Uganda's Biggest News Website |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKAMUSIIME2024">KAMUSIIME, MICAH (2024-05-28). [https://www.informer.co.ug/whos-dr-sylvia-arinaitwe-here-are-some-of-her-achievements-in-rukiga-so-far/ "Who's Dr. Sylvia Arinaitwe? Here are some of her achievements in Rukiga so far"]. ''Western Uganda's Biggest News Website''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2026-02-10</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=2025-06-16 |title=2026 Polls: Dr. Sylvia Tumuheirwe Resigns her Position as Deputy MD of NWSC |url=https://chimpreports.com/2026-polls-dr-sylvia-tumuheirwe-resigns-her-position-as-deputy-md-of-nwsc/ |access-date=2026-02-10 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-06-24 |title=Former NWSC deputy boss pledges to develop Rukiga |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/former-nwsc-deputy-boss-pledges-to-develop-rukiga-5093058 |access-date=2026-02-10 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[Caroline Kamusiime]]
* [[:en:Jacklyn_Jolly_Tukamushaba|Jacklyn Jolly Tukamushaba]]
* [[:en:Jeniva_Arinaitwe|Jeniva_Arinaitwe]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
o3cso4f1c7pthbn3483n4jyf22plhf3
Sam Otada
0
12885
69744
68316
2026-08-23T11:14:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69744
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Owor Amooti Otada''' (yazaalibwa nga 27 gwakumi 1976), amanyiddwa ennyo nga '''Sam Otada''', [[:en:Uganda|mu nnayuganda]], musuubuzi, munnamateeka era munnabyabufuzi eyabiwumula. Ye ssentebe era [[:en:Chief_Executive_Officer|akulira]] ekibiina kya Otada Group of Companies, [[:en:Conglomerate_(business)|ekitongole kya]] bizinensi eya famire nga kirimu Otada construction, Otada Foundation, Otada Holdings ne Otada Transport. <ref>http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/How-Sam-Otada-inherited-and-grew-family-business/-/688616/1995124/-/item/0/-/2tlryez/-/index.html</ref> Kigambibwa nti y’omu ku bantu abasinga obugagga mu Uganda. <ref><nowiki>http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=637734&CatID=419</nowiki></ref>
Otada yaliko [[:en:Member_of_Parliament|omukiise mu Palamenti]] nga akikirira Kibanda County, [[:en:Kiryandongo_District|mu Disitulikiti y'e Kiryandongo]] okuva mu mwaka gwa 2001 <ref name=":0">{{Cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Otada Samuel Owor Amooti |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=236.000000&const=Kibanda++County&dist_id=105.000000&distname=Kiryadongo |access-date=29 November 2014 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> okutuuka mu mwaka gwa 2016.
== Okusoma ==
Otada yazaalibwa mu Disitulikiti y’e Masindi, [[:en:Western_Region,_Uganda|mu bugwanjuba]] bwa Uganda, nga 27 October 1976. Yasomera ku [[:en:Makerere_University|Makerere University]], yunivasite ya gavumenti nga yesinga obukulu n'obunene mu Uganda , n’atikkirwa mu mwaka gwa 1999, n’afuna diguli [[:en:Bachelor_of_Commerce|ya Bachelor of Commerce]] . Yakomawo ku Makerere mu mwaka gwa 2014 okusoma [[:en:Bachelor_of_Laws|diguli eyookubiri mu mateeka]] n’atikkirwa n'ekitiibwa mu January wa 2019. Yamaliriza omusomo gwe mu mateeka ku Law Development Center mu 2020.
== Omulimu gwa bizinensi ==
Taata wa Otada, musuubuzi, yafa mu mwaka gwa 1999 amangu ddala nga mutabani we omuto yakamaliriza okusoma diguli ye e Makerere. Omuvubuka ono, ku myaka 22 gyoka yasikira kkampuni ya kitaawe, mu kiseera ekyo eyali eddukanya bbaasi ng’erina bbaasi kumpi nga 30. Mu bukulembeze bwe, kkampuni ya bbaasi eno ekulakulanye n’ezaala bizinensi nnya endala ez’enjawulo nga zikola ku by’entambula, yinginiya w’okuzimba, okuzimba, okuddukanya kasasiro, ne mobile telephone airtime.
Otada yalondebwa okubeera [[:en:Member_of_Parliament|omubaka mu Palamenti]] owa Kibanda County, [[:en:Kiryandongo_District|mu Disitulikiti y'e Kiryandongo]] mu mwaka gwa 2001. <ref name=":0">{{Cite web |last=POU |date=2011 |title=Profile of Otada Samuel Owor Amooti |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=236.000000&const=Kibanda++County&dist_id=105.000000&distname=Kiryadongo |access-date=29 November 2014 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POU)}}</ref> Ekifo kino yakibeerako mu mwaka gwa 2006 ne 2011. Ku kalulu ka bonna aka 2016, ekitundu kino kyayawulwamu ebitundu bibiri, nga Otada yeesimbyewo ku kifo ekipya ekya Kibanda County North ku tikiti eyeetongodde. [[:en:Taban_Idi_Amin_Tampo|Yawangulwa Taban Idi Amin]], <ref name=":1" /> kyokka n’awakanya ebyavaamu ng’ayita mu kkooti.
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Mu Palamenti ey’omwenda (2011–16), Otada yaweereza ng’Omukulembeze w’abajira ku bwa namunigina mu palamenti ya Uganda. <ref>{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=30 September 2014 |title=Parliament Approves Premier Rugunda |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=67472 |access-date=29 November 2014 |publisher=Uganda Radio Network (URN)}}</ref> Yatuula ku [[:en:Parliamentary_committees|bukiiko bwa palamenti]] buno wamanga:
* Akakiiko ka equal opportunities
* Akakiiko k’ebyamateeka ne Palamenti
== Laba ne ==
* [[Kiryandongo|Kiryandongo disitulikiti]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
crjzja54b9xzzq1f8aiv2x3mlhhsc05
Selestino Babungi
0
12886
69314
61458
2026-08-23T07:00:36Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69314
wikitext
text/x-wiki
'''Selestino Babungi''' [[:en:Accountant|mubalirizi wa bitabo]] era [[:en:Corporate_executive|akulira amakampuni]] mu Uganda, ensi ekwata ekyokusatu mu by’enfuna mu mukago gwa [[:en:East_African_Community|East African Community]] . [[:en:Managing_director|ye muvunanyizibwa owokuntikko]] era [[:en:Chief_executive_officer|akulira kkampuni]] ya [[:en:Umeme|Umeme]], <ref>{{Cite web |last=Ojambo |first=Fred |date=9 April 2015 |title=Umeme Will Invest Up to $100m Upgrading Uganda Network This Year |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-04-10/umeme-will-invest-up-to-100m-upgrading-uganda-network-this-year |publisher=[[Bloomberg News]]}}</ref> ng’emigabo gye gisuubulibwa ku katale k’emigabo aka [[:en:Uganda_Securities_Exchange|Uganda Securities Exchange]] wamu ne [[:en:Nairobi_Stock_Exchange|Nairobi Stock Exchange]], era ye kampuni esinga obunene mu Uganda eyeetongodde mu kugaba amasannyalaze. <ref>{{Cite web |last=Biryabarema |first=Elias |date=13 April 2015 |title=Uganda's Power Firm Umeme Sees 2015 Revenues Up 10 Percent |url=https://af.reuters.com/article/currenciesNews/idAFL5N0XA16320150413 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150427111500/http://af.reuters.com/article/currenciesNews/idAFL5N0XA16320150413 |archive-date=27 April 2015 |access-date=20 April 2015 |publisher=[[Reuters.com]]}}</ref> Yalondebwa mu March wa 2015, era ekifi kyalimu kati yakikwata nga 1 April 2015, ng’adda mu bigere bya Charles Chapman, ekisanja kye wekyagwako <ref name="NewMD">{{Cite web |last=Ladu |first=Ismail Musa |date=16 March 2015 |title=Umeme Gets New Chief Executive Officer |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Umeme-gets-new-chief-executive-officer/-/688334/2654608/-/fqmk6jz/-/index.html |access-date=20 April 2015}}</ref>
== Ensibuko n’okusoma ==
Yazaalibwa mu Uganda circa mu mwaka gwa 1977. Yasomera ku [[:en:Makerere_University|Ssetendekero w'e Makerere]] , ssetendekero ya gavumenti esinga obukulu n'obunene mu Uganda, n’afuna diguli ya [[:en:Statistics|Bachelor of Statistics]], circa mu 1999. [[:en:Association_of_Chartered_Certified_Accountants|Y'omu ku b'ekibiina ekigatta ababalirizi b’ebitabo abamanyiddwa]] mu Bungereza. [[:en:Certified_public_accountant|mubalirizi w’ebitabo bya gavumenti omukakafu]] mu kitongole kya Certified Public Accountants of Uganda(CPA). <ref name="Profile"/>
== Omulimu ==
Okuva mu mwaka gwa 1999 okutuuka mu mwaka gwa 2006, yakolera kkampuni ya [[:en:Ernst_&_Young|Ernst & Young]] ku ofiisi yaayo e Kampala. Yeegatta ku Umeme mu mwaka gwa 2006 n’akola nga maneja w’emirimu mu bitundu n’oluvannyuma n’akola nga maneja akwasaganya eby'amabanja Mu mwaka gwa 2012, yalondebwa [[:en:Chief_finance_officer|ngaakulira ebyensimbi]], <ref>{{Cite web |title=Profile {{!}} Thomson Reuters Foundation News |url=https://news.trust.org/profile/?id=0033z00002YqyV1AAJ |access-date=2023-05-19 |website=news.trust.org |archive-date=2023-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230519190944/https://news.trust.org/profile/?id=0033z00002YqyV1AAJ |url-status=dead }}</ref> n'aweereza mu kifo ekyo okutuusa lwe yalondebwa okubeera akulira emirimu, okutandika nga 1 April 2015. <ref name="Profile"/> Yadda mu kifo kya [[:en:Charles_Chapman_(New_Zealand_politician)|Charles Chapman]], eyasigala ku lukiiko olufuzi nga dayirekita atali mukulu. <ref>{{Cite web |last=Kyamutetera |first=Muhereza |date=16 March 2015 |title=Umeme Appoints Babungi, A Ugandan As Managing Director |url=http://www.theceomagazine-ug.com/blog/2015/03/16/umeme-appoints-babungi-a-ugandan-as-managing-director/ |access-date=20 April 2015 |publisher=The CEO Magazine Blog (Kampala) |archive-date=27 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150427161539/http://www.theceomagazine-ug.com/blog/2015/03/16/umeme-appoints-babungi-a-ugandan-as-managing-director/ |url-status=dead }}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Mufumbo era Taata wabaana basatu. <ref name="Profile">{{Cite web |last=Wesonga |first=Nelson |date=14 April 2015 |title=Umeme: Will Babungi Score Where Chapman Failed? |url=http://www.monitor.co.ug/Business/Prosper/Umeme--Will-Babungi-score-where-Chapman-failed-/-/688616/2684520/-/11tvqwyz/-/index.html |access-date=20 April 2015}}</ref>
fw1x56cj7fppu6bxclt2jgo2ge0ml7n
Ronald Nsubuga Balimwezo
0
12907
69604
68205
2026-08-23T10:31:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69604
wikitext
text/x-wiki
'''Ronal Nsubuga Balimwezo''' (yazaalibwa mu 1975), munnayuganda [[:en:Civil_engineer|yinginiya w'eby'okuzimba]], musomi era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]]. Ono ye [[:en:Lord_Mayor_of_Kampala|Loodi meeya omulonde wa Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]] era ekinene mu ggwanga. Yasooka kulondebwa ku kifo ekyo nga 22 ogwolubereberye mu 2026. Ekyo nga tekinnatuuka, yali mmemba wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]] ng’akiikirira Nakawa East Constituency okuva mu 2021 okutuuka mu 2026. Wakati wa 2011 okutuuka mu 2021, yaweereza nga meeya wa [[:en:Nakawa_Division|Divizoni y’e Nakawa]], ng’omu ku kitongole kya [[Kampala Capital City Authority|KCCA Local Administration]], okumala ebisanja bibiri eby’omuddiring’anwa. Yaweereza nga Cansala wa Divizoni y’e Nakawa okumala ekisanja kimu, okuva mu 2006 okutuuka mu 2011. Nga tannaba kwegatta ku byobufuzi bya Uganda eby’okulonda, yaliko [[:en:Lecturer|omusomesa]] mu by’okuzimba mu [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite e Kyambogo]]. Ono mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Unity Platform]] (NUP).
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Ronald Nsubuga Balimwezo yazaalibwa mu [[:en:Nakawa_Division|Divizoni y’e Nakawa]], mu [[Kampala]], Uganda mu 1975 mu maka ga Elizabeth Balimwezo n’omugenzi James Balimwezo. Yasomera Nakawa Primary School okusoma pulayimale. Okusoma siniya, yasomera Nakawa Secondary School. Mu 1995, yakkirizibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite e Makerere]], yunivasite ya gavumenti esinga obukadde era obunene mu Uganda, gye yatikkirwa diguli [[:en:Bachelor_of_Civil_Engineering|esooka mu by'okuzimbi]] mu 1999. Ekyo yakigoberera n’afuna [[:en:Master_of_Science|diguli eyokubiri mu by’okuzimba]], mu 2001. <ref name="1R">{{Cite web |last=Flash News Uganda |date=16 July 2023 |title=Ronald Balimwezo: Biography, Early Life, Family, Education, Career and Achievements |url=https://flashugnews.com/ronald-balimwezo-biography-family-education-career-and-achievements/ |access-date=24 January 2026 |website=Flash News Uganda}}</ref>
== Obumanyirivu mu mirimu ==
Okumala ekiseera ng’amaze okusoma diguli, yasomesa abayizi abasoma diguli esooka n’aba diguli eyookubiri mu [[:en:Civil_engineering|by’okuzimba]] mu yunivasite y’e Kyambogo, yunivasite endala eya gavumenti mu Kampala. Mu 2006, yalondebwa ku lukiiko lw’ebitundu olwa Nakawa Division, n’aweerezayo ekisanja kimu eky’emyaka etaano okutuusa mu 2011. Oluvannyuma yaweereza ebisanja bibiri eby’omuddiring’anwa eby’emyaka etaano nga meeya wa Divizoni y’e Nakawa, n’addirirwa ekisanja ekirala eky’emyaka etaano ng’aweereza ng’omubaka wa palamenti, n’akiikirira Nakawa East Constituency okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu 2026. <ref name="1R">{{Cite web |last=Flash News Uganda |date=16 July 2023 |title=Ronald Balimwezo: Biography, Early Life, Family, Education, Career and Achievements |url=https://flashugnews.com/ronald-balimwezo-biography-family-education-career-and-achievements/ |access-date=24 January 2026 |website=Flash News Uganda}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web |last=Recruitbase |date=23 January 2026 |title=Ronald Balimwezo Nsubuga Biography: Life, Politics, Accident and 2026 Election |url=https://www.recruitbase.com.ng/ronald-balimwezo-nsubuga-biography/ |access-date=24 January 2026 |website=Recruitbase Nigeria}}</ref>
Mu 2026, yawangula akalulu ka Lood meeya wa Kampala. Yasinga bannabyabufuzi abalala musanvu, nga kuliko ne [[Erias Lukwago]] eyamusooka, eyali amaze emyaka 15 egy’omuddiring’anwa ng’amaze mu kifo ekyo okuva mu 2011. <ref name="3R">{{Cite web |last=Franklin Ezaruku Draku |date=23 January 2026 |title=NUP's Balimwezo wins Kampala Lord Mayor race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-balimwezo-wins-kampala-lord-mayor-race-5336710 |access-date=24 January 2026 |website=[[Daily Monitor]]}}</ref> <ref name="4R">{{Cite web |last=Roger Atukunda |title=Ronald Balimwezo Wins Kampala Lord Mayor, Ending Lukwago's 15 Year Tenure |url=https://softpower.ug/ronald-balimwezo-wins-kampala-lord-mayor-ending-lukwagos-15-year-tenure/ |access-date=24 January 2026 |website=SoftPower Uganda}}</ref> <ref name="5R">{{Cite web |last=Edge Uganda |date=24 January 2026 |title=Ronald Balimwezo is new Kampala Lord Mayor |url=https://edge.ug/ronald-balimwezo-is-new-kampala-lord-mayor/ |access-date=24 January 2026 |website=Edge Uganda}}</ref>
== Obulamu bw’omuntu ku bubwe ==
Ronald Nsubuga Balimwezo mufumbo ne Rachael Balimwezo era bombi bazadde. <ref name="2R">{{Cite web |last=Recruitbase |date=23 January 2026 |title=Ronald Balimwezo Nsubuga Biography: Life, Politics, Accident and 2026 Election |url=https://www.recruitbase.com.ng/ronald-balimwezo-nsubuga-biography/ |access-date=24 January 2026 |website=Recruitbase Nigeria}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Kampala Capital City Authority|Ekitongole kya Kampala Capital City Authority]]
* [[National Unity Platform|Omukutu gw'Obumu mu Ggwanga]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Emmeeza y’okusikira ==
{{s-start}}
{{s-rel|Mayor}}
{{s-break}}
{{s-bef|before=[[Erias Lukwago]]<br/>(14 January 2011 - 22 January 2026)}}
{{s-ttl|title=[[Kampala Capital City Authority|Lord Mayor of Kampala]]<br/>(since 22 January 2026)}}
{{s-aft|after=Lord Mayor-Elect}}
{{s-break}}
{{s-end}}
== Ebijuliziddwa wabweru ==
* [https://www.kcca.go.ug/ Omukutu omutongole ogwa Kampala Capital City Authority]
* [https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/315601/balimwezo-declared-kampala-lord-mayor Balimwezo Alangiriddwa Lord Meeya wa Kampala]
* [https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/lord-mayor-candidate-balimwezo-blames-govt-fo-NV_226711 Lord Meeya Yeesimbyewo Balimwezo Anenyezza Gavumenti Lwa Abalonzi Abatono]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
p1y8nkb92ogocg8e8zoaq45vhr65nn5
Kania Obiga
0
12911
69515
68305
2026-08-23T10:15:45Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69515
wikitext
text/x-wiki
'''Kania Mario Obiga''' munnayuganda munnabyabufuzi. Ye [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs|minisita omubeezi ow'ensonga zomunda]] mu kabineeti ya Ugandamu [[Cabinet of Uganda|kabineeti ya Uganda]] . Yalondebwa mu kifo ekyo nga 6 Om wezi ogwomukaaga 2016. <ref name="1R">{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |access-date=13 June 2016}}</ref> Mu kiseera kye kimu aweereza ng’omubaka omulonde ow'essaza lya Terego ey'obuvanjuba, mu disitulikiti y' [[Arua (disitulikit)|Arua]] , mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi]] (2016–2021). <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2018 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 |access-date=24 March 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa nga 1 Omwezi ogwolubereberye mu 1953. Yasomera ku somero lya Odupi gye yafunira satifikeeti emalako omutendera gwa pulayimale, mu 1966. Yakyusa n’agenda ku ssomero lya siniya erya [[:en:St._Aloysius_College_Nyapea|St. Aloysius Nyapea]], mu [[Zombo (disitulikit)|Disitulikiti e Zombo]], gye yafunira satifikeetii y'omutendera gwa siniya eyokuna ( Eya East African Certificate of Education). <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2018 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 |access-date=24 March 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (2018). [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 March</span> 2019</span>.</cite></ref>
Yaweebwa ekifo ku ssomero lya siniya erya [https://stmaryscollegekisubi.com/ St Mary's College][https://stmaryscollegekisubi.com/ Kisubi], mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti e Wakiso]], gye yafunira satifikeeti ey'omutendera gwa siniya eyoomukaaga (East African Advanced Certificate of Educatrion) mu 1972. Oluvannyuma yayingira [[:en:Makerere_University|yunivasite e Makerere]] , yunivasite ya Uganda esinga obukadde era eya gavumenti esinga obunene, n'atikkirwa ddiguli esooka mu by'obusuubuzi mu 1976. Oluvannyuma, mu 2005 yaweebwa ddiguli eyokubiri mu by'obusuubuzi, okuva mu ttendekero lya [[:en:Eastern_and_Southern_African_Management_Institute|Eastern and Southern Africa Management Institute]]. Okugatta kwekyo, mmemba w'ekitongole ekikakasa abawandiisi n'abaddukanya /n'abakulembera ebitongole (ICSA). <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2018 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 |access-date=24 March 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (2018). [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 March</span> 2019</span>.</cite></ref>
== Emirimu ==
Wakati wa 1994 ne 1995, Kania Obiga yali mubaka mu ku kakiiko akaabaga ssemateeka wa Uganda owa 1995. Olwo yalondebwa ku [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]], n’aweereza mu kifo ekyo wakati wa 1996 ne 2001. Wakati wa 2001 ne 2015, yaweerezaako nga Dayirekita w’okunoonyereza ku ggwandiisizo ly’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] . N'era yali mmemba ku lukiiko olufuzi olw'ekitongtole kya Uganda ekivunaanyizibwa ku bantu abayingira, okuwangaalira munda n'okufuluma eggwanga ( Uganda Immigration Board) okuva mu 2007 okutuuka mu 2011. Mu 2016, yalondebwa okukiikirira essaza ly'e Terego ey'obuvanjuba, mu [[:en:Arua_District|disitulikiti y'Arua]] , ku tiketi y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] . <ref name="2R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2018 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 |access-date=24 March 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2018">Parliament of Uganda (2018). [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 March</span> 2019</span>.</cite></ref>
Mu Mwezi gwomukaaga 2016, yalondebwa okuba Minisita omubeezi ow’ensonga z’omunda, mu kabineeti ya Uganda. <ref name="3R">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Dicta |date=7 June 2016 |title=Museveni Names Cabinet, Appoints Wife to Education Ministry |url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Museveni-expands-Cabinet--appoints-wife-to-Education-ministry/4552908-3236160-50s1f7z/index.html |access-date=23 March 2019}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Alex Onzima|Alex Onzima, omusajja omulala]]
* [[Simon D'Ujanga]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{cite web |author=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni's new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |access-date=13 June 2016 |newspaper=[[Daily Monitor]] |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2018 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Obiga Mario Kania |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=7 |access-date=24 March 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}
# {{cite web |last=Asiimwe |first=Dicta |date=7 June 2016 |title=Museveni Names Cabinet, Appoints Wife to Education Ministry |url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Museveni-expands-Cabinet--appoints-wife-to-Education-ministry/4552908-3236160-50s1f7z/index.html |access-date=23 March 2019 |newspaper=[[The East African]] |location=Nairobi}}
# https://stmaryscollegekisubi.com
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Nalufenya-Guantanamo-Bay-minister-Obiga-Kania/689844-3944352-15sb4mv/index.html Poliisi y'ebyobufuzi erumya eby'okwerinda byaffe - Kivumbi] nga 29 ogw;okutaano 2017.
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
re6r8lfmkiwy6amckdrgnbozownpukc
Bulasio Mukasa
0
12915
69779
68552
2026-08-23T11:22:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69779
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Zambaali Bulasio Mukasa''' Munnayuganda, [[omusomi w'amawulire]], era omukugu mu by'empuliziganya.<ref>{{Cite web|url=https://www.watchdoguganda.com/news/20190723/72959/nbs-poaches-news-anchor-mukasa-zambali-from-bbs.html|title=Nbs poaches news anchor Mukasa Zambali from BBS|date=July 23, 2019}}</ref><ref name="auto3">{{Cite web|url=http://www.sunrise.ug/news/201907/nbs-poaches-cbs-terefayinas-zambaali.html|title=NBS poaches CBS/Terefayina's Zambaali – Sunrise|first=Sunrise|last=Reporter|date=23 July 2019}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/my-grandmother-taught-me-luganda-zambaali-1858374|title=My grandmother taught me Luganda – Zambaali|date=January 8, 2021|website=Daily Monitor}}</ref> Musomi w'amawulire ag'Oluganda agayitibwa Amasengejje era akubiriza pulogulaamu ya Barometer Akasameeme, pulogulaamu omukubaganyizibwa ebirowoozo ku by'obufuzi mu Luganda ku terefayina eya [[NBS Television (Uganda)]]<ref name="auto42">{{Cite web|url=https://www.spyuganda.com/nbs-tv-fish-zambaali-blasio-mukasa-from-bbs-terefayina/|title=NBS TV Poaches Zambaali Blasio Mukasa from BBS Terefayina|date=23 July 2019}}</ref><ref name="auto22">{{Cite web|date=July 23, 2019 |title=NBS strikes again, poaches BBS TV Anchor |url=https://www.pmldaily.com/news/2019/07/nbs-strikes-again-poaches-bbs-tv-anchor.html }}</ref> Yalondebwa okuba omubaka wa Paalamenti mu Munisipaali y’e Nansana mu Disitulikiti y’e Wakiso mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkuminebbiri wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya National Unity Platform.<ref>{{Cite web |last=Reporter |date=2026-01-19 |title=List: NUP MPs who Made It to Twelfth Parliament |url=https://dailystar.co.ug/list-nup-mps-who-made-it-to-twelfth-parliament/ |access-date=2026-01-22 |website=Daily Star |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe n'okusoma kwe ==
Zambaali yazaalibwa omugenzi John Wilson Segawole ne Florence Sarah Nakalembe Namusisi. Yakula ne jjajjaawe Asinansi Nasimbwa e Mugomola mu Semuto.<ref name="auto1" /> Yatuula ebigezo bye ebyakamalirizo ku ddaala erya pulayimale mu ssomero lya Kijaguzo Primary School. Mu mwaka gwa 2002, yamaliriza [[omutendera gwa siniya ey'okuna]] mu ssomero lya St. Denis Sebugwawo Kijaguzo Secondary School era n’amaliriza [[ebigezo ebya siniya ey'omukaaga]] mu Kazo Hill College School Kampala mu 2004. Yasoma diguli esooka mu by’obulambuzi okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] kyokka n’atagimaliriza (2005–2007). Yatikkirwa dipilooma mu by'amawulire n'empuliziganya mu mwaka gwa 2011 okuva ku UMCAT School of Journalism and Mass Communication.<ref name="auto22" /> Era alina diguli esooka mu by’enkolagana n’abantu okuva mu Yunivasite y’e Ndejje.<ref>{{Cite web |last=Byemboijana |first=Muhamadi |date=29 July 2019 |title=Muyanga Lutaaya to replace Zambali at BBS Telefayina – Sunrise |url=http://www.sunrise.ug/gossip/201907/muyanga-lutaaya-to-replace-zambali-at-bbs-telefayina.html}}</ref>
== Emirimu gye ==
Yatandika omulimu gwe ogw'obusasi bw'amawulire ku Tiger FM ng'[[omusomi w'amawulire]] era omwanjuzi wa pulogulaamu okuva mu 2007 okutuuka mu 2008.<ref name="auto3" /> Okuva olwo, yaweereza ng'omusomi w'amawulire era omwanjuzi wa pulogulaamu ku mikutu gy'amawulire egy'enjawulo, omuli Metro FM 90.8 (2008–2011), ne Beat FM ne Capital FM (2011–2012), gye yakolera ng'omusomi w'amawulire era [[omuweereza w'amawulire]].<ref name="auto4">{{Cite web|url=https://businessfocus.co.ug/nbs-tv-unveils-news-anchor-zambaali-bulasio-mukasa/|title=NBS TV Unveils News Anchor Zambaali Bulasio Mukasa » Business Focus|date=July 23, 2019}}</ref> Mu Gwomunaana 2012, yegatta ku leediyo za CBS FM Buganda 88.8 ne CBS FM Emmanduso 89.2 ng’omwanjula wa pulogulaamu, omuduumizi w’emboozi z’oku mpewo era omusomi w’amawulire mu pulogulaamu nga Ag’Okumpi Newala, Tumutendereze, ne Ebifa mu Nsi n’Obwengula (2012–2020).<ref name="auto62">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=z3SBVQX1m3U|title=ZAMBAALI BULASIO MUKASA _ When time comes, I will speak the truth why I left CBS FM #Extradigestshow|date=14 September 2021|via=www.youtube.com}}</ref><ref name="auto82">{{Cite web|url=https://flashugnews.com/zambaali-bulasio-mukasa-biography-education-and-life-of-a-ugandan-male-tv-radio-personality/|title=Zambaali Bulasio Mukasa: Biography, Education and Life of a Ugandan Male TV/Radio Personality|first=Flash|last=Uganda|date=December 1, 2019|website=Flash Uganda Media}}</ref> Wakati wa 2016 ne mu Gwomusanvu 2019,<ref>{{Cite web|url=https://blizz.co.ug/277/NBS-TV-Snatches-BBS-TVs-Zambali-Bulasio-Luganda-News-Caster|title=NBS TV Snatches BBS TV's Zambali Bulasio Luganda News Caster|website=blizz.co.ug}}</ref> Zambaali yaweereza ng'omusomi w'amawulire era omuduumizi wa pulogulaamu ez'ebyobufuzi ku [[BBS Terefayina]].<ref>{{Cite web |last=News |first=Grapevine |date=July 25, 2019 |title=How Greedy Men Are Failing Kabaka Radio And TV: We Are Paid Peanuts And It Comes Late, The Bosses Are Running Away With Sacks – Zambali Departure From BBS TV To Nbs Exposes Rot At Bulange |url=https://www.thegrapevine.co.ug/how-greedy-men-are-failing-kabaka-radio-and-tv-we-are-paid-peanuts-and-it-comes-late-the-bosses-are-running-away-with-sacks-zambali-departure-from-bbs-tv-to-nbs-exposes-rot-at-bulange/ |website=Grapevine News |access-date=April 18, 2026 |archive-date=May 22, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522213519/https://www.thegrapevine.co.ug/how-greedy-men-are-failing-kabaka-radio-and-tv-we-are-paid-peanuts-and-it-comes-late-the-bosses-are-running-away-with-sacks-zambali-departure-from-bbs-tv-to-nbs-exposes-rot-at-bulange/ |url-status=dead }}</ref><ref name="auto52">{{Cite web |title=Meet Zambaali Bulasio Mukasa's Family, Amazing Facts You Didn't Know About the Deep Voiced Caster |url=https://blizz.co.ug/5355/Meet-Zambaali-Bulasio-Mukasas-Family-Amazing-Facts-You-Didnt-Know-About-the-Deep-Voiced-Caster |website=blizz.co.ug}}</ref>
Zambaali yeegatta ku [[NBS Terefayina (Uganda)]] mu mwezi ogw'omunaana omwaka gwa 2019 ng’omusomi w’amawulire Amasengejje.<ref name="auto42" /><ref name="auto52" /> era ng'omukubiriza wa pulogulaamu y'emboozi ''Barometer – Akaasameeme'', pulogulaamu ey'ensonga z'eggwanga mu Luganda, ewerezebwa buli Lwakubiri ku ssaawa 4:00 ez'ekiro (22:00 EAT) ku [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]].<ref name="auto4" /><ref name="auto72">{{Cite web |date=July 24, 2019 |title=NBS TV Snatches Another Media Personality From BBS TV |url=https://newslexpoint.com/nbs-tv-snatches-media-personality/ |website=Newslex Point |access-date=April 18, 2026 |archive-date=January 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220130185841/https://newslexpoint.com/nbs-tv-snatches-media-personality/ |url-status=dead }}</ref>
== Ebirala ebikulu ==
Wakati w'omwaka gwa 2005 ne 2010, Zambaali yaweereza ng’omusomesa wa banne mu Kiyita Alliance for Development, Nabweru Orphan Support Project, Makerere Women Development Association era nga Ssentebe wa Nabweru Youth Health Club, era nga omuwandiisi wa Nansana Youth Parish.<ref name="auto22" /><ref name="auto72" /> Okuva mu mwaka gwa 2020, Zambaali akola nga Pulezidenti w’ekibiina ekigatta bannamawulire mu kkanisa ya Uganda.<ref>{{Cite web |date=July 8, 2013 |title=CBS news caster Zambali rumored to join NTV |url=https://bigeye.ug/cbs-news-caster-zambali-rumored-to-join-ntv/}}</ref> Ye dayirekita wa Zabama Investment Limited kampuni eteekateeka embaga.<ref name="auto62" />
== Ebimukwatako ebyomunda ==
Zambaali mufumbo era alina abaana basatu.<ref name="auto1" /><ref name="auto82" /> Mu myaka gya 2018 ne 2019, yaweebwa engule ya Dan Kyazze ey’omuweereza w’amawulire ku leediyo y’Oluganda asinga.<ref>{{Cite web |date=28 November 2015 |title=Media Challenge Awards Winners 2015 |url=https://bigeye.ug/media-challenge-awards-winners-2015/}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
{{DEFAULTSORT:Bulasio Mukasa, Zambaali}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
oknbeia145a7uqqel0z29ztaaqrxw2y
David Kalwanga Lukyamuzi
0
12919
69468
63888
2026-08-23T10:13:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69468
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''David Kalwanga Lukyamuzi''' (yazaalibwa mu 1979 <ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6Iis0VU1zZDIzTkNoeCtmaC8rZ0NQOVE9PSIsInZhbHVlIjoiV0J5alZhUFdWOXRkMHgzVmJYdWpSQT09IiwibWFjIjoiNWNmMzY2YTM0MjUxYjM2YWQ1N2MzN2EwODQ5ZWE1M2QzMTkzYmRhYzFjNmZmOTU4Njk0NjQwZjkzNDdmM2QyZCIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-03-21 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>) [[Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Busujju mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'ebbiri (2026–2031). Yalondebwa mu kulonda kwa bonna okwa 2026 mu tikiti ky’ekibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref>{{Cite news|title=NUP’s Kalwanga defeats Dombo in Busujju County race|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-kalwanga-defeats-dombo-in-busujju-county-race-5334620|access-date=5 March 2026|work=Daily Monitor}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|title=Opposition candidate Kalwanga wins Busujju County parliamentary seat|url=https://www.newvision.co.ug/category/uganda-elections/opposition-candidate-kalwanga-wins-busujju-seat-NV_226331|access-date=5 March 2026|work=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-05-19 |title=Politics: 🎥 WATCH: David Lukyamuzi sworn in as Busujju MP |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/watch-david-lukyamuzi-sworn-in-as-busujju-mp-NV_103067_032026 |access-date=2026-03-05 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-04 |title=Ex- minister Nyanzi battles 3 to reclaim Busujju County |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/ex-minister-nyanzi-battles-3-to-reclaim-busujju-county-3246912 |access-date=2026-03-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
David Lukyamuzi Kalwanga abadde mubaka wa Paalamenti mu ssaza ly’e Busujju mu [[Disitulikiti y’e Mityana]] okuva mu 2016. Yaddamu okulondebwa era nalayizibwa mu kifo ekyo okuweereza mu kisanja kya 2026–2031.<ref>{{Cite web |last=Nakibuule |first=Carolinah |title=MP Busujju Elect David Lukyamuzi Celebrates Gazette Confirmation of Victory |url=https://nilepost.co.ug/news/325160/mp-busujju-elect-david-lukyamuzi-celebrates-gazette-confirmation-of-victory |access-date=2026-03-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Kalwanga Calls for Respect of NUP Vetting Results Ahead of 2026 Polls |url=https://nilepost.co.ug/news/291458/kalwanga-calls-for-respect-of-nup-vetting-results-ahead-of-2026-polls |access-date=2026-03-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Emabegako yakolako ng’omusomesa.<ref>{{Cite web |last=Commonwealth Parliamentary Conference |title=Biographies-65thCPC-Halifax-2022 |url=https://storage.grenadine.co/public.grenadine.co/global/1573/1669/322400d6d6b6573fbbd82c29c08f78ce.pdf}}</ref>
Kalwanga yasituka okumanyizibwa mu ggwanga lyonna mu 2017, we yawakanya ekiteeso ky’okuggya ekkomo ku myaka gya Pulezidenti. Ng’omubaka ataalina kibiina akwatagana n’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), yavumirira ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka, n’alumiriza Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okugezaako okukozesa [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] okuyisaawo ebigendererwa bye mu kisaawe kye by'obufuzi. Oludda lwe lwaleetera omuwendo gw'ababaka ba NRM oba abo abagoberera enkola ya NRM abawakanya okukyusa mu Ssemateeka okutuuka ku 13.<ref>{{Cite web |title=Busujju MP Joins Anti-Age Limit Campaign : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/busujju-mp-joins-anti-age-limit-campaign |access-date=2026-03-05 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
Okusinziira ku akulira eby'okulonda ku Disitulikiti Charles Rebero, Kalwanga owa National Unity Platform ye yawangula akalulu kano n’obululu 12,871. Munne ku lusegere, [[Vincent Nyanzi]] owa National Resistance Movement yafuna obululu 11,537.<ref>{{Cite web |last=Namugerwa |first=Catherine |title=Kalwanga Wins Third Term as Busujju MP |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314868/kalwanga-wins-third-term-as-busujju-mp |access-date=2026-03-05 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Busujju Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/busujju-165/ |access-date=2026-03-05 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=cfeditoren |date=2025-06-30 |title=Mityana: Seven Candidates Target Kalwanga'S Busujju MP Seat |url=https://www.africa-press.net/uganda/all-news/mityana-seven-candidates-target-kalwangas-busujju-mp-seat |access-date=2026-03-05 |website=Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Election Update: Zaake, Lukyamuzi, and NUP Make Gains as NRM Retains Key Seats : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/election-update-zaake-lukyamuzi-and-nup-make-gains-as-nrm-retains-key-seats |access-date=2026-03-05 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
* Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri
* [[Paul Mwiru]]
* [[Rebecca Kadaga]]
* [[Francis Zaake]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Ababaka mu kibiina kya National Unity Platform]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
5haroar9mcb8myo312m4rctgspfbz2o
69552
69468
2026-08-23T10:29:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''David Kalwanga Lukyamuzi''' (yazaalibwa mu 1979 <ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6Iis0VU1zZDIzTkNoeCtmaC8rZ0NQOVE9PSIsInZhbHVlIjoiV0J5alZhUFdWOXRkMHgzVmJYdWpSQT09IiwibWFjIjoiNWNmMzY2YTM0MjUxYjM2YWQ1N2MzN2EwODQ5ZWE1M2QzMTkzYmRhYzFjNmZmOTU4Njk0NjQwZjkzNDdmM2QyZCIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-03-21 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>) [[Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Busujju mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'ebbiri (2026–2031). Yalondebwa mu kulonda kwa bonna okwa 2026 mu tikiti ky’ekibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref>{{Cite news|title=NUP’s Kalwanga defeats Dombo in Busujju County race|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-kalwanga-defeats-dombo-in-busujju-county-race-5334620|access-date=5 March 2026|work=Daily Monitor}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|title=Opposition candidate Kalwanga wins Busujju County parliamentary seat|url=https://www.newvision.co.ug/category/uganda-elections/opposition-candidate-kalwanga-wins-busujju-seat-NV_226331|access-date=5 March 2026|work=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-05-19 |title=Politics: 🎥 WATCH: David Lukyamuzi sworn in as Busujju MP |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/watch-david-lukyamuzi-sworn-in-as-busujju-mp-NV_103067_032026 |access-date=2026-03-05 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-04 |title=Ex- minister Nyanzi battles 3 to reclaim Busujju County |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/ex-minister-nyanzi-battles-3-to-reclaim-busujju-county-3246912 |access-date=2026-03-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
David Lukyamuzi Kalwanga abadde mubaka wa Paalamenti mu ssaza ly’e Busujju mu [[Disitulikiti y’e Mityana]] okuva mu 2016. Yaddamu okulondebwa era nalayizibwa mu kifo ekyo okuweereza mu kisanja kya 2026–2031.<ref>{{Cite web |last=Nakibuule |first=Carolinah |title=MP Busujju Elect David Lukyamuzi Celebrates Gazette Confirmation of Victory |url=https://nilepost.co.ug/news/325160/mp-busujju-elect-david-lukyamuzi-celebrates-gazette-confirmation-of-victory |access-date=2026-03-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Kalwanga Calls for Respect of NUP Vetting Results Ahead of 2026 Polls |url=https://nilepost.co.ug/news/291458/kalwanga-calls-for-respect-of-nup-vetting-results-ahead-of-2026-polls |access-date=2026-03-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Emabegako yakolako ng’omusomesa.<ref>{{Cite web |last=Commonwealth Parliamentary Conference |title=Biographies-65thCPC-Halifax-2022 |url=https://storage.grenadine.co/public.grenadine.co/global/1573/1669/322400d6d6b6573fbbd82c29c08f78ce.pdf}}</ref>
Kalwanga yasituka okumanyizibwa mu ggwanga lyonna mu 2017, we yawakanya ekiteeso ky’okuggya ekkomo ku myaka gya Pulezidenti. Ng’omubaka ataalina kibiina akwatagana n’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), yavumirira ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka, n’alumiriza Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okugezaako okukozesa [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] okuyisaawo ebigendererwa bye mu kisaawe kye by'obufuzi. Oludda lwe lwaleetera omuwendo gw'ababaka ba NRM oba abo abagoberera enkola ya NRM abawakanya okukyusa mu Ssemateeka okutuuka ku 13.<ref>{{Cite web |title=Busujju MP Joins Anti-Age Limit Campaign : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/busujju-mp-joins-anti-age-limit-campaign |access-date=2026-03-05 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
Okusinziira ku akulira eby'okulonda ku Disitulikiti Charles Rebero, Kalwanga owa National Unity Platform ye yawangula akalulu kano n’obululu 12,871. Munne ku lusegere, [[Vincent Nyanzi]] owa National Resistance Movement yafuna obululu 11,537.<ref>{{Cite web |last=Namugerwa |first=Catherine |title=Kalwanga Wins Third Term as Busujju MP |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314868/kalwanga-wins-third-term-as-busujju-mp |access-date=2026-03-05 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Busujju Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/busujju-165/ |access-date=2026-03-05 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=cfeditoren |date=2025-06-30 |title=Mityana: Seven Candidates Target Kalwanga'S Busujju MP Seat |url=https://www.africa-press.net/uganda/all-news/mityana-seven-candidates-target-kalwangas-busujju-mp-seat |access-date=2026-03-05 |website=Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Election Update: Zaake, Lukyamuzi, and NUP Make Gains as NRM Retains Key Seats : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/election-update-zaake-lukyamuzi-and-nup-make-gains-as-nrm-retains-key-seats |access-date=2026-03-05 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
* Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri
* [[Paul Mwiru]]
* [[Rebecca Kadaga]]
* [[Francis Zaake]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Ababaka mu kibiina kya National Unity Platform]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
j6utaorkqt0cirx1517gg4f6jvht2nw
69775
69552
2026-08-23T11:22:00Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69775
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''David Kalwanga Lukyamuzi''' (yazaalibwa mu 1979 <ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6Iis0VU1zZDIzTkNoeCtmaC8rZ0NQOVE9PSIsInZhbHVlIjoiV0J5alZhUFdWOXRkMHgzVmJYdWpSQT09IiwibWFjIjoiNWNmMzY2YTM0MjUxYjM2YWQ1N2MzN2EwODQ5ZWE1M2QzMTkzYmRhYzFjNmZmOTU4Njk0NjQwZjkzNDdmM2QyZCIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-03-21 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>) [[Munnayuganda]], munnabyabufuzi era mubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Busujju mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'ebbiri (2026–2031). Yalondebwa mu kulonda kwa bonna okwa 2026 mu tikiti ky’ekibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref>{{Cite news|title=NUP’s Kalwanga defeats Dombo in Busujju County race|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-s-kalwanga-defeats-dombo-in-busujju-county-race-5334620|access-date=5 March 2026|work=Daily Monitor}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|title=Opposition candidate Kalwanga wins Busujju County parliamentary seat|url=https://www.newvision.co.ug/category/uganda-elections/opposition-candidate-kalwanga-wins-busujju-seat-NV_226331|access-date=5 March 2026|work=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-05-19 |title=Politics: 🎥 WATCH: David Lukyamuzi sworn in as Busujju MP |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/watch-david-lukyamuzi-sworn-in-as-busujju-mp-NV_103067_032026 |access-date=2026-03-05 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-04 |title=Ex- minister Nyanzi battles 3 to reclaim Busujju County |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/ex-minister-nyanzi-battles-3-to-reclaim-busujju-county-3246912 |access-date=2026-03-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
David Lukyamuzi Kalwanga abadde mubaka wa Paalamenti mu ssaza ly’e Busujju mu [[Disitulikiti y’e Mityana]] okuva mu 2016. Yaddamu okulondebwa era nalayizibwa mu kifo ekyo okuweereza mu kisanja kya 2026–2031.<ref>{{Cite web |last=Nakibuule |first=Carolinah |title=MP Busujju Elect David Lukyamuzi Celebrates Gazette Confirmation of Victory |url=https://nilepost.co.ug/news/325160/mp-busujju-elect-david-lukyamuzi-celebrates-gazette-confirmation-of-victory |access-date=2026-03-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Kalwanga Calls for Respect of NUP Vetting Results Ahead of 2026 Polls |url=https://nilepost.co.ug/news/291458/kalwanga-calls-for-respect-of-nup-vetting-results-ahead-of-2026-polls |access-date=2026-03-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Emabegako yakolako ng’omusomesa.<ref>{{Cite web |last=Commonwealth Parliamentary Conference |title=Biographies-65thCPC-Halifax-2022 |url=https://storage.grenadine.co/public.grenadine.co/global/1573/1669/322400d6d6b6573fbbd82c29c08f78ce.pdf}}</ref>
Kalwanga yasituka okumanyizibwa mu ggwanga lyonna mu 2017, we yawakanya ekiteeso ky’okuggya ekkomo ku myaka gya Pulezidenti. Ng’omubaka ataalina kibiina akwatagana n’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), yavumirira ennongoosereza mu nnyingo 102(b) eya Ssemateeka, n’alumiriza Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okugezaako okukozesa [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti]] okuyisaawo ebigendererwa bye mu kisaawe kye by'obufuzi. Oludda lwe lwaleetera omuwendo gw'ababaka ba NRM oba abo abagoberera enkola ya NRM abawakanya okukyusa mu Ssemateeka okutuuka ku 13.<ref>{{Cite web |title=Busujju MP Joins Anti-Age Limit Campaign : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/busujju-mp-joins-anti-age-limit-campaign |access-date=2026-03-05 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
Okusinziira ku akulira eby'okulonda ku Disitulikiti Charles Rebero, Kalwanga owa National Unity Platform ye yawangula akalulu kano n’obululu 12,871. Munne ku lusegere, [[Vincent Nyanzi]] owa National Resistance Movement yafuna obululu 11,537.<ref>{{Cite web |last=Namugerwa |first=Catherine |title=Kalwanga Wins Third Term as Busujju MP |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314868/kalwanga-wins-third-term-as-busujju-mp |access-date=2026-03-05 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Busujju Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/busujju-165/ |access-date=2026-03-05 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=cfeditoren |date=2025-06-30 |title=Mityana: Seven Candidates Target Kalwanga'S Busujju MP Seat |url=https://www.africa-press.net/uganda/all-news/mityana-seven-candidates-target-kalwangas-busujju-mp-seat |access-date=2026-03-05 |website=Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Election Update: Zaake, Lukyamuzi, and NUP Make Gains as NRM Retains Key Seats : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/election-update-zaake-lukyamuzi-and-nup-make-gains-as-nrm-retains-key-seats |access-date=2026-03-05 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
* Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri
* [[Paul Mwiru]]
* [[Rebecca Kadaga]]
* [[Francis Zaake]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Ababaka mu kibiina kya National Unity Platform]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
saegt0ds4kfjtmw4hdesvonzjtduavg
Vincent Woboya
0
12922
69510
68503
2026-08-23T10:15:43Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69510
wikitext
text/x-wiki
'''Vincent Woboya''' (yazaalibwa nga 1 Ogwomusanvu 1974) Munnayuganda, [[:en:Public_administration|mukozi wa gavumenti]], [[:en:Emergency_management|akwasaganya ebigwa bitaraze]] era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] omulonde ow'eSsaza lye [[:en:Budadiri|Budadiri]] ey'eBuggwanjuba mu [[:en:Sironko_District|Disitulikiti y'e Sironko]] era nga memba mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]], ekibiina ekiri mu buyinza mu Uganda. <ref name="VW1">{{cite web |title=Parliament Of Uganda Members Of The 10th Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=320 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
Woboya ye [[:en:Whip_(politics)|nampala wa NRM]] mu [[:en:Bugisu_sub-region|kitundu kye Bugisu]] era mmemba ku bukiiko omuli'',akakwata ku gavumenti (State Authorities )n'ebitongole bya gavumenti (State Enterprises)'' n’akakiiko ''akavunaanyizibwa ku nsonga za Pulezidenti'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi]] . <ref name="VW2">{{cite web |title=Uganda: Wolokoso – Empty House Confuses Adjumani MP |url=http://allafrica.com/stories/201607250742.html |publisher=[[The Observer (Uganda)|The Observer]]}}</ref> <ref name="VW3">{{cite web |title=Presidential handshake refund draws mixed reactions |url=https://dispatch.ug/2017/04/28/presidential-handshake-refund-draws-mixed-reactions/ |publisher=DISPATCH |access-date=2026-04-18 |archive-date=2019-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216072741/http://dispatch.ug/2017/04/28/presidential-handshake-refund-draws-mixed-reactions/ |url-status=dead }}</ref>
Mu mwaka gwa 2006, bwe yali akola mu [[:en:Prime_Minister_of_Uganda|ofiisi ya Ssaabaminisita]] (OPM), Woboya ng’ayambibwako [[:en:United_Nations_Development_Programme|UNDP]] <ref name="VW4">{{cite book |year=2007 |title=Landmine Monitor: Executive Summary 2007 |url=https://books.google.com/books?id=a0z-vydE7dsC&q=Humanitarian+Demining+Program+uganda&pg=PA31 |publisher=[[Cluster Munition Coalition|Landmine and Cluster Munition Monitor]] |isbn=9780973895520}}</ref> n’ekibiina kya [[:en:Danish_demining_group|Danish demining group]] (DDG) yakulembera okussa mu nkola enteekateeka y’okuggya bbomu mu bantu, ''National Mine Action Program (NMAP)'', mu bitundu by'[[:en:Northern_Uganda|Obukiikakkono bwa Uganda]] ebyakosebwa ennyo [[:en:Lord's_Resistance_Army_insurgency|obuyeeke9ra bwa LRA]] okumala emyaka 20.<ref name="VW5">{{cite web |title=Gone with the blast: The landmine problem |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1148008/gone-blast-landmine |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Kaweefube ono ow'omuggundu yaviirako okulangirira mu butongole Uganda ng'ensi etaliimu bbomu nga 10 Ogwekkuminebiri 2012. <ref name="VW7">{{cite web |title=Uganda declared free of landmines |url=https://www.interhealthworldwide.org/home/health-resources/health-alerts/2012/december/20/uganda-declared-free-of-landmines/ |publisher=[[InterHealth]]}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Woboya yazaalibwa Bumasifwa, ekyalo mu [[:en:Sironko_District|Disitulikiti y’e Sironko]], nga 1 Ogwomusanvu 1974 mu maka [[:en:Anglicanism|g’abakristayo]] agalimu abalenzi bataano n’omuwala omu. Wa kika kya ''Dunga'' ekya [[:en:Masaba_people|Bamasaba]], Taata we Francis Namugowa yali [[:en:Teacher|musomesa wa pulayimale]] ate nnyina Zita Wolayo Namugowa yali [[:en:Subsistence_agriculture|mulimi wa mmere y'awaka .]]
[[:en:Primary_education|Pulayimale]] ye yagisomera ku Bumasifwa Primary School <ref name="VW9">{{cite web |title=Bumasifwa Primary School |url=http://www.myspotfinder.com/listings/bumasifwa-primary-school/ |publisher=My Spot Finder}}</ref> ne Bumasaga Primary School e Mbale nga kwotadde ne ''Mbale Senior Secondary School'' gye yasomera eddala lya [[:en:O-level|siniya ey'okuna]] ne [[:en:GCE_Advanced_Level|siniya ey'omukaaga]] . Ng'omuyizi eyali asoma ng'ava waka, yatambulanga kiromita 6 okutuuka ku ssomero lye erya siniya. Yasooka okuberako mu bukulembeze ng'ali mu Siniya 3 bwe yalondebwa ku [[:en:Prefect|by'obulamu (Health Prefect)]] n’oluvannyuma nga Ssentebe wa kiraabu y'ebyafaayo mu ssomero eya [[:en:High_school_clubs_and_organizations|History Club]] mu Siniya ey'okutaano.
Woboya yeyongerayo nagenda ku [[:en:Makerere_University|Ssetendekero w'e Makerere]] ku misomo gya Yunivasite gye yatikkirwa mu 1997 n'afuna [[:en:Bachelor_of_Social_Science|diguli ya Social Science]] mu [[:en:Political_Science|Political Science]] n'okuddukanya [[:en:Public_Administration|emirimu gya gavumenti]] . Nga ali ku Ivory Tower, <ref name="VW10">http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1158602/makerere-ivory-tower</ref> Woboya yaweereza nga mmemba ku [[:en:Students'_representative_council|lukiiko olukiikirira Guild (GRC)]] . Era yaliko ssentebe w’ekibiina ''ekigatta abayizi b'e Budadiri'' era nga yaliko omukungu mu ''kibiina ekigatta abayizi b'e Mbale (MUMBASA)'' . Nga akyali mu ttendekero lye limu ery’amatendekero aga waggulu, Woboya yafuna [[:en:Master_of_Public_Administration|diguli eyookubiri mu public administration]] mu 2010.
Woboya alina satifikeeti mu [[:en:Administrative_law|Adminstrative law]] (2003) okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] ne [[:en:Postgraduate_diploma|dipulooma ey’oluvannyuma]] (2005) mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti n’okuddukanya emirimu okuva mu [[:en:Islamic_University_in_Uganda|yunivasite y’obusiraamu mu Uganda]] (IUIU). <ref name="VW1"/>
== Omulimu ==
Woboya yatandika omulimu gwe ogwo oluvannyuma lw’okusoma ng’omuyambi [[:en:Research_assistant|w’abanoonyereza]] ku ntandikwa ya 1997 mu ''kitongole ky’enteekateeka n’enkulaakulana mu [[:en:Makerere_University|Ssetendekero w’e Makerere]]'' gye yeetaba mu [[:en:Undergraduate_Research_Opportunities_Program|mukisa gw’okunoonyereza]] okw’emyezi ebiri . Oluvannyuma mu mwaka ogwo, yeegatta ku ''Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Mbale'' nga atwala e Gombolola mu kiseera ekyo Uganda we yali ekyuka okuva ku [[:en:Centralized_government|nkola ya gavumenti eya wakati]] okudda mu nkola ya [[:en:Decentralization|decentralized]] era n’aweereza mu kifo ekyo okumala emyaka ebiri.
Oluvannyuma yakuzibwa n’afuulibwa [[:en:County_administrator|omumyuka wa CAO]] mu 1999 awo n’anyweza omulimu gwe ogw’okuba omukozi wa gavumenti ow’enkalakkalira. Mu 2000, [[:en:Sironko_District|Sironko]] bwe yafuulibwa Disitulikiti, Woboya yakyusibwa n’atwalibwa mu Disitulikiti eyali yakatekebwawo gye yaweereza mu kifo kye kimu okutuusa mu 2004 we yeegatta ku [[:en:Ministry_of_Public_Service_(Uganda)|minisitule evunaanyizibwa ku bakozi ba gavumenti]] ng'omuyambi wa w'omuwandiisi omukulu eri ''[[:en:Minister_of_State|Minisita omubeezi]] avunaanyizibwa ku [[:en:Public_service|bakozi ba gavumenti]]'' .
Mu 2005, Woboya yeegatta ku [[:en:Prime_Minister_of_Uganda|ofiisi ya Ssaabaminisita]] (OPM) era n’aweereza ng’omumyuka omukulu ow'omumyuka wa Ssabaminisita. okutuusa mu 2010, yali aweerezza mu kifo ekyo nga P.A. wa [[:en:Moses_Ali|General Moses Ali]] ne [[:en:Tarsis_Kabwegyere|Professor Kabwegyere]] . Mu 2011, Woboya yalondebwa okubeera [[:en:Emergency_management|Principal Disaster Management Officer]] mu [[:en:Prime_Minister_of_Uganda|ofiisi ya Ssaabaminisita]], ekifo kye yalimu okutuusa mu 2015 lwe yalekulira okwegatta ku by'obufuzi . <ref name="VW13">{{Cite web |title=Budadiri East seat up for grabs as Nandala steps back |url=http://mobile.monitor.co.ug/News/Budadiri-East-seat-up-for-grabs-as-Nandala-steps-back/2466686-2710690-format-xhtml-a2kbpy/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}http://mobile.monitor.co.ug/News/Budadiri-East-seat-up-for-grabs-as-Nandala-steps-back/2466686-2710690-format-xhtml-a2kbpy/index.html</ref>
Mu 2016, oluvannyuma lw’okuwangula obwa ssentebe bwa NRM mu Ssaza lye Budadiri ey'eBuvanjuba, Woboya yawangula akalulu ke akasooka ku tikiti y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] era n’afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’ekkumi]] ey'e [[:en:Uganda|Kkula ly'Africa]] . <ref name="VW23">{{cite web |title=Wadada no longer candidate in Mbale |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1417465/wadada-candidate-mbale |publisher=[[Vision Group]]}}</ref> <ref name="VW33">{{cite web |title=MP Sasaga Contests Budadiri East Poll Results |url=https://article.wn.com/view/2016/02/29/MP_Sasaga_Contests_Budadiri_East_Poll_Results/ |publisher=wn.com}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Sironko (disitulikit)|Disitulikiti y’e Sironko]]
* [[Budadiri]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7dxucn1q03ul7dlt0bmg5wg6aquskhy
Serapio Rukundo
0
12924
69315
68238
2026-08-23T07:01:01Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69315
wikitext
text/x-wiki
'''Serapio Rukundo''' Munnayuganda, [[:en:Accountant|mubazi wa bitabo]] era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] . Yali [[:en:Ministry_of_Tourism,_Wildlife_and_Antiquities_(Uganda)|Minisita w'ebyobulambuzi]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|kabineti ya Uganda]], okuva nga 1 Omwezi ogwomukaaga 2006 okutuuka nga 27 Ogwokutaano 2011. <ref name="Appointed">{{cite web |last=Mukasa |first=Henry |date=2 June 2006 |title=Cabinet Ministries Allocated |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141211112501/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/501695 |archivedate=11 December 2014 |accessdate=4 April 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref> Mu nkyukakyuka mu kabineeti eyakolebwa nga 27 Ogwokutaano 2011, yasuulibwa mu kabineeti n'asikizibwa [[:en:Agnes_Akiror|Agnes Akiror]] .<ref>https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments</ref> Era yaweereza ng'[[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka omulonde wa Paalamenti]] ng'akiikirira [[:en:Kabale|Munisipaali y'e Kabale]] okuva mu 2001 okutuuka mu 2011. Mu kiseera ky'okulonda kw'eggwanga okwa 2011, yawangulwa '''Andrew Baryayanga''' ku kifo kya paalamenti ekya Munisipaali y'e Kabale .<ref name="Defeat2">{{cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=20 February 2011 |title=Uganda: Minister Rukundo Concedes Defeat |url=http://allafrica.com/stories/201102210014.html |accessdate=4 April 2015 |newspaper=[[Daily Monitor]] (Kampala) via [[AllAfrica.com]]}}</ref>
== Obuvo bwe n'okusoma kwe ==
Yazaalibwa mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] nga 6 Omwezi ogwokuna1952. Yasomera ku [[:en:Ntare_School|ssomero lya Ntare]] . Serapio Rukundo alina [[:en:Bachelor_of_Commerce|ddiguli esooka mu by'obusuubuzi]] ,ng'essira yalissa nnyo ku [[:en:Accounting|kubala ebitabo]], gyeyafuna okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]], yunivasite esinga obukadde mu Uganda <ref>{{Cite web |title=Makerere University |url=https://www.mak.ac.ug/ |access-date=2022-02-15 |website=Makerere University |language=en |archive-date=2025-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250425224158/https://www.mak.ac.ug/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kabale Ready For UPE Pupils, Says Rukundo |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1275038 |access-date=2022-02-15 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Makerere University {{!}} What to do near Kampala Serena |url=https://www.serenahotels.com/kampala/experiences/makerere-university |access-date=2022-03-01 |website=Kampala Serena Hotel |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
Okuva mu 1976 okutuuka mu 1978, yakola ng’[[:en:Accountant|omubazi w’ebitabo]] mu kkolero ery'obwanannyini [[:en:Lumber|ery'embaawo]] erya Mvule Saw Mill. Olwo yaweerezaako nga omubazi w'ebitabo omukulu ku kkolero ly'embawo erya Woods Industries Corporation Limited, kkampuni endala ey’obwannannyini, okuva mu 1978 okutuuka mu 1980. Mu 1980 yagenda mu [[:en:Uganda_Development_Bank|Uganda Development Bank]], naakola ng'addukanya eby'okubala ebitabo okutuusa mu 1989. Mu 1989, yalondebwa okubeera omubazi w'ebitabo omukule ku kkampuni y'eggwanga enzimbi y'amayumba n'ebizimbe eya [[:en:National_Housing_and_Construction_Corporation|National Housing And Construction Corporation]] naawereza mu kifo ekyo okumala ebbanga lya myaka kkumineebiri okutuusa 2001. Mu 2001 ku myaka 49, yayingira eby'obufuzi, naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya [[:en:Kabale|Munisipaali y’e Kabale]] . Yawangula era n’addamu okulondebwa mu 2006. Wabula mu 2011, yawangulwa ku kifo kye,b ekya paalamenti nga 18 Ogwokusatu, <ref name="Defeat">{{Cite web |last=Muhereza |first=Robert |date=20 February 2011 |title=Uganda: Minister Rukundo Concedes Defeat |url=http://allafrica.com/stories/201102210014.html |access-date=4 April 2015}}</ref> era naggyibwa mu kkabineeti nga 27 Ogwokutaano. <ref name="Dropped">{{Cite web |date=27 May 2011 |title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers |url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments |access-date=4 March 2015 |via=[[Facebook]]}}</ref>
== Obutakkaanya ==
Mu myaka etaano gye yamala nga Minisita w’eggwanga ow’ebyobulambuzi, yavunaanibwa emisango ebiri:
# Bwe yali alabiseeko mu kakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo mu Paalamenti ya yuganda mu gwekkumineebiri 2009, yeegaana okulagira okuteeka wooteeri etannaggwa ku lukalala lw’ebifo ebyategekebwa okukyaza ababaka mu [[:en:Commonwealth_Heads_of_Government_Meeting_2007|lukiiko lw’abakulira gavumenti ye Byenfuna nga 2007]] olwatula [[:en:Capital_city|mu kibuga ekikulu Kampala]], ekya Uganda . J&M Hotel yafuna sente za gavumenti eziwerera daala obuwumbi bwa Uganda USh2.7 ( ssente ezikunnukkiriza mu bukadde bwa Uganda.1.2 mu 2007), nga wabulayo ennaku bbiri zokka okutuka ku lunaku lw’okuggulawo olukungaana lw'amawanga agali mu luse olumu ne Bungereza (CHOGM) 2007, teyategeka lukungaana lwa ttabamiruka era tewali mubaka yasulayo kubanga yali ekyazimbibwa, okusinziira ku lipoota eyafulumizibwa [[:en:Auditor_General|omubalirizi w’ebitabo]] bya gavumenti . <ref>{{cite web |last=Bwambale |first=Taddeo |date=20 December 2009 |title="I Only Recommended J&M Hotel for a Loan A" – Serapio Rukundo |url=http://www.newvision.co.ug/D/8/13/704878 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411032141/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/704878 |archivedate=11 April 2015 |accessdate=4 April 2015 |newspaper=[[New Vision]] (Kampala)}}</ref>
# Mu Mwezi gwomusanvu ogwa 2011, eyali Minisita w’ebyobulambuzi mu ggwanga yategeeza nti tamanyi nnyo pulojekiti ya ''Protected Areas Management and Sustainable Use'' (PAMSU) wansi wa minisitule y’ebyobulambuzi. "Rukundo naye yakkirizza nti yawagira ekiteeso ky'okwongeramu obukadde bwa ddoola za Amerika 43, okulabika ng'okumaliriza emirimu egitannaggwa nga tebafunye lipoota ku ngeri obukadde bwa ddoola za Amerika 38 ezaaliwo emabega gye zaasaasaanyizibwamu". "Rukundo yakkirizza nti pulojekiti ya PAMSU yalina obuzibu era nti tewali mugaso gwa ssente". Bino byonna byaliwo mu misango gy’akakiiko akanoonyereza ku bigambibwa nti ensimbi z’ekitongole [[:en:Uganda_Wildlife_Authority|kyebyobulambuzi Uganda Wildlife Authority]] zaakozesebwa bubi. Ssentebe w’akakiiko kano, [[:en:George_Kanyeihamba|omulamuzi eyawummula George Kanyeihamba]] yalambulula minisita eyawummula nga talina busobozi. <ref>{{cite web |last=Rupiny |first=David |date=19 July 2011 |title=You Are Incompetent, Kanyeihamba Blasts Former Minister Rukundo |url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=35452 |accessdate=4 April 2015 |publisher=Uganda Radio Network}}</ref>
== Ensonga ze ng'omuntu ==
Serapio Rukundo mufumbo. Kigambibwa nti anyumirwa nnyo [[:en:Music|ennyimba]] . Ono [[:en:National_Resistance_Movement|wa kibiina kya byabufuzi ekya National Resistance Movement .]] <ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=Opposition gunning for top position in Kabale’s hills |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/opposition-gunning-for-top-position-in-kabale-s-hills-1475882 |access-date=2026-03-26 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kabale residents reject NRM election results |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-03-26 |website=New Vision}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineti ya Uganda]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [http://newvision.co.ug/D/8/12/501695/Opio Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, June 2006]
* [http://newvision.co.ug/D/8/12/671730/Opio Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, February 2009]
* [https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, May 2011]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
izsrk5alo3vhfwe8048xi0ix7ka3fs7
Simon Mulongo
0
12928
69318
68034
2026-08-23T07:04:18Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69318
wikitext
text/x-wiki
'''Simon Mulongo''' (yazaalibwa 26 Ogwomukaaga 1962) [[:en:Financial_advisor|Munnayuganda omuwabuzi mu by'ensimbi]], [[:en:International_relations|omukugu mu nkolagana y'ensi yonna]], muwi w'amagezi ku by'okwerinda era munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa paalamenti]] era omubaka wa CA mu [[:en:Manafwa|Bubulo County East]], [[:en:Bugisu_sub-region|Bugisu sub-region]]<ref>{{cite web |title=MULONGO SIMON |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=694.000000&const=Bubulo+County+East&dist_id=34.000000&distname=Manafwa |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era mmemba wa [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza mu Yuganda.<ref>{{cite web |date=22 October 2015 |title=Candidate accused of using police escorts to intimidate rivals |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406814/candidate-accused-police-escorts-intimidate-rivals |work=[[Vision Group]]}}</ref>
Yakiikirira abalonzi b’e Bubulo County East mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] era nga mmemba [[:en:Constituent_Assembly|w’olukiiko olufuzi]] olwalangirira [[:en:Constitution_of_Uganda|Ssemateeka wa Uganda eya 1995]]. Mu Palamenti, yaweereza ng’omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda''<ref>{{cite web |last=Clottey |first=Peterl |date=29 January 2013 |title=Uganda Parliament to Summon Officials for Coup Rhetoric |url=https://www.voanews.com/a/uganda-parliament-to-summon-officials-for-coup-rhetoric/1593365.html |work=[[Voice of America|VOA]]}}</ref> era nga mmemba ''w’akakiiko akakola ku mateeka, enkizo n’empisa''.<ref>{{cite web |last=Clottey |first=Peterl |date=29 May 2015 |title=Uganda Parliament Concerned About Troops in South Sudan |url=https://www.voanews.com/a/uganda-parliament-concerned-about-troops-in-south-sudan/2799181.html |work=[[Voice of America|VOA]]}}</ref><ref>{{cite web |date=4 June 2014 |title=The Defense committee of parliament resolves to hold Defence Minister Crispus Kiyonga in Contempt following his failure to appear before it as earlier scheduled |url=https://www.redpepper.co.ug/defense-committee-moves-to-hold-kiyonga-in-contempt-of-parliament/ |work=[[Red Pepper (newspaper)|Red Pepper]] |access-date=19 April 2026 |archive-date=4 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251004054055/https://redpepper.co.ug/defense-committee-moves-to-hold-kiyonga-in-contempt-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Mulongo yazaalibwa mu Bubulo Parish, [[:en:Bugisu_sub-region|Bugisu sub-region]], nga 26 Ogwomukaaga 1962 mu maka [[:en:Christians|g'Abakristaayo]] [[:en:Gisu_people|ag'Abagisu]]. Pulayimale yagisomera mu kibuga kye [[:en:Mbale|Mbale]] era yafuna satifikeeti ye eya PLE mu 1978.
Oluvannyuma yasomera mu Nkoma Senior Secondary School olw’okusoma kwe [[:en:GCE_Ordinary_Level|okwa O-Level]] n’okusoma kwa [[:en:GCE_Advanced_Level|A-Level]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UCE]] mu 1982 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|ya UACE]] mu 1985.<ref>{{cite web |title=Bubulo East MP Loses Seat |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1271417/bubulo-east-mp-loses-seat |work=[[New Vision]]}}</ref>
Mulongo yeeyongera okugenda mu [[:en:Institute_of_Accounting_and_Commerce|ttendekero ly’okubala ebitabo n’obusuubuzi]] (IAC) gye yafunira dipulooma mu [[:en:Accountancy|by’okubala ebitabo]] mu 1988 n’afuuka [[:en:Certified_Public_Accountant|omubalirizi w’ebitabo mu gavumenti ne kkampuni eyakakasibwa]] mu 1989. Oluvannyuma yagenda mu [[:en:Fairfax_University|Fairfax University]], n’atikkirwa mu 1992 ne [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli mu Master of Business Administration]]. Mu 2005, yatikkirwa [[:en:Master_of_Arts|diguli eyookubiri]] mu [[:en:Conflict_resolution_strategy|Strategy]]/[[:en:Conflict_Resolution|Conflict Resolution]] okuva mu [[:en:National_Defence_College,_Kenya|National Defence College, Kenya]] (NDCK). Okwongereza ku ekyo, yafuna [[:en:Master_of_Arts|diguli eyookubiri]] mu [[:en:International_Relations|nkolagana y’ensi yonna]] okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y’e Nairobi]] mu 2007.
== Emirimu gye n’ebyobufuzi ==
Mulongo yatandika emirimu gye egy’ekikugu n’ebyobufuzi mu 1994 ng’omubaka mu [[:en:Constituent_Assembly|lukiiko lwa Ssemateeka]] olwalangirira [[:en:Constituent_Assembly|Ssemateeka wa Uganda eya 1995]]. Okuva mu 1996 okutuuka mu 2001, yalondebwa [[:en:President_of_Uganda|pulezidenti]] okuweereza nga [[:en:District_Commissioner_(Malawi)|kaminsona wa disitulikiti]] (RDC), ng’akiikirira gavumenti eya wakati n’okukubiriza obukiiko bw’ebyokwerinda mu disitulikiti z’e [[:en:Jinja_District|Jinja]], [[:en:Luwero|Luwero]] ne [[:en:Hoima|Hoima]].
Mu 2001, yafuna omulimu ng’omukugu [[:en:Policy_analyst|mu kwekenneenya enkola]] mu ofiisi ya Pulezidenti, ekifo kye yalimu okutuusa mu 2003 lwe yakuzibwa n’afuuka [[:en:Chief_strategy_officer|dayirekita, enkola ey’obukodyo]]. Mu 2007, Mulongo yafuuka dayirekita wa [[:en:Eastern_Africa_Standby_Force#Eastern_Africa_Coordination_Mechanism|Eastern Africa Standby Force Coordination Mechanism]] (EASFCOM) okumala emyaka ebiri oluvannyuma ne yeegatta ku byobufuzi eby’okulonda mu butongole.<ref>{{cite web |title=Simon Mulongo |url=https://www.linkedin.com/in/simonmulongo/?trk=public-profile-join-page |work=[[LinkedIn]]}}</ref>
Mu 2009, Mulongo yeegatta ku [[:en:Democracy|byobufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya National Resistance Movement era n’akola enteekateeka z’okulonda kwa 2011, ekintu ekyamuwanguza[[:en:Partisan_primary|okulonda kw’ekibiina kino okwa pulayimale]] okwa 2010 n’okulonda [[:en:2011_Ugandan_general_election|kwa bonna okwa 2011]] bw’atyo n’afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] mu lukiiko [[:en:Uganda|lwa Pearl of Africa]] ng’akiikirira Bubulo County East mu [[:en:Manafwa_District|Disitulikiti y’e Manafwa]]. Mu Palamenti ey’omwenda, Mulongo yaliko omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’okwerinda n’ensonga z’omunda'' era nga mmemba ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka, enkizo n’empisa'' n’olukiiko lwa NRM olwa Paalamenti.
Mu 2016, Mulongo yalemererwa okuddamu okulondebwa era kati akyagenda mu maaso n’okukolagana ne Link Conflict Consultants (LICCO), kkampuni gye yatandikawo mu 2009 ate [[:en:Intelligence_analyst|ng’omukenkufu mu by’okwerinda]] mu kkampuni ya EMANS Frontiers.<ref>{{cite web |title=Is international schooling worth your millions? |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1454931/international-schooling-worth-millions |work=[[New Vision]]}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Mulongo musajja mufumbo alina abaana abawerako. Era ye mutandisi wa kkampuni ya Link Conflict Consultants (LICCO) ekola ku by’okwebuuza ku by'okwerinda mu Yuganda.
== Yintaviyu ne Op-eds ==
* [http://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFnrm-now-boasts-of-new-historicals-says-mulongo-interview/ NRM Kati Yeewaanira Ku Byafaayo Ebipya, Mulongo Agamba]
* [https://www.voanews.com/a/2291439.html Clottey ayogedde ne Simon Mulongo, akulembeddemu omukungu wa palamenti ya Uganda]
* [https://www.voanews.com/a/2799172.html Clottey ayogedde ne Simon Mulongo, omubaka wa paalamenti okuva mu kibiina kya Uganda NRM ekiri mu buyinza]
== Laba ne ==
* [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Manafwa]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
a6l0nyjmbcch2ayrpht1wn8yn974uhz
69712
69318
2026-08-23T11:12:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69712
wikitext
text/x-wiki
'''Simon Mulongo''' (yazaalibwa 26 Ogwomukaaga 1962) [[:en:Financial_advisor|Munnayuganda omuwabuzi mu by'ensimbi]], [[:en:International_relations|omukugu mu nkolagana y'ensi yonna]], muwi w'amagezi ku by'okwerinda era munnabyabufuzi. Yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa paalamenti]] era omubaka wa CA mu [[:en:Manafwa|Bubulo County East]], [[:en:Bugisu_sub-region|Bugisu sub-region]]<ref>{{cite web |title=MULONGO SIMON |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=f&n=t&details=t&j=694.000000&const=Bubulo+County+East&dist_id=34.000000&distname=Manafwa |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era mmemba wa [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza mu Yuganda.<ref>{{cite web |date=22 October 2015 |title=Candidate accused of using police escorts to intimidate rivals |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406814/candidate-accused-police-escorts-intimidate-rivals |work=[[Vision Group]]}}</ref>
Yakiikirira abalonzi b’e Bubulo County East mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] era nga mmemba [[:en:Constituent_Assembly|w’olukiiko olufuzi]] olwalangirira [[:en:Constitution_of_Uganda|Ssemateeka wa Uganda eya 1995]]. Mu Palamenti, yaweereza ng’omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda''<ref>{{cite web |last=Clottey |first=Peterl |date=29 January 2013 |title=Uganda Parliament to Summon Officials for Coup Rhetoric |url=https://www.voanews.com/a/uganda-parliament-to-summon-officials-for-coup-rhetoric/1593365.html |work=[[Voice of America|VOA]]}}</ref> era nga mmemba ''w’akakiiko akakola ku mateeka, enkizo n’empisa''.<ref>{{cite web |last=Clottey |first=Peterl |date=29 May 2015 |title=Uganda Parliament Concerned About Troops in South Sudan |url=https://www.voanews.com/a/uganda-parliament-concerned-about-troops-in-south-sudan/2799181.html |work=[[Voice of America|VOA]]}}</ref><ref>{{cite web |date=4 June 2014 |title=The Defense committee of parliament resolves to hold Defence Minister Crispus Kiyonga in Contempt following his failure to appear before it as earlier scheduled |url=https://www.redpepper.co.ug/defense-committee-moves-to-hold-kiyonga-in-contempt-of-parliament/ |work=[[Red Pepper (newspaper)|Red Pepper]] |access-date=19 April 2026 |archive-date=4 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251004054055/https://redpepper.co.ug/defense-committee-moves-to-hold-kiyonga-in-contempt-of-parliament/ |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Mulongo yazaalibwa mu Bubulo Parish, [[:en:Bugisu_sub-region|Bugisu sub-region]], nga 26 Ogwomukaaga 1962 mu maka [[:en:Christians|g'Abakristaayo]] [[:en:Gisu_people|ag'Abagisu]]. Pulayimale yagisomera mu kibuga kye [[:en:Mbale|Mbale]] era yafuna satifikeeti ye eya PLE mu 1978.
Oluvannyuma yasomera mu Nkoma Senior Secondary School olw’okusoma kwe [[:en:GCE_Ordinary_Level|okwa O-Level]] n’okusoma kwa [[:en:GCE_Advanced_Level|A-Level]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UCE]] mu 1982 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|ya UACE]] mu 1985.<ref>{{cite web |title=Bubulo East MP Loses Seat |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1271417/bubulo-east-mp-loses-seat |work=[[New Vision]]}}</ref>
Mulongo yeeyongera okugenda mu [[:en:Institute_of_Accounting_and_Commerce|ttendekero ly’okubala ebitabo n’obusuubuzi]] (IAC) gye yafunira dipulooma mu [[:en:Accountancy|by’okubala ebitabo]] mu 1988 n’afuuka [[:en:Certified_Public_Accountant|omubalirizi w’ebitabo mu gavumenti ne kkampuni eyakakasibwa]] mu 1989. Oluvannyuma yagenda mu [[:en:Fairfax_University|Fairfax University]], n’atikkirwa mu 1992 ne [[:en:Master_of_Business_Administration|diguli mu Master of Business Administration]]. Mu 2005, yatikkirwa [[:en:Master_of_Arts|diguli eyookubiri]] mu [[:en:Conflict_resolution_strategy|Strategy]]/[[:en:Conflict_Resolution|Conflict Resolution]] okuva mu [[:en:National_Defence_College,_Kenya|National Defence College, Kenya]] (NDCK). Okwongereza ku ekyo, yafuna [[:en:Master_of_Arts|diguli eyookubiri]] mu [[:en:International_Relations|nkolagana y’ensi yonna]] okuva mu [[:en:University_of_Nairobi|Yunivasite y’e Nairobi]] mu 2007.
== Emirimu gye n’ebyobufuzi ==
Mulongo yatandika emirimu gye egy’ekikugu n’ebyobufuzi mu 1994 ng’omubaka mu [[:en:Constituent_Assembly|lukiiko lwa Ssemateeka]] olwalangirira [[:en:Constituent_Assembly|Ssemateeka wa Uganda eya 1995]]. Okuva mu 1996 okutuuka mu 2001, yalondebwa [[:en:President_of_Uganda|pulezidenti]] okuweereza nga [[:en:District_Commissioner_(Malawi)|kaminsona wa disitulikiti]] (RDC), ng’akiikirira gavumenti eya wakati n’okukubiriza obukiiko bw’ebyokwerinda mu disitulikiti z’e [[:en:Jinja_District|Jinja]], [[:en:Luwero|Luwero]] ne [[:en:Hoima|Hoima]].
Mu 2001, yafuna omulimu ng’omukugu [[:en:Policy_analyst|mu kwekenneenya enkola]] mu ofiisi ya Pulezidenti, ekifo kye yalimu okutuusa mu 2003 lwe yakuzibwa n’afuuka [[:en:Chief_strategy_officer|dayirekita, enkola ey’obukodyo]]. Mu 2007, Mulongo yafuuka dayirekita wa [[:en:Eastern_Africa_Standby_Force#Eastern_Africa_Coordination_Mechanism|Eastern Africa Standby Force Coordination Mechanism]] (EASFCOM) okumala emyaka ebiri oluvannyuma ne yeegatta ku byobufuzi eby’okulonda mu butongole.<ref>{{cite web |title=Simon Mulongo |url=https://www.linkedin.com/in/simonmulongo/?trk=public-profile-join-page |work=[[LinkedIn]]}}</ref>
Mu 2009, Mulongo yeegatta ku [[:en:Democracy|byobufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya National Resistance Movement era n’akola enteekateeka z’okulonda kwa 2011, ekintu ekyamuwanguza[[:en:Partisan_primary|okulonda kw’ekibiina kino okwa pulayimale]] okwa 2010 n’okulonda [[:en:2011_Ugandan_general_election|kwa bonna okwa 2011]] bw’atyo n’afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]] mu lukiiko [[:en:Uganda|lwa Pearl of Africa]] ng’akiikirira Bubulo County East mu [[:en:Manafwa_District|Disitulikiti y’e Manafwa]]. Mu Palamenti ey’omwenda, Mulongo yaliko omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko akavunaanyizibwa ku by’okwerinda n’ensonga z’omunda'' era nga mmemba ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka, enkizo n’empisa'' n’olukiiko lwa NRM olwa Paalamenti.
Mu 2016, Mulongo yalemererwa okuddamu okulondebwa era kati akyagenda mu maaso n’okukolagana ne Link Conflict Consultants (LICCO), kkampuni gye yatandikawo mu 2009 ate [[:en:Intelligence_analyst|ng’omukenkufu mu by’okwerinda]] mu kkampuni ya EMANS Frontiers.<ref>{{cite web |title=Is international schooling worth your millions? |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1454931/international-schooling-worth-millions |work=[[New Vision]]}}</ref>
== Ebimukwatako ==
Mulongo musajja mufumbo alina abaana abawerako. Era ye mutandisi wa kkampuni ya Link Conflict Consultants (LICCO) ekola ku by’okwebuuza ku by'okwerinda mu Yuganda.
== Yintaviyu ne Op-eds ==
* [http://www.ugandanewsreleases.com/%EF%BB%BFnrm-now-boasts-of-new-historicals-says-mulongo-interview/ NRM Kati Yeewaanira Ku Byafaayo Ebipya, Mulongo Agamba]
* [https://www.voanews.com/a/2291439.html Clottey ayogedde ne Simon Mulongo, akulembeddemu omukungu wa palamenti ya Uganda]
* [https://www.voanews.com/a/2799172.html Clottey ayogedde ne Simon Mulongo, omubaka wa paalamenti okuva mu kibiina kya Uganda NRM ekiri mu buyinza]
== Laba ne ==
* [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Manafwa]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipidiya ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
38dyb4l55c34lee7tzgg15c0h39zfd6
Ekwau Ibi Florence
0
12936
69517
68041
2026-08-23T10:15:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69517
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ekwa_Ibi_Florence.jpg|thumb|Ekwa Ibi Florence.jpg]]
'''Ekwau Ibi Florence''' [[munnabyabufuzi]] era omubazi w'amateeka [[Legislator|omubaka wa Palamenti]] [[Yuganda|mu Uganda]] . Ono ye mubaka omukyala [[Kaberamaido (disitulikit)|disitulikiti y’e Kaberamaido]] mu [[Paalamenti|palamenti]] ey’ekkumi n’emu wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi [[Forum for Democratic Change (FDC)|ekya FDC]].<ref name=":02">{{Cite news}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=Ibi Florence Ekwau|url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/|access-date=2024-04-30|website=theyworkforyou.github.io}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|last=Nakatudde|first=Olive|date=2017-02-06|title=Former MP Ibi wins EALA Ticket|url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket|access-date=2024-04-30|website=Uganda Radio Network}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-24|title=48 opposition MPs took Shs20m 'bribe'|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/48-opposition-mps-took-shs20m-bribe--1496950|access-date=2024-04-30|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi. ==
Nga 6 Ogwokubiri.2017, Ekwau Florence ye yakwatira ekibiina kya [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]] bendera mu [[lukiiko lw’ababaka ba East Africa]] (EALA).<ref name=":1">{{Cite web |title=Ibi Florence Ekwau |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ |access-date=2024-04-30 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-15 |title=FDC vets EALA candidates as party waits for House rules |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/fdc-vets-eala-candidates-as-party-waits-for-house-rules-1685032 |access-date=2024-04-30 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yavaayo ng'omuwanguzi ku baali beesimbyewo omwenda abaalondebwa [[akakiiko k'ebyokulonda]] mu kibiina.<ref name=":0">{{Cite news|date=2017-02-17|title=Ekwau trounces Turinawe in FDC EALA Election|url=https://www.newvision.co.ug/news/1445792/ekwau-trounces-turinawe-fdc-eala-election|access-date=2024-04-30|work=New Vision}}</ref><ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:Bako_Christine_Abia|Bako Christine Abia]]
* [[:en:Rosemary_Nauwat|Rosemary Nauwat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
gixxr9oz7qekvq0y3jidxk35zsbvnzd
69556
69517
2026-08-23T10:29:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69556
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ekwa_Ibi_Florence.jpg|thumb|Ekwa Ibi Florence.jpg]]
'''Ekwau Ibi Florence''' [[munnabyabufuzi]] era omubazi w'amateeka [[Legislator|omubaka wa Palamenti]] [[Yuganda|mu Uganda]] . Ono ye mubaka omukyala [[Kaberamaido (disitulikit)|disitulikiti y’e Kaberamaido]] mu [[Paalamenti|palamenti]] ey’ekkumi n’emu wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi [[Forum for Democratic Change (FDC)|ekya FDC]].<ref name=":02">{{Cite news}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=Ibi Florence Ekwau|url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/|access-date=2024-04-30|website=theyworkforyou.github.io}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|last=Nakatudde|first=Olive|date=2017-02-06|title=Former MP Ibi wins EALA Ticket|url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket|access-date=2024-04-30|website=Uganda Radio Network}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-24|title=48 opposition MPs took Shs20m 'bribe'|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/48-opposition-mps-took-shs20m-bribe--1496950|access-date=2024-04-30|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi. ==
Nga 6 Ogwokubiri.2017, Ekwau Florence ye yakwatira ekibiina kya [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]] bendera mu [[lukiiko lw’ababaka ba East Africa]] (EALA).<ref name=":1">{{Cite web |title=Ibi Florence Ekwau |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ |access-date=2024-04-30 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-15 |title=FDC vets EALA candidates as party waits for House rules |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/fdc-vets-eala-candidates-as-party-waits-for-house-rules-1685032 |access-date=2024-04-30 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yavaayo ng'omuwanguzi ku baali beesimbyewo omwenda abaalondebwa [[akakiiko k'ebyokulonda]] mu kibiina.<ref name=":0">{{Cite news|date=2017-02-17|title=Ekwau trounces Turinawe in FDC EALA Election|url=https://www.newvision.co.ug/news/1445792/ekwau-trounces-turinawe-fdc-eala-election|access-date=2024-04-30|work=New Vision}}</ref><ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:Bako_Christine_Abia|Bako Christine Abia]]
* [[:en:Rosemary_Nauwat|Rosemary Nauwat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
csltn3e8hpcoedfnwnqusofpqtj1cjn
69715
69556
2026-08-23T11:12:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69715
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ekwa_Ibi_Florence.jpg|thumb|Ekwa Ibi Florence.jpg]]
'''Ekwau Ibi Florence''' [[munnabyabufuzi]] era omubazi w'amateeka [[Legislator|omubaka wa Palamenti]] [[Yuganda|mu Uganda]] . Ono ye mubaka omukyala [[Kaberamaido (disitulikit)|disitulikiti y’e Kaberamaido]] mu [[Paalamenti|palamenti]] ey’ekkumi n’emu wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi [[Forum for Democratic Change (FDC)|ekya FDC]].<ref name=":02">{{Cite news}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|title=Ibi Florence Ekwau|url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/|access-date=2024-04-30|website=theyworkforyou.github.io}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|last=Nakatudde|first=Olive|date=2017-02-06|title=Former MP Ibi wins EALA Ticket|url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket|access-date=2024-04-30|website=Uganda Radio Network}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-24|title=48 opposition MPs took Shs20m 'bribe'|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/48-opposition-mps-took-shs20m-bribe--1496950|access-date=2024-04-30|website=Monitor|language=en}}</ref>
== Omulimu gwe ogw’ebyobufuzi. ==
Nga 6 Ogwokubiri.2017, Ekwau Florence ye yakwatira ekibiina kya [[Forum for Democratic Change (FDC)|Forum for Democratic Change]] bendera mu [[lukiiko lw’ababaka ba East Africa]] (EALA).<ref name=":1">{{Cite web |title=Ibi Florence Ekwau |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/23835331-7b26-4f27-90fd-594aef1064df/ |access-date=2024-04-30 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Nakatudde |first=Olive |date=2017-02-06 |title=Former MP Ibi wins EALA Ticket |url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-legislator-ebi-ekwa-wins-fdc-eala-ticket |access-date=2024-04-30 |website=Uganda Radio Network}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-15 |title=FDC vets EALA candidates as party waits for House rules |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/fdc-vets-eala-candidates-as-party-waits-for-house-rules-1685032 |access-date=2024-04-30 |website=Monitor |language=en}}</ref> Yavaayo ng'omuwanguzi ku baali beesimbyewo omwenda abaalondebwa [[akakiiko k'ebyokulonda]] mu kibiina.<ref name=":0">{{Cite news|date=2017-02-17|title=Ekwau trounces Turinawe in FDC EALA Election|url=https://www.newvision.co.ug/news/1445792/ekwau-trounces-turinawe-fdc-eala-election|access-date=2024-04-30|work=New Vision}}</ref><ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:Bako_Christine_Abia|Bako Christine Abia]]
* [[:en:Rosemary_Nauwat|Rosemary Nauwat]]
* [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’omwenda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
en74gte5tf1o0hvf76tgxeakroc7d8q
Robert Maseruka
0
12942
69311
69147
2026-08-23T06:53:40Z
Ssebuufu
9882
/* Obuto bwe n'okusoma kwe */
69311
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu [https://schoolsuganda.com/school?id=6538 Kireka Hill Infant School] gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya [[:en:Secondary_education|emisomo gya siniya]] . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2020, yeegatta ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] n’afuna diguli mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Palamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
lge1tc3svvwhqj658i8knwtd29p8q5i
69313
69311
2026-08-23T06:55:23Z
Ssebuufu
9882
/* Obuto bwe n'okusoma kwe */
69313
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu [https://schoolsuganda.com/school?id=6538 Kireka Hill Infant School] gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya [https://www.bugemaadventistss.ac.ug/ Bugema Adventist Secondary School] ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya [[:en:Secondary_education|emisomo gya siniya]] . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma, mu mwaka gwa 2020, yeegatta ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] n’afuna diguli mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Palamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
sfo26jxo3c0owwnm9ul3eh4jd3x2dd9
69320
69313
2026-08-23T07:27:17Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69320
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu [https://schoolsuganda.com/school?id=6538 Kireka Hill Infant School] gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya [https://www.bugemaadventistss.ac.ug/ Bugema Adventist Secondary School] ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya [[:en:Secondary_education|emisomo gya siniya]] . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] n’afuna ddiguli mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
81md4oyucdkovzub6ctiwxrk5hthpzs
69321
69320
2026-08-23T07:29:40Z
Ssebuufu
9882
/* Obuto bwe n'okusoma kwe */
69321
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu [https://schoolsuganda.com/school?id=6538 Kireka Hill Infant School] gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya [https://www.bugemaadventistss.ac.ug/ Bugema Adventist Secondary School] ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya [[:en:Secondary_education|emisomo gya siniya]] . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] n’afuna ddiguli mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
79p58xh7jhbmgyc0oqvq1xr63ui4aoc
69322
69321
2026-08-23T07:31:19Z
Ssebuufu
9882
/* Obuto bwe n'okusoma kwe */
69322
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu [https://schoolsuganda.com/school?id=6538 Kireka Hill Infant School] gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya [https://www.bugemaadventistss.ac.ug/ Bugema Adventist Secondary School] ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya [[:en:Secondary_education|emisomo gya siniya]] . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
2wy7yrk0r176f5j0woxeyje9kh1myyb
69323
69322
2026-08-23T07:31:45Z
Ssebuufu
9882
/* Obuto bwe n'okusoma kwe */
69323
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu [https://schoolsuganda.com/school?id=6538 Kireka Hill Infant School] gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya [https://www.bugemaadventistss.ac.ug/ Bugema Adventist Secondary School] ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya [[:en:Secondary_education|emisomo gya siniya]] . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
ljxuk4awef4oqhd1mqz94nz1i0k2ka9
69324
69323
2026-08-23T07:32:53Z
Ssebuufu
9882
/* Obuto bwe n'okusoma kwe */
69324
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
dzomhem3ys0zvelf7hh1u5spsl7lamm
69325
69324
2026-08-23T07:40:40Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69325
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
rxrqoaigu3258jplno7xfc4mm7qj9h6
69326
69325
2026-08-23T07:41:08Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69326
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeyali omukulembeze w’ekibiina ky’ebyamawulire n’empuliziganya mu yunivasite y’e Makerere okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
h8r99s9bgawkjqgylkdo2kvbbbdaiui
69327
69326
2026-08-23T07:44:20Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69327
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
gejzljwynu3it7emmzk2uz3me8x136d
69328
69327
2026-08-23T07:44:41Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69328
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku lukiiko olufuzi olw'ekinaana mu munaana Makerere University Guild nga kansala akikirira olukiiko luno mu ssomero ly’ennimi, ebiwandiiko n’empuliziganya. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
1yjckahrj94p8gbp0nv4ng4o284ax4t
69329
69328
2026-08-23T07:51:46Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69329
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ak'ekinaana mu munaana. Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
5o2wf2hk4o9dl75biyx1i905ad99k3c
69330
69329
2026-08-23T07:56:15Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69330
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka Yunivasite y'e Makerere akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi ebiwandiiko n'empuliziganya . Era nga yali sipiika wa Nsibirwa Hall. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
eizgn0vhwwccrpje16iygg4qarbq224
69331
69330
2026-08-23T07:59:23Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69331
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka Yunivasite y'e Makerere akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi ebiwandiiko n'empuliziganya . Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
rgdvk6hd2u156hg7sgu2qfd3d157zq8
69332
69331
2026-08-23T08:00:04Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69332
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi ebiwandiiko n'empuliziganya . Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
ocbaxrtnhhgxfy9lr79sf54kfj5fpst
69333
69332
2026-08-23T08:00:56Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69333
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya . Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
ou6fyhhgg5y5z38lw49fejbbe295c0p
69334
69333
2026-08-23T08:04:58Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69334
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya .Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ku bwa pulezidenti wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
mw3gheai2soc9gkewxl9i0linm0fhjp
69336
69334
2026-08-23T08:09:23Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69336
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina kyabayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya .Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
jtkch3m4gwz3etrxgg1hftxqxzn77t4
69337
69336
2026-08-23T08:11:31Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69337
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88) ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya .Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
iupi7c01qktmkhjdof9buy8rtc4kgrb
69338
69337
2026-08-23T08:12:47Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69338
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina wa guild era n’awagirwa ekibiina ki [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
3el9wie33bxyq10i2h9tz0dkhu547y2
69340
69338
2026-08-23T08:21:26Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69340
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lwa Margaret Nattabi eyali yamuwangula mu lwokaano lwokufuna bendera y'ekibiina aweereddwa bendera y’ekibiina kino okuggyibwa mulwokaano. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
e26s7972oidf1leojricqjxmryc8qcc
69341
69340
2026-08-23T08:38:11Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69341
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu. <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere students to vote for guild leaders on Friday |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/makerere-students-to-vote-for-guild-leaders-on-friday-4197986 |access-date=2026-01-27 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
a049vbqebnmslndjpev4pyhwzl8mlg8
69342
69341
2026-08-23T08:43:55Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69342
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-04-13 |title=Makerere University guild elections set for Friday |url=https://www.independent.co.ug/makerere-university-guild-elections-set-for-friday/ |access-date=2026-01-27 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
3bgzqpw9tbas2e4uwbw30hpl004bnb2
69343
69342
2026-08-23T08:49:52Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69343
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
ae7tmhp5zaseqr052g41msjejdnmx6e
69344
69343
2026-08-23T08:55:07Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69344
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa okubeera Pulezidenti wa [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Guild ow'omulundi ogwa 89 ekifo kye yalimu okutuuka mu 2024. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
11dbxe2440jijzasq1ux1m1zkbq9z95
69345
69344
2026-08-23T09:01:12Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69345
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th). <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
lyinmucwm899oqklvsf81bumg4nikje
69346
69345
2026-08-23T09:02:17Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69346
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 . <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
bom8zo3ov4xl3f91rl0ldvenjjpwzui
69347
69346
2026-08-23T09:38:52Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69347
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
c96yphrooszntyjd7qhcbbbdft5hbbe
69348
69347
2026-08-23T09:44:05Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69348
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 votes.
