Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.47.0-wmf.19
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Bethlehem Tilahun Alemu
0
8187
74756
74679
2026-09-12T23:13:25Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bethlehem Tilahun Alemu''' (yazaalibwa 1980) [[:en:Businesswoman|mukyala musuubuzi]] okuva mu ggwanga lya [[:en:Ethiopians|Ethiopia]] , ye nannyini wa soleRebels, kkampuni [[:en:Footwear|y'engatto]] ekulira ku musinde ogwa waggulu mu Afrika . Bethlehem afunye [[:en:Bethlehem_Tilahun_Alemu#Honors_and_accolades|engule]] [[:en:Bethlehem_Tilahun_Alemu#Honors_and_accolades|n'ebirabo]] olw'obusobozi bwe okukulakulanya kkampuni wamu n'okukyusa ebyogerwa ku [[:en:Africa|Afrika]] okuba enjavu okudda ku mwoyo gw'bantu abaagala okutandiika bizinensi , abantu abalina obusobozi obw'enjawulo n'okwesobola mu by'ensimbi.<ref>{{Cite web |url=http://www.solerebels.com/pages/bethlehem-tilahun-alemu |title=Archive copy |access-date=2022-09-24 |archive-date=2014-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140717132531/http://www.solerebels.com/pages/bethlehem-tilahun-alemu |url-status=dead }}</ref> Bethlehem yatongoza "The Republic of Leather", nga ekola emisono gy'amaliba emigundiivu,<ref>Alemu, Bethlehem Tilahun (April 9, 2014). "Exclusive: Introducing Republic of Leather". ''www.solerebels.com''. Retrieved 24 June 2014.</ref> ne "ennimiro ya kkaawa" yassaawo amaduuka okutumbula emmwanyi mu Ethiopia.<ref name=":0">{{Cite web |title=Bethlehem Tilahun Alemu, a Forbes 'World's 100 Most Powerful' Woman {{!}} The Next Women - Business Magazine |url=http://www.thenextwomen.com/2013/02/21/bethlehem-tilahun-alemu-forbes-worlds-100-most-powerful-woman |archive-url=https://web.archive.org/web/20140901145256/http://www.thenextwomen.com/2013/02/21/bethlehem-tilahun-alemu-forbes-worlds-100-most-powerful-woman |archive-date=2014-09-01 |access-date=2026-09-10 |website=www.thenextwomen.com |language=en}}</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Omupiira mu Uganda]]
== OBUTO BWE ==
Bethlehem yazaalibwa Zenebework mu [[:en:Addis_Ababa|Addis Ababa]]. Bazadde be baakolanga mu ddwaliro lya kyalo . Alemu yasomera mu masomero ga gavumenti ku mutendera gwa pulayimale ne siniya oluvannyuma nasoma eby'okubalirira ebitabo mu [[:en:Unity_University|Unity University]],era naatikkirwa mu 2004.<ref>{{Cite web |title=Ethiopian Women Unleashed {{!}} Profiles |url=http://www.ethiopianwomenunleashed.org/profile_detail.php?PId=54 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140924115935/http://www.ethiopianwomenunleashed.org/profile_detail.php?PId=54 |archive-date=2014-09-24 |access-date=2026-09-10 |website=www.ethiopianwomenunleashed.org}}</ref>
Bethlehem ye munnabizinensi omukyala okuva mu Afrika eyasooka okusisinkana [[:en:Clinton_Global_Initiative|Clinton Global Initiative]] era yawangula okubeera omukyala Omufirika omusuubuzi asinze mu African Business Awards mu 2011.[https://en.wikipedia.org/wiki/Singapore]<ref name="Bethlehem Tilahun Alemu">{{Cite web |title=Bethlehem Tilahun Alemu |url=https://www.weforum.org/people/bethlehem-tilahun-alemu/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250319054915/https://www.weforum.org/people/bethlehem-tilahun-alemu/ |archive-date=2025-03-19 |access-date=2026-09-10 |website=World Economic Forum |language=en |url-status=live }}</ref>
== BIZINENSI Z'AKOZEEKO ==
Mu ntandiikwa ya 2005, Bethlehem yatandiika soleRebels okuwa abantu b'omukitundu kye emirimu egivaamu ensimbi wamu n'ebintu ebibalinanye . Okulaba nga abakugu mu mu by'emikono mu kitundu kya Zenebework abasinga tebaalinirako ddala mirimu ,yayagala ayolese obukugu bwabwe nga awa ab'omu kitundu kye emirimu.
Sole z'engato ze yazikolanga mu mipiira gya mmotoka emikadde .Leero , engatoze zirina sitoowa okwetoolola ensi okugeza mu mawanga nga [[Ethiopia]], [[:en:Singapore|Singapore]], [[:en:Switzerland|Switzerland]] and [[:en:Taiwan|Taiwan]].<ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/journey-far-bethlehem-tilahun-alemu-founder-solerebels/60760/ |title=Archive copy |access-date=2022-09-24 |archive-date=2022-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328001025/https://www.howwemadeitinafrica.com/journey-far-bethlehem-tilahun-alemu-founder-solerebels/60760/ |url-status=dead }}</ref>
Bethlehem yeenyumiriza mu busobozibwe okuba nga yasobola okukola erinnya mu nsi yonna erya soleRebels ne Garden of Coffee.