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
fnzdt2j0z3cov0qoe7s7tiohvp4lhlg
69349
69348
2026-08-23T09:44:32Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69349
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
gx4cwlxpisrql5fmwd0p83e8p3tgk98
69352
69349
2026-08-23T09:52:54Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69352
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11.
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
quksko78v14xd284qfxjc95ej8ggjrq
69373
69352
2026-08-23T09:53:53Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69373
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11.<ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref>
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
ebiqnv4maqe00af5ros7jul2ottrm3i
69374
69373
2026-08-23T09:54:50Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69374
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11.<ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" />
Oluvannyuma lw’emisomo gye mu yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono mu kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
jojvy25jm25nq903krqpbxpzoucnco9
69415
69374
2026-08-23T10:05:41Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69415
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11.<ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" />Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Palamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti kunsasaanya ey'ensimbi y'omuwi womusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
82yfwk74x2vjkvu46nbadg7lm34aqov
69416
69415
2026-08-23T10:10:28Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69416
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11.<ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" />Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
l8jwhqb671ldvgkmh9uvpqvrz9hm96q
69462
69416
2026-08-23T10:13:17Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69462
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
4o428quohgi8k02vpoc7ck9s3v9iegz
69526
69462
2026-08-23T10:15:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69526
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
3z50imfkx0lfv61dpjzzyop9i3mnczn
69531
69526
2026-08-23T10:21:54Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69531
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo. <ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
9vmtw1il31sygtp8mhdsh0qe6kv4tai
69532
69531
2026-08-23T10:22:47Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69532
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[:en:National_Unity_Platform|National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
bqrkhgyoikeqs8kti5ma5z724fr0ud7
69533
69532
2026-08-23T10:25:23Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69533
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti e Mukono South n'avaayo ng'omuwanguzi, era naweebwa tikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
dqd9ldyhvlx9g9c8sbjzssmrutpfcou
69534
69533
2026-08-23T10:27:44Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gye */
69534
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti ow'e Mukono ey'Obukiika kkono n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
9rhtnl98txdk7l8sssv1eccypdlck3t
69564
69534
2026-08-23T10:29:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69564
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti ow'e Mukono ey'Obukiika kkono n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda okwabonna mu 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ps756ljxsr4poloiu8yfuimj2zedmde
69637
69564
2026-08-23T10:42:48Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69637
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti ow'e Mukono ey'Obukiika kkono n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] nga omubaka wa Palamenti ya Mukono South mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
74lwuwa6y684qtm4y73m6l021hogywn
69638
69637
2026-08-23T10:46:04Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69638
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
boadev6fudy4tqc5wgyelxrw71eyqb1
69639
69638
2026-08-23T10:48:24Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69639
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] okuva mu mwaka gwa 2026 okutuuka mu 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
0lf71flc8gwf3s6qh273revuhflmh70
69640
69639
2026-08-23T10:49:50Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69640
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Ono yavuganya ne banne abalala 10 okwali n’oyo aliyo kati, Fred Kayondo nga ono ye mubaka wa Palamenti ya Mukono South mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
o5fyu5rr22a25ijgz49438v8h67vigb
69641
69640
2026-08-23T10:57:14Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69641
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kawefube gwe yatuuma, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
4tpwpiehcdfzywx8c3hodoy95eyosdr
69660
69641
2026-08-23T11:06:17Z
Ssebuufu
9882
/* Okulwanirira ebyenjigiriza */
69660
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, nga ono yagendererwamu okusonda ensimbi ziyambeko ku abayizi abalemererwa okufuna ebisale by’okusoma bamalirize emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
1jpnn4myrh69w8ov574ellq9lxbrmbv
69661
69660
2026-08-23T11:09:58Z
Ssebuufu
9882
/* Ebiwandiiko ebijuliziddwa */
69661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku abayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
23ypqw3mheco8s6jqby26bqzmeqwnfe
69746
69661
2026-08-23T11:14:17Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69746
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku abayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ckne2mr1xb4vvqco4t017dhu5sl4i8i
69747
69746
2026-08-23T11:17:06Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69747
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku abayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
su12lox00jg54bwze8d6i0hny31aee2
69748
69747
2026-08-23T11:18:15Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69748
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>"NUP retains Ssenyonyi as leader of opposition, unveils inclusive 30-member shadow Cabinet". ''Monitor''. 2026-05-28. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku abayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
j7z2txrugnmcgibzawbdsxtpza4zsi0
69756
69748
2026-08-23T11:20:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>"NUP retains Ssenyonyi as leader of opposition, unveils inclusive 30-member shadow Cabinet". ''Monitor''. 2026-05-28. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku abayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
p1vfwstmu7bt2oq5kngvpg1cbscduum
69780
69756
2026-08-23T11:38:51Z
Ssebuufu
9882
/* Okulwanirira ebyenjigiriza */
69780
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali nga omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>"NUP retains Ssenyonyi as leader of opposition, unveils inclusive 30-member shadow Cabinet". ''Monitor''. 2026-05-28. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku bayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
axa0ucdbar348tc22xqy9i992mh3q7a
69781
69780
2026-08-23T11:40:32Z
Ssebuufu
9882
/* Emirimu gy'ebyobufuzi */
69781
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>"NUP retains Ssenyonyi as leader of opposition, unveils inclusive 30-member shadow Cabinet". ''Monitor''. 2026-05-28. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku bayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka ono ng’ali wamu ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku yunivasite y’e Kyambongo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
9dk422iywwiaz78yzsufna6njiy8zxo
69782
69781
2026-08-23T11:56:08Z
Ssebuufu
9882
/* Okulwanirira ebyenjigiriza */
69782
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>"NUP retains Ssenyonyi as leader of opposition, unveils inclusive 30-member shadow Cabinet". ''Monitor''. 2026-05-28. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku bayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka bombi ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambongo]] ebiseera ekyo , mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
32gj9oojifrmmy3714pnc5llj5365vw
69783
69782
2026-08-23T11:56:51Z
Ssebuufu
9882
/* Okulwanirira ebyenjigiriza */
69783
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Robert Maseruka''' (yazaalibwa nga 20 Ogwokubiri 2000) munnabyabufuzi Munnayuganda era nga ye mukulembeze w'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]] ow'e kinaana mwomwenda (89th) okuva 2023 okutuuka 2024. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Maseruka yazaalibwa Simon Ssettuba ne Joseline Nanfuka ab'ekyalo Namuyenje ,omuluka gwe Namuyenje mu Ggombolola y'e Nakisunga mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mukono]]. <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> Yazaalibwa mu maka g’abaana bataano era ye mwana owookusatu.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Emisomo yagitandikira mu Kireka Hill Infant School gye yamalira ekibiina eky'omusanvu. Bwe yali eyo, yaweereza nga omukulembeze w'abayizi mu kibiina eky'omukaaga ne eky'omusanvu okuva mu mwaka gwa 2012 okutuuka mu 2013. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yeegatta ku ssomero lya Bugema Adventist Secondary School ne Wellstar Bright Secondary School, Mukono okukakalabya emisomo gya siniya . Ku ssomero lya Wellstar Bright Secondary School, gyeyagenda okukakalabya emisomo gya siniya egyawaggulu (A' level) okuva mu mwaka gwa 2017 okutuuka mu 2018, yaddamu okuweereza nga omukulu w'abayizi mu ssomero eryo. <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2020, yeegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okusoma Ddiguli esooka mu by’amawulire n’empuliziganya. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gy'ebyobufuzi ===
Maseruka yeeyali omukulembeze w’ekibiina ky'abayizi abasoma eby'amawulire ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] okuva mu 2020 okutuuka mu 2023. Mu 2022, yalondebwa ku kakiiko ka [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] akakuleembera abayizi ak'ekinaana mu munaana (88), ng'akiikirira ebbanguliro ly'ennimi, ebiwandiiko n'empuliziganya. Era yeeyali omukubiriza w'olukiiko lw'ekisulo ky'abayizi ekya Nsibirwa.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-04-14 |title=Maseruka wins Makerere guild race |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/maseruka-wins-makerere-guild-race-4199816 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu mwaka gwa 2023, yavuganya ng'omukulembeze w'abayizi okusooka ng'eyeesimbyewo ku bwa namunigina naye oluvannyuma yasembebwa [[National Unity Platform]] oluvannyuma lw'okugyibwamu kwa Margaret Nattabi mu lwokaano, eyali yamuwangula mu lutalo lw'okufuna bendera y'ekibiina mu kamyufu olw'ensonga y'okukuba olukungaana.<ref>"Makerere students to vote for guild leaders on Friday". ''Monitor''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref>Nattabi kennyini, yasaba abawagizi be okuwagira Maseruka ekyayongera ennyo obuganzi bwe.<ref>"Makerere University guild elections set for Friday". ''The Independent Uganda''. 2023-04-13. Retrieved 2026-01-27.</ref> Yalondebwa ku bukulembeze bw'abayizi ba [[Makerere University, Uganda|Yunivasite y'e Makerere]] ow'ekinaana mwomwenda (89th) n'obululu 2,558 ng'ammegga eyali asinga okumuba lyanda ku lyanda era bwe baali basoma mu kibiina ekimu Hilary Oremo Odwee eyafuna obululu 2,531, owa Forum for Democratic Change (FDC) Akankunda Sabiiti eyakwata ekyokusatu n'obululu 2,334 .Abeesimbawo abalala be ba Baraka Nkoyooyo owa National Resistance Movement (NRM) eyafuna obululu 841 , Evans Murungi eyafuna 189, Andrew Lubinga eyafuna 186 ,Emmanuel Wanyama eyafuna 180, Mark Ssebunya eyafuna 53, ne Julius Bigirwa Maxwell eyasemba n'obululu 11 <ref>Independent, The (2023-04-15). "Robert Maseruka wins Makerere University Guild race". ''The Independent Uganda''. Retrieved 2026-08-21.</ref><ref name=":2" /> era yali mu kifo ekyo okutuuka mu 2024.<ref>"Robert Maseruka Wins Makerere University Guild Race". ''Uganda Radionetwork''. Retrieved 2026-08-21.</ref>Oluvannyuma lw’emisomo gye ku yunivasite y’e Makerere mu mwaka gwa 2024, yalondebwa okuba omuwandiisi wa disitulikiti y’e Mukono ow'e kibiina ki [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0" /> Mu 2024, yakwatibwa olw’okwetaba mu kwekalakasa okwali kugendereddwamu okulwanyisa obuli bw'enguzi nga batambuza ebigere okugenda mu Paalamenti era ono yali wamu n’abavubuka abalala nga bagenderera okufuna okuddibwamu okuva mu gavumenti ku nsasaanya ey'ensimbi y'omuwi w'omusolo.<ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=Former Makerere guild boss granted bail |url=https://nilepost.co.ug/news/209442/former-makerere-guild-boss-granted-bail |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu 2025, yavuganya mu kamyufu ka [[National Unity Platform]] ku kifo ky'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo n'avaayo ng'omuwanguzi wa ttikiti y'ekibiina. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Sseryazi |first=Herbert |title=NUP Faces Backlash in Mukono South Over Controversial Maseruka Endorsement |url=https://nilepost.co.ug/news/277457/nup-faces-backlash-in-mukono-south-over-controversial-maseruka-endorsement |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Mukono South Race Heats Up as Three Candidates Take Lead : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-mukono-south-race-heats-up-as-three-candidates-take-lead |access-date=2026-01-25 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Ssebugwawo |first=Sulaiman |title=NUP Embraces Young Leaders as Fresh Faces Secure Parliamentary Tickets |url=https://nilepost.co.ug/politics/291076/nup-embraces-young-leaders-as-fresh-faces-secure-parliamentary-tickets |access-date=2026-01-25 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Maseruka yalondebwa mu mu [[Okulonda kwa bonna mu Uganda okwa 2026|kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2026]] ng'omubaka wa Paalamenti owa Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]] ow'ekisanja 2026 okutuuka 2031. Yavuganya n'abalala kkumi 10 okwali ne Fred Kayondo, eyali omubaka wa Paalamenti ya Mukono ey'Obukiika ddyo mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineemu]]. <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Robert Maseruka: Mukono South’s youngest MP-elect |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/robert-maseruka-mukono-south-s-youngest-mp-elect-5337472 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2026-01-22 |title=Robert Maseruka, youngest MP elect talks aspirations in politics, love |url=https://www.pulse.ug/story/robert-maseruka-youngest-mp-elect-talks-aspirations-in-politics-love-2026012207002108838 |access-date=2026-01-25 |website=Pulse Uganda |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=NUP sweeps all parliamentary seats in Mukono amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nup-sweeps-all-parliamentary-seats-in-mukono-amid-chaos-5332088 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Yalondebwa nga minisita w'ensonga z'Abavubuka n'Abaana mu kabbineeti ya Uganda ey'ekisiikirize ey'ekisanja 2026-2031.<ref>"Shadow Cabinet | Parliament of Uganda". ''www.parliament.go.ug''. Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>Corporation, Uganda Broadcasting (2026-05-28). "NUP appoints men to top opposition leadership set-up - Uganda Broadcasting Corporation". Retrieved 2026-08-22.</ref><ref>"NUP retains Ssenyonyi as leader of opposition, unveils inclusive 30-member shadow Cabinet". ''Monitor''. 2026-05-28. Retrieved 2026-08-22.</ref>
== Okulwanirira ebyenjigiriza ==
Mu mwaka gwa 2023, yakulemberamu kaweefube gwe yayita, Save a Makererean, ng'agendererwamu okusonda ensimbi okuyambako ku bayizi abalemererwa okuweza ebisale by’okusoma okumaliriza emisomo gyabwe ku yunivasite. <ref>{{Cite web |date=2023-10-11 |title=Tuition crisis: Mak guild launches campaign to support students |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tuition-crisis-mak-guild-launches-campaign-to-support-students-4396914 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-25 |title=Mak students start fees fundraising drive |url=https://www.independent.co.ug/mak-students-start-fees-fundraising-drive/ |access-date=2026-01-25 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Maseruka bombi ne Edrine Wafula, omukulembeze w'abayizi ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambongo]] ebiseera ebyo, mu mwezi ogw'okutaano mu mwaka gwa 2023 baawa ekitongole ekivunaanyizibwa [[:en:Uganda_National_Council_for_Higher_Education|ku by’enjigiriza ekya National Council for Higher Education]] (NCHE) nsalessale wabbanga lya wiiki bbiri okukkiriza amasomo gonna agaali galangiriddwa nti gaggwaako mu budde obwo. <ref>{{Cite web |date=2023-05-24 |title=Student leaders give NCHE, varsities two-week ultimatum |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/student-leaders-give-nche-varsities-two-week-ultimatum-4245198 |access-date=2026-01-25 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Ivan_Bwowe|Ivan Bwowe]]
* [[Sarah Kagingo]]
* [[:en:Biddemu_Bazil_Mwotta|Biddemu Bazil Mwotta]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
sw9i566jk3df0p67d5uccyabb6npqx2
Sitenda Sebalu
0
12947
69735
68022
2026-08-23T11:14:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69735
wikitext
text/x-wiki
'''Sitenda Sebalu''' munnabyabufuzi [[Yuganda|Munnayuganda]] era nga yaliko [[:en:Member_of_parliament|omubaka wa Palamenti]] owa Kyadondo East mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]. Sitenda yawangulwa mu kulonda okw’okuddamu mu 2017 nga [[Bobi Wine]] yalangirirwa ng’omuwanguzi n’obuwanguzi obw’amaanyi.<ref>{{cite web |date=11 July 2017 |title=Singer Bobi Wine wins parliamentary seat in Uganda |url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/african-news/2001245631/singer-bobi-wine-wins-parliamentary-seat-in-uganda |access-date=23 March 2021 |website=East African News}}</ref>
Mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2021]] mu Uganda, Sitenda Sebalu yaddamu okuvuganya ku kifo kya palamenti mu Kyadondo East Constituency ku kaadi y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]] n’awangulwa Muwada Nkunyingi ow’ekibiina kya [[National Unity Platform]], ekikulemberwa Robert Kyagulanyi Sentamu. Okuva olwo Sitenda yalangirira nti yawummula ebyobufuzi eby’okulonda.<ref>{{Cite web |date=2017-07-03 |title=Uganda: 3 lessons from the Ghetto President's by-election triumph |url=https://africanarguments.org/2017/07/uganda-3-lessons-from-the-ghetto-presidents-by-election-triumph/ |access-date=2021-03-12 |website=African Arguments |language=en-GB}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
6lxhodd7ltom8mk9rva4z3bm5dm18gb
Samuel Ediau
0
12965
69767
61108
2026-08-23T11:21:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69767
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Ediau''' munnabyabufuzi mu [[:en:Demographics_of_Uganda|Yuganda]] era [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] akiikirira essaza lya Amuria mu Palamenti ya [[:en:Uganda|Yuganda]] ey'ekkumi n'ebbiri . Yalondebwa mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ku tikiti y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-20 |title=TESO REGION: 11 MPs lose Parliamentary Seats |url=https://www.independent.co.ug/teso-region-11-mps-lose-parliamentary-seats/ |access-date=2026-03-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-16 |title=Ugandaelections2026: List of parliamentary winners for Teso election |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/list-of-parliamentary-winners-for-teso-electi-NV_226364_022026 |access-date=2026-03-01 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Mandela |first=Nelson |date=2026-01-18 |title=Ministers who lost parliamentary seats in 2026 elections |url=https://pmldaily.com/news/2026/01/ministers-who-los-parliamentary-seats-in-2026-elections.html |access-date=2026-03-01 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Ediau yasituka mu byobufuzi by’eggwanga mu kalulu ka pulayimale z’ekibiina kya NRM mu 2025 bwe yavuganya ku kifo kya palamenti y’essaza ly’e [[:en:Amuria|Amuria]]. Awo weyawangula minisita we gwanga eyali aludeko mu kifo kya Minisita ow'emirimu neebiduka nga awamu yali mubaka wa palamenti [[:en:Musa_Ecweru|Musa Francis Ecweru]]. yawangula noobubonero 29,352.Ecweru naafuna obubonero19,977 . <ref>{{Cite web |date=2024-12-11 |title=Road to 2026: Two express interest to end Ecweru's quest for 5th term |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/road-to-2026-two-express-interest-to-end-ecweru-s-quest-for-5th-term-4853796 |access-date=2026-03-01 |website=Monitor |language=en}}</ref> [[Musa Ecweru|.]] <ref>{{Cite web |last=Atim |first=Catherine |date=2025-07-19 |title=Minister Musa Ecweru Defeated in Amuria County NRM Primaries |url=https://plusnews.ug/minister-musa-ecweru-defeated-in-amuria-county-nrm-primaries/ |access-date=2026-03-01 |website=Plus News |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last1=Muvunyi |first=Talent Atwine |last2=Jjumba |first2=Muhammad |date=2025-07-23 |title=Chaos, guns, and change: What went wrong in the 2025 NRM primaries |url=https://observer.ug/news/chaos-guns-and-change-what-went-wrong-in-the-2025-nrm-primaries/ |access-date=2026-03-01 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Minister Musa Ecweru Defeated in Amuria County NRM Primaries |url=https://ugandaradionetwork.net/story/minister-musa-ecweru-defeated-in-amuria-county-nrm-primaries |access-date=2026-03-01 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Minister Ecweru's Political Future Uncertain After NRM Loss to Challenger Ediau |url=http://tesovibez.com/1792/Minister-Ecwerus-Political-Future-Uncertain-After-NRM-Loss-to-Challenger-Ediau |access-date=2026-03-01 |website=tesovibez.com}}</ref>
Oluvannyuma lw’obuwanguzi bwe obw’olubereberye, oluvannyuma Ecweru yava mu kuvuganya mu kulonda kwa bonna okwa 2026, ekyasobozesa Ediau okunyweza obuwagizi mu kibiina nga beetegekera akalulu k’eggwanga. <ref>{{Cite web |last=Ojore |first=Godfrey |date=2025-11-12 |title=Politics: 🔊 NRM's Ediau welcomes minister Ecweru's withdrawal from Amuria race |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/nrms-ediau-welcomes-minister-ecwerus-withdraw-NV_222511_032026 |access-date=2026-03-01 |website=New Vision}}</ref> [[Amuria|.]] Mukulonda kwa 2026, Ediau yawangula akalulu k'essaza lya [[:en:Amuria|Amuria]] ku tikiti ya NRM. yasinga ne Joseph Epilu eyali ku bwa namunigina (Independent) naabalala abaali bavuganya mu kulonda okwo <ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-20 |title=TESO REGION: 11 MPs lose Parliamentary Seats |url=https://www.independent.co.ug/teso-region-11-mps-lose-parliamentary-seats/ |access-date=2026-03-01 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri
* [[Musa Ecweru]]
* Fred Jalameso
* [[Benson Lugwar|Benson Lugwar y’abadde akola]]
* [[Denis Obua (politician)|Denis Obua (munnabyabufuzi)]]
* [[Jesca Ababiku]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
7ibp4xd30uzgl7o6efdoxfvhkt6k4da
Kayogera Yona
0
12966
69589
61470
2026-08-23T10:31:05Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69589
wikitext
text/x-wiki
'''Kayogera Yona''' (yazaalibwa 14 Omwezigwokuna, 1984) Munauganda musomesa era munnabyabufuzi . Ye mubaka wa Palaamenti mu ssaza ly'a Busiki North County, [[Namutumba (disitulikit)|Disitulikiti y'e Namutumba]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu (2021–2026). <ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkhTRkpmTFUwZmgyTGZGVUNUOWJxRWc9PSIsInZhbHVlIjoiQ081MjVwRVRVOWJ3MG9Gd3MvMml3Zz09IiwibWFjIjoiZjg1MjhlNjEwZTMwZmQzOWUzNDE4MGQ4ZTU0OTAyYmUzMzEyMTI1M2RhNDgyNDExZTQ3MGE4MmFhN2ViOGEwNSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2025-11-22 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> Ali mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ky'ebyobufuzi mu Uganda ekiri mu buyinza . <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web |date=2020-08-14 |title=Creation of more counties draws mixed responses |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/creation-of-more-counties-draws-mixed-responses-1915756 |access-date=2025-11-22 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu Palaamenti, mmemba ku kakiiko k’ensonga z’ebweru, akakiiko akavunaanyizibwa ku ddembe ly’obuntu n’akakiiko akakola ku mikisa egy’enkanankana . <ref name=":1">{{Cite web |title=Committee on Foreign Affairs – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-foreign-affairs/ |access-date=2025-11-22 |website=parliamentwatch.ug}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Committee on Equal Opportunities – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-equal-opportunities/ |access-date=2025-11-22 |website=parliamentwatch.ug}}</ref>
Yona alina satifikeeti yo kusomesa ey’omutendera ogwokusatu. <ref>{{Cite web |last=Kakembo |first=Muhammad |date=2024-07-03 |title=How educated are Uganda's MPs? Find out now |url=https://observer.ug/news/how-educated-are-uganda-s-mps-find-out-now/ |access-date=2025-11-22 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2024-07-07 |title=The Highs and Lows of Education Among Uganda's MPs - See Shocking List! |url=https://thestandard.co.ug/2024/07/07/the-highs-and-lows-of-education-among-ugandas-mps-see-shocking-list/ |access-date=2025-11-22 |website=The Standard News (Uganda) |language=en}}</ref>
== Omulimugwe ogwebyobufuzi ==
Kayogera Yona yalondebwa mu [[Parliament of Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ng’akiikirira e Ssaza lya Busiki mubukiika kono ,mu 2021 gye yawangula n’obululu 5,069 <ref>[https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf PARLIAMENTARY {{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2024-07-07 |title=The Highs and Lows of Education Among Uganda's MPs - See Shocking List! |url=https://thestandard.co.ug/2024/07/07/the-highs-and-lows-of-education-among-ugandas-mps-see-shocking-list/ |access-date=2025-11-22 |website=The Standard News (Uganda) |language=en}}ELECTIONS RESULTS, 2021]</ref> n’adda mu bigere bya Asupasa Isiko Wilson Mpongo eyali omubaka wa Palaamenti ku ssaza lye limu mu Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi (2011–2016). <ref>[https://www.ec.or.ug/sites/default/files/Elec_results/MP_Results_2016.pdf PARLIAMENTARY ELECTIONS R{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2024-07-07 |title=The Highs and Lows of Education Among Uganda's MPs - See Shocking List! |url=https://thestandard.co.ug/2024/07/07/the-highs-and-lows-of-education-among-ugandas-mps-see-shocking-list/ |access-date=2025-11-22 |website=The Standard News (Uganda) |language=en}}ESULTS, 2016]</ref> <ref>{{Cite web |date=2020-07-19 |title=Namutumba demands another constituency |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/namutumba-demands-another-constituency-1868834 |access-date=2025-11-22 |website=Monitor |language=en}}</ref> Aweereza ku bukiiko bwa palaamenti obuwerako, omuli akakiiko k’ensonga z’ebweru, [[:en:Committee_on_Equal_Opportunities_(Uganda)|akakiiko akavunaanyizibwa ku mikisa egy’enkanankana]], n’akakiiko k’eddembe ly’obuntu. <ref name=":1">{{Cite web |title=Committee on Foreign Affairs – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-foreign-affairs/ |access-date=2025-11-22 |website=parliamentwatch.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-foreign-affairs/ "Committee on Foreign Affairs – Parliament Watch"]. ''parliamentwatch.ug''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-22</span></span>.</cite></ref>
Mu kamyufu ka [[National Resistance Movement]] (NRM) aka 2025, Yona yawangulwa Isiko Mpongo kamyufu ka Bukiika kono e' Busiki. <ref>{{Cite web |date=2025-07-18 |title=NRM decides 2025: News wrap from party primaries across Uganda |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/nrm-decides-2025-news-wrap-from-party-primaries-across-uganda-5121224 |access-date=2025-11-22 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Namutumba (disitulikit)|Disitulikiti y’e Namutumba]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
0loc1zx4yyombzbygnzu53js7n0u8di
Lawrence Mangusho
0
12970
69505
68699
2026-08-23T10:15:39Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69505
wikitext
text/x-wiki
'''Lawrence Cherop Mangusho Munauganda''' (yazaalibwa 12 Ogwomunaana 1961) [[:en:Public_administrator|mukozi wa mirimu gya gavumenti]], mulimi era munnabyabufuzi munnayuganda. Yeeyali [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa paalamenti]] omulonde owa Kween[[Parliament of Uganda|i]] mu Ssaza lye Kween, [[:en:Kween_District|disitulikiti y'e Kween]] era omukiise wa [[National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ky’ebyobufuzi ekifuga mu Uganda. <ref name="LCM2">{{cite web |title=MANGUSHO CHEROP LAWRENCE |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=89 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Yali mmemba w'akabondo ''ka Paalamenti aka NRM'' era aweereza ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku [[:en:Hard_infrastructure|bintu ebizimbibwa]] gavumenti n'akakiiko akalondoola ebisuubizo bya gavumneti'' <ref name="LCM6">{{cite web |title=Committee on Government Assurances |url=http://mobile.monitor.co.ug/News/MPs--banned--from-travelling-abroad/2466686-3812862-format-xhtml-q84o6hz/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170816192530/http://mobile.monitor.co.ug/News/MPs--banned--from-travelling-abroad/2466686-3812862-format-xhtml-q84o6hz/index.html |archive-date=16 August 2017 |access-date=16 August 2017 |publisher=Parliament Watch}}</ref> mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]] . <ref name="LCM3">{{cite web |title=The ministry of lands housing and urban development is next week set to begin reopening and demarcation of Mt. Elgon National Park boundary |url=https://oduutnews.wordpress.com/2017/01/24/sebei-bugisu-leaders-set-conditions-as-demarcation-of-elgon-national-park-begins-january-16/ |publisher=Oduut News}}</ref> <ref name="LCMX">{{cite web |title=The 2015 Uganda Top50 Sustainable Development Agencies |url=http://www.pubopinions.org/directory/the-2015-uganda-top50-sustainable-development-agencies-2/162-parliament-of-uganda-2.html |publisher=Public Opinions International}}</ref>
Mangusho emabegako yaweerezaako nga ssentebe wa [[:en:Local_Council_(Uganda)|LC eyokutaano]] ( LCV) owa disitulikiti ya Kween era kansala wa [[:en:Kween_District|Disitulikiti ya Kween]] eya gavumenti ez'ebitundu era nga kansala wa LC eyokutaano omuwandiisi w’ebyensimbi era ssentebe w’olukiiko lwa ttenda za [[Kapchorwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kapchorwa]] . Era emabegako yaweerezaako nga ssentebe wa NRM owa Disitulikiti [[Kween (disitulikit)|y'e Kween]] ne [[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa]] . <ref name="LCM1">{{cite web |title=NRM enjoys victory in Kween by-election |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1310705/nrm-enjoys-victory-kween-election |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Mangusho yazaalibwa mu Ggombolola ya Kaproron, mu [[:en:Kween_District|Disitulikiti y'e Kween]], nga 12 Ogwomunaana, 1961 mu maka [[:en:Anglican|Amakulisitaayo]] ag'Abasebei . Kitaawe Reuben Thwamun yali musomesa wa pulayimale ate nnyina Susan Cheptoyek yali mulimi w'emmere eriibwa awaka ( Peasant farmer ) . Pulayimale yagisomera mu Chemwania Primary School era n’afuna satifikeeti ye emmalako omutendera gwa pulayimale (PLE) mu 1977.
Olwo yeeyongerayo ku Sebei Secondary School ku misomo gye egy'omutendera gwa siyina eyokuna ( O-level ) ne Green Light High School ku misomo gye egy'omutendera gwa siniya eyomukaaga ( A-Level ) naafuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya siniya eyokuna]] (UCE ) mu 1981 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti ya siniya eyomukaga]] (UACE) mu 2013. Yali muddusi wa misinde ku Sebei Secondary School.
Mangusho era yasomera ku ttendekero lya [[Minisitule y'emirimu n'entambula (Uganda)|Minisitule y’emirimu n’entambula]] li Mt Elgon Labour-based Training Center (MELTC), gye yafunira satifikeeti mu kuddukanya endagaano mu 1998 ne [[Makerere institute]] ’s Institute of Adult and [[:en:Continuing_Education|Continuing Education]] okufuna satifikeeti mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti mu 2006. Mu 2016, yafuna Dipulooma mu kukola ku mbeera z'abantu n'okubakulembera (Dip. SWASA) okuva mu ttendekero lya Makerere Metropolitan Management Institute. Okugatta kw'ekyo, Mangusho mu 2003 yafuna satifikeeti mu [[:en:Entrepreneurship|butandisi bw'emirimu]] okuva mu Enterprise Uganda. <ref name="LCM2">{{Cite web |title=MANGUSHO CHEROP LAWRENCE |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=89 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=89 "MANGUSHO CHEROP LAWRENCE"]. [[Parliament of Uganda]].</cite></ref>Newankubadde bino byonna, Mwami Mangusho tasomerangako ku Yunivasite. Essira okusinga yaliteeka ku kufuna ku bukugu obw’okwebangula ng’agenda mu matendekero mangi agagaba satifikeeti ne Dipulooma mu Disitulikiti ye Kampala ne Mbale oluvannyuma lw’okusazaamu obuwanguzibwe obwa Sentebe wa Disitulikiti mu 2011.
== Emirimu gye n'ebyobufuzi ==
[[File:Mangusho_Cheptegei.jpg|left|thumb|Mangusho ng'ayaniriza Cheptegei eyawangudde omudaali gwa ffeeza ku kisaawe ky'ennyonyi Entebbe]]
Ku ntandikwa y’omulimu gwe, Mangusho yaweereza nga mmemba n’oluvannyuma n’afuuka ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa ttenda mu [[Kapchorwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kapchorwa]] okuva mu 1993 okutuuka mu 1997. Okuva mu 0kiseera kye kimu n’okutuuka mu 1998, yaweereza ng’omuwandiisi w’ebyensimbi mu Kween County ku lukiiko lwa Lsente wa disitulikiti e Kapchorwa Disitulikiti. Mu 1998, yafuuka Sentebe wa Disitulikiti mu Gavumenti ez’ebitundu mu [[Kapchorwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kapchorwa]] era n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2010 e Ssaza lye Kween bwe yasitulibwa n’efuulibwa Disitulikiti.
Okuva mu 2010 okutuuka mu 2011, yaweereza nga sentebe wa Disitulikiti mu Gavumenti ez’ebitundu eza [[Kween (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kween]] mu kiseera ekyo zaali zaakatandikibwawo era okukkakkana ng’alondeddwa okuba ssentebe wa ku Disitulikiti eno mu 2011. <ref name="LCMY">{{cite web |title=Peace is not something to joke around with |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1310339/peace-joke |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Yafiirwa ekifo eky’okulonda mu kulonda okw’omuddiring’anwa okwa 2012 n’afuuka omulimi omujjuvu okuva olwo.
Ku kufiirwa obwa ssentebe mu ngeri etaali ya kyeyagalire, <ref name="LCMZ">{{cite web |title=LC5 boss asked to leave office |url=http://mobile.monitor.co.ug/News/TodaysPaper/691252-1322214-format-xhtml-hejv6d/index.html |work=[[Daily Monitor]]}}</ref> Mangusho yakola enteekateeka z’okulonda kwa palaamenti okwa 2016, ekintu ekyamuyamba okuwangula akamyufu mu 2015 ekibiina kya NRM n’okulonda kwa bonna okwa 2016 bw’atyo n’afuuka mmemba wa [[Parliament of Uganda|Palaamenti ey’ekkumi]] eya [[Yuganda|Pearl of Africa]] ng’akiikirira e Ssaza lya Kween mu Disitulikiti y’e Kween. Mu Palaamenti ey’ekkumi, Mangusho aweereza ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku [[:en:Hard_infrastructure|by’obutonde]]'' n’akakiiko ''akavunaanyizibwa ku kukakasa gavumenti'' . Ono era mmemba wa kabondo k’Ababaka ba Palaamenti mu NRM , mu Olukiiko ku nkyukakyuka y’obudde (PFCC), Uganda Parliamentary Forum on Water Sanitation and Hygiene, wamu n’akakiiko akavunyanyizibwa kubavubuka (UPFYA). Ku nkomerero ya 2017, abatuuze b’e Ssaza lya Kween mu Disitulikiti y’e Kween balumiriza omubaka wa palaamenti mu kitundu kyabwe, Mwami Lawrence Mangusho nti yatwala ettaka n’okugoba ebikumi n’ebikumi by’abantu mu byalo ebiwerako mu Gombolola bbiri okuli Ngenge ne Kiriki.
== Laba ne ==
* [[Kween (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kween]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* Abantu ba Sebei
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
dq27shibso66d5qggrw8vjjs88d15gb
James Dubai Olobo
0
12980
69456
61319
2026-08-23T10:13:02Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69456
wikitext
text/x-wiki
'''James Dubai Olobo''' (29 Ogwomunaana 1960) Munnayuganda mulimi, musuubuzi era munnabyabufuzi akiikirira Kioga North, [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti ye Amolatar]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=Arwotcek community receives upgraded health centre III in Amolatar district |url=https://www.radiocomnetu.org/hotfm/2024/05/24/180/ |access-date=2025-10-14 |website=Hot FM |language=en-GB}}</ref>
== Ebyafaayo by’ebyobufuzi ==
James ye ssentebe w’ekibiina ky’ebyobufuzi [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |date=2024-05-17 |title=Embrace team work; Amolatar leaders warned |url=https://www.radiocomnetu.org/hotfm/2024/05/17/153/ |access-date=2025-10-14 |website=Hot FM |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ejang |first=Sarah |date=2025-05-27 |title=Olobo Dubai's chaos sees Amolatar district NRM elections suspended |url=https://tndnewsuganda.com/2025/05/olobo-dubais-chaos-sees-amolatar-district-nrm-elections-suspended/ |access-date=2025-10-14 |website=tndNews |language=en-GB}}</ref> Mu biseera bye eby'obufuzi mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu, yawagira gavumenti okussa enkola ya [[:en:Parish_Development_Model|Parish Development Model]] mu nnimi z’omu kitundu kisobozese abantu okugitegeera obulungi.<ref>{{Cite web |last=Onyanga |first=Geoffrey |date=2023-05-12 |title=MP Olobo wants PDM forms translated into local languages |url=https://thecooperator.news/mp-olobo-wants-pdm-forms-translated-into-local-languages/ |access-date=2025-10-14 |website=The Cooperator News |language=en-US}}</ref> Alondeddwa ng'omukwanaganya w'ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) mu kitundu kya Lango wamu ne [[:en:Jane_Aceng|Jane Ruth Aceng]].<ref>{{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |title=PLU appoints Dr Jane Ruth Aceng as its coordinator in Lango Subregion |url=https://nilepost.co.ug/news/203115/plu-appoints-dr-jane-ruth-aceng-as-its-coordinator-in-lango-subregion |access-date=2025-10-14 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Yasingisibwa omusango gw’okukuba omuntu ng’asinziira ku musango ogwaggulwawo omusuubuzi, Hellen Rose Abeso asinziira e Soroti ng’alumiriza nti yalumbibwa omubaka wa paalamenti bwe yali mu dduuka lye mu kibuga Soroti mu mwezi Ogwekkumi mu 2018.<ref>{{Cite web |title=Kioga North MP James Olobo Convicted of Assault : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/kioga-north-mp-james-olobo-convicted-of-assault- |access-date=2025-10-14 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ky0obzp5iy999507jdy4lyrowe4e4xv
69541
69456
2026-08-23T10:29:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69541
wikitext
text/x-wiki
'''James Dubai Olobo''' (29 Ogwomunaana 1960) Munnayuganda mulimi, musuubuzi era munnabyabufuzi akiikirira Kioga North, [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti ye Amolatar]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu wansi w'ekibiina ky'ebyobufuzi [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |date=2024-05-24 |title=Arwotcek community receives upgraded health centre III in Amolatar district |url=https://www.radiocomnetu.org/hotfm/2024/05/24/180/ |access-date=2025-10-14 |website=Hot FM |language=en-GB}}</ref>
== Ebyafaayo by’ebyobufuzi ==
James ye ssentebe w’ekibiina ky’ebyobufuzi [[:en:National_Resistance_Movement|ekya National Resistance Movement]].<ref>{{Cite web |date=2024-05-17 |title=Embrace team work; Amolatar leaders warned |url=https://www.radiocomnetu.org/hotfm/2024/05/17/153/ |access-date=2025-10-14 |website=Hot FM |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ejang |first=Sarah |date=2025-05-27 |title=Olobo Dubai's chaos sees Amolatar district NRM elections suspended |url=https://tndnewsuganda.com/2025/05/olobo-dubais-chaos-sees-amolatar-district-nrm-elections-suspended/ |access-date=2025-10-14 |website=tndNews |language=en-GB}}</ref> Mu biseera bye eby'obufuzi mu paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu, yawagira gavumenti okussa enkola ya [[:en:Parish_Development_Model|Parish Development Model]] mu nnimi z’omu kitundu kisobozese abantu okugitegeera obulungi.<ref>{{Cite web |last=Onyanga |first=Geoffrey |date=2023-05-12 |title=MP Olobo wants PDM forms translated into local languages |url=https://thecooperator.news/mp-olobo-wants-pdm-forms-translated-into-local-languages/ |access-date=2025-10-14 |website=The Cooperator News |language=en-US}}</ref> Alondeddwa ng'omukwanaganya w'ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) mu kitundu kya Lango wamu ne [[:en:Jane_Aceng|Jane Ruth Aceng]].<ref>{{Cite web |last=Matovu |first=Muhamadi |title=PLU appoints Dr Jane Ruth Aceng as its coordinator in Lango Subregion |url=https://nilepost.co.ug/news/203115/plu-appoints-dr-jane-ruth-aceng-as-its-coordinator-in-lango-subregion |access-date=2025-10-14 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Yasingisibwa omusango gw’okukuba omuntu ng’asinziira ku musango ogwaggulwawo omusuubuzi, Hellen Rose Abeso asinziira e Soroti ng’alumiriza nti yalumbibwa omubaka wa paalamenti bwe yali mu dduuka lye mu kibuga Soroti mu mwezi Ogwekkumi mu 2018.<ref>{{Cite web |title=Kioga North MP James Olobo Convicted of Assault : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/kioga-north-mp-james-olobo-convicted-of-assault- |access-date=2025-10-14 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
gaunjp7tm3yrb6f11dey8ml4ckkljic
Kirungi Annet Pamela
0
12981
69502
61146
2026-08-23T10:15:37Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69502
wikitext
text/x-wiki
'''Kirungi Annet Pamela''', amanyiddwa nga '''Pamela Annet Kirungi''', [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] munnabyabufuzi. Mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda kwa Uganda okwa 2026]], yalondebwa nga tavuganyiziddwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] nga omukiise w'abakyala mu [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]]. Yakwatako bendera y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], era agenda kukiikirira Disitulikiti y’e Kabarole mu Palamenti ey’ekkumi n’ebbiri mu kisanja kya 2026–2031.<ref>{{Cite web |title=NRM’s Kirungi declared Kabarole Woman MP unopposed as NUP’s Kobugabe exits race |url=https://pmldaily.com/news/2025/11/nrms-kirungi-declared-kabarole-woman-mp-unopposed-as-nups-kobugabe-exits-race.html |website=PML Daily}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=DONE WITH HIM: Here’s Why Kyagulanyi Will Never Forgive Rubaga South MP Aloysius Mukasa |url=https://mulengeranews.com/done-with-him-heres-why-kyagulanyi-will-never-forgive-rubaga-south-mp-aloysius-mukasa/ |access-date=2026-02-10 |website=mulengeranews.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kabarole Woman MP Seat Goes to NRM After Kobugabe Withdraws : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-kabarole-woman-mp-seat-goes-to-nrm-candidate-after-kobugabe-withdraws |access-date=2026-02-10 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mutaahi |first=Chrispus |date=2025-11-12 |title=Kobugabe Pulls Out, NRM's Annet Kirungi Wins Kabarole Woman MP Seat Unopposed |url=https://sunrise.ug/politics/202511/kobugabe-pulls-out-nrm-s-annet-kirungi-wins-kabarole-woman-mp-seat-unopposed |access-date=2026-02-10 |website=The Sunrise Newspaper |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kabarole district woman MP remains unopposed |url=https://kaseseguideradio.com/kabarole-district-woman-mp-remains-unopposed/ |website=Kasese Guide Radio}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y’e Kabarole]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
== Ebijulizidwamu ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
nvtrphubfwtrf50rsohbt9pteoxwdxf
69754
69502
2026-08-23T11:20:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69754
wikitext
text/x-wiki
'''Kirungi Annet Pamela''', amanyiddwa nga '''Pamela Annet Kirungi''', [[:en:Ugandan|Munnayuganda]] munnabyabufuzi. Mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda kwa Uganda okwa 2026]], yalondebwa nga tavuganyiziddwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] nga omukiise w'abakyala mu [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y'e Kabarole]]. Yakwatako bendera y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]], era agenda kukiikirira Disitulikiti y’e Kabarole mu Palamenti ey’ekkumi n’ebbiri mu kisanja kya 2026–2031.<ref>{{Cite web |title=NRM’s Kirungi declared Kabarole Woman MP unopposed as NUP’s Kobugabe exits race |url=https://pmldaily.com/news/2025/11/nrms-kirungi-declared-kabarole-woman-mp-unopposed-as-nups-kobugabe-exits-race.html |website=PML Daily}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=DONE WITH HIM: Here’s Why Kyagulanyi Will Never Forgive Rubaga South MP Aloysius Mukasa |url=https://mulengeranews.com/done-with-him-heres-why-kyagulanyi-will-never-forgive-rubaga-south-mp-aloysius-mukasa/ |access-date=2026-02-10 |website=mulengeranews.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kabarole Woman MP Seat Goes to NRM After Kobugabe Withdraws : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/-kabarole-woman-mp-seat-goes-to-nrm-candidate-after-kobugabe-withdraws |access-date=2026-02-10 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mutaahi |first=Chrispus |date=2025-11-12 |title=Kobugabe Pulls Out, NRM's Annet Kirungi Wins Kabarole Woman MP Seat Unopposed |url=https://sunrise.ug/politics/202511/kobugabe-pulls-out-nrm-s-annet-kirungi-wins-kabarole-woman-mp-seat-unopposed |access-date=2026-02-10 |website=The Sunrise Newspaper |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kabarole district woman MP remains unopposed |url=https://kaseseguideradio.com/kabarole-district-woman-mp-remains-unopposed/ |website=Kasese Guide Radio}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kabarole_District|Disitulikiti y’e Kabarole]]
* [[:en:National_Resistance_Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
== Ebijulizidwamu ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
j2dex460ixoyq48lrmtks2ovgiadlir
Richard Gafabusa
0
12984
69467
68445
2026-08-23T10:13:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69467
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Muhumuza Gafabusa''' (yazaalibwa 3 Ogwomunaana, 1977) Munnayuganda omukugu mu by'obutonde, [[:en:Administrative_law|munnamateeka mu by'obufuzi]] era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] eyalondebwa mu [[:en:Bundibugyo|Bwamba County]] <ref name="RG2">{{cite web |title=GAFABUSA RICHARD |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=67 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era nga mukiise mu kibiina kya [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza mu Uganda. <ref name="RG1">{{cite web |title=Why many incumbents lost NRM primaries in western Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Why-many-incumbents-lost-NRM-primaries-in-western-Uganda/689844-2936944-pjc585/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Ono mmemba ku [[:en:Parliamentary_Committees_of_the_United_Kingdom|kakiiko]] ka Sayansi ne Tekinologiya, akakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka n'ensonga za Paalamenti, wamu ne n'akakundi ka NRM akali mu palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi]] . Mu 2021 yaddamu okulondebwa mu paalamenti. <ref>{{Cite web |title=Gafabusa Richard Muhumuza - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/gafabusa-richard-muhumuza-7045/ |access-date=2023-02-08 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu, Gafabusa aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’obusuubuzi, eby’obulambuzi n’amakolero. <ref>{{Cite web |title=Committee on Trade, Tourism and Industry – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-trade-tourism-and-industry/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
Gafabusa yaliko omukungu w'entambuza y'emirimu mu kitongole ky'ensi yonna ekigatta abakuuma obutonde bwensi ekya [:en:International_Union_for_Conservation_of_Nature][[:en:International_Union_for_Conservation_of_Nature|International Union for Conservation of Nature]] (IUCN), SAGE (Social Assistance Grants for Empowerment) [[:en:Chief_technology_officer|omukungu w’ebyekikugu]] mu [[Minisitule evunaanyizibwa ku by'Ekikula Ky'abantu, Emirimu N'enkulakulanya y'Embeera z'Abantu mu Uganda|minisitule y’ekikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana y’embeera z’abantu]] (MGLSD), yali mukwanaganya wa pulogulaamu mu kitongole kya [[:en:ActionAid|ActionAid]] International Uganda (AAIU), omukungu w’enkolagana mu [[:en:John_O'Shea_(humanitarian)|GOAL Uganda]] era nga yaliko omukungu wa pulojekiti mu kibiina ekigatta abawagira ''ebyenjigiriza mu byalo ekya Self-care Rural Education Support Association (Self-Care)'' . <ref name="RG1Z">{{cite web |title=Germany earmarks sh6b to mitigate climate change in Elgon region |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1432837/german-earmarks-sh6b-fight-climate-change-elgon-region |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Gafabusa yazaalibwa Bwamba mu [[Bundibugyo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bundibugyo]] nga 3 Ogwomunaana 1977 mu maka [[:en:Anglicanism|g’Abakulisitaayo]] ab'eggwanga ly'[[:en:Bamba_people|Abaamba]] . Kitaawe Fabiano Gafabusa yali [[:en:Peasant_farmer|mulimi owawansi]] ate nnyina Alice Butamanya yali [[:en:Midwife|mukugu mu kuzaalisa mu malwaliro]] .
Pulayimale yagisomera mu disitulikiti y’ewaabwe e Bundibugyo nga yasomera mu masomero omwali Mirambi Primary School, Bundibuga Primary School, Bubandi Primary School n’oluvannyuma Kisonko Primary School gye yali [[:en:Prefect#Academic|Omukulembeze w'okukubaganya ebirowoozo]] era gye yava n’afuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye ey'okumaliriza P.7]] mu 1992.
Oluvannyuma yagenda ku Semuliki High School, St. Mary’s Simbya Senior Secondary School ne Kihembo Hill Memorial College okusoma mu [[:en:GCE_Ordinary_Level|O-Level]] ne [[Nyakasura School]] n’agenda mu [[:en:GCE_Advanced_Level|A-Level]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti eraga okumaliriza Siniya Eyookuna]] mu 1996 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti eraga okumaliriza Siniya Eyoomukaaga]] mu 1999. Yakola nga omukulembeze w'abayizi mu ssomero lya St. Mary’s Simbya Senior Secondary School ne Nyakasura School era nga naye yali [[:en:House_captain|kapiteeni w'ekibinja]] kya Commander House mu ssomero lya Nyakasura.
Gafabusa yeeyongerayo mu misomo gye era naayingira [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] gye yaweereza nga kaminsona w’ebyokulonda mu kibiina kya Makerere University Geographical Society {MUGS} era n’atikkirwa mu 2004 n’afuna diguli Esooka mu [[:en:Environmental_Management|by’okuddukanya obutonde bw’ensi]] . Oluvannyuma yagenda mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], gye yafunira [[:en:Postgraduate_certificate|satifikeeti ya diguli eyookubiri]] mu [[:en:Administrative_Law|mateeka agafuga emirimu]] mu mwaka gwa 2009. <ref name="RG2" /> Ekirala, yafuna [[:en:Postgraduate_certificate|satifikeeti ya diguli eyookubiri]] mu [[:en:Project_management|nteekateeka n’okuddukanya pulojekiti]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne satifikeeti mu [[:en:Sustainable_land_management|kuddukanya ettaka mu ngeri ey’omulembe]] okuva mu Rural Community in Development (RUCID) n’ebirala ku satifikeeti z’okutendeka emirimu.
== Emirimu gye ==
=== Entandikwa ye ===
Gafabusa yatandika Emirimu gye ng’omusomesa [[:en:English_studies|w’Olungereza]] ne Litulika mu St. Mary’s Simbya Senior Secondary School mu 2000, oluvannyuma n’agenda mu Bubandi Seed Secondary School ne Kakuka Hill Senior Secondary School mu 2003. Bwe yafuna diguli ye esooka, Gafabusa yakozesebwa [[:en:Project_manager|ng’omukungu avunaanyizibwa ku puloojekiti]] mu kibiina kya Self-care Rural Education Support Association (Self-Care) mu mwaka gwa 2004 n’oluvannyuma n’akola nga omukungu w'enkolagana mu kibiina kya [[:en:John_O'Shea_(humanitarian)|GOAL Uganda]] mu 2005.
Mu 2006, yafuna omulimu [[:en:Program_director|nga omukungu avunaanyizibwa mu kuddukanya pulogulaamu]] mu kitongole kya [[:en:ActionAid|ActionAid]] International Uganda (AAIU) gye yakuzibwa n’aweebwa omulimu [[:en:Policy_analyst|gw’obutunuulizi w’enkola]] z’ebitundu mu 2008 n’oluvannyuma [[:en:Administrative_Assistant|ng’omukwanaganya wa pulogulaamu]] mu 2009. Mu 2012, yakola nga SAGE technical officer mu [[Minisitule evunaanyizibwa ku by'Ekikula Ky'abantu, Emirimu N'enkulakulanya y'Embeera z'Abantu mu Uganda|minisitule y’ekikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana y’embeera z’abantu]] era nga ye ofiisi wa pulojekiti mu [[:en:International_Union_for_Conservation_of_Nature|kibiina ky’ensi yonna ekivunaanyizibwa ku kukuuma obutonde]] (IUCN) okutuuka mu 2015 lwe yalekulira okwegatta ku byobufuzi eby’okulonda.
==== Emirimu gye mu by'obufuzi ====
Mu 2015, Gafabusa yeegatta ku [[:en:Democracy|by'obufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya [[National Resistance Movement|NRM]], n’awangula akalulu k’ekibiina kombi [[:en:Partisan_primary|ak'omunda]] [[:en:2016_Ugandan_general_election|n’okulonda kwa bonna okwa 2016]] bw’atyo n’afuuka mmemba wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ey’ekkumi]] ey'[[Yuganda|Ekkula lya Africa]] ng’akiikirira Bwamba County mu [[Bundibugyo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bundibugyo]] .
Mu Palamenti ey’ekkumi, Gafabusa aweereza ku kakiiko ka Sayansi ne Tekinologiya n’akakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka ne Palamenti. Ono era mmemba w’ekibiina ekigatta abaana ekya Uganda Parliamentary Forum for Children (UPFC), ekibiina ekigatta abakyala mu palamenti ekya [[:en:Uganda_Women's_Parliamentary_Association|Uganda Women’s Parliamentary Association]] (UWOPA), olukiiko lwa paalamenti [[:en:Climate_Change|olw'enkyukakyuka y,obudde]] (PFCC), ekibiina ekigatta abavubuka mu Palamenti ekya Uganda Parliamentary Forum on Youth Affairs (UPFYA), mu Palamenti forum on Nutrition, Uganda Parliamentary Prayer Breakfast Fellowship ne NRM Parliamentary [[:en:Caucus|Caucus]] . <ref name="RG2" />
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Richard Gafabusa mufumbo ne Lillian Kyomugisa Gafabusa era balina abaana bana: Lydia Katusabe Gafabusa, yazaalibwa nga 20 Ogwomwenda 1996; Lloyd Businge Gafabusa, yazaalibwa nga 14 Ogwokuna 2002; Loice Akugizibwe Alice Gafabusa, yazaalibwa nga 1 Ogwomunaana 2008 era; Lewis Asiimwe Gafabusa, yazaalibwa 31 Ogwekkumineebiri 2011. Gafabusa yali sipiika wa Obudhingiya Bwa Bwamba okuva mu 2012 okutuuka mu 2016.
== Laba ne ==
* [[Bundibugyo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bundibugyo]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.rucid.org/rucid-college/ Omukutu gwa yintaneeti ogw’abantu b’omu byalo mu nkulaakulana (RUCID)]
* [https://web.archive.org/web/20190619054454/http://geography.mak.ac.ug/about/student-associations/makerere-university-geographical-society-mugs/ Link to Ekibiina ky'Eby'ettaka mu Yunivasite y'e Makerere (MUGS)]
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Obudhingiya Bwa Bwamba]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
cjzj3hy0fz3tgrdgl0hwt3hcudvvhs0
69551
69467
2026-08-23T10:29:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69551
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Muhumuza Gafabusa''' (yazaalibwa 3 Ogwomunaana, 1977) Munnayuganda omukugu mu by'obutonde, [[:en:Administrative_law|munnamateeka mu by'obufuzi]] era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] eyalondebwa mu [[:en:Bundibugyo|Bwamba County]] <ref name="RG2">{{cite web |title=GAFABUSA RICHARD |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=67 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era nga mukiise mu kibiina kya [[National Resistance Movement|NRM]], ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza mu Uganda. <ref name="RG1">{{cite web |title=Why many incumbents lost NRM primaries in western Uganda |url=http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/Why-many-incumbents-lost-NRM-primaries-in-western-Uganda/689844-2936944-pjc585/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Ono mmemba ku [[:en:Parliamentary_Committees_of_the_United_Kingdom|kakiiko]] ka Sayansi ne Tekinologiya, akakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka n'ensonga za Paalamenti, wamu ne n'akakundi ka NRM akali mu palamenti mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey’ekkumi]] . Mu 2021 yaddamu okulondebwa mu paalamenti. <ref>{{Cite web |title=Gafabusa Richard Muhumuza - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/gafabusa-richard-muhumuza-7045/ |access-date=2023-02-08 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu, Gafabusa aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku by’obusuubuzi, eby’obulambuzi n’amakolero. <ref>{{Cite web |title=Committee on Trade, Tourism and Industry – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-trade-tourism-and-industry/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
Gafabusa yaliko omukungu w'entambuza y'emirimu mu kitongole ky'ensi yonna ekigatta abakuuma obutonde bwensi ekya [:en:International_Union_for_Conservation_of_Nature][[:en:International_Union_for_Conservation_of_Nature|International Union for Conservation of Nature]] (IUCN), SAGE (Social Assistance Grants for Empowerment) [[:en:Chief_technology_officer|omukungu w’ebyekikugu]] mu [[Minisitule evunaanyizibwa ku by'Ekikula Ky'abantu, Emirimu N'enkulakulanya y'Embeera z'Abantu mu Uganda|minisitule y’ekikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana y’embeera z’abantu]] (MGLSD), yali mukwanaganya wa pulogulaamu mu kitongole kya [[:en:ActionAid|ActionAid]] International Uganda (AAIU), omukungu w’enkolagana mu [[:en:John_O'Shea_(humanitarian)|GOAL Uganda]] era nga yaliko omukungu wa pulojekiti mu kibiina ekigatta abawagira ''ebyenjigiriza mu byalo ekya Self-care Rural Education Support Association (Self-Care)'' . <ref name="RG1Z">{{cite web |title=Germany earmarks sh6b to mitigate climate change in Elgon region |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1432837/german-earmarks-sh6b-fight-climate-change-elgon-region |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Gafabusa yazaalibwa Bwamba mu [[Bundibugyo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bundibugyo]] nga 3 Ogwomunaana 1977 mu maka [[:en:Anglicanism|g’Abakulisitaayo]] ab'eggwanga ly'[[:en:Bamba_people|Abaamba]] . Kitaawe Fabiano Gafabusa yali [[:en:Peasant_farmer|mulimi owawansi]] ate nnyina Alice Butamanya yali [[:en:Midwife|mukugu mu kuzaalisa mu malwaliro]] .
Pulayimale yagisomera mu disitulikiti y’ewaabwe e Bundibugyo nga yasomera mu masomero omwali Mirambi Primary School, Bundibuga Primary School, Bubandi Primary School n’oluvannyuma Kisonko Primary School gye yali [[:en:Prefect#Academic|Omukulembeze w'okukubaganya ebirowoozo]] era gye yava n’afuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye ey'okumaliriza P.7]] mu 1992.
Oluvannyuma yagenda ku Semuliki High School, St. Mary’s Simbya Senior Secondary School ne Kihembo Hill Memorial College okusoma mu [[:en:GCE_Ordinary_Level|O-Level]] ne [[Nyakasura School]] n’agenda mu [[:en:GCE_Advanced_Level|A-Level]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti eraga okumaliriza Siniya Eyookuna]] mu 1996 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti eraga okumaliriza Siniya Eyoomukaaga]] mu 1999. Yakola nga omukulembeze w'abayizi mu ssomero lya St. Mary’s Simbya Senior Secondary School ne Nyakasura School era nga naye yali [[:en:House_captain|kapiteeni w'ekibinja]] kya Commander House mu ssomero lya Nyakasura.
Gafabusa yeeyongerayo mu misomo gye era naayingira [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] gye yaweereza nga kaminsona w’ebyokulonda mu kibiina kya Makerere University Geographical Society {MUGS} era n’atikkirwa mu 2004 n’afuna diguli Esooka mu [[:en:Environmental_Management|by’okuddukanya obutonde bw’ensi]] . Oluvannyuma yagenda mu ttendekero lya [[Law Development Centre|Law Development Center]], gye yafunira [[:en:Postgraduate_certificate|satifikeeti ya diguli eyookubiri]] mu [[:en:Administrative_Law|mateeka agafuga emirimu]] mu mwaka gwa 2009. <ref name="RG2" /> Ekirala, yafuna [[:en:Postgraduate_certificate|satifikeeti ya diguli eyookubiri]] mu [[:en:Project_management|nteekateeka n’okuddukanya pulojekiti]] okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] ne satifikeeti mu [[:en:Sustainable_land_management|kuddukanya ettaka mu ngeri ey’omulembe]] okuva mu Rural Community in Development (RUCID) n’ebirala ku satifikeeti z’okutendeka emirimu.
== Emirimu gye ==
=== Entandikwa ye ===
Gafabusa yatandika Emirimu gye ng’omusomesa [[:en:English_studies|w’Olungereza]] ne Litulika mu St. Mary’s Simbya Senior Secondary School mu 2000, oluvannyuma n’agenda mu Bubandi Seed Secondary School ne Kakuka Hill Senior Secondary School mu 2003. Bwe yafuna diguli ye esooka, Gafabusa yakozesebwa [[:en:Project_manager|ng’omukungu avunaanyizibwa ku puloojekiti]] mu kibiina kya Self-care Rural Education Support Association (Self-Care) mu mwaka gwa 2004 n’oluvannyuma n’akola nga omukungu w'enkolagana mu kibiina kya [[:en:John_O'Shea_(humanitarian)|GOAL Uganda]] mu 2005.
Mu 2006, yafuna omulimu [[:en:Program_director|nga omukungu avunaanyizibwa mu kuddukanya pulogulaamu]] mu kitongole kya [[:en:ActionAid|ActionAid]] International Uganda (AAIU) gye yakuzibwa n’aweebwa omulimu [[:en:Policy_analyst|gw’obutunuulizi w’enkola]] z’ebitundu mu 2008 n’oluvannyuma [[:en:Administrative_Assistant|ng’omukwanaganya wa pulogulaamu]] mu 2009. Mu 2012, yakola nga SAGE technical officer mu [[Minisitule evunaanyizibwa ku by'Ekikula Ky'abantu, Emirimu N'enkulakulanya y'Embeera z'Abantu mu Uganda|minisitule y’ekikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana y’embeera z’abantu]] era nga ye ofiisi wa pulojekiti mu [[:en:International_Union_for_Conservation_of_Nature|kibiina ky’ensi yonna ekivunaanyizibwa ku kukuuma obutonde]] (IUCN) okutuuka mu 2015 lwe yalekulira okwegatta ku byobufuzi eby’okulonda.
==== Emirimu gye mu by'obufuzi ====
Mu 2015, Gafabusa yeegatta ku [[:en:Democracy|by'obufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya [[National Resistance Movement|NRM]], n’awangula akalulu k’ekibiina kombi [[:en:Partisan_primary|ak'omunda]] [[:en:2016_Ugandan_general_election|n’okulonda kwa bonna okwa 2016]] bw’atyo n’afuuka mmemba wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ey’ekkumi]] ey'[[Yuganda|Ekkula lya Africa]] ng’akiikirira Bwamba County mu [[Bundibugyo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Bundibugyo]] .
Mu Palamenti ey’ekkumi, Gafabusa aweereza ku kakiiko ka Sayansi ne Tekinologiya n’akakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka ne Palamenti. Ono era mmemba w’ekibiina ekigatta abaana ekya Uganda Parliamentary Forum for Children (UPFC), ekibiina ekigatta abakyala mu palamenti ekya [[:en:Uganda_Women's_Parliamentary_Association|Uganda Women’s Parliamentary Association]] (UWOPA), olukiiko lwa paalamenti [[:en:Climate_Change|olw'enkyukakyuka y,obudde]] (PFCC), ekibiina ekigatta abavubuka mu Palamenti ekya Uganda Parliamentary Forum on Youth Affairs (UPFYA), mu Palamenti forum on Nutrition, Uganda Parliamentary Prayer Breakfast Fellowship ne NRM Parliamentary [[:en:Caucus|Caucus]] . <ref name="RG2" />
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Richard Gafabusa mufumbo ne Lillian Kyomugisa Gafabusa era balina abaana bana: Lydia Katusabe Gafabusa, yazaalibwa nga 20 Ogwomwenda 1996; Lloyd Businge Gafabusa, yazaalibwa nga 14 Ogwokuna 2002; Loice Akugizibwe Alice Gafabusa, yazaalibwa nga 1 Ogwomunaana 2008 era; Lewis Asiimwe Gafabusa, yazaalibwa 31 Ogwekkumineebiri 2011. Gafabusa yali sipiika wa Obudhingiya Bwa Bwamba okuva mu 2012 okutuuka mu 2016.
== Laba ne ==
* [[Bundibugyo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bundibugyo]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [http://www.rucid.org/rucid-college/ Omukutu gwa yintaneeti ogw’abantu b’omu byalo mu nkulaakulana (RUCID)]
* [https://web.archive.org/web/20190619054454/http://geography.mak.ac.ug/about/student-associations/makerere-university-geographical-society-mugs/ Link to Ekibiina ky'Eby'ettaka mu Yunivasite y'e Makerere (MUGS)]
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Obudhingiya Bwa Bwamba]
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
n4fzr8zcdn276yqk8oo3bbaryc69yuk
Munyagwa Mubarak Sserunga
0
12989
69512
68462
2026-08-23T10:15:44Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69512
wikitext
text/x-wiki
'''Munyagwa Mubarak Sserunga''' era amanyiddwa nga Mugati Gwa Bata (omugaati ogwa batta) (yazaalibwa mu 1979)[[:en:Lawyer|Munayuganda omumunnamateeka]] era nga [[:en:Lawyer|munnabyabufuzi]] eyeegatta mu butongole mu [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) ng’o omuwandiisi w’okukunga abantu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Mubarak Munyagwa - Common Man's Party {{!}} 2026 Elections |url=https://www.newvision.co.ug/election-portal/candidates/6 |access-date=2025-10-18 |website=New Vision}}
</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Who are candidates Bobi, Muntu, Munyagwa, Bulira? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/who-are-candidates-bobi-muntu-munyagwa-bulira--5205390 |access-date=2025-10-18 |website=Monitor |language=en}}
</ref> Yali Meeya wa Kawempe Divizoni atte era yawerezayo ekisanja kimu mu paalamenti eye kuumi mukibuga kya kawempe South mulukiko olukulu olwa palamenti.<ref>{{Cite web |date=2021-01-18 |title=Mayor Munyagwa absconds from council meetings for three years |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mayor-munyagwa-absconds-from-council-meetings-for-three-years-1596290 |access-date=2025-10-27 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Agnes |date=2019-03-28 |title=Munyagwa Mubarak Sserunga: On how he missed becoming an army general |url=https://www.independent.co.ug/munyagwa-mubarak-sserunga-on-how-he-missed-becoming-an-army-general/ |access-date=2025-10-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> mu [[:en:Kampala_District|Kampala Distrikiti]], kati yeesimbyewo kubukulembeze bwe gwanga Yuganda wansi wekibiina kya Common man's Party,nga yali Ssentebe wa Yuganda Economic Party.<ref>{{Cite web |title=Mubarak Munyagwa - Common Man's Party {{!}} 2026 Elections |url=https://www.newvision.co.ug/election-portal/candidates/6 |access-date=2025-10-18 |website=New Vision}}</ref>
Yaliko Ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa [[:en:Lawyer|ku bukiiko, ebitongole ebivunaanyizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti]] (COSASE) mu Palamenti ya Uganda okuva mu 2019 okutuuka mu 2021.<ref name=":1">{{Cite web |last=Nantaba |first=Agnes |date=2019-03-28 |title=Munyagwa Mubarak Sserunga: On how he missed becoming an army general |url=https://www.independent.co.ug/munyagwa-mubarak-sserunga-on-how-he-missed-becoming-an-army-general/ |access-date=2025-10-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Munyagwa yazaalibwa Murwera mu gombolola ye Mahyoro mu [[:en:Lawyer|Disitulikiti y’e Kitagwenda]] mu bugwanjjuba wa Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Rwamasyoro |first=Steven |date=2019-01-21 |title=Tracing Munyagwa's Childhood: He Hated School And Always Absconded To Sell Pancakes In Ibanda Town |url=https://trumpetnews.co.ug/2019/01/21/tracing-munyagwas-childhood-he-hated-school-and-always-absconded-to-sell-pancakes-in-ibanda-town/ |access-date=2025-10-18 |website=Trumpet News |language=en-US}}
</ref> Yatandika okusoma mu Mahyoro Pulayimale nga tannaba kwegatta ku Kitagwenda High School okusoma O-Level.<ref name=":3" /><ref name=":2" /> Yeegatta ku Nakasero Secondary School okusoma siniya era nga tannasoma mateeka, yeewandiisa okusoma yunivasite mu yunivasite y'e Makerere mu by'obusuubuzi kyokka n'atamaliriza olw'obuzibu bw'ensimbi.<ref name=":3" /> Oluvannyuma yeegatta ku [[Law Development Centre|Law Development Center]] gye yatikkirwa dipulooma mu mateeka n'afuna diguli ya Bachelors mu mateeka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]].<ref name=":3" />
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Munyagwa yeegatta ku byobufuzi eby’okulonda mu 2011 era n’alondebwa okuba [[:en:Lawyer|Meeya]] wa [[:en:Lawyer|Divizoni y’e Kawempe]] wansi wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC).<ref name=":3" /> Yafuna ettutumu olw'okunenya ennyo enkola za gavumenti n'okwetaba mu kwekalakaasa okwakulemberwa oludda oluvuganya nga okwekalakaasa okwa [[:en:Walk_to_work_protest|Walk to Work]] mu 2011.<ref name=":3" />
Yali Memba wa Paalamentii owe Gombolola lya Kawempe South mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu ku [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) wabula yafiirwa ekifo kye mu kulonda kwa bonna okwa 2021 eri eyali munnamawulire Bashir Kazibwe Mbaziira owa [[National Unity Platform]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2022-02-07 |title=NUP is like a man lost in the wilderness unaware of what to do." Mubarak Munyagwa |url=https://hicginewsagency.com/2022/02/07/nup-is-like-a-man-lost-in-the-wilderness-unaware-of-what-to-do-mubarak-munyagwa/ |access-date=2025-10-18 |website=HICGI News Agency |language=en}}
</ref><ref>{{Cite web |last=Buule |first=Kizito Moses |date=2022-02-17 |title=Musuubira okujjako Museveni nga mukyali mu kwetiriboosa, Munyagwa asekeredde ab'oludda oluvuganya |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20220217/130433/musuubira-okujjako-museveni-nga-mukyali-mu-kwetiriboosa-munyagwa-asekeredde-aboludda-oluvuganya.html |access-date=2025-10-18 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}
</ref>
Munyagwa yalondebwa ku bwa Ssentebe bw’akakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku bukiiko, ebitongole ebivunaanyizibwa ku mateeka n’ebitongole bya gavumenti (COSASE) mu 2019, n’akwata ekifo kya [[Abdu Katuntu]].<ref>{{Cite web |last=Kazooba |first=Lawrence |date=2019-06-13 |title=Profile: Cosase's 'comical' chairman Munyagwa struggles to look a serious person |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20190613/70309/profile-cosases-comical-chairman-munyagwa-struggles-to-look-a-serious-person.html |access-date=2025-10-18 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}
</ref>
Munyagwa yavuganya ku bwapulezidenti mu kulonda kwa Uganda okwa 2026.<ref>{{Cite web |title=Mubarak Munyagwa - Common Man's Party {{!}} 2026 Elections |url=https://www.newvision.co.ug/election-portal/candidates/6 |access-date=2026-02-01 |website=New Vision}}
</ref>
== Okutondawo ekibiina kya Common Man's Party ==
Mu gwokubiri gwa 2025, Munyagwa yalayizibwa nga Pulezidenti w’ekibiina kya Common Man’s Party (CMP), ekyakyusiibwa erinnya ly’ekibiina kya Uganda Economic Party.<ref name=":4">{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Munyagwa Declares Common Man's Party as 'the New Force' Ahead of 2026 Polls |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/294218/munyagwa-declares-common-man%E2%80%99s-party-as-'the-new-force'-ahead-of-2026-polls |access-date=2025-10-18 |website=Nilepost News |language=en}}
</ref><ref>{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Munyagwa Demands More Security, Defends Highly Questioned French Over Kiswahili Proposal |url=https://nilepost.co.ug/news/291335/munyagwa-demands-more-security,-defends-highly-questioned-french-over-kiswahili-proposal |access-date=2025-10-18 |website=Nilepost News |language=en}}
</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Munyagwa unveils new party |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/munyagwa-unveils-common-man-s-party-ahead-of-elections-5119492 |access-date=2025-10-18 |website=Monitor |language=en}}
</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2025-07-15 |title=Munyagwa unveils Common Man's Party, vows to take on Museveni in 2026 presidential bid |url=https://dailyexpress.co.ug/2025/07/15/munyagwa-unveils-common-mans-party-vows-to-take-on-museveni-in-2026-presidential-bid/ |access-date=2025-10-18 |website=Daily Express |language=en-GB}}
</ref> Yalangiridde enteekateeka z'okuvuganya mu kulonda kwa Pulezidenti wa Uganda okwa 2026.<ref name=":4" /><ref name=":5" />
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
* [[:en:Kawempe_Division|Divizoni y'e Kawempe]]
* [[Akalulu ka Uganda aka 2026|2026 Okulonda kwa bonna mu Uganda]]
* [[Kasibante Robert, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
r37sbcjff6zrio41kb9nnpyg9e61kli
69560
69512
2026-08-23T10:29:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69560
wikitext
text/x-wiki
'''Munyagwa Mubarak Sserunga''' era amanyiddwa nga Mugati Gwa Bata (omugaati ogwa batta) (yazaalibwa mu 1979)[[:en:Lawyer|Munayuganda omumunnamateeka]] era nga [[:en:Lawyer|munnabyabufuzi]] eyeegatta mu butongole mu [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) ng’o omuwandiisi w’okukunga abantu.<ref name=":0">{{Cite web |title=Mubarak Munyagwa - Common Man's Party {{!}} 2026 Elections |url=https://www.newvision.co.ug/election-portal/candidates/6 |access-date=2025-10-18 |website=New Vision}}
</ref><ref name=":3">{{Cite web |date=2025-09-25 |title=Who are candidates Bobi, Muntu, Munyagwa, Bulira? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/who-are-candidates-bobi-muntu-munyagwa-bulira--5205390 |access-date=2025-10-18 |website=Monitor |language=en}}
</ref> Yali Meeya wa Kawempe Divizoni atte era yawerezayo ekisanja kimu mu paalamenti eye kuumi mukibuga kya kawempe South mulukiko olukulu olwa palamenti.<ref>{{Cite web |date=2021-01-18 |title=Mayor Munyagwa absconds from council meetings for three years |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mayor-munyagwa-absconds-from-council-meetings-for-three-years-1596290 |access-date=2025-10-27 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Agnes |date=2019-03-28 |title=Munyagwa Mubarak Sserunga: On how he missed becoming an army general |url=https://www.independent.co.ug/munyagwa-mubarak-sserunga-on-how-he-missed-becoming-an-army-general/ |access-date=2025-10-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> mu [[:en:Kampala_District|Kampala Distrikiti]], kati yeesimbyewo kubukulembeze bwe gwanga Yuganda wansi wekibiina kya Common man's Party,nga yali Ssentebe wa Yuganda Economic Party.<ref>{{Cite web |title=Mubarak Munyagwa - Common Man's Party {{!}} 2026 Elections |url=https://www.newvision.co.ug/election-portal/candidates/6 |access-date=2025-10-18 |website=New Vision}}</ref>
Yaliko Ssentebe w’akakiiko akavunaanyizibwa [[:en:Lawyer|ku bukiiko, ebitongole ebivunaanyizibwa mu mateeka n’ebitongole bya gavumenti]] (COSASE) mu Palamenti ya Uganda okuva mu 2019 okutuuka mu 2021.<ref name=":1">{{Cite web |last=Nantaba |first=Agnes |date=2019-03-28 |title=Munyagwa Mubarak Sserunga: On how he missed becoming an army general |url=https://www.independent.co.ug/munyagwa-mubarak-sserunga-on-how-he-missed-becoming-an-army-general/ |access-date=2025-10-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Munyagwa yazaalibwa Murwera mu gombolola ye Mahyoro mu [[:en:Lawyer|Disitulikiti y’e Kitagwenda]] mu bugwanjjuba wa Uganda.<ref name=":2">{{Cite web |last=Rwamasyoro |first=Steven |date=2019-01-21 |title=Tracing Munyagwa's Childhood: He Hated School And Always Absconded To Sell Pancakes In Ibanda Town |url=https://trumpetnews.co.ug/2019/01/21/tracing-munyagwas-childhood-he-hated-school-and-always-absconded-to-sell-pancakes-in-ibanda-town/ |access-date=2025-10-18 |website=Trumpet News |language=en-US}}
</ref> Yatandika okusoma mu Mahyoro Pulayimale nga tannaba kwegatta ku Kitagwenda High School okusoma O-Level.<ref name=":3" /><ref name=":2" /> Yeegatta ku Nakasero Secondary School okusoma siniya era nga tannasoma mateeka, yeewandiisa okusoma yunivasite mu yunivasite y'e Makerere mu by'obusuubuzi kyokka n'atamaliriza olw'obuzibu bw'ensimbi.<ref name=":3" /> Oluvannyuma yeegatta ku [[Law Development Centre|Law Development Center]] gye yatikkirwa dipulooma mu mateeka n'afuna diguli ya Bachelors mu mateeka okuva mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]].<ref name=":3" />
== Emirimu gy'ebyobufuzi ==
Munyagwa yeegatta ku byobufuzi eby’okulonda mu 2011 era n’alondebwa okuba [[:en:Lawyer|Meeya]] wa [[:en:Lawyer|Divizoni y’e Kawempe]] wansi wa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC).<ref name=":3" /> Yafuna ettutumu olw'okunenya ennyo enkola za gavumenti n'okwetaba mu kwekalakaasa okwakulemberwa oludda oluvuganya nga okwekalakaasa okwa [[:en:Walk_to_work_protest|Walk to Work]] mu 2011.<ref name=":3" />
Yali Memba wa Paalamentii owe Gombolola lya Kawempe South mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu ku [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) wabula yafiirwa ekifo kye mu kulonda kwa bonna okwa 2021 eri eyali munnamawulire Bashir Kazibwe Mbaziira owa [[National Unity Platform]].<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2022-02-07 |title=NUP is like a man lost in the wilderness unaware of what to do." Mubarak Munyagwa |url=https://hicginewsagency.com/2022/02/07/nup-is-like-a-man-lost-in-the-wilderness-unaware-of-what-to-do-mubarak-munyagwa/ |access-date=2025-10-18 |website=HICGI News Agency |language=en}}
</ref><ref>{{Cite web |last=Buule |first=Kizito Moses |date=2022-02-17 |title=Musuubira okujjako Museveni nga mukyali mu kwetiriboosa, Munyagwa asekeredde ab'oludda oluvuganya |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20220217/130433/musuubira-okujjako-museveni-nga-mukyali-mu-kwetiriboosa-munyagwa-asekeredde-aboludda-oluvuganya.html |access-date=2025-10-18 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}
</ref>
Munyagwa yalondebwa ku bwa Ssentebe bw’akakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku bukiiko, ebitongole ebivunaanyizibwa ku mateeka n’ebitongole bya gavumenti (COSASE) mu 2019, n’akwata ekifo kya [[Abdu Katuntu]].<ref>{{Cite web |last=Kazooba |first=Lawrence |date=2019-06-13 |title=Profile: Cosase's 'comical' chairman Munyagwa struggles to look a serious person |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20190613/70309/profile-cosases-comical-chairman-munyagwa-struggles-to-look-a-serious-person.html |access-date=2025-10-18 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}
</ref>
Munyagwa yavuganya ku bwapulezidenti mu kulonda kwa Uganda okwa 2026.<ref>{{Cite web |title=Mubarak Munyagwa - Common Man's Party {{!}} 2026 Elections |url=https://www.newvision.co.ug/election-portal/candidates/6 |access-date=2026-02-01 |website=New Vision}}
</ref>
== Okutondawo ekibiina kya Common Man's Party ==
Mu gwokubiri gwa 2025, Munyagwa yalayizibwa nga Pulezidenti w’ekibiina kya Common Man’s Party (CMP), ekyakyusiibwa erinnya ly’ekibiina kya Uganda Economic Party.<ref name=":4">{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Munyagwa Declares Common Man's Party as 'the New Force' Ahead of 2026 Polls |url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/294218/munyagwa-declares-common-man%E2%80%99s-party-as-'the-new-force'-ahead-of-2026-polls |access-date=2025-10-18 |website=Nilepost News |language=en}}
</ref><ref>{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor Mawanda |title=Munyagwa Demands More Security, Defends Highly Questioned French Over Kiswahili Proposal |url=https://nilepost.co.ug/news/291335/munyagwa-demands-more-security,-defends-highly-questioned-french-over-kiswahili-proposal |access-date=2025-10-18 |website=Nilepost News |language=en}}
</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=2025-07-16 |title=Munyagwa unveils new party |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/munyagwa-unveils-common-man-s-party-ahead-of-elections-5119492 |access-date=2025-10-18 |website=Monitor |language=en}}
</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2025-07-15 |title=Munyagwa unveils Common Man's Party, vows to take on Museveni in 2026 presidential bid |url=https://dailyexpress.co.ug/2025/07/15/munyagwa-unveils-common-mans-party-vows-to-take-on-museveni-in-2026-presidential-bid/ |access-date=2025-10-18 |website=Daily Express |language=en-GB}}
</ref> Yalangiridde enteekateeka z'okuvuganya mu kulonda kwa Pulezidenti wa Uganda okwa 2026.<ref name=":4" /><ref name=":5" />
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Politics_of_Uganda|Eby'obufuzi bya Uganda]]
* [[:en:Kawempe_Division|Divizoni y'e Kawempe]]
* [[Akalulu ka Uganda aka 2026|2026 Okulonda kwa bonna mu Uganda]]
* [[Kasibante Robert, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ff0m1zdooua60pmofr9tdpkbrlqj8fy
Andrew Kaluya
0
12993
69438
68395
2026-08-23T10:11:55Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69438
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andrew Kiiza Kaaluya Namitego''' ( yazaalibwa 8 Ogwokubiri 1978 ) munnayuganda, omukozi mu kitongole ky'ensonga z'abantu, omutandisi w'emirimu era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa paalamenti]] omulonde ow'essaza lya Kigulu ey'obukiika ddyo, mu [[:en:Iganga_District|Disitulikiti ye Iganga]] , era [[:en:Independent_politician|talina kakwate]] ku kibiina kya byabufuzi kyonna mu Uganda. <ref name="AKNK2">{{cite web |title=KALUYA ANDREW KIIZA NAMITEGO |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=112 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> Mubaka wa kabondo ka babaka abajjira ku bwa namunigina era aweereza ku ''kakiiko k'ebyobulimi'' n'akakiiko ''akavunaanyizibwa kubulwadde bwa [[:en:HIV/AIDS|mukenenya/siriimu]] n'endwadde ezimugenderako'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] .<ref name="AKNK3">{{cite web |title=UGANDA DECIDES 2016 |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1417394/uganda-elections-2016-provisional-parliamentary-results |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160324123611/http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1417394/uganda-elections-2016-provisional-parliamentary-results |archive-date=24 March 2016 |access-date=4 September 2017 |publisher=[[Vision Group]]}}</ref>
Kaluya era ye pulezidenti w’ekitongole kya SCOPE Foundation ekilafuubana okuvujjirira / okwasirira abaana b’abasibe ba Uganda, nga bwe kiri mu kiwandiiko ekitongole ekiraga ensonga lwaki ekitongole wekiri n'ebigendererwa byakyo (Mission statement).<ref name="AKNK4">{{cite web |title=Home |url=http://www.scopefoundationug.org/services.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201182055/http://www.scopefoundationug.org/services.html |archive-date=1 December 2017 |access-date=1 December 2017 |publisher=SCOPE Foundation}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Kaluya yazaalibwa mu [[:en:Iganga_District|Disitulikiti y'e Iganga]] [[:en:Busoga_sub-region|mu ttundutundu kya Busoga]] nga 8 Omwezi ogwokubiri mu mwaka gwa 1978 mu maka [[:en:Christians|amakulisitu]] ag'e [[:en:Basoga|Busoga]]. Kitaawe omugenzi Wilson Kaluya Tidhomu yali mukozi mu banka era yakolako ng'[[:en:Chief_Cashier|omukwasi w'ensimbi omukulu]] ( chief cashier ) owa [[:en:Bank_of_Uganda|Bbanka ya uganda]] enkulu ate maama we Martha Nabirye Tidhomu yali [[:en:Housewife|mukyala wa waka]] .
Yasomera ku somero lya Kampala Parents ku misomo gye egya pulayimale [[:en:Nabumali_High_School|Nabumali High School]] ku misomo gya [[:en:O-level|siniya eyokuna]] ne [[:en:Kiira_College_Butiki|Kiira College Butiki]] ku bukugu bwa [[:en:GCE_Advanced_Level|siniya ey'omukaaga]] . N’ekyavaamu, yafuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye emalako omutendera gwa pulayimale]] ( P.L.E) mu 1991, [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ye emalako omutendera gwa siniya eyokuna]] ( UCE) mu mwaka gwa 1995 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti ye emalako omutendera gwa siniya eyomukaaga]] mu 1998.<ref name="AKNK2" /> Kaluya yeeyongerayo ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y'e Makerere]] ku misomo gye egy'omutendera gwa yunivasite gye yatikkirwa mu mwaka gwa 2001 ne [[:en:Social_Sciences|ddiguli esooka ekwata ku bantu ng'abantu, ebitundu n'amawanga g'abantu nengeri gye bawangaalamu]] ( Bachelor of Arts in Social Sciences)
Bweyali akyali mu ssomero, Kaluya yaweeweza ng’omuyuka w'[[:en:House_system|akulira]] ekisulo/ ennyumba ekya /eya Banks House ku ssomero lya siniya era Nabumali High School, ng’amyuka kulira e ekisulo / ennyumba ya Mulondo House ku somero kya siniya erya Kiira College Butiki era; nga mmemba w’[[:en:Students'_representative_council|akakiiko akakiikirira abayizi]] (GRC) era [[:en:Minister_for_Finance|Minisita w'ebyensimbi]] ku yunivasite y’e Makerere.
== Omulimu gwe ==
[[File:Kaluya.jpg|left|thumb|Andrew Kaluya (mu langi emmyufu) n’abamu ku balonzi be mu mwaka gwa 2017]]
Olw’okuba yakulira mu [[:en:Iganga|Iganga]], ekimu ku bifo ebisingamu obwavu ku nsi, Kaluya yawangaalira mu mbeera y’okubulwa eby'etago n’okubonaabona olw’obwavu.Ng'amamaze okufuna ddiguli ye esooka mu mwaka gwa 2001, yafumintiriza n'okwolesebwa ku kitundu ng' abaana b'abasibe abawangalira mu makomera / oba abawi b'obuyambi abasookerwako mwe balina okufunira obukuumi, obugabirizi, enkulaakulana n’emikisa gy’okwetabamu mu ngeri etaliiko kkomo era etaziyizibwa. Nga bw’ekiri, yatandikawo ekitongole kya SCOPE era n’aweereza nga pulezidenti w’ekitongole kino, ekifo ky’akyalina n’okutuusa kati.<ref name="AKNK4" />
Mu mwaka gwa 2015, okwagala okuleeta enkyukakyuka mu kitundu kye kyawaliriza Kaluya okwetaba mu by'obufuzi eby’okulonda nga munnabyabufuzi ku bwa namunigina . Yagenda mu maaso n’awangula akalulu ke akasooka, n’afuuka omubaka wa [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi]] ng’akiikirira Essaza lye Kigulu ey'obukiika ddyo [[:en:Iganga_District|Disitulikiti ye Iganga]].<ref name="AKNK5">{{cite web |title=Magyezi bill swims in hostile waters |url=http://observer.ug/news/headlines/55714-magyezi-bill-swims-in-hostile-waters.html |work=The Observer - Uganda |publisher=[[The Observer (Uganda)|The Observer]] |access-date=2026-04-22 |archive-date=2018-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180606164625/http://observer.ug/news/headlines/55714-magyezi-bill-swims-in-hostile-waters.html |url-status=dead }}</ref> Mu Paalamenti ey'ekkumi, Kaluya aweereza ng'omubaka w'akabondo k'ababaka abali ku bwa namunigina era aweereza ku ''kakiiko k'ebyobulimi n'akakiiko akavunaanyizibwa ku mukenenya / siriimu n'endwadde ezigwa mutuluba eryo.<ref name="AKNK6">{{cite web |last1=Kiggundu |first1=Edris |title=2003: How term limits got into Ssempebwa report |url=http://www.observer.ug/special-editions/53923-2003-how-term-limits-got-into-ssempebwa-report.html |work=The Observer - Uganda |publisher=[[The Observer (Uganda)|The Observer]]}}</ref>''
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gw'ekitongole kya SCOPE]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
orkqglh5ad3mz15n69dpxytrwpl44nc
Charles Angina
0
12994
69742
68040
2026-08-23T11:14:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69742
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Charles Angina''' (yazaalibwa 29 Ogwokusatu 1962) [[:en:Lieutenant_general|Lieutenant General]] mu ggye lya [[:en:Uganda_People's_Defense_Force|Uganda People's Defence Force]] (UPDF). Mu Gwomunaana 2021, yalondebwa okubeera mu [[:en:Ministry_of_Foreign_Affairs_(Uganda)|minisitule ya Uganda ey’ensonga z’ebweru]] . Okuva mu mwezi Gwoluberyeberye, 2017 okutuuka mu Gwomusanvu 2021, yakola ng’omumyuka w’omukwanaganya omukulu ow’ekitongole kya ''Operation Wealth Creation'' (OWC), enteekateeka y’enkulaakulana eddukanyizibwa amagye ga Uganda. <ref name="FaR">{{cite web |author=Tonny Abet |date=12 July 2021 |title=Gen Kavuma unveils new OWC priorities |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/gen-kavuma-unveils-new-owc-priorities--3470026 |access-date=6 August 2021 |work=[[Daily Monitor]] |location=Kampala, Uganda}}</ref> <ref name="ReshR">{{cite web |author=The EastAfrican |date=10 January 2017 |title=Ugandan president reshuffles top military officers, drops army chief |url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/news/east-africa/ugandan-president-reshuffles-top-military-officers-drops-army-chief--1360284 |access-date=27 July 2024 |work=[[The EastAfrican]] |location=Nairobi, Kenya}}</ref>
Emabegako yaliko [[:en:Uganda_People's_Defense_Force|omumyuka w’akulira amagye ga Uganda]], ekifo eky'okubiri mu magye ga Uganda. Yalondebwa ku kifo ekyo mu Gwokutaano gwa 2013, ng’adda mu bigere bya [[:en:General|General]] [[:en:Ivan_Koreta|Ivan Koreta]], eyalondebwa okubeera omubaka wa Uganda mu ggwanda eddala. <ref name="2R">{{cite web |author=Sulaiman Kakaire |date=29 May 2013 |title=New Army Big Wigs: Who Are They? |url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=25566:-new-army-big-wigs-who-are-they |access-date=6 August 2021 |work=[[The Observer (Uganda)]] |location=Kampala}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Yazaalibwa mu Ssaza lye Bukedea mu [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y'e Kumi]] nga mu kaseera kano emanyiddwa nga [[:en:Bukedea_District|Disitulikiti ya Bukedea]] mu [[:en:Teso_sub-region|kitundu kyaTeso]] , mu [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Buvanjuba]] bwa [[:en:Uganda|Uganda]].
== Okutendekebwa mu by’amagye ==
Angina yeegatta ku UPDF mu 1983. Oluvannyuma lw’okusoma omusomo gw'eddaala erisooka omwaka gumu, yaweebwa omulimu mu 1985. Yasomesebwa mu misomo gy’amagye egiwerako, omuli: <ref name="2R"/>
1. Omusomo gw’ebyokwerinda mu ggwanga lya China mu 1998 <ref name="2R"/>
2. Omusomo gw’abaduumizi n’abakozi abakulu (CGSC), mu Amerika mu 2000 <ref name="2R"/>
3. Omusomo ku by’amagye ne demokulaasiya w’amawulire mu [[:en:University_of_Kansas|Yunivasite y’e Kansas]] mu 2000 <ref name="2R"/>
4. Omusomo gw’okuduumira n'obukodyo obw’awamu, mu China <ref name="2R"/>
5. Omusomo gw’Omuduumizi w’Ebibinja, mu [[:en:North_Korea|North Korea]] . <ref name="2R"/>
== Emirimu gy’amagye ==
Ku ntandikwa y’omulimu gwe ogw’amagye, yaweereza [[:en:Aide_de_camp|ng’omuyambi w’enkambi]] . Yagenda mu maaso n’aweereza ng’omuserikale w’ekitongole ekikessi, omuduumizi w’ekibinja, omuserikale w’ekitongole ekikessi mu bikwekweto ebimanyiddwa nga Combined Mobile Forces ne mu kitongole ekikessi ekya Divizoni ey'okuna. Okuva awo, n’aweereza ng’omukwanaganya w’ebikwekweto mu Divizoni ey'okubiri (2), oluvannyuma n’akola ng’omuduumizi wa 305 mu Brigade n’okuduumira Divizoni ey’okubiri. <ref name="2R"/>
Mu [[:en:Ituri_conflict|lutalo lw’e Ituri]], Angina yaweereza ng’omuduumizi w’ekitundu mu kitundu kya Ituri mu ggwanga lya [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Democratic Republic of the Congo]] (DRC). Oluvannyuma yafuuka omuduumizi w'akabondo [[:en:Basankusu|Basankusu]] mu kiseera ky'ebikwekweto bya Safe Haven mu DRC. <ref name="2R"/>
Oluvannyuma lw’ekyo, yaweereza [[:en:Military_adviser|ng’omuwabuzi w’amagye]] mu [[:en:Tanzania|Tanzania]] . Oluvannyuma yakyusiddwa n’agenda mu kitebe kya Uganda e [[:en:Washington,_D._C.|Washington, DC]] [[:en:Military_attaché|ng’omuyambi w’amagye]] . Olwo n’alondebwa okuba ssentebe wa kkooti enkulu ey’amagye eya UPDF. Ono era abaddeko ng’akulira amagye ag’oku ttaka mu ggye lya UPDF. <ref>{{cite web |date=25 May 2013 |title=Museveni Reshuffles Military, Moves Old Comrade To Cabinet |url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/news/east-africa/museveni-reshuffles-military-moves-old-comrade-to-cabinet--1316680 |access-date=6 August 2021 |work=[[The East African]] |place=Nairobi, Kenya}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa Palamenti]], ng'akiikirira eggye lya UPDF mu Palamenti ey'omwenda (2011 -2016). Yaliko omukiise ku kakiiko ka palamenti akavunaanyizibwa ku nkizo n’empisa. <ref name="5R">{{cite web |date=2005 |title=Some Facts on Recently Promoted Army Officers |url=http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=634640&CatID=1#selection-86.12-109.76 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140304193057/http://www.newvision.co.ug/mobile/Detail.aspx?NewsID=634640&CatID=1#selection-86.12-109.76 |archive-date=4 March 2014 |access-date=6 August 2021 |work=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Crispus_Kiyonga|Crispus Kiyonga]]
* [[:en:David_Muhoozi|David Muhoozi]]
* [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]]
* [[:en:Samuel_Turyagyenda|Samuel Turyagyenda]]
* [[:en:Leopold_Kyanda|Leopold Kyanda]]
* [[:en:Wilson_Mbadi|Wilson Mbadi]]
* [[:en:Yoweri_Museveni|Yoweri Museveni]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20160813145208/http://mobile.monitor.co.ug/News/-/691252/1166114/-/format/xhtml/-/10w3i71z/-/index.html Brigadier Charles Angina yakyusibwa Mu Nkyukakyuka Mu Magye Empya]
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[Ivan Koreta]]<br /><small>As Deputy Chief of Defence Forces of Uganda</small>|dates=2005 - 2013}}
{{s-ttl|title=Deputy Chief of Defence Forces of Uganda|years=2013 - 2017}}
{{s-aft|after=[[Wilson Mbadi]]<br /><small>As Deputy Chief of Defence Forces of Uganda</small>}}
{{s-bef|before=Unknown<br /><small>As Chief of Staff Land Forces</small>|dates=Prior to 2005}}
{{s-ttl|title=[[Uganda People's Defence Forces|Chief of Staff Land Forces of Uganda]]|years=2005 - 2013}}
{{s-aft|after=[[Leopold Kyanda]]<br /><small>As Chief of Staff Land Forces</small>}}
{{end}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
3g8edbt86l2oevyd6m4xnw48anf9dld
Andrew Baryayanga
0
12998
69739
68030
2026-08-23T11:14:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69739
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andrew Aja Baryayanga''' (yazaalibwa 2 Ogwomwenda 1979, Munnayuganda Addukanya emirimu mu Uganda, alina [[:en:Microsoft_Certified_Professional|obukugu mu bya Kompyuta]], musuubuzi era munnabyabufuzi. Ono ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Palamenti]] owa Munisipaali y’e [[:en:Kabale|Kabale]]<ref name="AB26">{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1451421/kabale-scribes-launch-maternal-health-campaign|title=Kabale scribes launch maternal health campaign|publisher=[[New Vision]]}}</ref> kati aweereza [[:en:Term_of_office|ekisanja]] kye kyakubiri era [[:en:Independent_politician|talina kibiina kya byabufuzi kyonna]] mu Uganda.<ref name="AB12">{{cite web|url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=344|title=BARYAYANGA ANDREW AJA|publisher=Parliament of Uganda}}</ref>
Baryayanga yali [[:en:Whip_(politics)|Nampala w'ababaka abatalina bibiina]]<ref name="AB22">{{cite web |title=PAC expels MP over extortion |url=http://mobile.monitor.co.ug/News/PAC-expels-MP-extortion/2466686-3460208-format-xhtml-14dnl1r/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref> era yaweereza ku ''[[:en:Parliamentary_Committees_of_the_United_Kingdom|kakiiko]] akavunaanyizibwa ku bukiiko, State'' n'akakiiko ''akavunaanyizibwa ku by'obugagga eby'omuttaka'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]] .<ref name="AB23">{{cite web |title=MPs want action on 'wetland degradation' in Kalungu district |url=http://mobile.monitor.co.ug/News/MPs-action--wetland-degradation--Kalungu-district/2466686-3393166-format-xhtml-iwx1g/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref><ref name="AB25">{{cite web |date=14 October 2016 |title=Uganda, UK MPs to exchange visits |url=http://eagle.co.ug/2016/10/14/uganda-uk-mps-exchange-visits.html |publisher=Eagle Online}}</ref>
Mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]], Baryayanga yaweereza ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, abakulu mu gavumenti n’ebitongole by’eggwanga'' n’akakiiko ''akavunaanyizibwa ku by’obugagga eby’omu ttaka'' era mu kisanja kino, yawakanya okunoonyereza kwa [[:en:Inspector_general|Kaliisoliiso wa Gavumenti]] ku [[:en:Karuma_Hydroelectric_Power_Station|pulojekiti y'ebbibiro ly’amasannyalaze e Karuma]] mu [[:en:Constitutional_court|kkooti ya ssemateeka]] <ref name="AB252">{{cite web|url=http://eagle.co.ug/2016/10/14/uganda-uk-mps-exchange-visits.html|title=Uganda, UK MPs to exchange visits|date=14 October 2016|publisher=Eagle Online}}</ref> Baryayanga era ye yatandikawo ''kkampuni ya Baata Engineering evunaanyizibwa ku by'okuzimba'', kkampuni ekola emirimu gyayo mu buvanjuba bwa Afrika.<ref name="AB29">{{cite web |title=About us |url=http://www.baataengineering.com/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211218095055/https://www.baataengineering.com/ |archive-date=18 December 2021 |publisher=Baata Engineering Company}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Baryayanga yazaalibwa mu [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]] [[:en:Kigezi_sub-region|mu kitundu ky'e Kigezi]] nga 24 Ogwomwenda 1979 mu maka [[:en:Christians|g'Abakristaayo]] [[:en:Kiga_people|ag'Abakiga]] . Yasomera mu Kigezi High School Primary okusoma pulayimale ne [[:en:Kigezi_College_Butobere|Kigezi College Butobere]] gye yatuulira [[:en:O-level|siniya ey'okuna]] n'[[:en:GCE_Advanced_Level|eyomukaaga]].<ref name="AB35">{{cite web |date=12 October 2015 |title=Disappointment as Museveni Snubs Kigezi College Fundraising |url=http://www.chimpreports.com/disappointment-as-museveni-snubs-kigezi-college-fundraising/ |publisher=CHIMPREPORTS}}</ref> N’ekyavaamu, yafuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye eya PLE]] mu 1995, [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ye eya UCE]] mu 1999 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UACE]] mu 2001.
Baryayanga yeeyongerayo mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]] [[:en:University_education|okusoma mu Ssettendekero]] gye yatikkirwa mu 2007 n’afuna diguli y'emisomo gy'obwoleke. Ng'akyali mu ttendekero lye limu ery’amatendekero aga waggulu, Baryayanga yafuna satifikeeti [[:en:CCNA|CCNA]] mu 2008 okusinziira nti yali ayagala nnyo ebya tekinologiya w’amawulire mu kiseera ekyo. Yagenda mu maaso n’okutumbula okumanya kwe ku kompyuta ng’afuna satifikeeti ya [[:en:Microsoft_Certified_Professional|MCSE]] (2010) okuva mu [[:en:Tirat_Carmel|kkampuni ya Tirat Carmel]] mu Israel.<ref name="AB1">{{cite web |title=BARYAYANGA ANDREW AJA |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=344 |publisher=Parliament of Uganda}}</ref>
== Emirimu ==
Oluvannyuma lw’okufuna diguli mu 2007, Baryayanga yakola nga maneja wa kkampuni ya [[:en:LockPath|maneja w’okuwagira okugoberera amateeka]] mu kkampuni ya ''De Point Consultants Limited'' . Mu 2009, yatandikawo era n’aweereza ng'omutandisi wa ''kkampuni ya Baata Engineering Company'', ekifo ky’akyalimu.
Mu 2011, Baryayanga yeegatta ku by'obufuzi eby’okulonda nga munnabyabufuzi eyeetongodde oluvannyuma lw’okugwa n’ekibiina [[:en:National_Resistance_Movement|kya NRM]] mu kamyufu. Yagenda mu maaso n’awangula akalulu ke akasooka era n’afuuka omubaka wa [[:en:List_of_members_of_the_ninth_Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey’omwenda]] ng’akiikirira Munisipaali y’e Kabale. Mu 2016, yaddamu n'awangula era akyagenda mu maaso n’okuweereza ekitundu kye kimu mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’ekkumi]] eya [[:en:Uganda|Pearl of Africa]] .
Mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’omwenda]], Baryayanga yaweereza ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku bukiiko, abakulu mu gavumenti n’ebitongole by’eggwanga'' n’akakiiko ''akavunaanyizibwa ku by’obugagga eby’omu'' ttaka era mu kisanja kino, yasoomooza obuyinza bwa [[:en:Inspector_general|Kaliisoliiso wa Gavumenti]] okunoonyereza, okuteesa okusazaamu okugula ebintu ku bikwatagana ne [[:en:Karuma_Hydroelectric_Power_Station|pulojekiti y'ebbibiro ly’amasannyalaze e Karuma]] .<ref name="AB31">{{cite web |title=Baryayanga v Attorney General (CONSTITUTIONAL APPLICATION NO. 2 OF 2013) [2015] UGCC 1 (29 January 2015); |url=http://www.ulii.org/node/15896 |publisher=ULII}}</ref> Mu Palamenti ey'ekkumi, yali [[:en:Whip_(politics)|Nampala w'ababaka abatalina bibiina]] era akyagenda mu maaso n'okuweereza ku ''[[:en:Parliamentary_Committees_of_the_United_Kingdom|kakiiko]] akavunaanyizibwa ku kakiiko, aka State Authorities & State Enterprises'' n'akakiiko ''akavunaanyizibwa ku by'obugagga eby'omu ttaka'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi]] . Baryayanga alwanirira eddembe lya bannabyabufuzi abetongodde oba abatalina bibiina mu Palamenti era y’omu ku bakulu abaawandiika ''ebbago ly’etteeka erifuga amafuta erya 2014'' .<ref name="AB24">{{cite web |title=Chinese company demands top role in Karuma project |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Chinese-company-demands-top-role-in-Karuma-project/-/688334/1902584/-/7mtapaz/-/%2523 |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref><ref name="AB34">{{cite web |date=February 2021 |title=Biofuels Bill 2014 promised, still pending |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Biofuels-Bill-2014-promised---still-pending/688342-3822256-l7w2kcz/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Kabale_District|Disitulikiti y'e Kabale]]
* [[:en:Kigezi_sub-region|Ekitundu ky'e Kigezi]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20160319224843/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20211218095055/https://www.baataengineering.com/ Omukutu gwa Baata Engineering]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi abasajja]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
8zk7sz06q9cpcue84nsxm30solv059q
Okin Ojara
0
12999
69435
68804
2026-08-23T10:11:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69435
wikitext
text/x-wiki
'''Philip Polly Okin Ojara''' (yazaalibwa 26 Ogwokutaano 1971) Munnayuganda mukozi w'ensonga z'abantu era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti omulonde]] akiikirira Chua West County mu [[:en:Kitgum_District|Disitulikiti y'e Kitgum]],<ref>{{Cite web |title=Okin P.P Ojara - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okin-pp-ojara-7785/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> era [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi eyeetongodde]] akwatagana nnyo ne [[:en:Forum_for_Democratic_Change|FDC]], ekibiina ekikulu eky'oludda oluvuganya gavumenti mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Ye mmemba ''w'olukiiko lw'ababaka abetongodde'' ''n'olukiiko oluvuganya gavumenti'' era akola ng'omumyuka wa ssentebe ''w'akakiiko akakola ku akawunti za gavumenti ez'ebitundu'' era nga mmemba ku ''kakiiko akalondebwa'' n'akakiiko ''k'ebyobulimi'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]].<ref name=":0">{{cite web |title=OJARA OKIN |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=390 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref><ref>{{cite web |date=4 August 2017 |title=Chwa west MP Okin Ojara says prostitutes have invaded Parliament |url=http://www.weinformers.com/2017/08/04/chwa-west-mp-okin-ojara-says-prostitutes-have-invaded-parliament/ |publisher=WeInformers}}</ref>
Ojara ye ssentebe [[:en:Select_committee_(parliamentary_system)|w’akakiiko akavunanyizibwa okunoonyereza]] ku nzirukanya y’emirimu embi mu [[:en:Uganda_Telecom|Uganda Telecom]] (UTL)<ref name=":1">{{cite web |title=UTL want media out of its probe |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1442489/utl-media-probe |publisher=[[New Vision]]}}</ref> era nga ye mmemba eyatandikawo ekibiina kya Paalamenti ekya Public Finance Management Forum. Era ye mmemba w’ekibiina kya Paalamenti Forum on Climate Change n'ekya Uganda Parliamentary Prayer Breakfast Fellowship.<ref>{{cite web |title=UTL want media out of its probe |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1442489/utl-media-probe |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
== Obulamu obuto n’okusoma ==
Ojara yazaalibwa mu [[:en:Kitgum|Kitgum]], [[:en:Acholi_sub-region|Acholi sub-region]], nga 26 omwezi Ogwokutaano mu 1971 mu maka [[:en:Anglican|g'Abakristaayo]] [[:en:Acholi_people|ag'Abacholi]]. Pulayimale yagisomera mu kibuga kye Kitgum era n’afuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye eya PLE]] mu 1987.
Oluvannyuma yagenda ku [[:en:Lango_College|Lango College]] okusoma [[:en:GCE_Ordinary_Level|eddaala elya O]] ne [[:en:Sir_Samuel_Baker_Secondary_School|Sir Samuel Baker Secondary School]] okusoma [[:en:GCE_Advanced_Level|eddaala elya A]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UCE]] mu 1991 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|yaUACE]] mu 1994.
Ojara yayongera okugenda mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]], gye yafunira [[:en:Bachelor's_degree|diguli]] mu by’obulamu n’okuddukanya [[:en:Social_administration|embeera z’abantu]] mu 1997. Oluvannyuma yagenda ku [[:en:Trinity_College,_Dublin|Trinity College, Dublin]], n’atikkirwa mu 2006 n’afuna [[:en:Master_of_Philosophy|diguli eyookubiri mu by’obufirosoofo]] mu [[:en:International_studies|misomo gy’emirembe egy’ensi yonna]].<ref name=":0" />
== Emirimu n’ebyobufuzi ==
Ojara yatandika omulimu gwe ogw’ekikugu mu 1998 oluvannyuma lw’okufuna [[:en:Bachelor's_degree|diguli ye]] era yakola nga program officer mu kakiiko k’ensi yonna aka International Rescue Committee (IRC) okutuusa mu 1999 lwe yafuna omulimu nga [[:en:Project_manager|project officer]] mu [[:en:Save_the_Children|Save the Children]]. Mu 2002, yava mu kibiina ekirwanirira eddembe ly’abaana n’agenda mu Acholi Religious Leaders Peace Initiative (ARLPI), ekibiina ekizimba emirembe n’okukyusa entalo wakati w’enzikiriza, gye yakolera [[:en:Administrative_Assistant|ng’omukwanaganya wa pulogulaamu]] okumala emyaka esatu. Mu 2005, yeegatta ku [[:en:United_Nations_Development_Programme|UNDP Uganda]] okumala omwaka gumu ng’omukwanaganya [[:en:Disaster_Preparedness|w’okuteekerateekera obutyabaga]] mu disitulikiti mu [[Prime Minister's Office (Uganda)|ofiisi ya Ssaabaminisita]] (OPM).
Yakolerako mu kitongole kya Total Uganda nga tannaba kuweereza ng'omukulembeze w'Obwakabaka bwa Acholi okuva mu 2014 okutuuka mu 2015 lwe yalekulira n'ayingira ebyobufuzi. Mu 2007, Ojara yafuna omulimu mu Cooperative for Assistance and Relief Everywhere ([[:en:CARE_International|CARE International]], Uganda) gye yakolera ng’omukulembeze [[:en:Team_leader|wa ttiimu]] okutuusa mu 2009 lwe yayingizibwa [[:en:Technical_advisor|ng'omuwabuzi wa tekinologiya]] okuva mu UNDP South Sudan. Mu 2013, yakolerako mu kitongole kya Total Uganda nga tannaba kuweereza nga kattikiro w'Obwakabaka bwa Acholi okuva mu 2014 okutuuka mu 2015 lwe yalekulira n'ayingira ebyobufuzi.<ref>{{cite web |title=Acholi Chiefdom Turns To Federal Clan Structures |url=https://ugandaradionetwork.com/story/acholi-chiefdom-turns-to-federal-clan-structures |publisher=[[Uganda Radio Network|URN]]}}</ref>
Mu 2015, Ojara yeegatta ku [[:en:Democracy|byobufuzi eby’okulonda]] nga [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi eyeetongodde]] era n’akola enteekateeka z’okulonda kwa 2016, ekintu ekyamuyamba nnyo okuwangula mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] bwe kityo n’afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’ekkumi]] eya [[:en:Uganda|Pearl of Africa]] ng’akiikirira Chua West County mu Disitulikiti y'e [[:en:Kitgum_District|Kitgum.]] Mu Paalamenti ey’ekkumi, Ojara akola ng’omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko akakola ku akawunti za gavumenti ez’ebitundu'' era nga mmemba ''w’akakiiko akalonda abantu'' n’akakiiko ''k’ebyobulimi''. Mu mwezi Ogwekkumi nebiri mu 2016, Ojara yalondebwa [[:en:Rebecca_Kadaga|sipiika wa paalamenti]] nga ssentebe [[:en:Select_committee_(parliamentary_system)|w’akakiiko akasunsula]] okunoonyereza ku nzirukanya embi ey'emirimu mu [[:en:Uganda_Telecom|Uganda Telecom]].<ref name=":1" /><ref>{{cite web |date=18 January 2021 |title=Uganda's withdrawal from ICC will depend on AU decision |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Uganda-ICC-will-depend-AU-decision/688334-3455476-3cofhaz/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z’ebweru.<ref>{{Cite web |title=Committee on Foreign Affairs – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-foreign-affairs/ |access-date=2023-02-09 |language=en-US}}</ref>
== Ebikwata ku by’ekyama ==
Ojara musajja mufumbo era alina abaana abawerako. Ayagala nnyo [[:en:Civil_rights|eddembe ly’obuntu]] n’okukola [[:en:Social_action|ku mbeera z’abantu]], [[:en:Economic_empowerment|okutumbula ebyenfuna]], ebyenjigiriza, ebyobulamu, [[:en:Human-rights|eddembe ly’obuntu]], ebyobufuzi n’ensonga [[:en:Poverty_alleviation|z’okukendeeza obwavu]].<ref>{{cite web |date=14 October 2016 |title=Chua East Member of Parliament Marries Brig. Otema's Daughter |url=http://www.acholitimes.com/2016/10/14/chua-east-member-of-parliament-marries-brig-otemas-daughter/ |publisher=Acholi Times}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Kitgum_District|Disitulikiti y'e Kitgum]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijulizidwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20170814220947/http://dictum.cipher256.com/ Link to Uganda Parliamentary Prayer Ekyenkya Fellowship]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
d01ebufh4m5jcylaq61yd7n6suqylr2
69546
69435
2026-08-23T10:29:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69546
wikitext
text/x-wiki
'''Philip Polly Okin Ojara''' (yazaalibwa 26 Ogwokutaano 1971) Munnayuganda mukozi w'ensonga z'abantu era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti omulonde]] akiikirira Chua West County mu [[:en:Kitgum_District|Disitulikiti y'e Kitgum]],<ref>{{Cite web |title=Okin P.P Ojara - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okin-pp-ojara-7785/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> era [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi eyeetongodde]] akwatagana nnyo ne [[:en:Forum_for_Democratic_Change|FDC]], ekibiina ekikulu eky'oludda oluvuganya gavumenti mu [[:en:Uganda|Uganda]]. Ye mmemba ''w'olukiiko lw'ababaka abetongodde'' ''n'olukiiko oluvuganya gavumenti'' era akola ng'omumyuka wa ssentebe ''w'akakiiko akakola ku akawunti za gavumenti ez'ebitundu'' era nga mmemba ku ''kakiiko akalondebwa'' n'akakiiko ''k'ebyobulimi'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]].<ref name=":0">{{cite web |title=OJARA OKIN |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=390 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref><ref>{{cite web |date=4 August 2017 |title=Chwa west MP Okin Ojara says prostitutes have invaded Parliament |url=http://www.weinformers.com/2017/08/04/chwa-west-mp-okin-ojara-says-prostitutes-have-invaded-parliament/ |publisher=WeInformers}}</ref>
Ojara ye ssentebe [[:en:Select_committee_(parliamentary_system)|w’akakiiko akavunanyizibwa okunoonyereza]] ku nzirukanya y’emirimu embi mu [[:en:Uganda_Telecom|Uganda Telecom]] (UTL)<ref name=":1">{{cite web |title=UTL want media out of its probe |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1442489/utl-media-probe |publisher=[[New Vision]]}}</ref> era nga ye mmemba eyatandikawo ekibiina kya Paalamenti ekya Public Finance Management Forum. Era ye mmemba w’ekibiina kya Paalamenti Forum on Climate Change n'ekya Uganda Parliamentary Prayer Breakfast Fellowship.<ref>{{cite web |title=UTL want media out of its probe |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1442489/utl-media-probe |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
== Obulamu obuto n’okusoma ==
Ojara yazaalibwa mu [[:en:Kitgum|Kitgum]], [[:en:Acholi_sub-region|Acholi sub-region]], nga 26 omwezi Ogwokutaano mu 1971 mu maka [[:en:Anglican|g'Abakristaayo]] [[:en:Acholi_people|ag'Abacholi]]. Pulayimale yagisomera mu kibuga kye Kitgum era n’afuna [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye eya PLE]] mu 1987.
Oluvannyuma yagenda ku [[:en:Lango_College|Lango College]] okusoma [[:en:GCE_Ordinary_Level|eddaala elya O]] ne [[:en:Sir_Samuel_Baker_Secondary_School|Sir Samuel Baker Secondary School]] okusoma [[:en:GCE_Advanced_Level|eddaala elya A]], n’afuna [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|satifikeeti ya UCE]] mu 1991 ne [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|yaUACE]] mu 1994.
Ojara yayongera okugenda mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]], gye yafunira [[:en:Bachelor's_degree|diguli]] mu by’obulamu n’okuddukanya [[:en:Social_administration|embeera z’abantu]] mu 1997. Oluvannyuma yagenda ku [[:en:Trinity_College,_Dublin|Trinity College, Dublin]], n’atikkirwa mu 2006 n’afuna [[:en:Master_of_Philosophy|diguli eyookubiri mu by’obufirosoofo]] mu [[:en:International_studies|misomo gy’emirembe egy’ensi yonna]].<ref name=":0" />
== Emirimu n’ebyobufuzi ==
Ojara yatandika omulimu gwe ogw’ekikugu mu 1998 oluvannyuma lw’okufuna [[:en:Bachelor's_degree|diguli ye]] era yakola nga program officer mu kakiiko k’ensi yonna aka International Rescue Committee (IRC) okutuusa mu 1999 lwe yafuna omulimu nga [[:en:Project_manager|project officer]] mu [[:en:Save_the_Children|Save the Children]]. Mu 2002, yava mu kibiina ekirwanirira eddembe ly’abaana n’agenda mu Acholi Religious Leaders Peace Initiative (ARLPI), ekibiina ekizimba emirembe n’okukyusa entalo wakati w’enzikiriza, gye yakolera [[:en:Administrative_Assistant|ng’omukwanaganya wa pulogulaamu]] okumala emyaka esatu. Mu 2005, yeegatta ku [[:en:United_Nations_Development_Programme|UNDP Uganda]] okumala omwaka gumu ng’omukwanaganya [[:en:Disaster_Preparedness|w’okuteekerateekera obutyabaga]] mu disitulikiti mu [[Prime Minister's Office (Uganda)|ofiisi ya Ssaabaminisita]] (OPM).
Yakolerako mu kitongole kya Total Uganda nga tannaba kuweereza ng'omukulembeze w'Obwakabaka bwa Acholi okuva mu 2014 okutuuka mu 2015 lwe yalekulira n'ayingira ebyobufuzi. Mu 2007, Ojara yafuna omulimu mu Cooperative for Assistance and Relief Everywhere ([[:en:CARE_International|CARE International]], Uganda) gye yakolera ng’omukulembeze [[:en:Team_leader|wa ttiimu]] okutuusa mu 2009 lwe yayingizibwa [[:en:Technical_advisor|ng'omuwabuzi wa tekinologiya]] okuva mu UNDP South Sudan. Mu 2013, yakolerako mu kitongole kya Total Uganda nga tannaba kuweereza nga kattikiro w'Obwakabaka bwa Acholi okuva mu 2014 okutuuka mu 2015 lwe yalekulira n'ayingira ebyobufuzi.<ref>{{cite web |title=Acholi Chiefdom Turns To Federal Clan Structures |url=https://ugandaradionetwork.com/story/acholi-chiefdom-turns-to-federal-clan-structures |publisher=[[Uganda Radio Network|URN]]}}</ref>
Mu 2015, Ojara yeegatta ku [[:en:Democracy|byobufuzi eby’okulonda]] nga [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi eyeetongodde]] era n’akola enteekateeka z’okulonda kwa 2016, ekintu ekyamuyamba nnyo okuwangula mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] bwe kityo n’afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’ekkumi]] eya [[:en:Uganda|Pearl of Africa]] ng’akiikirira Chua West County mu Disitulikiti y'e [[:en:Kitgum_District|Kitgum.]] Mu Paalamenti ey’ekkumi, Ojara akola ng’omumyuka wa ssentebe ''w’akakiiko akakola ku akawunti za gavumenti ez’ebitundu'' era nga mmemba ''w’akakiiko akalonda abantu'' n’akakiiko ''k’ebyobulimi''. Mu mwezi Ogwekkumi nebiri mu 2016, Ojara yalondebwa [[:en:Rebecca_Kadaga|sipiika wa paalamenti]] nga ssentebe [[:en:Select_committee_(parliamentary_system)|w’akakiiko akasunsula]] okunoonyereza ku nzirukanya embi ey'emirimu mu [[:en:Uganda_Telecom|Uganda Telecom]].<ref name=":1" /><ref>{{cite web |date=18 January 2021 |title=Uganda's withdrawal from ICC will depend on AU decision |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Uganda-ICC-will-depend-AU-decision/688334-3455476-3cofhaz/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z’ebweru.<ref>{{Cite web |title=Committee on Foreign Affairs – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-foreign-affairs/ |access-date=2023-02-09 |language=en-US}}</ref>
== Ebikwata ku by’ekyama ==
Ojara musajja mufumbo era alina abaana abawerako. Ayagala nnyo [[:en:Civil_rights|eddembe ly’obuntu]] n’okukola [[:en:Social_action|ku mbeera z’abantu]], [[:en:Economic_empowerment|okutumbula ebyenfuna]], ebyenjigiriza, ebyobulamu, [[:en:Human-rights|eddembe ly’obuntu]], ebyobufuzi n’ensonga [[:en:Poverty_alleviation|z’okukendeeza obwavu]].<ref>{{cite web |date=14 October 2016 |title=Chua East Member of Parliament Marries Brig. Otema's Daughter |url=http://www.acholitimes.com/2016/10/14/chua-east-member-of-parliament-marries-brig-otemas-daughter/ |publisher=Acholi Times}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:Kitgum_District|Disitulikiti y'e Kitgum]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
== Ebijulizidwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
* [https://web.archive.org/web/20170814220947/http://dictum.cipher256.com/ Link to Uganda Parliamentary Prayer Ekyenkya Fellowship]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
6e4ey9qlzfvfplhjbhg34ts8dpvq0mb
Grace Lubega
0
13006
69299
55822
2026-08-23T02:15:12Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69299
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Lubega Matovu''' mukulembeze w'abakrisitaayo Abapentekoti mu Uganda, omuyimbi, eyali omukozi mu bbanka era nga ye mutandisi wa [[:en:Phaneroo_Ministries_International|Phaneroo Ministries International]], obuweereza bw’enjiri obusangibwa mu Kampala. <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2023-07-21 |title=Faithful wish Phaneroo's Apostle Grace Lubega a happy birthday |url=https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/faithful-wish-phaneroos-apostle-grace-lubega-NV_165582 |access-date=2025-09-23 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Grace Lubega |url=https://www.god.tv/ministries/grace-lubega/ |access-date=2025-09-23 |website=God TV |language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Apostle Grace Lubega Biography: Age, wife, work experience, starting Phaneroo and more |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/2935 |access-date=2025-09-23 |website=The Ultimate Post |language=en |archive-date=2026-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260428185948/https://ultimatepost.dantty.com/post/2935 |url-status=dead }}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |last=Man |first=The New |date=2025-09-06 |title=Biography of Apostle Grace Lubega |url=https://www.thenewman.org.ng/2023/01/biography-of-apostle-grace-lubega.html |access-date=2025-09-23 |website=The New Man Movement – Helping you Life a Godly Life}}</ref>Amanyiddwa olw'okusomesa n'okubuulira enjiri buli wiiki, okusaba okw'amaanyi okubeera mu bifo eby'olukale, n'okubunyisa obubaka ku mikutu gy'empuliziganya egituuka ku bantu mu Uganda n'ebweru waayo. <ref name=":0">{{Cite web |date=2024-08-10 |title=Phaneroo at 10: More than a church ministry |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/phaneroo-at-10-more-than-a-church-ministry-4720598 |access-date=2025-09-23 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |date=2025-08-10 |title=Phaneroo services, come rain or shine |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/religion/phaneroo-services-come-rain-or-shine-5149558 |access-date=2025-09-23 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref name=":6">{{Cite web |title=Apostle Grace Lubega Biography: Age, wife, work experience, starting Phaneroo and more {{!}} Pulse Uganda |url=https://www.pulse.ug/articles/entertainment/apostle-grace-lubega-biography-2025051310345157345 |access-date=2025-09-23 |website=www.pulse.ug |language=en}}</ref>
== Ensibuko n’obuyigirize ==
Omutume Grace yazaalibwa mu maka [[:en:Catholic_Church|g’Abakatuliki aba Roma]] kyokka n’akyuka nafuuka omulokole ku myaka munaana ku crusade. <ref>{{Cite web |last=Uganda |first=Watchdog |date=2018-09-30 |title=PROFILE: Who is Apostle Grace Lubega? |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20180930/48386/profile-who-is-apostle-grace-lubega.html |access-date=2025-09-23 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> Yasoma Social Work ne Social Administration (SWASA) ku [[Uganda Christian University]] . Yafuna diguli ey’ekitiibwa eya Doctorate of Divinity mu Gwokubiri 2023 okuva mu ttendekero ly’eby’eddiini erya Zoe Life Theological College erisangibwa mu Amerika olw’obuweereza bwe n’obukulembeze obw’omwoyo. <ref>{{Cite web |last=ebukafavour |date=2024-01-02 |title=Apostle Grace Lubega: Biography, Age, Net Worth, Family, Career and Achievements |url=https://myschoolplugng.com/biography/apostle-grace-lubega-biography/ |access-date=2025-09-23 |website=MySchoolPlugNg |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=C. B. |date=2023-02-22 |title=Phaneroo's Apostle Grace Lubega Awarded Honorary Doctorate By US University |url=https://campusbee.ug/news/phaneroos-apostle-grace-lubega-awarded-honorary-doctorate-by-us-university/ |access-date=2025-09-23 |website=Campus Bee |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gye ==
Nga tannaba kwewaayo mu bujjuvu mu buweereza bw’Ekikristaayo, Grace Lubega ye yali akulira okulabirira bakasitoma mu [[:en:KCB_Bank_Kenya_Limited|bbanka y’ebyobusuubuzi eya Kenya]] (KCB). <ref name=":6"/> Omulimu gwe gwali gukwata ku mirimu gy’okuweereza bakasitoma n’enkolagana ne bakasitoma. Oluvannyuma Lubega yalekera awo okukola mu KCB mu myaka gya 2016-2018 ne yeewaayo okuwaayo ebiseera bye mu bujjuvu mu [[:en:Phaneroo_Ministries_International|Phaneroo Ministries International]] . <ref name=":6" /> <ref>{{Cite web |date=2025-01-14 |title=Apostle Grace Lubega Biography: Wife, Family & Christian Ministry |url=https://gobio.com.ng/apostle-grace-lubega-biography/ |access-date=2025-09-23 |language=en-US}}</ref>
== Obukulembeze bwa minisitule ==
Lubega yatandikawo [[:en:Phaneroo_Ministries_International|Phaneroo Ministries International]] mu 2014. Obuweereza bwatandika n’okusinza wakati mu wiiki okwakolebwanga ku Lwokuna nga tebannaba kutandika kusaba kwa Ssande. Egamba nti efuuka abayigirizwa bulijjo, pulogulaamu z’okubunyisa amawulire, n’okuweereza ebifo eby’enjawulo mu Kampala. Amawulire ag'enjawulo gabadde galaga ebitukiddwako saako okukula kwa Phaneroo. <ref name=":0"/> <ref name=":3">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2024-08-11 |title=Phaneroo celebrates 10 years |url=https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/phaneroo-celebrates-10-years-NV_193801 |access-date=2025-09-23 |website=New Vision}}</ref> Phaneroo yategeka ebijaguzo eby'omwaka omwali ebyategekebwa e Kololo ne UMA Show Grounds. Phaneroo yafuna ekifo ekipya ekya yiika nga 4.5 <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2022-05-20 |title=Parliament cites fraud in Nakawa-Naguru land saga |url=https://www.independent.co.ug/parliament-cites-fraud-in-nakawa-naguru-land-saga/ |access-date=2025-09-28 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> e Naguru ekibadde kyaweebwayo mu butongole okusinza mu kkanisa n’emikolo gye baategeka okusaba kw’omwaka omuggya ogwa 2024 n’okujaguza emyaka 10 n’ekkumi n’emu. <ref name=":2"/> <ref name=":3" /> <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2024-01-01 |title=Guests fill three venues during Phaneroo New Year prayers |url=https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/guests-fill-three-venues-during-phaneroo-new-NV_177948 |access-date=2025-09-23 |website=New Vision}}</ref> Gye buvuddeko Omutume Grace yalangirira mu kusaba ku nteekateeka z’okuzimba ekkanisa eri mu bukadde bwa ddoola 55 (obuwumbi 202) <ref>{{Cite web |title=Apostle Lubega Plans To Construct a $55 Million Mega Church Though Records Suggest a Different Financial Approach. |url=http://notifiermedia.com/news/apostle-lubega-plans-to-construct-a-55-million-mega-church-though-records-suggest-a-different-financial-approach-2025-05-14-14502778 |access-date=2025-09-28 |website=Notifier Media |language=en |archive-date=2026-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260424183914/https://notifiermedia.com/news/apostle-lubega-plans-to-construct-a-55-million-mega-church-though-records-suggest-a-different-financial-approach-2025-05-14-14502778 |url-status=dead }}</ref> mu Naguru Kampala, Uganda, era yagamba nti pulojekiti eno egenda kugenda mu maaso awatali kwewola oba okuwaayo okuva mu bantu, kino kyaleeta envuvuumo okuva mu bantu abali ku mutimbagano nga bebuuza ensimbi gy'ezigenda okuva. Okuzimba kuno kujja kuyambako okukuza obuweereza ssaako n'okukukumakuma abantu abangi abasabirayo. Ekifo ky’e Naguru kisuza abakkiriza abasukka mu 20,000 <ref>{{Cite web |date=2025-08-10 |title=Phaneroo services, come rain or shine |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/religion/phaneroo-services-come-rain-or-shine-5149558 |access-date=2025-09-28 |website=Monitor |language=en}}</ref> buli Ssande n’Olwokuna, ababeerawo enkuba n'ebwetonnya oba omusana okwaka. Abagoberezi bangi bagoberera okusaba obutereevu nga bayita ku mikutu gya Manifest TV, leediyo n'emikutu emigatta bantu egya Phaneroo mu nsi yonna. <ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=All we had was faith – Apostle Lubega |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/entertainment/all-we-had-was-faith-apostle-lubega-4730482 |access-date=2025-09-28 |website=Monitor |language=en}}</ref> Omutume Grace Lubega amanyiddwa mu nsi yonna olw’enjigiriza ze ku kubikkulirwa n’okuzuukira, <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Sarah |date=2025-07-21 |title=Apostle Grace Lubega: A voice, a vision, a vessel |url=https://www.newvision.co.ug/category/entertainment/apostle-grace-lubega-a-voice-a-vision-a-vesse-NV_214930 |access-date=2025-09-28 |website=New Vision}}</ref> era abuulira mu nsi ez’enjawulo okwetoloola ensi yonna.
== Obulamu bwe ==
Grace Lubega bagattibwa ne Nicole Kavuma Lubega muwala w’omusuubuzi Munnayuganda Dennis Paul Kavuma. <ref name=":1"/> <ref name=":5">{{Cite web |title=Phaneroo's Apostle Lubega gears up for wedding |url=http://newvision-web-nuxt3.us-east-1.elasticbeanstalk.com/news/1495617/phaneroo-apostle-lubega-gears-wedding |access-date=2025-09-23 |website=New Vision}}</ref> Baagattibwa nga 19 Ogwokusatu 2019 mu mbaga eyali ku wooteri ya Lake Victoria Serena e Kigo. Balina omwana omuwala gwe baazaala mu 2020. <ref name=":1" /> Nicole alabika mu buweereza bw’olukale emirundi mitono nnyo ne bba, naye mu ngeri endala abeera mu bulamu obw’ekyama. <ref name=":1" /> <ref name=":5" />
== Ennyimba ==
* Yesu Ndi Owawe
* Osinzibwenga
* Yimba Amatendo
* O Come Let Us Adore Him
* Yesu ndi wuwo
* Njagala Nkulabe Yesu
== Laba ne ==
* [[:en:Phaneroo_Ministries_International|Phaneroo Ministries International]]
* [[:en:Christianity_in_Uganda|Christianity in Uganda]]
* [[:en:Pentecostalism|Pentecostalism]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
4ipa3dcqnpwbf0aslwbxnk4iw40e51g
Lawrence Akugizibwe
0
13027
69436
61607
2026-08-23T10:11:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69436
wikitext
text/x-wiki
'''Lawrence Akugizibwe''' (yazaalibwa 2 Ogwekkuminoogumu 1985) Munnayuganda [[:en:Horticulturist|omukugu mu by'ensuku]], [[:en:Entrepreneur|omukugu mu by'obulimi]], muwandiisi, [[:en:Conservation-restoration_of_cultural_heritage|mulwanirizi w'eddembe ly'obutonde n'ebisolo by'omunsiko]] era munnabyabufuzi. Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa Paalamenti]] eyalondebwa okukiikirira abantu ba [[:en:Kyenjojo|Mwenge ey'Obukiikakkono]] <ref name="LA2">{{cite web |title=AKUGIZIBWE LAWRENCE |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=134 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref> era nga munnakibiina ekiri mu buyinza mu Uganda ekya [[National Resistance Movement|NRM]]. <ref name="LA1">{{cite web |author-link=New Vision (olupapula lw'amawulire) |title=Butime bounces back as MP |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1417578/butime-bounces-nrm-flag-bearers-lead-kyenjojo |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Y'omu ku ba mmemba b'[[:en:Parliamentary_Committees_of_the_United_Kingdom|akakiiko]] akavunaanyizibwa ''ku siriimu n'endwadde ezikwatagana'' era nga ye mumyuka wa Ssentebe ''w'akakiiko k'ebyobulimi n'obulunzi'' mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] . <ref name="LA1X">{{cite web |title=MPs Oppose Plan to Give Away Govt Ranches |url=http://www.eabizinfo.com/2017/04/12/mps-oppose-plan-to-give-away-govt-ranches/ |publisher=[[East African Business Week|East Africa Business News]] |access-date=2026-04-25 |archive-date=2017-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170421235813/http://www.eabizinfo.com/2017/04/12/mps-oppose-plan-to-give-away-govt-ranches/ |url-status=dead }}</ref>
Eyali omukwanaganya w'ekitongole ky'ebyobulimi n'obulunzi ekya NAADS, <ref name="LA3X">{{cite web |title=Bufunjo local citizens sensitised on government procedures when lobbying for service delivery |url=http://torodev.blogspot.ug/2013/06/bufunjo-local-citizens-sensitised-on.html |publisher=ToroDev}}</ref> Akugizibwe ye muwandiisi w’ekibiina kya Rwenzori Parliamentary Group, omuwandiisi w’ensonga z’abavubuka mu kibiina kya NRM Youth League, ssentebe wa NRM mu Mwenge ey'Obukiikakkono, ssentebe w’olukiiko olufuzi olwa St Klaus Comprehensive Trade School, omuwandiisi w’ekibiina ekigatta Abakatoliki abakozi ekya [[:en:Roman_Catholic_Diocese_of_Fort_Portal|Roman Catholic Diocese of Fort Portal]], omukubiriza w’olukiiko lwa Tooro Peoples Conference <ref name="LA1Z">{{cite web |title=Tooro Kingdom calls for unity conference |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1432306/tooro-kingdom-calls-unity-conference |publisher=[[New Vision]]}}</ref> era nga mmemba mu kakiiko ka Paalamenti aka NRM. <ref name="LA1Y">{{cite web |title=Rwenzori Region on Edge as NRM Candidates Recruit Militia |url=http://www.chimpreports.com/rwenzori-region-on-edge-as-nrm-candidates-recruit-militia/ |publisher=CHIMPREPORTS}}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Akugizibwe yazaalibwa mu Muluka gw'e Kitaihuka mu Ggombolola y'e Nyankwanzi mu [[:en:Kyenjojo_District|Disitulikiti y’e Kyenjojo]] mu maka g’Abakatuliki a[[:en:Toro_people|Batooro]] . Kitaawe Vincent Nyakoojo yali mukulu wa Muluka ate nnyina Apollonia Tugume yali mulimi. Mwana wa mukaaga mu baana kkumi na babiri era muganda wa Fr. Bernard Bitekerezo, alina [[:en:Doctor_of_Theology|diguli mu by’eddiini y’Ekikatoliki]] .
Pulayimale yagisomera mu Disitulikiti y’ewaabwe e Kyenjojo mu Igongwe Primary School gye yafunira [[:en:Primary_School_Leaving_Examination|satifikeeti ye eya PLE]] mu 2001 <ref name="LA2"/> Yeeyongerayo mu [[:en:St._Leo's_College,_Kyegobe|St Leo's College, Kyegobe]] gye yafunira [[:en:GCE_Advanced_Level|Ssatifikeeti ya siniya ey'okuna]] n'[[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|eyomukaaga]] mu 2004 ne 2006. yatikkirwa mu [[:en:Mountains_of_the_Moon_University|Ssettendekero wa Mountains of the Moon]] mu 2012 n’afuna diguli mu by’ensuku n’okutandikawo emirimu ate mu 2015 n’afuna diguli eyookubiri mu by’obugagga eby’omu ttaka. Era alina PhD mu by’obulimi n’obuyiiya mu byalo okuva mu Ssettendekero wa [[:en:Atlantic_International_University|Atlantic International]], Hawaii.
== Emirimu gye n’ebyobufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku Ssettendekero mu 2009, Akugizibwe yakolako ng’omusomesa w’Olungereza okumala emyaka ebiri n'ekitundu mu ''ssomero lya St. Maria Salome'' e [[:en:Dar_es_Salaam|Dar es Salaam]]. Bwe yali ku Ssettendekero, yakolako ng'[[:en:Research#Scientific_research|omunoonyereza]] mu kkampuni ya ''PROTOS Uganda'' ne Ssettendekero wa Mountains of the Moon.
Bwe yamaliriza diguli ye esooka, yakola nga maneja w'ekifo awakuumirwa ebimera ebito ([[:en:Greenhouse|Greenhouse]]) mu ''Royal Van Zanten Uganda'' mu 2012, oluvannyuma n’akozesebwa ng’omukugu mu by’obulimi mu 2013 mu ''HEWASA'' : ekitongole ky’amazzi, n’obuyonjo mu [[:en:Caritas_Internationalis|Caritas Fort Portal]] . Mu 2014, Akugizibwe yafuna omulimu ng’omukwanaganya wa [[:en:Agriculture_in_Uganda#External_links|NAADS]] mu Ggombolola y'e Bufunjo mu Disitulikiti y’e Kyenjojo.<ref name="LA2"/>
Mu 2015, Akugizibwe yalekulira mu kibiina kya NAADS ne yeegatta ku [[:en:Democracy|byobufuzi eby’okulonda]] ku tikiti ya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] nga yawangula abantu munaana mu kamyufu nga muno mwe mwali David Muhumuza eyali mu ntebe mu kiseera ekyo.<ref name="LA8">{{cite web |title=MASSIVE CIVIC ACTION AS 75% OF RWENZORI LEADERS LOSE NRM POLLS |url=http://krcuganda.org/?p=573 |publisher=KRC Uganda}}
</ref> Yagenda mu maaso n'awangula [[:en:2016_Ugandan_general_election|okulonda kwa bonna]] mu 2016 n'afuuka mmemba wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]] ey'[[:en:Uganda|Ekkula lya Africa]] ng'akiikirira Essaza lye Mwenge ely'Obukiikakkono mu [[:en:Kyenjojo_District|Disitulikiti y'e Kyenjojo]] . <ref name="LA9">{{cite web |title=NRM primaries: List of results |url=http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/Elections/NRM-primaries--List-of-results/859108-2933124-tgnpkx/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Mu Paalamenti ey’ekkumi, Akugizibwe yaweereza ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku [[:en:HIV/AIDS|siriimu n’endwadde ezikwatagana n’akawuka ka siriimu]]'' n’akakiiko ''k’ebyobulimi'' . Ono mmemba wa: ''olukiiko lwa Paalamenti [[:en:Climate_Change|olw'enkyukakyuka y'obudde]] Uganda (PFCC-U)'' ; olukiiko lwa ''Uganda olw'ababaka ba Paalamenti akavunaanyizibwa ku mmere aka [[:en:Food_Security|food security]], omuwendo gw'abantu n'enkulaakulana (UPFFSP&D)'' ; ''ekakiiko akavunaanyizibwa ku nsonga z'abavubuka aka Uganda Parliamentary Forum on Youth Affairs (UPFYA)'' n'''ababaka ba Paalamenti aba NRM''. Era ye muwandiisi w'ekibiina kya ''Rwenzori Parliamentary Group'' . <ref name="LA1Y"/>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Akugizibwe muwandiisi, muyimbi, mulwanirizi wa ddembe ly'obutonde n'ebisolo by'omunsiko nga mutumbuzi w'ebyobulambuzi mu [[:en:Agritourism|by’obulimi]] .
== Ebitabo by'afulumizza ==
## '''''The Role of Biorationals in the Control of a Bean Bruchid'''''
## '''''Jealousy is Sand in My Eyes'''''
## '''''Sustainable Forest Conservation in Uganda'''''
== Laba ne ==
* [[:en:Kyenjojo_District|Disitulikiti y'e Kyenjojo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
9how37okpoj7fx30rd49w1zyy1yhocq
Paul Amoru
0
13059
69471
68770
2026-08-23T10:14:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69471
wikitext
text/x-wiki
'''Paul Omiat Amoru''' (yazaalibwa nga 11 Ogwekkumi 1983) Munnayuganda, Munnamawulire, omwogezi, era munnabyabufuzi. Ono ye High Commissioner wa Uganda mu ggwanga lya Republic of South Africa e Pretoria Yaliko [[:en:Parliament_of_Uganda|omubaka wa Paalamenti]] mu Ssaza lya [[:en:Dokolo|Dokolo]] ey'Obukiikakkono (2016-2021) era nga mukiise mu kibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM), ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza mu Uganda.<ref name="PA1">{{Cite web |title=AMORU PAUL |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=186 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}</ref>
Amoru yali ssentebe w’olukiiko lwa ''Uganda Parliamentary Forum on Media'',<ref name="PA2">{{Cite web |title=MP Amoru to Lead Parliamentary Forum on Media |url=http://www.chimpreports.com/mp-amoru-to-lead-parliamentary-forum-on-media/ |publisher=CHIMPREPORTS}}</ref> omwogezi w’ekibiina kya ''Lango Parliamentary Group'', <ref name="PA32">{{Cite web |title=Lango MPs gift Shs5 million to Paralympic silver medalist Emong |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Lango-MPs-gift-Shs5-million-to-Paralympic-silver-medalist-Emong/688334-3405506-s4gl29z/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref> [[:en:Whip_(politics)|Nnampala wa NRM]] ku [[:en:Member_of_Parliament|babaka ba Lango]] era ssentebe wa NRM mu Ssaza lya Dokolo ey'Obukiikakkono. Yali mmemba ku ''kakiiko ka Equal Opportunities''<ref name="PA3X">{{Cite web |title=Committee on Equal Opportunities |url=http://parliamentwatch.ug/committee/committee-on-equal-opportunities/#.WRbrO7gcRkg |publisher=Parliament Watch}}</ref> n'akakiiko ''k'ebyenjigiriza n'emizannyo''<ref name="PA33">{{Cite web |title=Committee on Education and Sports |url=http://parliamentwatch.ug/committee/committee-on-education-and-sports/#.WRbszbgcRkg |publisher=Parliament Watch}}</ref> mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] .<ref name="PA3">{{Cite web |title=Parliament Forum on Media Condemns Violence against Journalists |url=https://www.theugandatoday.com/news/2017/05/parliament-forum-on-media-condemns-violence-against-journalists/ |publisher=Uganda Today}}</ref>
Mu 2005, Amoru yalondebwa ng'[[:en:Students'_union|omukulembeze w'abayizi]] ku ssetendekero wa [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]]<ref name="PA4">{{Cite web |title=Amoru elected UCU alumni chairperson |url=http://www.monitor.co.ug/News/Education/688336-1396218-15rln43z/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref> era nawereza nga pulezidenti w'ekibiina ekitwala abayizzi mu Uganda ekya ''Uganda National Students Association (UNSA)'' mu 2006. Yakulemberamu okutondebwawo kwa ''Uganda Christian University Media Link'' mu 2004 era yali omu kubaatandikawo ''Uganda Christian University HIV / AIDS Initiative'' mu 2006.
Yaliko [[:en:Chief_communications_officer|akulira eby'empuliziganya]] mu [[:en:Kumi_University|Yunivasite y'e Kumi]], [[:en:Editor-in-chief|omumyuka w'omuwandiisi w'amawulire]] mu [[:en:Daily_Monitor|Monitor Publications Limited]] (MPL)<ref name="PA43">{{Cite web |title=Former Monitor News Editor Tipped for NRM Caucus Spokesman |url=http://www.chimpreports.com/former-monitor-news-editor-tipped-for-nrm-caucus-spokesman/ |publisher=CHIMPREPORTS}}</ref> [[:en:Chief_communications_officer|n'akulira eby'amawulire n'empuliziganya]] mu ''kitongole kya Uganda Business and Technical Examinations Board (UBTEB)'' . Ye ssentebe [[:en:Trustee|w’olukiiko olufuzi]] olwa UNSA<ref name="PA42">{{Cite web |title=PHOTOS: New UNSA Executives Take Office |url=http://www.theugandatoday.com/education/2017/04/photos-new-unsa-executives-take-office/ |publisher=Uganda Today}}</ref> era yaweereza mu lukiiko lwe lumu ng'omumyuka wa ssentebe w’ekibiina ekigatta abayizi mu Ggwanga.<ref name="PA41">{{Cite web |title=Students want representative in parliament |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1408540/students-representative-parliament |publisher=[[New Vision|Saturday Vision]]}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Amoru yazaalibwa mu [[:en:Dokolo_District|Disitulikiti y'e Dokolo]] mu [[:en:Lango_sub-region|kitundutundu ky'e Lango]] nga 11 ogwekkumi 1983 mu maka [[:en:Anglicanism|Amakulisitaayo]] [[:en:Langi_people|ag'abantu b'e Langi]] . Mwana wakubiri mu baana munaana, yamala pulayimale ng’asomera mu Disitulikiti y’ewaabwe e [[:en:Lira_District|Lira]] mu kiseera ng’obuyeekera [[:en:Lord's_Resistance_Army_insurgency|bw’amagye ga Lord’s Resistance Army]] mu kitundu kino buli ku ntikko. Yasomera mu ssomero lya Angwechibange Primary School, Dokolo Primary School ne Lira Faith Academy.
Wadde nga waliwo okusomozebwa, Amoru yagenda mu [[:en:Ngora_High_School|Ngora High School]] gye yafunira obuyigirize bwa saako n'okumaliriza emisomo gye egya siniya ey'okuna n'eyomukaaga. Yali mukulembeze w’etterekero ly’ebitabo mu O-level ne mu A-level, omukiise wa [[:en:Ngora_High_School|Ngora High School]] mu UNSA era nga ye ssentebe wa UNSA mu [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y’e Kumi]] .<ref name="PA51">{{Cite web |title=Uganda: Paul Amoru Gives Dokoloians Another Chance |url=http://allafrica.com/stories/201512021803.html |publisher=[[The Observer (Uganda)|The Observer]]}}</ref>
Amoru yeyongerayo ku [[:en:Uganda_Christian_University|Uganda Christian University]] (UCU) okusoma mu yunivasite gye yafunira ''diguli mu [[:en:Mass_Communication|Mawulire]]'', essira yaliteeka mu [[:en:Public_Relations|Byampuliziganya]]. Mu UCU, yalondebwa okuba [[:en:Students'_union|pulezidenti w’abayizi]] mu 2005 n’agenda mu maaso n’okuweereza nga pulezidenti w’ekibiina ''ekigatta abayizi mu ggwanga ekya Uganda National Students Association (UNSA)'' mu 2006. Emyaka bwe gizze giyitawo, Amoru azze amanyibwa n’okwenyigira mu kutendekebwa okw’ekikugu okuwerako n’enteekateeka z’okugatta abantu mu by’amawulire.
Mu 2007-2008 yagenda e Nairobi Kenya n’afuna satifikeeti mu nkola n’okuddukanya emikutu gy’amawulire egy’enjawulo – NMG Media Lab Editorial Training Program
Mu 2017 yafuna diguli ey'okubiri mu by’amawulire n’empuliziganya okuva mu [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]]
Mu 2018 - 2019 yafuna satifikeeti mu kulungamya emikutu gy'amawulire mu nkola ya Democratic okuva mu [[:en:Fojo_Media_Institute/Linnaeus_University|Fojo Media Institute/Linnaeus University]], Global Reporting Sweden AB.
== Omulimu ==
Amoru yatandika emirimu gye mu mawulire nga [[:en:Public_relations_officer|akulira eby'empuliziganya]] mu [[:en:Vocational_education|ttendekero ly’ebyemikono]], ''Adwoki Technical School'' mu 2006 n’oluvannyuma [[:en:Kumi_University|Kumi University]] ku ntandikwa ya 2007. Mu makkati ga 2007, yeegatta ku [[:en:Nation_Media_Group|MPL]] ng’omuwandiisi w’abakozi era [[:en:Court_reporter|omusasi mu kkooti]] mu [[:en:Daily_Monitor|Daily Monitor]] . Bwe yali akola omulimu gwe ogw’ekikugu mu kibiina ky’amawulire, Amoru yakuzibwa n’afuulibwa [[:en:Bureau_chief|akulira ekitongole]] mu 2009 n’oluvannyuma n’afuulibwa [[:en:Editor-in-chief|omumyuka w’omuwandiisi w’amawulire]] mu 2011, ekifo kye yalimu okutuusa mu gwokusatu 2012 lwe yatuuka ku mulimu gwe yali ayagala mu kiseera ekyo ng' [[:en:Public_relations_officer|akulira eby'amawulire]] kitongole ekyali kyakatondebwawo mu kiseera ekyo eky’ebigezo bya bizinensi n’ebyemikono, UBTEB.
Mu 2015 Amoru yayingira ebyobufuzi eby’okulonda, n’awangula obwa ssentebe bwa NRM mu Ssaza lye Dokolo ey'Obukiikakkono<ref name="PA13">{{Cite web |title=NRM Primary Results for Northern Uganda |url=http://www.chimpreports.com/nrm-primary-results-for-northern-uganda/ |publisher=CHIMPREPORTS}}</ref> n’ayongera okugenda mu maaso n'okuwangula ekifo ky'omubaka wa Konsityuwensi ku tikiti y'ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|NRM]] mu [[:en:2016_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2016]] okwamuyingiza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey’ekkumi]] ey'[[:en:Uganda|Ekkula lya Africa]] .
Mu Paalamenti ey’ekkumi, Amoru ye yali ssentebe w’ekibiina kya ''Uganda Parliamentary Forum on Media'', omwogezi w’ekibiina kya ''Lango Parliamentary Group'', [[:en:Whip_(politics)|omukwanaganya mu NRM]] eri [[:en:Member_of_Parliament|ababaka ba Lango]] era ssentebe wa NRM mu Ssaza lye Dokolo ey'Obukiikakkono. Era yali mmemba ku ''kakiiko akavunaanyizibwa ku ngabanya y'emikisa'' n'akakiiko ''akavunaanyizibwa ku by'enjigiriza n'emizannyo''.
Akola nga Ssenkulu wa Unipol Media Services ne Unipol Energy Uganda Limited okuva mu 2017.
Era ye Ssentebe wa Board era Managing Director wa Upendo Familia Investment Limited okuva mu 2019 okutuuka kati.
Mu kiseera kino ye Kaminsona wa [[:en:Uganda|Uganda]] mu Republic of [[:en:South_Africa|South Africa]] . <ref>{{Cite web |date=13 December 2021 |title=Ex-Dokolo North MP Paul Amoru named Ugandan Ambassador to South Africa » LBS NewsDay |url=https://lbs.co.ug/2021/12/13/ex-dokolo-north-mp-paul-amoru-named-ugandan-ambassador-to-south-africa/}}</ref>
== Ebiwandiiko n’ebitabo byafulumizza ==
Paul Amoru awandiise ebiwandiiko ebiwerako era abadde kitundu ku bitabo ebiwerako mu bbanga ly’amaze ng’akola eby’amawulire omuli n’ebirala bino wammanga:
# [http://www.monitor.co.ug/SpecialReports/688342-976322-o8d02vz/index.html A new dawn or Acholi Kingdom]
# [http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/689844-1263902-ri3hu7z/index.html African nationals indicated by ICC]
# [http://www.monitor.co.ug/Magazines/PeoplePower/689844-1263888-ri3ifez/index.html Africans seek alternative court to ICC, face challenges]
# [http://allafrica.com/stories/200810070749.html ICC Gets New Evidence to Induct LRA's Kony]
# [http://www.monitor.co.ug/News/Education/688336-752118-kfrn3a/index.html Cluster bombs conference on]
== Laba ne ==
* [[:en:Dokolo_District|Disitulikiti y'e Dokolo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
crsop7mg4nue2z2a4tblpugtn0pcw2g
Victor Ray
0
13152
69335
48659
2026-08-23T08:06:36Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69335
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Victor Ray</big>''' Munnayuganda-omungereza, muyimbi era muwandiisi wa nnyimba.<ref name=":6">{{Cite web |last=Fofana |first=Oumou |date=2024-03-24 |title=The Rise of Victor Ray from Busker to Breakout Artist |url=https://www.bet.com/article/vkupn2/the-rise-of-victor-ray-from-busker-to-breakout-artist |access-date=2025-12-09 |website=BET |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bardsley |first=Miranda |date=2024-01-30 |title=Decca signs London-based rising star Victor Ray |url=https://www.musicweek.com/labels/read/decca-signs-london-based-rising-star-victor-ray/089184 |access-date=2025-12-09 |website=Music Week |language=en}}</ref> Yafuna ettutumu n'oluyimba lwe olwafuluma mu mwaka gwa 2024 olwa "Comfortable", wamu n'oluyimba lwa "Stay for a While" ne "It Only Cost Everything".<ref name=":1">{{Cite news|last=Morris|first=Damien|date=2024-06-22|title=One to watch: Victor Ray|url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/jun/22/one-to-watch-victor-ray|access-date=2025-12-09|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=O’Connor |first=Roisin |date=2024-12-31 |title=From dark alt-pop to mind-melting techno-rock, the 10 acts to look out for in 2025 |url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/music/features/ones-to-watch-2025-lola-young-victor-ray-luvcat-b2667505.html |access-date=2025-12-09 |website=The Independent |language=en}}</ref> muziki wa Ray atabudwamu soulful R&B ne pop asikiriza amaloboozi egenjawulo nga bweganyonyolwa agamanyi naye nga makaka.<ref name=":1" />Oluvannyuma lw'okusooka okuzimba abagoberezi ng'ayita mu busking n'emitimbagano, Ray yakola endagaano ne Decca Records mu mwaka gwa 2024.<ref name=":7">{{Cite web |last=Wehner |first=Cyclone |date=2025-03-28 |title=Victor Ray On His Debut Australian Tour: 'It's Quite A Soulful Experience; It's Very Raw' |url=https://themusic.com.au/features/victor-ray-i-am-australian-tour-interview/2CZmys3Mz84/28-03-25 |access-date=2025-12-09 |website=The Music |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-30 |title=Victor Ray signs to Decca |url=https://www.recordoftheday.com/news-and-press/victor-raysigns-to-decca |access-date=2025-12-09 |website=Record of the Day}}</ref>
== Obuto bwe ==
Victor Ray yazaalibwa mukibuga kya uganda ekikulu Kampala era basengukira e Newcastle ne famire ye mu Bungereza ng’alina omwaka gumu.<ref name=":4">{{Cite web |last=Kawashima |first=Dale |date=2025-05-02 |title=Victor Ray Interview – U.K. R&B/Soul Singer & Songwriter |url=https://www.songwriteruniverse.com/victor-ray-singer-songs-i-will/ |access-date=2025-12-09 |website=Songwriter Universe |language=en-US}}</ref> Ray yafuna okwagala omuziki nga kyali, ng'ekimu ku bijjukizo mu muziki ekyasooka kwe kuzinira ku "Dancing Queen" ya ABBA ng'akyali mwana muto.<ref name=":5">{{Cite web |last=Dunn-Christensen |first=Millie |date=2025-01-25 |title=2025 Artists to Watch Digital Cover – Victor Ray |url=https://notion.online/amazon-music-uk-2025-artists-to-watch-digital-cover-victor-ray/ |access-date=2025-12-09 |website=Notion |language=en-GB}}</ref> Ku myaka mukaaga, ya yolesa ekitone kye mulujudde ku kivvulu ky'esomero ekya Ssekukkulu, n'ayimba edoboozi erya muleetera okwagala okuyimba.<ref name=":4" />
Ray yakula ng’awuliriza ebika by'omuziki bingi, omuli pop, soul, R&B, hip-hop, ne rock, era naddala yakwatibwako abayimbi nga [[:en:J._Cole|J. Cole]] ne [[:en:Usher_(musician)|Usher]].<ref>{{Cite web |last=Whelan |first=Leonie |date=2024-06-19 |title=Victor Ray & Teddy Swims' Street Corner Cover of "Crazy" WILL Give You GOOSEBUMPS |url=https://www.themusicman.uk/victor-ray-teddy-swims/ |access-date=2025-12-09 |website=The Music Man |language=en-GB}}</ref><ref name=":6" /> Ng'akyali mu myaka gy'e gy'ekumi, yayiga okukozesa guitar era n'atandika okuyimba ku sets ku mabbaala g'oku kitundu, embaga n'ekiro eky'okuggulawo mic, n'okudamu ennyimba okuva ku Whitney Houston ballads okutuuka ku nnyimba za pop-rock eza bbandi nga [[:en:Wheatus|Wheatus]].<ref name=":1" /><ref name=":7" />
== Ekika ky'ennyimba n'ebisikiriza ==
Ray ayogedde ku muziki gwe nti gusibuka mu buntu, emboozi ezikwata ku bulamu bwe, ng’asinziira ku bintu bya soul, R&B, ne pop ey’omulembe.<ref>{{Cite web |last=Phillips |first=Aimee |date=2024-07-22 |title=Victor Ray Interview: 'I'm excited to really push the boundaries' |url=https://principlemagazine.com/2024/07/22/victor-ray/ |access-date=2025-12-09 |website=Principle Magazine |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Haylette |first=Charlene |date=2024-12-02 |title=Cover Story With Victor Ray |url=https://www.theblkbrit.com/editorials/issue-002-cover-story-with-victor-ray |access-date=2025-12-09 |website=BLK BRIT |language=en-US}}</ref> Abadde ajuliza abayimbi nga [[:en:Ed_Sheeran|Ed Sheeran]], [[:en:Donny_Hathaway|Donny Hathaway]], [[:en:Michael_Jackson|Michael Jackson]] ne Usher ng'abakulu abakwata ku kuwandiika ennyimba ze n'engeri y'amaloboozi.<ref>{{Cite web |last=Kylene |first=Jazmin |date=2024-08-12 |title=Next Wave #1184: Victor Ray |url=https://www.clashmusic.com/next-wave/next-wave-1184-victor-ray/ |access-date=2025-12-09 |website=Clash Magazine |language=en-GB}}</ref>
Ray ayogedde ku kigendererwa kye eky'okugaziya okukiikirira abayimbi abaddugavu b'e Bungereza mu muzannyo gwa Pop ogwa bulijjo okusukka okussa essira ku rap oba grime, abawagizi bamulaba nga akoze enyo okukyusa "n'okumenyawo" eby'abantu mukisawe kyokuyimba.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Emirimu gye ==
Oluvannyuma lw’okumaliriza okusoma kwe mu Newcastle, Ray yategeka okwegata ku yunivasite. Olw’okusubwa obubonero obwetaagisa mu kkoosi gye yalonda mu neyisa yabantu n'ebitundu byabwe (sociology),<ref>{{Cite web |last=Long |first=Jen |date=2023-08-30 |title=Victor Ray is on the rise – Interview |url=https://www.thelineofbestfit.com/features/interviews/victor-ray-on-the-rise |access-date=2025-12-09 |website=The Line of Best Fit |language=en-US}}</ref> mu kifo ky’ekyo essira yaliteka nyo ku muziki, n'okuyimba mulujudde ku nguudo.<ref name=":4" /> Maama we yamukubiriza okutwala okuyimba ng'ensonga enkulu enyo, ekyamuleetera okwewandiisa mu ttendekero ly'ennyimba mu Bungereza ne Irish Modern Music Institute e London.<ref>{{Cite web |date=2024-03-20 |title=BIMM graduate Victor Ray joins Teddy Swims for sold-out tour |url=https://www.bimm.ac.uk/news/bimm-graduate-victor-ray-joins-teddy-swims-for-sold-out-tour/ |access-date=2025-12-09 |website=BIMM Music Institute |language=en-US}}</ref><ref name=":7" />
Ku nkomerero y'omwaka 2021, akatambi ka Ray ng'ayimba oluyimba lwa Hozier olwa "Take Me to Church", olwakwatibwa ku luguudo, kaasaasaana ku mukutu gwa TikTok, n'okutumbula ekifananyi kye kumikutu gy'amugata bantu awamu n'abawagizi be.<ref>{{Cite web |last=Borkowski |first=Callum |date=2025-05-20 |title=Newcastle's own Victor Ray on his journey from Northumberland Street busking to touring with Teddy Swims |url=https://www.thecourieronline.co.uk/newcastles-own-victor-ray-on-his-journey-from-northumberland-street-busking-to-touring-with-teddy-swims/ |access-date=2025-12-09 |website=The Courier |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Charlton |first=Stephen |date=2023-08-02 |title=Busker Stops The Street With Incredible Soulful Cover Of "Take Me To Church" |url=https://www.themusicman.uk/victor-ray/ |access-date=2025-12-09 |website=The Music Man |language=en-GB}}</ref> Ku ntandikwa y'omwaka 2023, Ray nga yeetongodde yafulumya EP ye eyasooka ''i was.''. Yagoberera mu Gwomwenda mu mwaka gwa 2023 ne EP eyookubiri, ''i felt.'', nga mulimu n'ennyimba z'eyayimba yeka "Popcorn ne a Smoothie," oluyimba olukwata ku kitaawe.<ref name=":4" />
Obumanyirivu bwa Ray bw'eyongera n'obuwanguzi obwawagulu ekyaletera okugulawo emikisa mu makampuni amanene, nga Decca Records okulangirira nti baakoola naye endagano mu mwezi Ogwolubereberye mu mwaka gwa 2024.<ref name=":3" /> Oluyimba lwe olwasooka okufuluma ku Decca lwe yayimba yeka "Comfortable", olwafuna obukadde n'obukadde bw'abayimbi oluvannyuma lw'okutekebwa ku mikutu mugata bantu(social media),<ref name=":3" /> n'etuuka ku nnamba Nkaaga mubiri (62) ku mukutu gwa [[:en:UK_singles_chart|UK Official Singles Chart]].<ref>{{Cite web |date=2024-01-25 |title=COMFORTABLE |url=https://www.officialcharts.com/songs/victor-ray-comfortable/ |access-date=2025-12-09 |website=Official Charts |language=en}}</ref>
Mu mwezi Ogwomukaaga mu mwaka gwa 2024, Ray yafulumya oluyimba lwe olw'okussatu EP, ''I TRIED..'', olwayongeza obuvumu n'obukodyo bwe mukuwandiika ennyimba.Era EP yafulumya "Comfortable" nga oluyimba olukulembera n'egatako ennyimba ezadibwamu, "Falling Into Place,"olwayimbibwa omuyimbi ayitibwa Debbie.<ref>{{Cite web |last=Damara Kelly |first=Tyler |date=2024-05-16 |title=Victor Ray releases new single "Falling Into Place" featuring Debbie |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/victor-ray-releases-new-single-falling-into-place-featuring-debbie |access-date=2025-12-09 |website=The Line of Best Fit |language=en-US}}</ref>
Mu mwaka gwa 2025, Ray yagobererwa ne NJA ''(I WILL).'', eyafulumiziddwa ng’eyita mu Decca/Capitol.<ref>{{Cite web |last=Forrest |first=Jo |date=2025-04-11 |title=Victor Ray releases New EP and Single |url=https://www.totalntertainment.com/music/victor-ray-releases-new-ep-and-single/ |access-date=2025-12-09 |website=TotalNtertainment |language=en-GB}}</ref> Era EP eno yayimbibwa yoka "Hearts Break and People Change" n'oluyimba olugatibwamu hip-hop "Sticks & Stones", nga lulimu abayimbi Abagereza Kojey Radical ne Strandz.<ref>{{Cite web |last=Damara Kelly |first=Tyler |date=2024-11-18 |title=Victor Ray links up with Strandz and Kojey Radical on new single, "Sticks & Stones" |url=https://www.thelineofbestfit.com/news/victor-ray-links-up-with-strandz-and-kojey-radical-on-new-single-sticks-stones |access-date=2025-12-09 |website=The Line of Best Fit |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |date=2024-11-15 |title=Victor Ray, Strandz & Kojey Radical unite for "Sticks & Stones" |url=https://grmdaily.com/victor-ray-strandz-kojey-radical-sticks-stones/ |access-date=2025-12-09 |website=GRM Daily |language=en-GB |archive-date=2025-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251207160608/https://grmdaily.com/victor-ray-strandz-kojey-radical-sticks-stones/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-12-18 |title=Sticks & Stones ft. Kojey Radical & Strandz |url=https://www.recordoftheday.com/on-the-move/record/victor-ray/sticks-stones-ft-kojey-radical--strandz |access-date=2025-12-09 |website=Record of the Day}}</ref> Ray yategeeza nti yali akola ku lutambi lwe olusooka olujjuvu, olusuubirwa mu mwaka gwa 2026.<ref name=":5" />
Mu Gwekkuminoogumu mu mwaka gwa 2025, Ray yafuna oluyimba lwe olwasooka mu UK Top 40 eziyimbidwa omuyimbi yeka bwe yafulumya "You & I", n'atuuka ku ntikko ya nnamba Abirimu mwenda (29) ku mukutu gwa [[:en:UK_singles_chart|UK Official Singles Chart]].<ref>{{Cite web |date=2025-11-20 |title=YOU & I |url=https://www.officialcharts.com/songs/victor-ray-you-i/ |access-date=2025-12-09 |website=Official Charts |language=en}}</ref>
== Ennyimba ze ==
=== Alubaamu z'ennyimba ===
NZE NDI. MIXTAPE (2026)
=== EPs ===
* Nali. (2023)
* nawulira. (2023)
* NNAGEZAAKO. (2024)
* NJA. (2025)
=== Ennyimba z'eyayimba yeka ===
* Ekituli (2022) .
* Akatono Okukendeera Okwewummuza (2022)
* Nga Omwezi (2023)
* Okuva ku bbalansi (2023)
* Kifiiriza Buli Kimu Kyokka (2023)
* Sigala okumala Akaseera (2023)
* Ebikuta ne Smoothie (2023)
* Obuweerero (2024)
* Ekitundu ky'ekkubo (2024)
* Okugwa mu kifo ft. Debbie (2024) .