== EBYAFAAYO ==
Kkampuni yatandiika nga ekkolero etonotono ku ttaka eryali erya jjaja wa Bethlehem mu Zenebework.
SoleRebels etutumuse , n'abakozi abawera 300 mu Ethiopia,<ref>{{Cite web |url=https://www.howwemadeitinafrica.com/journey-far-bethlehem-tilahun-alemu-founder-solerebels/60760/ |title=Archive copy |access-date=2022-09-24 |archive-date=2022-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328001025/https://www.howwemadeitinafrica.com/journey-far-bethlehem-tilahun-alemu-founder-solerebels/60760/ |url-status=dead }}</ref> nga egabira ensi 30 ,era eguza market kingmakers Whole Foods, Urban Outfitters ne Amazon. Sitoowa z'obwanannyini ezitunda engatoze zaali ziteekebwateekebwa okuggulibwawo mu Austria, Switzerland, Taiwan, ne [[:en:United_Kingdom|UK]].<ref name="thenextwomen.com">{{Cite web |title=Bethlehem Tilahun Alemu, a Forbes 'World's 100 Most Powerful' Woman {{!}} The Next Women - Business Magazine |url=http://www.thenextwomen.com/2013/02/21/bethlehem-tilahun-alemu-forbes-worlds-100-most-powerful-woman |archive-url=https://web.archive.org/web/20140901145256/http://www.thenextwomen.com/2013/02/21/bethlehem-tilahun-alemu-forbes-worlds-100-most-powerful-woman |archive-date=2014-09-01 |access-date=2026-09-10 |website=www.thenextwomen.com |language=en}}</ref> Bethlehem yayagalanga nnyo okutondawo emirimu egikulakulanya talanta n'obukugu bw'abantu mu by'emikono n'obugagga obw'ensibo mu Ethiopia. Okulonda engato nga ekyamaguzi kya kkampuni kyajja luvannyuma . Bethlehem yeegombanga seleate oba barabasso, soole y'engatto ennansi ekolebwa mu mupiira omukadde ekoleddwa mu Ethopia era engato n'ezifuuka omulamwa kkampuni kweyasalawo okutambulira.<ref name="thenextwomen.com" />
Mu 2016 kkampuni yatunda emigogo gy'engato 125,000 n'emirimu 1,200 jobs.<ref name=":0"/>
Mu 2014, Bethlehem yalangirira bizinensi empya , The Republic of Leather, ng'ayita ku mukutu gwa soleRebels . Bethlehem yazuula eby'amaguzi eby'ebbeeyi ebikoleddwa mu ddiba ebyali ku mutendera gwe gumu ne SoleRebels n'engato . The Republic of Leather etambulira ku musono omuguzi gwayagala nga ebitundu 5 % ku ssente ze basasula bigenda mu buyambi .
Mu 2017, "Garden of Coffee" yagattibwa ku zimu ku kampunize . Yatandiikika n'amaduuka mu Addis Ababa.
== Philosophy ==
Bethlehem yagenderera okusoomoza ebyogerwa ku [[:en:Africa|Afrika]] naddala , Ethiopia "ng'awakanya ebigereesebwa nti Afrika n'Abafrika tebamanyi kutondawo kkubo libatuusa ku ku nkulakulana."<ref name="TNW">Pitts, Beth; Alemu, Bethlehem Tilahun (February 21, 2013). "Bethlehem Tilahun Alemu, a Forbes 'World's 100 Most Powerful' Woman". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 1 September 2014. Retrieved 26 June 2014.</ref> Bethlehem akkiriza nti bannansi ba Ethiopia balina okugoberera endowooza zaabwe "abantu n'abayivu balina ebirubiirirwa mu kusoosowaza Ethiopia nga " eyeetaaga obuyambi" naddala okwagala "okuyamba" kye basobola okukola, nga Bethlehem bweyannyonnyola bwe yali abuuzibwa ebibuuzo ne ''The Next Woman''. Obuwanguzi bwa kkampuni mu nsi yonna nga soleRebels kiyamba okumalawo ebigereesebwa ekintu ekisobozesa bannansi ba Ethiopia okutereeza ekifaananyi kyeggwanga okwetoolola ensi.<ref name="TNW" />
== ENGULE N'EBIRABO BYAFUNYE ==
* Mu 2011 Bethlehem yalondebwa World Economic Forum nga omuwala omuto akulembedde mu nsi.<ref>Zopf, Yann. "World Economic Forum Announces Young Global Leaders 2011 (Africa)"</ref><ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Bethlehem yawandiikibwako mu katabo ka Forbes omu ku bakyala abato 20 abasinga amanyi mu Afrika mu 2011
* Mu 2012 Alemu yawandiikibwa ''Forbes'' 'Abantu 100 abasinga amaanyi ' n'awandiikibwako nga " Omukyala ow'okulabwa ."<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2012 Bethlehem yawandiikibwako mu ''Business Insider'' ng'omu ku "Bakyala bannabizinensi 5 abasinga mu Afrika."<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