* Nakati Kyekimu (2024)
* Emiggo n'amayinja (2024)
* Emitima gimenyeka n'abantu ne bakyuka (2025)
* Ensi Ku Bigere Byange (2025)
* Ebisiigibwa (2025)
* Ggwe & Nze (2025)
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
d6jm6rif23e9bbjwen5o0mel2uty2g0
Bashir Kazibwe
0
13162
69523
67883
2026-08-23T10:15:49Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69523
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kazibwe Bashir''' era amanyiddwa nga Kazibwe Bashir Mbaziira (yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi 1986), [[Munnamawulire, munnauganda, muwandiisi|munnamawulire]] wa Uganda, musuubuzi, era [[munnabyabufuzi]]. Yakola nga omubaka wa Palamenti mu kitundu kya Kawempe South, [[Kampala|Kampala District]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]<ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkRxY0VWMlR0dmFZakdWdm5mT015bWc9PSIsInZhbHVlIjoiclZEK3Z6ZEtzRXRaOGc3NzNuM0xqdz09IiwibWFjIjoiMGY0ODkwOTA2M2Q3YTYwYzJjY2Y3ODAyNzgzMDYzYWQ5NjA3YjJmMzJlZjczMDRhOGNkNDdkYjIzY2JlY2EwOCIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2025-11-18 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> okuva mu 2021<ref>{{Cite web |date=2021-04-04 |title=Growing up in Kawempe suburbs taught me of peoples' struggles, says MP-elect Kazibwe |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/growing-up-in-kawempe-suburbs-taught-me-of-peoples-struggles-says-mp-elect-kazibwe--3349024 |access-date=2025-11-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> okutuuka mu 2026<ref>{{Cite web |date=2024-10-11 |title=Why Kawempe South is a competitive ground for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/why-kawempe-south-is-a-competitive-ground-for-2026-4792488 |access-date=2025-11-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> Teyeeyongera kwesimbawo mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kulonda kwa Uganda okw'akalulu ka 2026]], oluvannyuma lw'ekyo Madina Nsereko n’alondebwa okukiikirira ekyo mu constituency mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri.<ref>{{cite web |last=Namara |first=Hilda |date=21 January 2026 |title=Why Hajati Madina Nsereko Won Kawempe South |url=https://sanyufm.com/why-hajati-madina-nsereko-won-kawempe-south/ |access-date=2026-03-04 |website=Sanyu FM}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Kazibwe yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi 1986 e [[Bukomansimbi]], ekitundu mu kiseera ekyo kyali kitundu ku [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y’e Masaka]], bazadde be Rukia Nakalema (maama) ne Abudallah Kazibwe (taata).<ref name=":2">{{Cite web |last1=Flash UG |first1=Flash UG |last2=Uganda |first2=Flash |date=2020-05-16 |title=Kazibwe Bashir Mbaziira: His Biography, Age and Family |url=https://flashugnews.com/hajji-kazibwe-bashir-mbaziira-biography-and-family/ |access-date=2025-11-18 |website=Flash Uganda Media |language=English}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=UGSOUND - ONLINE RADIO |url=https://ugsound.com/my-leader-detail/448/KAZIBWE-BASHIR-MBAZIIRA |access-date=2025-11-18 |website=ugsound.com}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":5">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-02-14 |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Bashir Kazibwe Mbazira |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-bashir-kazibwe-mbazira-NV_90494 |access-date=2025-11-18 |website=New Vision}}</ref> Oluvannyuma lw’okufa kwa bazadde be, yakuzibwa jjajjaawe Janat Namuli mu Disitulikiti y’e Masaka.<ref name=":6">{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-04-05 |title=INTERVIEW: How MP-Elect Kazibwe Bashir rose from grass to glory in Kawempe |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/05/interview-how-mp-elect-kazibwe-bashir-rose-from-grass-to-glory-in-kawempe/ |access-date=2025-11-18 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Yasomera mu Kabaseegu Universal Pentecostal Primary School, <ref name=":5" /> oluvannyuma ne yeegatta ku Mende Kalema Secondary School mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]] okusomesebwa mu O-level ne Kibibi Secondary School mu [[Butambala (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butambala]] okusoma A-level.<ref name=":2" /> Yafuna diguli eyookubiri mu [[by’amawulire]] okuva mu [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’Obusiraamu mu Uganda]] (IUIU) ne diguli eyookubiri mu [[by’amawulire aganoonyereza]] okuva mu ttendekero ly’amawulire mu Butuluuki.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gye mu by'amawulire ===
Kazibwe omulimu gwe ogw’amawulire yagutandikira ku Voice of Africa Leediyo nga tannakola ne Pearl FM Leediyo, Suubi FM, Bukedde FM, ne [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] .<ref name=":3">{{Cite web |last=Baddest |first=B. B. |date=2020-07-13 |title=Celebrated Talk show host Bashir Kazibwe exits NBS for politics |url=https://www.galaxyfm.co.ug/2020/07/13/celebrated-talk-show-host-bashir-kazibwe-exits-nbs-for-politics/ |access-date=2025-11-18 |website=Galaxy FM 100.2 |language=en-US}}</ref> Ku NBS, yamanyika olw'okutegeka pulogulaamu ezikwata ku mulembe omuli One on One ne [[Tamale Mirundi]], Ensi n'Ebayo, ne The Eagle.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2020-07-14 |title=Tamale Mirundi,Bashir Kazibwe team up again in a new TV talk Show - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US |archive-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525005246/https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwomwenda 2018, Kazibwe yalondebwa okuba Pulezidenti w’ekibiina ekigatta bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA).<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Adam |first=Kungu Al-mahadi |date=2018-09-09 |title=NBS' Kazibwe Bashir Elected President of Uganda Journalists' Association |url=https://softpower.ug/nbs-kazibwe-bashir-elected-president-of-uganda-journalists-association/ |access-date=2026-03-02 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adam |first=Kungu Al-mahadi |date=2018-09-09 |title=NBS' Kazibwe Bashir Elected President of Uganda Journalists' Association |url=https://softpower.ug/nbs-kazibwe-bashir-elected-president-of-uganda-journalists-association/ |access-date=2026-03-02 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=NAZZE |first=SYDONA {{!}} PML Daily Staff |date=2019-06-22 |title=JUST IN: UJA boss Kazibwe arrested |url=https://pmldaily.com/news/2019/06/just-in-uja-boss-kazibwe-arrested.html |access-date=2026-03-02 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> Era ye mutandisi wa Nyce Leediyo, leediyo ku yintaneeti, ne Green Field Media Academy, ekitongole ekitendeka emikutu gy’amawulire. Mu Gwomusanvu 2020, yalekulira ku [[NBS Television (Uganda)|ttivvi ya NBS]] okutuukiriza ebigendererwa bye eby’ebyobufuzi. Oluvannyuma lw’okuva ku NBS, yatongoza enkolagana empya eya talk-show ne [[Tamale Mirundi]] ku STV naye oluvannyuma gye yavaako.<ref name=":3" /><ref name=":4"/><ref>{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2020-07-14 |title=Tamale Mirundi,Bashir Kazibwe team up again in a new TV talk Show - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US |archive-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525005246/https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-13 |title=Reports: Kazibwe Bashir Quits STV, Following Mbuga's Direct Attack on Kyagulanyi {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/reports-kazibwe-bashir-quits-stv-following-mbugas-direct-attack-on-kyagulanyi/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US}}</ref>
=== Emirimu gye mu by'obufuzi ===
Kazibwe yeesimbawo era n’alondebwa ku bwammemba bwa palamenti owa Kawempe South Division mu [[kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2021]] ku tikiti ya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0"/><ref name=":6" /><ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=What Next for Inconspicuous MP Bashir Kazibwe? |url=https://nilepost.co.ug/editors-choice/255096/what-next-for-inconspicuous-mp-bashir-kazibwe |access-date=2025-11-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2020-10-06 |title=Parties struggle as defeated candidates join independents queue |url=https://www.independent.co.ug/parties-struggle-as-defeated-candidates-join-independents-queue/ |access-date=2025-11-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Yava mu kibiina kya [[National Unity Platform]] n’agenda mu kibiina kya Democratic Front, ekibiina ky’ebyobufuzi ekikulemberwa [[Mathias Mpuuga]], nga 21 Ogwomukaaga 2025<ref>{{Cite web |last=Markson |first=Omagor |date=2025-06-21 |title=BREAKING! NUP's Kawempe South MP Defects to Mpuuga's Democratic Front |url=https://eastnews.co.ug/2025/06/21/breaking-nups-kawempe-south-mp-defects-to-mpuugas-democratic-front/ |access-date=2025-11-18 |website=East News Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Kazibwe mufumbo ne Zulfah Kazibwe.<ref name=":2" /> Musiraamu akolerera eddiini ye.<ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[Mathias Mpuuga]]
* [[Tamale Mirundi]]
* [[National Unity Platform]]
* [[Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[NBS Television (Uganda)|Ttivvi ya NBS]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Kazibwe, Bashir}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abazaalibwa mu 1986]]
[[Category:Abalamu]]
[[Category:Bannabbizinensi mu Uganda]]
[[Category:Bamemba ba paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Unity Platform]]
[[Category:Abantu abava e Masaka]]
[[Category:Abaasomera ku Islamic Yunivasite]]
[[Category:Bannayuganda abasiraamu]]
[[Category:Bannayuganda abaweereza ku leediyo]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
sgcqmx051ycl5x1xdd7birn8t9so5ee
69566
69523
2026-08-23T10:29:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kazibwe Bashir''' era amanyiddwa nga Kazibwe Bashir Mbaziira (yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi 1986), [[Munnamawulire, munnauganda, muwandiisi|munnamawulire]] wa Uganda, musuubuzi, era [[munnabyabufuzi]]. Yakola nga omubaka wa Palamenti mu kitundu kya Kawempe South, [[Kampala|Kampala District]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]<ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkRxY0VWMlR0dmFZakdWdm5mT015bWc9PSIsInZhbHVlIjoiclZEK3Z6ZEtzRXRaOGc3NzNuM0xqdz09IiwibWFjIjoiMGY0ODkwOTA2M2Q3YTYwYzJjY2Y3ODAyNzgzMDYzYWQ5NjA3YjJmMzJlZjczMDRhOGNkNDdkYjIzY2JlY2EwOCIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2025-11-18 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> okuva mu 2021<ref>{{Cite web |date=2021-04-04 |title=Growing up in Kawempe suburbs taught me of peoples' struggles, says MP-elect Kazibwe |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/growing-up-in-kawempe-suburbs-taught-me-of-peoples-struggles-says-mp-elect-kazibwe--3349024 |access-date=2025-11-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> okutuuka mu 2026<ref>{{Cite web |date=2024-10-11 |title=Why Kawempe South is a competitive ground for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/why-kawempe-south-is-a-competitive-ground-for-2026-4792488 |access-date=2025-11-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> Teyeeyongera kwesimbawo mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kulonda kwa Uganda okw'akalulu ka 2026]], oluvannyuma lw'ekyo Madina Nsereko n’alondebwa okukiikirira ekyo mu constituency mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri.<ref>{{cite web |last=Namara |first=Hilda |date=21 January 2026 |title=Why Hajati Madina Nsereko Won Kawempe South |url=https://sanyufm.com/why-hajati-madina-nsereko-won-kawempe-south/ |access-date=2026-03-04 |website=Sanyu FM}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Kazibwe yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi 1986 e [[Bukomansimbi]], ekitundu mu kiseera ekyo kyali kitundu ku [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y’e Masaka]], bazadde be Rukia Nakalema (maama) ne Abudallah Kazibwe (taata).<ref name=":2">{{Cite web |last1=Flash UG |first1=Flash UG |last2=Uganda |first2=Flash |date=2020-05-16 |title=Kazibwe Bashir Mbaziira: His Biography, Age and Family |url=https://flashugnews.com/hajji-kazibwe-bashir-mbaziira-biography-and-family/ |access-date=2025-11-18 |website=Flash Uganda Media |language=English}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=UGSOUND - ONLINE RADIO |url=https://ugsound.com/my-leader-detail/448/KAZIBWE-BASHIR-MBAZIIRA |access-date=2025-11-18 |website=ugsound.com}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":5">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-02-14 |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Bashir Kazibwe Mbazira |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-bashir-kazibwe-mbazira-NV_90494 |access-date=2025-11-18 |website=New Vision}}</ref> Oluvannyuma lw’okufa kwa bazadde be, yakuzibwa jjajjaawe Janat Namuli mu Disitulikiti y’e Masaka.<ref name=":6">{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-04-05 |title=INTERVIEW: How MP-Elect Kazibwe Bashir rose from grass to glory in Kawempe |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/05/interview-how-mp-elect-kazibwe-bashir-rose-from-grass-to-glory-in-kawempe/ |access-date=2025-11-18 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Yasomera mu Kabaseegu Universal Pentecostal Primary School, <ref name=":5" /> oluvannyuma ne yeegatta ku Mende Kalema Secondary School mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]] okusomesebwa mu O-level ne Kibibi Secondary School mu [[Butambala (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butambala]] okusoma A-level.<ref name=":2" /> Yafuna diguli eyookubiri mu [[by’amawulire]] okuva mu [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’Obusiraamu mu Uganda]] (IUIU) ne diguli eyookubiri mu [[by’amawulire aganoonyereza]] okuva mu ttendekero ly’amawulire mu Butuluuki.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gye mu by'amawulire ===
Kazibwe omulimu gwe ogw’amawulire yagutandikira ku Voice of Africa Leediyo nga tannakola ne Pearl FM Leediyo, Suubi FM, Bukedde FM, ne [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] .<ref name=":3">{{Cite web |last=Baddest |first=B. B. |date=2020-07-13 |title=Celebrated Talk show host Bashir Kazibwe exits NBS for politics |url=https://www.galaxyfm.co.ug/2020/07/13/celebrated-talk-show-host-bashir-kazibwe-exits-nbs-for-politics/ |access-date=2025-11-18 |website=Galaxy FM 100.2 |language=en-US}}</ref> Ku NBS, yamanyika olw'okutegeka pulogulaamu ezikwata ku mulembe omuli One on One ne [[Tamale Mirundi]], Ensi n'Ebayo, ne The Eagle.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2020-07-14 |title=Tamale Mirundi,Bashir Kazibwe team up again in a new TV talk Show - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US |archive-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525005246/https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwomwenda 2018, Kazibwe yalondebwa okuba Pulezidenti w’ekibiina ekigatta bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA).<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Adam |first=Kungu Al-mahadi |date=2018-09-09 |title=NBS' Kazibwe Bashir Elected President of Uganda Journalists' Association |url=https://softpower.ug/nbs-kazibwe-bashir-elected-president-of-uganda-journalists-association/ |access-date=2026-03-02 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adam |first=Kungu Al-mahadi |date=2018-09-09 |title=NBS' Kazibwe Bashir Elected President of Uganda Journalists' Association |url=https://softpower.ug/nbs-kazibwe-bashir-elected-president-of-uganda-journalists-association/ |access-date=2026-03-02 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=NAZZE |first=SYDONA {{!}} PML Daily Staff |date=2019-06-22 |title=JUST IN: UJA boss Kazibwe arrested |url=https://pmldaily.com/news/2019/06/just-in-uja-boss-kazibwe-arrested.html |access-date=2026-03-02 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> Era ye mutandisi wa Nyce Leediyo, leediyo ku yintaneeti, ne Green Field Media Academy, ekitongole ekitendeka emikutu gy’amawulire. Mu Gwomusanvu 2020, yalekulira ku [[NBS Television (Uganda)|ttivvi ya NBS]] okutuukiriza ebigendererwa bye eby’ebyobufuzi. Oluvannyuma lw’okuva ku NBS, yatongoza enkolagana empya eya talk-show ne [[Tamale Mirundi]] ku STV naye oluvannyuma gye yavaako.<ref name=":3" /><ref name=":4"/><ref>{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2020-07-14 |title=Tamale Mirundi,Bashir Kazibwe team up again in a new TV talk Show - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US |archive-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525005246/https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-13 |title=Reports: Kazibwe Bashir Quits STV, Following Mbuga's Direct Attack on Kyagulanyi {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/reports-kazibwe-bashir-quits-stv-following-mbugas-direct-attack-on-kyagulanyi/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US}}</ref>
=== Emirimu gye mu by'obufuzi ===
Kazibwe yeesimbawo era n’alondebwa ku bwammemba bwa palamenti owa Kawempe South Division mu [[kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2021]] ku tikiti ya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0"/><ref name=":6" /><ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=What Next for Inconspicuous MP Bashir Kazibwe? |url=https://nilepost.co.ug/editors-choice/255096/what-next-for-inconspicuous-mp-bashir-kazibwe |access-date=2025-11-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2020-10-06 |title=Parties struggle as defeated candidates join independents queue |url=https://www.independent.co.ug/parties-struggle-as-defeated-candidates-join-independents-queue/ |access-date=2025-11-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Yava mu kibiina kya [[National Unity Platform]] n’agenda mu kibiina kya Democratic Front, ekibiina ky’ebyobufuzi ekikulemberwa [[Mathias Mpuuga]], nga 21 Ogwomukaaga 2025<ref>{{Cite web |last=Markson |first=Omagor |date=2025-06-21 |title=BREAKING! NUP's Kawempe South MP Defects to Mpuuga's Democratic Front |url=https://eastnews.co.ug/2025/06/21/breaking-nups-kawempe-south-mp-defects-to-mpuugas-democratic-front/ |access-date=2025-11-18 |website=East News Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Kazibwe mufumbo ne Zulfah Kazibwe.<ref name=":2" /> Musiraamu akolerera eddiini ye.<ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[Mathias Mpuuga]]
* [[Tamale Mirundi]]
* [[National Unity Platform]]
* [[Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[NBS Television (Uganda)|Ttivvi ya NBS]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Kazibwe, Bashir}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abazaalibwa mu 1986]]
[[Category:Abalamu]]
[[Category:Bannabbizinensi mu Uganda]]
[[Category:Bamemba ba paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Unity Platform]]
[[Category:Abantu abava e Masaka]]
[[Category:Abaasomera ku Islamic Yunivasite]]
[[Category:Bannayuganda abasiraamu]]
[[Category:Bannayuganda abaweereza ku leediyo]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
kxtsnsmiwlx8ay9b79iyodl7dhfw1a9
69759
69566
2026-08-23T11:20:35Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69759
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kazibwe Bashir''' era amanyiddwa nga Kazibwe Bashir Mbaziira (yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi 1986), [[Munnamawulire, munnauganda, muwandiisi|munnamawulire]] wa Uganda, musuubuzi, era [[munnabyabufuzi]]. Yakola nga omubaka wa Palamenti mu kitundu kya Kawempe South, [[Kampala|Kampala District]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]<ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkRxY0VWMlR0dmFZakdWdm5mT015bWc9PSIsInZhbHVlIjoiclZEK3Z6ZEtzRXRaOGc3NzNuM0xqdz09IiwibWFjIjoiMGY0ODkwOTA2M2Q3YTYwYzJjY2Y3ODAyNzgzMDYzYWQ5NjA3YjJmMzJlZjczMDRhOGNkNDdkYjIzY2JlY2EwOCIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2025-11-18 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> okuva mu 2021<ref>{{Cite web |date=2021-04-04 |title=Growing up in Kawempe suburbs taught me of peoples' struggles, says MP-elect Kazibwe |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/growing-up-in-kawempe-suburbs-taught-me-of-peoples-struggles-says-mp-elect-kazibwe--3349024 |access-date=2025-11-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> okutuuka mu 2026<ref>{{Cite web |date=2024-10-11 |title=Why Kawempe South is a competitive ground for 2026 |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/why-kawempe-south-is-a-competitive-ground-for-2026-4792488 |access-date=2025-11-18 |website=Monitor |language=en}}</ref> Teyeeyongera kwesimbawo mu [[Akalulu ka Uganda aka 2026|kulonda kwa Uganda okw'akalulu ka 2026]], oluvannyuma lw'ekyo Madina Nsereko n’alondebwa okukiikirira ekyo mu constituency mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri.<ref>{{cite web |last=Namara |first=Hilda |date=21 January 2026 |title=Why Hajati Madina Nsereko Won Kawempe South |url=https://sanyufm.com/why-hajati-madina-nsereko-won-kawempe-south/ |access-date=2026-03-04 |website=Sanyu FM}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Kazibwe yazaalibwa nga 8 Ogwekkumi 1986 e [[Bukomansimbi]], ekitundu mu kiseera ekyo kyali kitundu ku [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y’e Masaka]], bazadde be Rukia Nakalema (maama) ne Abudallah Kazibwe (taata).<ref name=":2">{{Cite web |last1=Flash UG |first1=Flash UG |last2=Uganda |first2=Flash |date=2020-05-16 |title=Kazibwe Bashir Mbaziira: His Biography, Age and Family |url=https://flashugnews.com/hajji-kazibwe-bashir-mbaziira-biography-and-family/ |access-date=2025-11-18 |website=Flash Uganda Media |language=English}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=UGSOUND - ONLINE RADIO |url=https://ugsound.com/my-leader-detail/448/KAZIBWE-BASHIR-MBAZIIRA |access-date=2025-11-18 |website=ugsound.com}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":5">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-02-14 |title=KNOW YOUR MP-ELECT: Bashir Kazibwe Mbazira |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-bashir-kazibwe-mbazira-NV_90494 |access-date=2025-11-18 |website=New Vision}}</ref> Oluvannyuma lw’okufa kwa bazadde be, yakuzibwa jjajjaawe Janat Namuli mu Disitulikiti y’e Masaka.<ref name=":6">{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-04-05 |title=INTERVIEW: How MP-Elect Kazibwe Bashir rose from grass to glory in Kawempe |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/04/05/interview-how-mp-elect-kazibwe-bashir-rose-from-grass-to-glory-in-kawempe/ |access-date=2025-11-18 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Yasomera mu Kabaseegu Universal Pentecostal Primary School, <ref name=":5" /> oluvannyuma ne yeegatta ku Mende Kalema Secondary School mu [[Wakiso (disitulikit)|Disitulikiti y’e Wakiso]] okusomesebwa mu O-level ne Kibibi Secondary School mu [[Butambala (disitulikit)|Disitulikiti y’e Butambala]] okusoma A-level.<ref name=":2" /> Yafuna diguli eyookubiri mu [[by’amawulire]] okuva mu [[Islamic University in Uganda|yunivasite y’Obusiraamu mu Uganda]] (IUIU) ne diguli eyookubiri mu [[by’amawulire aganoonyereza]] okuva mu ttendekero ly’amawulire mu Butuluuki.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
== Emirimu gye ==
=== Emirimu gye mu by'amawulire ===
Kazibwe omulimu gwe ogw’amawulire yagutandikira ku Voice of Africa Leediyo nga tannakola ne Pearl FM Leediyo, Suubi FM, Bukedde FM, ne [[NBS Television (Uganda)|NBS Television]] .<ref name=":3">{{Cite web |last=Baddest |first=B. B. |date=2020-07-13 |title=Celebrated Talk show host Bashir Kazibwe exits NBS for politics |url=https://www.galaxyfm.co.ug/2020/07/13/celebrated-talk-show-host-bashir-kazibwe-exits-nbs-for-politics/ |access-date=2025-11-18 |website=Galaxy FM 100.2 |language=en-US}}</ref> Ku NBS, yamanyika olw'okutegeka pulogulaamu ezikwata ku mulembe omuli One on One ne [[Tamale Mirundi]], Ensi n'Ebayo, ne The Eagle.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2020-07-14 |title=Tamale Mirundi,Bashir Kazibwe team up again in a new TV talk Show - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US |archive-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525005246/https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |url-status=dead }}</ref>
Mu Gwomwenda 2018, Kazibwe yalondebwa okuba Pulezidenti w’ekibiina ekigatta bannamawulire ekya Uganda Journalists Association (UJA).<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |last=Adam |first=Kungu Al-mahadi |date=2018-09-09 |title=NBS' Kazibwe Bashir Elected President of Uganda Journalists' Association |url=https://softpower.ug/nbs-kazibwe-bashir-elected-president-of-uganda-journalists-association/ |access-date=2026-03-02 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Adam |first=Kungu Al-mahadi |date=2018-09-09 |title=NBS' Kazibwe Bashir Elected President of Uganda Journalists' Association |url=https://softpower.ug/nbs-kazibwe-bashir-elected-president-of-uganda-journalists-association/ |access-date=2026-03-02 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=NAZZE |first=SYDONA {{!}} PML Daily Staff |date=2019-06-22 |title=JUST IN: UJA boss Kazibwe arrested |url=https://pmldaily.com/news/2019/06/just-in-uja-boss-kazibwe-arrested.html |access-date=2026-03-02 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> Era ye mutandisi wa Nyce Leediyo, leediyo ku yintaneeti, ne Green Field Media Academy, ekitongole ekitendeka emikutu gy’amawulire. Mu Gwomusanvu 2020, yalekulira ku [[NBS Television (Uganda)|ttivvi ya NBS]] okutuukiriza ebigendererwa bye eby’ebyobufuzi. Oluvannyuma lw’okuva ku NBS, yatongoza enkolagana empya eya talk-show ne [[Tamale Mirundi]] ku STV naye oluvannyuma gye yavaako.<ref name=":3" /><ref name=":4"/><ref>{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2020-07-14 |title=Tamale Mirundi,Bashir Kazibwe team up again in a new TV talk Show - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US |archive-date=2025-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250525005246/https://www.matookerepublic.com/20200714/tamale-mirundibashir-kazibwe-team-up-again-for-a-new-tv-talk-show/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-11-13 |title=Reports: Kazibwe Bashir Quits STV, Following Mbuga's Direct Attack on Kyagulanyi {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/reports-kazibwe-bashir-quits-stv-following-mbugas-direct-attack-on-kyagulanyi/ |access-date=2025-11-18 |language=en-US}}</ref>
=== Emirimu gye mu by'obufuzi ===
Kazibwe yeesimbawo era n’alondebwa ku bwammemba bwa palamenti owa Kawempe South Division mu [[kulonda kwa bonna okwa Uganda okwa 2021]] ku tikiti ya [[National Unity Platform]] (NUP).<ref name=":0"/><ref name=":6" /><ref>{{Cite web |last=Odongo |first=Jacobs Seaman |title=What Next for Inconspicuous MP Bashir Kazibwe? |url=https://nilepost.co.ug/editors-choice/255096/what-next-for-inconspicuous-mp-bashir-kazibwe |access-date=2025-11-18 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2020-10-06 |title=Parties struggle as defeated candidates join independents queue |url=https://www.independent.co.ug/parties-struggle-as-defeated-candidates-join-independents-queue/ |access-date=2025-11-18 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Yava mu kibiina kya [[National Unity Platform]] n’agenda mu kibiina kya Democratic Front, ekibiina ky’ebyobufuzi ekikulemberwa [[Mathias Mpuuga]], nga 21 Ogwomukaaga 2025<ref>{{Cite web |last=Markson |first=Omagor |date=2025-06-21 |title=BREAKING! NUP's Kawempe South MP Defects to Mpuuga's Democratic Front |url=https://eastnews.co.ug/2025/06/21/breaking-nups-kawempe-south-mp-defects-to-mpuugas-democratic-front/ |access-date=2025-11-18 |website=East News Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Kazibwe mufumbo ne Zulfah Kazibwe.<ref name=":2" /> Musiraamu akolerera eddiini ye.<ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[Mathias Mpuuga]]
* [[Tamale Mirundi]]
* [[National Unity Platform]]
* [[Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[NBS Television (Uganda)|Ttivvi ya NBS]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{DEFAULTSORT:Kazibwe, Bashir}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abazaalibwa mu 1986]]
[[Category:Abalamu]]
[[Category:Bannabbizinensi mu Uganda]]
[[Category:Bamemba ba paalamenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba National Unity Platform]]
[[Category:Abantu abava e Masaka]]
[[Category:Abaasomera ku Islamic Yunivasite]]
[[Category:Bannayuganda abasiraamu]]
[[Category:Bannayuganda abaweereza ku leediyo]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
q0djatzgqo0jb4jm1icoytjfx0pz3iq
Ivan Kyeyune
0
13164
69766
59148
2026-08-23T11:21:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69766
wikitext
text/x-wiki
'''Ivan Kyeyune''' [[:en:Demographics_of_Uganda|Munnayuganda]] ow'eby'obufuzi, munnamawulire, era [[:en:Member_of_parliament|Mubaka wa Palamenti]] akiikirira [[Nakasongola]] County mu Palamenti ya [[Yuganda|Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri (2026–2031). Yalondebwa mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ku tikiti y’ekibiina kya [[National Unity Platform]] (NUP). <ref name=":0">{{Cite news|title=Nakasongola votes first Opposition MP in 40 years|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/nakasongola-votes-first-opposition-mp-in-40-years-5334694|access-date=5 March 2026|work=Daily Monitor}}</ref> <ref>{{Cite news|title=How NTV's Zungulu voice Ivan Kyeyune won Nakasongola MP seat on third attempt|url=https://dailyexpress.co.ug/2026/01/22/how-ntvs-zungulu-voice-ivan-kyeyune-won-nakasongola-mp-seat-on-third-attempt/|access-date=5 March 2026|work=Daily Express}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2020-09-11 |title=Ivan Kyeyune: The funny man behind zungulu |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/ivan-kyeyune-the-funny-man-behind-zungulu-1569462 |access-date=2026-03-05 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Nga tannayingira Palamenti, Kyeyune yakolako nga munnamawulire era omuntu amanyiddwa ku [[NTV Uganda]], gye yamanyibwa ennyo olw’okwanjula ekitundu ky’amawulire eky’okusaaga “Zungululu” ku NTV ''Akawungeezi'' . <ref>{{Cite news|title=NTV in talks with Zungulu presenter Ivan Kyeyune after securing Nakasongola MP seat|url=https://www.pulse.ug/story/ntv-in-talks-with-zungulu-presenter-ivan-kyeyune-after-securing-nakasongola-mp-seat-2026011905203451841|access-date=5 March 2026|work=Pulse Uganda}}</ref> <ref name=":1" />
Kyeyune yavuganya ku kifo kya palamenti mu ssaza ly’e Nakasongola emirundi egiwera nga tawangula okutuusa mu kulonda kwa bonna okwa 2026. Ono yalangirirwa ng’omuwanguzi [[:en:Returning_officer|ofiisa avunaanyizibwa ku kulonda]] mu disitulikiti y’e Nakasongola oluvannyuma lw’okufuna obululu 15,611, n’awangula Stephen Tiberondwa Bujjingo eyeesimbawo mu kibiina kya National Resistance Movement, eyafuna obululu 11,699. <ref>{{Cite web |last=MANDELA |first=NELSON |date=2025-10-03 |title=Two-term Nakasongola MP Mutebi steps aside for party unity |url=https://pmldaily.com/news/2025/10/two-term-nakasongola-mp-mutebi-steps-aside-for-party-unity.html |access-date=2026-03-05 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/nakasongola-votes-first-opposition-mp-in-40-years-5334694 "Nakasongola votes first Opposition MP in 40 years"]. ''Daily Monitor''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2026</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web |date=2025-10-03 |title=2026 elections: Nakasongola MP Mutebi bows out, backs NRM unity |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/2026-elections-nakasongola-mp-mutebi-bows-out-backs-nrm-unity-5215142 |access-date=2026-03-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kasoba |first=William |date=2026-01-21 |title=Who is Ivan Kyeyune? The humorous voice behind Zungulu and now MP-elect for Nakasongola County on NUP ticket - Matooke Republic |url=https://www.matookerepublic.com/entertainment/20260121/who-is-ivan-kyeyune-the-humorous-voice-behind-zungulu-now-eyeing-parliament-on-nup-ticket/ |access-date=2026-03-05 |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
tig2h7dn7rusf8t6r52u8ub5cd9idtr
Muwanga Kivumbi
0
13175
69601
68681
2026-08-23T10:31:11Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69601
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Muwanga Muhammad Kivumbi''' (yazaalibwa 19 Ogwekkumi 1973) munnayuganda omukugu mu by'enfuna, munnabyabufuzi era mmemba wa [[Parliament of Uganda|palamenti ya Uganda]] okuva mu [[Butambala (disitulikit)|Disitulikiti y'e Butambala]] . Ye ssentebe w’akakiiko ka palamenti ya Uganda akavunaanyizibwa ku buvunaanyizibwa bw’abantu (PAC-Central government) nga kw’ogasse n’ababaka ba Palamenti ya Buganda. <ref name=":0">{{Cite web |date=2021-03-28 |title=Muhammad Muwanga Kivumbi: Biography, Age, Early Life and Education of the current MP Butambala County Constituency |url=https://flashugnews.com/muhammad-muwanga-kivumbi-biography-age-education/ |access-date=2021-09-13 |website=Flash Uganda Media |language=English}}</ref> <ref name="Independent">{{Cite web |date=2021-06-23 |title=NUP endorses Butambala MP Kivumbi for Buganda parliamentary caucus |url=https://www.independent.co.ug/nup-endorses-butambala-mp-kivumbi-for-buganda-parliamentary-caucus/ |access-date=2021-09-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-09-03 |title=Buganda MPs give Gen Otafire 30 names of suspected Masaka killers |url=https://www.independent.co.ug/buganda-mps-give-gen-otafire-30-names-of-suspected-masaka-killers/ |access-date=2021-09-13 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{cite web |title=Accountability committees flag queries in meet with Auditor General | Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/news/3420/accountability-committees-flag-queries-meet-auditor-general}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Kivumbi yazaalibwa nga 19 Ogwekkumi 1973 mu Disitulikiti y’e Butambala mu masekkati ga Uganda. Yafuna satifikeeti ye eyasooka okuva mu ssomero okuva mu Gombe Primary School mu 1986 n’afuna satifikeeti y’ebyenjigiriza eya Uganda (UCE) okuva mu [[Essomero lya Kibuli Sekendule|Kibuli Secondary School]] mu 1990. <ref>{{Cite web |date=27 June 2021 |title=Fight for Buganda Caucus leadership: Why Nambooze rebelled against NUP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/fight-for-buganda-caucus-leadership-why-nambooze-rebelled-against-nup-3451620 |access-date=2021-09-13 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> Yasoma satifikeeti ye eya Uganda Advanced Certificate of Education (UACE) okuva mu 1990 okutuuka mu 1993 nga tannawandiisibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] gye yatikkirwa diguli ye esooka eya bachelor mu by’enfuna mu 1998. Mu 2003, yafuna diguli eyookubiri mu demokulasiya n'enkulaakulana okuva mu Uganda Martyrs University ne Master of Human Resource Management okuva mu Uganda Management Institute (UMI) mu 2004. <ref name=":0"/>
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Kivumbi yali mmemba w’ekibiina kya Democratic Party (DP) nga tannayingira kibiina kya National Unity Party (NUP) mu 2021. <ref>{{Cite web |last=Kiggundu |first=Edris |title=Kivumbi's long walk to political success |url=https://observer.ug/features-sp-2084439083/profile/20955-kivumbis-long-walk-to-political-success |access-date=2021-09-13 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref> Yalondebwa ku bwa Ssentebe w’olukiiko lw'ekibiina kya ba memba palamenti abakiikirira Buganda mu palamenti ey’ekkumi n’emu. <ref name="Independent" /> <ref>{{Cite web |title=Muwanga Kivumbi will⁶ compete for Buganda Parliamentary Caucus leadership |url=https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/muwanga-kivumbi-will-compete-for-buganda-parliamentary-caucus-leadership-3446962 |access-date=2021-09-13 |website=NTV Uganda |language=en |archive-date=2025-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250123155501/https://www.ntv.co.ug/ug/news/national/muwanga-kivumbi-will-compete-for-buganda-parliamentary-caucus-leadership-3446962 |url-status=dead }}</ref> Nga Ogwolubereberye 16, 2025, yalondebwa ng'omumyuka wa pulezidenti w'ekitundu eky'omu masekkati mu kibiina kya National Unity Platform. <ref>{{Cite web |last=Muhairwe |first=Ramson |date=2025-01-16 |title=Kivumbi Replaces Mpuuga as NUP Buganda Region Boss |url=https://nilepost.co.ug/news/237544/kivumbi-replaces-mpuuga-as-nup-buganda-region-boss |access-date=2025-01-16 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
Mu kiro eky'[[Akalulu ka Uganda aka 2026|okulonda kwa Uganda okwa 2026]] nga 15–16 Ogwolubereberye, abantu musanvu baakubwa amasasi ab’ebyokwerinda abataategeerekeka wabweru w’amaka ga Kivumbi e Butambala. Nga 22 Ogwolubereberye, Kivumbi yakwatibwa ku misango egyekuusa ku byaliwo. <ref>{{Cite web |last=Muhumuza |first=Rodney |date=22 January 2026 |title=After presidential election, Ugandan police detain a key ally of opposition figure Bobi Wine |url=https://apnews.com/article/uganda-election-opposition-arrest-bobi-wine-violence-436db4379108b8cca0d3594de8d92dd7 |access-date=22 January 2026 |website=AP News}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abakugu mu by'enfuna bye Uganda]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Butambala]]
[[Category:Abazaalibwa mu 1973]]
[[Category:Abasomerako e Makerere University]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
sx89zp61tp0xa0xyugmlx3cdakxb4oi
Jacob Oboth-Oboth
0
13183
69499
68740
2026-08-23T10:15:32Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69499
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jacob Marksons Oboth''' amanyiddwa nga '''Jacob Oboth-Oboth''' Munnayuganda, eyazaalibwa nga 13 Ogwokuna 1971. [[Munnayuganda]], Munnamateeka omukugu mu [[:en:Intellectual_property|by'amaguzi]], munnabyabufuzi era ye Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri. Ono ye [[Parliament of Uganda|mubaka omulonde mu Paalamenti]] ow'e[[Tororo (disitulikit)|Ssaza lya Budama ey'Obuggwanjuba mu Bukiikaddyo]] nga ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya NRM. Era akola nga Minisita omubeezi ow’ebyokwerinda n'emirimu egy’awamu.<ref name="JOO1">{{cite web |title=Mr. OBOTH MARKSONS JACOB |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=728&const=West+Budama+County+South&dist_id=27&distname=Tororo |publisher=Parliament of Uganda}}</ref> Oboth-Oboth ye ssentebe w'akakiiko ''[[:en:European_Parliament_Committee_on_Legal_Affairs|k'amateeka n'ensonga za Paalamenti]]'' era eyaliko ssentebe<ref name="JOO4">{{cite web |title=Committee |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/members.hei?committeeno=27&name=Committee |publisher=Parliament of Uganda}}</ref> w'akakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku ''[[:en:Committee_on_Rules,_Privileges,_and_Discipline|mateeka, empisa n'enkizo]]'' n'akakiiko ''akakola ku by'obugagga eby'omu ttaka''. Mmemba ku ''kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by'obusuubuzi.''<ref name="JOO2">{{cite web |title=Kasule: Why independent MPs joined us |url=http://www.theinsider.ug/kasule-why-independent-mps-joined-us/#.WEbFp7l1DCM |publisher=The Insider}}</ref><ref name="JOO3">{{cite web |date=16 January 2021 |title=MPs Receive Riot Act On Dress, Eating Habits |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/MPs-receive-riot-act--on-dress-eating-habits/-/688334/3218972/-/86mvdjz/-/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Oboth-Oboth yazaalibwa mu [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]] mu Buvanjuba bwa Uganda, nga 13 Ogwokuna 1971 mu maka [[:en:Anglican|Amakulisitaayo]] . Musajja mwetowaze nnyo, era yakola emirimu egy’enjawulo okusobola okweyimirizaawo mu buto bwe. Mu mirimu gino mwalimu okunonera abantu b'oku kitundu amazzi ku kassente akatonotono n'okutunda mu dduuka. Yasomera mu ssomero lya [https://glopoi.com/uganda/places/muwafu-primary-school-primary-school-pawanga-nabuyoga-kisoko-west-budama-tororo Muwafu Primary School] okusoma pulayimale ne [[St. Denis Ssebugwawo Secondary School]] gye yasomera siniya y'omutendera ogwansi.
Oboth-Oboth yayambibwako abaminsani Abamerika nga baamufuna okuva ku nguudo z’e Tororo oluvannyuma lw’okugobebwa okuva ku ssomero olw’obutaba na bisale bya ssomero. Kyaali kiseera kizibu gy’ali naye mu kiseera kye yamala ng’ali n’abaminsani, yakola ng’omukuumi wa sitoowa mpozzi n'okukola emirimu emirala emitonotono okumala emyaka ebiri nga tannayingira ssomero lya Tororo High School okusoma siniya eya waggulu [[:en:GCE_Advanced_Level|(A-Level)]]. Oboth-Oboth yaweebwa ekifo mu [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]] mu 1997 okusoma Amateeka. Oluvannyuma yeewandiisa okusoma satifikeeti y’okuddukanya emirimu mu ttendekero lya bizinensi erya [[Uganda Management Institute]] .
Mu 2001, Oboth-Oboth yatikkirwa diguli mu mateeka ate oluvannyuma mu 2002, n’afuna [[:en:Postgraduate_diploma|dipulooma]] mu [[:en:Legal_practice|kutaputa amateeka]] okuva mu bbanguliro ly'abannamateeka erya [[Law Development Centre|Law Development Center]] . Mu 2004, yafuna satifikeeti bbiri okuva mu kitongole kya ky'amateeka ekya [[:en:International_Development_Law_Organization|International Development Law Organisation]] nga emu yali mu [[:en:Intellectual_Property|Intellectual Property]] n'endala mu [[:en:Public_Procurement|by'okugula ebintu (Procurement)]] . Era alina diguli ey'okubiri mu mateeka eya [[:en:Master_of_Law|Master of Law]] degree gye yafuna mu 2007 mu [[:en:Election_law|by’okulonda]] n’amateeka agakwata ku [[:en:Legal_aspects_of_computing|mikutu gya yintaneeti]] okuva mu [[:en:University_of_Minnesota|Yunivasite y’e Minnesota]].<ref name="JOO6">{{cite web |title=Resources for Researching Country Conditions |url=http://hrlibrary.umn.edu/research/uganda.html |publisher=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Emirimu ==
Oluvannyuma lw’okutikkirwa nga munnamateeka, Oboth-Oboth yaweereza ng’[[:en:Attorney_General|omumyuka wa Ssaabawolereza wa Gavumenti]] mu kitongole ky’ebyobuwangwa ekya Tieng Adhola.<ref name="JO10">{{Cite web |title=Tieng Adhola Cultural Institution |url=http://www.newvision.co.ug/tag/tieng-adhola-cultural-institution/ |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Era yafuna omulimu mu [[:en:Ministry_of_Justice_and_Constitutional_Affairs_(Uganda)|minisitule y'ebyamateeka ne ssemateeka]] nga [[:en:State's_attorney|omuwaabi wa gavumenti]] . Yakolera e [[Mbale]] okumala ebbanga ng'omuwaabi wa gavumenti [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Mbale Regional Office]] nga tannagenda America kusoma [[:en:Master's_degree|diguli eyookubiri]] mu by’okulonda n’amateeka agakwata ku mikutu gya yintaneeti mu yunivasite y’e Minnesota.
Bwe yakomawo mu 2007, Oboth-Oboth yaddamu okukola emirimu gye mu gavumenti okutuusa mu 2010 lwe yalekulira okwegatta ku [[:en:Politics|by'obufuzi eby'okuvuganya]] . Okubeera kwe mu Amerika kwali kumusobozesezza okufuna [[:en:Donor|abagabi b’obuyambi]] abeewaayo okutandikawo pulojekiti ez'enjawulo mu kitundu kye, era kino mu ngeri emu oba endala kyamuyamba okufuna obuwagizi mu balonzi. Kyamwanguyira okutuuka ku baavu mu kitundu kye kubanga yali alabibwa ng’omu ku bbo.<ref name="JOO7">{{Cite web |title=NBS Just asking - Jacob Oboth Oboth MP, West Budama South |url=https://www.youtube.com/watch?v=vhKE4PkaUTs |publisher=[[YouTube]]}}</ref>
Jacob Oboth-Oboth yasooka kulondebwa ng'omubaka wa Budama ey'Obuggwajuba mu Bukiikaddyo kubwanamunigina mu 2011 oluvannyuma lw’okuwangula Minisita omubeezi ow’abakozi mu kiseera ekyo, [[Emmanuel Otiam Otala|Dr Emmanuel Otaala]], nga ono yawakanya obuwanguzi bwe mu [[:en:Court|Kkooti z’amateeka]] naye n’atawangulwa. Yasigaza ekifo kye mu 2016 oluvannyuma lw'okufuna obululu 20,653 ng'awakanya munna [[National Resistance Movement|NRM]], [[Phoebe Awere Otaala|Phibby Awere Otaala]] eyafuna obululu 19,462. Oboth-Oboth yateekawo ekyafaayo eky’okubeera omubaka wa Paalamenti eyasooka okulondebwa ekisanja eky'okubiri eky’omuddiring’anwa mu kitundu kino ekibadde tekiddamu kulonda mubaka wa Paalamenti [[:en:Incumbent|ali mu ntebe]] okuva mu 1996.<ref name="JOO5">{{cite web |title=Meet aspirants vying for Speaker job |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1423344/meet-aspirants-vying-speaker-jobs |publisher=[[New Vision]]}}</ref><ref name="JOO8">{{Cite web |title=15 hospitalized after Tororo campaign clashes |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406815/hospitalized-tororo-campaign-clashes |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220115251/http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406815/hospitalized-tororo-campaign-clashes |archive-date=20 December 2016 |access-date=7 December 2016 |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
Mu Paalamenti ey’omwenda, Oboth-Oboth ye yali ssentebe w’akakiiko ''akakola ku mateeka, empisa n’enkizo'' n’akakiiko ka Paalamenti ak’ekiseera akanoonyereza ku by’amasannyalaze; ''akakiiko akavunaanyizibwa ku by'obugagga eby'omu ttaka''. Mu Paalamenti ey’ekkumi, ye ssentebe w’akakiiko ''k’ebyamateeka ne Paalamenti'' era mmemba w’akakiiko ''akakola ku mateeka, empisa n’enkizo'' n’akakiiko ''akakola ku by’obusuubuzi''.<ref name="JOO9">{{Cite web |title=Cabinet plots to throw out energy report |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-plots-to-throw-out-energy-report/688334-1740222-format-xhtml-bbgwfr/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220083138/http://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-plots-to-throw-out-energy-report/688334-1740222-format-xhtml-bbgwfr/index.html |archive-date=20 December 2016 |access-date=8 December 2016 |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Ku lw'okutaano nga 15 Ogwokutaano 2026, omuduumizi w'amaggye mu Uganda [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]] ne ba mmemba b'ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) basiima era ne bawanda eddusu ku Oboth-Oboth ku kifo ky'obwa Sipiika wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkuminebbiri nga baggya obwesige mu eyali Sipiika [[Anita Among]].<ref>{{Cite web |last=Nymy Net |first=Authors |date=2026-05-16 |title=When are MPs Electing Speaker of the 12th Parliament in Uganda 2026? - Nymy Net |url=https://nymynet.com/when-are-mps-electing-speaker-of-the-12th-parliament-in-uganda-2026/ |access-date=2026-05-16 |website=Nymy Net |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Kalisho |date=2026-05-15 |title=Gen. Muhoozi Endorses Oboth-Oboth for Speaker as Anita Among's Grip on Parliament Weakens |url=https://kalisho.info/gen-muhoozi-endorses-oboth-oboth-for-speaker-as-anita-amongs-grip-on-parliament-weakens/ |access-date=2026-05-26 |website=Kalisho Info |language=en-US}}</ref>Okweyongerayo, ku lw'omukaaga nga 23 Ogwokutaano 2026, akakiiko akatwala ekibiina kya NRM aka Central Executive Committee (CEC) n'abo bakkiriza Jacob Oboth-Oborth okwesimbawo ku kifo kya Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri.<ref>{{Cite web |date=2026-05-22 |title=CEC gives nod to Oboth-Oboth, Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cec-gives-nod-to-oboth-oboth-tayebwa-5469806 |access-date=2026-05-23 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa oby'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
h76ssj6i41qlidu95uu1vyxj5wnjkwd
69721
69499
2026-08-23T11:13:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69721
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jacob Marksons Oboth''' amanyiddwa nga '''Jacob Oboth-Oboth''' Munnayuganda, eyazaalibwa nga 13 Ogwokuna 1971. [[Munnayuganda]], Munnamateeka omukugu mu [[:en:Intellectual_property|by'amaguzi]], munnabyabufuzi era ye Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri. Ono ye [[Parliament of Uganda|mubaka omulonde mu Paalamenti]] ow'e[[Tororo (disitulikit)|Ssaza lya Budama ey'Obuggwanjuba mu Bukiikaddyo]] nga ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya NRM. Era akola nga Minisita omubeezi ow’ebyokwerinda n'emirimu egy’awamu.<ref name="JOO1">{{cite web |title=Mr. OBOTH MARKSONS JACOB |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=728&const=West+Budama+County+South&dist_id=27&distname=Tororo |publisher=Parliament of Uganda}}</ref> Oboth-Oboth ye ssentebe w'akakiiko ''[[:en:European_Parliament_Committee_on_Legal_Affairs|k'amateeka n'ensonga za Paalamenti]]'' era eyaliko ssentebe<ref name="JOO4">{{cite web |title=Committee |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/members.hei?committeeno=27&name=Committee |publisher=Parliament of Uganda}}</ref> w'akakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku ''[[:en:Committee_on_Rules,_Privileges,_and_Discipline|mateeka, empisa n'enkizo]]'' n'akakiiko ''akakola ku by'obugagga eby'omu ttaka''. Mmemba ku ''kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by'obusuubuzi.''<ref name="JOO2">{{cite web |title=Kasule: Why independent MPs joined us |url=http://www.theinsider.ug/kasule-why-independent-mps-joined-us/#.WEbFp7l1DCM |publisher=The Insider}}</ref><ref name="JOO3">{{cite web |date=16 January 2021 |title=MPs Receive Riot Act On Dress, Eating Habits |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/MPs-receive-riot-act--on-dress-eating-habits/-/688334/3218972/-/86mvdjz/-/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Oboth-Oboth yazaalibwa mu [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]] mu Buvanjuba bwa Uganda, nga 13 Ogwokuna 1971 mu maka [[:en:Anglican|Amakulisitaayo]] . Musajja mwetowaze nnyo, era yakola emirimu egy’enjawulo okusobola okweyimirizaawo mu buto bwe. Mu mirimu gino mwalimu okunonera abantu b'oku kitundu amazzi ku kassente akatonotono n'okutunda mu dduuka. Yasomera mu ssomero lya [https://glopoi.com/uganda/places/muwafu-primary-school-primary-school-pawanga-nabuyoga-kisoko-west-budama-tororo Muwafu Primary School] okusoma pulayimale ne [[St. Denis Ssebugwawo Secondary School]] gye yasomera siniya y'omutendera ogwansi.
Oboth-Oboth yayambibwako abaminsani Abamerika nga baamufuna okuva ku nguudo z’e Tororo oluvannyuma lw’okugobebwa okuva ku ssomero olw’obutaba na bisale bya ssomero. Kyaali kiseera kizibu gy’ali naye mu kiseera kye yamala ng’ali n’abaminsani, yakola ng’omukuumi wa sitoowa mpozzi n'okukola emirimu emirala emitonotono okumala emyaka ebiri nga tannayingira ssomero lya Tororo High School okusoma siniya eya waggulu [[:en:GCE_Advanced_Level|(A-Level)]]. Oboth-Oboth yaweebwa ekifo mu [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]] mu 1997 okusoma Amateeka. Oluvannyuma yeewandiisa okusoma satifikeeti y’okuddukanya emirimu mu ttendekero lya bizinensi erya [[Uganda Management Institute]] .
Mu 2001, Oboth-Oboth yatikkirwa diguli mu mateeka ate oluvannyuma mu 2002, n’afuna [[:en:Postgraduate_diploma|dipulooma]] mu [[:en:Legal_practice|kutaputa amateeka]] okuva mu bbanguliro ly'abannamateeka erya [[Law Development Centre|Law Development Center]] . Mu 2004, yafuna satifikeeti bbiri okuva mu kitongole kya ky'amateeka ekya [[:en:International_Development_Law_Organization|International Development Law Organisation]] nga emu yali mu [[:en:Intellectual_Property|Intellectual Property]] n'endala mu [[:en:Public_Procurement|by'okugula ebintu (Procurement)]] . Era alina diguli ey'okubiri mu mateeka eya [[:en:Master_of_Law|Master of Law]] degree gye yafuna mu 2007 mu [[:en:Election_law|by’okulonda]] n’amateeka agakwata ku [[:en:Legal_aspects_of_computing|mikutu gya yintaneeti]] okuva mu [[:en:University_of_Minnesota|Yunivasite y’e Minnesota]].<ref name="JOO6">{{cite web |title=Resources for Researching Country Conditions |url=http://hrlibrary.umn.edu/research/uganda.html |publisher=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Emirimu ==
Oluvannyuma lw’okutikkirwa nga munnamateeka, Oboth-Oboth yaweereza ng’[[:en:Attorney_General|omumyuka wa Ssaabawolereza wa Gavumenti]] mu kitongole ky’ebyobuwangwa ekya Tieng Adhola.<ref name="JO10">{{Cite web |title=Tieng Adhola Cultural Institution |url=http://www.newvision.co.ug/tag/tieng-adhola-cultural-institution/ |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Era yafuna omulimu mu [[:en:Ministry_of_Justice_and_Constitutional_Affairs_(Uganda)|minisitule y'ebyamateeka ne ssemateeka]] nga [[:en:State's_attorney|omuwaabi wa gavumenti]] . Yakolera e [[Mbale]] okumala ebbanga ng'omuwaabi wa gavumenti [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Mbale Regional Office]] nga tannagenda America kusoma [[:en:Master's_degree|diguli eyookubiri]] mu by’okulonda n’amateeka agakwata ku mikutu gya yintaneeti mu yunivasite y’e Minnesota.
Bwe yakomawo mu 2007, Oboth-Oboth yaddamu okukola emirimu gye mu gavumenti okutuusa mu 2010 lwe yalekulira okwegatta ku [[:en:Politics|by'obufuzi eby'okuvuganya]] . Okubeera kwe mu Amerika kwali kumusobozesezza okufuna [[:en:Donor|abagabi b’obuyambi]] abeewaayo okutandikawo pulojekiti ez'enjawulo mu kitundu kye, era kino mu ngeri emu oba endala kyamuyamba okufuna obuwagizi mu balonzi. Kyamwanguyira okutuuka ku baavu mu kitundu kye kubanga yali alabibwa ng’omu ku bbo.<ref name="JOO7">{{Cite web |title=NBS Just asking - Jacob Oboth Oboth MP, West Budama South |url=https://www.youtube.com/watch?v=vhKE4PkaUTs |publisher=[[YouTube]]}}</ref>
Jacob Oboth-Oboth yasooka kulondebwa ng'omubaka wa Budama ey'Obuggwajuba mu Bukiikaddyo kubwanamunigina mu 2011 oluvannyuma lw’okuwangula Minisita omubeezi ow’abakozi mu kiseera ekyo, [[Emmanuel Otiam Otala|Dr Emmanuel Otaala]], nga ono yawakanya obuwanguzi bwe mu [[:en:Court|Kkooti z’amateeka]] naye n’atawangulwa. Yasigaza ekifo kye mu 2016 oluvannyuma lw'okufuna obululu 20,653 ng'awakanya munna [[National Resistance Movement|NRM]], [[Phoebe Awere Otaala|Phibby Awere Otaala]] eyafuna obululu 19,462. Oboth-Oboth yateekawo ekyafaayo eky’okubeera omubaka wa Paalamenti eyasooka okulondebwa ekisanja eky'okubiri eky’omuddiring’anwa mu kitundu kino ekibadde tekiddamu kulonda mubaka wa Paalamenti [[:en:Incumbent|ali mu ntebe]] okuva mu 1996.<ref name="JOO5">{{cite web |title=Meet aspirants vying for Speaker job |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1423344/meet-aspirants-vying-speaker-jobs |publisher=[[New Vision]]}}</ref><ref name="JOO8">{{Cite web |title=15 hospitalized after Tororo campaign clashes |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406815/hospitalized-tororo-campaign-clashes |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220115251/http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406815/hospitalized-tororo-campaign-clashes |archive-date=20 December 2016 |access-date=7 December 2016 |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
Mu Paalamenti ey’omwenda, Oboth-Oboth ye yali ssentebe w’akakiiko ''akakola ku mateeka, empisa n’enkizo'' n’akakiiko ka Paalamenti ak’ekiseera akanoonyereza ku by’amasannyalaze; ''akakiiko akavunaanyizibwa ku by'obugagga eby'omu ttaka''. Mu Paalamenti ey’ekkumi, ye ssentebe w’akakiiko ''k’ebyamateeka ne Paalamenti'' era mmemba w’akakiiko ''akakola ku mateeka, empisa n’enkizo'' n’akakiiko ''akakola ku by’obusuubuzi''.<ref name="JOO9">{{Cite web |title=Cabinet plots to throw out energy report |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-plots-to-throw-out-energy-report/688334-1740222-format-xhtml-bbgwfr/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220083138/http://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-plots-to-throw-out-energy-report/688334-1740222-format-xhtml-bbgwfr/index.html |archive-date=20 December 2016 |access-date=8 December 2016 |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Ku lw'okutaano nga 15 Ogwokutaano 2026, omuduumizi w'amaggye mu Uganda [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]] ne ba mmemba b'ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) basiima era ne bawanda eddusu ku Oboth-Oboth ku kifo ky'obwa Sipiika wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkuminebbiri nga baggya obwesige mu eyali Sipiika [[Anita Among]].<ref>{{Cite web |last=Nymy Net |first=Authors |date=2026-05-16 |title=When are MPs Electing Speaker of the 12th Parliament in Uganda 2026? - Nymy Net |url=https://nymynet.com/when-are-mps-electing-speaker-of-the-12th-parliament-in-uganda-2026/ |access-date=2026-05-16 |website=Nymy Net |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Kalisho |date=2026-05-15 |title=Gen. Muhoozi Endorses Oboth-Oboth for Speaker as Anita Among's Grip on Parliament Weakens |url=https://kalisho.info/gen-muhoozi-endorses-oboth-oboth-for-speaker-as-anita-amongs-grip-on-parliament-weakens/ |access-date=2026-05-26 |website=Kalisho Info |language=en-US}}</ref>Okweyongerayo, ku lw'omukaaga nga 23 Ogwokutaano 2026, akakiiko akatwala ekibiina kya NRM aka Central Executive Committee (CEC) n'abo bakkiriza Jacob Oboth-Oborth okwesimbawo ku kifo kya Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri.<ref>{{Cite web |date=2026-05-22 |title=CEC gives nod to Oboth-Oboth, Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cec-gives-nod-to-oboth-oboth-tayebwa-5469806 |access-date=2026-05-23 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa oby'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
ivjwrzew7kup6typwgekk7sw8zneyf3
69771
69721
2026-08-23T11:21:58Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69771
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Jacob Marksons Oboth''' amanyiddwa nga '''Jacob Oboth-Oboth''' Munnayuganda, eyazaalibwa nga 13 Ogwokuna 1971. [[Munnayuganda]], Munnamateeka omukugu mu [[:en:Intellectual_property|by'amaguzi]], munnabyabufuzi era ye Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri. Ono ye [[Parliament of Uganda|mubaka omulonde mu Paalamenti]] ow'e[[Tororo (disitulikit)|Ssaza lya Budama ey'Obuggwanjuba mu Bukiikaddyo]] nga ali mu kibiina ekiri mu buyinza ekya NRM. Era akola nga Minisita omubeezi ow’ebyokwerinda n'emirimu egy’awamu.<ref name="JOO1">{{cite web |title=Mr. OBOTH MARKSONS JACOB |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?p=t&n=t&details=t&j=728&const=West+Budama+County+South&dist_id=27&distname=Tororo |publisher=Parliament of Uganda}}</ref> Oboth-Oboth ye ssentebe w'akakiiko ''[[:en:European_Parliament_Committee_on_Legal_Affairs|k'amateeka n'ensonga za Paalamenti]]'' era eyaliko ssentebe<ref name="JOO4">{{cite web |title=Committee |url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/members.hei?committeeno=27&name=Committee |publisher=Parliament of Uganda}}</ref> w'akakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku ''[[:en:Committee_on_Rules,_Privileges,_and_Discipline|mateeka, empisa n'enkizo]]'' n'akakiiko ''akakola ku by'obugagga eby'omu ttaka''. Mmemba ku ''kakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku by'obusuubuzi.''<ref name="JOO2">{{cite web |title=Kasule: Why independent MPs joined us |url=http://www.theinsider.ug/kasule-why-independent-mps-joined-us/#.WEbFp7l1DCM |publisher=The Insider}}</ref><ref name="JOO3">{{cite web |date=16 January 2021 |title=MPs Receive Riot Act On Dress, Eating Habits |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/MPs-receive-riot-act--on-dress-eating-habits/-/688334/3218972/-/86mvdjz/-/index.html |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Oboth-Oboth yazaalibwa mu [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]] mu Buvanjuba bwa Uganda, nga 13 Ogwokuna 1971 mu maka [[:en:Anglican|Amakulisitaayo]] . Musajja mwetowaze nnyo, era yakola emirimu egy’enjawulo okusobola okweyimirizaawo mu buto bwe. Mu mirimu gino mwalimu okunonera abantu b'oku kitundu amazzi ku kassente akatonotono n'okutunda mu dduuka. Yasomera mu ssomero lya [https://glopoi.com/uganda/places/muwafu-primary-school-primary-school-pawanga-nabuyoga-kisoko-west-budama-tororo Muwafu Primary School] okusoma pulayimale ne [[St. Denis Ssebugwawo Secondary School]] gye yasomera siniya y'omutendera ogwansi.
Oboth-Oboth yayambibwako abaminsani Abamerika nga baamufuna okuva ku nguudo z’e Tororo oluvannyuma lw’okugobebwa okuva ku ssomero olw’obutaba na bisale bya ssomero. Kyaali kiseera kizibu gy’ali naye mu kiseera kye yamala ng’ali n’abaminsani, yakola ng’omukuumi wa sitoowa mpozzi n'okukola emirimu emirala emitonotono okumala emyaka ebiri nga tannayingira ssomero lya Tororo High School okusoma siniya eya waggulu [[:en:GCE_Advanced_Level|(A-Level)]]. Oboth-Oboth yaweebwa ekifo mu [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]] mu 1997 okusoma Amateeka. Oluvannyuma yeewandiisa okusoma satifikeeti y’okuddukanya emirimu mu ttendekero lya bizinensi erya [[Uganda Management Institute]] .
Mu 2001, Oboth-Oboth yatikkirwa diguli mu mateeka ate oluvannyuma mu 2002, n’afuna [[:en:Postgraduate_diploma|dipulooma]] mu [[:en:Legal_practice|kutaputa amateeka]] okuva mu bbanguliro ly'abannamateeka erya [[Law Development Centre|Law Development Center]] . Mu 2004, yafuna satifikeeti bbiri okuva mu kitongole kya ky'amateeka ekya [[:en:International_Development_Law_Organization|International Development Law Organisation]] nga emu yali mu [[:en:Intellectual_Property|Intellectual Property]] n'endala mu [[:en:Public_Procurement|by'okugula ebintu (Procurement)]] . Era alina diguli ey'okubiri mu mateeka eya [[:en:Master_of_Law|Master of Law]] degree gye yafuna mu 2007 mu [[:en:Election_law|by’okulonda]] n’amateeka agakwata ku [[:en:Legal_aspects_of_computing|mikutu gya yintaneeti]] okuva mu [[:en:University_of_Minnesota|Yunivasite y’e Minnesota]].<ref name="JOO6">{{cite web |title=Resources for Researching Country Conditions |url=http://hrlibrary.umn.edu/research/uganda.html |publisher=[[University of Minnesota]]}}</ref>
== Emirimu ==
Oluvannyuma lw’okutikkirwa nga munnamateeka, Oboth-Oboth yaweereza ng’[[:en:Attorney_General|omumyuka wa Ssaabawolereza wa Gavumenti]] mu kitongole ky’ebyobuwangwa ekya Tieng Adhola.<ref name="JO10">{{Cite web |title=Tieng Adhola Cultural Institution |url=http://www.newvision.co.ug/tag/tieng-adhola-cultural-institution/ |publisher=[[New Vision]]}}</ref> Era yafuna omulimu mu [[:en:Ministry_of_Justice_and_Constitutional_Affairs_(Uganda)|minisitule y'ebyamateeka ne ssemateeka]] nga [[:en:State's_attorney|omuwaabi wa gavumenti]] . Yakolera e [[Mbale]] okumala ebbanga ng'omuwaabi wa gavumenti [[:en:Eastern_Region,_Uganda|Mbale Regional Office]] nga tannagenda America kusoma [[:en:Master's_degree|diguli eyookubiri]] mu by’okulonda n’amateeka agakwata ku mikutu gya yintaneeti mu yunivasite y’e Minnesota.
Bwe yakomawo mu 2007, Oboth-Oboth yaddamu okukola emirimu gye mu gavumenti okutuusa mu 2010 lwe yalekulira okwegatta ku [[:en:Politics|by'obufuzi eby'okuvuganya]] . Okubeera kwe mu Amerika kwali kumusobozesezza okufuna [[:en:Donor|abagabi b’obuyambi]] abeewaayo okutandikawo pulojekiti ez'enjawulo mu kitundu kye, era kino mu ngeri emu oba endala kyamuyamba okufuna obuwagizi mu balonzi. Kyamwanguyira okutuuka ku baavu mu kitundu kye kubanga yali alabibwa ng’omu ku bbo.<ref name="JOO7">{{Cite web |title=NBS Just asking - Jacob Oboth Oboth MP, West Budama South |url=https://www.youtube.com/watch?v=vhKE4PkaUTs |publisher=[[YouTube]]}}</ref>
Jacob Oboth-Oboth yasooka kulondebwa ng'omubaka wa Budama ey'Obuggwajuba mu Bukiikaddyo kubwanamunigina mu 2011 oluvannyuma lw’okuwangula Minisita omubeezi ow’abakozi mu kiseera ekyo, [[Emmanuel Otiam Otala|Dr Emmanuel Otaala]], nga ono yawakanya obuwanguzi bwe mu [[:en:Court|Kkooti z’amateeka]] naye n’atawangulwa. Yasigaza ekifo kye mu 2016 oluvannyuma lw'okufuna obululu 20,653 ng'awakanya munna [[National Resistance Movement|NRM]], [[Phoebe Awere Otaala|Phibby Awere Otaala]] eyafuna obululu 19,462. Oboth-Oboth yateekawo ekyafaayo eky’okubeera omubaka wa Paalamenti eyasooka okulondebwa ekisanja eky'okubiri eky’omuddiring’anwa mu kitundu kino ekibadde tekiddamu kulonda mubaka wa Paalamenti [[:en:Incumbent|ali mu ntebe]] okuva mu 1996.<ref name="JOO5">{{cite web |title=Meet aspirants vying for Speaker job |url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1423344/meet-aspirants-vying-speaker-jobs |publisher=[[New Vision]]}}</ref><ref name="JOO8">{{Cite web |title=15 hospitalized after Tororo campaign clashes |url=http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406815/hospitalized-tororo-campaign-clashes |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220115251/http://www.elections.co.ug/new-vision/election/1406815/hospitalized-tororo-campaign-clashes |archive-date=20 December 2016 |access-date=7 December 2016 |publisher=[[New Vision]]}}</ref>
Mu Paalamenti ey’omwenda, Oboth-Oboth ye yali ssentebe w’akakiiko ''akakola ku mateeka, empisa n’enkizo'' n’akakiiko ka Paalamenti ak’ekiseera akanoonyereza ku by’amasannyalaze; ''akakiiko akavunaanyizibwa ku by'obugagga eby'omu ttaka''. Mu Paalamenti ey’ekkumi, ye ssentebe w’akakiiko ''k’ebyamateeka ne Paalamenti'' era mmemba w’akakiiko ''akakola ku mateeka, empisa n’enkizo'' n’akakiiko ''akakola ku by’obusuubuzi''.<ref name="JOO9">{{Cite web |title=Cabinet plots to throw out energy report |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-plots-to-throw-out-energy-report/688334-1740222-format-xhtml-bbgwfr/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220083138/http://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-plots-to-throw-out-energy-report/688334-1740222-format-xhtml-bbgwfr/index.html |archive-date=20 December 2016 |access-date=8 December 2016 |publisher=[[Daily Monitor]]}}</ref>
Ku lw'okutaano nga 15 Ogwokutaano 2026, omuduumizi w'amaggye mu Uganda [[:en:Muhoozi_Kainerugaba|Muhoozi Kainerugaba]] ne ba mmemba b'ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) basiima era ne bawanda eddusu ku Oboth-Oboth ku kifo ky'obwa Sipiika wa [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkuminebbiri nga baggya obwesige mu eyali Sipiika [[Anita Among]].<ref>{{Cite web |last=Nymy Net |first=Authors |date=2026-05-16 |title=When are MPs Electing Speaker of the 12th Parliament in Uganda 2026? - Nymy Net |url=https://nymynet.com/when-are-mps-electing-speaker-of-the-12th-parliament-in-uganda-2026/ |access-date=2026-05-16 |website=Nymy Net |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Kalisho |date=2026-05-15 |title=Gen. Muhoozi Endorses Oboth-Oboth for Speaker as Anita Among's Grip on Parliament Weakens |url=https://kalisho.info/gen-muhoozi-endorses-oboth-oboth-for-speaker-as-anita-amongs-grip-on-parliament-weakens/ |access-date=2026-05-26 |website=Kalisho Info |language=en-US}}</ref>Okweyongerayo, ku lw'omukaaga nga 23 Ogwokutaano 2026, akakiiko akatwala ekibiina kya NRM aka Central Executive Committee (CEC) n'abo bakkiriza Jacob Oboth-Oborth okwesimbawo ku kifo kya Sipiika wa Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri.<ref>{{Cite web |date=2026-05-22 |title=CEC gives nod to Oboth-Oboth, Tayebwa |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cec-gives-nod-to-oboth-oboth-tayebwa-5469806 |access-date=2026-05-23 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Tororo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Tororo]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa oby'ebweru ==
* [https://web.archive.org/web/20150315101104/http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
awkbpeo98tbe0kklxvzuo5fz8b0wg1b
Wakooli Godfrey Matembu
0
13185
69508
67225
2026-08-23T10:15:42Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69508
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Reflist}}'''Wakooli Godfrey Matembu''' (yazaalibwa nga 26 Ogwomwenda 1986) Munnayuganda munnabyabufuzi era mmemba wa National Resistance Movement (NRM). Abadde mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuva mu 2021 ng'omubaka wa Paalamenti owa Butiru County mu [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti ya Manafwa]].<ref name="MPDB">{{Cite web |title=Hon. Wakooli Godfrey – Members of Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkZ6Uk9yT2Jic3RhUW92ZUNkR201cmc9PSIsInZhbHVlIjoiV0JpOFJHbG9hdzVIM2hsYjhGaEpNdz09IiwibWFjIjoiZTQzNGZmMzljOWFmMDNkZjAxZTVmOTEzZTJhYmMzZjM0Y2FiYzcxYTY0OWNlNWE4MzRjMjI3YWQzZjIzYTc4YyIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="GCIC">{{Cite web |date=3 August 2021 |title=Members of the 11th Parliament (2021–2026) |url=https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Government Citizen Interaction Centre |publisher=Government of Uganda |archive-date=16 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416024346/https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Wakooli yalondebwa ng'omubaka mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ey’ekkumineemu]] mu kulonda kwa bonna okwa 2021, n’awangula ekifo ky’essaza lya Butiru n’obululu 16,070 ku tikiti ya NRM.<ref>{{Cite web |title=Wakooli Godfrey - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/wakooli-godfrey-8006/ |access-date=2025-08-26 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> <ref name="EC2021">{{Cite web |date=23 February 2021 |title=General Parliamentary Elections, 2021 – Results |url=https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Electoral Commission of Uganda}}</ref>
Akola ku kakiiko ka paalamenti akakola ku by'okwerinda n'eby'omunda.<ref name="PWRoster">{{Cite web |date=August 2023 |title=Membership of the Defence and Internal Affairs Committee (2023–2024) |url=https://ftp.parliament.go.ug/sites/default/files/2023-08/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS%20COMMITTEE%20%282023-2024%29_0.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="Roster2024">{{Cite web |date=November 2024 |title=The Committee on Defence and Internal Affairs – Membership (2024–2026) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/THE%20COMMITTEE%20ON%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref> Mu kakiiko ne mu lukiiko olukulu olw'eggwanga, ayambako mu kulondoola ebitongole by'ebyokwerinda n'eby'omunda, nga mw'otwalidde n'okwetegereza okusaba kw'ebyenfuna okw'omunda eri Minisitule y'ebyokwanirira n'ensonga ezikwata ku Police Exodus SACCO.<ref name="SuppReq">{{Cite web |date=30 March 2023 |title=Defence Ministry's supplementary request hangs in balance |url=https://www.parliament.go.ug/news/686/defence-ministrys-supplementary-request-hangs-balance |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="SACCO">{{Cite web |date=15 March 2023 |title=Defence Committee to examine Police Sacco bank accounts |url=https://www.parliament.go.ug/news/734/defence-committee-examine-police-sacco-bank-accounts |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref>{{cite news|last=Kasirye|first=Fahad|title=MPs chase away Ministry of Defence officials over budget|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mps-chase-away-ministry-of-defence-officials-over-budget-4084924|work=Daily Monitor|date=13 January 2023|access-date=16 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 March 2023 |title=High cost of printing passports worries MPs |url=https://www.parliament.go.ug/index.php/news/691/high-cost-printing-passports-worries-mps |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref>
== Emirimu gye mu kitundu ==
Wakooli yeetaba mu kulwana okuddaabiriza enguudo mu ssaza ly’e Butiru. Mu Gwokuna 2025, okuddaabiriza oluguudo oluyita e '''Butiru–Makenya–Tororo''' olwenkanankana kiromita 10.7 kwatongozebwa wansi w’enteekateeka ya National Oil seed Program (enteekateeka ya IFAD–Govumenti ya Uganda), ng’emikutu gy’amawulire egy’omu kitundu gyatendereza Wakooli ku byenfuna ebyali bisuubirwa eri abalimi n’abasuubuzi wakati wa Manafwa ne disitulikiti y’e Tororo egiriraanye.<ref name="ElgonFM">{{cite news|title=Rehabilitation of Butiru–Makenya–Tororo Road Launched in Manafwa|url=https://elgonfm.com/public/news/details/1215/rehabilitation-of-butiru-makenya-tororo-road-launched-in-manafwa|work=Elgon FM|date=17 April 2025|access-date=16 August 2025}}</ref><ref name="URN">{{cite news|title=Butiru–Makenya–Tororo Road rehabilitation begins|url=https://www.ugandaradionetwork.net/story/-butirumakenyatororo-road-rehabilitation-begins|work=Uganda Radio Network|date=17 April 2025|access-date=16 August 2025}}</ref> Emabegako, yali yalungamya mu lujjudde ku mbeera omulimu gw'okuzimba oluguudo mwe gwali gutuuse n'okutangaaza ku budde ensimbi mwe zaali zijja okuyisibwa.<ref>{{cite news|title=Manafwa MPs on the spot over poor state of Butiru–Tororo road|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/manafwa-mps-on-the-spot-over-poor-state-of-butiru-tororo-road-4286166|work=Daily Monitor|date=28 June 2023|access-date=16 August 2025}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’ababaka ba Palamenti ey’ekkumi n’emu]]
* [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Manafwa]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Official website
* [https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkZ6Uk9yT2Jic3RhUW92ZUNkR201cmc9PSIsInZhbHVlIjoiV0JpOFJHbG9hdzVIM2hsYjhGaEpNdz09IiwibWFjIjoiZTQzNGZmMzljOWFmMDNkZjAxZTVmOTEzZTJhYmMzZjM0Y2FiYzcxYTY0OWNlNWE4MzRjMjI3YWQzZjIzYTc4YyIsInRhZyI6IiJ9 Hon. Wakooli Godfrey] at the Parliament of Uganda
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ejrmxjq1tqkir5ld412z1fcpexx5h1t
69558
69508
2026-08-23T10:29:13Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69558
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Reflist}}'''Wakooli Godfrey Matembu''' (yazaalibwa nga 26 Ogwomwenda 1986) Munnayuganda munnabyabufuzi era mmemba wa National Resistance Movement (NRM). Abadde mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okuva mu 2021 ng'omubaka wa Paalamenti owa Butiru County mu [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti ya Manafwa]].<ref name="MPDB">{{Cite web |title=Hon. Wakooli Godfrey – Members of Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkZ6Uk9yT2Jic3RhUW92ZUNkR201cmc9PSIsInZhbHVlIjoiV0JpOFJHbG9hdzVIM2hsYjhGaEpNdz09IiwibWFjIjoiZTQzNGZmMzljOWFmMDNkZjAxZTVmOTEzZTJhYmMzZjM0Y2FiYzcxYTY0OWNlNWE4MzRjMjI3YWQzZjIzYTc4YyIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="GCIC">{{Cite web |date=3 August 2021 |title=Members of the 11th Parliament (2021–2026) |url=https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Government Citizen Interaction Centre |publisher=Government of Uganda |archive-date=16 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260416024346/https://www.gcic.go.ug/wp-content/uploads/2023/10/MEMBERS-OF-THE-11TH-PARLIAMENT-2021-2026-1-2.pdf |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Wakooli yalondebwa ng'omubaka mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Paalamenti ey’ekkumineemu]] mu kulonda kwa bonna okwa 2021, n’awangula ekifo ky’essaza lya Butiru n’obululu 16,070 ku tikiti ya NRM.<ref>{{Cite web |title=Wakooli Godfrey - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/wakooli-godfrey-8006/ |access-date=2025-08-26 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref> <ref name="EC2021">{{Cite web |date=23 February 2021 |title=General Parliamentary Elections, 2021 – Results |url=https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Electoral Commission of Uganda}}</ref>
Akola ku kakiiko ka paalamenti akakola ku by'okwerinda n'eby'omunda.<ref name="PWRoster">{{Cite web |date=August 2023 |title=Membership of the Defence and Internal Affairs Committee (2023–2024) |url=https://ftp.parliament.go.ug/sites/default/files/2023-08/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS%20COMMITTEE%20%282023-2024%29_0.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="Roster2024">{{Cite web |date=November 2024 |title=The Committee on Defence and Internal Affairs – Membership (2024–2026) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/THE%20COMMITTEE%20ON%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS.pdf |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref> Mu kakiiko ne mu lukiiko olukulu olw'eggwanga, ayambako mu kulondoola ebitongole by'ebyokwerinda n'eby'omunda, nga mw'otwalidde n'okwetegereza okusaba kw'ebyenfuna okw'omunda eri Minisitule y'ebyokwanirira n'ensonga ezikwata ku Police Exodus SACCO.<ref name="SuppReq">{{Cite web |date=30 March 2023 |title=Defence Ministry's supplementary request hangs in balance |url=https://www.parliament.go.ug/news/686/defence-ministrys-supplementary-request-hangs-balance |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref name="SACCO">{{Cite web |date=15 March 2023 |title=Defence Committee to examine Police Sacco bank accounts |url=https://www.parliament.go.ug/news/734/defence-committee-examine-police-sacco-bank-accounts |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref><ref>{{cite news|last=Kasirye|first=Fahad|title=MPs chase away Ministry of Defence officials over budget|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mps-chase-away-ministry-of-defence-officials-over-budget-4084924|work=Daily Monitor|date=13 January 2023|access-date=16 August 2025}}</ref><ref>{{Cite web |date=29 March 2023 |title=High cost of printing passports worries MPs |url=https://www.parliament.go.ug/index.php/news/691/high-cost-printing-passports-worries-mps |access-date=16 August 2025 |website=Parliament of Uganda}}</ref>
== Emirimu gye mu kitundu ==
Wakooli yeetaba mu kulwana okuddaabiriza enguudo mu ssaza ly’e Butiru. Mu Gwokuna 2025, okuddaabiriza oluguudo oluyita e '''Butiru–Makenya–Tororo''' olwenkanankana kiromita 10.7 kwatongozebwa wansi w’enteekateeka ya National Oil seed Program (enteekateeka ya IFAD–Govumenti ya Uganda), ng’emikutu gy’amawulire egy’omu kitundu gyatendereza Wakooli ku byenfuna ebyali bisuubirwa eri abalimi n’abasuubuzi wakati wa Manafwa ne disitulikiti y’e Tororo egiriraanye.<ref name="ElgonFM">{{cite news|title=Rehabilitation of Butiru–Makenya–Tororo Road Launched in Manafwa|url=https://elgonfm.com/public/news/details/1215/rehabilitation-of-butiru-makenya-tororo-road-launched-in-manafwa|work=Elgon FM|date=17 April 2025|access-date=16 August 2025}}</ref><ref name="URN">{{cite news|title=Butiru–Makenya–Tororo Road rehabilitation begins|url=https://www.ugandaradionetwork.net/story/-butirumakenyatororo-road-rehabilitation-begins|work=Uganda Radio Network|date=17 April 2025|access-date=16 August 2025}}</ref> Emabegako, yali yalungamya mu lujjudde ku mbeera omulimu gw'okuzimba oluguudo mwe gwali gutuuse n'okutangaaza ku budde ensimbi mwe zaali zijja okuyisibwa.<ref>{{cite news|title=Manafwa MPs on the spot over poor state of Butiru–Tororo road|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/manafwa-mps-on-the-spot-over-poor-state-of-butiru-tororo-road-4286166|work=Daily Monitor|date=28 June 2023|access-date=16 August 2025}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’ababaka ba Palamenti ey’ekkumi n’emu]]
* [[Manafwa (disitulikit)|Disitulikiti y’e Manafwa]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
== Ebiwandiiko ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* Official website
* [https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IkZ6Uk9yT2Jic3RhUW92ZUNkR201cmc9PSIsInZhbHVlIjoiV0JpOFJHbG9hdzVIM2hsYjhGaEpNdz09IiwibWFjIjoiZTQzNGZmMzljOWFmMDNkZjAxZTVmOTEzZTJhYmMzZjM0Y2FiYzcxYTY0OWNlNWE4MzRjMjI3YWQzZjIzYTc4YyIsInRhZyI6IiJ9 Hon. Wakooli Godfrey] at the Parliament of Uganda
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
npui26fynl4zst7658awohka35v3aau
Andrew Kambugu
0
13186
69297
68368
2026-08-22T23:29:42Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69297
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Andrew Ddungu Kambugu''' Munnayuganda, musawo akola nga ssenkulu wa The Sande-McKinnell mu Uganda Infectious Disease Institute<ref name="auto2">{{Cite web |title=Dr. Andrew D Kambugu |url=https://idi.co.ug/andrew-kambugu/ |access-date=19 December 2020 |website=Infectious Diseases Institute}}</ref> era nga musomesa omukulu ow'ekitiibwa mu Makerere University College of Sciences.<ref name="auto3">{{Cite web |date=December 7, 2017 |title=Dr. Andrew D Kambugu, M.Med, FRCP (London) |url=https://healthinformaticsresearch.mak.ac.ug/about-us/people/dr-andrew-d-kambugu-mmed-frcp-london |website=Health Informatics Research Group}}</ref> Era ye Adjunct Associate Professor mu [[Yunivasite y'e Minnesota]].<ref>{{Cite web |title=PROFILE: Makerere University's Prof. Waiswa appointed on WHO advisory board - Education News Uganda |url=https://www.education.co.ug/2020/05/07/peter-waiswa-makerere-university-who/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200517041557/https://www.education.co.ug/2020/05/07/peter-waiswa-makerere-university-who/ |archive-date=2020-05-17 |access-date=2020-12-18}}</ref><ref name="auto3" /> Mu Gwomusanvu 2020, yalondebwa mu kibiina [[ky’amawanga amagatte]] ekya 2021 Food System Scientific Group.<ref>{{Cite web |date=June 29, 2020 |title=Advisory Committee and Scientific Group for the 2021 Food Systems Summit |url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/personnel-appointments/2020-06-29/advisory-committee-and-scientific-group-for-the-2021-food-systems-summit |website=United Nations Secretary-General}}</ref><ref>{{Cite web |date=August 3, 2020 |title=The Executive Director, Dr Andrew Kambugu named on the UN 2021 Food Systems Summit - INFECTIOUS DISEASES INSTITUTE |url=https://idi.mak.ac.ug/dr-andrew-kambugu-named-on-un-food-systems-summit/}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |title=Andrew Kambugu « Interest Conference |url=http://interestworkshop.org/speakers/andrew-kambugu-mbchb-mmed/}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Kambugu yazaalibwa nga 22 Ogwokubiri 1973 mu Kampala Uganda. Yasomera ku Buganda Road Primary School, King's College Budo ku madaala ga O & A era mu 1992 yawandiisibwa mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]], [[Yuganda|Uganda]] okusoma diguli esooka mu [[by'obusawo]] [[n'okulongoosa]] ne [[diguli eyookubiri]] mu [[by'obusawo]] ng'akuguka mu by'obusawo bw'omunda n'atikkirwa mu 1997 ne 2002. <ref name="auto2"/> Era mutendeke mu ndwadde ezisiigibwa okuva mu [[Yunivasite y'e Utah]] ne [[yunivasite y'e Manitoba]] okuva mu 2002 okutuuka mu 2005 era yasomerako ne ku Royal College of Physicians mu 2014.<ref name="auto"/><ref name="auto3"/>
== Emulimu gye ==
Kambugu yakola okutendekebwa mu by’obusawo mu ddwaaliro lya Mulago National hospital mu Kampala (1997–98) era awerezza nga Medical Officer wa Uganda Telecom (1998–1999), nga Medical Resident mu kitongole ky’obusawo mu [[Makerere University, Uganda|Makerere University]] Medical School (Ogwokkumi 1998-Ogwokkuminogumu 2002), <ref name="auto4">{{Cite web |title=Andrew Kambugu – Researchers for Global Health |url=https://www.researchersforglobalhealth.org/staff/andrew-kambugu/}}</ref> ng’omusawo akolera mu Ward 4B mu [[Ddwaaliro e Mulago]] (Ogwokkuminebiri 2002 - Ogwomunaana 2005) nga akulira enteekateeka y’okuziyiza n’okujjanjaba (2005–2012), <ref name="auto4" /> ng’akulira enteekateeka y’okunoonyereza (Ogwokutaano 2012- mpaka kati) era mu Gwokutaano 2013 yalondebwa nga Ssenkulu wa The Sande-McKinnell mu Infectious Disease Institute. <ref name="auto"/> <ref name="auto2"/> Kambugu musomesa omukulu ow'ekitiibwa mu kitongole ky'obusawo mu [[Makerere University College of Health Sciences]] . <ref name="auto3"/> Abadde ayogera mu nkuŋŋaana z’abasawo munda n’ebweru wa Uganda nga Retroviruses and Opportunistic Infections, Olukungaana lw’ensi yonna olwa mukenenya, The South Africa HIV Clinicians Society (2014, 2016), Omusomo gw’ensi yonna ku siriimu mu bifo ebiri obubi (2012, 2014, 2015 $2016). <ref>{{Cite web |date=July 9, 2020 |title=Makerere's Dr. Kambugu named on UN 2021 food systems summit scientific group |url=https://edge.ug/2020/07/09/makereres-dr-kambugu-named-on-un-2021-food-systems-summit-scientific-group/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031220137/https://edge.ug/2020/07/09/makereres-dr-kambugu-named-on-un-2021-food-systems-summit-scientific-group/ |archive-date=October 31, 2020 |website=edge.ug}}</ref> Kambugu akola nga omuwi w'amagezi mu [[kitongole ky'ebyobulamu mu nsi yonna]] ekivunaanyizibwa ku bujjanjabi obuziyiza akawuka okuva mu 2010. <ref>{{Cite web |last=Wamai |first=Mark |date=July 1, 2020 |title=IDI's Dr. Kambugu Named on UN 2021 Food Systems Summit Scientific Group |url=https://news.mak.ac.ug/2020/07/idis-dr-kambugu-named-on-un-2021-food-systems-summit-scientific-group/ |website=Makerere University News |access-date=May 4, 2026 |archive-date=June 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623121750/https://news.mak.ac.ug/2020/07/idis-dr-kambugu-named-on-un-2021-food-systems-summit-scientific-group/ |url-status=dead }}</ref>
== Okunoonyereza ==
Ajuliziddwa ng’alina [[H-Index]] ya 39, i10 index ya 120 ate ng’ajuliziddwa 6598 mu bitabo ebisukka mu 120 ebikebereddwa banne mu bitabo bya ssaayansi. <ref>{{Cite web |title=Andrew Kambugu |url=https://scholar.google.com/citations?user=cXQx_e8AAAAJ&hl=en |access-date=2022-05-23 |website=scholar.google.com}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web |title=Andrew Kambugu |url=https://www.researchgate.net/profile/Andrew_Kambugu}}</ref> Mmemba w’Olukiiko lwa African Centers of Excellence in Bioinformatics. <ref name="auto"/> <ref>{{Cite web |date=22 April 2025 |title=Global Council | ACE |url=https://www.niaid.nih.gov:443/research/african-centers-excellence |website=ace.niaid.nih.gov}}</ref>
Ebimu ku biwandiiko bye ebisinga okujulizibwa biwandiikiddwa wansi;
* Ebiseera by’obujjanjabi bw’eddagala eriweweeza ku kawuka oluvannyuma lw’okuzuulibwamu obulwadde bwa cryptococcal meningitis <ref>{{Cite journal |last=Boulware |first=David R. |last2=Meya |first2=David B. |last3=Muzoora |first3=Conrad |last4=Rolfes |first4=Melissa A. |last5=Huppler Hullsiek |first5=Katherine |last6=Musubire |first6=Abdu |last7=Taseera |first7=Kabanda |last8=Nabeta |first8=Henry W. |last9=Schutz |first9=Charlotte |last10=Williams |first10=Darlisha A. |last11=Rajasingham |first11=Radha |date=2014-06-26 |title=Timing of Antiretroviral Therapy after Diagnosis of Cryptococcal Meningitis |journal=New England Journal of Medicine |volume=370 |issue=26 |pages=2487–2498 |doi=10.1056/NEJMoa1312884 |issn=0028-4793 |pmc=4127879 |pmid=24963568}}</ref>
* Ebiva mu bulwadde bwa cryptococcal meningitis mu Uganda nga tebannaba kufuna bujjanjabi bwa antiretroviral obukola ennyo <ref>{{Cite journal |last=Kambugu |first=Andrew |last2=Meya |first2=David B |last3=Rhein |first3=Joshua |last4=O'Brien |first4=Meagan |last5=Janoff |first5=Edward N |last6=Ronald |first6=Allan R |last7=Kamya |first7=Moses R |last8=Mayanja-Kizza |first8=Harriet |author-link8=Harriet Mayanja-Kizza |last9=Sande |first9=Merle A |last10=Bohjanen |first10=Paul R |last11=Boulware |first11=David R |date=2008-06-01 |title=Outcomes of cryptococcal meningitis in Uganda before and after the availability of highly active antiretroviral therapy |journal=Clinical Infectious Diseases |volume=46 |issue=11 |pages=1694–1701 |doi=10.1086/587667 |issn=1537-6591 |pmc=2593910 |pmid=18433339}}</ref>
* Okusigala mu kulabirirwa mu balwadde abalina akawuka ka siriimu mu bifo ebiri obubi: amagezi agagenda okuvaayo n’endagiriro empya <ref>{{Cite journal |last=Geng |first=Elvin H. |last2=Nash |first2=Denis |last3=Kambugu |first3=Andrew |last4=Zhang |first4=Yao |last5=Braitstein |first5=Paula |last6=Christopoulos |first6=Katerina A. |last7=Muyindike |first7=Winnie |last8=Bwana |first8=Mwebesa Bosco |last9=Yiannoutsos |first9=Constantin T. |last10=Petersen |first10=Maya L. |last11=Martin |first11=Jeffrey N. |date=2010-11-01 |title=Retention in Care among HIV-Infected Patients in Resource-Limited Settings: Emerging Insights and New Directions |journal=Current HIV/AIDS Reports |language=en |volume=7 |issue=4 |pages=234–244 |doi=10.1007/s11904-010-0061-5 |issn=1548-3576 |pmc=3021803 |pmid=20820972}}</ref>
* Ebisale by’okukebera antigen mu musaayi (serum Cryptococcal Antigen Screening) okuziyiza okufa mu bantu abalina akawuka ka siriimu abalina omuwendo gw’obutoffaali bwa CD4+ ≤100 Cells/ ''μ'' L Abatandika obujjanjabi bwa siriimu mu mbeera ezitali za bikozesebwa <ref>{{Cite journal |last=Meya |first=David B. |last2=Manabe |first2=Yukari C. |last3=Castelnuovo |first3=Barbara |last4=Cook |first4=Bethany A. |last5=Elbireer |first5=Ali M. |last6=Kambugu |first6=Andrew |last7=Kamya |first7=Moses R. |last8=Bohjanen |first8=Paul R. |last9=Boulware |first9=David R. |date=2010 |title=Cost-Effectiveness of Serum Cryptococcal Antigen Screening to Prevent Deaths among HIV-Infected Persons with a CD4+ Cell Count ≤100 Cells/μL Who Start HIV Therapy in Resource-Limited Settings |journal=Clinical Infectious Diseases |volume=51 |issue=4 |pages=448–455 |doi=10.1086/655143 |pmc=2946373 |pmid=20597693}}</ref>
* Ebifaananyi by’obujjanjabi n’ebiraga obulamu mu musaayi mu bulwadde bwa siriimu obuzimba obuzimba oluvannyuma lw’obulwadde bwa cryptococcal meningitis: okunoonyereza okw’ekibinja okusuubirwa <ref>{{Cite journal |last=Boulware |first=David R. |last2=Meya |first2=David B. |last3=Bergemann |first3=Tracy L. |last4=Wiesner |first4=Darin L. |last5=Rhein |first5=Joshua |last6=Musubire |first6=Abdu |last7=Lee |first7=Sarah J. |last8=Kambugu |first8=Andrew |last9=Janoff |first9=Edward N. |last10=Bohjanen |first10=Paul R. |date=2010-12-21 |title=Clinical Features and Serum Biomarkers in HIV Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome after Cryptococcal Meningitis: A Prospective Cohort Study |journal=PLOS Medicine |language=en |volume=7 |issue=12 |doi=10.1371/journal.pmed.1000384 |issn=1549-1676 |pmc=3014618 |pmid=21253011 |doi-access=free |article-number=e1000384}}</ref>
* Ebiteebereza okulemererwa kw’akawuka okumala ebbanga eddene mu baana n’abantu abakulu mu Uganda abajjanjabwa n’eddagala eriweweeza ku kawuka
* Obutono bw’okuzimba kw’amazzi g’omu bwongo mu kusooka mu bulwadde bwa cryptococcal meningitis bukwatagana n’obulwadde bw’okuzimba obusimu obuddamu okukola kw’abaserikale b’omubiri obuddirira <ref>{{Cite journal |last=Boulware |first=David R. |last2=Bonham |first2=Shulamith C. |last3=Meya |first3=David B. |last4=Wiesner |first4=Darin L. |last5=Park |first5=Gregory S. |last6=Kambugu |first6=Andrew |last7=Janoff |first7=Edward N. |last8=Bohjanen |first8=Paul R. |date=2010 |title=Paucity of Initial Cerebrospinal Fluid Inflammation in Cryptococcal Meningitis Is Associated with Subsequent Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome |journal=The Journal of Infectious Diseases |volume=202 |issue=6 |pages=962–970 |doi=10.1086/655785 |issn=0022-1899 |jstor=20780210 |pmc=2924457 |pmid=20677939}}</ref>
* Okukebera eddagala eriweweeza ku siriimu ery’olunyiriri olwokubiri erijjanjaba siriimu mu Afrika <ref>{{Cite journal |last=Paton |first=Nicholas I. |last2=Kityo |first2=Cissy |last3=Hoppe |first3=Anne |last4=Reid |first4=Andrew |last5=Kambugu |first5=Andrew |last6=Lugemwa |first6=Abbas |last7=van Oosterhout |first7=Joep J. |last8=Kiconco |first8=Mary |last9=Siika |first9=Abraham |last10=Mwebaze |first10=Raymond |last11=Abwola |first11=Mary |date=2014-07-17 |title=Assessment of Second-Line Antiretroviral Regimens for HIV Therapy in Africa |journal=New England Journal of Medicine |volume=371 |issue=3 |pages=234–247 |doi=10.1056/NEJMoa1311274 |issn=0028-4793 |pmid=25014688 |s2cid=2031064 |doi-access=free}}</ref>
* Okulemererwa kw’ekibumba okw’amaanyi n’ebintu eby’obulabe ebikwatagana n’okukosa ekibumba mu bantu abakulu abalina akawuka ka siriimu mu Afrika nga batandika eddagala eriweweeza ku siriimu <ref>{{Cite journal |last=Reid |first=Andrew |last2=Stohr |first2=Wolfgang |last3=Walker |first3=Sarah A. |last4=Williams |first4=Ian G. |last5=Kityo |first5=Cissy |last6=Hughes |first6=Peter |last7=Kambugu |first7=Andrew |last8=Gilks |first8=Charles F. |last9=Mugyenyi |first9=Peter |last10=Munderi |first10=Paula |last11=Hakim |first11=James |date=2008 |title=Severe Renal Dysfunction and Risk Factors Associated with Renal Impairment in HIV-Infected Adults in Africa Initiating Antiretroviral Therapy |url=http://makir.mak.ac.ug/handle/10570/316 |journal=Clinical Infectious Diseases |language=en |volume=46 |issue=8 |pages=1271–1281 |doi=10.1086/533468 |pmid=18444867 |doi-access=free}}</ref>
* Akafuba immune reconstitution inflammatory syndrome mu nsi ezirina eby’obugagga ebitono <ref name="CauseSpecific">{{Cite journal |last=Castelnuovo |first=Barbara |last2=Manabe |first2=Yukari C. |last3=Kiragga |first3=Agnes |last4=Kamya |first4=Moses |last5=Easterbrook |first5=Philippa |last6=Kambugu |first6=Andrew |date=2009 |title=Cause-Specific Mortality and the Contribution of Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome in the First 3 Years after Antiretroviral Therapy Initiation in an Urban African Cohort |journal=Clinical Infectious Diseases |volume=49 |issue=6 |pages=965–972 |doi=10.1086/605500 |issn=1058-4838 |jstor=27799241 |pmid=19673615 |s2cid=19822326}}</ref>
* Okufa okusinziira ku nsonga n’omugabo gw’obulwadde bw’okuzimba obusimu obuziyiza endwadde mu myaka 3 egisooka oluvannyuma lw’okutandika eddagala eriweweeza ku kawuka mu kibinja ky’Abafirika mu bibuga <ref name="CauseSpecific" />
* Okusigala mu kulabirirwa n‟ensonga eziloopebwa abalwadde ez‟okukyusa oba okuyimiriza okulabirira nga tebalina biwandiiko mu balwadde abalina akawuka ka siriimu ku bujjanjabi obuziyiza akawuka mu buvanjuba bwa Afrika: Okukozesa enkola eyesigamiziddwa ku sampuli <ref>{{Cite journal |last=Geng |first=Elvin H. |last2=Odeny |first2=Thomas A. |last3=Lyamuya |first3=Rita |last4=Nakiwogga-Muwanga |first4=Alice |last5=Diero |first5=Lameck |last6=Bwana |first6=Mwebesa |last7=Braitstein |first7=Paula |last8=Somi |first8=Geoffrey |last9=Kambugu |first9=Andrew |last10=Bukusi |first10=Elizabeth |last11=Wenger |first11=Megan |last12=Neilands |first12=Torsten B. |last13=Glidden |first13=David V. |last14=Wools-Kaloustian |first14=Kara |last15=Yiannoutsos |first15=Constantin |date=2016 |title=Retention in Care and Patient-Reported Reasons for Undocumented Transfer or Stopping Care Among HIV-Infected Patients on Antiretroviral Therapy in Eastern Africa: Application of a Sampling-Based Approach |url=https://academic.oup.com/cid/article/62/7/935/2462739 |journal=Clinical Infectious Diseases |volume=62 |issue=7 |pages=935–944 |doi=10.1093/cid/civ1004 |pmc=4787603 |pmid=26679625 |access-date=2022-05-26}}</ref>
* Okukkiriza mu kuwonyezebwa okw’obwakatonda kuyinza okuba ekiziyiza okunywerera ku ddagala eriweweeza ku kawuka mu Uganda <ref>{{Cite journal |last=Wanyama |first=Jane |last2=Castelnuovo |first2=Barbara |last3=Wandera |first3=Bonnie |last4=Mwebaze |first4=Patricia |last5=Kambugu |first5=Andrew |last6=Bangsberg |first6=David R. |last7=Kamya |first7=Moses R. |date=2007-07-11 |title=Belief in divine healing can be a barrier to antiretroviral therapy adherence in Uganda |journal=AIDS |language=en-US |volume=21 |issue=11 |pages=1486–1487 |doi=10.1097/QAD.0b013e32823ecf7f |issn=0269-9370 |pmid=17589198 |s2cid=7250684 |doi-access=free}}</ref>
== Obulamu bwe obw'omunda ==
Kambugu mufumbo eri Joyce Balagadde-Kambugu era balina abaana babiri. <ref>{{Cite web |date=July 17, 2018 |title=Dr. Andrew Kambugu - INFECTIOUS DISEASES INSTITUTE |url=https://idi.mak.ac.ug/andrew-kambugu/}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa ebweru wa Wikipedia ==
* Omukutu gw’ekitongole ky’endwadde ezisiigibwa
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abazaale ba 1973]]
[[Category:Abantu Abaganda]]
[[Category:Bannayuganda abasawo]]
[[Category:Abasomesa ku Makerere University]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Masekkati ga Uganda]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
6d8k867cpfun3kzu7rxzqqbvwfctoq4
Stephen Sserubula
0
13194
69485
61187
2026-08-23T10:14:52Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69485
wikitext
text/x-wiki
'''Stephen Sserubula''' (yazaalibwa nga 9 Ogwokubiri 1981) [[Yuganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era akola nga omubaka wa paalament mu [[Parliament of Uganda|Uganda]].<ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImNsNTFKdXM2VE10YWhpWGtWZVJnNXc9PSIsInZhbHVlIjoiNFFrVGxqQW1ReGdOdCtyRDIrVjNsZz09IiwibWFjIjoiNTk5MTI5MjEzNDkwY2I2ZjA2NmM0MzBmMDkyMTQ2NTk2NWZiNTc4MzEzMWU1NzNmMThlNzQ1NTlhMjExOTc4YSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2025-02-06 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>
== Ebyafaayo byokulonda kwe ==
Sserubula yeesimbawo mu Paalamenti nga mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party]] mu kalulu ka bonna mu Uganda aka 2016, n'awangulwa Isaac Mulindwa. Yawangula Mulindwa mu kalulu ka bonna mu Uganda aka 2021, era mmemba mu palaamenti ey'ekkumi n'emu nga mmemba wa [[National Unity Platform]] . <ref>{{Cite web |title=SSERUBULA STEPHEN - UGLEADER |url=https://ugleader.com/leader/1160/sserubula-stephen?page=1 |access-date=2025-02-04 |website=ugleader.com}}</ref>
== Omulimu ==
Sserubula nga tannayingira byabufuzi, yali musomesa. Sserubula avumiridde enkola ya [[Parish Model]], enteekateeka empya ey’enkulaakulana egaba ensimbi mu bantu b’omu kitundu (parishes), n’agamba nti eyinza okuleta enguzi. <ref>{{Cite web |title=MPs warn against corruption in Parish Model implementation |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/mps-warn-against-corruption-in-parish-model-i-NV_106635 |access-date=2025-02-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>Era avumiridde n’ebiva ku makolero ebikyamu eri obutonde bw’ensi mu Disitulikiti ye, ng’agamba nti: '‘Newankubadde nga gawa abantu baffe emirimu, amakolero galina okufaayo ku bulamu bw’abantu baffe<nowiki>''</nowiki>. <ref>{{Cite web |date=2022-01-20 |title=CHOCKING: Buikwe Residents Cry Foul As Toxic Industrial Discharge Renders Water Consumption Harmful - Shift Media News |url=https://www.shiftmedianews.com/chocking-buikwe-residents-cry-foul-as-toxic-industrial-discharge-renders-water-consumption-harmful/ |access-date=2025-02-06 |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
2k24wz14jwdzp8ir75mx1kz0rmrtr8r
69549
69485
2026-08-23T10:29:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69549
wikitext
text/x-wiki
'''Stephen Sserubula''' (yazaalibwa nga 9 Ogwokubiri 1981) [[Yuganda|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era akola nga omubaka wa paalament mu [[Parliament of Uganda|Uganda]].<ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImNsNTFKdXM2VE10YWhpWGtWZVJnNXc9PSIsInZhbHVlIjoiNFFrVGxqQW1ReGdOdCtyRDIrVjNsZz09IiwibWFjIjoiNTk5MTI5MjEzNDkwY2I2ZjA2NmM0MzBmMDkyMTQ2NTk2NWZiNTc4MzEzMWU1NzNmMThlNzQ1NTlhMjExOTc4YSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2025-02-06 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>
== Ebyafaayo byokulonda kwe ==
Sserubula yeesimbawo mu Paalamenti nga mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party]] mu kalulu ka bonna mu Uganda aka 2016, n'awangulwa Isaac Mulindwa. Yawangula Mulindwa mu kalulu ka bonna mu Uganda aka 2021, era mmemba mu palaamenti ey'ekkumi n'emu nga mmemba wa [[National Unity Platform]] . <ref>{{Cite web |title=SSERUBULA STEPHEN - UGLEADER |url=https://ugleader.com/leader/1160/sserubula-stephen?page=1 |access-date=2025-02-04 |website=ugleader.com}}</ref>
== Omulimu ==
Sserubula nga tannayingira byabufuzi, yali musomesa. Sserubula avumiridde enkola ya [[Parish Model]], enteekateeka empya ey’enkulaakulana egaba ensimbi mu bantu b’omu kitundu (parishes), n’agamba nti eyinza okuleta enguzi. <ref>{{Cite web |title=MPs warn against corruption in Parish Model implementation |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/mps-warn-against-corruption-in-parish-model-i-NV_106635 |access-date=2025-02-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>Era avumiridde n’ebiva ku makolero ebikyamu eri obutonde bw’ensi mu Disitulikiti ye, ng’agamba nti: '‘Newankubadde nga gawa abantu baffe emirimu, amakolero galina okufaayo ku bulamu bw’abantu baffe<nowiki>''</nowiki>. <ref>{{Cite web |date=2022-01-20 |title=CHOCKING: Buikwe Residents Cry Foul As Toxic Industrial Discharge Renders Water Consumption Harmful - Shift Media News |url=https://www.shiftmedianews.com/chocking-buikwe-residents-cry-foul-as-toxic-industrial-discharge-renders-water-consumption-harmful/ |access-date=2025-02-06 |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
dcuridh4r6h122b4w9p1mhstxv18by4
Sylvia Vicky Awas
0
13201
69598
49063
2026-08-23T10:31:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69598
wikitext
text/x-wiki
'''Sylvia Vicky Awas''' i munna Uganda era munnabyabufuz akiikirira Disitulikiti y’e Nabilatuk ng’omubaka w’abakyala mu [[Parliament of Uganda|palaamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] (NRM). <ref>{{Cite web |title=Sylvia Vicky Awas Archives |url=https://nexusmedia.ug/tag/sylvia-vicky-awas/ |access-date=2024-08-05 |website=Nexus Media |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Ibanda Mugabi|first=Sam|date=29 April 2024|title=Floods wash away 300 goats in Nabilatuk|url=https://nilepost.co.ug/news/197690|access-date=4 August 2024|work=Nile Post|pages=1}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Security engages Karamoja youth in finding lasting peace |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_175494 |access-date=2024-08-05 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-11-23 |title=Thecapitaltimes |url=https://thecapitaltimes.co.ug/2023/11/23/gen-busizoori-engages-youthsleaders-to-fight-insecurity-in-karamoja/ |access-date=2024-08-05 |website=Thecapitaltimes |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kamahoro |first=Daphine |date=2024-04-06 |title=Nabilatuk District Receives over Ugx 1.8Bn to Upgrade Five Health Facilities |url=https://nexusmedia.ug/nabilatuk-district-receives-over-ugx-1-8bn-to-upgrade-five-health-facilities/ |access-date=2024-08-05 |website=Nexus Media |language=en-US}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku kibiina kya NRM, yali mmemba wa [[Uganda People's Congress]] (UPC). <ref>{{Cite news|last=Eninu|first=Edward|date=22 November 2018|title=Former UPC Member Wins Nabilatuk NRM Primaries|url=https://ugandaradionetwork.net/story/former-upc-member-wins-nabilatuk-nrm-primaries#google_vignette|access-date=4 August 2024|work=Uganda Radio Network|pages=1}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
c0tvmhi51ou71v6i8g6bvq18dvmarjb
Josephine Ibaseret
0
13205
69765
61270
2026-08-23T11:21:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69765
wikitext
text/x-wiki
'''Josephine Ibaseret [[:en:Politician|Munnayuganda]],''' [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] era nga ye [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] omulonde akikirira Agule County mu [[:en:Pallisa_District|Disitulikiti y’e Pallisa]] eyalondebwa mu kalulu kabonna aka 2026.<ref>{{Cite web |last=Reporters |first=Vision |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: Uganda's parliament takes shape, new faces rise to top |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/ugandas-parliament-takes-shape-new-faces-rise-NV_226398_032026 |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Admin |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: Introducing the winners of the MP polls... |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/introducing-the-winners-of-the-mp-polls-NV_226401_032026 |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref> Ali mu kibiina ky'ebyobufuzi ekyab [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM).<ref>{{Cite web |last=Okwakol |first=Lawrence |date=2026-01-22 |title=Okello concedes defeat in Agule MP Race, congratulates Ibaseret on deserved victory |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/01/22/okello-concedes-defeat-in-agule-mp-race-congratulates-ibaseret-on-deserved-victory/ |access-date=2026-03-25 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Ibaseret yaliko omumyuka wa Resident District Commissioner (RDC) wa [[:en:Namisindwa_District|Namisindwa]] naye n’alekulira mugwokutaano gwa 2025 nga yeetegekera okuvuganya ku bwa Member of Parliament.<ref>{{Cite web |title=Ibaseret Josephine Archives |url=https://dailyexpress.co.ug/topics/ibaseret-josephine/ |access-date=2026-03-25 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
Yasooka kuvuganya mu kamyufu ka National Resistance Movement nawangula abasajja mukaaga n'akwatira NRM bendera.<ref name=":0">{{Cite web |last=Okwakol |first=Lawrence |date=2025-07-18 |title=Ex-RDC Ibaseret Josephine trounces six men to clinch NRM flag for Agule County |url=https://dailyexpress.co.ug/2025/07/18/ex-rdc-ibaseret-josephine-trounces-six-men-to-clinch-nrm-flag-for-agule-county/ |access-date=2026-03-25 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref> Yeegatta ku lwokaano lw’okuvuganya ku ssaza ly’e Agule okutwaliza awamu era nawangula mu kulonda kwa bonna mu gwoluberyeberye mu 2026.<ref name=":1">{{Cite web |last=Admin |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: Introducing the winners of the MP polls... |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/introducing-the-winners-of-the-mp-polls-NV_226401_032026 |access-date=2026-03-25 |website=New Vision}}</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda ==
Ibaseret yakulira mu Agule era eyo gye yafumbirwa. Nga tanaba kulondebwa kuba mubaka mu Palamenti yateranga okuyamba abantu b’omu kitundu ng'agaba obugali bw'abalema ng’ayita mu kitongole kya OJ Care Foundation, okuyamba bannamwandu n’ebikozesebwa mu kulima n’ennyambala ng’ayita mu kaweefube [[:en:Compassion|w’okusaasira]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=Okwakol |first=Lawrence |date=2025-07-18 |title=Ex-RDC Ibaseret Josephine trounces six men to clinch NRM flag for Agule County |url=https://dailyexpress.co.ug/2025/07/18/ex-rdc-ibaseret-josephine-trounces-six-men-to-clinch-nrm-flag-for-agule-county/ |access-date=2026-03-25 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* Omubaka wa Palamenti
* Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri
* [[National Resistance Movement]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
iylylf96bn5v2zvxck7ex9bdf7tz2kp
Mary Annet Nakato
0
13213
69599
61275
2026-08-23T10:31:10Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69599
wikitext
text/x-wiki
'''Mary Annet Nakato''' munna Uganda era munnabyabufuzi nga ye mubaka w’abakyala mu [[Buyende (disitulikit)|Disitulikiti y’e Buyende]] mu [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]] ng’avuganya ku bwa Independent. <ref>{{Cite web |title=UGSound – Online Radio |url=https://ugsound.com/my-leader-detail/35/NAKATO-MARY-ANNET |access-date=2024-08-06 |website=ugsound.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Hon. Mary Annet Nakato – The Kampala Report |url=https://www.thekampalareport.com/tag/hon-mary-annet-nakato |access-date=2024-08-06 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|last=Kibumba|first=Teven|date=19 September 2023|title=Families affected by heavy rains receive helping hand|url=https://nilepost.co.ug/index.php/news/171981/families-affected-by-heavy-rains-receive-helping-hand|access-date=5 August 2024|work=Nile Post|pages=1}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2022-02-23 |title=Four MPs present evidence on Zaake |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/four-mps-present-evidence-on-zaake-3725848 |access-date=2024-08-06 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-12-21 |title=Speculators buy land near proposed nuclear sites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/business/markets/speculators-buy-land-near-proposed-nuclear-sites-4470948 |access-date=2024-08-06 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Buyende Woman MP wins election petition in absentia |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/undefined |access-date=2024-08-06 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=I have no intentions of being Buyende Woman MP - Speaker Among |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/NV_150456 |access-date=2024-08-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Ali ku kakiiko k’embalirira, <ref>{{Cite news|last=Kibumba|first=Teven|date=7 October 2023|title=Shortage of teachers crippling education in Buyende|url=https://nilepost.co.ug/unatu/173845/shortage-of-teachers-crippling-education-in-buyende|access-date=5 August 2024|work=Nile Post|pages=1}}</ref> akakiiko k’ebyobulamu, <ref>{{Cite web |title=Committee on Health – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-health/ |access-date=2024-08-06 |website=parliamentwatch.ug}}</ref> akakiiko k’ebyenfuna by’eggwanga,akakiiko akavunaanyizibwa ku by’okuzimba n’ebizimbe mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] . <ref>{{Cite web |title=Nakato Mary Annet |url=https://ugleader.com/leader/1013/nakato-mary-annet |access-date=2024-08-06 |website=ugleader.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-01-28 |title=Buyende District Woman MP Commends UPDF For Aiding Fishing Community In Buyende |url=https://www.updf.go.ug/tarehe-sita/buyende-district-woman-mp-commends-updf-for-aiding-fishing-community-in-buyende/ |access-date=2024-08-06 |website=UPDF |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Veronica Babirye Kadogo|Veronica Kadogo]]
* [[Olukalala lw'abakiise b'olukiiko lw'eggwanga olw'ekkumi n'olumu olw'e Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
3h4fnb74en6dgb74jawvpdbq0o7rbem
Khemis Mzaid
0
13215
69764
61059
2026-08-23T11:21:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69764
wikitext
text/x-wiki
'''Khemis Mzaid [[:en:Demographics_of_Uganda|Munnayuganda]],''' munnabyabufuzi era [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Palamenti]] akiikirira [[:en:Arua|Arua]] Central Division, Arua city mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebbiri (2026–2031).
Yalondebwa mu kulonda kwa bonna okwa 2026 ku kaadi y’ekibiina kya [[:en:Forum_for_Democratic_Change|Forum for Democratic Change]] (FDC).<ref name=":0">{{Cite web |last=Ninsiima |first=Julian |date=2026-01-18 |title=Opposition candidate Muzaid Khemis wins Arua Central Division seat |url=https://www.ugstandard.com/opposition-candidate-muzaid-khemis-wins-arua-central-division-seat/ |access-date=2026-03-01 |website=UG Standard - Latest News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporters |first=Vision |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: Uganda's parliament takes shape, new faces rise to top |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/ugandas-parliament-takes-shape-new-faces-rise-NV_226398_022026 |access-date=2026-03-01 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporters |first=Vision |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: Uganda's parliament takes shape, new faces rise to top |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/ugandas-parliament-takes-shape-new-faces-rise-NV_226398_022026 |access-date=2026-03-01 |website=New Vision}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Muzaid Khemis the duly nominated candidate for Arua Central Division Parliamentary seat on FDC ticket :: Uganda Radionetwork |url=https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=409104 |access-date=2026-03-01 |website=ugandaradionetwork.net}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Mzaid nga tannayingira mu Palamenti, yawerezaako nga [[:en:Mayor|Meeya]] wa Arua Central Division, ekifo kye yawangula mu kulonda kwa gavumenti ez’ebitundu okwa 2021 wansi wa bendera ya FDC.<ref name=":1">{{Cite web |title=Why FDC's Khemis Triumphed in Arua City : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/why-fdcs-khemis-triumphed-in-arua-city |access-date=2026-03-01 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Nga tannafuuka meeya, yaliko Ssentebe wa Local Council III mu Division ya River Oli mu Arua mu bukiikakkono bwa Uganda.<ref name=":1" />
Mu Arua Central Division, Khemis Mzaid owa yawangula akalulu n’obululu 6,966, n’asinga Jackson Lee Buti Atima owa [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (5,578), Ronald Debo (3,732), Jackson Obindu owa NUP (642), [[:en:Kassiano_Wadri|Kassiano Wadri Ezati]] [[:en:Alliance_for_National_Transformation|owa Alliance for National Transformation]] (ANT) (625), ne Haddad Salim owa independent (248) (248).<ref name=":0">{{Cite web |last=Ninsiima |first=Julian |date=2026-01-18 |title=Opposition candidate Muzaid Khemis wins Arua Central Division seat |url=https://www.ugstandard.com/opposition-candidate-muzaid-khemis-wins-arua-central-division-seat/ |access-date=2026-03-01 |website=UG Standard - Latest News |language=en-US}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporters |first=Vision |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: Uganda's parliament takes shape, new faces rise to top |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/ugandas-parliament-takes-shape-new-faces-rise-NV_226398_022026 |access-date=2026-03-01 |website=New Vision}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Muzaid Khemis the duly nominated candidate for Arua Central Division Parliamentary seat on FDC ticket :: Uganda Radionetwork |url=https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=409104 |access-date=2026-03-01 |website=ugandaradionetwork.net}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
== Laba ne ==
* Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri
* [[Kassiano Wadri|Kassiano Wadri Ezati]]
* [[Musa Ecweru]]
* Fred Jalameso
* [[Denis Obua (politician)|Denis Obua (munnabyabufuzi)]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
d37pv183yqzktmrrlj44a9wkzqyyu5l
Fiona Nakku
0
13216
69761
61734
2026-08-23T11:21:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69761
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fiona Nakku''' ye mubaka omukyala akikirira abakozi [[:en:Member_of_parliament|mu palamenti]] ya [[:en:Uganda|Uganda]] ey'ekkumi n'ebbiri . Agenda kuweereza mu August house okuva mu Gwokutaano 2026 okutuuka mu 2031.<ref>{{Cite web |last=Reporter |date=2026-01-20 |title=Who are the Five Workers' MPs Elected to 12th Parliament |url=https://dailystar.co.ug/who-are-the-five-workers-mps-elected-to-12th-parliament/ |access-date=2026-02-02 |website=Daily Star |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-21 |title=Who are the five new Workers' representatives in Parliament? |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/who-are-the-five-new-workers-representatives-in-parliament--5333464 |access-date=2026-02-02 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Workers elect representatives |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/workers-elect-representatives-5332240 |access-date=2026-02-02 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Nakku elected female Workers' MP |url=https://nilepost.co.ug/news/314880/nakku-elected-female-workers-mp |access-date=2026-02-02 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=UG Diplomat |date=2025-08-20 |title=EXCLUSIVE INTERVIEW: Nakku Fiona Speaks to UG Diplomat — "We'll Win It, Nothing Will Stop Us, Not Even Disqualification Letters" |url=https://ugdiplomat.com/exclusive-interview-nakku-fiona-speaks-to-ug-diplomat-well-win-it-nothing-will-stop-us-not-even-disqualification-letters/ |access-date=2026-02-03 |website=UG Diplomat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Writer |first=JAVIRA SSEBWAMI {{!}} PML Daily Staff |date=2026-01-20 |title=Meet the new faces: Nakku unseats incumbent in workers’ race |url=https://pmldaily.com/news/2026/01/meet-the-new-faces-nakku-unseats-incumbent-in-workers-race.html |access-date=2026-02-03 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Mu 2021, yesimbawo mu [[:en:Busia_District|Disitulikiti y’e Busia]] mu lwokaano lw’omubaka wa Palamenti omukyala, kyokka n’awangulwa [[:en:Hellen_Auma_Wandera|Hellen Wandera]] .<ref name=":0">{{Cite web |last=URN |date=2025-08-19 |title=NRM disqualifies Youth MP aspirant Fiona Nakku over age |url=https://observer.ug/news/nrm-disqualifies-youth-mp-aspirant-fiona-nakku-over-age/ |access-date=2026-02-03 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> Nakku yakola nga Principal Coordinator wansi w’ekibiina kya Youth for Museveni Movement, kaweefube w’okukunga abavubuka mu ggwanga lyonna eyatongozebwa mu 2025 okuwagira Ow’ekitiibwa Yoweri Kaguta Museveni, pulezidenti wa Uganda eyazzeemu okulondebwa mu kwesimbawo kuno.
== Obuto bwe n’okusoma ==
Nakku yazaalibwa mu Gwekuminebiri nga 20, 1994, ava mu [[:en:Bukedi_District|disitulikiti y’e Bukedi]] mu [[:en:Eastern_Uganda|buvanjuba bwa Uganda]] .<ref>{{Cite web |last=Matembu |first=Gerald |title=Bugisu Youth Unite Behind Phiona Naku for National Female Youth MP Seat |url=https://nilepost.co.ug/news/263748/bugisu-youth-unite-behind-phiona-naku-for-national-female-youth-mp-seat |access-date=2026-02-03 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=URN |date=2025-08-19 |title=NRM disqualifies Youth MP aspirant Fiona Nakku over age |url=https://observer.ug/news/nrm-disqualifies-youth-mp-aspirant-fiona-nakku-over-age/ |access-date=2026-02-03 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> Yamaliriza eddaala lye erya [[:en:Ordinary_Level|Ordinary level]] (O-Level) ku Kinawa High School e Nakawa mu 2010.<ref name=":0" />
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
ttbtn91i390vdsf0utb2i3q0qug7xrk
Bruce Baraba Kabaasa
0
13228
69760
61366
2026-08-23T11:21:14Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69760
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bruce Baraba Kabaasa''' (oluusi ayitibwa Bruce Balaba Kabaasa) [[:en:Demographics_of_Uganda|Munnayuganda]] ow'eby'obufuzi era nga ye mubaka wa Palamenti akiikirira [[:en:Rubanda|Rubanda]] West County mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'ebbiri .
Yavuganya n’awangula ekifo kino mu kulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 2026 ku tikiti y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM). <ref>{{Cite web |last=Nantaba |first=Lukia |title=Kigezi Voters Oust Over 10 Incumbent MPs |url=https://nilepost.co.ug/index.php/2026-election-watch/314814/kigezi-voters-oust-over-10-incumbent-mps |access-date=2026-02-26 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Bahangwa |first=Nathan |date=2026-01-18 |title=Two Incumbents Lose Parliamentary Seats in Rubanda District Elections. |url=https://kigezitv.com/two-incumbents-lose-parliamentary-seats-in-rubanda-district-elections/ |access-date=2026-02-26 |website=Kigezi Television |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=cfeditoren |date=2026-02-16 |title=Kigezi'S Political Earthquake: Newcomers and Upsets |url=https://www.africa-press.net/uganda/all-news/kigezis-political-earthquake-newcomers-and-upsets |access-date=2026-02-26 |website=Uganda |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Kabaasa yavaayo ng’omukwasi wa bbendera y’ekibiina kya NRM ku Rubanda West nga beetegekera okulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 2026, bwe yamegga Moses Kamuntu Mwongyera eyali akyali mu kifo mu kalulu k'olubereberye akaavuganyizibwa ennyo. <ref>{{Cite web |date=2025-07-18 |title=NRM decides 2025: News wrap from party primaries across Uganda |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/nrm-decides-2025-news-wrap-from-party-primaries-across-uganda-5121224 |access-date=2026-02-26 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Kankiriho |first=Obed |date=2026-01-19 |title=Kigezi Political Shake Up as 10 Incumbent MPs Lose Seats in General Election - 91.2 Crooze FM |url=https://croozefm.com/kigezi-political-shake-up-as-10-incumbent-mps-lose-seats-in-general-election/ |access-date=2026-02-26 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Four Incumbents in Kigezi Lose NRM Party Primaries : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/three-incumbents-in-kigezi-lose-nrm-party-primaries- |access-date=2026-02-26 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
Obuwanguzi bwe mu kalulu ka NRM ak'olubereberye bwakakasibwa oluvannyuma lwa kkooti y’ekibiina okugoba empaaba ewakanya ebyavuddemu, nga ekakasa ekifo kye ng’avuganya ku NRM mu kitundu kino. <ref>{{Cite web |last=Kankiriho |first=Obed |date=2025-08-07 |title=NRM Tribunal Upholds Kabaasa Victory, Dismisses Rubanda West Petition |url=https://thesource.co.ug/current-affairs/nrm-tribunal-upholds-kabaasa-victory-dismisses-rubanda-west-petition/ |access-date=2026-02-26 |website=The Source Reports |language=en}}</ref>
Mu kulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 2026, Kabaasa yafuna obuwagizi obw’amaanyi okuva mu balonzi mu kitundu ekisingamu ebyalo. <ref>{{Cite web |last=Rumanzi |first=Bob |date=2026-02-10 |title=Rubanda West MP-Elect Urges Parents to Prioritize Education and Skills Development |url=https://boonafm.com/rubanda-west-mp-elect-urges-parents-to-prioritize-education-and-skills-development/ |access-date=2026-02-26 |website=91.8 Boona FM |language=en-US}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_twelfth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
* [[Denis Obua (Munnabyabufuzi)|Denis Obua (munnabyabufuzi)]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
* [[John Babiiha|Yokaana Babiiha]]
* [[Ruth Achieng|Ruth Achieng, omuwandiisi w’ebitabo]]
* [[David Bahati|Dawudi Bahati]]
* [[:en:Twaha_Kagabo|Twaha Kagabo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
g6b085mnct42xzyabbch6rsgybm9weq
Gilbert Olanya
0
13229
69595
69036
2026-08-23T10:31:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69595
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gilbert Olanya''' Munnayuganda ow'eby'obufuzi eyaweerezaako nga mmemba wa [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ng'akiikirira Kilak South ku tikiti y'ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] . <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2020-12-25 |title=Panic as Gilbert Olanya's aide is assaulted |url=https://www.independent.co.ug/panic-as-gilbert-olanyas-aide-is-assaulted/ |access-date=2021-08-17 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Museveni's rule is God's plan, says MP Olanya |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1536748 |access-date=2021-08-17 |website=New Vision |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Olanya Gilbert - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/olanya-gilbert-6859/ |access-date=2023-02-04 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Okusoma kwe ==
Olanya yasoma diguli ye esooka eya Arts mu by’enjigiriza wansi wa sikaala, n’atikkirwa mu [[Uganda Christian University]] mu mwaka gwa 2000. Gilbert Olanya era yagenda n’afuna diguli ye eyookubiri mu by’enjigiriza okuva mu Kampala International University mu mwaka gwa 2006. Era yayongera n'afuna PhD mu kulabirira n'okuddukanya eby’enjigiriza okuva mu yunivasite y’e Kyambogo mu mwaka gwa 2025.
== Emirimu gye mu by'obufuzi ==
Olanya yalondebwa mu palamenti okuva e Kilak South ku tikiti ya FDC. Ono mmemba mu kibiina kya Acholi Parliamentary Group era akola nga Ssaabawandiisi w’ekibiina kino (APG). Mu kulonda kwa Sipiika mu palamenti ey’ekkumi n’emu, yawakanya okuwagira omubaka wa Palamenti ow’essaza ly’e Omoro [[Jacob Oulanyah]] ku ofiisi ya sipiika <ref>{{Cite web |date=2021-03-08 |title=MP Gilbert Olanya dismisses Acholi group endorsement of Oulanyah for speaker |url=https://www.independent.co.ug/mp-gilbert-olanya-dismisses-acholi-group-endorsement-of-oulanyah-for-speaker/ |access-date=2021-08-17 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> okuva mu APG ng’alabula nti okuwagira ng’okwo kuyinza okuvaamu ebyobufuzi eby’ebibiina n’ebika ekiyinza okukosa APG singa omuntu eyeesimbyewo alemwa okuwangula. Mu Gwomukaaga gwa 2020, Olanya yakwatibwa n’aggalirwa wamu ne munne, [[Odonga Otto|Samuel Odonga Otto]] akiikirira Aruu South, n’abantu abalala babiri olw’okwekalakaasa nga bawakanya engeri [[Gulu Hospital|eddwaaliro ly’e Gulu]] gye lyali likwatamu ekirwadde kya COVID-19 . <ref>{{Cite web |title=MPs Odonga Otto, Gilbert Olanya Arrested for Staging Illegal Protest |url=https://ugandaradionetwork.net/story/mps-odonga-otto-gilbert-olanya-arrested-in-gulu |access-date=2021-08-17 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref> Baavunaanibwa omusango gw’okukuma omuliro mu bantu okukola effujjo n’ebikolwa eby’obulagajjavu ebiyinza okuvaako endwadde ezisiigibwa okusaasaana. <ref>{{Cite web |date=2020-06-01 |title=MPs Odonga Otto, Gilbert Olanya charged with incitement of violence |url=https://www.independent.co.ug/mps-odonga-otto-gilbert-olanya-charged-with-incitement-of-violence/ |access-date=2021-08-17 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
Olanya yavumirirwa abantu abamu okuva mu kitundu ky’e Acholi olw’enkolagana n'okusemberera ennyo oludda lw'ababaka oluvuganya gavumenti ne gavumenti mu ngeri etasuubirwa. Oluvannyuma yavaayo okutangaaza nti ekirowoozo ky’okukolagana wakati w’ababaka ba palamenti ab’oludda oluvuganya okuva mu Sub-region ne gavumenti tekyasibuka mu babaka wabula kyali kirowoozo kya gavumenti yennyini. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2025-04-17 |title=Gilbert Olanya: Gov't initiated cooperation idea with Acholi opposition MPs |url=https://www.independent.co.ug/gilbert-olanya-govt-initiated-cooperation-idea-with-acholi-opposition-mps/ |access-date=2025-10-15 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obulamu bwe ==
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
== Laba ne ==
* [[:en:Anthony_Akol|Akol Anthony]] .
* [[Lucy Akello|Akello Lucy, omuwandiisi w’ebitabo]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
thn3jehnt71yuaa9mwg6bt1xu5sta0d
Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri
0
13241
69480
49431
2026-08-23T10:14:30Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69480
wikitext
text/x-wiki
Luno lwe lukalala lwa '''bammemba abaalondeddwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebiri''' (2026 okutuuka kati) mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2026 mu Uganda]] . Yakulembeddwa [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’ekkumi n’emu]] (2021 okutuuka mu 2026). <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2026-01-19 |title=NUP secures 50 seats in 12th Parliament despite setbacks |url=https://eagle.co.ug/2026/01/19/nup-secures-50-seats-in-12th-parliament-despite-setbacks/ |access-date=2026-01-24 |website=Eagle Online |language=en-GB}}</ref>
== Olukalala ==
Bano wammanga be baalondeddwa: <ref>{{Cite web |title=FULL LIST: Here are the men and women elected to Uganda’s 12th Parliament |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/5745 |access-date=2026-01-24 |website=The Ultimate Post |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Sseggona Concedes Defeat in Busiro East After 15 Years in Parliament |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314737/sseggona-concedes-defeat-in-busiro-east-after-15-years-in-parliament |access-date=2026-01-27 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-29 |title=Lango reserves 12 seats for UPC in 12th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/lango-reserves-12-seats-for-upc-in-12th-parliament--5342406 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-22 |title=How woman beat six men to claim Kioga County MP seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/how-woman-beat-six-men-to-claim-kioga-county-mp-seat-5335294 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Teacher Jalameso defeats govt whip Obua to become MP after Alebtong partial re-run |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/teacher-jalameso-defeats-govt-whip-obua-to-become-mp-after-alebtong-partial-re-run-5340326 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Engola |first=Saidi |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: UPC's Atuku takes Oyam North as NRM's Obura gets Kwania South in MP contests |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/upcs-atuku-takes-oyam-north-as-nrms-obura-get-NV_226423_022026 |access-date=2026-02-04 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Patrick |first=Okidi |date=2026-01-20 |title=2026 Parliamentary Race in Lango Sub-Region: Who’s In and Who’s Out? |url=https://tayarinewsuganda.com/2026/01/20/2026-parliamentary-race-in-lango-sub-region-whos-in-and-whos-out/ |access-date=2026-02-04 |website=TAYARI NEWS UGANDA |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-19 |title=List: MPs Who Made It to 12th Parliament in the Central Districts |url=https://biisofm.com/2026/01/19/list-mps-who-made-it-to-12th-parliament/ |access-date=2026-02-04 |website=BIISO FM |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nyeko |first=Christopher |date=2026-01-21 |title=Ugandaelections2026: Newly elected Kitgum MPs pledge education, children welfare prioritisation |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/newly-elected-kitgum-mps-pledge-education-chi-NV_226620_022026 |access-date=2026-02-05 |website=New Vision}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
! width="260px" |Name
!Party
!Constituency
!District
|-
|[[Jesca Ababiku]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Adjumani
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[James Mamawi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Adjumani East
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[Moses Ali]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Moses Ali re-elected as Adjumani West MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/moses-ali-re-elected-as-adjumani-west-mp-5329332 |access-date=2026-01-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
|
|[[Adjumani West]]
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[Edward Otto Makmot]]
|
|Agago county
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Benson Lugwar]]
|INDEP
|Agago North
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Richard Ricky Anywar]]
|
|Agago West
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Beatrice Akello Akori]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|Fred Jalameso
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Ajuri County
|[[Alebtong (disitulikit)|Alebtong District]]
|-
|[[Lakica Mercy]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Woman MP
|[[Alebtong (disitulikit)|Alebtong District]]
|-
|[[Janet Auma Okao]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Colline Angwech]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kioga County
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Geoffrey Ocen]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kioga North
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Samuel Ediau]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Amuria
|[[Amuria (disitulikit)|Amuria District]]
|-
|Gen. [[Jeje Odongo]]
|INDEP
|Amuria
|[[Amuria (disitulikit)|Amuria District]]
|-
|Anthony Akol
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Kilak North
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Lucy Akello]]
|
|Woman Member of Parliament
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Gilbert Olanya]]
|
|Kilak South
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Patrick Ocan]]
|INDEP
|Apac Municipality
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Peter Obong Acuda]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Maruzi County
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Otim Odoc]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Maruzi North
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Betty Awori Engola|Betty Engola]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Apac Woman member of Parliament
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Khemis Mzaid]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Arua Central
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Charity Kevin Lenia]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|City Woman MP
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Lillian Obiale Paparu|Lillian Paparu Obiale]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Tiyo William]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ayiivu East
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Phiona Oriziru]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ayiivu West
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Isaac Modoi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lutsheshe
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[Nambeshe John Baptist]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Manjiya
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[Agnes Shiuma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[David Becham Okweere]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukedea
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Opolot Isiagi Patrick]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kachumbala
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Solomon Osiiya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Toroma County
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Josephine Ibaseret]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Agule
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Christopher Komakech]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aruu
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Santa Okot]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aruu North
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Lowila CD Oketayot]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Robert Ssekitoleko]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bamunanika
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Denes Sekabira]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Katikamu North
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Kirumira Hassan Lukalidde]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Katikamu South
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Brenda Nabukenya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|
|
|Bbaale
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|
|
|Bokora
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bokora East
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bubulo East
|Namisindwa District
|-
|
|
|Bubulo West
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Budadiri East
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|
|
|Budadiri West
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|
|
|Budiope East
|[[Buyende (disitulikit)|Buyende District]]
|-
|
|
|Budiope West
|[[Buyende (disitulikit)|Buyende District]]
|-
|[[Berunado Kimeze Ssebugga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Budyebo county
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|[[Ivan Kyeyune]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakasongola county
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|[[Victorious Zawedde|Victoria Zawedde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|
|
|Bugabula North
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula South
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugahya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|
|
|Bugangaizi East
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi South
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi West
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bughendera
|[[Bundibugyo (disitulikit)|Bundibugyo District]]
|-
|
|
|Bugiri Municipality
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|
|
|Bugweri
|[[Bugweri District]]
|-
|
|
|Buhaguzi
|[[Disitulikiti y'e Kikuube|Kikuube District]]
|-
|
|
|Buhaguzi East
|[[Disitulikiti y'e Kikuube|Kikuube District]]
|-
|
|
|Buhweju
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|
|
|Buhweju West
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|[[Anne Kabagambe|Annet Nnamara]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|[[Jimmy Kanaabi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Buikwe South
|[[Buikwe (disitulikit)|Buikwe District]]
|-
|
|
|Bujenje
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Buruli
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Masindi Municipality
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Bujumba
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|
|
|Kyamuswa
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|[[Helen Nakimuli]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|
|
|Bulamogi
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|
|
|Bulamogi North West
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|[[Brenda Namukuta]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|
|
|Bukholi Islands
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Bukholi South
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Namayingo South
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Bukhooli Central
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|[[Jamal Ayagalaki Mukuve(Dyadya)]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bukhooli North
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|[[Moses Lukanga]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Njeru Municipality
|[[Buikwe (disitulikit)|Buikwe District]]
|-
|
|
|Bukomansimbi North
|[[Bukomansimbi (disitulikit)|Bukomansimbi District]]
|-
|
|
|Bukomansimbi South
|[[Bukomansimbi (disitulikit)|Bukomansimbi District]]
|-
|[[Monday Julius Rude]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukonzo East
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Crispus Kiyonga|Chrispus Kiyonga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukonzo West
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Sowedi Kitanywa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busongora North
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[David Isimbwa Mulindwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busongora South
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Kambale Ferigo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kasese Municipality
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Sarah Ithungu Masereka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Patrick Kuteesa]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Kimanya-Kabonera
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Lubowa Ssebina Gyaviira]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Nyendo/Mukungwe
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Rose Nalubowa]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Women's Representative
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Joan Namutaawe]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Women's representative
|[[Masaka|Masaka district]]
|-
|Ssebamala richard
|DP
|Bukoto Central
|[[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
|-
|Kityo sarah
|NRM
|Bukoto East
|[[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
|-
|Kiyimba Emmanuel
|NRM
|Bukoto Mid-West
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|[[Hakim Kizza Sawula]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Bukoto South
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|
|
|Bukoto West
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|[[Kyabikoola Yiga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukuya
|Kassanda District
|-
|[[Patrick Nsamba Oshabe]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Kassanda North
|Kassanda District
|-
|[[Bisaso Abdul]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kassanda South
|Kassanda District
|-
|[[Atukunda Rebecca]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kassanda District
|-
|
|
|Bukyigai
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|BIARA EMMANUEL WEPUKHULU
|NRM
|Bulambuli county
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|[[Inyasio Mudimi]]
|IND
|Elgon County
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|[[Gerald Nangoli]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Elgon North
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|SARAH NAMBOOZO WEKOMBA
|NRM
|Bulambuli women's
Representative
|Bulambuli
District
|-
|[[Karim Masaba]]
|IND
|Industrial City Division
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|[[Umar Nangoli]]
|IND
|Northern Division
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|[[Lydia Wanyoto Mutende]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|MASABA CHARLES MUTENYO
|NRM
|Bungokho Central
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|WANYENYA
SHAFIGA
|NRM
|Bungokho North
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|[[George Wokuri]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bungokho South
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|MIRIAM MUKHAYE
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|
|
|Bunya East
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya South
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya West
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunyangabu
|Bunyangabu District
|-
|
|
|Bunyaruguru
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|[[Mutego Ronald Hanghujja]]
|Independent
|Bunyole East
|[[Butaleja (disitulikit)|Butaleja District]]
|-
|
|
|Bunyole West
|[[Butaleja (disitulikit)|Butaleja District]]
|-
|
|
|Buruli
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Bushenyi-Ishaka Municipality
|[[Bushenyi (disitulikit)|Bushenyi District]]
|-
|
|
|Busia Municipality
|[[Disitulikiti ya Busia|Busia District]]
|-
|
|
|Busongora North
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|
|
|Busongora South
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[David Kalwanga Lukyamuzi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Busujju
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Francis Zaake]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mityana Municipality
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Muhammad Nsegumire Kibedi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mityana North
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Kamya Makumbi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mityana South
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Judith Nabakooba]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Eriasa Mukiibi Sserunjoji]]
|INDEP
|Butambala
|[[Butambala (disitulikit)|Butambala District]]
|-
|[[Lydia Mirembe Delphine]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Butambala (disitulikit)|Butambala District]]
|-
|
|
|Butebo
|Butebo District
|-
|
|
|Butemba
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Ntwetwe
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Butiru
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Buvuma
|[[Buvuma (disitulikit)|Buvuma District]]
|-
|
|
|Buwekula
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Dedan Mubangizi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Buwekula South
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Buyaga East
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyaga West
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja East
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buzaaya
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula North
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula South
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Kamuli Municipality
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bwamba
|[[Bundibugyo (disitulikit)|Bundibugyo District]]
|-
|[[Ronald Muhenda]]
|INDEP
|Central Division
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|[[Irene Linda Mugisha|Irene Linda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|City Woman MP
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|[[Margaret Muhanga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|North Division
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|
|
|Chekwii
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|
|
|Chekwii East
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|[[John Calvin Okoya]]
|
|Chua East
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Simon Peter Oryema Adum]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Chua West
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Denis Onekalit Amere]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Kitgum Municipality
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Lilian Aber|Lillian Aber]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|
|
|Dakabela
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|
|
|Dodoth East
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Dodoth North
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Ik
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Dodoth West
|Karenga District
|-
|[[Joseph Ogwal Jones]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Dokolo North
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|[[Vincent Opito]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Dokolo South
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|[[Sarah Aguti Nyangkori]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|
|
|Elgon
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|
|
|East Division
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|
|
|Elgon North
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|
|
|Entebbe Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Alyela Denis Omodi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lira City East
|Lira City
|-
|[[Vincent Shedrick Obong]] (Ebong Eyit)
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Lira City West
|Lira City
|-
|[[Jane Ruth Aceng Ocero]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Woman MP Lira city.
|Lira City
|-
|[[Ongom Patrick Aregedeng]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Erute North
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|[[Sam Engola|Engola Sam]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Erute South
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|[[Linda Agnes Auma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|
|
|Gogonyo
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Constantine Okwii]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kibale
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|
|
|Pallisa
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Godfrey Ssazi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Gomba East
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|[[Sylvia Nayebale]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|[[Robinah Rwakojo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Gomba West
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|
|
|Gulu East
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Norbert Mao]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Laroo–Pece Division
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|
|
|Gulu West
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Betty Aol Ochan|Betty Aol Ocan]]
|PFF
|City Woman MP
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Patrick Okello Onguti]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Aswa
|[[Gulu (disitulikit)|Gulu District]]
|-
|[[Jenet Ayoo Phoebe]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Women's Representative
|[[Gulu (disitulikit)|Gulu District]]
|-
|
|
|Gweri
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Patrick Mwesigwa Isingoma]]
|INDEP
|Hoima East Division
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Ismeal Kasule]]
|ANT
|Hoima West Division
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Asinansi Nyakato]]
|PFF
|City Woman MP
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Pius Wakabi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bugahya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Gerald Kasigwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kigorobya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Linda Irene Mugisa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Margaret Muhanga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Hoima North Division
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Ronald Muhenda]]
|INDEP
|Hoima Central Division
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|
|
|Ibanda Municipality
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Ibanda North
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Ibanda South
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|[[Abed Nasser Mudiobole]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Iganga Municipality
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Samuel Kungu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kigulu North
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Andrew Kaluyu Kizza]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kigulu South
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Mariam Seif]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's representative
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|
|
|Bukanga
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Bukanga North
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro North
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro South
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro West
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|[[Sarah Lwansasula]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|City Woman MP
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|Hussein Muyonjo Swengere
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja North Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Paul Mwiru]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja South East Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Timothy Batuwa Lusala]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja South West Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Peace Tibyaze]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[John Odwori]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kagoma North
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[John Odwori]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kagoma South
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[Kiirya Grace Paddy Wanzala]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Butembe County
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[Andrew Baryayanga|Baryayanga Andrew]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kabale Municipality
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Protazio Begumisa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ndorwa East
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Eliab Naturinda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ndorwa West
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Enid Origumisiriza]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|
|
|Burahya
|[[Kabarole (disitulikit)|Kabarole District]]
|-
|[[Sarah Kabarokole]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kabarole (disitulikit)|Kabarole District]]
|-
|[[Alfred Elalu Edakasi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kaberamaido
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|[[Francis Okullo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ochero
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|[[Jane Frances Okili]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|
|
|Buyaga East
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyaga West
|Kagadi District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kagadi District
|-
|
|
|Bugangaizi East
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi South
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi West
|Kakumiro District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kakumiro District
|-
|
|
|Kalaki
|Kalaki District
|-
|[[Maria Goretti Ajilo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kalaki District
|-
|[[Nkeretanyi Kiruuluta Jr]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kalungu East
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|Joseph Gonzaga Ssewungu
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kalungu West
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|[[Misi Kabanda|Minsa Kabanda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kampala Central Division
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Elias Luyimbazi Nalukoola]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kawempe North
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Bashir Kazibwe
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kawempe South
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Abubakar Kawalya
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Lubaga North
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Eugenia Nassolo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Lubaga South
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Ali Nganda Kasirye Mulyanyama]]<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2025-12-11 |title=NUP's Mulyanyama on spot over name changing and academic documents |url=https://eagle.co.ug/2025/12/11/nups-mulyanyama-on-spot-over-name-changing-and-academic-documents/ |access-date=2026-01-29 |website=Eagle Online |language=en-GB}}</ref>
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye East
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Zahara Maala Luyirika
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye West
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Fredrick Ruhindi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakawa East
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Joel Ssenyonyi ([[Leader of Opposition|Leader of the Opposition]])
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakawa West
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Shamim Malende
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|
|
|Kibale
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|
|
|Kibale East
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|[[James Kaberuka Nyiringiyimana]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kinkinzi West
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Chris Baryomunsi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kinkizi East
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Namara Betty Mutabazi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Kitiyo Patrick]]
|INDEP
|Kapchorwa Municipality
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Twala Fadhil]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Tingei
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Phyllis Chemutai|Chemutai Phyllis]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Francis Akorikin]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kapelebyong
|Kapelebyong District
|-
|[[Jacinta Atuto]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kapelebyong District
|-
|
|
|Dodoth West
|Karenga District
|-
|
|
|Napore West
|Karenga District
|-
|
|
|Women's Representative
|Karenga District
|-
|
|
|Ngariam
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|[[Solomon Ossiya Alemu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Toroma
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|[[Richard Ongorok]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Usuk
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|Charles Tebandeke
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bbaale
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Amos Lugoloobi|Amos Lugolobi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ntenjeru North
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Fred Baseke]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ntenjeru South
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Harriet Nakwedde]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Dan Kimosho]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kazo
|Kazo District
|-
|[[Molly Nawe Kamukama|Molly Kamukama]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kazo District
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Kiboga East
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kiboga West
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kabweri
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Kibuku
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Buhaguzi
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Buhaguzi East
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Kashongi
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|
|
|Nyabushozi
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|Christine Nakimwero Kaaya
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kibanda North
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Kibanda South
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Bufumbira East
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bufumbira North
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bufumbira South
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bukimbiri
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Kisoro Municipality
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Kitagwenda
|Kitagwenda District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kitagwenda District
|-
|[[Emmanuel Banya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Charles Ayume]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko Municipality
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Musa Noah]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko North
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Sherifa Aate Taban Amin]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Opio Sanuel Acuti]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kole North
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|[[Okot Boniface]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kole South
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|[[Aceng Sandra Odongo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|
|
|Jie
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|
|
|Kotido Municipality
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|[[Peter Simon Okwalinga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kanyum
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Sidronious Opolot Okaasai]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kumi
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|Silas Aogon
|INDEP
|Kumi Municipality
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Christine Apolot]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Eron Tony]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kwania
|Kwania District
|-
|[[Ongu Tar]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kwania North
|Kwania District
|-
|[[Kenny Auma]] (Auma Kenny Lapat)
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|Kwania District
|-
|
|
|Kween
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Soi
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Kyaka Central
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Kyaka North
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Kyaka South
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Mwenge Central
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Mwenge North
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Mwenge South
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Kakuuto
|Kyotera District
|-
|[[Rose Fortunate Nantongo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kyotera
|Kyotera District
|-
|[[Haruna Kyeyune Kasolo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kyotera county
|Kyotera District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kyotera District
|-
|[[Johnson Nyeko Kezikiya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lamwo
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Palabek
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Luuka North
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Luuka South
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Kabula
|[[Lyantonde (disitulikit)|Lyantonde District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lyantonde (disitulikit)|Lyantonde District]]
|-
|
|
|Lower Madi
|Madi-Okollo District
|-
|
|
|Upper Madi
|Madi-Okollo District
|-
|[[Joanne Aniku Okia]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Madi-Okollo District
|-
|[[Chris Matembu]]
|INDEP
|Bubulo West
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|Godfrey Matembu
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Butiru
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|[[Rose Mutonyi Masaaba|Rose Mutonyi]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Maracha
|Maracha District
|-
|
|
|Maracha East
|Maracha District
|-
|
|
|Women's Representative
|Maracha District
|-
|
|
|Bunya East
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya South
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya West
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Mbarara City North
|Mbarara City
|-
|
|
|Mbarara City South
|Mbarara City
|-
|[[Loyda Kyarikunda Twinomujuni]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Mbarara City
|-
|[[Patrick Musinguzi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kashari North
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|[[JB Tumusiime Bamuturaki]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kashari South
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|
|
|Ruhinda
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|[[Thomas Tayebwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhinda North
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|
|
|Ruhinda South
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|[[Rebecca Kyarampe]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|
|
|Matheniko
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Moroto Municipality
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|[[Leo Elem]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Moroto County
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Tepeth
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Moyo
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Tom Aleru Azaa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Moyo West
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Bernadette Candia Kodili]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Amelia Kyambadde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mawokota North
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|[[Suzan Nakawuki Nsambu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mawokota South
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|[[Teddy Nambooze]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|
|
|Buwekula
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Buwekula South
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Kasambya
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Nabawanuka Sumaya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mubende Municipality
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Robert Maseruka]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono County South
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Kiwanuka Abdallah]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono County North
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Betty Nambooze|Bakireke Betty Nambooze]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono Municipality
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Kiwanuka Sulaiman|Sulaiman Kiwanuka]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakifuma County
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Sheilah Amaniyo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Woman representative
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|
|
|Pian
|Nabilatuk District
|-
|
|
|Women's Representative
|Nabilatuk District
|-
|[[Wilberforce Ahebwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke North
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Kabuye Kyofatogabye]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke Central
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Charles Nsereko Basajjassubi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke South
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Sarah Najjuma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|
|
|Bubulo East
|Namisindwa District
|-
|
|
|Namisindwa
|Namisindwa District
|-
|
|
|Women's Representative
|Namisindwa District
|-
|
|
|Bukono
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Busiki
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Busiki North
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Bokora
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bokora East
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Nebbi Municipality
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|
|
|Padyere
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|[[Isamat Abraham]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kapir
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|[[Juliet Achayo Lodou]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ngora
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|[[Josephine Pedun ye muwandiisi w’ebitabo|Josephine Pedun]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|
|
|Ntoroko
|[[Ntoroko (disitulikit)|Ntoroko District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Ntoroko (disitulikit)|Ntoroko District]]
|-
|
|
|Kajara
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Gerald Karuhanga]]
|INDEP
|Ntungamo Municipality
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Beatrice Rwakimari]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhama County
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Moses Kahima]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhama East
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Naome Kabasharira]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rushenyi County
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Namanya Viola Buroko]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Geoffrey Opiyo|Denis Geoffrey Opiyo]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Nwoya
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Tonny Awany|Tony Awany]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nwoya county
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Geoffrey Charles Okello]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Nwoya East
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Judith Peace Acan Onen]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Hassan Caps Fungaro]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Obongi
|Obongi District
|-
|[[George Didi Bhoka, omuwandiisi w’ebitabo|George Didi Bhoka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Obongi County
|Obongi District
|-
|[[Harriet Joyo]]
|INDEP
|Women's Representative
|Obongi District
|-
|[[Andrew Ojok Oulanyah]]
|
|Omoro
|Omoro District
|-
|[[Peter Okot|Simon Peter Okot]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Torchi
|Omoro District
|-
|[[Catherine Lamwaka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Omoro District
|-
|[[Omara Paul]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Otuke County
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Acon Julius Bua]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Otuke East
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Susan Jolly Abeja|Abeja Susan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Eunice Apio Atuku]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Oyam North
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|[[Patrick Ogwang Obura]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Oyam South
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|[[Alum Sandra Ogwang Santa]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|
|
|Jonam
|[[Disitulikiti y’e Pakwach|Pakwach District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Disitulikiti y’e Pakwach|Pakwach District]]
|-
|
|
|Buyamba
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Kooki
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Rubanda East
|Rubanda District
|-
|
|
|Rubanda West
|Rubanda District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rubanda District
|-
|[[Cadet Benjamin]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bunyaruguru
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|
|
|Katerera
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|[[Jeniva Arinaitwe]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|
|
|Rukiga
|Rukiga District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rukiga District
|-
|
|
|Rubabo
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Jim Muhwezi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rujumbura county
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Henry Tumukunde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rukungiri Municipality
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Amos Kankunda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rwampara
|Rwampara District
|-
|
|
|Rwampara East
|Rwampara District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rwampara District
|-
|
|
|Lwemiyaga
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola North
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola South
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola West
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|[[Paul Emaju]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kasilo
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Peter Ojiit]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Pingire
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Emmanuel Omoding]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Serere County
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|
|
|Serere
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|Richard Ongorok
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Usuk County
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Esther Lucy Acom|Esther Lucy Achom]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Dicksons Kateshumbwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema Municipality
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Elioda Tumwesigye]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema North
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Ephraim Kamuntu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema South
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Julius Nyakiyi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Budadiri East
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Godfrey Wanyoto]] (GodMark)
|
|Budadiri West
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Aisha Lumolo Mafabi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Joan Acom Alobo]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|City Womam MP
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[Moses Attan Okia]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|East Division
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[David Calvin Echodu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Soroti West
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[Peter Edeku]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Dakabela
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Herbert Ariko|Herbert Edmund Arik]]
|INDEP
|Gweri
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Patrick Aeku]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Soroti
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Anna Ebaju Adeke]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Women's Representative
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|
|
|Terego East
|Terego District
|-
|
|
|Terego West
|Terego District
|-
|
|
|Women's Representative
|Terego District
|-
|[[ Owino Nicholas Simon]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Tororo County North
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|Tororo County South
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Shyam Jay Tanna]]
|INDEP
|Tororo Municipality
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|West Budama Central
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Richard Owere Machika]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|West Budama North
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|West Budama North East
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[George Oketcho]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|West Budama South
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Angela Akoth]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Naluyima Betty Ethel]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Woman representative
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Nkunyingi Muwada]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kyadondo East
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[George Musisi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kira Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Zambali Bulasio Mukasa]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nansana Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[David Sserukenya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye - Ssabagabo Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Emmanuel Magoola]]
|INDEP
|Busiro East
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Moses Mayanja]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Busiro North
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Apio Kanan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busiro South
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Shaka Bashaija]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Entebbe Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Ezama Siraji Brahan Abason]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Oleru Huda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa East
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Karim Musa uganda|Karim Musa]]
|INDEP
|Aringa North
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Alione Yorke Odria]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa South
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Avako Melsa Naima Gule]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Okumu Gabriel]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Okoro
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|-
|[[Grace Freedom Kwiyucwiny]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ora
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|-
|[[Eseza Afoyochan|Esther Afoyocan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=LeabW-De198 ABAWANGUZI b'ebifo BYA PALaAMENTI MU DISTRICT YE ZOMBO]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
21k3c526l6cel9b2xj681d11f69ymp4
69559
69480
2026-08-23T10:29:13Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69559
wikitext
text/x-wiki
Luno lwe lukalala lwa '''bammemba abaalondeddwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebiri''' (2026 okutuuka kati) mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2026 mu Uganda]] . Yakulembeddwa [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’ekkumi n’emu]] (2021 okutuuka mu 2026). <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2026-01-19 |title=NUP secures 50 seats in 12th Parliament despite setbacks |url=https://eagle.co.ug/2026/01/19/nup-secures-50-seats-in-12th-parliament-despite-setbacks/ |access-date=2026-01-24 |website=Eagle Online |language=en-GB}}</ref>
== Olukalala ==
Bano wammanga be baalondeddwa: <ref>{{Cite web |title=FULL LIST: Here are the men and women elected to Uganda’s 12th Parliament |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/5745 |access-date=2026-01-24 |website=The Ultimate Post |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Sseggona Concedes Defeat in Busiro East After 15 Years in Parliament |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314737/sseggona-concedes-defeat-in-busiro-east-after-15-years-in-parliament |access-date=2026-01-27 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-29 |title=Lango reserves 12 seats for UPC in 12th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/lango-reserves-12-seats-for-upc-in-12th-parliament--5342406 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-22 |title=How woman beat six men to claim Kioga County MP seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/how-woman-beat-six-men-to-claim-kioga-county-mp-seat-5335294 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Teacher Jalameso defeats govt whip Obua to become MP after Alebtong partial re-run |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/teacher-jalameso-defeats-govt-whip-obua-to-become-mp-after-alebtong-partial-re-run-5340326 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Engola |first=Saidi |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: UPC's Atuku takes Oyam North as NRM's Obura gets Kwania South in MP contests |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/upcs-atuku-takes-oyam-north-as-nrms-obura-get-NV_226423_022026 |access-date=2026-02-04 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Patrick |first=Okidi |date=2026-01-20 |title=2026 Parliamentary Race in Lango Sub-Region: Who’s In and Who’s Out? |url=https://tayarinewsuganda.com/2026/01/20/2026-parliamentary-race-in-lango-sub-region-whos-in-and-whos-out/ |access-date=2026-02-04 |website=TAYARI NEWS UGANDA |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-19 |title=List: MPs Who Made It to 12th Parliament in the Central Districts |url=https://biisofm.com/2026/01/19/list-mps-who-made-it-to-12th-parliament/ |access-date=2026-02-04 |website=BIISO FM |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nyeko |first=Christopher |date=2026-01-21 |title=Ugandaelections2026: Newly elected Kitgum MPs pledge education, children welfare prioritisation |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/newly-elected-kitgum-mps-pledge-education-chi-NV_226620_022026 |access-date=2026-02-05 |website=New Vision}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
! width="260px" |Name
!Party
!Constituency
!District
|-
|[[Jesca Ababiku]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Adjumani
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[James Mamawi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Adjumani East
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[Moses Ali]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Moses Ali re-elected as Adjumani West MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/moses-ali-re-elected-as-adjumani-west-mp-5329332 |access-date=2026-01-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
|
|[[Adjumani West]]
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[Edward Otto Makmot]]
|
|Agago county
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Benson Lugwar]]
|INDEP
|Agago North
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Richard Ricky Anywar]]
|
|Agago West
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Beatrice Akello Akori]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|Fred Jalameso
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Ajuri County
|[[Alebtong (disitulikit)|Alebtong District]]
|-
|[[Lakica Mercy]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Woman MP
|[[Alebtong (disitulikit)|Alebtong District]]
|-
|[[Janet Auma Okao]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Colline Angwech]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kioga County
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Geoffrey Ocen]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kioga North
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Samuel Ediau]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Amuria
|[[Amuria (disitulikit)|Amuria District]]
|-
|Gen. [[Jeje Odongo]]
|INDEP
|Amuria
|[[Amuria (disitulikit)|Amuria District]]
|-
|Anthony Akol
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Kilak North
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Lucy Akello]]
|
|Woman Member of Parliament
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Gilbert Olanya]]
|
|Kilak South
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Patrick Ocan]]
|INDEP
|Apac Municipality
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Peter Obong Acuda]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Maruzi County
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Otim Odoc]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Maruzi North
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Betty Awori Engola|Betty Engola]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Apac Woman member of Parliament
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Khemis Mzaid]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Arua Central
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Charity Kevin Lenia]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|City Woman MP
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Lillian Obiale Paparu|Lillian Paparu Obiale]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Tiyo William]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ayiivu East
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Phiona Oriziru]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ayiivu West
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Isaac Modoi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lutsheshe
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[Nambeshe John Baptist]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Manjiya
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[Agnes Shiuma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[David Becham Okweere]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukedea
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Opolot Isiagi Patrick]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kachumbala
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Solomon Osiiya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Toroma County
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Josephine Ibaseret]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Agule
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Christopher Komakech]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aruu
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Santa Okot]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aruu North
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Lowila CD Oketayot]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Robert Ssekitoleko]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bamunanika
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Denes Sekabira]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Katikamu North
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Kirumira Hassan Lukalidde]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Katikamu South
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Brenda Nabukenya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|
|
|Bbaale
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|
|
|Bokora
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bokora East
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bubulo East
|Namisindwa District
|-
|
|
|Bubulo West
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Budadiri East
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|
|
|Budadiri West
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|
|
|Budiope East
|[[Buyende (disitulikit)|Buyende District]]
|-
|
|
|Budiope West
|[[Buyende (disitulikit)|Buyende District]]
|-
|[[Berunado Kimeze Ssebugga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Budyebo county
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|[[Ivan Kyeyune]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakasongola county
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|[[Victorious Zawedde|Victoria Zawedde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|
|
|Bugabula North
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula South
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugahya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|
|
|Bugangaizi East
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi South
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi West
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bughendera
|[[Bundibugyo (disitulikit)|Bundibugyo District]]
|-
|
|
|Bugiri Municipality
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|
|
|Bugweri
|[[Bugweri District]]
|-
|
|
|Buhaguzi
|[[Disitulikiti y'e Kikuube|Kikuube District]]
|-
|
|
|Buhaguzi East
|[[Disitulikiti y'e Kikuube|Kikuube District]]
|-
|
|
|Buhweju
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|
|
|Buhweju West
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|[[Anne Kabagambe|Annet Nnamara]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|[[Jimmy Kanaabi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Buikwe South
|[[Buikwe (disitulikit)|Buikwe District]]
|-
|
|
|Bujenje
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Buruli
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Masindi Municipality
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Bujumba
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|
|
|Kyamuswa
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|[[Helen Nakimuli]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|
|
|Bulamogi
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|
|
|Bulamogi North West
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|[[Brenda Namukuta]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|
|
|Bukholi Islands
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Bukholi South
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Namayingo South
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Bukhooli Central
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|[[Jamal Ayagalaki Mukuve(Dyadya)]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bukhooli North
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|[[Moses Lukanga]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Njeru Municipality
|[[Buikwe (disitulikit)|Buikwe District]]
|-
|
|
|Bukomansimbi North
|[[Bukomansimbi (disitulikit)|Bukomansimbi District]]
|-
|
|
|Bukomansimbi South
|[[Bukomansimbi (disitulikit)|Bukomansimbi District]]
|-
|[[Monday Julius Rude]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukonzo East
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Crispus Kiyonga|Chrispus Kiyonga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukonzo West
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Sowedi Kitanywa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busongora North
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[David Isimbwa Mulindwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busongora South
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Kambale Ferigo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kasese Municipality
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Sarah Ithungu Masereka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Patrick Kuteesa]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Kimanya-Kabonera
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Lubowa Ssebina Gyaviira]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Nyendo/Mukungwe
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Rose Nalubowa]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Women's Representative
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Joan Namutaawe]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Women's representative
|[[Masaka|Masaka district]]
|-
|Ssebamala richard
|DP
|Bukoto Central
|[[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
|-
|Kityo sarah
|NRM
|Bukoto East
|[[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
|-
|Kiyimba Emmanuel
|NRM
|Bukoto Mid-West
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|[[Hakim Kizza Sawula]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Bukoto South
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|
|
|Bukoto West
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|[[Kyabikoola Yiga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukuya
|Kassanda District
|-
|[[Patrick Nsamba Oshabe]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Kassanda North
|Kassanda District
|-
|[[Bisaso Abdul]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kassanda South
|Kassanda District
|-
|[[Atukunda Rebecca]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kassanda District
|-
|
|
|Bukyigai
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|BIARA EMMANUEL WEPUKHULU
|NRM
|Bulambuli county
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|[[Inyasio Mudimi]]
|IND
|Elgon County
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|[[Gerald Nangoli]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Elgon North
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|SARAH NAMBOOZO WEKOMBA
|NRM
|Bulambuli women's
Representative
|Bulambuli
District
|-
|[[Karim Masaba]]
|IND
|Industrial City Division
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|[[Umar Nangoli]]
|IND
|Northern Division
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|[[Lydia Wanyoto Mutende]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|MASABA CHARLES MUTENYO
|NRM
|Bungokho Central
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|WANYENYA
SHAFIGA
|NRM
|Bungokho North
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|[[George Wokuri]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bungokho South
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|MIRIAM MUKHAYE
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|
|
|Bunya East
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya South
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya West
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunyangabu
|Bunyangabu District
|-
|
|
|Bunyaruguru
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|[[Mutego Ronald Hanghujja]]
|Independent
|Bunyole East
|[[Butaleja (disitulikit)|Butaleja District]]
|-
|
|
|Bunyole West
|[[Butaleja (disitulikit)|Butaleja District]]
|-
|
|
|Buruli
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Bushenyi-Ishaka Municipality
|[[Bushenyi (disitulikit)|Bushenyi District]]
|-
|
|
|Busia Municipality
|[[Disitulikiti ya Busia|Busia District]]
|-
|
|
|Busongora North
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|
|
|Busongora South
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[David Kalwanga Lukyamuzi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Busujju
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Francis Zaake]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mityana Municipality
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Muhammad Nsegumire Kibedi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mityana North
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Kamya Makumbi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mityana South
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Judith Nabakooba]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Eriasa Mukiibi Sserunjoji]]
|INDEP
|Butambala
|[[Butambala (disitulikit)|Butambala District]]
|-
|[[Lydia Mirembe Delphine]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Butambala (disitulikit)|Butambala District]]
|-
|
|
|Butebo
|Butebo District
|-
|
|
|Butemba
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Ntwetwe
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Butiru
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Buvuma
|[[Buvuma (disitulikit)|Buvuma District]]
|-
|
|
|Buwekula
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Dedan Mubangizi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Buwekula South
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Buyaga East
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyaga West
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja East
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buzaaya
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula North
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula South
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Kamuli Municipality
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bwamba
|[[Bundibugyo (disitulikit)|Bundibugyo District]]
|-
|[[Ronald Muhenda]]
|INDEP
|Central Division
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|[[Irene Linda Mugisha|Irene Linda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|City Woman MP
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|[[Margaret Muhanga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|North Division
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|
|
|Chekwii
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|
|
|Chekwii East
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|[[John Calvin Okoya]]
|
|Chua East
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Simon Peter Oryema Adum]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Chua West
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Denis Onekalit Amere]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Kitgum Municipality
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Lilian Aber|Lillian Aber]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|
|
|Dakabela
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|
|
|Dodoth East
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Dodoth North
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Ik
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Dodoth West
|Karenga District
|-
|[[Joseph Ogwal Jones]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Dokolo North
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|[[Vincent Opito]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Dokolo South
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|[[Sarah Aguti Nyangkori]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|
|
|Elgon
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|
|
|East Division
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|
|
|Elgon North
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|
|
|Entebbe Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Alyela Denis Omodi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lira City East
|Lira City
|-
|[[Vincent Shedrick Obong]] (Ebong Eyit)
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Lira City West
|Lira City
|-
|[[Jane Ruth Aceng Ocero]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Woman MP Lira city.
|Lira City
|-
|[[Ongom Patrick Aregedeng]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Erute North
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|[[Sam Engola|Engola Sam]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Erute South
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|[[Linda Agnes Auma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|
|
|Gogonyo
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Constantine Okwii]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kibale
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|
|
|Pallisa
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Godfrey Ssazi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Gomba East
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|[[Sylvia Nayebale]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|[[Robinah Rwakojo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Gomba West
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|
|
|Gulu East
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Norbert Mao]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Laroo–Pece Division
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|
|
|Gulu West
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Betty Aol Ochan|Betty Aol Ocan]]
|PFF
|City Woman MP
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Patrick Okello Onguti]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Aswa
|[[Gulu (disitulikit)|Gulu District]]
|-
|[[Jenet Ayoo Phoebe]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Women's Representative
|[[Gulu (disitulikit)|Gulu District]]
|-
|
|
|Gweri
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Patrick Mwesigwa Isingoma]]
|INDEP
|Hoima East Division
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Ismeal Kasule]]
|ANT
|Hoima West Division
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Asinansi Nyakato]]
|PFF
|City Woman MP
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Pius Wakabi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bugahya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Gerald Kasigwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kigorobya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Linda Irene Mugisa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Margaret Muhanga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Hoima North Division
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Ronald Muhenda]]
|INDEP
|Hoima Central Division
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|
|
|Ibanda Municipality
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Ibanda North
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Ibanda South
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|[[Abed Nasser Mudiobole]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Iganga Municipality
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Samuel Kungu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kigulu North
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Andrew Kaluyu Kizza]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kigulu South
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Mariam Seif]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's representative
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|
|
|Bukanga
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Bukanga North
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro North
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro South
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro West
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|[[Sarah Lwansasula]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|City Woman MP
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|Hussein Muyonjo Swengere
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja North Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Paul Mwiru]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja South East Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Timothy Batuwa Lusala]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja South West Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Peace Tibyaze]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[John Odwori]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kagoma North
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[John Odwori]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kagoma South
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[Kiirya Grace Paddy Wanzala]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Butembe County
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[Andrew Baryayanga|Baryayanga Andrew]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kabale Municipality
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Protazio Begumisa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ndorwa East
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Eliab Naturinda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ndorwa West
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Enid Origumisiriza]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|
|
|Burahya
|[[Kabarole (disitulikit)|Kabarole District]]
|-
|[[Sarah Kabarokole]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kabarole (disitulikit)|Kabarole District]]
|-
|[[Alfred Elalu Edakasi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kaberamaido
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|[[Francis Okullo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ochero
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|[[Jane Frances Okili]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|
|
|Buyaga East
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyaga West
|Kagadi District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kagadi District
|-
|
|
|Bugangaizi East
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi South
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi West
|Kakumiro District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kakumiro District
|-
|
|
|Kalaki
|Kalaki District
|-
|[[Maria Goretti Ajilo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kalaki District
|-
|[[Nkeretanyi Kiruuluta Jr]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kalungu East
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|Joseph Gonzaga Ssewungu
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kalungu West
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|[[Misi Kabanda|Minsa Kabanda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kampala Central Division
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Elias Luyimbazi Nalukoola]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kawempe North
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Bashir Kazibwe
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kawempe South
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Abubakar Kawalya
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Lubaga North
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Eugenia Nassolo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Lubaga South
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Ali Nganda Kasirye Mulyanyama]]<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2025-12-11 |title=NUP's Mulyanyama on spot over name changing and academic documents |url=https://eagle.co.ug/2025/12/11/nups-mulyanyama-on-spot-over-name-changing-and-academic-documents/ |access-date=2026-01-29 |website=Eagle Online |language=en-GB}}</ref>
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye East
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Zahara Maala Luyirika
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye West
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Fredrick Ruhindi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakawa East
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Joel Ssenyonyi ([[Leader of Opposition|Leader of the Opposition]])
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakawa West
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Shamim Malende
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|
|
|Kibale
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|
|
|Kibale East
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|[[James Kaberuka Nyiringiyimana]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kinkinzi West
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Chris Baryomunsi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kinkizi East
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Namara Betty Mutabazi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Kitiyo Patrick]]
|INDEP
|Kapchorwa Municipality
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Twala Fadhil]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Tingei
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Phyllis Chemutai|Chemutai Phyllis]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Francis Akorikin]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kapelebyong
|Kapelebyong District
|-
|[[Jacinta Atuto]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kapelebyong District
|-
|
|
|Dodoth West
|Karenga District
|-
|
|
|Napore West
|Karenga District
|-
|
|
|Women's Representative
|Karenga District
|-
|
|
|Ngariam
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|[[Solomon Ossiya Alemu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Toroma
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|[[Richard Ongorok]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Usuk
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|Charles Tebandeke
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bbaale
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Amos Lugoloobi|Amos Lugolobi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ntenjeru North
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Fred Baseke]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ntenjeru South
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Harriet Nakwedde]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Dan Kimosho]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kazo
|Kazo District
|-
|[[Molly Nawe Kamukama|Molly Kamukama]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kazo District
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Kiboga East
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kiboga West
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kabweri
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Kibuku
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Buhaguzi
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Buhaguzi East
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Kashongi
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|
|
|Nyabushozi
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|Christine Nakimwero Kaaya
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kibanda North
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Kibanda South
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Bufumbira East
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bufumbira North
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bufumbira South
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bukimbiri
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Kisoro Municipality
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Kitagwenda
|Kitagwenda District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kitagwenda District
|-
|[[Emmanuel Banya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Charles Ayume]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko Municipality
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Musa Noah]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko North
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Sherifa Aate Taban Amin]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Opio Sanuel Acuti]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kole North
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|[[Okot Boniface]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kole South
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|[[Aceng Sandra Odongo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|
|
|Jie
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|
|
|Kotido Municipality
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|[[Peter Simon Okwalinga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kanyum
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Sidronious Opolot Okaasai]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kumi
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|Silas Aogon
|INDEP
|Kumi Municipality
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Christine Apolot]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Eron Tony]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kwania
|Kwania District
|-
|[[Ongu Tar]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kwania North
|Kwania District
|-
|[[Kenny Auma]] (Auma Kenny Lapat)
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|Kwania District
|-
|
|
|Kween
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Soi
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Kyaka Central
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Kyaka North
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Kyaka South
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Mwenge Central
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Mwenge North
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Mwenge South
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Kakuuto
|Kyotera District
|-
|[[Rose Fortunate Nantongo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kyotera
|Kyotera District
|-
|[[Haruna Kyeyune Kasolo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kyotera county
|Kyotera District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kyotera District
|-
|[[Johnson Nyeko Kezikiya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lamwo
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Palabek
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Luuka North
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Luuka South
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Kabula
|[[Lyantonde (disitulikit)|Lyantonde District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lyantonde (disitulikit)|Lyantonde District]]
|-
|
|
|Lower Madi
|Madi-Okollo District
|-
|
|
|Upper Madi
|Madi-Okollo District
|-
|[[Joanne Aniku Okia]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Madi-Okollo District
|-
|[[Chris Matembu]]
|INDEP
|Bubulo West
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|Godfrey Matembu
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Butiru
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|[[Rose Mutonyi Masaaba|Rose Mutonyi]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Maracha
|Maracha District
|-
|
|
|Maracha East
|Maracha District
|-
|
|
|Women's Representative
|Maracha District
|-
|
|
|Bunya East
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya South
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya West
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Mbarara City North
|Mbarara City
|-
|
|
|Mbarara City South
|Mbarara City
|-
|[[Loyda Kyarikunda Twinomujuni]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Mbarara City
|-
|[[Patrick Musinguzi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kashari North
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|[[JB Tumusiime Bamuturaki]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kashari South
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|
|
|Ruhinda
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|[[Thomas Tayebwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhinda North
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|
|
|Ruhinda South
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|[[Rebecca Kyarampe]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|
|
|Matheniko
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Moroto Municipality
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|[[Leo Elem]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Moroto County
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Tepeth
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Moyo
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Tom Aleru Azaa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Moyo West
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Bernadette Candia Kodili]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Amelia Kyambadde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mawokota North
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|[[Suzan Nakawuki Nsambu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mawokota South
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|[[Teddy Nambooze]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|
|
|Buwekula
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Buwekula South
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Kasambya
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Nabawanuka Sumaya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mubende Municipality
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Robert Maseruka]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono County South
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Kiwanuka Abdallah]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono County North
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Betty Nambooze|Bakireke Betty Nambooze]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono Municipality
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Kiwanuka Sulaiman|Sulaiman Kiwanuka]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakifuma County
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Sheilah Amaniyo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Woman representative
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|
|
|Pian
|Nabilatuk District
|-
|
|
|Women's Representative
|Nabilatuk District
|-
|[[Wilberforce Ahebwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke North
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Kabuye Kyofatogabye]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke Central
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Charles Nsereko Basajjassubi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke South
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Sarah Najjuma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|
|
|Bubulo East
|Namisindwa District
|-
|
|
|Namisindwa
|Namisindwa District
|-
|
|
|Women's Representative
|Namisindwa District
|-
|
|
|Bukono
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Busiki
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Busiki North
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Bokora
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bokora East
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Nebbi Municipality
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|
|
|Padyere
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|[[Isamat Abraham]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kapir
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|[[Juliet Achayo Lodou]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ngora
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|[[Josephine Pedun ye muwandiisi w’ebitabo|Josephine Pedun]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|
|
|Ntoroko
|[[Ntoroko (disitulikit)|Ntoroko District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Ntoroko (disitulikit)|Ntoroko District]]
|-
|
|
|Kajara
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Gerald Karuhanga]]
|INDEP
|Ntungamo Municipality
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Beatrice Rwakimari]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhama County
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Moses Kahima]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhama East
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Naome Kabasharira]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rushenyi County
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Namanya Viola Buroko]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Geoffrey Opiyo|Denis Geoffrey Opiyo]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Nwoya
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Tonny Awany|Tony Awany]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nwoya county
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Geoffrey Charles Okello]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Nwoya East
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Judith Peace Acan Onen]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Hassan Caps Fungaro]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Obongi
|Obongi District
|-
|[[George Didi Bhoka, omuwandiisi w’ebitabo|George Didi Bhoka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Obongi County
|Obongi District
|-
|[[Harriet Joyo]]
|INDEP
|Women's Representative
|Obongi District
|-
|[[Andrew Ojok Oulanyah]]
|
|Omoro
|Omoro District
|-
|[[Peter Okot|Simon Peter Okot]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Torchi
|Omoro District
|-
|[[Catherine Lamwaka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Omoro District
|-
|[[Omara Paul]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Otuke County
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Acon Julius Bua]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Otuke East
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Susan Jolly Abeja|Abeja Susan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Eunice Apio Atuku]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Oyam North
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|[[Patrick Ogwang Obura]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Oyam South
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|[[Alum Sandra Ogwang Santa]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|
|
|Jonam
|[[Disitulikiti y’e Pakwach|Pakwach District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Disitulikiti y’e Pakwach|Pakwach District]]
|-
|
|
|Buyamba
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Kooki
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Rubanda East
|Rubanda District
|-
|
|
|Rubanda West
|Rubanda District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rubanda District
|-
|[[Cadet Benjamin]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bunyaruguru
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|
|
|Katerera
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|[[Jeniva Arinaitwe]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|
|
|Rukiga
|Rukiga District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rukiga District
|-
|
|
|Rubabo
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Jim Muhwezi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rujumbura county
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Henry Tumukunde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rukungiri Municipality
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Amos Kankunda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rwampara
|Rwampara District
|-
|
|
|Rwampara East
|Rwampara District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rwampara District
|-
|
|
|Lwemiyaga
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola North
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola South
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola West
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|[[Paul Emaju]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kasilo
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Peter Ojiit]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Pingire
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Emmanuel Omoding]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Serere County
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|
|
|Serere
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|Richard Ongorok
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Usuk County
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Esther Lucy Acom|Esther Lucy Achom]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Dicksons Kateshumbwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema Municipality
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Elioda Tumwesigye]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema North
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Ephraim Kamuntu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema South
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Julius Nyakiyi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Budadiri East
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Godfrey Wanyoto]] (GodMark)
|
|Budadiri West
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Aisha Lumolo Mafabi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Joan Acom Alobo]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|City Womam MP
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[Moses Attan Okia]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|East Division
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[David Calvin Echodu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Soroti West
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[Peter Edeku]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Dakabela
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Herbert Ariko|Herbert Edmund Arik]]
|INDEP
|Gweri
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Patrick Aeku]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Soroti
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Anna Ebaju Adeke]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Women's Representative
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|
|
|Terego East
|Terego District
|-
|
|
|Terego West
|Terego District
|-
|
|
|Women's Representative
|Terego District
|-
|[[ Owino Nicholas Simon]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Tororo County North
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|Tororo County South
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Shyam Jay Tanna]]
|INDEP
|Tororo Municipality
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|West Budama Central
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Richard Owere Machika]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|West Budama North
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|West Budama North East
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[George Oketcho]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|West Budama South
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Angela Akoth]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Naluyima Betty Ethel]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Woman representative
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Nkunyingi Muwada]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kyadondo East
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[George Musisi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kira Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Zambali Bulasio Mukasa]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nansana Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[David Sserukenya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye - Ssabagabo Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Emmanuel Magoola]]
|INDEP
|Busiro East
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Moses Mayanja]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Busiro North
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Apio Kanan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busiro South
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Shaka Bashaija]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Entebbe Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Ezama Siraji Brahan Abason]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Oleru Huda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa East
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Karim Musa uganda|Karim Musa]]
|INDEP
|Aringa North
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Alione Yorke Odria]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa South
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Avako Melsa Naima Gule]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Okumu Gabriel]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Okoro
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|-
|[[Grace Freedom Kwiyucwiny]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ora
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|-
|[[Eseza Afoyochan|Esther Afoyocan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=LeabW-De198 ABAWANGUZI b'ebifo BYA PALaAMENTI MU DISTRICT YE ZOMBO]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
e25oc64vukyuct5qcyjvp0jlq1a566c
69752
69559
2026-08-23T11:20:33Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69752
wikitext
text/x-wiki
Luno lwe lukalala lwa '''bammemba abaalondeddwa mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palaamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’ebiri''' (2026 okutuuka kati) mu [[:en:2026_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2026 mu Uganda]] . Yakulembeddwa [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Palamenti ey’ekkumi n’emu]] (2021 okutuuka mu 2026). <ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2026-01-19 |title=NUP secures 50 seats in 12th Parliament despite setbacks |url=https://eagle.co.ug/2026/01/19/nup-secures-50-seats-in-12th-parliament-despite-setbacks/ |access-date=2026-01-24 |website=Eagle Online |language=en-GB}}</ref>
== Olukalala ==
Bano wammanga be baalondeddwa: <ref>{{Cite web |title=FULL LIST: Here are the men and women elected to Uganda’s 12th Parliament |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/5745 |access-date=2026-01-24 |website=The Ultimate Post |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Sseggona Concedes Defeat in Busiro East After 15 Years in Parliament |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314737/sseggona-concedes-defeat-in-busiro-east-after-15-years-in-parliament |access-date=2026-01-27 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-29 |title=Lango reserves 12 seats for UPC in 12th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/lango-reserves-12-seats-for-upc-in-12th-parliament--5342406 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-22 |title=How woman beat six men to claim Kioga County MP seat |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/how-woman-beat-six-men-to-claim-kioga-county-mp-seat-5335294 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Teacher Jalameso defeats govt whip Obua to become MP after Alebtong partial re-run |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/teacher-jalameso-defeats-govt-whip-obua-to-become-mp-after-alebtong-partial-re-run-5340326 |access-date=2026-02-04 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Engola |first=Saidi |date=2026-01-17 |title=Ugandaelections2026: UPC's Atuku takes Oyam North as NRM's Obura gets Kwania South in MP contests |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/upcs-atuku-takes-oyam-north-as-nrms-obura-get-NV_226423_022026 |access-date=2026-02-04 |website=New Vision}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Patrick |first=Okidi |date=2026-01-20 |title=2026 Parliamentary Race in Lango Sub-Region: Who’s In and Who’s Out? |url=https://tayarinewsuganda.com/2026/01/20/2026-parliamentary-race-in-lango-sub-region-whos-in-and-whos-out/ |access-date=2026-02-04 |website=TAYARI NEWS UGANDA |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2026-01-19 |title=List: MPs Who Made It to 12th Parliament in the Central Districts |url=https://biisofm.com/2026/01/19/list-mps-who-made-it-to-12th-parliament/ |access-date=2026-02-04 |website=BIISO FM |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nyeko |first=Christopher |date=2026-01-21 |title=Ugandaelections2026: Newly elected Kitgum MPs pledge education, children welfare prioritisation |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/newly-elected-kitgum-mps-pledge-education-chi-NV_226620_022026 |access-date=2026-02-05 |website=New Vision}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
! width="260px" |Name
!Party
!Constituency
!District
|-
|[[Jesca Ababiku]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Adjumani
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[James Mamawi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Adjumani East
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[Moses Ali]]<ref>{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Moses Ali re-elected as Adjumani West MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/moses-ali-re-elected-as-adjumani-west-mp-5329332 |access-date=2026-01-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
|
|[[Adjumani West]]
|[[Adjumani (disitulikit)|Adjumani District]]
|-
|[[Edward Otto Makmot]]
|
|Agago county
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Benson Lugwar]]
|INDEP
|Agago North
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Richard Ricky Anywar]]
|
|Agago West
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|[[Beatrice Akello Akori]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Agago (disitulikit)|Agago District]]
|-
|Fred Jalameso
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Ajuri County
|[[Alebtong (disitulikit)|Alebtong District]]
|-
|[[Lakica Mercy]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Woman MP
|[[Alebtong (disitulikit)|Alebtong District]]
|-
|[[Janet Auma Okao]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Colline Angwech]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kioga County
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Geoffrey Ocen]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kioga North
|[[Amolatar (disitulikit)|Amolatar District]]
|-
|[[Samuel Ediau]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Amuria
|[[Amuria (disitulikit)|Amuria District]]
|-
|Gen. [[Jeje Odongo]]
|INDEP
|Amuria
|[[Amuria (disitulikit)|Amuria District]]
|-
|Anthony Akol
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Kilak North
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Lucy Akello]]
|
|Woman Member of Parliament
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Gilbert Olanya]]
|
|Kilak South
|[[Amuru (disitulikit)|Amuru District]]
|-
|[[Patrick Ocan]]
|INDEP
|Apac Municipality
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Peter Obong Acuda]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Maruzi County
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Otim Odoc]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Maruzi North
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Betty Awori Engola|Betty Engola]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Apac Woman member of Parliament
|[[Apac (disitulikit)|Apac District]]
|-
|[[Khemis Mzaid]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Arua Central
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Charity Kevin Lenia]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|City Woman MP
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Lillian Obiale Paparu|Lillian Paparu Obiale]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Tiyo William]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ayiivu East
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Phiona Oriziru]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ayiivu West
|[[Arua|Arua City]]
|-
|[[Isaac Modoi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lutsheshe
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[Nambeshe John Baptist]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Manjiya
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[Agnes Shiuma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|[[David Becham Okweere]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukedea
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Opolot Isiagi Patrick]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kachumbala
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Solomon Osiiya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Toroma County
|[[Bukedea (disitulikit)|Bukedea District]]
|-
|[[Josephine Ibaseret]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Agule
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Christopher Komakech]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aruu
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Santa Okot]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aruu North
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Lowila CD Oketayot]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Pader (disitulikit)|Pader District]]
|-
|[[Robert Ssekitoleko]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bamunanika
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Denes Sekabira]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Katikamu North
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Kirumira Hassan Lukalidde]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Katikamu South
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|[[Brenda Nabukenya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Luweero (disitulikit)|Luwero District]]
|-
|
|
|Bbaale
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|
|
|Bokora
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bokora East
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bubulo East
|Namisindwa District
|-
|
|
|Bubulo West
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Budadiri East
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|
|
|Budadiri West
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|
|
|Budiope East
|[[Buyende (disitulikit)|Buyende District]]
|-
|
|
|Budiope West
|[[Buyende (disitulikit)|Buyende District]]
|-
|[[Berunado Kimeze Ssebugga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Budyebo county
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|[[Ivan Kyeyune]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakasongola county
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|[[Victorious Zawedde|Victoria Zawedde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Nakasongola (disitulikit)|Nakasongola District]]
|-
|
|
|Bugabula North
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula South
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugahya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|
|
|Bugangaizi East
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi South
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi West
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bughendera
|[[Bundibugyo (disitulikit)|Bundibugyo District]]
|-
|
|
|Bugiri Municipality
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|
|
|Bugweri
|[[Bugweri District]]
|-
|
|
|Buhaguzi
|[[Disitulikiti y'e Kikuube|Kikuube District]]
|-
|
|
|Buhaguzi East
|[[Disitulikiti y'e Kikuube|Kikuube District]]
|-
|
|
|Buhweju
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|
|
|Buhweju West
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|[[Anne Kabagambe|Annet Nnamara]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Buhweju (disitulikit)|Buhweju District]]
|-
|[[Jimmy Kanaabi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Buikwe South
|[[Buikwe (disitulikit)|Buikwe District]]
|-
|
|
|Bujenje
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Buruli
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Masindi Municipality
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Bujumba
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|
|
|Kyamuswa
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|[[Helen Nakimuli]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kalangala (disitulikit)|Kalangala District]]
|-
|
|
|Bulamogi
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|
|
|Bulamogi North West
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|[[Brenda Namukuta]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kaliro (disitulikit)|Kaliro District]]
|-
|
|
|Bukholi Islands
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Bukholi South
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Namayingo South
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Namayingo (disitulikit)|Namayingo District]]
|-
|
|
|Bukhooli Central
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|[[Jamal Ayagalaki Mukuve(Dyadya)]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bukhooli North
|[[Bugiri (disitulikit)|Bugiri District]]
|-
|[[Moses Lukanga]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Njeru Municipality
|[[Buikwe (disitulikit)|Buikwe District]]
|-
|
|
|Bukomansimbi North
|[[Bukomansimbi (disitulikit)|Bukomansimbi District]]
|-
|
|
|Bukomansimbi South
|[[Bukomansimbi (disitulikit)|Bukomansimbi District]]
|-
|[[Monday Julius Rude]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukonzo East
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Crispus Kiyonga|Chrispus Kiyonga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukonzo West
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Sowedi Kitanywa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busongora North
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[David Isimbwa Mulindwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busongora South
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Kambale Ferigo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kasese Municipality
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Sarah Ithungu Masereka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[Patrick Kuteesa]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Kimanya-Kabonera
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Lubowa Ssebina Gyaviira]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Nyendo/Mukungwe
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Rose Nalubowa]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Women's Representative
|[[Masaka|Masaka City]]
|-
|[[Joan Namutaawe]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Women's representative
|[[Masaka|Masaka district]]
|-
|Ssebamala richard
|DP
|Bukoto Central
|[[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
|-
|Kityo sarah
|NRM
|Bukoto East
|[[Masaka (disitulikit)|Masaka District]]
|-
|Kiyimba Emmanuel
|NRM
|Bukoto Mid-West
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|[[Hakim Kizza Sawula]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Bukoto South
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|
|
|Bukoto West
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lwengo (disitulikit)|Lwengo District]]
|-
|[[Kyabikoola Yiga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bukuya
|Kassanda District
|-
|[[Patrick Nsamba Oshabe]]
|[[National Resistance Movement|NUP]]
|Kassanda North
|Kassanda District
|-
|[[Bisaso Abdul]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kassanda South
|Kassanda District
|-
|[[Atukunda Rebecca]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kassanda District
|-
|
|
|Bukyigai
|[[Bududa (disitulikit)|Bududa District]]
|-
|BIARA EMMANUEL WEPUKHULU
|NRM
|Bulambuli county
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|[[Inyasio Mudimi]]
|IND
|Elgon County
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|[[Gerald Nangoli]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Elgon North
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|SARAH NAMBOOZO WEKOMBA
|NRM
|Bulambuli women's
Representative
|Bulambuli
District
|-
|[[Karim Masaba]]
|IND
|Industrial City Division
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|[[Umar Nangoli]]
|IND
|Northern Division
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|[[Lydia Wanyoto Mutende]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mbale|Mbale City]]
|-
|MASABA CHARLES MUTENYO
|NRM
|Bungokho Central
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|WANYENYA
SHAFIGA
|NRM
|Bungokho North
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|[[George Wokuri]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bungokho South
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|MIRIAM MUKHAYE
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mbale (disitulikit)|Mbale District]]
|-
|
|
|Bunya East
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya South
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya West
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunyangabu
|Bunyangabu District
|-
|
|
|Bunyaruguru
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|[[Mutego Ronald Hanghujja]]
|Independent
|Bunyole East
|[[Butaleja (disitulikit)|Butaleja District]]
|-
|
|
|Bunyole West
|[[Butaleja (disitulikit)|Butaleja District]]
|-
|
|
|Buruli
|[[Masindi (disitulikit)|Masindi District]]
|-
|
|
|Bushenyi-Ishaka Municipality
|[[Bushenyi (disitulikit)|Bushenyi District]]
|-
|
|
|Busia Municipality
|[[Disitulikiti ya Busia|Busia District]]
|-
|
|
|Busongora North
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|
|
|Busongora South
|[[Kasese (disitulikit)|Kasese District]]
|-
|[[David Kalwanga Lukyamuzi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Busujju
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Francis Zaake]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mityana Municipality
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Muhammad Nsegumire Kibedi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mityana North
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Kamya Makumbi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mityana South
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Judith Nabakooba]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mityana (disitulikit)|Mityana District]]
|-
|[[Eriasa Mukiibi Sserunjoji]]
|INDEP
|Butambala
|[[Butambala (disitulikit)|Butambala District]]
|-
|[[Lydia Mirembe Delphine]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Butambala (disitulikit)|Butambala District]]
|-
|
|
|Butebo
|Butebo District
|-
|
|
|Butemba
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Ntwetwe
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyankwanzi (disitulikit)|Kyankwanzi District]]
|-
|
|
|Butiru
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Buvuma
|[[Buvuma (disitulikit)|Buvuma District]]
|-
|
|
|Buwekula
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Dedan Mubangizi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Buwekula South
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Buyaga East
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyaga West
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja East
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buzaaya
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula North
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bugabula South
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Kamuli Municipality
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kamuli (disitulikit)|Kamuli District]]
|-
|
|
|Bwamba
|[[Bundibugyo (disitulikit)|Bundibugyo District]]
|-
|[[Ronald Muhenda]]
|INDEP
|Central Division
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|[[Irene Linda Mugisha|Irene Linda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|City Woman MP
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|[[Margaret Muhanga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|North Division
|[[Fort Portal|Fort Portal City]]
|-
|
|
|Chekwii
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|
|
|Chekwii East
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Nakapiripirit (disitulikit)|Nakapiripirit District]]
|-
|[[John Calvin Okoya]]
|
|Chua East
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Simon Peter Oryema Adum]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Chua West
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Denis Onekalit Amere]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Kitgum Municipality
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|[[Lilian Aber|Lillian Aber]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kitgum (disitulikit)|Kitgum District]]
|-
|
|
|Dakabela
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|
|
|Dodoth East
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Dodoth North
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Ik
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kaabong (disitulikit)|Kaabong District]]
|-
|
|
|Dodoth West
|Karenga District
|-
|[[Joseph Ogwal Jones]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Dokolo North
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|[[Vincent Opito]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Dokolo South
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|[[Sarah Aguti Nyangkori]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Dokolo (disitulikit)|Dokolo District]]
|-
|
|
|Elgon
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|
|
|East Division
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|
|
|Elgon North
|[[Bulambuli (disitulikit)|Bulambuli District]]
|-
|
|
|Entebbe Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Alyela Denis Omodi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lira City East
|Lira City
|-
|[[Vincent Shedrick Obong]] (Ebong Eyit)
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Lira City West
|Lira City
|-
|[[Jane Ruth Aceng Ocero]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Woman MP Lira city.