** Mu 2012 Bethlehem yalongebwa Mayor Bloomberg mu NYC Venture Fellow by.<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2012 Bethlehem yalondebwa ''Arise'' Magazine's " Abakyala 100 ab'enkyukakyuka ," abatereeza Afrika.<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2013 Bethlehem yawandiikibwako nga #62 mu ''Fast Company'''s "Abantu 100 abasinga obuyiiya mu 2013."<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2013 Bethlehem yali abudabuda emitima mu mwaka ogwo mu One Young World Summit.<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2013 Bethlehem yawandiikibwako mu ''Madame Figaro'''s "Abakyala 15 abafrika abasinga amaanyi."<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2013 Bethlehem yalondebwa okwegatta ku kakiiko aka Green Industry Platform, akategekeddwa United Nations Industrial Development Organization ne UN Environment Program.<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2013 Bethlehem yalondebwa abasomi ba ''The Guardian'' nga "Omukyala omufrika asinze okufuna mu bizinensi ye."<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
* Mu 2014 Bethlehem yawandiikibwako ku CNN ng'omu ku bakyala bannabizinensi 12 abakyusizza engeri y'okukolamu bizinensi ."<ref>"Bethlehem Tilahun Alemu". ''www.thenextwoman.com''. The Next Woman. Archived from the original on 2 September 2014. Retrieved 25 June 2014.</ref>
== EBIJULIZIDDWAMU ==
{{Reflist|30em}}
bn419juh5ou7k805zdkjfq134xvredc
Charles Peter Mayiga
0
8326
74748
71735
2026-09-12T19:58:52Z
Kisakye Jane
9195
Nterezeeza mu ndabika y′ekiwandiiko.
74748
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:Owek. Charles Peter Mayiga.jpg|thumb|Oweekitibwa Mayiga nga akutte ddamula]]
Oweekitiibwa '''Charles Peter Mayiga''' Yazaalibwa mu 1962. Mayiga Munnamateeka mugundiivu era mukulembeze mu Bwakabaka bwa Buganda era nga ye Katikkiro ekifo kyabaddemu okuva Ssaabasajja lwe yasiima naamuwa obuvunanyizibwa obwo mu 2013. Mayiga era muwandiisi wa bitabo ebifulumira mu lulimi olungereza era waliwo n'ebikyusiddwa okuzzibwa mu Luganda. Nga tannafuuka Katikkiro Ow'ekitiibwa Mayiga yali aweerezza Obwakabaka okuviira ddala mu biseera ebya Ssaabataka. Olukiiko olwakulembera okuzzaawo obwakabaka mu mwaka 1993. Okutuuka mu kifo kino yalondebwa Ssaabasajja [[Kabaka wa Buganda]], aliko,[[Muwenda Mutebi II, Kabaka wa Buganda|Ronald Muwenda Mutebi II]], mu Gwokutaano 2013, era yasikira Ow'ekitiibwa John Baptist Walusimbi<ref>{{cite web|title=Katikiro Mayiga Chairs His First Cabinet Meeting|accessdate=20 February 2015|date=22 May 2013|url=http://www.newvision.co.ug/news/643006-katikiro-mayiga-chairs-his-first-cabinet-meeting.html|first=Jeff Andrew|last=Lule|newspaper=[[New Vision]]|location=Kampala}}</ref><ref>{{cite web|title=Katikiro Mayiga Chairs His First Cabinet Meeting|accessdate=20 February 2015|date=22 May 2013|url=http://www.newvision.co.ug/news/643006-katikiro-mayiga-chairs-his-first-cabinet-meeting.html|first=Jeff Andrew|last=Lule|newspaper=[[New Vision]]|location=Kampala}}</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Articles with hCards]]
== Ebimukwatako ==
Oweekitibwa Charles Peter Mayiga ye Katikkiro wa Buganda aliko kati musajja Muganda ey'eddira Omutima omuyanja,<ref>{{Cite web |title=Mutima Omuyanja Clan|url=https://buganda.or.ug/clan/mutima-omuyanja-clan/|access-date=2026-02-11|website=Buganda Kingdom|language=en-US}}</ref> azaalibwa ku kyalo [[Kasanje]], mu muluka gw'e ''Kabonera,'' mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]],( kibuga Masaka) mu Masekkati ga Uganda. Yazaalibwa '''Ssaalongo Cyprian Mukasa''' ne nnyina '''Nnaalongo Rebecca Kyese Mukasa'''. Yasomera Butale Primary School ne mu Nkoni Primary School. Eddaala lya Siniya erya wansi yalisomera mu [[:en:St._Henry's_College_Kitovu|St. Henry's College Kitovu]]. Kyokka oluvannyuma ne yeegatta ku [[:en:St._Mary's_College_Kisubi|St. Mary's College Kisubi]] gye yatuulira S6. Alina Diguli mu mateeka eya [[:en:Bachelor_of_Laws|Bachelor of Laws]] (LLB), gye yafunira mu [[Makerere y'akubiri ku ssemazinga|Makerere University]]. Alina ne Dipuloma mu kukola amateeka eya [[:en:Legal_practice|Diploma in Legal Practice]], gye yasomera ku ttendekero ly'ebyamateeka erya [[:en:Law_Development_Center|Law Development Center]], mu Kampala, ekibuga kya Uganda ekikulu.