|Lira City
|-
|[[Ongom Patrick Aregedeng]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Erute North
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|[[Sam Engola|Engola Sam]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Erute South
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|[[Linda Agnes Auma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Lira (disitulikit)|Lira District]]
|-
|
|
|Gogonyo
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Constantine Okwii]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kibale
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|
|
|Pallisa
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Pallisa (disitulikit)|Pallisa District]]
|-
|[[Godfrey Ssazi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Gomba East
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|[[Sylvia Nayebale]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|[[Robinah Rwakojo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Gomba West
|[[Gomba (disitulikit)|Gomba District]]
|-
|
|
|Gulu East
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Norbert Mao]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Laroo–Pece Division
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|
|
|Gulu West
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Betty Aol Ochan|Betty Aol Ocan]]
|PFF
|City Woman MP
|[[Gulu|Gulu City]]
|-
|[[Patrick Okello Onguti]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Aswa
|[[Gulu (disitulikit)|Gulu District]]
|-
|[[Jenet Ayoo Phoebe]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Women's Representative
|[[Gulu (disitulikit)|Gulu District]]
|-
|
|
|Gweri
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Patrick Mwesigwa Isingoma]]
|INDEP
|Hoima East Division
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Ismeal Kasule]]
|ANT
|Hoima West Division
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Asinansi Nyakato]]
|PFF
|City Woman MP
|[[Hoima|Hoima City]]
|-
|[[Pius Wakabi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bugahya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Gerald Kasigwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kigorobya
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Linda Irene Mugisa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Margaret Muhanga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Hoima North Division
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|[[Ronald Muhenda]]
|INDEP
|Hoima Central Division
|[[Hoima (disitulikit)|Hoima District]]
|-
|
|
|Ibanda Municipality
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Ibanda North
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Ibanda South
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Ibanda (disitulikit)|Ibanda District]]
|-
|[[Abed Nasser Mudiobole]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Iganga Municipality
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Samuel Kungu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kigulu North
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Andrew Kaluyu Kizza]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kigulu South
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|[[Mariam Seif]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's representative
|[[Iganga (disitulikit)|Iganga District]]
|-
|
|
|Bukanga
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Bukanga North
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro North
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro South
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Isingiro West
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Isingiro (disitulikit)|Isingiro District]]
|-
|[[Sarah Lwansasula]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|City Woman MP
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|Hussein Muyonjo Swengere
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja North Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Paul Mwiru]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja South East Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Timothy Batuwa Lusala]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Jinja South West Division
|[[Jinja|Jinja City]]
|-
|[[Peace Tibyaze]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[John Odwori]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kagoma North
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[John Odwori]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kagoma South
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[Kiirya Grace Paddy Wanzala]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Butembe County
|[[Jinja (disitulikit)|Jinja District]]
|-
|[[Andrew Baryayanga|Baryayanga Andrew]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kabale Municipality
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Protazio Begumisa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ndorwa East
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Eliab Naturinda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ndorwa West
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|[[Enid Origumisiriza]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kabale (disitulikit)|Kabale District]]
|-
|
|
|Burahya
|[[Kabarole (disitulikit)|Kabarole District]]
|-
|[[Sarah Kabarokole]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kabarole (disitulikit)|Kabarole District]]
|-
|[[Alfred Elalu Edakasi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kaberamaido
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|[[Francis Okullo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ochero
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|[[Jane Frances Okili]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kaberamaido (disitulikit)|Kaberamaido District]]
|-
|
|
|Buyaga East
|Kagadi District
|-
|
|
|Buyaga West
|Kagadi District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kagadi District
|-
|
|
|Bugangaizi East
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi South
|Kakumiro District
|-
|
|
|Bugangaizi West
|Kakumiro District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kakumiro District
|-
|
|
|Kalaki
|Kalaki District
|-
|[[Maria Goretti Ajilo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kalaki District
|-
|[[Nkeretanyi Kiruuluta Jr]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kalungu East
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|Joseph Gonzaga Ssewungu
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kalungu West
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kalungu (disitulikit)|Kalungu District]]
|-
|[[Misi Kabanda|Minsa Kabanda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kampala Central Division
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Elias Luyimbazi Nalukoola]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kawempe North
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Bashir Kazibwe
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kawempe South
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Abubakar Kawalya
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Lubaga North
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Eugenia Nassolo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Lubaga South
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Ali Nganda Kasirye Mulyanyama]]<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Our |date=2025-12-11 |title=NUP's Mulyanyama on spot over name changing and academic documents |url=https://eagle.co.ug/2025/12/11/nups-mulyanyama-on-spot-over-name-changing-and-academic-documents/ |access-date=2026-01-29 |website=Eagle Online |language=en-GB}}</ref>
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye East
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Zahara Maala Luyirika
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye West
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|[[Fredrick Ruhindi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakawa East
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Joel Ssenyonyi ([[Leader of Opposition|Leader of the Opposition]])
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakawa West
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|Shamim Malende
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kampala|Kampala District]]
|-
|
|
|Kibale
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|
|
|Kibale East
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kamwenge (disitulikit)|Kamwenge District]]
|-
|[[James Kaberuka Nyiringiyimana]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kinkinzi West
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Chris Baryomunsi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kinkizi East
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Namara Betty Mutabazi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kanungu (disitulikit)|Kanungu District]]
|-
|[[Kitiyo Patrick]]
|INDEP
|Kapchorwa Municipality
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Twala Fadhil]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Tingei
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Phyllis Chemutai|Chemutai Phyllis]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Kapchorwa (disitulikit)|Kapchorwa District]]
|-
|[[Francis Akorikin]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kapelebyong
|Kapelebyong District
|-
|[[Jacinta Atuto]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kapelebyong District
|-
|
|
|Dodoth West
|Karenga District
|-
|
|
|Napore West
|Karenga District
|-
|
|
|Women's Representative
|Karenga District
|-
|
|
|Ngariam
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|[[Solomon Ossiya Alemu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Toroma
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|[[Richard Ongorok]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Usuk
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Katakwi (disitulikit)|Katakwi District]]
|-
|Charles Tebandeke
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Bbaale
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Amos Lugoloobi|Amos Lugolobi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ntenjeru North
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Fred Baseke]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ntenjeru South
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Harriet Nakwedde]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kayunga (disitulikit)|Kayunga District]]
|-
|[[Dan Kimosho]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kazo
|Kazo District
|-
|[[Molly Nawe Kamukama|Molly Kamukama]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Kazo District
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Buyanja
|[[Kibaale (disitulikit)|Kibaale District]]
|-
|
|
|Kiboga East
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kiboga West
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kabweri
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Kibuku
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Buhaguzi
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Buhaguzi East
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kibuku (disitulikit)|Kibuku District]]
|-
|
|
|Kashongi
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|
|
|Nyabushozi
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kiruhura (disitulikit)|Kiruhura District]]
|-
|Christine Nakimwero Kaaya
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Women's Representative
|[[Kiboga (disitulikit)|Kiboga District]]
|-
|
|
|Kibanda North
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Kibanda South
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kiryandongo (disitulikit)|Kiryandongo District]]
|-
|
|
|Bufumbira East
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bufumbira North
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bufumbira South
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Bukimbiri
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Kisoro Municipality
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kisoro (disitulikit)|Kisoro District]]
|-
|
|
|Kitagwenda
|Kitagwenda District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kitagwenda District
|-
|[[Emmanuel Banya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Charles Ayume]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko Municipality
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Musa Noah]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Koboko North
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Sherifa Aate Taban Amin]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Koboko (disitulikit)|Koboko District]]
|-
|[[Opio Sanuel Acuti]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kole North
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|[[Okot Boniface]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kole South
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|[[Aceng Sandra Odongo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Kole (disitulikit)|Kole District]]
|-
|
|
|Jie
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|
|
|Kotido Municipality
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kotido (disitulikit)|Kotido District]]
|-
|[[Peter Simon Okwalinga]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kanyum
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Sidronious Opolot Okaasai]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kumi
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|Silas Aogon
|INDEP
|Kumi Municipality
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Christine Apolot]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Kumi (disitulikit)|Kumi District]]
|-
|[[Eron Tony]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kwania
|Kwania District
|-
|[[Ongu Tar]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Kwania North
|Kwania District
|-
|[[Kenny Auma]] (Auma Kenny Lapat)
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|Kwania District
|-
|
|
|Kween
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Soi
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kween (disitulikit)|Kween District]]
|-
|
|
|Kyaka Central
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Kyaka North
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Kyaka South
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyegegwa (disitulikit)|Kyegegwa District]]
|-
|
|
|Mwenge Central
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Mwenge North
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Mwenge South
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Kyenjojo (disitulikit)|Kyenjojo District]]
|-
|
|
|Kakuuto
|Kyotera District
|-
|[[Rose Fortunate Nantongo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kyotera
|Kyotera District
|-
|[[Haruna Kyeyune Kasolo]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kyotera county
|Kyotera District
|-
|
|
|Women's Representative
|Kyotera District
|-
|[[Johnson Nyeko Kezikiya]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Lamwo
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Palabek
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lamwo (disitulikit)|Lamwo District]]
|-
|
|
|Luuka North
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Luuka South
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Luuka (disitulikit)|Luuka District]]
|-
|
|
|Kabula
|[[Lyantonde (disitulikit)|Lyantonde District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Lyantonde (disitulikit)|Lyantonde District]]
|-
|
|
|Lower Madi
|Madi-Okollo District
|-
|
|
|Upper Madi
|Madi-Okollo District
|-
|[[Joanne Aniku Okia]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Madi-Okollo District
|-
|[[Chris Matembu]]
|INDEP
|Bubulo West
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|Godfrey Matembu
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Butiru
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|[[Rose Mutonyi Masaaba|Rose Mutonyi]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Manafwa (disitulikit)|Manafwa District]]
|-
|
|
|Maracha
|Maracha District
|-
|
|
|Maracha East
|Maracha District
|-
|
|
|Women's Representative
|Maracha District
|-
|
|
|Bunya East
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya South
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Bunya West
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mayuge (disitulikit)|Mayuge District]]
|-
|
|
|Mbarara City North
|Mbarara City
|-
|
|
|Mbarara City South
|Mbarara City
|-
|[[Loyda Kyarikunda Twinomujuni]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Mbarara City
|-
|[[Patrick Musinguzi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kashari North
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|[[JB Tumusiime Bamuturaki]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kashari South
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mbarara (disitulikit)|Mbarara District]]
|-
|
|
|Ruhinda
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|[[Thomas Tayebwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhinda North
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|
|
|Ruhinda South
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|[[Rebecca Kyarampe]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mitooma (disitulikit)|Mitooma District]]
|-
|
|
|Matheniko
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Moroto Municipality
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|[[Leo Elem]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Moroto County
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Tepeth
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Moroto (disitulikit)|Moroto District]]
|-
|
|
|Moyo
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Tom Aleru Azaa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Moyo West
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Bernadette Candia Kodili]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Moyo (disitulikit)|Moyo District]]
|-
|[[Amelia Kyambadde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mawokota North
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|[[Suzan Nakawuki Nsambu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Mawokota South
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|[[Teddy Nambooze]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Mpigi (disitulikit)|Mpigi District]]
|-
|
|
|Buwekula
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Buwekula South
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Kasambya
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Nabawanuka Sumaya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mubende Municipality
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Mubende (disitulikit)|Mubende District]]
|-
|[[Robert Maseruka]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono County South
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Kiwanuka Abdallah]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono County North
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Betty Nambooze|Bakireke Betty Nambooze]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Mukono Municipality
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Kiwanuka Sulaiman|Sulaiman Kiwanuka]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nakifuma County
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|[[Sheilah Amaniyo]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Woman representative
|[[Mukono (disitulikit)|Mukono District]]
|-
|
|
|Pian
|Nabilatuk District
|-
|
|
|Women's Representative
|Nabilatuk District
|-
|[[Wilberforce Ahebwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke North
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Kabuye Kyofatogabye]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke Central
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Charles Nsereko Basajjassubi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nakaseke South
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|[[Sarah Najjuma]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Nakaseke (disitulikit)|Nakaseke District]]
|-
|
|
|Bubulo East
|Namisindwa District
|-
|
|
|Namisindwa
|Namisindwa District
|-
|
|
|Women's Representative
|Namisindwa District
|-
|
|
|Bukono
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Busiki
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Busiki North
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Namutumba (disitulikit)|Namutumba District]]
|-
|
|
|Bokora
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Bokora East
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Napak (disitulikit)|Napak District]]
|-
|
|
|Nebbi Municipality
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|
|
|Padyere
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Nebbi (disitulikit)|Nebbi District]]
|-
|[[Isamat Abraham]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kapir
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|[[Juliet Achayo Lodou]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ngora
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|[[Josephine Pedun ye muwandiisi w’ebitabo|Josephine Pedun]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Ngora (disitulikit)|Ngora District]]
|-
|
|
|Ntoroko
|[[Ntoroko (disitulikit)|Ntoroko District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Ntoroko (disitulikit)|Ntoroko District]]
|-
|
|
|Kajara
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Gerald Karuhanga]]
|INDEP
|Ntungamo Municipality
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Beatrice Rwakimari]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhama County
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Moses Kahima]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ruhama East
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Naome Kabasharira]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rushenyi County
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Namanya Viola Buroko]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Ntungamo (disitulikit)|Ntungamo District]]
|-
|[[Geoffrey Opiyo|Denis Geoffrey Opiyo]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Nwoya
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Tonny Awany|Tony Awany]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Nwoya county
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Geoffrey Charles Okello]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Nwoya East
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Judith Peace Acan Onen]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Nwoya (disitulikit)|Nwoya District]]
|-
|[[Hassan Caps Fungaro]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Obongi
|Obongi District
|-
|[[George Didi Bhoka, omuwandiisi w’ebitabo|George Didi Bhoka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Obongi County
|Obongi District
|-
|[[Harriet Joyo]]
|INDEP
|Women's Representative
|Obongi District
|-
|[[Andrew Ojok Oulanyah]]
|
|Omoro
|Omoro District
|-
|[[Peter Okot|Simon Peter Okot]]
|[[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|DP]]
|Torchi
|Omoro District
|-
|[[Catherine Lamwaka]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|Omoro District
|-
|[[Omara Paul]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Otuke County
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Acon Julius Bua]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Otuke East
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Susan Jolly Abeja|Abeja Susan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Otuke (disitulikit)|Otuke District]]
|-
|[[Eunice Apio Atuku]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Oyam North
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|[[Patrick Ogwang Obura]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Oyam South
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|[[Alum Sandra Ogwang Santa]]
|[[Uganda People's Congress|UPC]]
|Women's Representative
|[[Oyam (disitulikit)|Oyam District]]
|-
|
|
|Jonam
|[[Disitulikiti y’e Pakwach|Pakwach District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Disitulikiti y’e Pakwach|Pakwach District]]
|-
|
|
|Buyamba
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Kooki
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Rakai (disitulikit)|Rakai District]]
|-
|
|
|Rubanda East
|Rubanda District
|-
|
|
|Rubanda West
|Rubanda District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rubanda District
|-
|[[Cadet Benjamin]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Bunyaruguru
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|
|
|Katerera
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|[[Jeniva Arinaitwe]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Rubirizi (disitulikit)|Rubirizi District]]
|-
|
|
|Rukiga
|Rukiga District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rukiga District
|-
|
|
|Rubabo
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Jim Muhwezi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rujumbura county
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Henry Tumukunde]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rukungiri Municipality
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Rukungiri (disitulikit)|Rukungiri District]]
|-
|[[Amos Kankunda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Rwampara
|Rwampara District
|-
|
|
|Rwampara East
|Rwampara District
|-
|
|
|Women's Representative
|Rwampara District
|-
|
|
|Lwemiyaga
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola North
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola South
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Mawogola West
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Sembabule (disitulikit)|Sembabule District]]
|-
|[[Paul Emaju]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Kasilo
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Peter Ojiit]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Pingire
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Emmanuel Omoding]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Serere County
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|
|
|Serere
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|Richard Ongorok
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Usuk County
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Esther Lucy Acom|Esther Lucy Achom]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Serere (disitulikit)|Serere District]]
|-
|[[Dicksons Kateshumbwa]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema Municipality
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Elioda Tumwesigye]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema North
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Ephraim Kamuntu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Sheema South
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|
|
|Women's Representative
|[[Sheema (disitulikit)|Sheema District]]
|-
|[[Julius Nyakiyi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Budadiri East
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Godfrey Wanyoto]] (GodMark)
|
|Budadiri West
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Aisha Lumolo Mafabi]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Sironko (disitulikit)|Sironko District]]
|-
|[[Joan Acom Alobo]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|City Womam MP
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[Moses Attan Okia]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|East Division
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[David Calvin Echodu]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Soroti West
|[[Soroti|Soroti City]]
|-
|[[Peter Edeku]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Dakabela
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Herbert Ariko|Herbert Edmund Arik]]
|INDEP
|Gweri
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Patrick Aeku]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Soroti
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|[[Anna Ebaju Adeke]]
|[[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|FDC]]
|Women's Representative
|[[Soroti (disitulikit)|Soroti District]]
|-
|
|
|Terego East
|Terego District
|-
|
|
|Terego West
|Terego District
|-
|
|
|Women's Representative
|Terego District
|-
|[[ Owino Nicholas Simon]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Tororo County North
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|Tororo County South
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Shyam Jay Tanna]]
|INDEP
|Tororo Municipality
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|West Budama Central
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Richard Owere Machika]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|West Budama North
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|
|
|West Budama North East
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[George Oketcho]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|West Budama South
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Angela Akoth]]
|INDEP
|Women's Representative
|[[Tororo (disitulikit)|Tororo District]]
|-
|[[Naluyima Betty Ethel]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Woman representative
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Nkunyingi Muwada]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kyadondo East
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[George Musisi]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Kira Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Zambali Bulasio Mukasa]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Nansana Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[David Sserukenya]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Makindye - Ssabagabo Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Emmanuel Magoola]]
|INDEP
|Busiro East
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Moses Mayanja]]
|[[National Unity Platform|NUP]]
|Busiro North
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Apio Kanan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Busiro South
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Shaka Bashaija]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Entebbe Municipality
|[[Wakiso (disitulikit)|Wakiso District]]
|-
|[[Ezama Siraji Brahan Abason]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Oleru Huda]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa East
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Karim Musa uganda|Karim Musa]]
|INDEP
|Aringa North
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Alione Yorke Odria]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Aringa South
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Avako Melsa Naima Gule]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Yumbe (disitulikit)|Yumbe District]]
|-
|[[Okumu Gabriel]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Okoro
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|-
|[[Grace Freedom Kwiyucwiny]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Ora
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|-
|[[Eseza Afoyochan|Esther Afoyocan]]
|[[National Resistance Movement|NRM]]
|Women's Representative
|[[Zombo (disitulikit)|Zombo District]]
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=LeabW-De198 ABAWANGUZI b'ebifo BYA PALaAMENTI MU DISTRICT YE ZOMBO]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
p7zzohenhe3ybtksynmad8so3bxy4zi
Lokwang Hillary
0
13242
69498
61499
2026-08-23T10:15:31Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69498
wikitext
text/x-wiki
'''Lokwang Hillary''' (yazaalibwa mugwokuna nga 3, 1982) munnayuganda, munnabyabufuzi akiikirira [[:en:Ik_county|essaza lya Ik]] mu [[:en:Kaabong_District|disitulikiti y'e Kaabong]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] . <ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115051301/https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |archive-date=15 January 2026 |access-date=November 25, 2025 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=August 28, 2020 |title=Education frustrates parliamentary hopefuls among Ik community |url=https://www.independent.co.ug/education-frustrates-parliamentary-hopefuls-among-ik-community/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162300/https://www.independent.co.ug/education-frustrates-parliamentary-hopefuls-among-ik-community/ |archive-date=7 July 2023 |access-date=November 25, 2025 |website=[[The Independent (Uganda)]] |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] <ref name=":2">{{Cite web |date=October 19, 2020 |title=How six unopposed MP candidates emerged victorious |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127083728/https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |archive-date=27 November 2020 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Daily Monitor]] |language=en}}</ref> era akikiiridde essaza lino okuva mu 2016.[[National Resistance Movement|]] Mmemba [[:en:Ik_people|w'abantu ba Ik]], ye yali osoose okuva mu kabbira eno okugenda ku yunivasite.
== Obuto bwe n'okusoma ==
Yazaalibwa nga 3 Ogwokusatu, 1982 <ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115051301/https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |archive-date=15 January 2026 |access-date=November 25, 2025 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 "Members of Parliament | Parliament"]. ''mpsdb.parliament.go.ug''. [https://web.archive.org/web/20260115051301/https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 Archived] from the original on January 15, 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> mu Lodoi, Timu, Ik County, nga ye muto ku baana omusanvu. <ref name=":1">{{Cite web |last=Athumani |first=Halima |date=July 31, 2016 |title=Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |archive-date=1 August 2016 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Anadolu Ajansı]]}}</ref> Okusinziira ku Hillary, "yakulira mu kibira ne bazadde bange, nga tewali mpisa yonna yaliwo". <ref name=":1" /> Yasooka kugenda mu [[:en:Timu_Primary_School|ssomero lya Timu Primary School]] mu 1987 ku musingi ogutakwatagana. <ref name=":1" /> Mu 1990 we gwatuukira, famire ye yali egenze mu misoni y’Abakatuliki era n’agenda mu ssomero ly’abaminsani ery’abalenzi erya Komkuny. Yava mu ssomero mu 1993 era mu 1995, yali adduse n’agenda e Kenya mu [[:en:Kakuma_refugee_camp|nkambi y’ababundabunda e Kakuma]] . Oluvannyuma yaddayo eka okuddamu okutoloka nagenda mu Dodoth West Constituency mu bukiikakkono bwa [[:en:Karamoja|Karamoja]], gye yafunira obuyigirize obw'omusanvu okuva mu baminsani Abakatoliki. Yamaliriza siniya mu 2004 mu disitulikiti y’e Mbale. <ref name=":1" />
Oluvannyuma lw’okusisinkana [[:en:Janet_Kataha_Museveni|Janet Kataha Museveni]] mu 2012, yafuna sikaala n’agenda mu [[:en:St._Lawrence_University_(Uganda)|St. Lawrence University]]. Mu 2015, yatikkirwa n’afuna diguli mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti, <ref name=":1">{{Cite web |last=Athumani |first=Halima |date=July 31, 2016 |title=Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |archive-date=1 August 2016 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Anadolu Ajansı]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAthumani2016">Athumani, Halima (July 31, 2016). [https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 "Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker"]. ''[[Anadolu Ajansı]]''. [https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 Archived] from the original on August 1, 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> ye yasooka ku bantu ba Ik okufuna diguli. <ref name=":1" />
== Eby'obufuzi ==
Yafuuka omubaka wa Paalamenti owa Ik County mu Gwokubiri 2016, <ref name=":1">{{Cite web |last=Athumani |first=Halima |date=July 31, 2016 |title=Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |archive-date=1 August 2016 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Anadolu Ajansı]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAthumani2016">Athumani, Halima (July 31, 2016). [https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 "Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker"]. ''[[Anadolu Ajansı]]''. [https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 Archived] from the original on August 1, 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> anti ye muntu yekka eyali alina ebisaanyizo by’obuyigirize ebyetaagisa mu Paalamenti ya Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |date=October 19, 2020 |title=How six unopposed MP candidates emerged victorious |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127083728/https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |archive-date=27 November 2020 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Daily Monitor]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 "How six unopposed MP candidates emerged victorious"]. ''[[Daily Monitor]]''. October 19, 2020. [https://web.archive.org/web/20201127083728/https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 Archived] from the original on November 27, 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> Mu mwaka gwa 2020, yaddayo nga tavuganyiziddwa mu [[:en:11th_Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] . <ref name=":2" /> Okuva lwe yalondebwa, Hillary atadde amaanyi mu kaweefube w'okufuna ebikozesebwa ebya digito eri Disitulikiti y’e Kaabong, <ref>{{Cite web |last=Mbabazi |first=Hannington G. |date=August 25, 2023 |title=Kaabong: IK MP Lokwang Breaks Silence On Poor Communication Infrastructure, Faults Gov’t, Telecom Companies |url=https://thestandard.co.ug/2023/08/25/kaabong-ik-mp-lokwang-breaks-silence-on-poor-communication-infrastructure-faults-govt-telecom-companies/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825200340/https://thestandard.co.ug/2023/08/25/kaabong-ik-mp-lokwang-breaks-silence-on-poor-communication-infrastructure-faults-govt-telecom-companies/ |archive-date=25 August 2023 |access-date=November 25, 2025 |website=The Standard News (Uganda) |language=en}}</ref> wamu n’okuzimba amasomero n'amalwaliro. <ref name=":2" />
Okwekenenya okwakolebwa The Observer mu 2017 kwazuula nti Hillary yali ayogedde emirundi 5 mu Paalamenti mu 2016. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=January 2, 2017 |title=Most active and silent MPs in 2016 |url=https://observer.ug/news/most-active-and-silent-mps-in-2016/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115051545/https://observer.ug/news/most-active-and-silent-mps-in-2016/ |archive-date=15 January 2026 |access-date=November 25, 2025 |website=The Observer |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
35mf4bewn61hpo5mjcxg6b49uumnpc5
69555
69498
2026-08-23T10:29:12Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69555
wikitext
text/x-wiki
'''Lokwang Hillary''' (yazaalibwa mugwokuna nga 3, 1982) munnayuganda, munnabyabufuzi akiikirira [[:en:Ik_county|essaza lya Ik]] mu [[:en:Kaabong_District|disitulikiti y'e Kaabong]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] . <ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115051301/https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |archive-date=15 January 2026 |access-date=November 25, 2025 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |last= |first= |date=August 28, 2020 |title=Education frustrates parliamentary hopefuls among Ik community |url=https://www.independent.co.ug/education-frustrates-parliamentary-hopefuls-among-ik-community/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707162300/https://www.independent.co.ug/education-frustrates-parliamentary-hopefuls-among-ik-community/ |archive-date=7 July 2023 |access-date=November 25, 2025 |website=[[The Independent (Uganda)]] |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina ki [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] <ref name=":2">{{Cite web |date=October 19, 2020 |title=How six unopposed MP candidates emerged victorious |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127083728/https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |archive-date=27 November 2020 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Daily Monitor]] |language=en}}</ref> era akikiiridde essaza lino okuva mu 2016.[[National Resistance Movement|]] Mmemba [[:en:Ik_people|w'abantu ba Ik]], ye yali osoose okuva mu kabbira eno okugenda ku yunivasite.
== Obuto bwe n'okusoma ==
Yazaalibwa nga 3 Ogwokusatu, 1982 <ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115051301/https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 |archive-date=15 January 2026 |access-date=November 25, 2025 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 "Members of Parliament | Parliament"]. ''mpsdb.parliament.go.ug''. [https://web.archive.org/web/20260115051301/https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6IjlERXUwUXR1cFI2MVRNTmFZaFIyTEE9PSIsInZhbHVlIjoiK21rYjExUnM3dksrMW05aWRnc1ZKUT09IiwibWFjIjoiMjQzYTYyZTA3YWI4M2I1NDhmYTRlNTM2Mjk1MTc1ZjAxN2YxODI0NTJhMDliMWEwZDJhMDE4NjZmZGExZmFiZSIsInRhZyI6IiJ9 Archived] from the original on January 15, 2026<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> mu Lodoi, Timu, Ik County, nga ye muto ku baana omusanvu. <ref name=":1">{{Cite web |last=Athumani |first=Halima |date=July 31, 2016 |title=Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |archive-date=1 August 2016 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Anadolu Ajansı]]}}</ref> Okusinziira ku Hillary, "yakulira mu kibira ne bazadde bange, nga tewali mpisa yonna yaliwo". <ref name=":1" /> Yasooka kugenda mu [[:en:Timu_Primary_School|ssomero lya Timu Primary School]] mu 1987 ku musingi ogutakwatagana. <ref name=":1" /> Mu 1990 we gwatuukira, famire ye yali egenze mu misoni y’Abakatuliki era n’agenda mu ssomero ly’abaminsani ery’abalenzi erya Komkuny. Yava mu ssomero mu 1993 era mu 1995, yali adduse n’agenda e Kenya mu [[:en:Kakuma_refugee_camp|nkambi y’ababundabunda e Kakuma]] . Oluvannyuma yaddayo eka okuddamu okutoloka nagenda mu Dodoth West Constituency mu bukiikakkono bwa [[:en:Karamoja|Karamoja]], gye yafunira obuyigirize obw'omusanvu okuva mu baminsani Abakatoliki. Yamaliriza siniya mu 2004 mu disitulikiti y’e Mbale. <ref name=":1" />
Oluvannyuma lw’okusisinkana [[:en:Janet_Kataha_Museveni|Janet Kataha Museveni]] mu 2012, yafuna sikaala n’agenda mu [[:en:St._Lawrence_University_(Uganda)|St. Lawrence University]]. Mu 2015, yatikkirwa n’afuna diguli mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti, <ref name=":1">{{Cite web |last=Athumani |first=Halima |date=July 31, 2016 |title=Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |archive-date=1 August 2016 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Anadolu Ajansı]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAthumani2016">Athumani, Halima (July 31, 2016). [https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 "Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker"]. ''[[Anadolu Ajansı]]''. [https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 Archived] from the original on August 1, 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> ye yasooka ku bantu ba Ik okufuna diguli. <ref name=":1" />
== Eby'obufuzi ==
Yafuuka omubaka wa Paalamenti owa Ik County mu Gwokubiri 2016, <ref name=":1">{{Cite web |last=Athumani |first=Halima |date=July 31, 2016 |title=Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker |url=https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 |archive-date=1 August 2016 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Anadolu Ajansı]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAthumani2016">Athumani, Halima (July 31, 2016). [https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 "Uganda: Endangered tribe puts hope in rookie lawmaker"]. ''[[Anadolu Ajansı]]''. [https://web.archive.org/web/20160801202909/https://www.aa.com.tr/en/africa/uganda-endangered-tribe-puts-hope-in-rookie-lawmaker/619113 Archived] from the original on August 1, 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> anti ye muntu yekka eyali alina ebisaanyizo by’obuyigirize ebyetaagisa mu Paalamenti ya Uganda. <ref name=":2">{{Cite web |date=October 19, 2020 |title=How six unopposed MP candidates emerged victorious |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127083728/https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 |archive-date=27 November 2020 |access-date=November 25, 2025 |website=[[Daily Monitor]] |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 "How six unopposed MP candidates emerged victorious"]. ''[[Daily Monitor]]''. October 19, 2020. [https://web.archive.org/web/20201127083728/https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/how-six-unopposed-mp-candidates-emerged-victorious-2485078 Archived] from the original on November 27, 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 25,</span> 2025</span>.</cite></ref> Mu mwaka gwa 2020, yaddayo nga tavuganyiziddwa mu [[:en:11th_Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] . <ref name=":2" /> Okuva lwe yalondebwa, Hillary atadde amaanyi mu kaweefube w'okufuna ebikozesebwa ebya digito eri Disitulikiti y’e Kaabong, <ref>{{Cite web |last=Mbabazi |first=Hannington G. |date=August 25, 2023 |title=Kaabong: IK MP Lokwang Breaks Silence On Poor Communication Infrastructure, Faults Gov’t, Telecom Companies |url=https://thestandard.co.ug/2023/08/25/kaabong-ik-mp-lokwang-breaks-silence-on-poor-communication-infrastructure-faults-govt-telecom-companies/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230825200340/https://thestandard.co.ug/2023/08/25/kaabong-ik-mp-lokwang-breaks-silence-on-poor-communication-infrastructure-faults-govt-telecom-companies/ |archive-date=25 August 2023 |access-date=November 25, 2025 |website=The Standard News (Uganda) |language=en}}</ref> wamu n’okuzimba amasomero n'amalwaliro. <ref name=":2" />
Okwekenenya okwakolebwa The Observer mu 2017 kwazuula nti Hillary yali ayogedde emirundi 5 mu Paalamenti mu 2016. <ref>{{Cite web |last= |first= |date=January 2, 2017 |title=Most active and silent MPs in 2016 |url=https://observer.ug/news/most-active-and-silent-mps-in-2016/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115051545/https://observer.ug/news/most-active-and-silent-mps-in-2016/ |archive-date=15 January 2026 |access-date=November 25, 2025 |website=The Observer |language=en-US}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
hvv9a1sixyzzq1i51qhx4pk2bxfh7xs
Denis Nyangweso
0
13257
69450
68658
2026-08-23T10:12:38Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69450
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Denis Nyangweso''' (yazaalibwa nag 28 Ogwomwenda, 1978) munnayuganda, munnabyabufuzi era [[Parliament of Uganda|mubaka wa paalamenti]] akiikirira Samia-Bugwe Central. <ref name=":0">{{Cite web |date=26 June 2021 |title=Nyangweso: Second time lucky pioneer Samia-Bugwe Central MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/nyangweso-second-time-lucky-pioneer-samia-bugwe-central-mp-3451608 |access-date=2021-09-06 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Four charged over sh2b Police ghosts fraud |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206787 |access-date=2021-09-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>
Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu, Nyangweso aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku bakozi ba gavumenti ne Gavumenti ez’ebitundu. <ref>{{Cite web |title=Committee on Public Service and Local Government – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-public-service-and-local-government/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Nyangweso yazaalibwa Augustine ne Cissy Juma ng’omwana owookubiri mu maka. Yasomera mu Busikho Primary School mu [[:en:Busia_District|Disitulikiti y’e Busia]] okufuna satifikeeti ye eya First School nga tannaba kwewandiisa mu [[:en:Jinja_College|Jinja College]] oluvannyuma n’akyusa n’agenda mu Greenville High School gye yamalira O’Level. Yafuna diguli mu Social Sciences mu 2003 ne diguli eyookubiri mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti (Human Resource Option) okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=26 June 2021 |title=Nyangweso: Second time lucky pioneer Samia-Bugwe Central MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/nyangweso-second-time-lucky-pioneer-samia-bugwe-central-mp-3451608 |access-date=2021-09-06 |website=Daily Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/nyangweso-second-time-lucky-pioneer-samia-bugwe-central-mp-3451608 "Nyangweso: Second time lucky pioneer Samia-Bugwe Central MP"]. ''Daily Monitor''. 26 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-09-06</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw’okutikkirwa, yalondebwa okubeera Personnel Officer/Human Resource Officer mu Minisitule y’abakozi ba gavumenti era n’asindikibwa ku kitebe kya poliisi gye yaweerereza okutuusa mu 2009, lwe yakuzibwa n’addamu okusindikibwa mu Minisitule y’abakozi mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana y’abantu. Mu 2013, yakyusibwa okuva mu minisitule y’ekikula ky'abantu n’atwalibwa mu kakiiko k’ebyobulamu gye yava mu mirimu gya gavumenti n’ayingira ebyobufuzi. <ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Nyangweso yasooka kwesimbawo mu 2016 bwe yavuganya ku kifo kya Samia-Bugwe South mu paalamenti kyokka nawangulwa [[:en:Julius_Wandera_Maganda|Julius Maganda Wandera]] eyali mu ntebe . Oluvanyuma lw’okutondawo ekitundu kya Samia-Bugwe Central, yeesimbawo ku tikiti y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] n'afuna obululu 8,849 kyokka n’awangulwa Richard Wanyama Hamala ey’afuna obululu 14,423. <ref>{{Cite web |date=2020-09-05 |title=Irene Muloni, Minister Kitutu win NRM primaries in Bugisu region |url=https://www.independent.co.ug/irene-muloni-minister-kitutu-win-nrm-primaries-in-bugisu-region/ |access-date=2021-09-06 |website=The Independent (Uganda) |language=en-US}}</ref> Nyangweso yagenda mu kalulu ka 2021 ng’avuganya ku bwannamunigina n’awangula n’obululu 13,919 n’akuba Richard Wanyama owa NRM eyafuna obululu 11,312. Nyangweso ye mubaka wa Paalamenti asoose okukulemebera ekifo kya Samia-Bugwe Central mu paalamenti ey’ekkumi n’emu. <ref>{{Cite web |last=Amalemba |first=Robert |title=Governor Ojaamong hosts Ugandan MPs to discuss border ties, Covid control |url=https://www.standardmedia.co.ke/counties/article/2001420606/ojaamong-hosts-ugandan-mps-to-discuss-border-ties-covid-control |access-date=2021-09-06 |website=The Standard |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
fglw88j15y59kqth1n9ce0sz7h4e1nt
69540
69450
2026-08-23T10:29:06Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69540
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Denis Nyangweso''' (yazaalibwa nag 28 Ogwomwenda, 1978) munnayuganda, munnabyabufuzi era [[Parliament of Uganda|mubaka wa paalamenti]] akiikirira Samia-Bugwe Central. <ref name=":0">{{Cite web |date=26 June 2021 |title=Nyangweso: Second time lucky pioneer Samia-Bugwe Central MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/nyangweso-second-time-lucky-pioneer-samia-bugwe-central-mp-3451608 |access-date=2021-09-06 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Four charged over sh2b Police ghosts fraud |url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/1206787 |access-date=2021-09-06 |website=New Vision |language=en}}</ref>
Mu paalamenti ey’ekkumi n’emu, Nyangweso aweereza ku kakiiko akavunaanyizibwa ku bakozi ba gavumenti ne Gavumenti ez’ebitundu. <ref>{{Cite web |title=Committee on Public Service and Local Government – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/committees/committee-on-public-service-and-local-government/ |access-date=2023-02-08 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Nyangweso yazaalibwa Augustine ne Cissy Juma ng’omwana owookubiri mu maka. Yasomera mu Busikho Primary School mu [[:en:Busia_District|Disitulikiti y’e Busia]] okufuna satifikeeti ye eya First School nga tannaba kwewandiisa mu [[:en:Jinja_College|Jinja College]] oluvannyuma n’akyusa n’agenda mu Greenville High School gye yamalira O’Level. Yafuna diguli mu Social Sciences mu 2003 ne diguli eyookubiri mu by’okuddukanya emirimu gya gavumenti (Human Resource Option) okuva mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] . <ref name=":0">{{Cite web |date=26 June 2021 |title=Nyangweso: Second time lucky pioneer Samia-Bugwe Central MP |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/nyangweso-second-time-lucky-pioneer-samia-bugwe-central-mp-3451608 |access-date=2021-09-06 |website=Daily Monitor |language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/nyangweso-second-time-lucky-pioneer-samia-bugwe-central-mp-3451608 "Nyangweso: Second time lucky pioneer Samia-Bugwe Central MP"]. ''Daily Monitor''. 26 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-09-06</span></span>.</cite></ref> Oluvannyuma lw’okutikkirwa, yalondebwa okubeera Personnel Officer/Human Resource Officer mu Minisitule y’abakozi ba gavumenti era n’asindikibwa ku kitebe kya poliisi gye yaweerereza okutuusa mu 2009, lwe yakuzibwa n’addamu okusindikibwa mu Minisitule y’abakozi mu kikula ky’abantu n’enkulaakulana y’abantu. Mu 2013, yakyusibwa okuva mu minisitule y’ekikula ky'abantu n’atwalibwa mu kakiiko k’ebyobulamu gye yava mu mirimu gya gavumenti n’ayingira ebyobufuzi. <ref name=":0" />
== Eby'obufuzi ==
Nyangweso yasooka kwesimbawo mu 2016 bwe yavuganya ku kifo kya Samia-Bugwe South mu paalamenti kyokka nawangulwa [[:en:Julius_Wandera_Maganda|Julius Maganda Wandera]] eyali mu ntebe . Oluvanyuma lw’okutondawo ekitundu kya Samia-Bugwe Central, yeesimbawo ku tikiti y’ekibiina kya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] n'afuna obululu 8,849 kyokka n’awangulwa Richard Wanyama Hamala ey’afuna obululu 14,423. <ref>{{Cite web |date=2020-09-05 |title=Irene Muloni, Minister Kitutu win NRM primaries in Bugisu region |url=https://www.independent.co.ug/irene-muloni-minister-kitutu-win-nrm-primaries-in-bugisu-region/ |access-date=2021-09-06 |website=The Independent (Uganda) |language=en-US}}</ref> Nyangweso yagenda mu kalulu ka 2021 ng’avuganya ku bwannamunigina n’awangula n’obululu 13,919 n’akuba Richard Wanyama owa NRM eyafuna obululu 11,312. Nyangweso ye mubaka wa Paalamenti asoose okukulemebera ekifo kya Samia-Bugwe Central mu paalamenti ey’ekkumi n’emu. <ref>{{Cite web |last=Amalemba |first=Robert |title=Governor Ojaamong hosts Ugandan MPs to discuss border ties, Covid control |url=https://www.standardmedia.co.ke/counties/article/2001420606/ojaamong-hosts-ugandan-mps-to-discuss-border-ties-covid-control |access-date=2021-09-06 |website=The Standard |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
h869wwko7tlm80nelppf867vnf88n8a
Moses Okot Jr
0
13261
69475
68458
2026-08-23T10:14:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69475
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Okot Moses Junior Bitek''' Munnayuganda [[:en:Lawyer|munnamateeka]] era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] awereza nga [[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Paalamenti]] akiikirira Kioga Constituency mu [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti y'e Amolatar]]. Yalondebwa nga 14 omwezi Ogwolubereberye 2021. Mmemba wa [[:en:Forum_for_Democratic_Change|kibiina ekya FDC]].<ref>{{Cite web |date=2019-05-24 |title=Exclusive: How 'People Power' mobiliser was shot in Northern Uganda |url=https://nilepost.co.ug/2019/05/24/exclusive-how-people-power-mobiliser-was-shot-in-northern-uganda/ |access-date=2021-08-16 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2021-08-16 |website=Daily Express News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Okot Moses Junior - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okot-moses-junior-6828/ |access-date=2023-02-02 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title=Okot B'tek Junior - The man who nominated Muhammad Ssegirinya to become Deputy Speaker of Parliament|url=https://www.youtube.com/watch?v=0LC2u3v2ZL4|language=en|access-date=2023-02-02}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe ==
Okot yazaalibwa mu Disitulikiti y’e Gulu mu maka ga Mwami Angiro John (taata) omusomesa eyawummula ne Mukyala Imat Keller Angiro (maama) ow’Ekika kya Okarowok. Okot yasomera ku Amuca SDA Primary School [[:en:Education_in_Uganda#Primary_education|ekibiina kye ey'omusanvu]], Aputi Secondary School mu ddaala lya wansi (2001-2005) ne Gombe Secondary School mu ddaala elya wagulu (2006-2007). Mu 2015, Okot yatikkirwa diguli esooka mu mateeka okuva ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] nga kw’otadde n’okufuna [[:en:Legal_practice|Dipulooma mu by’amateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] mu 2017.
== Emirimu gye ==
=== Obumanyirivu mu mirimu ===
Nga ali ku [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]], Okot yaweereza nga pulezidenti wa bayizi okuva mu 2016 okutuuka mu 2017. Okumala ebbanga lya myaka 3 (2017-2020), Okot Jr yaliko munnamateeka omubeezi mu kkampuni ya Oloya & Company Advocates, eya bannamateeka esangibwa mu kibuga Gulu. Yaliko ssentebe w’ekibiina kya Forum for Democratic Change ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] (2010-2011). Mu kiseera kino, Okot akola mu kkampuni ya Gem and Company Advocates.
=== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ===
Mu January 2021, yalondebwa nga omubaka wa Paalamenti ng’akiikirira Kioga Constituency mu [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti y’e Amolatar]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu (2021 okutuuka 2026) mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda]] era nga 21 omwezi Ogwokutaano 2021 yalayira ku bwa [[:en:Member_of_Parliament|mmemba bwa Paalamenti]].<ref>https://twitter.com/parliament_ug/status/1395270502260805642</ref> Yawangula Okello Anthony owa NRM n'obululu 8537.<ref>{{cite web |title=Okot Moses Junior - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okot-moses-junior-6828/}}</ref><ref name=":0" /> Ye mmemba ku bukiiko, ak'eddembe ly'obuntu n'ak'ebyokwerinda n'ensonga z'omunda okuva mu 2021. Akola nga omumyuka wa Ssentebe wa Lango Parliamentary Caucus okuva mu 2021. Mu mwezi Ogwokutaano 2022, Okot yavuganya ku kukwatira [[:en:Forum_for_Democratic_Change|ekibiina kya FDC]] bendera mu lwokaano lw’omumyuka wa sipiika wa paalamenti ey’ekkumi n’emu.<ref>{{cite web |date=24 March 2022 |title=Opposition endorse FDC's Okot for deputy speaker |url=https://www.kfm.co.ug/news/opposition-endorse-fdcs-okot-for-deputy-speaker.html |access-date=5 May 2026 |archive-date=30 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130135005/https://www.kfm.co.ug/news/opposition-endorse-fdcs-okot-for-deputy-speaker.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Tayebwa Elected Deputy Speaker of Parliament |url=http://ugandaradionetwork.com/story/tayebwa-elected-deputy-speaker-of-parliament- |access-date=2023-02-02 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
== Obukuubagano ==
Okot yakubibwa amasasi ku kigere omujaasi wa Uganda People's Defence Forces (UPDF) bwe yali akubye kakuyege mu [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti y'e Amolatar]] owa [[:en:People_Power,_Our_Power|People Power]].<ref>{{Cite web |last=Newsroom |first=N24 |title=People Power Mobilizer Shot in Amolatar, Suspend Bundled Behind Bars {{!}} Northern Uganda's Leading News and Information Hub. |url=https://northernnewswire.com/2019/05/23/people-power-mobiliser-shot-in-amolatar-suspend-bundled-behind-bars/ |access-date=2021-08-16 |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=UPDF soldier who shot lawyer further remanded |url=https://www.newvision.co.ug/news/1504819/updf-soldier-shot-lawyer-remanded}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 September 2020 |title=UPDF officer arrested for shooting People Power mobiliser |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/updf-officer-arrested-for-shooting-people-power-mobiliser-1828044 |access-date=2021-08-16 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Okot wa [[:en:Forum_for_Democratic_Change|kibiina kya FDC]].
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://mobile.twitter.com/okot_junior Twitter Account for Moses Okot] \
* [https://web.archive.org/web/20230320232114/https://whispereye.co.ug/2022/06/22/big-story-cmi-arrests-fdc-mp-moses-okot-bitek/ Big Story: CMI arrests FDC MP Moses Okot Bitek]
* [https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf MPS RESULTS 2021]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
t0aejoh8an0nzjv5wiwia5ygvnay1bw
69548
69475
2026-08-23T10:29:09Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69548
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Okot Moses Junior Bitek''' Munnayuganda [[:en:Lawyer|munnamateeka]] era [[:en:Politician|munnabyabufuzi]] awereza nga [[:en:Member_of_Parliament|omubaka wa Paalamenti]] akiikirira Kioga Constituency mu [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti y'e Amolatar]]. Yalondebwa nga 14 omwezi Ogwolubereberye 2021. Mmemba wa [[:en:Forum_for_Democratic_Change|kibiina ekya FDC]].<ref>{{Cite web |date=2019-05-24 |title=Exclusive: How 'People Power' mobiliser was shot in Northern Uganda |url=https://nilepost.co.ug/2019/05/24/exclusive-how-people-power-mobiliser-was-shot-in-northern-uganda/ |access-date=2021-08-16 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2021-01-19 |title=Full List of Elected MPs in Uganda 2021 |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/01/19/full-list-mps-elected-in-uganda-2021/ |access-date=2021-08-16 |website=Daily Express News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Okot Moses Junior - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okot-moses-junior-6828/ |access-date=2023-02-02 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title=Okot B'tek Junior - The man who nominated Muhammad Ssegirinya to become Deputy Speaker of Parliament|url=https://www.youtube.com/watch?v=0LC2u3v2ZL4|language=en|access-date=2023-02-02}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe ==
Okot yazaalibwa mu Disitulikiti y’e Gulu mu maka ga Mwami Angiro John (taata) omusomesa eyawummula ne Mukyala Imat Keller Angiro (maama) ow’Ekika kya Okarowok. Okot yasomera ku Amuca SDA Primary School [[:en:Education_in_Uganda#Primary_education|ekibiina kye ey'omusanvu]], Aputi Secondary School mu ddaala lya wansi (2001-2005) ne Gombe Secondary School mu ddaala elya wagulu (2006-2007). Mu 2015, Okot yatikkirwa diguli esooka mu mateeka okuva ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] nga kw’otadde n’okufuna [[:en:Legal_practice|Dipulooma mu by’amateeka]] okuva mu [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] mu 2017.
== Emirimu gye ==
=== Obumanyirivu mu mirimu ===
Nga ali ku [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]], Okot yaweereza nga pulezidenti wa bayizi okuva mu 2016 okutuuka mu 2017. Okumala ebbanga lya myaka 3 (2017-2020), Okot Jr yaliko munnamateeka omubeezi mu kkampuni ya Oloya & Company Advocates, eya bannamateeka esangibwa mu kibuga Gulu. Yaliko ssentebe w’ekibiina kya Forum for Democratic Change ku [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]] (2010-2011). Mu kiseera kino, Okot akola mu kkampuni ya Gem and Company Advocates.
=== Emirimu gye egy'ebyobufuzi ===
Mu January 2021, yalondebwa nga omubaka wa Paalamenti ng’akiikirira Kioga Constituency mu [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti y’e Amolatar]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey’ekkumi n’emu (2021 okutuuka 2026) mu [[:en:2021_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda]] era nga 21 omwezi Ogwokutaano 2021 yalayira ku bwa [[:en:Member_of_Parliament|mmemba bwa Paalamenti]].<ref>https://twitter.com/parliament_ug/status/1395270502260805642</ref> Yawangula Okello Anthony owa NRM n'obululu 8537.<ref>{{cite web |title=Okot Moses Junior - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/okot-moses-junior-6828/}}</ref><ref name=":0" /> Ye mmemba ku bukiiko, ak'eddembe ly'obuntu n'ak'ebyokwerinda n'ensonga z'omunda okuva mu 2021. Akola nga omumyuka wa Ssentebe wa Lango Parliamentary Caucus okuva mu 2021. Mu mwezi Ogwokutaano 2022, Okot yavuganya ku kukwatira [[:en:Forum_for_Democratic_Change|ekibiina kya FDC]] bendera mu lwokaano lw’omumyuka wa sipiika wa paalamenti ey’ekkumi n’emu.<ref>{{cite web |date=24 March 2022 |title=Opposition endorse FDC's Okot for deputy speaker |url=https://www.kfm.co.ug/news/opposition-endorse-fdcs-okot-for-deputy-speaker.html |access-date=5 May 2026 |archive-date=30 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130135005/https://www.kfm.co.ug/news/opposition-endorse-fdcs-okot-for-deputy-speaker.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Tayebwa Elected Deputy Speaker of Parliament |url=http://ugandaradionetwork.com/story/tayebwa-elected-deputy-speaker-of-parliament- |access-date=2023-02-02 |website=Uganda Radio Network |language=en}}</ref>
== Obukuubagano ==
Okot yakubibwa amasasi ku kigere omujaasi wa Uganda People's Defence Forces (UPDF) bwe yali akubye kakuyege mu [[:en:Amolatar_District|Disitulikiti y'e Amolatar]] owa [[:en:People_Power,_Our_Power|People Power]].<ref>{{Cite web |last=Newsroom |first=N24 |title=People Power Mobilizer Shot in Amolatar, Suspend Bundled Behind Bars {{!}} Northern Uganda's Leading News and Information Hub. |url=https://northernnewswire.com/2019/05/23/people-power-mobiliser-shot-in-amolatar-suspend-bundled-behind-bars/ |access-date=2021-08-16 |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |title=UPDF soldier who shot lawyer further remanded |url=https://www.newvision.co.ug/news/1504819/updf-soldier-shot-lawyer-remanded}}</ref><ref>{{Cite web |date=17 September 2020 |title=UPDF officer arrested for shooting People Power mobiliser |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/updf-officer-arrested-for-shooting-people-power-mobiliser-1828044 |access-date=2021-08-16 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Okot wa [[:en:Forum_for_Democratic_Change|kibiina kya FDC]].
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://mobile.twitter.com/okot_junior Twitter Account for Moses Okot] \
* [https://web.archive.org/web/20230320232114/https://whispereye.co.ug/2022/06/22/big-story-cmi-arrests-fdc-mp-moses-okot-bitek/ Big Story: CMI arrests FDC MP Moses Okot Bitek]
* [https://www.ec.or.ug/ecresults/2021/MPS_RESULTS_2021.pdf MPS RESULTS 2021]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
a38fxufpwb67gph43rzpq5b4pytxydp
Silas Aogon
0
13265
69455
51370
2026-08-23T10:12:54Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69455
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Silas Aogon''' (yazaalibwa 17 Ogwekkuminoogumu 1976) musajja Munnayuganda omubalirizi w'ebitabo era [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Paalamenti]] mu Munisipaali y'e Kumi, [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y'e Kumi]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=218 |access-date=2021-04-04 |website=www.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-11 |title=Kumi health centre IV theatre lies idle 10 years after construction |url=https://nilepost.co.ug/2020/06/11/kumi-health-centre-iv-theatre-lies-idle-10-years-after-construction/ |access-date=2021-04-04 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-30 |title=Teso clergy help candidates to make peace before campaigns |url=https://www.independent.co.ug/teso-clergy-help-candidates-to-make-peace-before-campaigns/ |access-date=2021-04-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Aweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu nga [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi eyeetongodde]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Aogon Silas - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/jul-2019-nebbi-district-chairperson-by-election/candidates/aogon-silas-7832/ |access-date=2021-04-04 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-12 |title=Government spent money on speculation, there are no locusts in Kumi; every coin must be accounted for – Silas Aogon, MP Kumi Municipality |url=https://www.matookerepublic.com/2020/02/12/government-spent-money-on-speculation-there-are-no-locusts-in-kumi-every-coin-must-be-accounted-for-silas-aogon-mp-kumi-municipality/ |access-date=2021-04-04 |website=Matooke Republic |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Aogon Silas - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/aogon-silas-7832/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Silas Aogon |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/8d7b1fe4-f7e3-4577-bc0a-bf79c084fde9/ |access-date=2023-02-09 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Silas yazaalibwa nga 17 Ogwekkuminoogumu 1976. Mu 1991, yamaliriza ekigezo kye ekya Primary Leaving okuva ku Kumi Primary School oluvannyuma ne yeegatta ku Wiggins Secondary School mu 1995 okusoma [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|siniya eyokuna]].<ref name=":0" /> Yaweebwa satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] mu 1998 okuva ku Elgon High School - Mbale.<ref name=":0" /> Silas alina Dipuloma y’okuddukanya amaterekero okuva ku [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]] (2000) ne satifikeeto y'okubala ebitabo okuva ku ICPAU (2013).<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga tanayingira byabufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] [[:en:Member_of_Parliament|ng’omubaka wa Paalamenti]], Silas yaweebwa omulimu okukola nga Accounts Assistant (2006-2009), Stores Assistant (2006) ne Senior Accounts Assistant (2009-2015) ku gavumenti z'ekibundu mu Disitulikiti y’e Bukedea.<ref name=":0" /> Era yakolera mu Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Kumi nga Stores Assistant mu mwaka gwa 2002 ne 2006.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |last=NAMULOKI |first=JOSEPHINE |title=Aogon: I will not let down youth, women and elderly |url=https://observer.ug/news-headlines/47144-aogon-i-will-not-let-down-youth-women-and-elderly |access-date=2021-04-04 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>
== Emirimu gye egy’ebyobufuzi ==
Abadde [[:en:Member_of_Parliament|mubaka wa Paalamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] okuva mu 2016 n’okutuusa kati mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ey’ekkumi n’emu.<ref name=":0" />
Aweereza ku kibiina kya ICPAU nga omukwanaganya.<ref name=":0" /> Ye mmemba w’akakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti n’akavunaanyizibwa ku by’obutonde.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Hon. Aogon Silas |url=https://www.mpscanug.com/profile/aogonsilas/ |access-date=2021-04-04 |website=MPScan Uganda |language=en-US}}</ref> Ye Memba omubeezi wa UWOPA.<ref>{{Cite web |title=UWOPA Associate Members {{!}} Uganda Women Parliamentary Association |url=http://uwopa.or.ug/content/uwopa-associate-members |access-date=2021-04-04 |website=uwopa.or.ug |archive-date=2021-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509082739/http://uwopa.or.ug/content/uwopa-associate-members |url-status=dead }}</ref>
Ono y’omu ku babaka 4 okuva mu kitundu kya Teso eyasubiiza okwediima singa gavumenti eremererwa okugaba emmere kyenkanyi.<ref>{{Cite web |title=TESO MPs issue ultimatum on food delivery – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/teso-mps-issue-ultimatum-on-food-delivery/ |access-date=2021-04-04 |website=parliamentwatch.ug}}</ref> Mu kiseera ky'ekirwadde kya COVID-19, yagamba nti Bannayuganda abasinga obungi basisinkana ebizibu by’ebyenfuna olw’okuggala kwa bizinensi n’asaba gavumenti okuggulawo eggwanga abantu basobole okusuubula.<ref>{{Cite web |title=Cabinet directs Health Ministry to review Covid SOPs |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cabinet-directs-health-ministry-to-review-covid-sops-3318060 |access-date=2021-04-04 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0" /> Ebintu by’ayagala ennyo kwe kulaba omupiira, okutambula, okuzannya puulu n’okusoma empapula z’amawulire.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okubuulirira n’okusonda ssente.<ref name=":0" /> Nga tannaba kwegatta ku byobufuzi, yaliko omwogezi w'emikolo (MC) era nga maneja w’emikolo ku mikolo egy’enjawulo.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ye mmemba w’olukiiko lwa Paalamenti olukola ku nsonga z’abakadde.<ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y’e Kumi]]
* [[:en:Member_of_Parliament|Omubaka wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwamu ==
{{div col}}
{{Reflist}}
{{div col end}}{{DEFAULTSORT:Aogon, Silas}}
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
s0v7sys1svk38upznhagp4j32uf1q8k
69543
69455
2026-08-23T10:29:07Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69543
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Silas Aogon''' (yazaalibwa 17 Ogwekkuminoogumu 1976) musajja Munnayuganda omubalirizi w'ebitabo era [[:en:Member_of_parliament|mubaka wa Paalamenti]] mu Munisipaali y'e Kumi, [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y'e Kumi]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Parliament of Uganda |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=218 |access-date=2021-04-04 |website=www.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-06-11 |title=Kumi health centre IV theatre lies idle 10 years after construction |url=https://nilepost.co.ug/2020/06/11/kumi-health-centre-iv-theatre-lies-idle-10-years-after-construction/ |access-date=2021-04-04 |website=Nile Post |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-10-30 |title=Teso clergy help candidates to make peace before campaigns |url=https://www.independent.co.ug/teso-clergy-help-candidates-to-make-peace-before-campaigns/ |access-date=2021-04-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Aweereza mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'emu nga [[:en:Independent_politician|munnabyabufuzi eyeetongodde]].<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Aogon Silas - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/jul-2019-nebbi-district-chairperson-by-election/candidates/aogon-silas-7832/ |access-date=2021-04-04 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-12 |title=Government spent money on speculation, there are no locusts in Kumi; every coin must be accounted for – Silas Aogon, MP Kumi Municipality |url=https://www.matookerepublic.com/2020/02/12/government-spent-money-on-speculation-there-are-no-locusts-in-kumi-every-coin-must-be-accounted-for-silas-aogon-mp-kumi-municipality/ |access-date=2021-04-04 |website=Matooke Republic |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Aogon Silas - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/aogon-silas-7832/ |access-date=2023-02-09 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Silas Aogon |url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/8d7b1fe4-f7e3-4577-bc0a-bf79c084fde9/ |access-date=2023-02-09 |website=theyworkforyou.github.io}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Silas yazaalibwa nga 17 Ogwekkuminoogumu 1976. Mu 1991, yamaliriza ekigezo kye ekya Primary Leaving okuva ku Kumi Primary School oluvannyuma ne yeegatta ku Wiggins Secondary School mu 1995 okusoma [[:en:Uganda_Certificate_of_Education|siniya eyokuna]].<ref name=":0" /> Yaweebwa satifikeeti ya [[:en:Uganda_Advanced_Certificate_of_Education|Uganda Advanced Certificate of Education]] mu 1998 okuva ku Elgon High School - Mbale.<ref name=":0" /> Silas alina Dipuloma y’okuddukanya amaterekero okuva ku [[:en:Makerere_University_Business_School|Makerere University Business School]] (2000) ne satifikeeto y'okubala ebitabo okuva ku ICPAU (2013).<ref name=":0" />
== Emirimu gye nga tanayingira byabufuzi ==
Nga tannaba kwegatta ku [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] [[:en:Member_of_Parliament|ng’omubaka wa Paalamenti]], Silas yaweebwa omulimu okukola nga Accounts Assistant (2006-2009), Stores Assistant (2006) ne Senior Accounts Assistant (2009-2015) ku gavumenti z'ekibundu mu Disitulikiti y’e Bukedea.<ref name=":0" /> Era yakolera mu Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Kumi nga Stores Assistant mu mwaka gwa 2002 ne 2006.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |last=NAMULOKI |first=JOSEPHINE |title=Aogon: I will not let down youth, women and elderly |url=https://observer.ug/news-headlines/47144-aogon-i-will-not-let-down-youth-women-and-elderly |access-date=2021-04-04 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb}}</ref>
== Emirimu gye egy’ebyobufuzi ==
Abadde [[:en:Member_of_Parliament|mubaka wa Paalamenti]] mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Palamenti ya Uganda]] okuva mu 2016 n’okutuusa kati mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ey’ekkumi n’emu.<ref name=":0" />
Aweereza ku kibiina kya ICPAU nga omukwanaganya.<ref name=":0" /> Ye mmemba w’akakiiko akavunaanyizibwa ku kubala ebitabo bya gavumenti n’akavunaanyizibwa ku by’obutonde.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Hon. Aogon Silas |url=https://www.mpscanug.com/profile/aogonsilas/ |access-date=2021-04-04 |website=MPScan Uganda |language=en-US}}</ref> Ye Memba omubeezi wa UWOPA.<ref>{{Cite web |title=UWOPA Associate Members {{!}} Uganda Women Parliamentary Association |url=http://uwopa.or.ug/content/uwopa-associate-members |access-date=2021-04-04 |website=uwopa.or.ug |archive-date=2021-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509082739/http://uwopa.or.ug/content/uwopa-associate-members |url-status=dead }}</ref>
Ono y’omu ku babaka 4 okuva mu kitundu kya Teso eyasubiiza okwediima singa gavumenti eremererwa okugaba emmere kyenkanyi.<ref>{{Cite web |title=TESO MPs issue ultimatum on food delivery – Parliament Watch |url=https://parliamentwatch.ug/teso-mps-issue-ultimatum-on-food-delivery/ |access-date=2021-04-04 |website=parliamentwatch.ug}}</ref> Mu kiseera ky'ekirwadde kya COVID-19, yagamba nti Bannayuganda abasinga obungi basisinkana ebizibu by’ebyenfuna olw’okuggala kwa bizinensi n’asaba gavumenti okuggulawo eggwanga abantu basobole okusuubula.<ref>{{Cite web |title=Cabinet directs Health Ministry to review Covid SOPs |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cabinet-directs-health-ministry-to-review-covid-sops-3318060 |access-date=2021-04-04 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mufumbo.<ref name=":0" /> Ebintu by’ayagala ennyo kwe kulaba omupiira, okutambula, okuzannya puulu n’okusoma empapula z’amawulire.<ref name=":0" /> Ayagala nnyo okubuulirira n’okusonda ssente.<ref name=":0" /> Nga tannaba kwegatta ku byobufuzi, yaliko omwogezi w'emikolo (MC) era nga maneja w’emikolo ku mikolo egy’enjawulo.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Ye mmemba w’olukiiko lwa Paalamenti olukola ku nsonga z’abakadde.<ref name=":1" />
== Laba ne ==
* [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
* [[:en:List_of_members_of_the_eleventh_Parliament_of_Uganda|Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]]
* [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[:en:Kumi_District|Disitulikiti y’e Kumi]]
* [[:en:Member_of_Parliament|Omubaka wa Paalamenti]]
== Ebijuliziddwamu wabweru wa Wikipidiya ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Paalamenti ya Uganda]
== Ebijuliziddwamu ==
{{div col}}
{{Reflist}}
{{div col end}}{{DEFAULTSORT:Aogon, Silas}}
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
q8uqamc1ymsry5rn1pexqxu4pu31axv
Leader of Opposition
0
13290
69621
49957
2026-08-23T10:32:48Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69621
wikitext
text/x-wiki
Mu [[Yuganda|Uganda]], '''Leader of the Opposition''' (LOP) ye mukulembeze w'ekibiina [[:en:Political_party|ky'ebyobufuzi]] ekisinga obunene mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ekitali mu [[:en:Executive_(government)|gavumenti]]. [[:en:Leader_of_the_Opposition|Omukulembeze w’oludda oluvuganya]] alonda era n’akulembera [[:en:Shadow_cabinet|kabineti endala ey’ekisiikirize]] ng’omulimu gwayo kwe kusomooza, okufuga n'okufulumya endowooza ku bikolwa bya gavumenti n’amateeka agateesebwa ku mwaliiro gwa Palamenti.
Omukulembeze w'oludda oluvuganya mu kiseera kino ye [[Joel Ssenyonyi]] owa [[National Unity Platform]] .
== Ebyafaayo by’oludda oluvuganya mu Palamenti ya Uganda ==
=== Nga Obwetwaze tebunnafunika ===
Oluvannyuma lwa Uganda okufugibwa amawanga mu mwaka gwa 1894 nga [[:en:Uganda_Protectorate|Bungereza Protectorate]], abafuzi Abangereza baatandikawo olukiiko [[:en:Uganda_Legislative_Council|olufuzi olwa Legislative Council]] (Legco) mu mwaka gwa 1921, ng’omulimu gwayo okutwalira awamu omukulu gwali gwa kuteekawo mateeka agasaanira. <ref>{{Cite web |title=History of Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/history-of-parliament |access-date=2016-09-09 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/691232-1268540-12jqh8uz/index.html|title=Tracing the origin of the uganda Legislative Council|newspaper=Daily Monitor|language=en-UK|access-date=2016-10-18}}</ref> Kyokka, mu mwaka gwa 1945, bannayuganda enzaalwa 3 abaasooka ne bakkirizibwa okubeera abakiise mu Legislative council (Legco). <ref name=":0" /> Olutalo lw’okwefuga bwe lweyongera ku ntandikwa y’emyaka gya 1950, oludda oluvuganya mu Legco lwatandika okuvaayo.
Mu mwaka gwa1958, [[:en:1958_Ugandan_general_election|okulonda kw'ababaka ba palamenti obutereevu okwasooka]] kwakolebwa, era ekifo kya "Omukulembeze w'oludda oluvuganya" ne kiteekebwawo mu butongole. Ekisinga okweraliikiriza ab’oludda oluvuganya mu myaka gino kwe kuteekateeka eggwanga okufuna obwetwaze, omuli n’okuwandiika ssemateeka w’eggwanga asaanira.
Mu Gwokusatu 1960, [[Milton Obote]] yafuuka pulezidenti eyasooka mu kibiina kya [[Uganda People's Congress]] (UPC), ekyatandikibwawo okuva mu kwegatta kw'ekibiina kya [[:en:Uganda_National_Congress|Uganda National Congress]] (UNC) n'ekibiina kya Uganda People's Union (UPU). <ref name="upcparty.net">{{Cite web |title=UPC ..::{{!}}::.. Uganda Peoples Congress |url=http://www.upcparty.net/upcparty/roots_rubaihayo.htm |access-date=2016-10-18 |website=www.upcparty.net}}</ref> Omukolo guno gwayongera okunyweza ekifo kya Obote mu byobufuzi by’eggwanga. Oluvannyuma [[:en:1961_Ugandan_general_election|lw'okulonda kwa bonna okwa 1961]] okusobozesa Legco okukyusibwa n'efuulibwa "National Assembly" n'okulaba [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|ekibiina kya Democratic Party]] (DP) nga kigenda mu buyinza, Obote yafuuka Omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti mu Uganda eyasooka. <ref name="upcparty.net" /> Nga 1 Ogwokusatu 1962, omukulembeze wa DP [[Benedicto Kiwanuka|Ben Kiwanuka]] yafuuka [[Ssaabaminisita wa Uganda|Katikkiro wa Uganda]] eyasooka . <ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1316143/ben-kiwanuka-led-uganda-internal-self-government|title=Ben Kiwanuka led Uganda to internal self-government|newspaper=www.newvision.co.ug|access-date=2016-10-18}}</ref> Ebyembi nga wayise emyezi ebiri, DP yafiirwa obuyinza mu [[:en:1962_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 1962]], ekibiina kya Obote ekya UPC mwe kyawangulira nga kiyambibwako ekibiina kya [[Kabaka Yekka]] (KY) mu [[Buganda]] . <ref name=":1" /> Mu Gwokutaano 1962, Obote yafuuka Katikkiro ow'okubiri era Olukiiko lw'eggwanga ne lufuulibwa Palamenti. Oluvannyuma, Milton Obote yafuuka [[President of Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] omukulu eyasooka okuva mu mwaka gwa 1966 okutuuka mu mwaka gwa 1971. <ref>{{Cite web |title=President Apollo Milton Obote {{!}} State House Uganda |url=http://www.statehouse.go.ug/past-presidents/president-apollo-milton-obote |access-date=2016-09-09 |website=www.statehouse.go.ug}}</ref>
=== Oluvannyuma lw’okwefuga ===
Mu myaka ena egyasooka bukya yeefuga (1962–1966), DP kye kyali ekibiina kyokka ekyali ku ludda oluvuganya n'okuwakanya Gavumenti mu bifo byabo abawakanya mu Palamenti, era ekibiina kino tekyalina kukoma ku kulwanyisa butali bwenkanya bwa gavumenti y’omukago eya UPC-KY wabula n’okubeerawo kwakyo. Omukulembeze w’oludda oluvuganya mu kiseera ekyo yali [[:en:Basil_Kiiza_Bataringaya|Basil Kiiza Bataringaya]], eyali omuwandiisi omukulu owa DP mu kiseera ekyo, ng’ava mu maserengeta ga Uganda mu kitundu ekyali kimanyiddwa mu kiseera ekyo nga kyali, [[Bushenyi (disitulikit)|disitulikiti y’e Bushenyi]] . Wabula oluvannyuma lw’okusazaamu Ssemateeka w'omwaka gwa 1962 mu Palamenti n’okugwa kw’omukago gwa UPC ne KY mu Gwokutaano 1964, Bataringaya yasomoka n’agenda mu UPC n’ababaka banne aba DP abawerako, n’aleka ab’oludda oluvuganya nga bakendedde nnyo.
Wakati w'omwaka gwa 1964 ne 1971, Omukulembeze w’oludda oluvuganya yali Alex Latim okuva [[Gulu|e Gulu]], eyadda mu bigere bya Bataringaya n’afuuka ssaabawandiisi wa DP. Mu myaka egyaddirira, Latim ng’ali wamu ne banne mu kibiina kya DP n’abamu ku ba KY ne UPC abaali bavudde ku ludda oluvuganya, baagenda mu maaso n’okukiikirira ab’oludda oluvuganya. Ab’oludda oluvuganya baawakanya nnyo amateeka amakambwe agakwata ku kusiba abantu agaali gateekeddwa mu ggwanga,obulyake n'obulyazaamanya obwali butandise okulabika mu gavumenti ya Obote, n’okukyuka ensonga okugenda mu [[:en:One-party_rule|nfuga y’ekibiina ekimu]] .
=== Okuzikirira n’okututumuka kwa Obote ===
[[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] mu butuufu yalekera awo okukola okumala emyaka 8 General [[Idi Amin]] bwe yawamba obuyinza mu [[1971 Ugandan coup d'etat|kuwamba gavumenti mu Ogwoluberyeberye 1971]] . Gavumenti ya Amin yasinga kwagala kufuga ng’eyita mu biragiro n’okulangirira kw’amagye buli kiseera. N’ekyavaamu, bannabyabufuzi ba UPC ne DP abasinga baagenda mu nkukutu oba ne bakuuma ekifo ekitono ennyo, ate abalala ne baddukira mu buwanganguse. Obote yennyini yadduka n'agenda e [[Tanzania]] . <ref>{{Cite web |title=President Idi Amin Dada (Field Marshall) {{!}} State House Uganda |url=http://www.statehouse.go.ug/past-presidents/president-idi-amin-dada-field-marshall |access-date=2016-09-09 |website=www.statehouse.go.ug}}</ref>
Oluvanyuma lw’okusuula gavumenti ya Amin mu Gwokuna mu mwaka gwa 1979 amagye ga Tanzania n’abamu ku Bannayuganda abaali mu buwanganguse, Palamenti yazzibwawo wansi w’erinnya lya National Consultative Council (NCC), ng’obuvunaanyizibwa bwayo tebukoma ku kussaawo mateeka mapya eri eggwanga lino, wabula n’okulabirira abafuzi mu ngeri entegeke okusobola okutangira obufuzi bwa nnakyemalira okuddamu okubaawo. Kyokka NCC teyayawulamu njuyi za "gavumenti" ne "oludda oluvuganya". Mu kifo ky’ekyo, kyakola ng’ekibiina ekigatta ebibiina ebingi wansi w’ekibiina [[:en:Uganda_National_Liberation_Front|kya Uganda National Liberation Front]] (UNLF), ekyali kigenderera okutuuka ku nzikiriziganya ku buli nsonga ku musingi ogutali gwa ndowooza era ogutali gwa bibiina bya bufuzi.
Okulonda okwasooka oluvannyuma lw’ameefuga kwaliwo mu [[Okulonda kwa bonna okwa Uganda 1980|Gwekkumineebiri omwaka gwa1980]], Obote ne UPC mu kaseera ako baalondebwa okudda mu buyinza. Wadde ebyava mu kulonda byavuganyizibwa nnyo, omukulembeze wa DP Dr. [[Paul Ssemogerere (munnabyabufuzi)|Paul Kawanga Ssemogerere]] ne babaka banne aba DP tebaayagala kutuula mu ntebe z’oludda oluvuganya. Dr. Ssemogerere bwatyo n'afuuka omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti ow'okutaano mu Uganda. Ab’oludda oluvuganya bavumirira mu ddoboozi ery’omwanguka ebbanja lya Uganda ery’ebweru, obutali butebenkevu mu bulambalamba n’okutyoboola eddembe ly’obuntu ery’omusingi erya Bannayuganda aba bulijjo. Bano era kigambibwa nti basaasira ebibiina by’abayeekera ebisinga mu [[:en:Luwero_Triangle|Luweero Triangle]], omuli ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) ekikulemberwa omukulembeze w’eggwanga [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]], ekibiina kya Uganda Freedom Movement (UFM) ekikulemberwa Andrew Kayira, n’ekibiina kya Uganda Freedom Fighters (UFF) ekikulemberwa Robert Serumaga.
=== Okuzikirira kwa Obote okw'omulundi ogwokubiri n'okututumuka kwa NRM ===
Mu Gwomusanvu 1985, Milton Obote ne gavumenti ye eyookubiri eya UPC baddamu okusuulibwa mu [[:en:1985_Ugandan_coup_d'état|buwambe obw’amagye]] obwakulemberwa General [[Tito Okello|Tito Okello Lutwa]], naye eyaggalawo Palamenti. Wabula oluvannyuma lwa NRM okuwamba obuyinza oluvannyuma lw’emyezi mukaaga, yaddamu okuggulwawo mu Gwokubiri 1986 n’erinnya eppya erya National Resistance Council (NRC), nga wayise omwezi gumu bukya NRM ewamba obuyinza. Nga bwe kyali mu NCC okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu 1980, tewaaliwo kuvuganya mu butongole mu NRC. NRC mu kusooka yali kitongole kya NRM eky’oku ntikko eky’enkola mu kiseera [[:en:Ugandan_Bush_War|ky’olutalo lwa Uganda Bush]], era nga kye kibiina kye kimu ekyakola Palamenti, nga kikuuma erinnya lya NRC.
Oluvannyuma lw'okulonda kwa [[:en:1996_Ugandan_presidential_election|pulezidenti]] ne [[:en:1996_Ugandan_parliamentary_election|palamenti]] okwaliwo mu mwaka gwa 1996, NRC yakyusibwa erinnya lya Palamenti, kyokka okutuusa mu mwaka gwa 2006, yategeeza nti Palamenti ne Uganda yonna bikolera wansi [[:en:One-party_state|w'eggwanga ery'ekibiina ekimu]] era nga kye kifuga ebibiina byonna ebisigadde eriyitibwa "Movement System" oluvannyuma eryali ligenda okunnyonnyolwa mu kkooti enkulu [[:en:One-party_state|ng'eggwanga ery'ekibiina ekimu]] . N’ekyavaamu, tewaaliwo [[:en:Parliamentary_opposition|ludda luvuganya lwa palamenti]] (era bwe kityo tewali [[:en:Leader_of_the_Opposition|Mukulembeze wa ludda oluvuganya]] eyakkirizibwa mu butongole ) mu Palamenti okuva mu Gwomusanvu 1985 okutuuka mu Gwokutaano 2006.
=== Okuddayo ku nkola y’ebibiina ebingi ===
Ebyakola ng’oludda oluvuganya mu kiseera kino byali bibiina nga Young Parliamentary Group ne Parliamentary Forum (PAFO). Olw’okunyigirizibwa mu ggwanga n’ensi yonna, pulezidenti Museveni yawaliriziddwa okuggulawo ekifo ky’ebyobufuzi mu Uganda. Mu mwaka gwa 2005, [[:en:2005_Ugandan_multi-party_referendum|akalulu]] kaakolebwa okufuula Uganda demokulasiya ey’ebibiina ebingi, era abalonzi 92% ne bakuba akalulu okudda mu byobufuzi eby’ebibiina ebingi. Bw’atyo [[:en:2006_Ugandan_general_election|okulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 2006]] kwe kwasooka okulonda kw’ebibiina ebingi mu myaka 20.
Mu kulonda kuno, [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekibiina kya Forum for Democratic Change]] (FDC) kye kyavaayo ng’ekibiina ekikulu eky’oludda oluvuganya gavumenti. Oluvannyuma, Prof. [[Morris Ogenga Latigo]] okuva e Acholi yafuuka omukulembeze ow’omukaaga ow’oludda oluvuganya mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana.
Ng’omubaka wa Palamenti ow’essaza ly’e Agago, Prof. Latigo yakulembera ab’oludda oluvuganya mu lukiiko mu kiseera nga bannabyabufuzi mu Uganda bakyawuguka olw’ebizibu ebyava mu nkola ya Movement System, nga bammemba bakolera ku bulung’amu bwa ssekinnoomu. Okukyuka okuva ku nkola eyo okudda mu bwesigwa n’empisa ebibiina ebingi bye byetaaga kyali kizibu era kyalaga okusoomoozebwa okungi obukulembeze bwa Latigo kwe bwayolekagana nakwo mu Palamenti ey’omunaana.
Prof. Latigo teyasobola kutuuka mu Palamenti ey'omwenda oluvannyuma lw'okwetegekera kampeyini z'okulonda okwali okw'amaanyi okwatwala obukulembeze mu bitundu ebimu eby'enkola y'okulonda n'aleka ye n'abawagizi be nga bakaaba.
Oluvannyuma lw’okulonda kwa Pulezidenti ne Palamenti okwaliwo mu Gwokubiri 2011, Nathan Nandala Mafabi yafuuka omukulembeze w’oludda oluvuganya ow’omusanvu, nga wayise emyaka mukaaga bukya ebyobufuzi by’ebibiina ebingi bikomyewo mu bufuzi bwa Museveni. Owek. Mafabi yasoomoozebwa okukulembera oludda oluvuganya abatono nga balwanyisa ababaka ba NRM abangi mu buyinza.
Wabula mu myaka ebiri gye yamala mu ntebe, Owek. Mafabi yalaba ng’ayita mu buwanguzi obw’ekitalo naddala mu biva mu mateeka nga mu bino mwe mwalimu ebbago ebbiri eryavuganyizibwako ennyo, kwe kugamba ebbago ly’etteeka erikwata ku kuddukanya entegeka z’abantu n’etteeka erilwanyisa okukukusa ssente. Kyokka Owek. Mafabi teyasobola kumalako kisanja kya myaka etaano ekijjuvu mu ofiisi. Okwekenneenya okw’ekiragiro okwajja oluvannyuma lw’emyaka ebiri n’ekitundu kwamulabya ng’ava mu ofiisi wakati mu bunkenke obw’amaanyi okusinga kwazannyibwa mu mawulire. Obunkenke mu mawulire bwava ku kuvuganya ku bwa Pulezidenti bw’ekibiina kya FDC Party okwavuganyizibwako ennyo Owek. Nandala Mafabi, omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti ne (Rtrd) Major General Mugisha Muntu ye yalangirirwa ng’omuwanguzi w’empaka zino. Mafabi yasoomooza ebyava mu kulonda ng’ayita mu nsengeka z’ekibiina era enkaayana ne zifuuka ensonga y’emikutu gy’amawulire ezibuguma ekyaviirako omulembe omuzibu ogw’obukulembeze mu kibiina.
Mu kukola okwekkenneenya obukulembeze bwa palamenti wakati mu banga ly'ekisanja, Pulezidenti w'ekibiina kya FDC, Gen. Mugisha Muntu yaddira Hon. Mafabi mu bigere n'assaamu Hon. Philip [[:en:Wafula_Oguttu|Wafula Oguttu]], Omubaka wa Bukoli Central, okuweereza mu kiseera ekisigadde eky'ekisanja
== Olukalala lw’abakulembeze b’oludda oluvuganya ==
{| class="wikitable sortable"
!# # 1999 .
! Erinnya
! Ekifaananyi
! colspan="2" | Okujjaganya
! Yayingidde ofiisi
! Yava mu ofiisi
|-
| 1. 1.
| [[Milton Obote|Milton Obote, omuwandiisi w’ebitabo]]
|[[File:Obote_cropped.png|116x116px]]| {{Full party name with color|Uganda People's Congress}}
| Omwezi Ogw’okuna 1961
| Omwezi Ogw’okuna 1962
|-
| 2. 2.
| Basil Kiiza Bataringaya
|[[File:Basil_Kiiza_Bataringaya,_1964.jpg|133x133px]]| {{Full party name with color|Democratic Party (Uganda)}}
| Omwezi Ogw’okuna 1962
| 1964. Omuwandiisi w’ebitabo
|-
| 3. 3.
| Alexander Alija Latim, omuwandiisi w’ebitabo
|| {{Full party name with color|Democratic Party (Uganda)}}
| 1964. Omuwandiisi w’ebitabo
| 1971. Omuwandiisi w’ebitabo
|-
| colspan="7" style="text-align:center" | ''Ekifo kyali kikalu okuva mu mwaka gwa 1971 okutuuka mu Ogwekkumineebiri 1980''
|-
| 4. 4.
| [[Paul Ssemogerere (munnabyabufuzi)|Paul K. Ssemogerere, omuwandiisi w’ebitabo]]
|[[File:Paul_Kawanga_Ssemogerere_(cropped).jpg|119x119px]]| {{Full party name with color|Democratic Party (Uganda)}}
| Ogwekkumineebiri 1980
| Omwezi Ogw’omusanvu 1985
|-
| colspan="7" style="text-align:center" | ''Eggwanga ery’ekibiina kimu okuva mu Gwomusanvu 1985 okutuuka mu mwaka gwa 2006''
|-
| 5. 5.
| [[Morris Ogenga Latigo|Morris Ogenga Latigo, omusajja omulala]]
|[[File:Professor_Ogenga_Latigo_(cropped).jpg|119x119px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2006
| 2010
|-
| 6. 6.
| [[Nandala Mafabi|Nathan Nandala Mafabi, omusajja omulala]]
|[[File:Nandala_Mafabi_Nathan_James.jpg|100x100px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2011
| 2013
|-
| 7. 7.
| [[Phillip Wafula Ogutu|Philip Wafula Oguttu]]
|| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2013.
| 2015
|-
| 8.
| [[Winnie Kiiza]]
|[[File:Winnie_Kiiza.jpg|147x147px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2015
| 2018
|-
| 9. 9.
| [[Betty Aol Ochan|Betty Aol Ochan, omuwandiisi w’ebitabo]]
|[[File:Betty_Aol_Ocan.jpg|120x120px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2018
| 2021
|-
| 10.
| [[Mathias Mpuuga]]
|[[File:Mathias_Mpuuga.jpg|113x113px]]| {{Full party name with color|National Unity Platform}}
| 2021.
| 2024
|-
| 11.
| [[Joel Ssenyonyi]]
|[[File:Ssenyonyi_Joel_Besekezi.jpg|118x118px]]| {{Full party name with color|National Unity Platform}}
| 2024
| ''Kaakano''
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}7. "Basil Bataringaya, taata w'oludda oluvuganya era oluwakanya" [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300054/basil-bataringaya-father-opposition-cross-overs https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300054/basil-bataringaya-taata-oludda] oluvuganya-okusalako March 7, 2012
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
40ip5s9pxrwdfvjq5adoeyvyeg427gr
69734
69621
2026-08-23T11:13:20Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69734
wikitext
text/x-wiki
Mu [[Yuganda|Uganda]], '''Leader of the Opposition''' (LOP) ye mukulembeze w'ekibiina [[:en:Political_party|ky'ebyobufuzi]] ekisinga obunene mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ekitali mu [[:en:Executive_(government)|gavumenti]]. [[:en:Leader_of_the_Opposition|Omukulembeze w’oludda oluvuganya]] alonda era n’akulembera [[:en:Shadow_cabinet|kabineti endala ey’ekisiikirize]] ng’omulimu gwayo kwe kusomooza, okufuga n'okufulumya endowooza ku bikolwa bya gavumenti n’amateeka agateesebwa ku mwaliiro gwa Palamenti.
Omukulembeze w'oludda oluvuganya mu kiseera kino ye [[Joel Ssenyonyi]] owa [[National Unity Platform]] .
== Ebyafaayo by’oludda oluvuganya mu Palamenti ya Uganda ==
=== Nga Obwetwaze tebunnafunika ===
Oluvannyuma lwa Uganda okufugibwa amawanga mu mwaka gwa 1894 nga [[:en:Uganda_Protectorate|Bungereza Protectorate]], abafuzi Abangereza baatandikawo olukiiko [[:en:Uganda_Legislative_Council|olufuzi olwa Legislative Council]] (Legco) mu mwaka gwa 1921, ng’omulimu gwayo okutwalira awamu omukulu gwali gwa kuteekawo mateeka agasaanira. <ref>{{Cite web |title=History of Parliament |url=http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/history-of-parliament |access-date=2016-09-09 |website=www.parliament.go.ug}}</ref> <ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/691232-1268540-12jqh8uz/index.html|title=Tracing the origin of the uganda Legislative Council|newspaper=Daily Monitor|language=en-UK|access-date=2016-10-18}}</ref> Kyokka, mu mwaka gwa 1945, bannayuganda enzaalwa 3 abaasooka ne bakkirizibwa okubeera abakiise mu Legislative council (Legco). <ref name=":0" /> Olutalo lw’okwefuga bwe lweyongera ku ntandikwa y’emyaka gya 1950, oludda oluvuganya mu Legco lwatandika okuvaayo.
Mu mwaka gwa1958, [[:en:1958_Ugandan_general_election|okulonda kw'ababaka ba palamenti obutereevu okwasooka]] kwakolebwa, era ekifo kya "Omukulembeze w'oludda oluvuganya" ne kiteekebwawo mu butongole. Ekisinga okweraliikiriza ab’oludda oluvuganya mu myaka gino kwe kuteekateeka eggwanga okufuna obwetwaze, omuli n’okuwandiika ssemateeka w’eggwanga asaanira.
Mu Gwokusatu 1960, [[Milton Obote]] yafuuka pulezidenti eyasooka mu kibiina kya [[Uganda People's Congress]] (UPC), ekyatandikibwawo okuva mu kwegatta kw'ekibiina kya [[:en:Uganda_National_Congress|Uganda National Congress]] (UNC) n'ekibiina kya Uganda People's Union (UPU). <ref name="upcparty.net">{{Cite web |title=UPC ..::{{!}}::.. Uganda Peoples Congress |url=http://www.upcparty.net/upcparty/roots_rubaihayo.htm |access-date=2016-10-18 |website=www.upcparty.net}}</ref> Omukolo guno gwayongera okunyweza ekifo kya Obote mu byobufuzi by’eggwanga. Oluvannyuma [[:en:1961_Ugandan_general_election|lw'okulonda kwa bonna okwa 1961]] okusobozesa Legco okukyusibwa n'efuulibwa "National Assembly" n'okulaba [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|ekibiina kya Democratic Party]] (DP) nga kigenda mu buyinza, Obote yafuuka Omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti mu Uganda eyasooka. <ref name="upcparty.net" /> Nga 1 Ogwokusatu 1962, omukulembeze wa DP [[Benedicto Kiwanuka|Ben Kiwanuka]] yafuuka [[Ssaabaminisita wa Uganda|Katikkiro wa Uganda]] eyasooka . <ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1316143/ben-kiwanuka-led-uganda-internal-self-government|title=Ben Kiwanuka led Uganda to internal self-government|newspaper=www.newvision.co.ug|access-date=2016-10-18}}</ref> Ebyembi nga wayise emyezi ebiri, DP yafiirwa obuyinza mu [[:en:1962_Ugandan_general_election|kulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 1962]], ekibiina kya Obote ekya UPC mwe kyawangulira nga kiyambibwako ekibiina kya [[Kabaka Yekka]] (KY) mu [[Buganda]] . <ref name=":1" /> Mu Gwokutaano 1962, Obote yafuuka Katikkiro ow'okubiri era Olukiiko lw'eggwanga ne lufuulibwa Palamenti. Oluvannyuma, Milton Obote yafuuka [[President of Uganda|Pulezidenti wa Uganda]] omukulu eyasooka okuva mu mwaka gwa 1966 okutuuka mu mwaka gwa 1971. <ref>{{Cite web |title=President Apollo Milton Obote {{!}} State House Uganda |url=http://www.statehouse.go.ug/past-presidents/president-apollo-milton-obote |access-date=2016-09-09 |website=www.statehouse.go.ug}}</ref>
=== Oluvannyuma lw’okwefuga ===
Mu myaka ena egyasooka bukya yeefuga (1962–1966), DP kye kyali ekibiina kyokka ekyali ku ludda oluvuganya n'okuwakanya Gavumenti mu bifo byabo abawakanya mu Palamenti, era ekibiina kino tekyalina kukoma ku kulwanyisa butali bwenkanya bwa gavumenti y’omukago eya UPC-KY wabula n’okubeerawo kwakyo. Omukulembeze w’oludda oluvuganya mu kiseera ekyo yali [[:en:Basil_Kiiza_Bataringaya|Basil Kiiza Bataringaya]], eyali omuwandiisi omukulu owa DP mu kiseera ekyo, ng’ava mu maserengeta ga Uganda mu kitundu ekyali kimanyiddwa mu kiseera ekyo nga kyali, [[Bushenyi (disitulikit)|disitulikiti y’e Bushenyi]] . Wabula oluvannyuma lw’okusazaamu Ssemateeka w'omwaka gwa 1962 mu Palamenti n’okugwa kw’omukago gwa UPC ne KY mu Gwokutaano 1964, Bataringaya yasomoka n’agenda mu UPC n’ababaka banne aba DP abawerako, n’aleka ab’oludda oluvuganya nga bakendedde nnyo.
Wakati w'omwaka gwa 1964 ne 1971, Omukulembeze w’oludda oluvuganya yali Alex Latim okuva [[Gulu|e Gulu]], eyadda mu bigere bya Bataringaya n’afuuka ssaabawandiisi wa DP. Mu myaka egyaddirira, Latim ng’ali wamu ne banne mu kibiina kya DP n’abamu ku ba KY ne UPC abaali bavudde ku ludda oluvuganya, baagenda mu maaso n’okukiikirira ab’oludda oluvuganya. Ab’oludda oluvuganya baawakanya nnyo amateeka amakambwe agakwata ku kusiba abantu agaali gateekeddwa mu ggwanga,obulyake n'obulyazaamanya obwali butandise okulabika mu gavumenti ya Obote, n’okukyuka ensonga okugenda mu [[:en:One-party_rule|nfuga y’ekibiina ekimu]] .
=== Okuzikirira n’okututumuka kwa Obote ===
[[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] mu butuufu yalekera awo okukola okumala emyaka 8 General [[Idi Amin]] bwe yawamba obuyinza mu [[1971 Ugandan coup d'etat|kuwamba gavumenti mu Ogwoluberyeberye 1971]] . Gavumenti ya Amin yasinga kwagala kufuga ng’eyita mu biragiro n’okulangirira kw’amagye buli kiseera. N’ekyavaamu, bannabyabufuzi ba UPC ne DP abasinga baagenda mu nkukutu oba ne bakuuma ekifo ekitono ennyo, ate abalala ne baddukira mu buwanganguse. Obote yennyini yadduka n'agenda e [[Tanzania]] . <ref>{{Cite web |title=President Idi Amin Dada (Field Marshall) {{!}} State House Uganda |url=http://www.statehouse.go.ug/past-presidents/president-idi-amin-dada-field-marshall |access-date=2016-09-09 |website=www.statehouse.go.ug}}</ref>
Oluvanyuma lw’okusuula gavumenti ya Amin mu Gwokuna mu mwaka gwa 1979 amagye ga Tanzania n’abamu ku Bannayuganda abaali mu buwanganguse, Palamenti yazzibwawo wansi w’erinnya lya National Consultative Council (NCC), ng’obuvunaanyizibwa bwayo tebukoma ku kussaawo mateeka mapya eri eggwanga lino, wabula n’okulabirira abafuzi mu ngeri entegeke okusobola okutangira obufuzi bwa nnakyemalira okuddamu okubaawo. Kyokka NCC teyayawulamu njuyi za "gavumenti" ne "oludda oluvuganya". Mu kifo ky’ekyo, kyakola ng’ekibiina ekigatta ebibiina ebingi wansi w’ekibiina [[:en:Uganda_National_Liberation_Front|kya Uganda National Liberation Front]] (UNLF), ekyali kigenderera okutuuka ku nzikiriziganya ku buli nsonga ku musingi ogutali gwa ndowooza era ogutali gwa bibiina bya bufuzi.
Okulonda okwasooka oluvannyuma lw’ameefuga kwaliwo mu [[Okulonda kwa bonna okwa Uganda 1980|Gwekkumineebiri omwaka gwa1980]], Obote ne UPC mu kaseera ako baalondebwa okudda mu buyinza. Wadde ebyava mu kulonda byavuganyizibwa nnyo, omukulembeze wa DP Dr. [[Paul Ssemogerere (munnabyabufuzi)|Paul Kawanga Ssemogerere]] ne babaka banne aba DP tebaayagala kutuula mu ntebe z’oludda oluvuganya. Dr. Ssemogerere bwatyo n'afuuka omukulembeze w'oludda oluvuganya gavumenti ow'okutaano mu Uganda. Ab’oludda oluvuganya bavumirira mu ddoboozi ery’omwanguka ebbanja lya Uganda ery’ebweru, obutali butebenkevu mu bulambalamba n’okutyoboola eddembe ly’obuntu ery’omusingi erya Bannayuganda aba bulijjo. Bano era kigambibwa nti basaasira ebibiina by’abayeekera ebisinga mu [[:en:Luwero_Triangle|Luweero Triangle]], omuli ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) ekikulemberwa omukulembeze w’eggwanga [[Yoweri Museveni|Yoweri Kaguta Museveni]], ekibiina kya Uganda Freedom Movement (UFM) ekikulemberwa Andrew Kayira, n’ekibiina kya Uganda Freedom Fighters (UFF) ekikulemberwa Robert Serumaga.
=== Okuzikirira kwa Obote okw'omulundi ogwokubiri n'okututumuka kwa NRM ===
Mu Gwomusanvu 1985, Milton Obote ne gavumenti ye eyookubiri eya UPC baddamu okusuulibwa mu [[:en:1985_Ugandan_coup_d'état|buwambe obw’amagye]] obwakulemberwa General [[Tito Okello|Tito Okello Lutwa]], naye eyaggalawo Palamenti. Wabula oluvannyuma lwa NRM okuwamba obuyinza oluvannyuma lw’emyezi mukaaga, yaddamu okuggulwawo mu Gwokubiri 1986 n’erinnya eppya erya National Resistance Council (NRC), nga wayise omwezi gumu bukya NRM ewamba obuyinza. Nga bwe kyali mu NCC okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu 1980, tewaaliwo kuvuganya mu butongole mu NRC. NRC mu kusooka yali kitongole kya NRM eky’oku ntikko eky’enkola mu kiseera [[:en:Ugandan_Bush_War|ky’olutalo lwa Uganda Bush]], era nga kye kibiina kye kimu ekyakola Palamenti, nga kikuuma erinnya lya NRC.
Oluvannyuma lw'okulonda kwa [[:en:1996_Ugandan_presidential_election|pulezidenti]] ne [[:en:1996_Ugandan_parliamentary_election|palamenti]] okwaliwo mu mwaka gwa 1996, NRC yakyusibwa erinnya lya Palamenti, kyokka okutuusa mu mwaka gwa 2006, yategeeza nti Palamenti ne Uganda yonna bikolera wansi [[:en:One-party_state|w'eggwanga ery'ekibiina ekimu]] era nga kye kifuga ebibiina byonna ebisigadde eriyitibwa "Movement System" oluvannyuma eryali ligenda okunnyonnyolwa mu kkooti enkulu [[:en:One-party_state|ng'eggwanga ery'ekibiina ekimu]] . N’ekyavaamu, tewaaliwo [[:en:Parliamentary_opposition|ludda luvuganya lwa palamenti]] (era bwe kityo tewali [[:en:Leader_of_the_Opposition|Mukulembeze wa ludda oluvuganya]] eyakkirizibwa mu butongole ) mu Palamenti okuva mu Gwomusanvu 1985 okutuuka mu Gwokutaano 2006.
=== Okuddayo ku nkola y’ebibiina ebingi ===
Ebyakola ng’oludda oluvuganya mu kiseera kino byali bibiina nga Young Parliamentary Group ne Parliamentary Forum (PAFO). Olw’okunyigirizibwa mu ggwanga n’ensi yonna, pulezidenti Museveni yawaliriziddwa okuggulawo ekifo ky’ebyobufuzi mu Uganda. Mu mwaka gwa 2005, [[:en:2005_Ugandan_multi-party_referendum|akalulu]] kaakolebwa okufuula Uganda demokulasiya ey’ebibiina ebingi, era abalonzi 92% ne bakuba akalulu okudda mu byobufuzi eby’ebibiina ebingi. Bw’atyo [[:en:2006_Ugandan_general_election|okulonda kwa bonna okw'omwaka gwa 2006]] kwe kwasooka okulonda kw’ebibiina ebingi mu myaka 20.
Mu kulonda kuno, [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|ekibiina kya Forum for Democratic Change]] (FDC) kye kyavaayo ng’ekibiina ekikulu eky’oludda oluvuganya gavumenti. Oluvannyuma, Prof. [[Morris Ogenga Latigo]] okuva e Acholi yafuuka omukulembeze ow’omukaaga ow’oludda oluvuganya mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana.