<ref name="History">{{cite web|title=Kabaka Alonze Mayiga Ku Bwakatikkiro (The King Has Appointed Mayiga As Prime Minister)|url=http://www.bukedde.co.ug/news/71749-Kabaka-alonze-Mayiga-ku-Bwakatikkiro.html|date=11 May 2013|accessdate=20 February 2015|last=Margaret Ziribaggwa|first=and Anthony Ssempereza|newspaper=[[New Vision Group|Bukedde.co.ug]] ([[Luganda]])|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150220194050/http://www.bukedde.co.ug/news/71749-Kabaka-alonze-Mayiga-ku-Bwakatikkiro.html|archivedate=20 February 2015}}</ref>
== Emirimu gye ==
Okuviira ddala mu 1987, Mayiga abadde akolera wamu n'obukulembeze bw'obwakabaka bwa [[Buganda]], era y'omu ku bantu abeebuuzibwako naddala ku nsonga ezikwata ku Bwabakabaka era ng'abuwandiiseeko ne mu bimu ku bitabo bye nga King on the throne<ref>Mayiga, C.P. (2009). ''King on the throne: The story of the restoration of the kingdom of Buganda''. Prime Time Communications. Retrieved from <nowiki>https://books.google.co.ug/books?id=20ZFYgEACAAJ</nowiki></ref>(2009) mwatebeza ebyo ebyakulembera okuzzibwawo kw'Obwakabaka bwa Buganda
Nga 4 Ogwomusanvu 1991, ng'Obwakabaka bwa Buganda bwetegekera okuzzibwawo, Mayiga yalondebwa okubeera omuwandiisi w'olukiiko lw'abakungu ba Ssaabasajja (olwa Ssaabataka nga bweyayitibwanga mu budde obwo) abaalondebwa okuteekateeka n'okuzzaawo ennono z'obuwangwa bw'Abaganda n'Okuzzaawo obukulembeze bw'Obwakabaka. Oluvannyuma ekitiibwa kino kyakyuka n'afuuka omuwandiisi wa ssetteeserezo wa Buganda ayitibwa ''[[:en:Lukiiko|Lukiiko]] oluvannyuma lw'okuzzibwawo kw'Obwakabaka.'' Mwami Mayiga era yakolako nga minisita mu minisitule ez'enjawulo omuli ey'abavubuka n'ey'ebyamawulire okutuuka bwe yalondebwa ku [[:en:Katikkiro_of_Buganda|Bwatikkiro wa Buganda]] mu Gwokutaano, 2013.<ref name="One">{{cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1321669/mayiga-choice-katikkiro|title=Mayiga: The right choice for Katikkiro|last=Ssebunnya|first=Robert|date=1 June 2013|location=Kampala|accessdate=12 November 2016|newspaper=[[New Vision]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Mayiga-appointed-Katikkiro/-/688334/1850466/-/rhyrwbz/-/index.html |access-date=2022-11-25 |archive-date=2017-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908200454/http://www.monitor.co.ug/News/National/Mayiga-appointed-Katikkiro/-/688334/1850466/-/rhyrwbz/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
Nga tannalondebwa nga Katikkiro, Mayiga yali agaanyi ebifo ebisukka mu bibiri (2) ebyali bimuweereddwa mu Gavumenti eya wakati - [[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda.]]<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/component/content/article?id=25380:how-mayiga-took-buganda-top-job |access-date=2022-11-25 |archive-date=2022-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221125185728/https://www.observer.ug/component/content/article?id=25380:how-mayiga-took-buganda-top-job |url-status=dead }}</ref>
== Emirimu gye wabweru w'obuwereza mu bw'akabaka bwa Buganda ==
Oweekitiibwa Mayiga munnamateeka omutendeke era ye ne munywanyi we baatandika kkampuni ya bannamateeka eya Buwule and Mayiga Company Advocates, mu mwaka 1994. Eno esangibwa [[Kampala]] [[Yuganda|Uganda]] mu ssaza Kyadondo, musajja mulimi era amanyiddwa olwobwagazi bwalina eri ekirime ky'emwanyi, era muwandiisi w'abitabo era ng'ebitabo bye ebisinga awandiika ku nsonga z'obwakabaka bwa Buganda ( ekitabo Kabaka ku Nnamulondo) Mwami Mayiga era awandiika ku byenfuna n'okwekulakulanya.
== Laba ne ==
* [[:en:Mengo,_Uganda|Mengo]]
* Bulange<ref>{{Cite web |last=kawlaw |date=2017-07-05 |title=Bulange Mengo - buganda kindgom, visit buganda |url=https://www.ugandasafaristours.com/uganda-attractions/bulange-mengo.html |access-date=2026-09-12 |website=Uganda Safaris |language=en-US}}</ref>
* [[Kabaka wa Buganda]]
* Nnabagereka wa Buganda
== Ebijuliziddwa okuva wabweru wa Wikipediya ==
* "Buganda, Centenary Bank partner in Kasubi tombs drive", ''New Vision'', 21 February 2014
* "Katikiro Mayiga Leadership Style Proves Critics Wrong", ''New Vision'', 12 December 2013
== Olukangaga olulaga Bakatikkiro bwe bazze beddiring'ana ==
{{s-start|}}
{{s-bef|before=[[John Baptist Walusimbi|Engineer John Baptist Walusimbi]]<br><small>as [[Prime Minister|Katikkiro]] of [[Buganda]]</small>}}
{{s-ttl|title=Charles Peter Mayiga<br><small>as [[Prime Minister|Katikkiro]] of [[Buganda]]</small>|years=2013–present}}
{{s-aft|after=Incumbent}}
{{s-end}}
<references />
[[Category:Bannayuganda abayivu abasajja]]
[[Category:Bannamateeka ba Uganda]]
[[Category:Baminisita ba Uganda]]
[[Category:Bakatikkiro ba Buganda]]
[[Category:Buganda]]
5or9q55qdfv8w7zye9enkjpb5r8wiv1
Benon Mugumbya
0
8452
74753
74726
2026-09-12T23:12:44Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74753
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Benon Mugumbya''' muyimbi Munnayuganda<ref name="swangzavenue">{{Cite web |url=http://www.swangzavenue.com/index.php?option=com_content&view=article&id=93&Itemid=11 |title=Archive copy |access-date=2022-12-09 |archive-date=2015-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150625195919/http://swangzavenue.com/index.php?option=com_content&view=article&id=93&Itemid=11 |url-status=dead }}</ref> era omukozi era omutunzi w'ennyimba.<ref name="hip-ipo">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.hipipo.com/people/29/Benon-Mugumbya/bio/129/One-On-One-Interview-With-Renowned-Producer-And-Singer-Benon-Mugumbya-Part-One |access-date=2022-12-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045729/http://www.hipipo.com/people/29/Benon-Mugumbya/bio/129/One-On-One-Interview-With-Renowned-Producer-And-Singer-Benon-Mugumbya-Part-One |url-status=dead }}</ref> Yali kitundu ku mugogo gwa "Benon ne Vamposs".<ref name="musicuganda">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.musicuganda.com/Benon%20%26%20Vamposs.html |access-date=2022-12-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034615/http://www.musicuganda.com/Benon%20%26%20Vamposs.html |url-status=dead }}</ref> ye mutandisi wa [[:en:Swangz_Avenue|Swangz Avenue]].<ref name="h-ipipo">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.hipipo.com/people/29/Benon-Mugumbya/bio/150/Benon-Mugumbya--His-Business-Life-And-Love-For-Music |access-date=2022-12-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304090750/http://www.hipipo.com/people/29/Benon-Mugumbya/bio/150/Benon-Mugumbya--His-Business-Life-And-Love-For-Music |url-status=dead }}</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Benon Mugumbya yazaalibwa mu 1981 eri Benon Mugumbya ne Florence Mugumbya. Kitaawe y'afa nga wabulayo ssabiiti bbiri azaalibwe. Yasomera ku Budo Junior Primary School, Ndejje Secondary school mu siniya ey'okuna ne Namasagali Colvalege mu siniya ey'omukaaga.<ref name="ourmusiq">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://ourmusiq.com/ugandan-musicians-meet-benon-vamposs/534/m.aspx |access-date=2022-12-09 |archive-date=2017-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811102006/http://ourmusiq.com/ugandan-musicians-meet-benon-vamposs/534/m.aspx |url-status=dead }}</ref>
== Mu kisaawe ky'okuyimba ==
Benon erinnya yasooka kulikola ng'ali mu mugogo gwa Benon ne Vamposs. Omugogo guno gw'atandika okuyimba mu 2000. Omugogo gw'alina ennyimba ez'akwatayo nga "Mumulete", "I know", "Nsazewo", and "My lady".<ref name="ourmusiq"/> Vidiyo y'oluyimba lwa "Mumuleete" yatuuka mu nnyimba ekkumi ezisinze ku MTV mu Bungereza.<ref name="allafrica">{{Cite web |title=allAfrica.com: Uganda: Benon & Vamposs Music Video to Warm UK TV |url=http://allafrica.com/stories/200601250378.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060216104812/http://allafrica.com/stories/200601250378.html |archive-date=2006-02-16 |access-date=2026-09-12 |website=allafrica.com |url-status=live }}</ref> Mu 2009, Vampino yasalawo okuyimba obw'omu ate ye Benon n'asalawo okussa essira mu kufulumya n'okutunda ennyimba. Afunye ennyimba ezikutteyo nga "Ani yali amanyi" nga lw'asooka kuyimbibwa [[:en:Elly_Wamala|Elly Wamala]], "Hope", "Owana lwaki akaaba" ne "Singa Kisoboka".<ref name="monitor">{{Cite web |date=2021-01-04 |title=I don’t believe in sex before marriage |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/heart-to-heart/i-don-t-believe-in-sex-before-marriage-1576196 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ennyimba ze y'ayimba ==
* Olunaku Olupya (A new day)
=== Benon ne Vamposs ===
* Extra, Extra Large, 2007
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda abayimbi abasajja.]]