Ng’omubaka wa Palamenti ow’essaza ly’e Agago, Prof. Latigo yakulembera ab’oludda oluvuganya mu lukiiko mu kiseera nga bannabyabufuzi mu Uganda bakyawuguka olw’ebizibu ebyava mu nkola ya Movement System, nga bammemba bakolera ku bulung’amu bwa ssekinnoomu. Okukyuka okuva ku nkola eyo okudda mu bwesigwa n’empisa ebibiina ebingi bye byetaaga kyali kizibu era kyalaga okusoomoozebwa okungi obukulembeze bwa Latigo kwe bwayolekagana nakwo mu Palamenti ey’omunaana.
Prof. Latigo teyasobola kutuuka mu Palamenti ey'omwenda oluvannyuma lw'okwetegekera kampeyini z'okulonda okwali okw'amaanyi okwatwala obukulembeze mu bitundu ebimu eby'enkola y'okulonda n'aleka ye n'abawagizi be nga bakaaba.
Oluvannyuma lw’okulonda kwa Pulezidenti ne Palamenti okwaliwo mu Gwokubiri 2011, Nathan Nandala Mafabi yafuuka omukulembeze w’oludda oluvuganya ow’omusanvu, nga wayise emyaka mukaaga bukya ebyobufuzi by’ebibiina ebingi bikomyewo mu bufuzi bwa Museveni. Owek. Mafabi yasoomoozebwa okukulembera oludda oluvuganya abatono nga balwanyisa ababaka ba NRM abangi mu buyinza.
Wabula mu myaka ebiri gye yamala mu ntebe, Owek. Mafabi yalaba ng’ayita mu buwanguzi obw’ekitalo naddala mu biva mu mateeka nga mu bino mwe mwalimu ebbago ebbiri eryavuganyizibwako ennyo, kwe kugamba ebbago ly’etteeka erikwata ku kuddukanya entegeka z’abantu n’etteeka erilwanyisa okukukusa ssente. Kyokka Owek. Mafabi teyasobola kumalako kisanja kya myaka etaano ekijjuvu mu ofiisi. Okwekenneenya okw’ekiragiro okwajja oluvannyuma lw’emyaka ebiri n’ekitundu kwamulabya ng’ava mu ofiisi wakati mu bunkenke obw’amaanyi okusinga kwazannyibwa mu mawulire. Obunkenke mu mawulire bwava ku kuvuganya ku bwa Pulezidenti bw’ekibiina kya FDC Party okwavuganyizibwako ennyo Owek. Nandala Mafabi, omukulembeze w’oludda oluvuganya gavumenti ne (Rtrd) Major General Mugisha Muntu ye yalangirirwa ng’omuwanguzi w’empaka zino. Mafabi yasoomooza ebyava mu kulonda ng’ayita mu nsengeka z’ekibiina era enkaayana ne zifuuka ensonga y’emikutu gy’amawulire ezibuguma ekyaviirako omulembe omuzibu ogw’obukulembeze mu kibiina.
Mu kukola okwekkenneenya obukulembeze bwa palamenti wakati mu banga ly'ekisanja, Pulezidenti w'ekibiina kya FDC, Gen. Mugisha Muntu yaddira Hon. Mafabi mu bigere n'assaamu Hon. Philip [[:en:Wafula_Oguttu|Wafula Oguttu]], Omubaka wa Bukoli Central, okuweereza mu kiseera ekisigadde eky'ekisanja
== Olukalala lw’abakulembeze b’oludda oluvuganya ==
{| class="wikitable sortable"
!# # 1999 .
! Erinnya
! Ekifaananyi
! colspan="2" | Okujjaganya
! Yayingidde ofiisi
! Yava mu ofiisi
|-
| 1. 1.
| [[Milton Obote|Milton Obote, omuwandiisi w’ebitabo]]
|[[File:Obote_cropped.png|116x116px]]| {{Full party name with color|Uganda People's Congress}}
| Omwezi Ogw’okuna 1961
| Omwezi Ogw’okuna 1962
|-
| 2. 2.
| Basil Kiiza Bataringaya
|[[File:Basil_Kiiza_Bataringaya,_1964.jpg|133x133px]]| {{Full party name with color|Democratic Party (Uganda)}}
| Omwezi Ogw’okuna 1962
| 1964. Omuwandiisi w’ebitabo
|-
| 3. 3.
| Alexander Alija Latim, omuwandiisi w’ebitabo
|| {{Full party name with color|Democratic Party (Uganda)}}
| 1964. Omuwandiisi w’ebitabo
| 1971. Omuwandiisi w’ebitabo
|-
| colspan="7" style="text-align:center" | ''Ekifo kyali kikalu okuva mu mwaka gwa 1971 okutuuka mu Ogwekkumineebiri 1980''
|-
| 4. 4.
| [[Paul Ssemogerere (munnabyabufuzi)|Paul K. Ssemogerere, omuwandiisi w’ebitabo]]
|[[File:Paul_Kawanga_Ssemogerere_(cropped).jpg|119x119px]]| {{Full party name with color|Democratic Party (Uganda)}}
| Ogwekkumineebiri 1980
| Omwezi Ogw’omusanvu 1985
|-
| colspan="7" style="text-align:center" | ''Eggwanga ery’ekibiina kimu okuva mu Gwomusanvu 1985 okutuuka mu mwaka gwa 2006''
|-
| 5. 5.
| [[Morris Ogenga Latigo|Morris Ogenga Latigo, omusajja omulala]]
|[[File:Professor_Ogenga_Latigo_(cropped).jpg|119x119px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2006
| 2010
|-
| 6. 6.
| [[Nandala Mafabi|Nathan Nandala Mafabi, omusajja omulala]]
|[[File:Nandala_Mafabi_Nathan_James.jpg|100x100px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2011
| 2013
|-
| 7. 7.
| [[Phillip Wafula Ogutu|Philip Wafula Oguttu]]
|| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2013.
| 2015
|-
| 8.
| [[Winnie Kiiza]]
|[[File:Winnie_Kiiza.jpg|147x147px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2015
| 2018
|-
| 9. 9.
| [[Betty Aol Ochan|Betty Aol Ochan, omuwandiisi w’ebitabo]]
|[[File:Betty_Aol_Ocan.jpg|120x120px]]| {{Full party name with color|Forum for Democratic Change}}
| 2018
| 2021
|-
| 10.
| [[Mathias Mpuuga]]
|[[File:Mathias_Mpuuga.jpg|113x113px]]| {{Full party name with color|National Unity Platform}}
| 2021.
| 2024
|-
| 11.
| [[Joel Ssenyonyi]]
|[[File:Ssenyonyi_Joel_Besekezi.jpg|118x118px]]| {{Full party name with color|National Unity Platform}}
| 2024
| ''Kaakano''
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}7. "Basil Bataringaya, taata w'oludda oluvuganya era oluwakanya" [https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300054/basil-bataringaya-father-opposition-cross-overs https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1300054/basil-bataringaya-taata-oludda] oluvuganya-okusalako March 7, 2012
[[Category:Pages with unreviewed translations]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
ilbmc2qm0o59d3vc37i3uuxngjyty8o
Fred Jalameso
0
13303
69768
61087
2026-08-23T11:21:57Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69768
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fred Jalameso''' [[:en:Ugandan|Munnayuganda]], munnabyabufuzi era musomesa mu Uganda . Ye mubaka mu Palamenti akikirira Ajuri County mu Disitulikiti y'e [[:en:Alebtong_District|Alebtong]], ng'ekifo kino yakiwangula mu kulonda kwa palamenti okwa 2026 nga yeesimbirawo mu kibiina kya [[:en:Uganda_People's_Congress|Uganda People's Congress]] (UPC)<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Teacher Jalameso defeats govt whip Obua to become MP after Alebtong partial re-run |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/teacher-jalameso-defeats-govt-whip-obua-to-become-mp-after-alebtong-partial-re-run-5340326 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-28 |title=Jalameso of UPC ends Obua's reign in parliament |url=https://www.independent.co.ug/jalameso-of-upc-ends-obuas-reign-in-parliament/ |access-date=2026-02-24 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma ==
Fred Jalameso yazalibwa ku kyalo Abwa, Angoltok Parish, Abako Sub-county mu Disitulikiti y’e [[:en:Alebtong_District|Alebtong]] . Nga tanennyigira mu byabufuzi, yali musomesa era omuddukanya w'essomero. Alina diguli eyookukubiri mu Business and administration okuva ku [[:en:Lira_University|yunivasite y’e Lira]] era yaliko omukulu w'essomero lya Light Vocational Secondary School.<ref>{{Cite web |last=Naimanye |first=Andrew Victor |title=Obua Holds Thanksgiving Service After Losing Ajuri County MP Seat |url=https://nilepost.co.ug/news/316840/obua-holds-thanksgiving-service-after-losing-ajuri-county-mp-seat |access-date=2026-02-24 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=SSEBWAMI |first=JAVIRA |date=2026-01-28 |title=How a village teacher brought down the Government Chief Whip Obua |url=https://pmldaily.com/news/world/2026/01/how-a-village-teacher-brought-down-the-government-chief-whip-obua.html |access-date=2026-02-24 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
== Omulimu gw’ebyobufuzi ==
Jalameso yennyikira muby'obufuzi mu 2025 era n'alondebwa okukwatira ekibiina kya UPC beendera mu Ajuri County mu kamyufu k'ekibiina mu gwomunaana mu 2025<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-27 |title=Teacher Jalameso defeats govt whip Obua to become MP after Alebtong partial re-run |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/teacher-jalameso-defeats-govt-whip-obua-to-become-mp-after-alebtong-partial-re-run-5340326 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, yavuganya ku kifo kya palamenti wa Ajuri County. Ebyasooka okuva mu kulonda okwaliwo mu gwoluberyeberye nga 15 byalaga nti yali aleebya [[:en:Denis_Obua_(politician)|Denis Hamson Obua]] n’obuwagizi bungi. Wabula ebyava mu bifo ebironderwamu ebyenjawulo byaviirako okuddamu okulonda ng'ekiragiro kyava eri akakiiko k’ebyokulonda. Mu kulonda okwaddibwamu nga 27 ogwoluberyeberye, 2026, Jalameso yalangirirwa ng’omuwanguzi n’obululu 16,336, n’asinga Obua, eyafuna obululu 15,568.<ref>{{Cite web |title=Obua Bows Out Gracefully After Ajuri Loss |url=https://ugandaradionetwork.net/story/obua-bows-out-gracefully-after-historic-ajuri-re-run-loss |access-date=2026-02-24 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Obua faces re-election in Alebtong after EC reveals polling station irregularities |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/obua-faces-re-election-in-alebtong-after-ec-reveals-polling-station-irregularities-5331990 |access-date=2026-02-24 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=UPC's Fred Jalameso Defeats NRM's Obua in Ajuri County, Ending 15-Year Parliamentary Tenure |url=https://www.radiosapientia.com/2026/01/28/upcs-fred-jalameso-defeats-nrms-obua-in-ajuri-county-ending-15-year-parliamentary-tenure/ |access-date=2026-02-24 |publisher=Radio Sapientia |language=en-US}}</ref>
== Laba ne ==
* Olukalala olulaga abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri
* [[Denis Obua (politician)|Denis Obua (munnabyabufuzi)]]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
rqhgy0v4bzr59cnc1tzvfzvm5b5rr3r
Adison Kakuru
0
13306
69617
68410
2026-08-23T10:32:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69617
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Adison Kakuru''' [[Yuganda|Munnayuganda]] nga munnabyabufuzi, musuubuzi, mulimi, era omukugu mu by’obutonde. Ono yali akiikirira Rukiga County mu [[Kabale (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kabale]] mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]] ey'omunaana. Era yakola nga ssentebe wa disitulikiti y’e Kabale (ssentebe wa LC 5), sipiika w’olukiiko lwa disitulikiti e [[Kabale]], era mmemba ku lukiiko lwa disitulikiti y’e Kabale ng’akiikirira e Ggombolola ly'e Rwamucucu. Ono mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]].<ref>[https://web.archive.org/web/20150706224502/http://www.independent.co.ug/election-watch/2644-rukiga-race-independentcandidate-gives-nrm-trouble "Rukiga race: Independent candidate gives NRM trouble"]. ''The Independent'', 23 March 2010</ref><ref>[http://allafrica.com/thread/comment/main/main/pkey/aans:post:201003260090.html Adison Kakuru Hands Over Kabale Office to Vice-Chairman]</ref>
== Ebimukwatako ==
Kakuru yazaalibwa nga 14 Ogwokuna 1962 mu Disitulikiti y’e Kabale.<ref>[http://www.parliament.go.ug/index.php?option=com_wrapper&Itemid=37 Adison Kakuru Was Born in 14 April 1962]</ref> Yasomera ku Kigezi College Butobere ku ddaala lya O ne A. Kakuru yafuna diguli esooka mu ssayansi w'’ebibira, okuva ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]] mu 1990. Era alina diguli eyookubiri mu by’obutonde n’okuddukanya eby’obugagga eby’omu ttaka okuva mu yunivasite y’e Makerere. Yasomera ku kitongole ky’ensi yonna eky’ebyobulimi, e Wageningen, Netherlands.<ref>[https://web.archive.org/web/20120317162411/http://www.cbcglobal.org/cbc_pages/Peoples.aspx?PId=294 Profile At Commonwealth Business Council] 17 March 2012 </ref>
== Emirimu gye ==
Kakuru yaliko omukungu mu kitongole ekinoonyereza mu kitongole ky’ebibira era ng’omukozi munne mu kitongole kya Gavumenti ya Uganda ekinoonyereza ku bibira ekya Agroforestry Research Network for Africa (AFRENA).
Mu kitongole kya Uganda National Agricultural Research Organization, yakolako nga research officer/centre manager mu Forestry Research Institute era yakola ne ku pulojekiti endala.<ref>[http://observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=7769:rukiga-by-elecetion-kakuru-pledges-to-unite-develop-rukiga "RUKIGA BY-ELECTION: Kakuru pledges to unite, develop Rukiga"]. ''The Observer''.</ref> Y'eyali akulira ekifo kya Kabale ki AFRENA. Era yaliko akulira ekitongole ky'ebyobugagga eby'omu ttaka ekya Africare<ref name="Rwabwogo2007">Mugisha Odrek Rwabwogo (2007). ''[https://books.google.com/books?id=vQkOAQAAMAAJ Uganda Districts Information Handbook]''. Fountain Publishers. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9789970024292|9789970024292]]</bdi>.</ref> wansi wa Africare/ USAID, Pulojekiti eya Title II Food for Peace eyassibwamu ssente eyitibwa Uganda Food Security Initiative.
Ng’omukugu mu by’obutonde bw’ensi, Kakuru yakolera mu kitongole kya Regional Center for Services in Surveying, Mapping and Remote Sensing, e Nairobi, [[Kenya]] ; ekitongole ky’ensi yonna ekinoonyereza ku by’obulimi mu Nairobi; ekitongole ky’ensi yonna eky’amaanyi ga atomu n’ekitongole ky’emmere n’ebyobulimi mu kibuga Vienna ekya [[Austria]] ekitongole ky’eggwanga ekinoonyereza ku by’obulimi mu [[Kampala]], Uganda; n’ekibiina ekigatta abantu b’oku nsozi mu nsi yonna mu kibuga Paris ekya Bufalansa.
== Ebyobufuzi ==
Mu Gwokuna 1992, Kakuru yalondebwa okubeera mmemba ku lukiiko lw’eggombolola y’e Kabale, ng’akiikirira Rwamucucu. Ofiisi eno yagirimu okutuusa mu 2002, n’aweereza nga ssentebe w’akakiiko k’ebyenjigiriza mu disitulikiti n’akakiiko akakola ku by’okufulumya n’obutonde bw’ensi mu disitulikiti. Mu Gwokuna 1998, yalondebwa okubeera sipiika w’olukiiko lwa disitulikiti e Kabale, ekifo kye yalimu okutuusa mu Gwokusatu 2002, ate nga ye ssentebe w’akakiiko k’ebyobusuubuzi aka District Council.
Kakuru yafuuka ssentebe wa Disitulikiti y'e Kabale mu Gwokuna 2002,<ref>[https://web.archive.org/web/20150211051754/http://business.highbeam.com/3548/article-1G1-112996396/kakuru-compromise-candidate-rugunda "Kakuru 'Compromise' Candidate – Rugunda."], '' Africa News Service'', 6 February 2004. via Highbeam</ref> ng'awangula Francis Runumi. Yaddamu okulondebwa mu ofiisi y’emu mu 2006. Mu Gwokusatu 2010, yalekulira okwetaba mu kulonda okwokujjuza ekifo okwa federo okwaliwo mu 2010 mu Rukiga county.<ref>[https://web.archive.org/web/20150211043516/http://www.independent.co.ug/news/news-analysis/2558-mbale-fdc-win-maintains-nrm-urban-jinx "Mbale FDC win maintains NRM urban jinx"]. ''The Independent''. 2 March 2010</ref>
Mu Gwokusatu 2010, Kakuru yalondebwa okubeera omukiise mu Palamenti ya Uganda ey’omunaana, ng’akiikirira Rukiga County mu Disitulikiti y’e Kabale oluvannyuma lw’okuwangula Jack Sabiiti eyeesimbawo ku lw'ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]].<ref>[http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&task=view&id=7769&Itemid= Rukiga by-election: Kakuru pledges to unite, develop Rukiga]</ref><ref>[http://www.newvision.co.ug/D/8/12/730642 "District winners"] . ''New Vision''. 2 September 2010</ref> Bwe yali mu Palamenti, yaweereza ku kakiiko ak'enkalakkalira aka Physical Infrastructure n’akakiiko ka committee of Commissions, Statutory Authorities and Government Enterprises.
Mu kulonda kw’eggwanga okwa 2011, yawangulwa Jack Sabiiti.<ref>{{Cite web |last=joomlasupport |title=Was the election rigged? |url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=12352:was-the-election-rigged |access-date=2020-05-30 |website=The Observer - Uganda |language=en-gb |archive-date=2023-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101035152/https://www.observer.ug/component/content/article?id=12352:was-the-election-rigged |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Jack Sabiiti]]
* [[Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://web.archive.org/web/20120313104350/http://www.sundayvision.co.ug/detail.php?mainNewsCategoryId=7&newsCategoryId=416&newsId=742589 Profile Ku mukutu gwa Newvision.co.ug]
* [https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments Olukalala lwa baminisita mu bujjuvu, May 2011]
* [https://web.archive.org/web/20100330010849/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/714209 Adison Kakuru akwasizza omumyuka wa ssentebe ofiisi y’e Kabale]
* [http://allafrica.com/stories/201003290513.html Sisinkana Bannabyabufuzi Baffe-Adison Kakuru]
[[Category:Bannabyabufuzi Abanayuganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitilukiti y'e Kabale]]
[[Category:Abazaalwa mu 1962]]
[[Category:Baminisita ba Gavumenti ya Uganda]]
[[Category:Bannabyabufuzi aba NRM]]
[[Category:Abaasomerako ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Bannayuganda abatandisi b'emirimu ab'ekyasa ky'abiri mwekimu]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
myugwimy0o201yfnq5tt3xy9ko3rwir
Peace Oliver Amuge
0
13881
69293
53041
2026-08-22T12:42:40Z
Julie.Acom
10834
/* Laba na bino */
69293
wikitext
text/x-wiki
'''Peace Olive Amuge''' [[:en:Demographics_of_Uganda|Munnayuganda]] [[:en:Policy_analysis|mukugu mu kw'ekenneenya amateeka]], omukugu mu by'empuliziganya, [[:en:Advocate|omulwanirizi w'eddembe]] ly'abantu mu [[:en:Gender|kikula]] n'eddembe ku [[:en:Digital_rights|mikutu migattabantu]]. Alwanirira okubunyisa okumanyisa abantu ku ngeri abantu gyebatulugunyizibwamu ku mitumbagano mu kimanyikiddwa nga Tech Facilitated Gender Based Violence (TFGBV) okutumbula obukuumi bw’abakyala n’abawala nga bakozesa [[:en:Digital_platform_(infrastructure)|emikutu emigattabantu]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Amuge, Peace Oliver {{!}} Internet Governance Forum (IGF) |url=https://www.intgovforum.org/en/content/amuge-peace-oliver |access-date=2026-05-30 |website=www.intgovforum.org}}</ref> Yaliko [[:en:Executive_director|Nnankulu]] w'ekitongole kya [[:en:WOUGNET|Women of Uganda Network]]. Era akola ng'akawasaganya eby'empuliziganya mu kitongole kya Africa Regional Strategy Lead for Association for Progressive Communication, era mmemba ku lukiiko olufuzi mu olwekkenneenya amateeka.<ref>{{Cite web |last=wougnet |date=2023-06-05 |title=Women of Uganda Network (WOUGNET) at RightsCon 2023 |url=https://wougnet.org/women-of-uganda-network-wougnet-at-rightscon-2023/ |access-date=2026-05-30 |website=WOUGNET |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=AfricanFeminism |date=2020-06-18 |title=Countering Nonconsensual Sharing of Intimate Images: How far do Uganda’s Laws Go? - African Feminism (AF) |url=https://africanfeminism.com/countering-nonconsensual-sharing-of-intimate-images-how-far-do-ugandas-laws-go/ |access-date=2026-05-30 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-08-10 |title=Bridging the gender digital divide in Uganda |url=https://civictech.africa/bridging-the-gender-digital-divide-in-uganda/ |access-date=2026-05-30 |website=CTIN |language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web |title=About Us |url=https://wougnet.org/about-us/ |access-date=2026-05-30 |website=WOUGNET |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gye ==
Peace Olive Amuge akolera mu kitongole kya [[:en:Association_for_Progressive_Communications|Association for Progressive Communications]]. Mmemba w’akakiiko akawabula abakwatibwako ennyo mu lukiiko lw'[[:en:United_Nations|amawanga amagatte]] [[:en:Internet_Governance_Forum|olufuga yintaneeti]] era ayambako mu kukola amateeka g’ensi yonna ku ddembe lya digito n’[[:en:Digital_inclusion|okuteeka abantu bonna ku nkola ya digito]].<ref>{{Cite web |title=peace |url=https://www.apc.org/en/profile/peace |access-date=2026-05-30 |website=www.apc.org |language=en}}</ref> Peace muntu asinga okutunuulirwa ng’akulembera essomero lya Africa School ku nzirukanya ya yintaneeti, pulogulaamu y’ekitundu ng'atendeka banne n’abakwatibwako mu kitundu ku nkola ya tekinologiya.<ref>{{Cite web |title=African School on Internet Governance (AfriSIG) |url=https://www.isocfoundation.org/project/african-school-on-internet-governance-afrisig/ |access-date=2026-05-30 |website=Internet Society Foundation |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-05-25 |title=Association for Progressive Communications Opens Call for Nominations for 14th Edition of African School on Internet Governance - Media Rights Agenda |url=https://mediarightsagenda.org/association-for-progressive-communications-opens-call-for-nominations-for-14th-edition-of-african-school-on-internet-governance/ |access-date=2026-05-30 |language=en-US}}</ref> Yaliko omusomesa/ omutendesi ku Open Internet for Democracy Initiative era yaweereza nga mmemba omuwabuzi mu kibiina kya Open Internet for Democracy Advisory Group, enteeketeeka eyateekebwawo aba Center for International Private Enterprise (CIPE).
== Laba na bino ==
* [[Prudence Nyamishana]]
* [[Sarah Bireete]]
* [[Stella Nyanzi]]
* [[Vanessa Nakate]]
* [[Anna Ebaju Adeke]]
* [[Monicah Amoding]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
6swa59h869z4uk6d5xovjzteaww6v95
Sam Bitangaro
0
13883
69448
68644
2026-08-23T10:12:31Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69448
wikitext
text/x-wiki
'''Samuel Kwizera Bitangaro''' (yazaalibwa 6 Omwezi ogw'ekkumi 1959) munnayuganda munnamateeka era munnabyabufuzi . Ye [[:en:Parliament_of_Uganda|mubaka wa paalamenti omulonde]] ow'essaza lya Bufumbira ey'obukiika ddyo, mu [[:en:Kisoro_District|Disitulikiti y'e Kisoro]], mu [[:en:Western_Region,_Uganda|ttundutundu ly'obugwanjuba]] bwa Uganda, mu paalamenti ey’ekkumi (2016–2021). <ref name="1R">{{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}</ref>
Yakiikirira ekitundu kino emabegako mu Paalamenti ey’omusanvu (2001–2006). Ono mmemba w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekiri mu buyinza ki National Resistance Movement Uganda. <ref name="2R">{{cite web |last=Tugume |first=Godfrey |date=20 February 2016 |title=Muhwezi Banyenzaki Trounced Bitangaro Bounces Back |url=https://chimpreports.com/muhwezi-banyenzaki-trounced-bitangaro-bounces-back/ |access-date=13 April 2019 |publisher=ChimpReports Uganda |location=Kampala}}</ref>
Yali mmemba w'akakiiko ka Paalamenti akavunaanyizibwa ku mateeka, enkizo n’empisa, akakiiko akavunaanyizibwa ku mateeka n'ebifa mu Paalamenti wamu n’akabondo Paalamenti aka NRM mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi]] . <ref name="1R">{{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}</ref>
Eyali [[Minisitule evunaanyizibwa ku by'Ekikula Ky'abantu, Emirimu N'enkulakulanya y'Embeera z'Abantu mu Uganda|Minisita w’eggwanga ow’ekikula ky’abantu n’obuwangwa]], <ref name="3R">{{cite web |last=Musinguzi |first=Goodluck |date=26 February 2006 |title=Minister Bitangaro Concedes Defeat |url=https://ugandaradionetwork.com/story/minister-bitangaro-concedes-defeat |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Uganda Radio Network]] |location=Kampala}}</ref> Bitangaro ye mutandisi omukolaganyi omukulu owa kampuuni yamateeka eya ''Bitangaro and Company Advocates'' era nga ye mulungamya wa ''Kisoro Foundation For Rural Development'', ekibiina ky'obwannakyewa mu Disitulikiti y’e Kisoro mu Uganda. Era mmemba w'ekibiina ekitwala bannamateeka ki [[Uganda Law Society]], [[:en:East_Africa_Law_Society|East African Law]] Society n'ekibiina ekigatta bannamateeka mu nsi yonna [[:en:International_Bar_Association|International Bar Association]]. <ref name="4R">{{cite web |last=Manishimwe |first=Wilson |date=10 December 2016 |title=Bigirimana wants gov't to solve Kisoro water problem |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1441813/bigirimana-gov-solve-kisoro-water |access-date=13 April 2019 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Bitangaro yazaalibwa mu Disitulikiti y’e Kisoro, nga 6 Ogwekkumi 1959 mu ttundutundu maka [[:en:Anglicanism|amakulisitaayo / amapolotesitante]] ag'[[:en:Bafumbira|Abafumbira]] ng'omuggulanda ku baana omukaaga. Kitaawe Peter Bitangaro yali [[:en:Health_inspector|mulambuzi wa byabulamu]] ate nnyina Evelyn Bitangaro yali musomesa wa pulayimale.
Yasomera ku ssomero lya ''Seseme Primary School'' nga tannakyuka kugenda mu ''St. Paul Secondary School Mutolere'', mu mu Mutolere ekiri ku nkingizi y'akabuga k'e [[Kisoro]] gye yamalira emisomo gye egy'omutendera gwa siniya eyokuna ( O-Level ) mu 1977. <ref name="1R">{{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}</ref> <ref name="5R">{{cite web |author=Michael Nsubuga |date=11 August 2015 |title=Kaihura is chief runner in Kisoro 'marathon' |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1332391/kaihura-chief-runner-kisoro-marathon |access-date=13 April 2019 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Mu 1978 yaweebwa ekifo ku [[Namilyango College]], mu [[Mukono (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mukono]], ku misomo gya siniya ey'o,ukaaga ( A-level ) gye yali ssentebe w'akakiiko k'essomero . Yatikkirwa nebbaluwa eyenkanankana eyenkanankana Dipuloma eya waggulu mu 1979. <ref name="1R" />
Bitangaro yayingira [[Makerere University, Uganda|yunivasite y’e Makerere]],yunivasite ya Uganda esinga obukadde era [[:en:Public_university|yunivasite ya gavumenti]] gye yali ssentebe wa [[:en:Dormitory#United_Kingdom|Northcote Hall]] n’atikkirwa mu 1983 ne [[:en:Bachelor_of_Laws|ddiguli esooka mu mateeka]] . Olwo yafuna [[:en:Diploma_in_Legal_Practice|dipuloma emukkiriza okuwoza amateeka]] okuva mu Law Development Centre, mu 1984. <ref name="1R">{{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}</ref>
== Emirimu gye n’ebyobufuzi ==
Bweyafuna [[:en:Postgraduate_diploma|dipulooma eddirira ddiguli esooka]] mu kuwoza amateeka mu 1986, Bitangaro yaweebwa ekifo mu [[:en:Judiciary_of_Uganda|kkooti za Uganda ez'amateeka]] .Olwo yakola emirimu gy’amateeka mu ''kkampuni ya Nicholas Lwanga and Company Advocates'' okutuusa mu 1994. Olwo yeegatta ku ''Nsubuga Mubiru ne Bitangaro Advocates'', gyeyakolagana nayo. Mu 1997, Bitagaro yatandikawo ''kkampuni ya Bitangaro & Company Advocates'' gy’akyakola n’okutuusa kati ng’omukwanaganya omukulu. <ref name="1R">{{cite web |author=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]] |location=Kampala}}</ref>
Mu 2001,mu nkola ya gavumenti ey' "[[:en:2005_Ugandan_multi-party_referendum|omugendo]]" Bitangaro yeegatta ku [[:en:Democracy|by'obufuzi eby'okulondebwa mu kalulu]] era n'awangula akalulu ke akasooka akaamuyingiza mu [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda ey'omusanvu]] ng'omukiise w'abalonzi b'eSsaza lya [[:en:Counties_of_Uganda#Kisoro_District|Bufumbira ey'obukiika ddyo]] . Yalondebwa nga [[:en:Ministry_of_Gender,_Labour_and_Social_Development_(Uganda)|Minisita omubeezi ow'ekikula ky'abantu n'obuwangwa]], <ref name="6R">{{cite web |author=Vision Reporter |date=4 October 2001 |title=Unite, Bitangaro urges Bafumbira |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1024870/unite-bitangaro-urges-bafumbira |access-date=13 April 2019 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref> Mu 2006, Bitangaro yawangulwa [[Tress Bucyanayandi]] mu kalulu mweyali asabira okuddamu okulondebwa . <ref name="3R">{{cite web |last=Musinguzi |first=Goodluck |date=26 February 2006 |title=Minister Bitangaro Concedes Defeat |url=https://ugandaradionetwork.com/story/minister-bitangaro-concedes-defeat |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Uganda Radio Network]] |location=Kampala}}</ref> <ref name="7R">{{cite web |author=Felix Osike, James Odong and Milton Olupot |date=28 February 2006 |title=80 MPs Lose Elections |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1153489/80-mps-lose-elections |access-date=13 April 2019 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>
Mu 2016, Bitangaro yalondebwa omulundi ogwokubiri okukiikirira ekitundu kye kimu, ku mulundi guno ku tikiti ya National Resistance Movement. Yawangula byombi, [[:en:Primary_elections|akamyufu]] k'ekibiina n’okulonda kwa bonna mu 2016 n’afuuka omukiise mu Paalamenti ey’ekkumi, ng’akiikirira Essaza lya Bufumbira ey'obukiika ddyo mu Disitulikiti y’e Kisoro. <ref name="1R">{{Cite web |last=Parliament of Uganda |date=2019 |title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam |url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 |access-date=13 April 2019 |publisher=[[Parliament of Uganda]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFParliament_of_Uganda2019">Parliament of Uganda (2019). [https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=391 "Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Bitangaro Kwizera Sam"]. Kampala: [[Parliament of Uganda]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 April</span> 2019</span>.</cite></ref>
== Ebimukwatako ng'omuntu ==
Sam Bitangaro mufumbo ne Barbara Bitangaro, munnamawulire era omukugu mu by’obulamu eby'ebitundu oba ebikwata ku bantu abangi ( Public health specialist) . Balina abaana basatu okuli Brenda Bitangaro, Daudi Bitangaro ne Kaze Bitangaro. Sam Bitangaro yaliko [[:en:Diocesan_chancellor|ccansala w'essaza ly'abakatuliki]] ery’e Muhabura ng'era yali ssentebe w'akakiiko ka Disitulikiti y'e Kisoro akavunaanyizibwa ku buweeereza m okuva mu 1997 okutuuka mu 2004. <ref name="8R">{{cite web |author=Vision Reporter |date=24 February 2002 |title=Is political rivalry fuelling Muhabura diocese conflict? |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1062372/political-rivalry-fuelling-muhabura-diocese-conflict |access-date=13 April 2019 |newspaper=[[New Vision]] |location=Kampala}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Kisoro (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kisoro]]
* [[National Resistance Movement|Ekibiina ky’eggwanga eky’okuziyiza]]
* [[Parliament of Uganda|Palamenti ya Uganda]]
== Ebijuliziddwa ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
<references />
== Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia ==
* [http://www.parliament.go.ug/new/ Ekibanja ky'omutimbagano ekya Paalamenti ya Uganda]
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamawulire mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
ogvsvp3tb4qkltnwvvoutwgzygj3r25
Opolot-Okwalinga Simon Peter
0
13944
69524
68527
2026-08-23T10:15:50Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69524
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Opolot-Okwalinga Simon Peter''' munnabyabufuzi [[Munnayuganda]], era omukugu mu nteekateeka z'ebyokwerinda,<ref name=":1">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Why private security guards in Uganda should be made part of national public security architecture |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-05-11 |website=New Vision}}</ref> akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Kanyum,<ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImtVR3J0em04NmVpOHIxZW5TUzB0NGc9PSIsInZhbHVlIjoibG8va0hld0l5Q1czQVd3Vk9xclk3Zz09IiwibWFjIjoiZjU4Mzg4ZGMxM2JjOWE4NWVkODgzZDY5ZjY0OTkxNDgwYzg0NWMxYmZkZjIzM2ZlMDFmMzcyZTIzYzI0YmUyZSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-05-06 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kumi]] . Mmemba w’ekibiina kya [[National Resistance Movement|National Resistance Movement (NRM)]], era mmemba w’ekibiina kya Patriotic League of Uganda(PLU),<ref name=":3">{{Cite web |title=Appoint Muhoozi Vice President – MP Tells Museveni |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/7134 |access-date=2026-05-12 |website=The Ultimate Post |language=en}}</ref> ekibiina ky’obwannakyewa ekyatandikibwawo era nga kikulemberwa mutabani wa Pulezidenti wa Uganda Genero [[Muhoozi Kainerugaba]]. Opolot-Okwalinga yamanyibwa ng’ayita mu mirimu gye mu kukolagana n’amagye/eby'okwerinda mu nteekateeka n’obuweereza obw'ekikugu eri [[gavumenti ya Uganda]]. Mu kulonda kwa bonna okwaliwo mu Gwoluberyeberye 2026, yafuna obuwanguzi obw’amaanyi bwe yawangula Pulezidenti w’ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change (FDC)]], [[Patrick Amuriat|Patrick Oboi Amuriat]].<ref>{{Cite web |last=Opolot |first=Michael Odeng and Martin |date=2026-01-18 |title=Ugandaelections2026: FDC's Amuriat loses Kanyum County seat to NRM's Okwalinga |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/fdcs-amuriat-loses-kanyum-county-seat-to-nrms-NV_226474_052026 |access-date=2026-05-11 |website=New Vision}}</ref> Era amanyiddwa olw'okuwandiika ekitabo ekimanyiddwa nga "Guardian Ideology."
== Obuto bwe n’okusoma ==
Opolot-Okwalinga yazaalibwa Mukongoro mu [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kumi]], mu buvanjuba bwa Uganda. Yasomera ku [[St. Peter's College Tororo]] okusoma siniya nga tannawandiisibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], gye yafunira diguli ya Bachelor of Arts in Social Sciences nakuguka mu Sociology. Okusoma kwe okw’okweyongerayo ng'amalirizza diguli kwawagirwa sikaala ku ddaala ly’ensi yonna eziwerako. Mu 2005, yaweebwa sikaala ya Commonwealth wansi w’enteekateeka ya [[Commonwealth Scholarship and Fellowship|Commonwealth Scholarship and Fellowship Plan]] okusomera mu [[Yunivasite y’e Leeds]] mu [[Bungereza]], gye yafunira diguli eyookubiri eya Master of Arts in Strategic Studies. Mu kiseera ekyo, yatendekebwa mu by’amagye eby’ekikugu, n’amaliriza omusomo gwa [[Officer Cadet]] mu ttendekero eritendeka abaserikale li [[University Officers Training Corps (UOTC)]] wansi w’ettendekero ly’amagye erya [[Royal Military Academy Sandhurst]] (RMAS).<ref>{{Cite web |title=University Officers' Training Corps (UOTC) |url=https://www.army.mod.uk/support-and-training/our-schools-and-colleges/rma-sandhurst/ |access-date=2026-05-12 |website=The British Army}}</ref>
Mu 2010, yafuna sikaala okuva mu [[Germany Academic Exchange Service (DAAD)]] okusomera mu [[Yunivasite y’e Duisburg-Essen]], n’afuna diguli eyookubiri mu byenkulaakulana n’enfuga ng’akuguse mu kwekenneenya enkola z’ebyokwerinda.<ref>Sat, Sinan (2010-11-04). [https://www.waz.de/staedte/duisburg/sie-werden-die-elite-ihrer-heimat-id3903126.html "Sie werden die Elite ihrer Heimat"]. ''Westdeutsche Allgemeine Zeitung''. Retrieved 2026-05-06.</ref>
== Obukugu bwe n'obuweereza mu magye ==
Obukugu bwa Opolot-Okwalinga bugatiddwa wamu mu by'okwerinda n’enzirukanya y’emirimu mu Uganda. Yaweereza ku kitebe ky'amagye ga [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People's Defence Forces (UPDF)]] e Mbuya, naddala mu ofiisi ya Joint Chief of Staff , [[ofiisi y'omukulu w'amagye (CDF)]] ne mu ofiisi y'enjigiriza y'amagye eya Commander Military Doctrine.<ref>{{Cite web |title=Ministry of Defence and Veterans Affairs (MODVA) {{!}} UPDF |url=https://www.defence.go.ug/defence-doctrine/center-for-doctrine/ |access-date=2026-05-12 |website=Ministry of Defence and Veteran Affairs (MODVA) |language=en-US}}</ref> Yafuuka wattutumu bweyali ow'ebyekikugu ng’aweereza ng’Omuyambi w’omugenzi [[Aronda Nyakairima|Gen Aronda Nyakairima]], mu biseera ng’akulira amagye era nga Minisita w’ensonga z’omunda.
Oluvannyuma lw’okufa kwa [[Aronda Nyakairima|Gen Aronda]] okw’amangu, Opolot-Okwalinga yagenda mu maaso n’obumanyirivu bwe mu by’okuddukanya emirimu mu minisitule y’ensonga z’omunda ng’omukungu omukulu ow’okunoonyereza era omuwabuzi w’enkola eri minisita mu kiseera ekyo,<ref>{{Cite web |date=2019 |title=List of Participants: International Dialogue on Migration 2019 |url=https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/our_work/ICP/IDM/2019_IDM/idm2019listofparticipants.pdf |access-date=2026-05-06 |website=International Organization for Migration (IOM)}}</ref> era yaweereza mu kitongole ekya [[Kaliisoliiso wa Gavumenti (IGG)]] wansi w’omulembe gw'Omulamuzi [[Faith Mwondha]], nga kino kiraga engeri gyali omunywevu mu kulwanyisa enguzi n'obukenuzi okuggwerwawo ddala.<ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=FULL LIST: MPs who signed censure motion |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-list-mps-who-signed-censure-motion-4657682 |access-date=2026-05-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |title=MPs question salary disparities in UPDF, puzzled with huge salaries of Generals who do "nothing" |url=https://nilepost.co.ug/news/153398/mps-question-salary-disparities-in-updf-puzzled-with-huge-salaries-of-generals-who-do-nothing |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Eby'obufuzi ==
Mu 2014, yawandiika era n'atongoza akatabo akayitibwa "Guardian Ideology" okuva ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], enkola y'ebyobufuzi ng'ekakasa nti obukulembeze bulina okukola ng'engeri y'okulabirira oba "okukuuma." Endowooza eno yatuuka n'okuleetera abawagizi be okumujuliza n'erinnya Edaran Lo'Itunga ("Omukuumi w'abantu").
Oluvannyuma lw’okulondebwa mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu, yafuuka omujjumbize mu kulondoola amateeka.<ref name=":2">{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Defence ministry seeks Shs2.5bn to provide security to EACOP |url=https://nilepost.co.ug/news/185588/defence-ministry-seeks-shs25bn-to-provide-security-to-eacop |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Yaweereza ku bukiiko obuwerako, omuli akakiiko k’ebyenfuna by’eggwanga,<ref>{{Cite web |date=January 2024 |title=Membership of the Committee on National Economy (January 2024 – May 2026) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20NATIONAL%20ECONOMY%20%20%5BJANUARY%202024%20-%20MAY%202026%5D.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda,<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=August 2023 |title=Membership of the Committee on Defence and Internal Affairs (2023–2024) |url=https://ftp.parliament.go.ug/sites/default/files/2023-08/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS%20COMMITTEE%20%282023-2024%29_0.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> akakiiko k’eddembe ly’obuntu, n’akakiiko akakola ku nsonga za Pulezidenti.<ref>{{Cite web |date=2024-11-03 |title=Membership of the Committee on Presidential Affairs |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20PRESIDENTIAL%20AFFAIRS.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref>
Mu lutuula lwa kakiiko mu Gwokuna 2026, Opolot yasasamaza bannamawulire b'emikutu gy’eggwanga bwe yasemba addukanya amaka g'omukulembeze w'eggwanga, Jane Barekye awe amagezi omukulembeze w’eggwanga [[Yoweri Museveni]] aludde ng’aweereza, alonde mutabani we era Omukulu w’amagye ga Uganda, [[Muhoozi Kainerugaba|Gen Muhoozi Kainerugaba]] ng’omumyuka wa Pulezidenti mu kabineti enajja. Ekiteeso kino kyawagirwa mmemba omukulu owa Patriotic League of Uganda(PLU) Hon Twalla Fadil eyaliwo kyokka abalondoola ebyobufuzi n'abekennenya ensonga baakitunuulira ng'emmanduso ya "Muhoozi Project",<ref>{{Cite web |date=2022-06-07 |title=The 'Muhoozi Project' |url=https://www.independent.co.ug/the-muhoozi-project/ |access-date=2026-05-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>[https://www.pearltimes.co.ug/muhoozi-project-final-phase-heres-what-it-would-mean-if-museveni-appointed-muhoozi-vice-president/ "Muhoozi Project final phase"]. ''Pearl Times''. Retrieved 2026-05-12.</ref> enteekateeka erii okusika omuguwa ey'okusikiza Genero Muhoozi atwale obwapulezidenti bwa Uganda oluvannyuma lwa kitaawe.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-23029129 "Uganda's Muhoozi Kainerugaba denies 'monarchy' plan"]. ''BBC News''. 2013-06-24. Retrieved 2026-05-12.</ref> Enteekateeka eno yasooka kwogerwako Genero David Sejusa mu 2013.<ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=Flashback: When Gen Sejusa was a madman and 'Muhoozi Project' a myth |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/flashback-when-gen-sejusa-was-a-madman-and-muhoozi-project-a-myth-5133214 |access-date=2026-05-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu kulonda kwa bonna mu Gwoluberyeberye 2026, Opolot-Okwalinga yasigaza ekifo kye mu Kanyum County, n'awangula [[Patrick Amuriat|Patrick Oboi Amuriat]].<ref>Ojore, Godfrey (2026-01-19). [https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/teso-voters-punish-underperformers-as-nrm-rec-NV_226494_052026 "Ugandaelections2026: Teso voters punish 'underperformers' as NRM reclaims ground, over 10 incumbents fall"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-05-06.</ref><ref>{{Cite web |last=Ssentongo |first=Edrisa |title=NRM's Okwalinga Defeats FDC President Amuriat in Kanyum County Race |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314767/nrms-okwalinga-defeats-fdc-president-amuriat-in-kanyum-county-race |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kiiza |first=Christopher |date=2026-01-24 |title=FDC President Amuriat Finishes Fourth in Kanyum MP Race |url=https://chimpreports.com/fdc-president-amuriat-finishes-fourth-in-kanyum-mp-race/ |access-date=2026-05-06 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Obuwanguzi buno bwalagibwa bannamawulire ab'eggwanga lyonna n'ab'ekitundu ekyo, ng'ekizibu eky'amaanyi mu by'obufuzi olw'ekifo kya Amuriat ng'omukulembeze w'oludda oluvuganya era n'olw'ebyafaayo bya Teso ng'ekifo ekikulu eky'oludda oluvuganya naddala Forum for Democratic Change (FDC).<ref>{{Cite web |title=FDC Captures MP Seats from Teso |url=https://ugandaradionetwork.net/story/fdc-captures-mp-seats-from-teso |access-date=2026-05-06 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Abazaalibwa mu Disitulikiti y'e Kumi]]
[[Category:Bannabyabufuzi abali mu kibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
e7yjyslmaqnpmypsc5jj1u9wusszuh3
69568
69524
2026-08-23T10:29:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69568
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Opolot-Okwalinga Simon Peter''' munnabyabufuzi [[Munnayuganda]], era omukugu mu nteekateeka z'ebyokwerinda,<ref name=":1">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Why private security guards in Uganda should be made part of national public security architecture |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-05-11 |website=New Vision}}</ref> akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Kanyum,<ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImtVR3J0em04NmVpOHIxZW5TUzB0NGc9PSIsInZhbHVlIjoibG8va0hld0l5Q1czQVd3Vk9xclk3Zz09IiwibWFjIjoiZjU4Mzg4ZGMxM2JjOWE4NWVkODgzZDY5ZjY0OTkxNDgwYzg0NWMxYmZkZjIzM2ZlMDFmMzcyZTIzYzI0YmUyZSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-05-06 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kumi]] . Mmemba w’ekibiina kya [[National Resistance Movement|National Resistance Movement (NRM)]], era mmemba w’ekibiina kya Patriotic League of Uganda(PLU),<ref name=":3">{{Cite web |title=Appoint Muhoozi Vice President – MP Tells Museveni |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/7134 |access-date=2026-05-12 |website=The Ultimate Post |language=en}}</ref> ekibiina ky’obwannakyewa ekyatandikibwawo era nga kikulemberwa mutabani wa Pulezidenti wa Uganda Genero [[Muhoozi Kainerugaba]]. Opolot-Okwalinga yamanyibwa ng’ayita mu mirimu gye mu kukolagana n’amagye/eby'okwerinda mu nteekateeka n’obuweereza obw'ekikugu eri [[gavumenti ya Uganda]]. Mu kulonda kwa bonna okwaliwo mu Gwoluberyeberye 2026, yafuna obuwanguzi obw’amaanyi bwe yawangula Pulezidenti w’ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change (FDC)]], [[Patrick Amuriat|Patrick Oboi Amuriat]].<ref>{{Cite web |last=Opolot |first=Michael Odeng and Martin |date=2026-01-18 |title=Ugandaelections2026: FDC's Amuriat loses Kanyum County seat to NRM's Okwalinga |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/fdcs-amuriat-loses-kanyum-county-seat-to-nrms-NV_226474_052026 |access-date=2026-05-11 |website=New Vision}}</ref> Era amanyiddwa olw'okuwandiika ekitabo ekimanyiddwa nga "Guardian Ideology."
== Obuto bwe n’okusoma ==
Opolot-Okwalinga yazaalibwa Mukongoro mu [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kumi]], mu buvanjuba bwa Uganda. Yasomera ku [[St. Peter's College Tororo]] okusoma siniya nga tannawandiisibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], gye yafunira diguli ya Bachelor of Arts in Social Sciences nakuguka mu Sociology. Okusoma kwe okw’okweyongerayo ng'amalirizza diguli kwawagirwa sikaala ku ddaala ly’ensi yonna eziwerako. Mu 2005, yaweebwa sikaala ya Commonwealth wansi w’enteekateeka ya [[Commonwealth Scholarship and Fellowship|Commonwealth Scholarship and Fellowship Plan]] okusomera mu [[Yunivasite y’e Leeds]] mu [[Bungereza]], gye yafunira diguli eyookubiri eya Master of Arts in Strategic Studies. Mu kiseera ekyo, yatendekebwa mu by’amagye eby’ekikugu, n’amaliriza omusomo gwa [[Officer Cadet]] mu ttendekero eritendeka abaserikale li [[University Officers Training Corps (UOTC)]] wansi w’ettendekero ly’amagye erya [[Royal Military Academy Sandhurst]] (RMAS).<ref>{{Cite web |title=University Officers' Training Corps (UOTC) |url=https://www.army.mod.uk/support-and-training/our-schools-and-colleges/rma-sandhurst/ |access-date=2026-05-12 |website=The British Army}}</ref>
Mu 2010, yafuna sikaala okuva mu [[Germany Academic Exchange Service (DAAD)]] okusomera mu [[Yunivasite y’e Duisburg-Essen]], n’afuna diguli eyookubiri mu byenkulaakulana n’enfuga ng’akuguse mu kwekenneenya enkola z’ebyokwerinda.<ref>Sat, Sinan (2010-11-04). [https://www.waz.de/staedte/duisburg/sie-werden-die-elite-ihrer-heimat-id3903126.html "Sie werden die Elite ihrer Heimat"]. ''Westdeutsche Allgemeine Zeitung''. Retrieved 2026-05-06.</ref>
== Obukugu bwe n'obuweereza mu magye ==
Obukugu bwa Opolot-Okwalinga bugatiddwa wamu mu by'okwerinda n’enzirukanya y’emirimu mu Uganda. Yaweereza ku kitebe ky'amagye ga [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People's Defence Forces (UPDF)]] e Mbuya, naddala mu ofiisi ya Joint Chief of Staff , [[ofiisi y'omukulu w'amagye (CDF)]] ne mu ofiisi y'enjigiriza y'amagye eya Commander Military Doctrine.<ref>{{Cite web |title=Ministry of Defence and Veterans Affairs (MODVA) {{!}} UPDF |url=https://www.defence.go.ug/defence-doctrine/center-for-doctrine/ |access-date=2026-05-12 |website=Ministry of Defence and Veteran Affairs (MODVA) |language=en-US}}</ref> Yafuuka wattutumu bweyali ow'ebyekikugu ng’aweereza ng’Omuyambi w’omugenzi [[Aronda Nyakairima|Gen Aronda Nyakairima]], mu biseera ng’akulira amagye era nga Minisita w’ensonga z’omunda.
Oluvannyuma lw’okufa kwa [[Aronda Nyakairima|Gen Aronda]] okw’amangu, Opolot-Okwalinga yagenda mu maaso n’obumanyirivu bwe mu by’okuddukanya emirimu mu minisitule y’ensonga z’omunda ng’omukungu omukulu ow’okunoonyereza era omuwabuzi w’enkola eri minisita mu kiseera ekyo,<ref>{{Cite web |date=2019 |title=List of Participants: International Dialogue on Migration 2019 |url=https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/our_work/ICP/IDM/2019_IDM/idm2019listofparticipants.pdf |access-date=2026-05-06 |website=International Organization for Migration (IOM)}}</ref> era yaweereza mu kitongole ekya [[Kaliisoliiso wa Gavumenti (IGG)]] wansi w’omulembe gw'Omulamuzi [[Faith Mwondha]], nga kino kiraga engeri gyali omunywevu mu kulwanyisa enguzi n'obukenuzi okuggwerwawo ddala.<ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=FULL LIST: MPs who signed censure motion |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-list-mps-who-signed-censure-motion-4657682 |access-date=2026-05-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |title=MPs question salary disparities in UPDF, puzzled with huge salaries of Generals who do "nothing" |url=https://nilepost.co.ug/news/153398/mps-question-salary-disparities-in-updf-puzzled-with-huge-salaries-of-generals-who-do-nothing |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Eby'obufuzi ==
Mu 2014, yawandiika era n'atongoza akatabo akayitibwa "Guardian Ideology" okuva ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], enkola y'ebyobufuzi ng'ekakasa nti obukulembeze bulina okukola ng'engeri y'okulabirira oba "okukuuma." Endowooza eno yatuuka n'okuleetera abawagizi be okumujuliza n'erinnya Edaran Lo'Itunga ("Omukuumi w'abantu").
Oluvannyuma lw’okulondebwa mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu, yafuuka omujjumbize mu kulondoola amateeka.<ref name=":2">{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Defence ministry seeks Shs2.5bn to provide security to EACOP |url=https://nilepost.co.ug/news/185588/defence-ministry-seeks-shs25bn-to-provide-security-to-eacop |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Yaweereza ku bukiiko obuwerako, omuli akakiiko k’ebyenfuna by’eggwanga,<ref>{{Cite web |date=January 2024 |title=Membership of the Committee on National Economy (January 2024 – May 2026) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20NATIONAL%20ECONOMY%20%20%5BJANUARY%202024%20-%20MAY%202026%5D.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda,<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=August 2023 |title=Membership of the Committee on Defence and Internal Affairs (2023–2024) |url=https://ftp.parliament.go.ug/sites/default/files/2023-08/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS%20COMMITTEE%20%282023-2024%29_0.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> akakiiko k’eddembe ly’obuntu, n’akakiiko akakola ku nsonga za Pulezidenti.<ref>{{Cite web |date=2024-11-03 |title=Membership of the Committee on Presidential Affairs |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20PRESIDENTIAL%20AFFAIRS.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref>
Mu lutuula lwa kakiiko mu Gwokuna 2026, Opolot yasasamaza bannamawulire b'emikutu gy’eggwanga bwe yasemba addukanya amaka g'omukulembeze w'eggwanga, Jane Barekye awe amagezi omukulembeze w’eggwanga [[Yoweri Museveni]] aludde ng’aweereza, alonde mutabani we era Omukulu w’amagye ga Uganda, [[Muhoozi Kainerugaba|Gen Muhoozi Kainerugaba]] ng’omumyuka wa Pulezidenti mu kabineti enajja. Ekiteeso kino kyawagirwa mmemba omukulu owa Patriotic League of Uganda(PLU) Hon Twalla Fadil eyaliwo kyokka abalondoola ebyobufuzi n'abekennenya ensonga baakitunuulira ng'emmanduso ya "Muhoozi Project",<ref>{{Cite web |date=2022-06-07 |title=The 'Muhoozi Project' |url=https://www.independent.co.ug/the-muhoozi-project/ |access-date=2026-05-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>[https://www.pearltimes.co.ug/muhoozi-project-final-phase-heres-what-it-would-mean-if-museveni-appointed-muhoozi-vice-president/ "Muhoozi Project final phase"]. ''Pearl Times''. Retrieved 2026-05-12.</ref> enteekateeka erii okusika omuguwa ey'okusikiza Genero Muhoozi atwale obwapulezidenti bwa Uganda oluvannyuma lwa kitaawe.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-23029129 "Uganda's Muhoozi Kainerugaba denies 'monarchy' plan"]. ''BBC News''. 2013-06-24. Retrieved 2026-05-12.</ref> Enteekateeka eno yasooka kwogerwako Genero David Sejusa mu 2013.<ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=Flashback: When Gen Sejusa was a madman and 'Muhoozi Project' a myth |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/flashback-when-gen-sejusa-was-a-madman-and-muhoozi-project-a-myth-5133214 |access-date=2026-05-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu kulonda kwa bonna mu Gwoluberyeberye 2026, Opolot-Okwalinga yasigaza ekifo kye mu Kanyum County, n'awangula [[Patrick Amuriat|Patrick Oboi Amuriat]].<ref>Ojore, Godfrey (2026-01-19). [https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/teso-voters-punish-underperformers-as-nrm-rec-NV_226494_052026 "Ugandaelections2026: Teso voters punish 'underperformers' as NRM reclaims ground, over 10 incumbents fall"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-05-06.</ref><ref>{{Cite web |last=Ssentongo |first=Edrisa |title=NRM's Okwalinga Defeats FDC President Amuriat in Kanyum County Race |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314767/nrms-okwalinga-defeats-fdc-president-amuriat-in-kanyum-county-race |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kiiza |first=Christopher |date=2026-01-24 |title=FDC President Amuriat Finishes Fourth in Kanyum MP Race |url=https://chimpreports.com/fdc-president-amuriat-finishes-fourth-in-kanyum-mp-race/ |access-date=2026-05-06 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Obuwanguzi buno bwalagibwa bannamawulire ab'eggwanga lyonna n'ab'ekitundu ekyo, ng'ekizibu eky'amaanyi mu by'obufuzi olw'ekifo kya Amuriat ng'omukulembeze w'oludda oluvuganya era n'olw'ebyafaayo bya Teso ng'ekifo ekikulu eky'oludda oluvuganya naddala Forum for Democratic Change (FDC).<ref>{{Cite web |title=FDC Captures MP Seats from Teso |url=https://ugandaradionetwork.net/story/fdc-captures-mp-seats-from-teso |access-date=2026-05-06 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Abazaalibwa mu Disitulikiti y'e Kumi]]
[[Category:Bannabyabufuzi abali mu kibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
cqh4fik6ejl63jbhsu1fcq0g1hdolvx
69778
69568
2026-08-23T11:22:01Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69778
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Opolot-Okwalinga Simon Peter''' munnabyabufuzi [[Munnayuganda]], era omukugu mu nteekateeka z'ebyokwerinda,<ref name=":1">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Why private security guards in Uganda should be made part of national public security architecture |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-05-11 |website=New Vision}}</ref> akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira Essaza lye Kanyum,<ref name=":0">{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6ImtVR3J0em04NmVpOHIxZW5TUzB0NGc9PSIsInZhbHVlIjoibG8va0hld0l5Q1czQVd3Vk9xclk3Zz09IiwibWFjIjoiZjU4Mzg4ZGMxM2JjOWE4NWVkODgzZDY5ZjY0OTkxNDgwYzg0NWMxYmZkZjIzM2ZlMDFmMzcyZTIzYzI0YmUyZSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-05-06 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref> [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kumi]] . Mmemba w’ekibiina kya [[National Resistance Movement|National Resistance Movement (NRM)]], era mmemba w’ekibiina kya Patriotic League of Uganda(PLU),<ref name=":3">{{Cite web |title=Appoint Muhoozi Vice President – MP Tells Museveni |url=https://ultimatepost.dantty.com/post/7134 |access-date=2026-05-12 |website=The Ultimate Post |language=en}}</ref> ekibiina ky’obwannakyewa ekyatandikibwawo era nga kikulemberwa mutabani wa Pulezidenti wa Uganda Genero [[Muhoozi Kainerugaba]]. Opolot-Okwalinga yamanyibwa ng’ayita mu mirimu gye mu kukolagana n’amagye/eby'okwerinda mu nteekateeka n’obuweereza obw'ekikugu eri [[gavumenti ya Uganda]]. Mu kulonda kwa bonna okwaliwo mu Gwoluberyeberye 2026, yafuna obuwanguzi obw’amaanyi bwe yawangula Pulezidenti w’ekibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change (FDC)]], [[Patrick Amuriat|Patrick Oboi Amuriat]].<ref>{{Cite web |last=Opolot |first=Michael Odeng and Martin |date=2026-01-18 |title=Ugandaelections2026: FDC's Amuriat loses Kanyum County seat to NRM's Okwalinga |url=https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/fdcs-amuriat-loses-kanyum-county-seat-to-nrms-NV_226474_052026 |access-date=2026-05-11 |website=New Vision}}</ref> Era amanyiddwa olw'okuwandiika ekitabo ekimanyiddwa nga "Guardian Ideology."
== Obuto bwe n’okusoma ==
Opolot-Okwalinga yazaalibwa Mukongoro mu [[Kumi (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kumi]], mu buvanjuba bwa Uganda. Yasomera ku [[St. Peter's College Tororo]] okusoma siniya nga tannawandiisibwa mu [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], gye yafunira diguli ya Bachelor of Arts in Social Sciences nakuguka mu Sociology. Okusoma kwe okw’okweyongerayo ng'amalirizza diguli kwawagirwa sikaala ku ddaala ly’ensi yonna eziwerako. Mu 2005, yaweebwa sikaala ya Commonwealth wansi w’enteekateeka ya [[Commonwealth Scholarship and Fellowship|Commonwealth Scholarship and Fellowship Plan]] okusomera mu [[Yunivasite y’e Leeds]] mu [[Bungereza]], gye yafunira diguli eyookubiri eya Master of Arts in Strategic Studies. Mu kiseera ekyo, yatendekebwa mu by’amagye eby’ekikugu, n’amaliriza omusomo gwa [[Officer Cadet]] mu ttendekero eritendeka abaserikale li [[University Officers Training Corps (UOTC)]] wansi w’ettendekero ly’amagye erya [[Royal Military Academy Sandhurst]] (RMAS).<ref>{{Cite web |title=University Officers' Training Corps (UOTC) |url=https://www.army.mod.uk/support-and-training/our-schools-and-colleges/rma-sandhurst/ |access-date=2026-05-12 |website=The British Army}}</ref>
Mu 2010, yafuna sikaala okuva mu [[Germany Academic Exchange Service (DAAD)]] okusomera mu [[Yunivasite y’e Duisburg-Essen]], n’afuna diguli eyookubiri mu byenkulaakulana n’enfuga ng’akuguse mu kwekenneenya enkola z’ebyokwerinda.<ref>Sat, Sinan (2010-11-04). [https://www.waz.de/staedte/duisburg/sie-werden-die-elite-ihrer-heimat-id3903126.html "Sie werden die Elite ihrer Heimat"]. ''Westdeutsche Allgemeine Zeitung''. Retrieved 2026-05-06.</ref>
== Obukugu bwe n'obuweereza mu magye ==
Obukugu bwa Opolot-Okwalinga bugatiddwa wamu mu by'okwerinda n’enzirukanya y’emirimu mu Uganda. Yaweereza ku kitebe ky'amagye ga [[Eggye lya Uganda People's Defense Force|Uganda People's Defence Forces (UPDF)]] e Mbuya, naddala mu ofiisi ya Joint Chief of Staff , [[ofiisi y'omukulu w'amagye (CDF)]] ne mu ofiisi y'enjigiriza y'amagye eya Commander Military Doctrine.<ref>{{Cite web |title=Ministry of Defence and Veterans Affairs (MODVA) {{!}} UPDF |url=https://www.defence.go.ug/defence-doctrine/center-for-doctrine/ |access-date=2026-05-12 |website=Ministry of Defence and Veteran Affairs (MODVA) |language=en-US}}</ref> Yafuuka wattutumu bweyali ow'ebyekikugu ng’aweereza ng’Omuyambi w’omugenzi [[Aronda Nyakairima|Gen Aronda Nyakairima]], mu biseera ng’akulira amagye era nga Minisita w’ensonga z’omunda.
Oluvannyuma lw’okufa kwa [[Aronda Nyakairima|Gen Aronda]] okw’amangu, Opolot-Okwalinga yagenda mu maaso n’obumanyirivu bwe mu by’okuddukanya emirimu mu minisitule y’ensonga z’omunda ng’omukungu omukulu ow’okunoonyereza era omuwabuzi w’enkola eri minisita mu kiseera ekyo,<ref>{{Cite web |date=2019 |title=List of Participants: International Dialogue on Migration 2019 |url=https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/our_work/ICP/IDM/2019_IDM/idm2019listofparticipants.pdf |access-date=2026-05-06 |website=International Organization for Migration (IOM)}}</ref> era yaweereza mu kitongole ekya [[Kaliisoliiso wa Gavumenti (IGG)]] wansi w’omulembe gw'Omulamuzi [[Faith Mwondha]], nga kino kiraga engeri gyali omunywevu mu kulwanyisa enguzi n'obukenuzi okuggwerwawo ddala.<ref>{{Cite web |date=2024-06-14 |title=FULL LIST: MPs who signed censure motion |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/full-list-mps-who-signed-censure-motion-4657682 |access-date=2026-05-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Nabakooza |first=Shamim |title=MPs question salary disparities in UPDF, puzzled with huge salaries of Generals who do "nothing" |url=https://nilepost.co.ug/news/153398/mps-question-salary-disparities-in-updf-puzzled-with-huge-salaries-of-generals-who-do-nothing |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Eby'obufuzi ==
Mu 2014, yawandiika era n'atongoza akatabo akayitibwa "Guardian Ideology" okuva ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], enkola y'ebyobufuzi ng'ekakasa nti obukulembeze bulina okukola ng'engeri y'okulabirira oba "okukuuma." Endowooza eno yatuuka n'okuleetera abawagizi be okumujuliza n'erinnya Edaran Lo'Itunga ("Omukuumi w'abantu").
Oluvannyuma lw’okulondebwa mu Palamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu, yafuuka omujjumbize mu kulondoola amateeka.<ref name=":2">{{Cite web |last=Muhimba |first=Samuel |title=Defence ministry seeks Shs2.5bn to provide security to EACOP |url=https://nilepost.co.ug/news/185588/defence-ministry-seeks-shs25bn-to-provide-security-to-eacop |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref> Yaweereza ku bukiiko obuwerako, omuli akakiiko k’ebyenfuna by’eggwanga,<ref>{{Cite web |date=January 2024 |title=Membership of the Committee on National Economy (January 2024 – May 2026) |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20NATIONAL%20ECONOMY%20%20%5BJANUARY%202024%20-%20MAY%202026%5D.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> akakiiko k’ebyokwerinda n’ensonga z’omunda,<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |date=August 2023 |title=Membership of the Committee on Defence and Internal Affairs (2023–2024) |url=https://ftp.parliament.go.ug/sites/default/files/2023-08/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20DEFENCE%20AND%20INTERNAL%20AFFAIRS%20COMMITTEE%20%282023-2024%29_0.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref> akakiiko k’eddembe ly’obuntu, n’akakiiko akakola ku nsonga za Pulezidenti.<ref>{{Cite web |date=2024-11-03 |title=Membership of the Committee on Presidential Affairs |url=https://www.parliament.go.ug/sites/default/files/2024-11/MEMBERSHIP%20OF%20THE%20COMMITTEE%20ON%20PRESIDENTIAL%20AFFAIRS.pdf |access-date=2026-05-06 |website=Parliament of the Republic of Uganda}}</ref>
Mu lutuula lwa kakiiko mu Gwokuna 2026, Opolot yasasamaza bannamawulire b'emikutu gy’eggwanga bwe yasemba addukanya amaka g'omukulembeze w'eggwanga, Jane Barekye awe amagezi omukulembeze w’eggwanga [[Yoweri Museveni]] aludde ng’aweereza, alonde mutabani we era Omukulu w’amagye ga Uganda, [[Muhoozi Kainerugaba|Gen Muhoozi Kainerugaba]] ng’omumyuka wa Pulezidenti mu kabineti enajja. Ekiteeso kino kyawagirwa mmemba omukulu owa Patriotic League of Uganda(PLU) Hon Twalla Fadil eyaliwo kyokka abalondoola ebyobufuzi n'abekennenya ensonga baakitunuulira ng'emmanduso ya "Muhoozi Project",<ref>{{Cite web |date=2022-06-07 |title=The 'Muhoozi Project' |url=https://www.independent.co.ug/the-muhoozi-project/ |access-date=2026-05-12 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>[https://www.pearltimes.co.ug/muhoozi-project-final-phase-heres-what-it-would-mean-if-museveni-appointed-muhoozi-vice-president/ "Muhoozi Project final phase"]. ''Pearl Times''. Retrieved 2026-05-12.</ref> enteekateeka erii okusika omuguwa ey'okusikiza Genero Muhoozi atwale obwapulezidenti bwa Uganda oluvannyuma lwa kitaawe.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-23029129 "Uganda's Muhoozi Kainerugaba denies 'monarchy' plan"]. ''BBC News''. 2013-06-24. Retrieved 2026-05-12.</ref> Enteekateeka eno yasooka kwogerwako Genero David Sejusa mu 2013.<ref>{{Cite web |date=2025-07-27 |title=Flashback: When Gen Sejusa was a madman and 'Muhoozi Project' a myth |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/oped/commentary/flashback-when-gen-sejusa-was-a-madman-and-muhoozi-project-a-myth-5133214 |access-date=2026-05-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu kulonda kwa bonna mu Gwoluberyeberye 2026, Opolot-Okwalinga yasigaza ekifo kye mu Kanyum County, n'awangula [[Patrick Amuriat|Patrick Oboi Amuriat]].<ref>Ojore, Godfrey (2026-01-19). [https://www.newvision.co.ug/category/ugandaelections2026/teso-voters-punish-underperformers-as-nrm-rec-NV_226494_052026 "Ugandaelections2026: Teso voters punish 'underperformers' as NRM reclaims ground, over 10 incumbents fall"]. ''New Vision''. Retrieved 2026-05-06.</ref><ref>{{Cite web |last=Ssentongo |first=Edrisa |title=NRM's Okwalinga Defeats FDC President Amuriat in Kanyum County Race |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/314767/nrms-okwalinga-defeats-fdc-president-amuriat-in-kanyum-county-race |access-date=2026-05-06 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kiiza |first=Christopher |date=2026-01-24 |title=FDC President Amuriat Finishes Fourth in Kanyum MP Race |url=https://chimpreports.com/fdc-president-amuriat-finishes-fourth-in-kanyum-mp-race/ |access-date=2026-05-06 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Obuwanguzi buno bwalagibwa bannamawulire ab'eggwanga lyonna n'ab'ekitundu ekyo, ng'ekizibu eky'amaanyi mu by'obufuzi olw'ekifo kya Amuriat ng'omukulembeze w'oludda oluvuganya era n'olw'ebyafaayo bya Teso ng'ekifo ekikulu eky'oludda oluvuganya naddala Forum for Democratic Change (FDC).<ref>{{Cite web |title=FDC Captures MP Seats from Teso |url=https://ugandaradionetwork.net/story/fdc-captures-mp-seats-from-teso |access-date=2026-05-06 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi]]
[[Category:Abazaalibwa mu Disitulikiti y'e Kumi]]
[[Category:Bannabyabufuzi abali mu kibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
ihnzszgxo3qtvk56cvyjajb3aazlumt
Grace Kiirya Wanzala
0
14144
69519
61373
2026-08-23T10:15:47Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69519
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Kiirya Wanzala,''' era amanyiddwa nga ''Grace Paddy Kirya Wanzala'' (yazaalibwa nga 18 Ogwokusatu 1968), [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era musomesa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Busoga teachers win MP seats after four attempts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Grace Kirya Wanzala |url=https://chimpreports.com/tag/grace-kirya-wanzala/ |access-date=2026-06-13 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Grace Kiirya Paddy Wanzala, Uganda |url=https://eastafricatenders.com/directory/grace-kiirya-paddy-wanzala/ |access-date=2026-06-13 |website=eastafricatenders.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=POST |first=NILE |title=Grace Kirya Wanzala - Latest News |url=https://nilepost.co.ug/grace-kirya-wanzala |access-date=2026-06-13 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-19 |title=Mafabi orders encroachers off Bugisu co-operative property |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mafabi-orders-encroachers-off-bugisu-co-operative-property-1617396 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu kiseera kino aweereza ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira e Ssaza lye Butembe mu Disitulikiti y’e Jinja.<ref>{{Cite web |date=2025-12-26 |title=BREAKING: FDC's Kirya Wanzala Unveils Game-Changing Plans for Butembe County-You Won't Believe What He Has In Store. {{!}} The Exposure Uganda |url=https://exposureuganda.com/2025/12/26/breaking-fdcs-kirya-wanzala-unveils-game-changing-plans-for-butembe-county-you-wont-believe-what-he-has-in-store/ |access-date=2026-06-13 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Azaalibwa mu Ssaza ly'e Butembe mu [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Jinja]].
== Emirimu gye ==
Mu 2026, yawangula ekifo ky’omubaka w'eSsaza lye Butembe oluvannyuma lw’okuvuganya emirundi ena nga tawangula, era obuwanguzi buno bwamuyingiza mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’ekkuminebbiri.
Yayingira ebyobufuzi oluvannyuma lw'okumaliriza emisomo gye ku Yunivasite, nga yatandiika obuweereza bwe nga Ssentebe w’abavubuka mu Ggombolola lye Busedde. Eby'obufuzi yabitandikira mu kibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC). Oluvannyuma yaweereza nga kansala wa disitulikiti mu [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Jinja]] okumala ebisanja bisatu eby’omuddiring’anwa. Era yaliko kansala wa [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Jinja]].<ref>{{Cite web |last=Otto |first=Nelly |date=2025-11-06 |title=Meet FDC's Kirya Wanzala the Butembe County Contender With Governance Experience, Credibility Across Party Lines |url=https://www.watchdoguganda.com/news/national/20251106/185759/meet-fdcs-kirya-wanzala-the-butembe-county-contender-with-governance-experience-credibility-across-party-lines.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
Yafuna obwagazi okukiikirira e Ssaza lye Butembe mu Paalamenti mu 2001, gye yavuganya n’eyali minisita w’amasannyalaze [[Daudi Migereko]] wabula n’awangulwa. Mu 2006, yakomawo mu lw'okaano era nawangulwa n'obululu 600 ne mu 2011 era yawangulwa n'obululu 700 ng'era ku mulundi guno yawangulwa [[Daudi Migereko]] eyali aweereza nga Minisita w'ensonga z'ettaka.<ref>{{Cite web |title=Migereko's Election Petition Adjourned To May 23rd : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/migerekos-election-petition-adjourned-to-may-23rd |access-date=2026-06-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nkwanga |first=Andrew |date=2016-07-29 |title=Lawyers Complain About Concealed Judgment as Wanzala Intends to Appeal |url=https://chimpreports.com/lawyers-complain-about-concealed-judgment-as-wanzala-intends-to-appeal/ |access-date=2026-06-13 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=Pastor's entry complicates Migereko's political life in Butembe |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/pastor-s-entry-complicates-migereko-s-political-life-in-butembe-1584762 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2016, yawangulwa Nelson Lufafa owa [[National Resistance Movement]] (NRM) n’obululu 2,000.<ref>{{Cite web |last=Nkwanga |first=Andrew |date=2016-07-23 |title=Court Upholds Election of Butembe MP |url=https://chimpreports.com/court-upholds-election-of-butembe-mp/ |access-date=2026-06-13 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mu 2021, yawangulwa David Livingstone Zijjan n'obululu 16 bwokka. Mu kulonda kwa 2026, yawangula n'obululu 6,215, nga yaddirirwa Jacob Kabondo okuva mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] n'obululu 5,799, ate ey'esimbawo ku bwa nnamunugina, Okum Shaban n'afuna obululu 4,798. Ye ssentebe w'ekibviina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] mu Disitulikiti y'e Jinja.<ref>{{Cite web |last=Uganda |first=Watchdog |date=2025-04-07 |title=Busoga: FDC leaders Hit Back At Lukwago's Deregistration Claims |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20250407/179672/busoga-fdc-leaders-hit-back-at-lukwagos-deregistration-claims.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]]
* Namatende Eunice
* [[Daudi Migereko]]
* [[Balyeku Moses Grace|Balyeku Musa Ekisa]]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://ug.linkedin.com/in/grace-kiirya-wanzala-7845b840 Grace Kiirya Wanzala] ku mukutu gwa yintaneeti ogwa LinkedIn
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Wanzala, Grace Kiirya}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
rbrg2r63mmc5buebyhi39ngzeg0iulp
69755
69519
2026-08-23T11:20:34Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Kiirya Wanzala,''' era amanyiddwa nga ''Grace Paddy Kirya Wanzala'' (yazaalibwa nga 18 Ogwokusatu 1968), [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era musomesa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Busoga teachers win MP seats after four attempts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Grace Kirya Wanzala |url=https://chimpreports.com/tag/grace-kirya-wanzala/ |access-date=2026-06-13 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Grace Kiirya Paddy Wanzala, Uganda |url=https://eastafricatenders.com/directory/grace-kiirya-paddy-wanzala/ |access-date=2026-06-13 |website=eastafricatenders.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=POST |first=NILE |title=Grace Kirya Wanzala - Latest News |url=https://nilepost.co.ug/grace-kirya-wanzala |access-date=2026-06-13 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-19 |title=Mafabi orders encroachers off Bugisu co-operative property |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mafabi-orders-encroachers-off-bugisu-co-operative-property-1617396 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu kiseera kino aweereza ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira e Ssaza lye Butembe mu Disitulikiti y’e Jinja.<ref>{{Cite web |date=2025-12-26 |title=BREAKING: FDC's Kirya Wanzala Unveils Game-Changing Plans for Butembe County-You Won't Believe What He Has In Store. {{!}} The Exposure Uganda |url=https://exposureuganda.com/2025/12/26/breaking-fdcs-kirya-wanzala-unveils-game-changing-plans-for-butembe-county-you-wont-believe-what-he-has-in-store/ |access-date=2026-06-13 |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n’obuyigirize ==
Azaalibwa mu Ssaza ly'e Butembe mu [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Jinja]].
== Emirimu gye ==
Mu 2026, yawangula ekifo ky’omubaka w'eSsaza lye Butembe oluvannyuma lw’okuvuganya emirundi ena nga tawangula, era obuwanguzi buno bwamuyingiza mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey’ekkuminebbiri.
Yayingira ebyobufuzi oluvannyuma lw'okumaliriza emisomo gye ku Yunivasite, nga yatandiika obuweereza bwe nga Ssentebe w’abavubuka mu Ggombolola lye Busedde. Eby'obufuzi yabitandikira mu kibiina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC). Oluvannyuma yaweereza nga kansala wa disitulikiti mu [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Jinja]] okumala ebisanja bisatu eby’omuddiring’anwa. Era yaliko kansala wa [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y'e Jinja]].<ref>{{Cite web |last=Otto |first=Nelly |date=2025-11-06 |title=Meet FDC's Kirya Wanzala the Butembe County Contender With Governance Experience, Credibility Across Party Lines |url=https://www.watchdoguganda.com/news/national/20251106/185759/meet-fdcs-kirya-wanzala-the-butembe-county-contender-with-governance-experience-credibility-across-party-lines.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
Yafuna obwagazi okukiikirira e Ssaza lye Butembe mu Paalamenti mu 2001, gye yavuganya n’eyali minisita w’amasannyalaze [[Daudi Migereko]] wabula n’awangulwa. Mu 2006, yakomawo mu lw'okaano era nawangulwa n'obululu 600 ne mu 2011 era yawangulwa n'obululu 700 ng'era ku mulundi guno yawangulwa [[Daudi Migereko]] eyali aweereza nga Minisita w'ensonga z'ettaka.<ref>{{Cite web |title=Migereko's Election Petition Adjourned To May 23rd : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/migerekos-election-petition-adjourned-to-may-23rd |access-date=2026-06-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nkwanga |first=Andrew |date=2016-07-29 |title=Lawyers Complain About Concealed Judgment as Wanzala Intends to Appeal |url=https://chimpreports.com/lawyers-complain-about-concealed-judgment-as-wanzala-intends-to-appeal/ |access-date=2026-06-13 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-02-02 |title=Pastor's entry complicates Migereko's political life in Butembe |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/pastor-s-entry-complicates-migereko-s-political-life-in-butembe-1584762 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu 2016, yawangulwa Nelson Lufafa owa [[National Resistance Movement]] (NRM) n’obululu 2,000.<ref>{{Cite web |last=Nkwanga |first=Andrew |date=2016-07-23 |title=Court Upholds Election of Butembe MP |url=https://chimpreports.com/court-upholds-election-of-butembe-mp/ |access-date=2026-06-13 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref> Mu 2021, yawangulwa David Livingstone Zijjan n'obululu 16 bwokka. Mu kulonda kwa 2026, yawangula n'obululu 6,215, nga yaddirirwa Jacob Kabondo okuva mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] n'obululu 5,799, ate ey'esimbawo ku bwa nnamunugina, Okum Shaban n'afuna obululu 4,798. Ye ssentebe w'ekibviina kya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] mu Disitulikiti y'e Jinja.<ref>{{Cite web |last=Uganda |first=Watchdog |date=2025-04-07 |title=Busoga: FDC leaders Hit Back At Lukwago's Deregistration Claims |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20250407/179672/busoga-fdc-leaders-hit-back-at-lukwagos-deregistration-claims.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne bino ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]]
* Namatende Eunice
* [[Daudi Migereko]]
* [[Balyeku Moses Grace|Balyeku Musa Ekisa]]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://ug.linkedin.com/in/grace-kiirya-wanzala-7845b840 Grace Kiirya Wanzala] ku mukutu gwa yintaneeti ogwa LinkedIn
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Wanzala, Grace Kiirya}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
j3j2pvpfojk3po9kcfryqx042bw5bdo
Eunice Namatende
0
14145
69461
68807
2026-08-23T10:13:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69461
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Namatende Eunice''' (yazaalibwa 22 Ogwomunaana, 1985) ''',''' era amanyiddwa nga ''Umeme Masanhalaze''''',''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musumba era musomesa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Busoga teachers win MP seats after four attempts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Times |first=The Ankole |date=2025-07-20 |title=Bugiri's Namatende: The Inspiring Journey to Her First Victory in Four Decades |url=https://ankoletimes.co.ug/op-ed/bugiris-namatende-the-inspiring-journey-to-her-first-victory-in-four-decades/ |access-date=2026-06-13 |website=The Ankole Times |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Namatende: Pastor's wife who has unsettled the Opposition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/namatende-pastor-s-wife-who-has-unsettled-the-opposition-1762616 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu kiseera kino ye mubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]] mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'ebbiri ku kaadi y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]].
== Ebimukwatako n’obuyigirize ==
Mutuuze mu Disitulikiti y’e Bugiri. Yazaalibwa nga 22, Ogwomunaana 1985, mu Ggombolola y'e Nankoma, Bugiri, azaalibwa omwami Christopher Bameka n'omukyala Sarah Naigaga. Alina abaana basatu ne bba, David Mukwaya.
Yasomera mu Buckley High School e Iganga okusoma pulayimale oluvannyuma ne yeegatta ku Iganga Secondary School okufuna misomo gy'akamalirizo egya siniya ey'okuna mu 2001. Oluvannyuma yeegatta ku Budini Secondary School e [[Kaliro]], gye yakolera ebigezo bya siniya ey'omukaaga ebyakamalirizo (UACE), nga yavaayo mu 2003. Oluvannyuma yeegatta ku [[Ndejje University|Ndejje Yunivasite]], era n’atikkirwa diguli mu by'enjigiriza mu 2006 n’adda e Ndejje n’afuna Dipulooma ey’okubiri mu by’enjigiriza n’okuddukanya amatendekero. Alina diguli eya Social Sciences okuva mu [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]] ne diguli ey'okubiri mu kuddukanya emirimu gya gavumenti okuva mu [[Uganda Christian University]] .
== Emirimu gye ==
Musomesa omukugu era musumba ng'asumbira ku Miracle Center Seeta.
Ono yafuna ekifo mu Paalamenti ng’ali wamu ne [[Grace Kiirya Wanzala]] ow’essaza ly’e Butembe mu [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Jinja]] oluvannyuma lw’okugezaako omulundi ogw’okutaano okuyingira mu Paalamenti ey’ekkumi n’ebbiri ng’omubaka omukyala owa Disitulikiti y’e Bugiri, oluvannyuma lw’emyaka 20 nga bawangulwa enfunda eziwera mu kalulu.<ref>{{Cite web |last=administrator |date=2018-07-31 |title=Directly Elected Member of Parliament, Bugiri Municipality, Bugiri District |url=https://www.ec.or.ug/election/directly-elected-member-parliament-bugiri-municipality-bugiri-district |access-date=2026-06-13 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Bwanika |first=Elisha Z. |date=2020-08-11 |title=The quest for Bugiri Woman MP seat gets hotter as FDC iron lady Namatende bounces back in the race |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20200811/98473/the-quest-for-bugiri-woman-mp-seat-gets-hotter-as-fdc-iron-lady-namatende-bounces-back-in-the-race.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> Mu 2006. Namatende[[National Resistance Movement|]] yesimbawo ku kaadi y'ekibiina kya Forum for Democratic Change wabula yawangulwaemirundi egy'omuddiringanwa nga yali awangulwa Agnes Taaka Wejuli ow'ekibiina kya National Resistance Movement.
Oluvannyuma yeegatta ku kibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu 2024 nga tannavuganya ku kifo ky'omubaka mu Paalamenti mu Munisipaali y’e Bugiri wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] mu kulonda okw’okujjuza ekifo okwa 2018, era nga ne ku mulundi guno yawangulwa Asuman Basalirwa owa Jeema.<ref>{{Cite web |title=FDC's Eunice Namatende Nominated in Bugiri : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/fdcs-eunice-namatende-nominated-for-bugiri-municipality-mp-seat |access-date=2026-06-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Uganda |first=Watchdog |date=2018-07-27 |title=Bugiri election:FDC's Eunice Namatende concedes defeat, congratulates rival Basalirwa |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20180727/43931/bugiri-electionfdcs-eunice-namatende-concedes-defeat-congratulates-rival-basalirwa.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> Mu 2025, Namatende yesimbawo mu kalulu k'ekibiina kya National Resistance Movement ku ani anabakwatira bendera ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Bugiri nga yali avuganya ne Taka Wejuli era yawangula n'olwekyo yafuuka omukwasi wa bendera y'ekibiina kya NRM. Yakola nga omuwandiisi omukulu mu lukiiko lwa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) mu [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]].
Eby'obufuzi yabitandika mu 2006 ku myaka 19–21 bwe yetaba mu lw'okaano lw'abo abaali besimbyewo ku kifo ky'omubaka omukyala mu Paalamenti wansi w’ekibiina ekivuganya gavumenti ekya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC), kyokka n’awangulwa. Oluvanyuma yaddayo mu lwokaano mu 2011 ne mu 2016 Justine Kalule Lumumba bwe yasuumusibwa ku kifo ky'omuwandiisi mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya Nationala Resistance Movement kyokka n'awangulwa nate Mu 2018 yesimbawo mu kalulu k'okujjuza ekifo ky'omubaka nga yai avuganya Asumani Basalirwa owa JEEMA era ne mu 2021. era yawangulwa. Mu 2023, yakyusa ekibiina kye eky'ebyobufuzi n'akifuula [[National Resistance Movement]], ekyalaga enkyukakyuka ennene mu lugendo lwe olw'ebyobufuzi.
Nga tannaba kwegatta ku byabufuzi, yakola ng’omukungu wa pulogulaamu mu nteekateeka ey'okukuuma amazzi eya Water-sanitation.
== Laba ne bino ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]]
* [[Agnes Taaka]]
* [[Asuman Basalirwa]]
* [[Grace Kiirya Wanzala]]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=MZJ14XxJUuM Eyali Pulezidenti wa FDC akola kampeyini za Eunice Namatende e Bugiri]
* [https://www.facebook.com/nbstelevision/videos/police-rescued-me-when-i-was-attacked/1854556911301932/ Poliisi yantaasa bwe banlumbye]
* [https://x.com/EuniceNamatende Eunice Namatende] ku X
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Namatende, Eunice}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
7w7ljqfzuf4y3zc32qulgt7bmtq5m76
69751
69461
2026-08-23T11:20:32Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69751
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Namatende Eunice''' (yazaalibwa 22 Ogwomunaana, 1985) ''',''' era amanyiddwa nga ''Umeme Masanhalaze''''',''' Munnayuganda munnabyabufuzi, musumba era musomesa.<ref name=":0">{{Cite web |date=2026-01-24 |title=Busoga teachers win MP seats after four attempts |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/elections/busoga-teachers-win-mp-seats-after-four-attempts-5337542 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Times |first=The Ankole |date=2025-07-20 |title=Bugiri's Namatende: The Inspiring Journey to Her First Victory in Four Decades |url=https://ankoletimes.co.ug/op-ed/bugiris-namatende-the-inspiring-journey-to-her-first-victory-in-four-decades/ |access-date=2026-06-13 |website=The Ankole Times |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2021-01-09 |title=Namatende: Pastor's wife who has unsettled the Opposition |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/namatende-pastor-s-wife-who-has-unsettled-the-opposition-1762616 |access-date=2026-06-13 |website=Monitor |language=en}}</ref> Mu kiseera kino ye mubaka wa Paalamenti omukyala akiikirira [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]] mu [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumi n'ebbiri ku kaadi y'ekibiina kya [[National Resistance Movement]].
== Ebimukwatako n’obuyigirize ==
Mutuuze mu Disitulikiti y’e Bugiri. Yazaalibwa nga 22, Ogwomunaana 1985, mu Ggombolola y'e Nankoma, Bugiri, azaalibwa omwami Christopher Bameka n'omukyala Sarah Naigaga. Alina abaana basatu ne bba, David Mukwaya.
Yasomera mu Buckley High School e Iganga okusoma pulayimale oluvannyuma ne yeegatta ku Iganga Secondary School okufuna misomo gy'akamalirizo egya siniya ey'okuna mu 2001. Oluvannyuma yeegatta ku Budini Secondary School e [[Kaliro]], gye yakolera ebigezo bya siniya ey'omukaaga ebyakamalirizo (UACE), nga yavaayo mu 2003. Oluvannyuma yeegatta ku [[Ndejje University|Ndejje Yunivasite]], era n’atikkirwa diguli mu by'enjigiriza mu 2006 n’adda e Ndejje n’afuna Dipulooma ey’okubiri mu by’enjigiriza n’okuddukanya amatendekero. Alina diguli eya Social Sciences okuva mu [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]] ne diguli ey'okubiri mu kuddukanya emirimu gya gavumenti okuva mu [[Uganda Christian University]] .
== Emirimu gye ==
Musomesa omukugu era musumba ng'asumbira ku Miracle Center Seeta.
Ono yafuna ekifo mu Paalamenti ng’ali wamu ne [[Grace Kiirya Wanzala]] ow’essaza ly’e Butembe mu [[Jinja (disitulikit)|Disitulikiti y’e Jinja]] oluvannyuma lw’okugezaako omulundi ogw’okutaano okuyingira mu Paalamenti ey’ekkumi n’ebbiri ng’omubaka omukyala owa Disitulikiti y’e Bugiri, oluvannyuma lw’emyaka 20 nga bawangulwa enfunda eziwera mu kalulu.<ref>{{Cite web |last=administrator |date=2018-07-31 |title=Directly Elected Member of Parliament, Bugiri Municipality, Bugiri District |url=https://www.ec.or.ug/election/directly-elected-member-parliament-bugiri-municipality-bugiri-district |access-date=2026-06-13 |website=Electoral Commission |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Bwanika |first=Elisha Z. |date=2020-08-11 |title=The quest for Bugiri Woman MP seat gets hotter as FDC iron lady Namatende bounces back in the race |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20200811/98473/the-quest-for-bugiri-woman-mp-seat-gets-hotter-as-fdc-iron-lady-namatende-bounces-back-in-the-race.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> Mu 2006. Namatende[[National Resistance Movement|]] yesimbawo ku kaadi y'ekibiina kya Forum for Democratic Change wabula yawangulwaemirundi egy'omuddiringanwa nga yali awangulwa Agnes Taaka Wejuli ow'ekibiina kya National Resistance Movement.
Oluvannyuma yeegatta ku kibiina ky’ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] mu 2024 nga tannavuganya ku kifo ky'omubaka mu Paalamenti mu Munisipaali y’e Bugiri wansi w’ekibiina ky’ebyobufuzi ekya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] mu kulonda okw’okujjuza ekifo okwa 2018, era nga ne ku mulundi guno yawangulwa Asuman Basalirwa owa Jeema.<ref>{{Cite web |title=FDC's Eunice Namatende Nominated in Bugiri : |url=https://ugandaradionetwork.net/story/fdcs-eunice-namatende-nominated-for-bugiri-municipality-mp-seat |access-date=2026-06-13 |website=Uganda Radionetwork |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=Uganda |first=Watchdog |date=2018-07-27 |title=Bugiri election:FDC's Eunice Namatende concedes defeat, congratulates rival Basalirwa |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20180727/43931/bugiri-electionfdcs-eunice-namatende-concedes-defeat-congratulates-rival-basalirwa.html |access-date=2026-06-13 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref> Mu 2025, Namatende yesimbawo mu kalulu k'ekibiina kya National Resistance Movement ku ani anabakwatira bendera ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Bugiri nga yali avuganya ne Taka Wejuli era yawangula n'olwekyo yafuuka omukwasi wa bendera y'ekibiina kya NRM. Yakola nga omuwandiisi omukulu mu lukiiko lwa [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC) mu [[Bugiri (disitulikit)|Disitulikiti y'e Bugiri]].
Eby'obufuzi yabitandika mu 2006 ku myaka 19–21 bwe yetaba mu lw'okaano lw'abo abaali besimbyewo ku kifo ky'omubaka omukyala mu Paalamenti wansi w’ekibiina ekivuganya gavumenti ekya [[Olukiiko olw'Enkyukakyuka mu Bufuzi bwa demokulasiya|Forum for Democratic Change]] (FDC), kyokka n’awangulwa. Oluvanyuma yaddayo mu lwokaano mu 2011 ne mu 2016 Justine Kalule Lumumba bwe yasuumusibwa ku kifo ky'omuwandiisi mu kibiina ky'ebyobufuzi ekya Nationala Resistance Movement kyokka n'awangulwa nate Mu 2018 yesimbawo mu kalulu k'okujjuza ekifo ky'omubaka nga yai avuganya Asumani Basalirwa owa JEEMA era ne mu 2021. era yawangulwa. Mu 2023, yakyusa ekibiina kye eky'ebyobufuzi n'akifuula [[National Resistance Movement]], ekyalaga enkyukakyuka ennene mu lugendo lwe olw'ebyobufuzi.