enhh1vzxvr3jdsep97w3s8ympga478z
Benna Namugwanya
0
9652
74752
74719
2026-09-12T23:12:43Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74752
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Benna Namugwanya Bugembe''' yali ayitibwa Benna Namugwanya. Yazaalibwa 21 Ogwomwenda 1967 [[:en:Uganda|Munnayuganda]] munnabyabufuzi . Yeeyali [[:en:State_minister_for_Kampala_Cit|Minisita omubeezi ow'ekibuga Kampala]] mu [[:en:Cabinet_of_Uganda|Kabineeti ya Uganda]] . Yalondebwa mu kifo ekyo nga 6 Ogwomukaaga 2016.<ref>{{Cite web |last=Uganda State House |date=6 June 2016 |title=Museveni’s new cabinet list At 6 June 2016 |url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf |archive-date=7 October 2016 |access-date=11 June 2016 |format=PDF}}</ref> Yaweereza ng’[[:en:Mubende_District|Omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti ye Mubende]] mu [[:en:List_of_members_of_the_tenth_Parliament_of_Uganda|Paalamenti ey'ekkumi]] (2016–2021).<ref name="Profile">{{Cite web |last=POUG |date=8 October 2017 |title=Parliament of Uganda: Members of the 10th Parliament: Namugwanya Bugembe Benny |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321102651/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |archive-date=21 March 2018 |access-date=8 October 2017 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POUG)}}</ref>
== Obuto bwe n’okusoma kwe ==
Benna yazaalibwa nga 21 Ogwomwenda 1967, mu [[:en:Mubende_District|Disitulikiti ye Mubende]]. Yasomera ku Saint Edwards College, e Bukuumi, nga leero ye [[:en:Kakumiro_District|Disitulikiti y'e Kakumiro]] ku misomo gye egy'[[:en:O‑Level|omutendera gwa siniya ey'okuna]] (O-level). Yakyusa n’agenda ku Saint Kizito High School Bethany, e Ngugulo mu [[:en:Mityana_District|Disitulikiti ye Mityana]] gye yamalira' [[:en:A-level|siniya ey'omukaaga]] (A-level).<ref name="Profile"/> Mu 1989, yaweebwa ekifo ku [[:en:Makerere_University|Ssettendekero wa Makerere]]. Yatikkirwa mu 1992 ne [[:en:Bachelor_of_Education|ddiguli esooka mu by'enjigiriza]] . Oluvannyuma mu 2006, yunivasite y'emu yamuwa [[:en:Master_of_Education|ddiguli eyokubiri mu byenjigiriza]]. Benna Namugwaya era alina [[:en:Human_resource_management|dipuloma mu kukulembera abakozi n'okubalabirira]] , gyeyafuna okuva mu ttendekero lya [[:en:Uganda_Management_Institute|Uganda Management Institute]] mu 2007 ne [[:en:Administrative_law|Satifikeeti mu mateeka ag'enzirukanya y'emirimu]], ey'amuweebwa ekitongole kya [[:en:Law_Development_Centre|Law Development Center]] mu 2009.<ref name="Profile" />
== Emirimu gye ==
Omulimu gwe ogwasooka gwali gwa busomesa ku ssomero lya siniya erya Alliance High School nga yaweereza okutuusa mu 1995. Olwo yakyusa n’agenda ku Saint Augustine College e [[:en:Wakiso|Wakiso]], n’asomesa eyo okuva mu 1996 okutuuka mu 1998.<ref name="Profile"/>
Mu 1998, Benna Namugwanya yapangisibwa [[:en:Mubende_District|Disitulikiti y'e Mubende,]] ng’omulambuzi w’amasomero, nga y’aweereza mu kifo ekyo okumala emyaka mukaaga. Mu 2004, yakuzibwa okutuuka ku kifo ky’omuyambi w’akulira eby'enjigiriza mu Disitulikiti y’e Mubende, n’aweereza mu kifo ekyo okumala omwaka gumu. Mu 2005, yaddamu okukuzibwa okutuuka ku kifo kyakola ng’akulira eby'enjigiriza mu Disitulikiti, nga y’aweereza okumala emyaka ebiri mu kifo ekyo. Yafuuka akulira eby'enjigiriza mu Disitulikiti mu 2007, n’aweereza mu kifo ekyo okutuusa mu 2010.<ref name="Profile"/>
Mu 2011 yayingira eby'obufuzi bya Uganda eby'okulonda ng'avuganya ku kifo ky'omubaka omukyala akiikirira Disitulikiti y'e Mubende, wansi wa tikiti y'ekibiina ky'ebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] ekiri mu buyinza. Yawangula era n'addamu okulondebwa mu 2016.<ref name="Profile"/> Mu lukalala lwa kabineeti, olwafulumizibwa nga 6 Ogwomukaaga 2016, Namugwanya yalondebwa ku bwa Minisita omubeezi w'ensonga z'ekibuga Kampala, ng'amyuka [[:en:Beti_Kamya-Turwomwe|Beti Olive Namisango Kamya-Turomwe]], Minisita wa kabineti omujjuvu.<ref>{{Cite web |title=President announces new Cabinet {{!}} State House Uganda |url=https://statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |archive-url=https://web.archive.org/web/20210114093939/https://statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |archive-date=2021-01-14 |access-date=2026-09-11 |website=www.statehouse.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref>