Nga tannaba kwegatta ku byabufuzi, yakola ng’omukungu wa pulogulaamu mu nteekateeka ey'okukuuma amazzi eya Water-sanitation.
== Laba ne bino ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri]]
* [[Agnes Taaka]]
* [[Asuman Basalirwa]]
* [[Grace Kiirya Wanzala]]
== Ebijuliziddwa ==
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=MZJ14XxJUuM Eyali Pulezidenti wa FDC akola kampeyini za Eunice Namatende e Bugiri]
* [https://www.facebook.com/nbstelevision/videos/police-rescued-me-when-i-was-attacked/1854556911301932/ Poliisi yantaasa bwe banlumbye]
* [https://x.com/EuniceNamatende Eunice Namatende] ku X
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Namatende, Eunice}}
[[Category:Bannayuganda abasomesa]]
[[Category:Abasomesa]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
cvf0li0531koq3xoype58wc6ar0zpdr
Olukalala lwa ba sipiika ba palaamenti ya Uganda
0
14169
69411
68043
2026-08-23T09:59:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69411
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" /><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" />Luno '''lukalala lwa ba [[:en:Speaker_of_Parliament_(Uganda)|sipiika ba Palamenti ya Uganda]]''', okuva mu mwaka gwa 1962: <ref name="1R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=20 May 2011 |title=Speakers of Parliament Since 1962 |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |access-date=11 May 2020 |archive-date=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806022938/https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
!Ettabi lya Gavumenti erikola amateeka
!Erinnya
!Ekiseera
|-
|Paalamenti esooka (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1962 okutuuka mu Gwokutaano 1966
|[[John Bowes Griffin]]<ref name="1R"/><br /><br />[[Narendra M. Patel]]<ref name="1R" />
|1962–1963<br /><br />1963–Ogwokutaano1966
|-
|Paalamenti eyokubiri (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1967 okutuuka mu Gwolubereberye 1971
|[[Narendra M. Patel]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/news/1304968/narendra-patel-uganda-british-speaker-parliament Narendra Patel; Uganda's first non-British speaker of Parliament], ''[[:en:New_Vision_(newspaper)|New Vision]]'', August 9, 2012</ref>
|1967–Ogwolubereberye 1971
|-
|Tewali ttabi lya Gavumenti likola mateeka
|
|1971–1979
|-
|Paalamenti eyokusatu (Olukiiko Olwebuuzibwako olw’eggwanga – NCC) okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu mwaka gwa 1980
|[[Edward Rugumayo]] (Chairman)<ref name="1R" /><ref>Uganda: A Modern History</ref>
|1979–1980
|-
|Paalamenti eyokuna (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1980 okutuuka nga 27 Ogwomusanvu 1985
|[[Francis K. Butagira]]<ref name="1R" />
|23 Ogwekkumineebiri 1980–27 Ogwomusanvu 1985
|-
|Paalamenti eyokutaano (Olukiiko Oluwakanyi olw’Eggwanga – NRC) okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1996
|[[Yoweri Museveni]]<ref name="1R" /> (Chairman)<br /><br />Vice Chairman Al-Haji Moses Kigongo chaired most of NRC's meetings
|26 Ogwolubereberye1986–1996
|-
|Paalamenti ey’omukaaga (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2001
|[[James Wapakhabulo]]<br /><br />Speaker of the Constituent Assembly 1994–1995<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Felix Osike and Denis Ocwich |date=29 March 2004 |title=Obituary of James Wapakhabulo |url=https://www.mail-archive.com/ugandanet@kym.net/msg12634.html |access-date=11 May 2020 |publisher=Ugandanet@kym.net |format=Quoted in the [[New Vision]] on 29 March 2004}}</ref><br /><br />[[Francis Ayume]]<ref name="1R" />
|1996–1998<br /><br />1998–2001
|-
|Paalamenti ey’omusanvu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2006
|[[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=July 2001 |title=Parliamentary Election Results for Uganda 2001 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2329_01.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|Ogwomusanvu 2001–2006
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’omunaana (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2011</blockquote>
|Edward Ssekandi<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Christine Nabunya |date=18 May 2006 |title=Sekandi, Kadaga Re-elected Speaker and Deputy Speaker of Parliament |url=https://ugandaradionetwork.net/story/sekandi-kadaga-re-elected-speaker-and-deputy-speaker-of-parliament |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref>
|18 Ogwokutaano 2006–2011
|-
|Paalamenti ey’omwenda (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka gwa 2016
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Daily Monitor |date=19 May 2011 |title=Uganda 9th Parliament: Kadaga Is Speaker, Oulanya Deputy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-1165718-amll7az/index.html |access-date=11 May 2020}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2011 – 2016
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2016 okutuuka mu mwaka gwa 2021</blockquote>
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=New Vision |date=19 May 2016 |title=Kadaga Speaker, Oulanyah Deputy |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424869/kadaga-elected-speaker-unopposed |access-date=11 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=1 January 2017 |title=Uganda Parliamentary Elections 2016 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/2329_E.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2016 – 2021
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi n’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Jacob Oulanyah|Jacob L'Okori Oulanyah]]<ref>{{Cite web |title=Jacob Oulanyah voted Speaker of 11th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/jacob-oulanyah-voted-speaker-of-11th-parliament-3412358 |access-date=2021-06-12 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
|24 Ogwokutaano2021- 20 Ogwokusatu 2022
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumin’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]<ref>{{Cite web |last=Geoffrey Serugo |date=25 March 2022 |title=Byakika Johanny Elected Speaker of The 11th Parliament |url=https://eagle.co.ug/2022/03/25/anita-among-elected-speaker-of-the-11th-parliament.html |access-date=25 March 2022 |website=Eagle Uganda Online |place=Kampala, Uganda}}</ref>
|25 Ogwokusatu 2022 - present
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuluziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
1zxsccre8b3k2dtqlf89wzcsv0oygij
69525
69411
2026-08-23T10:15:50Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69525
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" /><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" />Luno '''lukalala lwa ba [[:en:Speaker_of_Parliament_(Uganda)|sipiika ba Palamenti ya Uganda]]''', okuva mu mwaka gwa 1962: <ref name="1R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=20 May 2011 |title=Speakers of Parliament Since 1962 |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |access-date=11 May 2020 |archive-date=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806022938/https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
!Ettabi lya Gavumenti erikola amateeka
!Erinnya
!Ekiseera
|-
|Paalamenti esooka (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1962 okutuuka mu Gwokutaano 1966
|[[John Bowes Griffin]]<ref name="1R"/><br /><br />[[Narendra M. Patel]]<ref name="1R" />
|1962–1963<br /><br />1963–Ogwokutaano1966
|-
|Paalamenti eyokubiri (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1967 okutuuka mu Gwolubereberye 1971
|[[Narendra M. Patel]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/news/1304968/narendra-patel-uganda-british-speaker-parliament Narendra Patel; Uganda's first non-British speaker of Parliament], ''[[:en:New_Vision_(newspaper)|New Vision]]'', August 9, 2012</ref>
|1967–Ogwolubereberye 1971
|-
|Tewali ttabi lya Gavumenti likola mateeka
|
|1971–1979
|-
|Paalamenti eyokusatu (Olukiiko Olwebuuzibwako olw’eggwanga – NCC) okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu mwaka gwa 1980
|[[Edward Rugumayo]] (Chairman)<ref name="1R" /><ref>Uganda: A Modern History</ref>
|1979–1980
|-
|Paalamenti eyokuna (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1980 okutuuka nga 27 Ogwomusanvu 1985
|[[Francis K. Butagira]]<ref name="1R" />
|23 Ogwekkumineebiri 1980–27 Ogwomusanvu 1985
|-
|Paalamenti eyokutaano (Olukiiko Oluwakanyi olw’Eggwanga – NRC) okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1996
|[[Yoweri Museveni]]<ref name="1R" /> (Chairman)<br /><br />Vice Chairman Al-Haji Moses Kigongo chaired most of NRC's meetings
|26 Ogwolubereberye1986–1996
|-
|Paalamenti ey’omukaaga (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2001
|[[James Wapakhabulo]]<br /><br />Speaker of the Constituent Assembly 1994–1995<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Felix Osike and Denis Ocwich |date=29 March 2004 |title=Obituary of James Wapakhabulo |url=https://www.mail-archive.com/ugandanet@kym.net/msg12634.html |access-date=11 May 2020 |publisher=Ugandanet@kym.net |format=Quoted in the [[New Vision]] on 29 March 2004}}</ref><br /><br />[[Francis Ayume]]<ref name="1R" />
|1996–1998<br /><br />1998–2001
|-
|Paalamenti ey’omusanvu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2006
|[[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=July 2001 |title=Parliamentary Election Results for Uganda 2001 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2329_01.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|Ogwomusanvu 2001–2006
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’omunaana (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2011</blockquote>
|Edward Ssekandi<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Christine Nabunya |date=18 May 2006 |title=Sekandi, Kadaga Re-elected Speaker and Deputy Speaker of Parliament |url=https://ugandaradionetwork.net/story/sekandi-kadaga-re-elected-speaker-and-deputy-speaker-of-parliament |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref>
|18 Ogwokutaano 2006–2011
|-
|Paalamenti ey’omwenda (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka gwa 2016
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Daily Monitor |date=19 May 2011 |title=Uganda 9th Parliament: Kadaga Is Speaker, Oulanya Deputy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-1165718-amll7az/index.html |access-date=11 May 2020}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2011 – 2016
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2016 okutuuka mu mwaka gwa 2021</blockquote>
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=New Vision |date=19 May 2016 |title=Kadaga Speaker, Oulanyah Deputy |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424869/kadaga-elected-speaker-unopposed |access-date=11 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=1 January 2017 |title=Uganda Parliamentary Elections 2016 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/2329_E.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2016 – 2021
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi n’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Jacob Oulanyah|Jacob L'Okori Oulanyah]]<ref>{{Cite web |title=Jacob Oulanyah voted Speaker of 11th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/jacob-oulanyah-voted-speaker-of-11th-parliament-3412358 |access-date=2021-06-12 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
|24 Ogwokutaano2021- 20 Ogwokusatu 2022
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumin’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]<ref>{{Cite web |last=Geoffrey Serugo |date=25 March 2022 |title=Byakika Johanny Elected Speaker of The 11th Parliament |url=https://eagle.co.ug/2022/03/25/anita-among-elected-speaker-of-the-11th-parliament.html |access-date=25 March 2022 |website=Eagle Uganda Online |place=Kampala, Uganda}}</ref>
|25 Ogwokusatu 2022 - present
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuluziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
66y6hbpxi7f4s0otnoxxanhuxd6tr6o
69569
69525
2026-08-23T10:29:17Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69569
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" /><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" />Luno '''lukalala lwa ba [[:en:Speaker_of_Parliament_(Uganda)|sipiika ba Palamenti ya Uganda]]''', okuva mu mwaka gwa 1962: <ref name="1R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=20 May 2011 |title=Speakers of Parliament Since 1962 |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |access-date=11 May 2020 |archive-date=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806022938/https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
!Ettabi lya Gavumenti erikola amateeka
!Erinnya
!Ekiseera
|-
|Paalamenti esooka (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1962 okutuuka mu Gwokutaano 1966
|[[John Bowes Griffin]]<ref name="1R"/><br /><br />[[Narendra M. Patel]]<ref name="1R" />
|1962–1963<br /><br />1963–Ogwokutaano1966
|-
|Paalamenti eyokubiri (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1967 okutuuka mu Gwolubereberye 1971
|[[Narendra M. Patel]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/news/1304968/narendra-patel-uganda-british-speaker-parliament Narendra Patel; Uganda's first non-British speaker of Parliament], ''[[:en:New_Vision_(newspaper)|New Vision]]'', August 9, 2012</ref>
|1967–Ogwolubereberye 1971
|-
|Tewali ttabi lya Gavumenti likola mateeka
|
|1971–1979
|-
|Paalamenti eyokusatu (Olukiiko Olwebuuzibwako olw’eggwanga – NCC) okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu mwaka gwa 1980
|[[Edward Rugumayo]] (Chairman)<ref name="1R" /><ref>Uganda: A Modern History</ref>
|1979–1980
|-
|Paalamenti eyokuna (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1980 okutuuka nga 27 Ogwomusanvu 1985
|[[Francis K. Butagira]]<ref name="1R" />
|23 Ogwekkumineebiri 1980–27 Ogwomusanvu 1985
|-
|Paalamenti eyokutaano (Olukiiko Oluwakanyi olw’Eggwanga – NRC) okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1996
|[[Yoweri Museveni]]<ref name="1R" /> (Chairman)<br /><br />Vice Chairman Al-Haji Moses Kigongo chaired most of NRC's meetings
|26 Ogwolubereberye1986–1996
|-
|Paalamenti ey’omukaaga (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2001
|[[James Wapakhabulo]]<br /><br />Speaker of the Constituent Assembly 1994–1995<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Felix Osike and Denis Ocwich |date=29 March 2004 |title=Obituary of James Wapakhabulo |url=https://www.mail-archive.com/ugandanet@kym.net/msg12634.html |access-date=11 May 2020 |publisher=Ugandanet@kym.net |format=Quoted in the [[New Vision]] on 29 March 2004}}</ref><br /><br />[[Francis Ayume]]<ref name="1R" />
|1996–1998<br /><br />1998–2001
|-
|Paalamenti ey’omusanvu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2006
|[[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=July 2001 |title=Parliamentary Election Results for Uganda 2001 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2329_01.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|Ogwomusanvu 2001–2006
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’omunaana (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2011</blockquote>
|Edward Ssekandi<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Christine Nabunya |date=18 May 2006 |title=Sekandi, Kadaga Re-elected Speaker and Deputy Speaker of Parliament |url=https://ugandaradionetwork.net/story/sekandi-kadaga-re-elected-speaker-and-deputy-speaker-of-parliament |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref>
|18 Ogwokutaano 2006–2011
|-
|Paalamenti ey’omwenda (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka gwa 2016
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Daily Monitor |date=19 May 2011 |title=Uganda 9th Parliament: Kadaga Is Speaker, Oulanya Deputy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-1165718-amll7az/index.html |access-date=11 May 2020}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2011 – 2016
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2016 okutuuka mu mwaka gwa 2021</blockquote>
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=New Vision |date=19 May 2016 |title=Kadaga Speaker, Oulanyah Deputy |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424869/kadaga-elected-speaker-unopposed |access-date=11 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=1 January 2017 |title=Uganda Parliamentary Elections 2016 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/2329_E.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2016 – 2021
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi n’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Jacob Oulanyah|Jacob L'Okori Oulanyah]]<ref>{{Cite web |title=Jacob Oulanyah voted Speaker of 11th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/jacob-oulanyah-voted-speaker-of-11th-parliament-3412358 |access-date=2021-06-12 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
|24 Ogwokutaano2021- 20 Ogwokusatu 2022
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumin’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]<ref>{{Cite web |last=Geoffrey Serugo |date=25 March 2022 |title=Byakika Johanny Elected Speaker of The 11th Parliament |url=https://eagle.co.ug/2022/03/25/anita-among-elected-speaker-of-the-11th-parliament.html |access-date=25 March 2022 |website=Eagle Uganda Online |place=Kampala, Uganda}}</ref>
|25 Ogwokusatu 2022 - present
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuluziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
de3piowv1wfar7qpgadt5hlnocqeho1
69629
69569
2026-08-23T10:32:51Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69629
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" /><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" />Luno '''lukalala lwa ba [[:en:Speaker_of_Parliament_(Uganda)|sipiika ba Palamenti ya Uganda]]''', okuva mu mwaka gwa 1962: <ref name="1R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=20 May 2011 |title=Speakers of Parliament Since 1962 |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |access-date=11 May 2020 |archive-date=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806022938/https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
!Ettabi lya Gavumenti erikola amateeka
!Erinnya
!Ekiseera
|-
|Paalamenti esooka (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1962 okutuuka mu Gwokutaano 1966
|[[John Bowes Griffin]]<ref name="1R"/><br /><br />[[Narendra M. Patel]]<ref name="1R" />
|1962–1963<br /><br />1963–Ogwokutaano1966
|-
|Paalamenti eyokubiri (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1967 okutuuka mu Gwolubereberye 1971
|[[Narendra M. Patel]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/news/1304968/narendra-patel-uganda-british-speaker-parliament Narendra Patel; Uganda's first non-British speaker of Parliament], ''[[:en:New_Vision_(newspaper)|New Vision]]'', August 9, 2012</ref>
|1967–Ogwolubereberye 1971
|-
|Tewali ttabi lya Gavumenti likola mateeka
|
|1971–1979
|-
|Paalamenti eyokusatu (Olukiiko Olwebuuzibwako olw’eggwanga – NCC) okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu mwaka gwa 1980
|[[Edward Rugumayo]] (Chairman)<ref name="1R" /><ref>Uganda: A Modern History</ref>
|1979–1980
|-
|Paalamenti eyokuna (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1980 okutuuka nga 27 Ogwomusanvu 1985
|[[Francis K. Butagira]]<ref name="1R" />
|23 Ogwekkumineebiri 1980–27 Ogwomusanvu 1985
|-
|Paalamenti eyokutaano (Olukiiko Oluwakanyi olw’Eggwanga – NRC) okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1996
|[[Yoweri Museveni]]<ref name="1R" /> (Chairman)<br /><br />Vice Chairman Al-Haji Moses Kigongo chaired most of NRC's meetings
|26 Ogwolubereberye1986–1996
|-
|Paalamenti ey’omukaaga (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2001
|[[James Wapakhabulo]]<br /><br />Speaker of the Constituent Assembly 1994–1995<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Felix Osike and Denis Ocwich |date=29 March 2004 |title=Obituary of James Wapakhabulo |url=https://www.mail-archive.com/ugandanet@kym.net/msg12634.html |access-date=11 May 2020 |publisher=Ugandanet@kym.net |format=Quoted in the [[New Vision]] on 29 March 2004}}</ref><br /><br />[[Francis Ayume]]<ref name="1R" />
|1996–1998<br /><br />1998–2001
|-
|Paalamenti ey’omusanvu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2006
|[[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=July 2001 |title=Parliamentary Election Results for Uganda 2001 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2329_01.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|Ogwomusanvu 2001–2006
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’omunaana (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2011</blockquote>
|Edward Ssekandi<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Christine Nabunya |date=18 May 2006 |title=Sekandi, Kadaga Re-elected Speaker and Deputy Speaker of Parliament |url=https://ugandaradionetwork.net/story/sekandi-kadaga-re-elected-speaker-and-deputy-speaker-of-parliament |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref>
|18 Ogwokutaano 2006–2011
|-
|Paalamenti ey’omwenda (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka gwa 2016
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Daily Monitor |date=19 May 2011 |title=Uganda 9th Parliament: Kadaga Is Speaker, Oulanya Deputy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-1165718-amll7az/index.html |access-date=11 May 2020}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2011 – 2016
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2016 okutuuka mu mwaka gwa 2021</blockquote>
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=New Vision |date=19 May 2016 |title=Kadaga Speaker, Oulanyah Deputy |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424869/kadaga-elected-speaker-unopposed |access-date=11 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=1 January 2017 |title=Uganda Parliamentary Elections 2016 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/2329_E.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2016 – 2021
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi n’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Jacob Oulanyah|Jacob L'Okori Oulanyah]]<ref>{{Cite web |title=Jacob Oulanyah voted Speaker of 11th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/jacob-oulanyah-voted-speaker-of-11th-parliament-3412358 |access-date=2021-06-12 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
|24 Ogwokutaano2021- 20 Ogwokusatu 2022
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumin’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]<ref>{{Cite web |last=Geoffrey Serugo |date=25 March 2022 |title=Byakika Johanny Elected Speaker of The 11th Parliament |url=https://eagle.co.ug/2022/03/25/anita-among-elected-speaker-of-the-11th-parliament.html |access-date=25 March 2022 |website=Eagle Uganda Online |place=Kampala, Uganda}}</ref>
|25 Ogwokusatu 2022 - present
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuluziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
iy3zvhqrlgs2okdsi2zzttr9bilmr0k
69727
69629
2026-08-23T11:13:15Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69727
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" /><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Hlist/styles.css" />Luno '''lukalala lwa ba [[:en:Speaker_of_Parliament_(Uganda)|sipiika ba Palamenti ya Uganda]]''', okuva mu mwaka gwa 1962: <ref name="1R">{{Cite web |last=Daily Monitor |date=20 May 2011 |title=Speakers of Parliament Since 1962 |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |access-date=11 May 2020 |archive-date=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110806022938/https://www.monitor.co.ug/News/National/-/688334/1166118/-/c1gr8uz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
!Ettabi lya Gavumenti erikola amateeka
!Erinnya
!Ekiseera
|-
|Paalamenti esooka (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1962 okutuuka mu Gwokutaano 1966
|[[John Bowes Griffin]]<ref name="1R"/><br /><br />[[Narendra M. Patel]]<ref name="1R" />
|1962–1963<br /><br />1963–Ogwokutaano1966
|-
|Paalamenti eyokubiri (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1967 okutuuka mu Gwolubereberye 1971
|[[Narendra M. Patel]]<ref>[https://www.newvision.co.ug/news/1304968/narendra-patel-uganda-british-speaker-parliament Narendra Patel; Uganda's first non-British speaker of Parliament], ''[[:en:New_Vision_(newspaper)|New Vision]]'', August 9, 2012</ref>
|1967–Ogwolubereberye 1971
|-
|Tewali ttabi lya Gavumenti likola mateeka
|
|1971–1979
|-
|Paalamenti eyokusatu (Olukiiko Olwebuuzibwako olw’eggwanga – NCC) okuva mu mwaka gwa 1979 okutuuka mu mwaka gwa 1980
|[[Edward Rugumayo]] (Chairman)<ref name="1R" /><ref>Uganda: A Modern History</ref>
|1979–1980
|-
|Paalamenti eyokuna (Olukiiko Olukulu olw’eggwanga) okuva mu mwaka gwa 1980 okutuuka nga 27 Ogwomusanvu 1985
|[[Francis K. Butagira]]<ref name="1R" />
|23 Ogwekkumineebiri 1980–27 Ogwomusanvu 1985
|-
|Paalamenti eyokutaano (Olukiiko Oluwakanyi olw’Eggwanga – NRC) okuva mu mwaka gwa 1986 okutuuka mu mwaka gwa 1996
|[[Yoweri Museveni]]<ref name="1R" /> (Chairman)<br /><br />Vice Chairman Al-Haji Moses Kigongo chaired most of NRC's meetings
|26 Ogwolubereberye1986–1996
|-
|Paalamenti ey’omukaaga (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 1996 okutuuka mu mwaka gwa 2001
|[[James Wapakhabulo]]<br /><br />Speaker of the Constituent Assembly 1994–1995<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Felix Osike and Denis Ocwich |date=29 March 2004 |title=Obituary of James Wapakhabulo |url=https://www.mail-archive.com/ugandanet@kym.net/msg12634.html |access-date=11 May 2020 |publisher=Ugandanet@kym.net |format=Quoted in the [[New Vision]] on 29 March 2004}}</ref><br /><br />[[Francis Ayume]]<ref name="1R" />
|1996–1998<br /><br />1998–2001
|-
|Paalamenti ey’omusanvu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2001 okutuuka mu mwaka gwa 2006
|[[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Ssekandi]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=July 2001 |title=Parliamentary Election Results for Uganda 2001 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/arc/2329_01.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|Ogwomusanvu 2001–2006
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’omunaana (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2006 okutuuka mu mwaka gwa 2011</blockquote>
|Edward Ssekandi<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Christine Nabunya |date=18 May 2006 |title=Sekandi, Kadaga Re-elected Speaker and Deputy Speaker of Parliament |url=https://ugandaradionetwork.net/story/sekandi-kadaga-re-elected-speaker-and-deputy-speaker-of-parliament |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Uganda Radio Network]]}}</ref>
|18 Ogwokutaano 2006–2011
|-
|Paalamenti ey’omwenda (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2011 okutuuka mu mwaka gwa 2016
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=Daily Monitor |date=19 May 2011 |title=Uganda 9th Parliament: Kadaga Is Speaker, Oulanya Deputy |url=https://www.monitor.co.ug/News/National/688334-1165718-amll7az/index.html |access-date=11 May 2020}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2011 – 2016
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2016 okutuuka mu mwaka gwa 2021</blockquote>
|[[Rebecca Kadaga]]<ref name="1R" /><ref>{{Cite web |last=New Vision |date=19 May 2016 |title=Kadaga Speaker, Oulanyah Deputy |url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1424869/kadaga-elected-speaker-unopposed |access-date=11 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Inter-Parliamentary Union |date=1 January 2017 |title=Uganda Parliamentary Elections 2016 |url=http://archive.ipu.org/parline-e/reports/2329_E.htm |access-date=11 May 2020 |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]}}</ref>
|19 Ogwokutaano 2016 – 2021
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumi n’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Jacob Oulanyah|Jacob L'Okori Oulanyah]]<ref>{{Cite web |title=Jacob Oulanyah voted Speaker of 11th Parliament |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/jacob-oulanyah-voted-speaker-of-11th-parliament-3412358 |access-date=2021-06-12 |website=Daily Monitor |language=en}}</ref>
|24 Ogwokutaano2021- 20 Ogwokusatu 2022
|-
|<blockquote>Paalamenti ey’ekkumin’emu (Paalamenti ya Uganda) okuva mu mwaka gwa 2021 okutuuka mu mwaka gwa 2026</blockquote>
|[[Anita Among|Anita Annet Among]]<ref>{{Cite web |last=Geoffrey Serugo |date=25 March 2022 |title=Byakika Johanny Elected Speaker of The 11th Parliament |url=https://eagle.co.ug/2022/03/25/anita-among-elected-speaker-of-the-11th-parliament.html |access-date=25 March 2022 |website=Eagle Uganda Online |place=Kampala, Uganda}}</ref>
|25 Ogwokusatu 2022 - present
|}
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuluziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [https://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Palamenti ya Uganda]
[[Category:Abaakiika mu Palamenti ya Uganda ey'omwenda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda]]
mqruxw3a908xe23nvwabt0jmdaxninq
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi
14
14381
69356
57190
2026-08-23T09:53:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69356
wikitext
text/x-wiki
Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi.
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
b55uho7j37xx379ksts8t1iwpxlxc5h
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu
14
14384
69365
57195
2026-08-23T09:53:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69365
wikitext
text/x-wiki
Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu.
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
ogkbkp7zbh5usanc1d5qwpy51w3p56a
Lokii John Baptist
0
14953
69433
64255
2026-08-23T10:11:46Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69433
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dr. Lokii John Baptist''' [[Munnayuganda]], musawo w’ebisolo, [[munnabyabufuzi]] era mmemba wa Paalamenti ey’ekkumi n’ebbiri ng’akiikirira abantu b’omu Ssaza ly’e Matheniko mu [[Moroto (disitulikit)|Disitulikiti y’e Moroto]] era akola nga omumyuka wa ssentebe w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) ow'ekitundu kye Karamoja. Mu Gwokutaano 2026, yalondebwa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okubeera Minisita [[Minisitule y’ensonga z’e Karamoja (Uganda)|ow'ensonga ze Karamoja]] okuweereza okumala ekisanja 2026–2031.<ref>{{Cite news|last=Kazibwe|first=Kenneth|date=2026-06-09|title=Uganda: New Cabinet Members Sworn-in, Set for Orientation At Kyankwanzi|url=https://allafrica.com/stories/202606090171.html|access-date=2026-06-11|work=Nile Post|language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-05-26 |title=Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 |access-date=2026-06-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=REPORTER |first=JOSEPH NSIMBI {{!}} UG STANDARD |date=2026-06-09 |title=PHOTOS: Museveni presides over swearing-in ceremony of new cabinet |url=https://www.ugstandard.com/photos-museveni-presides-over-swearing-in-ceremony-of-new-cabinet/ |access-date=2026-06-11 |website=UG Standard - Latest News |language=en-US}}</ref>
== Omulimu ==
Dr. Lokii John Baptist akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira abantu b'essaza ly'e Matheniko mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] era akola nga Ex Official ku akakiiko ka Karamoja Peace And Technology University council (KAPATU).<ref>{{Cite web |date=2024-08-10 |title=Hon. Lokii John Baptist (MP) - KAPATU Project |url=https://kapatu.ac.ug/personnel/hon-lokii-john-baptist-mp/ |access-date=2026-06-11 |language=en-GB}}</ref> Y'omu ku baminisita abaakalondebwa okukiikirira ekitundu kya Karamoja nga Minisita mu gavumenti ya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0"/>
== Ebirala ebikulu ==
Ng’omukulembeze, Dr. Lokii y'enyigidde mu nsonga z’abantu b’omukitundu ez’okukukusa abantu mu Karamoja era ayambye okuyingizaamu ab’obuyinza okuli ne [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okukola ku nsonga eno.<ref>{{Cite web |date=2019-12-04 |title=Gov't tasked to probe sale of Karamojong girls |url=https://www.independent.co.ug/govt-tasked-to-probe-sale-of-karamojong-girls/ |access-date=2026-06-11 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Y'ennyingidde mu kusenza abantu b'omu [[Moroto (disitulikit)|Disitulikiti y’e Moroto]] ng’ayagala ebiwandiiko n’obukakafu okuva mu [[Minisitule y'emirimu n'entambula (Uganda)|minisitule y’emirimu n’entambula]] mu kaweefube waabwe ow’okutandikawo ettendekero lya [[Ssettendekero wa Gulu|Gulu University]] constituent college mu Disitulikiti y’e Moroto okuva ettaka lino lwe lyali ery’abantu bonna.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2021-03-12 |title=Gulu university, ministry of works embroiled in land dispute |url=https://www.independent.co.ug/gulu-university-ministry-of-works-embroiled-in-land-dispute/ |access-date=2026-06-11 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Lokii era alondoola pulojekiti za gavumenti nga Parish Development Model mu Karamoja Sub-region okwekenneenya enkola yaayo ey’okweyimirizaawo mu kitundu n’okuwa gavumenti lipoota ku nkulaakulana ya pulogulaamu ng’ezo.<ref>{{Cite web |title=Ateker Moroto FM Radio |url=https://atekerfm.com/news-d/Matheniko-County-MP-John-Baptist-Lokii-has-expressed-worries-over-the-performance-of-Parish-Development-Model-Funds-in-the-drought-struck-Karamoja-sub-region-SV0Ve/ |access-date=2026-06-11 |website=atekerfm.com |archive-date=2026-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260419135652/https://atekerfm.com/news-d/Matheniko-County-MP-John-Baptist-Lokii-has-expressed-worries-over-the-performance-of-Parish-Development-Model-Funds-in-the-drought-struck-Karamoja-sub-region-SV0Ve/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Peter Lokeris]]
* [[Rose Lilly Akello]]
* [[Stella Atyang]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
j59dxs8ahd7ujwfyx2tvpq8xp6duoez
69547
69433
2026-08-23T10:29:08Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69547
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dr. Lokii John Baptist''' [[Munnayuganda]], musawo w’ebisolo, [[munnabyabufuzi]] era mmemba wa Paalamenti ey’ekkumi n’ebbiri ng’akiikirira abantu b’omu Ssaza ly’e Matheniko mu [[Moroto (disitulikit)|Disitulikiti y’e Moroto]] era akola nga omumyuka wa ssentebe w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) ow'ekitundu kye Karamoja. Mu Gwokutaano 2026, yalondebwa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okubeera Minisita [[Minisitule y’ensonga z’e Karamoja (Uganda)|ow'ensonga ze Karamoja]] okuweereza okumala ekisanja 2026–2031.<ref>{{Cite news|last=Kazibwe|first=Kenneth|date=2026-06-09|title=Uganda: New Cabinet Members Sworn-in, Set for Orientation At Kyankwanzi|url=https://allafrica.com/stories/202606090171.html|access-date=2026-06-11|work=Nile Post|language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-05-26 |title=Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 |access-date=2026-06-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=REPORTER |first=JOSEPH NSIMBI {{!}} UG STANDARD |date=2026-06-09 |title=PHOTOS: Museveni presides over swearing-in ceremony of new cabinet |url=https://www.ugstandard.com/photos-museveni-presides-over-swearing-in-ceremony-of-new-cabinet/ |access-date=2026-06-11 |website=UG Standard - Latest News |language=en-US}}</ref>
== Omulimu ==
Dr. Lokii John Baptist akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira abantu b'essaza ly'e Matheniko mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] era akola nga Ex Official ku akakiiko ka Karamoja Peace And Technology University council (KAPATU).<ref>{{Cite web |date=2024-08-10 |title=Hon. Lokii John Baptist (MP) - KAPATU Project |url=https://kapatu.ac.ug/personnel/hon-lokii-john-baptist-mp/ |access-date=2026-06-11 |language=en-GB}}</ref> Y'omu ku baminisita abaakalondebwa okukiikirira ekitundu kya Karamoja nga Minisita mu gavumenti ya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0"/>
== Ebirala ebikulu ==
Ng’omukulembeze, Dr. Lokii y'enyigidde mu nsonga z’abantu b’omukitundu ez’okukukusa abantu mu Karamoja era ayambye okuyingizaamu ab’obuyinza okuli ne [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okukola ku nsonga eno.<ref>{{Cite web |date=2019-12-04 |title=Gov't tasked to probe sale of Karamojong girls |url=https://www.independent.co.ug/govt-tasked-to-probe-sale-of-karamojong-girls/ |access-date=2026-06-11 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Y'ennyingidde mu kusenza abantu b'omu [[Moroto (disitulikit)|Disitulikiti y’e Moroto]] ng’ayagala ebiwandiiko n’obukakafu okuva mu [[Minisitule y'emirimu n'entambula (Uganda)|minisitule y’emirimu n’entambula]] mu kaweefube waabwe ow’okutandikawo ettendekero lya [[Ssettendekero wa Gulu|Gulu University]] constituent college mu Disitulikiti y’e Moroto okuva ettaka lino lwe lyali ery’abantu bonna.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2021-03-12 |title=Gulu university, ministry of works embroiled in land dispute |url=https://www.independent.co.ug/gulu-university-ministry-of-works-embroiled-in-land-dispute/ |access-date=2026-06-11 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Lokii era alondoola pulojekiti za gavumenti nga Parish Development Model mu Karamoja Sub-region okwekenneenya enkola yaayo ey’okweyimirizaawo mu kitundu n’okuwa gavumenti lipoota ku nkulaakulana ya pulogulaamu ng’ezo.<ref>{{Cite web |title=Ateker Moroto FM Radio |url=https://atekerfm.com/news-d/Matheniko-County-MP-John-Baptist-Lokii-has-expressed-worries-over-the-performance-of-Parish-Development-Model-Funds-in-the-drought-struck-Karamoja-sub-region-SV0Ve/ |access-date=2026-06-11 |website=atekerfm.com |archive-date=2026-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260419135652/https://atekerfm.com/news-d/Matheniko-County-MP-John-Baptist-Lokii-has-expressed-worries-over-the-performance-of-Parish-Development-Model-Funds-in-the-drought-struck-Karamoja-sub-region-SV0Ve/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Peter Lokeris]]
* [[Rose Lilly Akello]]
* [[Stella Atyang]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
4ox8csir56gbb31rx3o8jr74r2m3f1a
69753
69547
2026-08-23T11:20:33Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69753
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dr. Lokii John Baptist''' [[Munnayuganda]], musawo w’ebisolo, [[munnabyabufuzi]] era mmemba wa Paalamenti ey’ekkumi n’ebbiri ng’akiikirira abantu b’omu Ssaza ly’e Matheniko mu [[Moroto (disitulikit)|Disitulikiti y’e Moroto]] era akola nga omumyuka wa ssentebe w’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM) ow'ekitundu kye Karamoja. Mu Gwokutaano 2026, yalondebwa Pulezidenti [[Yoweri Museveni]] okubeera Minisita [[Minisitule y’ensonga z’e Karamoja (Uganda)|ow'ensonga ze Karamoja]] okuweereza okumala ekisanja 2026–2031.<ref>{{Cite news|last=Kazibwe|first=Kenneth|date=2026-06-09|title=Uganda: New Cabinet Members Sworn-in, Set for Orientation At Kyankwanzi|url=https://allafrica.com/stories/202606090171.html|access-date=2026-06-11|work=Nile Post|language=en}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2026-05-26 |title=Museveni unveils new Cabinet, retains Nabbanja, Alupo and Janet in key reshuffle |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-unveils-new-cabinet-retains-nabbanja-alupo-and-janet-in-key-reshuffle-5474810 |access-date=2026-06-11 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=REPORTER |first=JOSEPH NSIMBI {{!}} UG STANDARD |date=2026-06-09 |title=PHOTOS: Museveni presides over swearing-in ceremony of new cabinet |url=https://www.ugstandard.com/photos-museveni-presides-over-swearing-in-ceremony-of-new-cabinet/ |access-date=2026-06-11 |website=UG Standard - Latest News |language=en-US}}</ref>
== Omulimu ==
Dr. Lokii John Baptist akola ng'omubaka wa Paalamenti akiikirira abantu b'essaza ly'e Matheniko mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] era akola nga Ex Official ku akakiiko ka Karamoja Peace And Technology University council (KAPATU).<ref>{{Cite web |date=2024-08-10 |title=Hon. Lokii John Baptist (MP) - KAPATU Project |url=https://kapatu.ac.ug/personnel/hon-lokii-john-baptist-mp/ |access-date=2026-06-11 |language=en-GB}}</ref> Y'omu ku baminisita abaakalondebwa okukiikirira ekitundu kya Karamoja nga Minisita mu gavumenti ya [[National Resistance Movement]].<ref name=":0"/>
== Ebirala ebikulu ==
Ng’omukulembeze, Dr. Lokii y'enyigidde mu nsonga z’abantu b’omukitundu ez’okukukusa abantu mu Karamoja era ayambye okuyingizaamu ab’obuyinza okuli ne [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] okukola ku nsonga eno.<ref>{{Cite web |date=2019-12-04 |title=Gov't tasked to probe sale of Karamojong girls |url=https://www.independent.co.ug/govt-tasked-to-probe-sale-of-karamojong-girls/ |access-date=2026-06-11 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Y'ennyingidde mu kusenza abantu b'omu [[Moroto (disitulikit)|Disitulikiti y’e Moroto]] ng’ayagala ebiwandiiko n’obukakafu okuva mu [[Minisitule y'emirimu n'entambula (Uganda)|minisitule y’emirimu n’entambula]] mu kaweefube waabwe ow’okutandikawo ettendekero lya [[Ssettendekero wa Gulu|Gulu University]] constituent college mu Disitulikiti y’e Moroto okuva ettaka lino lwe lyali ery’abantu bonna.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Independent |date=2021-03-12 |title=Gulu university, ministry of works embroiled in land dispute |url=https://www.independent.co.ug/gulu-university-ministry-of-works-embroiled-in-land-dispute/ |access-date=2026-06-11 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> Lokii era alondoola pulojekiti za gavumenti nga Parish Development Model mu Karamoja Sub-region okwekenneenya enkola yaayo ey’okweyimirizaawo mu kitundu n’okuwa gavumenti lipoota ku nkulaakulana ya pulogulaamu ng’ezo.<ref>{{Cite web |title=Ateker Moroto FM Radio |url=https://atekerfm.com/news-d/Matheniko-County-MP-John-Baptist-Lokii-has-expressed-worries-over-the-performance-of-Parish-Development-Model-Funds-in-the-drought-struck-Karamoja-sub-region-SV0Ve/ |access-date=2026-06-11 |website=atekerfm.com |archive-date=2026-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260419135652/https://atekerfm.com/news-d/Matheniko-County-MP-John-Baptist-Lokii-has-expressed-worries-over-the-performance-of-Parish-Development-Model-Funds-in-the-drought-struck-Karamoja-sub-region-SV0Ve/ |url-status=dead }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Peter Lokeris]]
* [[Rose Lilly Akello]]
* [[Stella Atyang]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi Bannayuganda]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
ekt630i5fw3d5mx9z66u8l3laqmygxr
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana
14
14968
69359
61942
2026-08-23T09:53:23Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69359
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omunaana
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
bki5s0em3kei1doilj66iq7fs81go03
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
14
14970
69358
61945
2026-08-23T09:53:22Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69358
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka ba Paalamenti ya Uganda ey'omwenda
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
d6tzkbzo2dxgm1to99a869shjcbf3pn
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri
14
15150
69364
63603
2026-08-23T09:53:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69364
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka abaawereza mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri.
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
m7upmufnv3qj1h8lmo4f9t3kacw77jn
69749
69364
2026-08-23T11:18:59Z
Ssemmanda will
3837
Ssemmanda will moved page [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri]] to [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] without leaving a redirect
69364
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka abaawereza mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkuminebbiri.
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
m7upmufnv3qj1h8lmo4f9t3kacw77jn
David Kabanda
0
15372
69606
66728
2026-08-23T10:31:13Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69606
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{{Databox}}
'''David Kabanda,''' era amanyiddwa nga Daudi Kabanda (yazaalibwa 16 Ogwokuna 1990) [[Munnayuganda]] munnamawulire era munnabyabufuzi awereeza ng'oomubaka wa Palaamenti ow'Essaza lya Kasambya mu [[Mubende (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mubende]].<ref name=":02">{{Cite web |date=2026-05-21 |title=Daudi Kabanda: Man behind major political statements |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/daudi-kabanda-man-behind-major-political-statements-5466252 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6InBMWk9oa0I0T0NNYkg5WEZHViswcEE9PSIsInZhbHVlIjoiT1V2eTBLcmQzQUVEYjdiRkhhL3k3UT09IiwibWFjIjoiNTI2OTVlMDdkZjRmOTdlMTczOWI0MDNlZWQyZDgzNWQ5Mjc1MzgxNjFiMTMxMDZhOGRkODRlOWY5MDM1YmZmOSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-07-24 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6InBMWk9oa0I0T0NNYkg5WEZHViswcEE9PSIsInZhbHVlIjoiT1V2eTBLcmQzQUVEYjdiRkhhL3k3UT09IiwibWFjIjoiNTI2OTVlMDdkZjRmOTdlMTczOWI0MDNlZWQyZDgzNWQ5Mjc1MzgxNjFiMTMxMDZhOGRkODRlOWY5MDM1YmZmOSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-07-24 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Kabanda yazaalibwa nga 16 Ogwokuna 1990 ku kyalo Rwegula mu Kasambya Sub-county mu [[Mubende (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mubende]]. Okusoma kwe yakutandikira ku Lwegula Primary School nga tannagenda ku Lwemiyaga Primary School gye yamalira pulayimale ye 2004.<ref name=":02" />
Mu 2005, yeegatta ku St. Anne’s Secondary School, Ntuusi, nga tannagenda ku Lwemiyaga Secondary School mu 2006 era olw’obuzibu bw’ensimbi, yavaayo ku ssomero mu 2007. Yeegatta ku Macos Secondary School ng’akolera ku Mbabule FM n’amaliriza siniya ye eyokuna mu 2011 ne siniya ye ey'omukaaga mu 2013. Yafuna okutendekebwa okw’enkola mu mirimu gya leediyo ng’akola ku Mbabule FM oluvannyuma n’afuna Satifikeeti mu by’amawulire.<ref name=":02" />
== Emirimu ==
Oluvannyuma lw’okuva mu ssomero olw’obuzibu bw’ensimbi, Kabanda yafuuka omwogezi w’ebyobufuzi ng’ayita mu pulogulaamu z’okuyita abantu ku Heart FM e Mubende, Radio Buddu e [[Masaka]], [[CBS FM Buganda|CBS FM]], ne Radio Mbabule e Sembabule. Okwogera kwe ku leediyo kwasikiriza eyali omubaka wa Mawoggola County [[Sam Kutesa]], eyamuyingiza okukola ku Mbabule FM. Eyo Kabanda gye yafunira okutendekebwa mu mirimu gya leediyo oluvannyuma n’akola nga maneja wa siteegi ng’amaliriza emisomo gye egya siniya.<ref name=":02" />
Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Daudi Kabanda yavuganya ku kifo ky'omubaka wa palaamenti ow'Essaza lya Kasambya mu Disitulikiti y’e Mubende ku tikiti y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM). Yalondebwa nga omubaka wa Palaamenti mu ssaza ly’e Kasambya era ne yeegatta ku [[Palamenti ya Uganda|Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]] (2021–2026).<ref name=":02" /><ref>{{Cite web |date=2024-02-08 |title=Mixed signals as MK Movement unveils new group |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mixed-signals-as-mk-movement-unveils-new-group-4517942 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Kabanda yeegatta ku kibiina kya MK Movement mu Gwokuna 2022. Nga 12 Ogwolubereberye 2023, yalondebwa okuba omumyuka w’omwogezi w’ekibiina kino mu Buganda. Nga 26 Ogwokusatu 2023, yalondebwa ng’omumyuka w’omwogezi w’ekibiina kya MK Movement ku mutendera gw’eggwanga. Oluvanyuma lw'okukyusibwa ekibiina kya MK Movement ne kifuuka Patriotic League of Uganda (PLU) nga 7 Ogwokubiri 2024, yalondebwa nga Ssaabawandiisi w'ekibiina kino.<ref name=":02" /><ref>{{Cite web |last=Namyalo |first=Gladys |date=2026-05-21 |title=Is David Kabanda the newest handler? - NTV Uganda |url=https://ntv.co.ug/news/is-david-kabanda-the-newest-handler |access-date=2026-07-24 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-15 |title=PLU leaders restructured following Gen Muhoozi's elevation to CDF |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/plu-leaders-restructured-following-gen-muhoozi-s-elevation-to-cdf-4591482 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Wabula nga 15 Ogwomukaaga 2026, Kabanda yakyusibwa n’afuulibwa ssaabawandiisi w’ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) mu kiseera ky’enkyukakyuka mu bukulembeze era n’asikirwa Fadil Twalla. Yasigala nga mmemba w’akakiiko akakulu aka PLU era oluvannyuma n’alondebwa okukulira ofiisi ya Ssentebe wa PLU nga 27 Ogwomukaaga 2026. Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, Kabanda yaddamu okulondebwa okubeera omubaka wa Palaamenti mu ssaza ly’e Kasambya, mu Disitulikiti y’e Mubende, mu Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri (2026–2031).<ref>{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Cracks in PLU: Kabanda resigns over 'greed' as Muhoozi overhauls leadership, deploys House Speakers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cracks-in-plu-kabanda-resigns-over-greed-as-muhoozi-overhauls-leadership-deploys-house-speakers-5496630 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Namatovu |first=Jackie |date=2025-07-18 |title=PLU's David Kabanda Takes NRM Flag for Kasambya Constituency |url=https://chimpreports.com/plus-david-kabanda-takes-nrm-flag-for-kasambya-constituency/ |access-date=2026-07-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Muhoozi Kainerugaba]]
* [[Jacob Oboth-Oboth|Jacob Marksons Oboth]]
* [[Frank Gashumba|Frank Gashumb]]
== Ebijuliziddwa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Mubende]]
[[Category:Bannabyabufuzi ab'ekibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
ere9ojy6j6urezom9bs00ksblto04j2
69758
69606
2026-08-23T11:20:35Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69758
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
{{Databox}}
'''David Kabanda,''' era amanyiddwa nga Daudi Kabanda (yazaalibwa 16 Ogwokuna 1990) [[Munnayuganda]] munnamawulire era munnabyabufuzi awereeza ng'oomubaka wa Palaamenti ow'Essaza lya Kasambya mu [[Mubende (disitulikit)|Disitulikiti y'e Mubende]].<ref name=":02">{{Cite web |date=2026-05-21 |title=Daudi Kabanda: Man behind major political statements |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/daudi-kabanda-man-behind-major-political-statements-5466252 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6InBMWk9oa0I0T0NNYkg5WEZHViswcEE9PSIsInZhbHVlIjoiT1V2eTBLcmQzQUVEYjdiRkhhL3k3UT09IiwibWFjIjoiNTI2OTVlMDdkZjRmOTdlMTczOWI0MDNlZWQyZDgzNWQ5Mjc1MzgxNjFiMTMxMDZhOGRkODRlOWY5MDM1YmZmOSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-07-24 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/home/mp/eyJpdiI6InBMWk9oa0I0T0NNYkg5WEZHViswcEE9PSIsInZhbHVlIjoiT1V2eTBLcmQzQUVEYjdiRkhhL3k3UT09IiwibWFjIjoiNTI2OTVlMDdkZjRmOTdlMTczOWI0MDNlZWQyZDgzNWQ5Mjc1MzgxNjFiMTMxMDZhOGRkODRlOWY5MDM1YmZmOSIsInRhZyI6IiJ9 |access-date=2026-07-24 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref>
== Obuto n’okusoma kwe ==
Kabanda yazaalibwa nga 16 Ogwokuna 1990 ku kyalo Rwegula mu Kasambya Sub-county mu [[Mubende (disitulikit)|Disitulikiti y’e Mubende]]. Okusoma kwe yakutandikira ku Lwegula Primary School nga tannagenda ku Lwemiyaga Primary School gye yamalira pulayimale ye 2004.<ref name=":02" />
Mu 2005, yeegatta ku St. Anne’s Secondary School, Ntuusi, nga tannagenda ku Lwemiyaga Secondary School mu 2006 era olw’obuzibu bw’ensimbi, yavaayo ku ssomero mu 2007. Yeegatta ku Macos Secondary School ng’akolera ku Mbabule FM n’amaliriza siniya ye eyokuna mu 2011 ne siniya ye ey'omukaaga mu 2013. Yafuna okutendekebwa okw’enkola mu mirimu gya leediyo ng’akola ku Mbabule FM oluvannyuma n’afuna Satifikeeti mu by’amawulire.<ref name=":02" />
== Emirimu ==
Oluvannyuma lw’okuva mu ssomero olw’obuzibu bw’ensimbi, Kabanda yafuuka omwogezi w’ebyobufuzi ng’ayita mu pulogulaamu z’okuyita abantu ku Heart FM e Mubende, Radio Buddu e [[Masaka]], [[CBS FM Buganda|CBS FM]], ne Radio Mbabule e Sembabule. Okwogera kwe ku leediyo kwasikiriza eyali omubaka wa Mawoggola County [[Sam Kutesa]], eyamuyingiza okukola ku Mbabule FM. Eyo Kabanda gye yafunira okutendekebwa mu mirimu gya leediyo oluvannyuma n’akola nga maneja wa siteegi ng’amaliriza emisomo gye egya siniya.<ref name=":02" />
Mu kulonda kwa bonna okwa 2021, Daudi Kabanda yavuganya ku kifo ky'omubaka wa palaamenti ow'Essaza lya Kasambya mu Disitulikiti y’e Mubende ku tikiti y’ekibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM). Yalondebwa nga omubaka wa Palaamenti mu ssaza ly’e Kasambya era ne yeegatta ku [[Palamenti ya Uganda|Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’emu]] (2021–2026).<ref name=":02" /><ref>{{Cite web |date=2024-02-08 |title=Mixed signals as MK Movement unveils new group |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mixed-signals-as-mk-movement-unveils-new-group-4517942 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Kabanda yeegatta ku kibiina kya MK Movement mu Gwokuna 2022. Nga 12 Ogwolubereberye 2023, yalondebwa okuba omumyuka w’omwogezi w’ekibiina kino mu Buganda. Nga 26 Ogwokusatu 2023, yalondebwa ng’omumyuka w’omwogezi w’ekibiina kya MK Movement ku mutendera gw’eggwanga. Oluvanyuma lw'okukyusibwa ekibiina kya MK Movement ne kifuuka Patriotic League of Uganda (PLU) nga 7 Ogwokubiri 2024, yalondebwa nga Ssaabawandiisi w'ekibiina kino.<ref name=":02" /><ref>{{Cite web |last=Namyalo |first=Gladys |date=2026-05-21 |title=Is David Kabanda the newest handler? - NTV Uganda |url=https://ntv.co.ug/news/is-david-kabanda-the-newest-handler |access-date=2026-07-24 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-04-15 |title=PLU leaders restructured following Gen Muhoozi's elevation to CDF |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/plu-leaders-restructured-following-gen-muhoozi-s-elevation-to-cdf-4591482 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Wabula nga 15 Ogwomukaaga 2026, Kabanda yakyusibwa n’afuulibwa ssaabawandiisi w’ekibiina kya Patriotic League of Uganda (PLU) mu kiseera ky’enkyukakyuka mu bukulembeze era n’asikirwa Fadil Twalla. Yasigala nga mmemba w’akakiiko akakulu aka PLU era oluvannyuma n’alondebwa okukulira ofiisi ya Ssentebe wa PLU nga 27 Ogwomukaaga 2026. Mu kulonda kwa bonna okwa 2026, Kabanda yaddamu okulondebwa okubeera omubaka wa Palaamenti mu ssaza ly’e Kasambya, mu Disitulikiti y’e Mubende, mu Palaamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri (2026–2031).<ref>{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Cracks in PLU: Kabanda resigns over 'greed' as Muhoozi overhauls leadership, deploys House Speakers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/cracks-in-plu-kabanda-resigns-over-greed-as-muhoozi-overhauls-leadership-deploys-house-speakers-5496630 |access-date=2026-07-24 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Namatovu |first=Jackie |date=2025-07-18 |title=PLU's David Kabanda Takes NRM Flag for Kasambya Constituency |url=https://chimpreports.com/plus-david-kabanda-takes-nrm-flag-for-kasambya-constituency/ |access-date=2026-07-24 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Asiteza |first=Remmy |date=2026-06-27 |title=Muhoozi reappoints Kabanda to new powerful PLU role as Head of Chairman's office |url=https://dailyexpress.co.ug/2026/06/27/muhoozi-appoints-david-kabanda-head-of-chairmans-office-plu/ |access-date=2026-07-24 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Muhoozi Kainerugaba]]
* [[Jacob Oboth-Oboth|Jacob Marksons Oboth]]
* [[Frank Gashumba|Frank Gashumb]]
== Ebijuliziddwa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka mu Disitulikiti y'e Mubende]]
[[Category:Bannabyabufuzi ab'ekibiina kya National Resistance Movement]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'emu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
12j0uo2neuz3hwna1aoko9d0jy108dd
Nyanzi Martin Luther
0
15446
69307
67216
2026-08-23T05:19:44Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
69307
wikitext
text/x-wiki
'''Nyanzi Martin Luther''' (era '''Martin Luther Nyanzi'''; yazaalibwa 5 Ogw'ekkumin'ebiri 2009) Munnayuganda omuyizi, munnabyamawulire era munnakulaakulana. Ye mutandisi era omukulu omukulu (CEO) wa Apex Media Services, ekibiina ekikola ku by'amawulire n'emikutu gya radio egitunuulira abavubuka. Era ye mutandisi wa Apex Digital Skills.<ref>{{Cite web |last=Businge |first=Julius |date=2026-08-04 |title=Voices that shape tomorrow |url=https://www.independent.co.ug/voices-that-shape-tomorrow/ |access-date=2026-08-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref><ref name="PAV">{{cite web |url=https://panafricanvisions.com/2026/05/nyanzi-martin-luther-ugandan-teen-media-founder-building-a-radio-and-digital-platform-while-in-school/ |title=Nyanzi Martin Luther: Ugandan Teen Media Founder Building a Radio and Digital Platform While in School |website=Pan African Visions |date=11 May 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-03 |title=Nyanzi: The teen entrepreneur behind Apex Media |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nyanzi-the-teen-entrepreneur-behind-apex-media--5503950 |access-date=2026-08-09 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu Gwokubiri 2026, ku myaka 16, yawaayo ekiwandiiko eri Palamenti ya Uganda okusaba okuteekawo etteeka ku nsimbi za gavumenti eri ebibiina by'abantu mu bitundu (CBOs) n'ebibiina ebitali bya gavumenti eby'omu Uganda.<ref name="Observer">{{cite web |url=https://observerug.com/en/national/story/nyanzi-martin-luther-ugandas-youngest-parliamentary-petitioner/ |title=Nyanzi Martin Luther: Uganda’s youngest parliamentary petitioner |website=The Observer |date=26 May 2026 |access-date=8 August 2026}}</ref><ref name="Independent">{{cite web |url=https://allafrica.com/stories/202608040341.html |title=Uganda: Voices That Shape Tomorrow |website=allAfrica (The Independent) |date=4 August 2026 |access-date=8 August 2026 |archive-date=5 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260805081439/https://allafrica.com/stories/202608040341.html |url-status=dead }}</ref>
== Obulamu obwasooka n'okusoma ==
Nyanzi yazaalibwa nga 5 Ogw'ekkumin'ebiri 2009 mu ddwaliro lya Nsangi Hospital mu Disitulikiti y'e Wakiso.<ref name="PAV"/> Ye mwana asooka mu baana basatu. Bazadde be be Joan Vumilia (omuwandiisi) ne Ssekaayi Simon (omusuubuzi).<ref name="Observer"/><ref name="PAV"/>
Yatuukira mu Primary Leaving Examinations (PLE) mu 2023 n'afuna aggregates 13 mu MK International School e Busega. Kati asoma O-Level mu Kisozi High School mu Disitulikiti y'e Wakiso.<ref name="Observer"/>
== Emirimu ==
Yatandika ng'omuyimbi / DJ ng'akozesa erinnya Deejay Blockboy. Oluvannyuma yatandikawo Block FM, eyakula n'efuuka Apex Media Services (eyakakasibwa mu 2025). Ekibiina kino kikola ku Block FM 103.2 n'emikutu egirala egy'amawulire n'okutangaaza, ng'ekitunuulira abavubuka n'okutumbuula ennyimba.<ref name="Observer"/><ref name="PAV"/><ref name="Independent"/>
Mu 2025 yatandikawo Apex Digital Skills, pulogulaamu etendeka abavubuka mu by'okukozesa kompyuta, okukola content, digital marketing n'eby'obusuubuzi ebya digito.<ref name="Observer"/><ref name="PAV"/>
== Eby'obufuzi n'okwenyigira mu bya bonna ==
Nga 27 Gwokubiri 2026, Nyanzi yawaayo ekiwandiiko eri Palamenti ya Uganda ng'asaba okuteekawo National NGO Fund n'okukyusa mu ngeri ebibiina by'abantu mu bitundu n'ebibiina ebitali bya gavumenti eby'omu Uganda bwe bafuna obuyambi. Mawulire agamu gaamuyita "Uganda’s youngest parliamentary petitioner".<ref name="Observer"/><ref name="Independent"/>
Mu Gwomunaana 2026, yafunibwa mu nkyukakyuka ya ''The Independent'' (Uganda) eyitibwa "Voices that shape tomorrow", eyogera ku bakulembeze abato abakozesa amawulire n'okukolagana okukola ku ntegeka n'enkulaakulana.<ref name="Independent"/>
== Ebijuliziddwa ==
{{reflist}}
[[Category:Bannayuganda abazaalibwa mu 2009]]
[[Category:Bannayuganda abannabyamawulire]]
[[Category:Bannayuganda abannakulaakulana]]
[[Category:Abantu okuva mu Disitulikiti y'e Wakiso]]
cho1vbyadd4sciv1vsgtu51te959esg
Kaka Lubega Ismail Uthuman
0
15448
69494
67228
2026-08-23T10:15:16Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69494
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kaka Lubega Ismail Uthuman''' (yazaalibwa nga 1 Ogwomukaaga 1980) mmemba wa [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|paalamenti]] [[Uganda|ya Uganda]] ey'ekkuminebbiri,<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=rUZ3STorB-4|title=Ismail Lubega kaka MP elect Kakuuto County NRM joins us in an exclusive.|date=2026-03-17|last=Baba TV Uganda|access-date=2026-07-04|via=YouTube}}</ref> era yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), ng'akiikirira [[Kakuuto|Kakuuto Constituency]] mu [[Disitulikiti y'e Kyotera]].<ref>{{Cite web |last=Ssengendo |first=Zainab Namusaazi |date=2026-06-13 |title=Kakuuto Residents Demand Road Upgrades to Boost Trade and Agricultural Productivity |url=https://nilepost.co.ug/news/348472/kakuuto-residents-demand-road-upgrades-to-boost-trade-and-agricultural-productivity |access-date=2026-07-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Ebikwata ku bulamu bwe ==
Mu 2009, Yatikkirwa diguli eyookubiri mu by’Obusiraamu n’Olulimi Oluwarabu okuva mu Yunivaasite y’Obusiraamu e Madina. Mu 2003, yafuna Dipulooma mu by’amawulire okuva mu Azzaytuna University, Tarahona, Libya.
Mu 2021, yavuganya ku kifo ky’omubaka wa Paalamenti mu kitundu ky’e Kakuuto, gye yakwata ekyokuna mu mpaka ezaawangulwa [[Geoffrey Lutaaya|Geofrey Lutaaya]] eyeesimbawo ku [[National Unity Platform|kibiina kya National Unity Platform]] (NUP).<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=GvEt85GyC7M|title=Tukyogereko:Kaka Ismail Lubega.Biki ebya muwalirizza okwesimbawo mu constituency|date=2020-01-13|last=Bukedde TV|access-date=2026-07-04|via=YouTube}}</ref>
Mu 2026, yakomawo mu lwokaano mwe yawangulira akalulu<ref>{{Cite web |last=Tumwesigye |first=Joseph |date=2026-04-02 |title=Geoffrey Lutaaya runs to court over election loss - NTV Uganda |url=https://ntv.co.ug/news/politics/geoffrey-lutaaya-runs-to-court-over-election-loss |access-date=2026-07-04 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-01-18 |title=Mpuuga, Bwanika fall as NRM gains ground in Greater Masaka |url=https://www.independent.co.ug/mpuuga-bwanika-fall-as-nrm-gains-ground-in-greater-masaka/ |access-date=2026-07-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> okukiikirira ekitundu kino oluvannyuma lw’okuwagirwa ng’omukwasi wa bendera mu kibiina kya NRM mu kitundu kino.<ref>{{Cite web |last=Ssengendo |first=Zainab Namusaazi |date=2025-11-26 |title=Buganda Ku Museveni Team Rallies Kakuuto as Leaders Demand Improved Health Services |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/306082/buganda-ku-museveni-team-rallies-kakuuto-as-leaders-demand-improved-health-services |access-date=2026-07-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9TpbECC7zk|title=KASENSERO RESIDENTS BACK NRM, ENDORSE KAKA ISMAIL FOR 2026 MP RACE|date=2025-03-16|last=UBC Television Uganda|access-date=2026-07-04|via=YouTube}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri]]
* [[Haruna Kasolo Kyeyune]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi abasajja]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
syrptshfo5a1bghwlo5kicd8byosxoq
69769
69494
2026-08-23T11:21:57Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69769
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kaka Lubega Ismail Uthuman''' (yazaalibwa nga 1 Ogwomukaaga 1980) mmemba wa [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|paalamenti]] [[Uganda|ya Uganda]] ey'ekkuminebbiri,<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=rUZ3STorB-4|title=Ismail Lubega kaka MP elect Kakuuto County NRM joins us in an exclusive.|date=2026-03-17|last=Baba TV Uganda|access-date=2026-07-04|via=YouTube}}</ref> era yeegattira mu kibiina kya [[National Resistance Movement]] (NRM), ng'akiikirira [[Kakuuto|Kakuuto Constituency]] mu [[Disitulikiti y'e Kyotera]].<ref>{{Cite web |last=Ssengendo |first=Zainab Namusaazi |date=2026-06-13 |title=Kakuuto Residents Demand Road Upgrades to Boost Trade and Agricultural Productivity |url=https://nilepost.co.ug/news/348472/kakuuto-residents-demand-road-upgrades-to-boost-trade-and-agricultural-productivity |access-date=2026-07-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref>
== Ebikwata ku bulamu bwe ==
Mu 2009, Yatikkirwa diguli eyookubiri mu by’Obusiraamu n’Olulimi Oluwarabu okuva mu Yunivaasite y’Obusiraamu e Madina. Mu 2003, yafuna Dipulooma mu by’amawulire okuva mu Azzaytuna University, Tarahona, Libya.
Mu 2021, yavuganya ku kifo ky’omubaka wa Paalamenti mu kitundu ky’e Kakuuto, gye yakwata ekyokuna mu mpaka ezaawangulwa [[Geoffrey Lutaaya|Geofrey Lutaaya]] eyeesimbawo ku [[National Unity Platform|kibiina kya National Unity Platform]] (NUP).<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=GvEt85GyC7M|title=Tukyogereko:Kaka Ismail Lubega.Biki ebya muwalirizza okwesimbawo mu constituency|date=2020-01-13|last=Bukedde TV|access-date=2026-07-04|via=YouTube}}</ref>
Mu 2026, yakomawo mu lwokaano mwe yawangulira akalulu<ref>{{Cite web |last=Tumwesigye |first=Joseph |date=2026-04-02 |title=Geoffrey Lutaaya runs to court over election loss - NTV Uganda |url=https://ntv.co.ug/news/politics/geoffrey-lutaaya-runs-to-court-over-election-loss |access-date=2026-07-04 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2026-01-18 |title=Mpuuga, Bwanika fall as NRM gains ground in Greater Masaka |url=https://www.independent.co.ug/mpuuga-bwanika-fall-as-nrm-gains-ground-in-greater-masaka/ |access-date=2026-07-04 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref> okukiikirira ekitundu kino oluvannyuma lw’okuwagirwa ng’omukwasi wa bendera mu kibiina kya NRM mu kitundu kino.<ref>{{Cite web |last=Ssengendo |first=Zainab Namusaazi |date=2025-11-26 |title=Buganda Ku Museveni Team Rallies Kakuuto as Leaders Demand Improved Health Services |url=https://nilepost.co.ug/2026-election-watch/306082/buganda-ku-museveni-team-rallies-kakuuto-as-leaders-demand-improved-health-services |access-date=2026-07-04 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=P9TpbECC7zk|title=KASENSERO RESIDENTS BACK NRM, ENDORSE KAKA ISMAIL FOR 2026 MP RACE|date=2025-03-16|last=UBC Television Uganda|access-date=2026-07-04|via=YouTube}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Palamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebiri]]
* [[Haruna Kasolo Kyeyune]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi abasajja]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
n3vbc4fgxiz12ks42gt73k15v7jocjz
User talk:Tumbuka Arch
3
15497
69310
67935
2026-08-23T06:18:54Z
Kinenkey
10423
/* Request to help import/ fix our templates, css, Lua and js issues */ new section
69310
wikitext
text/x-wiki
{{Talk page}}
== Request to help import/ fix our templates, css, Lua and js issues ==
Hello there,
I am Kinenkey,
I request that you help us to import the missing extensions, libraries and modules so that it makes editing and translating easy from English to luganda. there are many necessary imports required from languages like Greek, Hebrews,and other languages that appear under categories just because they are missing within luganda wikipedia.
If there was a cash reward, that would have incentivised me to confront you. But for the sake of the community, please help import for us those missing items.
l have done some of these things on my localhost instance. I would be glad if only you could guide me on what to do rather than prevent progress of the community. [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 06:18, 23 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
aiu4l8tp5qojgltqkhn9ldu0sa6p61s
69339
69310
2026-08-23T08:18:23Z
Tumbuka Arch
6757
/* Request to help import/ fix our templates, css, Lua and js issues */ Ekyokuddamu
69339
wikitext
text/x-wiki
{{Talk page}}
== Request to help import/ fix our templates, css, Lua and js issues ==
Hello there,
I am Kinenkey,
I request that you help us to import the missing extensions, libraries and modules so that it makes editing and translating easy from English to luganda. there are many necessary imports required from languages like Greek, Hebrews,and other languages that appear under categories just because they are missing within luganda wikipedia.
If there was a cash reward, that would have incentivised me to confront you. But for the sake of the community, please help import for us those missing items.
l have done some of these things on my localhost instance. I would be glad if only you could guide me on what to do rather than prevent progress of the community. [[User:Kinenkey|Kinenkey]] ([[User talk:Kinenkey|talk]]) 06:18, 23 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
:Hi, please apply for regular adminship. I will be providing you with steps on importing required templates and modules when you become an admin. I can't directly import anything from another wiki, nor fix some broken CSS pages for now, as I am no longer a regular or an IA admin. I haven't renewed my rights lately, but may, just for the sake of fixing what's broken. [[user:Tumbuka Arch|<span style='color: #FFFFFF;background-color: #191970;'>'''''Tumbuka Arch'''''</span>]][[user talk:Tumbuka Arch|'''<span style='color: #B20000;background-color: #FFFFFF;'><sup>★</sup><sub>★</sub><sup>★</sup></span>''']] 08:18, 23 Gwamunaana(Muwakanya) 2026 (UTC)
iei208sots5tuu75m6zzkour5dar6zo
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Bulgaria abakyala
14
15522
69363
69102
2026-08-23T09:53:24Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69363
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka abakyala abakiika mu Paalamenti ya Bulgaria
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
8cu87r1aw1chy2d1ewfbd48nn13q8z7
69414
69363
2026-08-23T10:02:37Z
Ssemmanda will
3837
removed [[Category:Paalamenti ya Uganda]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
69414
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka abakyala abakiika mu Paalamenti ya Bulgaria
esrckrqnqzdqhor215u8v90qfnb5nqr
Category:Ababaka ba Paalamenti ya Bulgaria 2014-2019
14
15523
69369
69103
2026-08-23T09:53:26Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Paalamenti ya Uganda]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69369
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka abakyala abaakiika mu Paalamenti ya Bulgaria wakati w'omwaka gwa 2014 okutuusa 2019.
[[Category:Paalamenti ya Uganda]]
9upw861t1fw2mifnlfexvhex076zr54
69413
69369
2026-08-23T10:02:12Z
Ssemmanda will
3837
removed [[Category:Paalamenti ya Uganda]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
69413
wikitext
text/x-wiki
Bano be babaka abakyala abaakiika mu Paalamenti ya Bulgaria wakati w'omwaka gwa 2014 okutuusa 2019.
cyp08ktfnbnv193ks0zy85sboqtlgd5
Acan Joyce Okeny
0
15534
69774
69181
2026-08-23T11:21:59Z
Ssemmanda will
3837
Okwongeramu [[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]] nga nkozesa [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]
69774
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Acan Joyce Okeny''' [[Munnayuganda]] munnabyabufuzi era munnasayansi era nga ye mubaka omukyala akiikirira abantu abaliko obulemu mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumineebbiri.<ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament of Uganda |url=http://parliament.nwtdemos.com/mps?page=35 |access-date=2026-06-19 |website=parliament.nwtdemos.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=Members of Parliament {{!}} Parliament |url=https://mpsdb.parliament.go.ug/ |access-date=2026-06-19 |website=mpsdb.parliament.go.ug}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=MP Acan Joyce Okeny Salutes Workers, Demands Space for PWDs in all Catagories of Work |url=https://tayarinewsuganda.com/2026/05/01/4817/ |access-date=2026-06-19 |website=TAYARI NEWS UGANDA |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mugabi |first=Sam Ibanda |date=2026-02-04 |title=Uganda: Disability MPs Elections - Joyce Can, Mpindi Bumali Lead As Minister Asamo Loses Seat |url=https://allafrica.com/stories/202602040210.html |access-date=2026-06-19 |work=Nile Post |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Joyce Acan Okeny, incumbent Female MP for PWDs :: Uganda Radionetwork |url=https://ugandaradionetwork.net/a/file.php?fileId=410624 |access-date=2026-06-19 |website=ugandaradionetwork.net}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-08-17 |title=Archives |url=https://voiceuganda.com/tag/hon-joyce-acan-okeny/ |access-date=2026-06-19 |website=The Voice Uganda |language=en-US}}</ref> Ono ye Minisita omubeezi ow’ekikula ky’abantu, abakozi n’okutumbula embeera z’abantu mu nsonga z’abantu abaliko obulemu mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkuminebbiri, oluvannyuma lw’okulondebwa Yoweri Kaguta Museveni era n’atwalibwa ng’asinga okukwatibwako naddala eri abantu abaliko obulemu mu Kampala.<ref name=":0">{{Cite web |date=2023-08-02 |title=The Cabinet - State House Uganda |url=https://statehouse.go.ug/the-cabinet/ |access-date=2026-06-19 |language=en-US}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2026-06-03 |title=Kampala PWDs Hail President Museveni For Appointing Hon Acan Joyce Okeny As Minister For Disability Affairs |url=https://tayarinewsuganda.com/2026/06/04/kampala-pwds-hail-president-museveni-for-appointing-hon-acan-joyce-okeny-as-minister-for-disability/ |access-date=2026-06-19 |website=TAYARI NEWS UGANDA |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-11 |title=Why Hon Acan Joyce Okeny Could be Uganda's Most Impactful Disability Minister |url=https://tayarinewsuganda.com/2026/06/11/why-hon-acan-joyce-okeny-could-be-ugandas-most-impactful-disability-minister/ |access-date=2026-06-19 |website=TAYARI NEWS UGANDA |language=en-US}}</ref>
== Ebimukwatako eby'omunda n’obuyigirize ==
Alina diguli ey'okubiri mu by’okukwasaganya abakozi ne diguli ey'okubiri mu by’enjigiriza by’abantu abakulu okuva mu [[Makerere University, Uganda|Ssettendekero wa Makerere]].<ref name=":3">{{Cite web |last=Bwanika |first=Elisha Z. |date=2020-08-13 |title=Former KCCA councillor Joyce Acan calls for equal opportunities as she is nominated for NRM Northern Uganda MP for PWDs |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20200813/98631/former-kcca-councillor-joyce-acan-calls-for-equal-opportunities-as-she-is-nominated-for-nrm-northern-uganda-mp-for-pwds.html |access-date=2026-06-19 |website=Watchdog Uganda |language=en-GB}}</ref>
== Emirimu gye ==
Yalondeddwa [[Yoweri Museveni|Pulezidenti Museveni]] ku bwa minisita w’ekikula ky’abantu, abakozi n’enkulaakulana y’abantu (ku nsonga z'abaliko obulemu) mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumineebbiri.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Yasuubizza okukolagana n’ekitongole ekivunaanyizibwa ku kubala emiwendo gy'abantu mu Uganda ekya Uganda Bureau of Statistics (UBOS) n’ekitongole kya National Information Technology Authority-Uganda (NITA-U) okuzimba enkola eno n’okuwagira okunoonyereza okukulemberwa PWD okumalawo ebiziyiza enkola. Nga minisita, yasuubiza okwewaayo okussa mu nkola n'okugoberera okutuusa ku bantu ebikozesebwa bya gavumenti eby'omutindo, entambula, ne ICT nga bigendereddwamu okunyweza pulogulaamu za z'amatendekero agasomesa Bizinensi, eby’ekikugu, eby’emikonoez'atuumibwa Business, Technical, Vocational Education and Training (BTVET) okusobozesa okutumbula emirimu.<ref name=":4">{{Cite web |date=2026-06-11 |title=Govt to fast-track national disability data system to curb high school dropout rates |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/govt-to-fast-track-national-disability-data-system-to-curb-high-school-dropout-rates-5492276 |access-date=2026-06-19 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Joyce era yaweerezaako nga kansala mu kitongole ekivunaanyizibwa ku kibuga kya Uganda ekikulu ekya [[Kampala Capital City Authority]] (KCCA) olw’emikisa egy’enkanankana era y’asunsulwa ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[National Resistance Movement]] eky'Obukiikakkono bwa Uganda ng’omubaka wa Paalamenti PWDs.<ref name=":3" /> Alina okumanya n’obukugu mu kukulaakulanya n’okuddukanya ekitongole, abakozi n’okuddukanya pulojekiti, obukulembeze n’okufuga n’okubunyisa amawulire. Ono ali mu kakiiko ka Paalamenti akakwasaganya ensonga z'abaliko obulemu aka Uganda Parliamentary Forum for Persons with Disabilities.<ref name=":5">{{Cite web |date=2025-03-14 |title=Publicity Secretary (UPFPWDs) Profile - UPFPWDs |url=https://www.upfpwds.com/publicity-secretary-upfpwds-profile/ |access-date=2026-06-19 |language=en-US}}</ref>
Joyce yatandika olugendo lwe olw’ebyobufuzi ku nkomerero y’emyaka gya 1990, ng’aweereza ng’omukiise w’aba PWD ku lukiiko lw’ebibuga e Nakawa okuva mu 1998 okutuuka mu 2005. Mu 2006, yalondebwa mu KCCA ng’omukiise w’abantu abaliko obulemu (PWD), ekifo kye yaweerezaamu okumala emyaka 10 egya likodi okutuusa mu 2016. Mu 2015, yavuganya ku kifo ky’omubaka wa Paalamenti ow’omu Bukiikakkono ku kifo ky’abantu abaliko obulemu nga tannawangulwa William Nyokrach ayali mu ntebe n’obululu 30 bwokka.<ref name=":3" />
== Laba ne ==
* Robert Ssewagudde
* [[Olukalala lw’abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey’ekkumi n’ebbiri|Olukalala lw'abakiise mu Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineebiri]]
* [[Saala Khenyo|Sarah Kanyike]]
* [[Misi Kabanda|Minsa Kabanda]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=2yek3mHaKWM Okulondebwa kwa kabineti ku Lwokubiri: Aba PDWD Baaniriza Okulondebwa kwa Acan Joyce Okeny]
* [https://www.youtube.com/watch?v=--O0SsZPoP4 Hon Acan Joyce Okeny Aweze Okulwanirira Abantu Abaliko Obulemu Nga Akwata Ofiisi Nga Minisita.]
* [https://www.youtube.com/watch?v=SMgkbQEhAgc "Acan Joyce Okeny Awangudde Binene; Asigazza Ekifo kya PWD mu Palamenti n'obululu 602".]
* [https://odysee.com/@ubctvuganda:1/tuesday-cabinet-appointments-pdwds:e Okulondebwa kwa kabineti ku Lwokubiri: Aba PDWD Baaniriza Okulondebwa kwa Acan Joyce Okeny]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi n'ebbiri]]
p5do8qmx1j4eaqnrhc8ct1zjhpm2isl
Oyam District
0
15540
69294
2026-08-22T21:17:51Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344795497|Oyam District]]"
69294
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Disitulikiti y'e Oyam</big>''' ye [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] mu Bukiikakkono bwa Uganda. Okufaananako ne disitulikiti [[Uganda|za Uganda]] endala, erinnya lyayo lya ‘kibuga kyayo ekikulu’, [[Oyam, Yuganda|Oyam]], ekitebe kya disitulikiti we kitula.
== Ekifo ==
[[File:A_boy_riding_a_two_wheel_bicycle_in_Oyam_district.jpg|left|thumb| Omulenzi ng'avuga ebugaali mu Disitulikiti y'e Oyam]]
Disitulikiti y’e Oyam eriko ensalo ne [[Gulu (disitulikit)|Disitulikiti y’e Gulu]] mu bukiikakkono, [[Pader (disitulikit)|Disitulikiti y’e Pader]] mu bukiikakkono bw’obuvanjuba, [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kole]] mu buvanjuba, [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y’e Apac]] mu bugwanjuba, [[Kiryandongo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kiryandongo]] mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba ne [[Nwoya (disitulikit)|Disitulikiti y’e Nwoya]] mu bugwanjuba. Ekitebe ky’eby'obufuzi mu disitulikiti eno e [[Oyam, Yuganda|Oyam]], kisangibwa kubuwanvu bwa kilometres 78 (48 mi), ku luguudo, mu bugwanjuba bwa Lira, ekibuga ekisinga obunene mu sub-region.<ref>{{Cite web |title=Distance Between Lira And Oyam With Map |url=http://www.distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Aber%20(Apac)&toplace=Lira%20(Lira)&fromlat=2.1872222&tolat=2.235&fromlng=32.3494444&tolng=32.9097222 |access-date=22 May 2014 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Enkwatagana za disitulikiti ze zino: 02 14N, 32 23E.
== Okulaba mu bufunze ==
Disitulikiti y’e Oyam yatandikibwawo [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] mu 2006. Ekyo nga tekinnatuuka, Disitulikiti y'e Oyam yali kitundu ku [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y'e Apac]] . Nga bali wamu ne [[Lira (disitulikit)|Disitulikiti y'e Lira]], [[Alebtong District|Disitulikiti y'e Alebtong]], [[Amolatar District|Disitulikiti y'e Amolatar]], [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y'e Apac]], [[Dokolo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Dokolo]], [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kole]], [[Otuke (disitulikit)|Disitulikiti y'e Otuke]], Disitulikiti y'e Oyam kitundu ku kitundu ekinene ekya Lango sub-region, ekirimu abantu ababalirirwamu obukadde 1.5 aba Lango . Disitulikiti eno ky'ekitundu esingamu ebyalo.
== Omuwendo gw'abantu ==
Okubala abantu okwakolebwa mu 1991 kwalaga nti omuwendo gw'abantu ba disitulikiti eno baali nga 177,100. Okubala abantu okwakolebwa mu 2002 kwalaga nti omuwendo gw'abantu ba disitulikiti eno baali nga 268,400. Omuwendo gw’abantu mu disitulikiti gwali gweyongera ku kigero kya 3.5% ku kikkumi buli mwaka, mu kiseera ekyo. Kyabalirirwa nti omuwendo gw’abantu mu disitulikiti eno mu 2012 gwali wakati wa 378,900.<ref>{{Cite web |title=Estimated Population of Oyam District In 1991, 2002 & 2012 |url=http://www.citypopulation.de/php/uganda-admin.php?adm2id=076 |access-date=22 May 2014 |publisher=Citypopulation.de}}</ref>
== Emirimu gy’ebyenfuna ==
Obulimi obw’okweyimirizaawo n’okulunda ebisolo by'ebisinga okukolebwa mu by’enfuna mu disitulikiti eno. Ebirime ebikulu ebirimibwa mulimu:
* Ppamba
* Amatooke
* Matooke
* Ebijanjalo
* Enanansi
* Muwogo
* Lumonde
* Soya
== Ebisolo ebikuumibwa mu disitulikiti eno mulimu: ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
* Ente
* Embuzi
* Endiga
* Embizzi
* Enkoko
* Obumyu
* Embata
* Turkey
== Laba ne ==
* Oyam
* Lango
* Aba Langi
* Obukiikakkono bwa Uganda
* Disitulikiti za Uganda
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [http://www.keycorrespondents.org/2013/01/17/growing-old-in-oyam-uganda-mary-joyces-story/ Okukaddiwira mu Oyam, Uganda: Emboozi Ya Mary Joyce]
[[Category:Disitulikiti mu Yuganda]]
q1tp73fitwjc41x00f06302qll0n4ec
69295
69294
2026-08-22T21:20:03Z
24RAY
11014
Added databox
69295
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''<big>Disitulikiti y'e Oyam</big>''' ye [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] mu Bukiikakkono bwa Uganda. Okufaananako ne disitulikiti [[Uganda|za Uganda]] endala, erinnya lyayo lya ‘kibuga kyayo ekikulu’, [[Oyam, Yuganda|Oyam]], ekitebe kya disitulikiti we kitula.
== Ekifo ==
[[File:A_boy_riding_a_two_wheel_bicycle_in_Oyam_district.jpg|left|thumb| Omulenzi ng'avuga ebugaali mu Disitulikiti y'e Oyam]]
Disitulikiti y’e Oyam eriko ensalo ne [[Gulu (disitulikit)|Disitulikiti y’e Gulu]] mu bukiikakkono, [[Pader (disitulikit)|Disitulikiti y’e Pader]] mu bukiikakkono bw’obuvanjuba, [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kole]] mu buvanjuba, [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y’e Apac]] mu bugwanjuba, [[Kiryandongo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kiryandongo]] mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba ne [[Nwoya (disitulikit)|Disitulikiti y’e Nwoya]] mu bugwanjuba. Ekitebe ky’eby'obufuzi mu disitulikiti eno e [[Oyam, Yuganda|Oyam]], kisangibwa kubuwanvu bwa kilometres 78 (48 mi), ku luguudo, mu bugwanjuba bwa Lira, ekibuga ekisinga obunene mu sub-region.<ref>{{Cite web |title=Distance Between Lira And Oyam With Map |url=http://www.distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Aber%20(Apac)&toplace=Lira%20(Lira)&fromlat=2.1872222&tolat=2.235&fromlng=32.3494444&tolng=32.9097222 |access-date=22 May 2014 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Enkwatagana za disitulikiti ze zino: 02 14N, 32 23E.
== Okulaba mu bufunze ==
Disitulikiti y’e Oyam yatandikibwawo [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] mu 2006. Ekyo nga tekinnatuuka, Disitulikiti y'e Oyam yali kitundu ku [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y'e Apac]] . Nga bali wamu ne [[Lira (disitulikit)|Disitulikiti y'e Lira]], [[Alebtong District|Disitulikiti y'e Alebtong]], [[Amolatar District|Disitulikiti y'e Amolatar]], [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y'e Apac]], [[Dokolo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Dokolo]], [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kole]], [[Otuke (disitulikit)|Disitulikiti y'e Otuke]], Disitulikiti y'e Oyam kitundu ku kitundu ekinene ekya Lango sub-region, ekirimu abantu ababalirirwamu obukadde 1.5 aba Lango . Disitulikiti eno ky'ekitundu esingamu ebyalo.
== Omuwendo gw'abantu ==
Okubala abantu okwakolebwa mu 1991 kwalaga nti omuwendo gw'abantu ba disitulikiti eno baali nga 177,100. Okubala abantu okwakolebwa mu 2002 kwalaga nti omuwendo gw'abantu ba disitulikiti eno baali nga 268,400. Omuwendo gw’abantu mu disitulikiti gwali gweyongera ku kigero kya 3.5% ku kikkumi buli mwaka, mu kiseera ekyo. Kyabalirirwa nti omuwendo gw’abantu mu disitulikiti eno mu 2012 gwali wakati wa 378,900.<ref>{{Cite web |title=Estimated Population of Oyam District In 1991, 2002 & 2012 |url=http://www.citypopulation.de/php/uganda-admin.php?adm2id=076 |access-date=22 May 2014 |publisher=Citypopulation.de}}</ref>
== Emirimu gy’ebyenfuna ==
Obulimi obw’okweyimirizaawo n’okulunda ebisolo by'ebisinga okukolebwa mu by’enfuna mu disitulikiti eno. Ebirime ebikulu ebirimibwa mulimu:
* Ppamba
* Amatooke
* Matooke
* Ebijanjalo
* Enanansi
* Muwogo
* Lumonde
* Soya
== Ebisolo ebikuumibwa mu disitulikiti eno mulimu: ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
* Ente
* Embuzi
* Endiga
* Embizzi
* Enkoko
* Obumyu
* Embata
* Turkey
== Laba ne ==
* Oyam
* Lango
* Aba Langi
* Obukiikakkono bwa Uganda
* Disitulikiti za Uganda
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [http://www.keycorrespondents.org/2013/01/17/growing-old-in-oyam-uganda-mary-joyces-story/ Okukaddiwira mu Oyam, Uganda: Emboozi Ya Mary Joyce]
[[Category:Disitulikiti mu Yuganda]]
nq6jyvmim53idensbuxqacwgojlb16b
69296
69295
2026-08-22T21:41:21Z
24RAY
11014
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344795497|Oyam District]]"
69296
wikitext
text/x-wiki
'''<big>Disitulikiti y'e Oyam</big>''' ye [[Disitulikiti mu Yuganda|disitulikiti]] mu Bukiikakkono bwa Uganda. Okufaananako ne disitulikiti [[Uganda|za Uganda]] endala, erinnya lyayo lya ‘kibuga kyayo ekikulu’, [[Oyam, Yuganda|Oyam]], ekitebe kya disitulikiti we kitula.
== Ekifo ==
[[File:A_boy_riding_a_two_wheel_bicycle_in_Oyam_district.jpg|left|thumb| Omulenzi ng'avuga ebugaali mu Disitulikiti y'e Oyam]]
Disitulikiti y’e Oyam eriko ensalo ne [[Gulu (disitulikit)|Disitulikiti y’e Gulu]] mu bukiikakkono, [[Pader (disitulikit)|Disitulikiti y’e Pader]] mu bukiikakkono bw’obuvanjuba, [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kole]] mu buvanjuba, [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y’e Apac]] mu bukiikaddyo, [[Kiryandongo (disitulikit)|Disitulikiti y’e Kiryandongo]] mu bukiikaddyo bw’obugwanjuba ne [[Nwoya (disitulikit)|Disitulikiti y’e Nwoya]] mu bugwanjuba. Ekitebe ky’eby'obufuzi mu disitulikiti eno e [[Oyam, Yuganda|Oyam]], kisangibwa kubuwanvu bwa kilometres 78 (48 mi), ku luguudo, mu bugwanjuba bwa Lira, ekibuga ekisinga obunene mu sub-region.<ref>{{Cite web |title=Distance Between Lira And Oyam With Map |url=http://www.distancecalculator.globefeed.com/Uganda_Distance_Result.asp?fromplace=Aber%20(Apac)&toplace=Lira%20(Lira)&fromlat=2.1872222&tolat=2.235&fromlng=32.3494444&tolng=32.9097222 |access-date=22 May 2014 |publisher=Globefeed.com}}</ref> Enkwatagana za disitulikiti ze zino: 02 14N, 32 23E.
== Okulaba mu bufunze ==
Disitulikiti y’e Oyam yatandikibwawo [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] mu 2006. Ekyo nga tekinnatuuka, Disitulikiti y'e Oyam yali kitundu ku [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y'e Apac]] . Nga bali wamu ne [[Lira (disitulikit)|Disitulikiti y'e Lira]], [[Alebtong District|Disitulikiti y'e Alebtong]], [[Amolatar District|Disitulikiti y'e Amolatar]], [[Apac (disitulikit)|Disitulikiti y'e Apac]], [[Dokolo (disitulikit)|Disitulikiti y'e Dokolo]], [[Kole (disitulikit)|Disitulikiti y'e Kole]], [[Otuke (disitulikit)|Disitulikiti y'e Otuke]], Disitulikiti y'e Oyam kitundu ku kitundu ekinene ekya Lango sub-region, ekirimu abantu ababalirirwamu obukadde 1.5 aba Lango . Disitulikiti eno ky'ekitundu esingamu ebyalo.
== Omuwendo gw'abantu ==
Okubala abantu okwakolebwa mu 1991 kwalaga nti omuwendo gw'abantu ba disitulikiti eno baali nga 177,100. Okubala abantu okwakolebwa mu 2002 kwalaga nti omuwendo gw'abantu ba disitulikiti eno baali nga 268,400. Omuwendo gw’abantu mu disitulikiti gwali gweyongera ku kigero kya 3.5% ku kikkumi buli mwaka, mu kiseera ekyo. Kyabalirirwa nti omuwendo gw’abantu mu disitulikiti eno mu 2012 gwali wakati wa 378,900.<ref>{{Cite web |title=Estimated Population of Oyam District In 1991, 2002 & 2012 |url=http://www.citypopulation.de/php/uganda-admin.php?adm2id=076 |access-date=22 May 2014 |publisher=Citypopulation.de}}</ref>
== Emirimu gy’ebyenfuna ==
Obulimi obw’okweyimirizaawo n’okulunda ebisolo by'ebisinga okukolebwa mu by’enfuna mu disitulikiti eno. Ebirime ebikulu ebirimibwa mulimu:
* Ppamba
* Amatooke
* Matooke
* Ebijanjalo
* Enanansi
* Muwogo
* Lumonde
* Soya
== Ebisolo ebikuumibwa mu disitulikiti eno mulimu: ==
<templatestyles src="Div col/styles.css" />
* Ente
* Embuzi
* Endiga
* Embizzi
* Enkoko
* Obumyu
* Embata
* Turkey
== Laba ne ==
* Oyam
* Lango
* Aba Langi
* Obukiikakkono bwa Uganda
* Disitulikiti za Uganda
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa wabweru wa wikipedia ==
* [http://www.keycorrespondents.org/2013/01/17/growing-old-in-oyam-uganda-mary-joyces-story/ Okukaddiwira mu Oyam, Uganda: Emboozi Ya Mary Joyce]
[[Category:Disitulikiti mu Yuganda]]
nerrlyhwtlhiq5fuy2eoalpr1axxvup
User:Watisoni Banda
2
15541
69309
2026-08-23T05:24:21Z
Watisoni Banda
11641
Created page with "I edit mostly East African wikis. {{Babel|lg-2}}"
69309
wikitext
text/x-wiki
I edit mostly East African wikis.
{{Babel|lg-2}}
pp10zidyvsqhzgqvrvuv2qjhv0wpea6
Category:Paalamenti ya Uganda
14
15542
69351
2026-08-23T09:51:53Z
Ssemmanda will
3837
ntonzeewo ettuluba
69351
wikitext
text/x-wiki
'''Paalamenti ya Uganda'''
[[Category:Gavumenti ya Uganda]]
el1yj4933ci4ejlxk7umo4prmhpj8dd
Palamenti ya Uganda
0
15543
69635
2026-08-23T10:34:20Z
Ssemmanda will
3837
Ssemmanda will moved page [[Palamenti ya Uganda]] to [[Paalamenti ya Uganda]]: Misspelled title
69635
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Paalamenti ya Uganda]]
aq3j4hf7o6drh43w5asgs31c9eghh0p