== Laba ne ==
* [[Cabinet of Uganda|Kabineeti ya Uganda]]
* [[Parliament of Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* [[Kampala Capital City Authority|Ekitongole kya Kampala Capital City Authority]]
== Ebijuliziddwa ==
# {{Reflist}}
# {{cite web |author=POUG |date=8 October 2017 |title=Parliament of Uganda: Members of the 10th Parliament: Namugwanya Bugembe Benny |url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180321102651/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=297 |archive-date=21 March 2018 |accessdate=8 October 2017 |publisher=[[Parliament of Uganda]] (POUG) |location=Kampala}}
# {{cite web |author=Presidential Press Unit |date=6 June 2016 |title=President announces new Cabinet |url=http://www.statehouse.go.ug/media/news/2016/06/06/president-announces-new-cabinet |accessdate=8 October 2017 |publisher=State House Uganda |location=Entebbe}}
== Ebijuliziddwamu w'abweru wa Wikipedia ==
* Omukutu gwa Palamenti ya Uganda
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannayuganda bannabyabufuzi abakyala]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumi]]
[[Category:Baminisita ba Uganda]]
f1amq2gnbpbldyo2g16cfxa8mbgyfay
Template:Country data Germany
10
9831
74757
31563
2026-09-13T08:27:33Z
CommonsDelinker
82
Replacing Flag_of_West_Germany;_Flag_of_Germany_(1990–1996).svg with [[File:Flag_of_East_Germany_(1949–1959),_Flag_of_West_Germany_(1949–1990),_Flag_of_Germany_(1990–1996).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File ren
74757
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst<noinclude />: {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}}
| alias = Germany
| flag alias = Flag of Germany.svg
| flag alias-1866 = Flag of the German Empire.svg
| link alias-1866 = German Empire
| flag alias-empire = Flag of the German Empire.svg
| link alias-empire = German Empire
| flag alias-1919 = Flag of Germany (3-2).svg
| link alias-1919 = Weimar Republic
| flag alias-Weimar = Flag of Germany (3-2).svg
| link alias-Weimar = Weimar Republic
| flag alias-1933 = Flag of Germany (1933-1935).svg
| flag alias-1935 = Flag of Germany (1935–1945).svg
| link alias-1935 = Nazi Germany
| flag alias-Nazi = Flag of Germany (1935–1945).svg
| link alias-Nazi = Nazi Germany
| flag alias-1946 = Merchant flag of Germany (1946–1949).svg
| border-1946 =
| flag alias-1949 = Flag of Germany.svg
| flag alias-EUA = German Olympic flag (1959-1968).svg
| flag alias-gold = Flag of East Germany (1949–1959), Flag of West Germany (1949–1990), Flag of Germany (1990–1996).svg
| flag alias-state = Flag of Germany (state).svg
| flag alias-naval = Naval Ensign of Germany.svg
| border-naval =
| link alias-naval = German Navy
| flag alias-coast guard=German Federal Coast Guard racing stripe.svg
| border-coast guard=
| link alias-coast guard=German Federal Coast Guard
| flag alias-army = Colour of Germany.svg
| flag alias-air force =Flag of Germany (state).svg
| link alias-air force = German Air Force
| link alias-army = German Army
| flag alias-navy = Naval Ensign of Germany.svg
| link alias-navy = German Navy
| border-navy =
| border-army=
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
<noinclude>
| var1 = 1866
| var2 = empire
| var3 = 1919
| var4 = Weimar
| var5 = 1933
| var6 = 1935
| var7 = Nazi
| var8 = 1946
| var9 = 1949
| var10 = EUA
| var11 = gold
| var12 = state
| redir1 = DEU
| redir2 = GER
| related1 = German Empire
| related2 = Weimar Republic
| related3 = Nazi Germany
| related4 = Allied-occupied Germany
| related5 = East Germany
| related6 = West Germany
</noinclude>
}}
jmdcl7qus063cd2rigs54qane3u1r12
Best Kemigisa
0
11255
74755
74736
2026-09-12T23:13:16Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Best Kemigisa Akiiki''' (yazaalibwa 22 Ogwokuna 1967) ye [[:en:Queen_mothers_(Africa)|Maama w'Omukama]] wa [[:en:Tooro_Kingdom|Tooro]], ng'abeera mu kibuga [[Fort Portal]] mu bugwanjuba bwa [[Yuganda|Uganda]] . Mutabani we Rukirabasaija Oyo Nyimba Kabamba Iguru Amooti [[:en:Rukidi_IV_of_Toro|Rukidi IV]], [[:en:Omukama|Omukama]] ye yali omukulembeze ow'ennono ow'Obukama bwa Tooro okutuusa lwe yafa nga 27 Ogwomunaana 2026.<ref name="UGPulse">{{cite news|url=http://www.ugpulse.com/articles/daily/heritage.asp?ID=90|title=Tooro Kingdom: A Sneak Peek|work=UGPulse|access-date=11 March 2010}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-08-28 |title=Uganda's King Oyo: World's youngest reigning traditional monarch dies aged 34 |url=https://www.bbc.com/news/articles/c0j38d9v40po |access-date=2026-08-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref>
Muwala w’Omulangira (Omubiito) Mujungu, ow’ekika kya [[:en:Batuku|Batuku]], ow’e Rwebisengo mu Disitulikiti eyitibwa [[:en:Ntoroko|Ntoroko]] . Mu biseera mwe yazaalibwa Ntoroko yali ekyali kitundu ku [[Kabarole (disitulikit)|disitulikiti y’e Kabarole]] okutuusa mu 1974 lweyakutulwamu okufunamu disitulikiti y’e [[Bundibugyo]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Who was Patrick Olimi Kaboyo? |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-08-28 |website=New Vision}}</ref> Okusoma yakutandikira ku Kahinju Primary School, Mpanga Senior Secondary School kwossa ne [[:en:Kyebambe_Girls'_Secondary_School|Kyebambe Girls School]] era amasomero gonna gasangibwa mu kibuga [[Fort Portal]]. Ye Mutandisi era Omuyima w'ekibiina Tooro Women's Development Association ekitakabanira enkulaakulana y'abakyala mu Bukama bwa Tooro<ref>{{Cite web |title=Luxury fashion & independent designers {{!}} SSENSE |url=https://www.ssense.com/?id=75300475 |access-date=2026-08-28 |website=www.ssense.com}}</ref> era nga y'omu ku baatandisi b'ekibiina ki [[:en:African_Queens_and_Women_Cultural_Leaders_Network|African Queens and Women Cultural Leaders Network]] ekitaba abakyala abali ku madaala agawaggulu mu bukulembeze obw'enono ku ssemazinga Afrika.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Uganda to host African queens |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/uganda-to-host-african-queens-1551318 |access-date=2026-08-28 |website=Monitor |language=en}}</ref> Best Kemigisa era ayagala nnyo ensonga ezikwata ku bawala n'abakyala mu Afrika era ategeka emikolo egiyitibwa Hakyooto mu bitundu bya Afrika eby’enjawulo okusomesa, okusanyusa n’okuzzaamu abantu amaanyi olwo basobole okubeera n’obulamu obulungi era obweyagaza.
== Maama w'Omukama ==
Best Akiiki yatuuka ku bukulu bwa Maama w'omukama nga 3 Ogwomunaana 1995 oluvanyuma lw'okufa kwa [[:en:Olimi_III_of_Toro|Omukama Patrick Olimi Kaboyo II]] era bwatyo mutabani we namusikira.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://mobile.monitor.co.ug/News/Tooro-Queen-Mother-Best-Kemigisa-grilled-by-land-probe/2466686-4495278-format-xhtml-fkk4byz/index.html |access-date=2025-07-22 |archive-date=2019-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190530114307/https://mobile.monitor.co.ug/News/Tooro-Queen-Mother-Best-Kemigisa-grilled-by-land-probe/2466686-4495278-format-xhtml-fkk4byz/index.html |url-status=dead }}</ref> Olwokuba Oyo yafuuka Omukama ku myaka emito nnyina yalondebwa nga omu ku bakuumi era abakuza mutabani we, eyali afuuse omukulembeze ow'enono omuggya era Kemigisa nafuna n'obuvunaanyizibwa wamu nabantu abalala okuyambako Oyo okufuga Tooro okutuusa lwe yatuuka ku myaka egyessalira mu 2010.<ref>{{Cite web |date=2021-01-24 |title=How Tooro Kingdom was run by a young king |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/how-tooro-kingdom-was-run-by-a-young-king-1471838 |access-date=2026-08-28 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Muwala we Omubiitokati Ruth Nsemere Komuntale yafumbirwako omusuubuzi Omumerika Christopher Thomas, kyokka oluvannyuma baayawukana.<ref>{{Cite web |date=2021-01-22 |title=Batooro give mixed reactions to Komuntale’s marriage breakup |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/batooro-give-mixed-reactions-to-komuntale-s-marriage-breakup-1556974 |access-date=2026-08-28 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.biyokulule.com/view_content.php?articleid=5414 |title=Archive copy |access-date=2025-07-22 |archive-date=2025-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121113857/http://www.biyokulule.com/view_content.php?articleid=5414 |url-status=dead }}</ref>
== Obukuubagano ==
Best yeetaba mu lukiiko lu Kings and Sultans of Africa Forum olwalimu okusika omuguwa. Olukungaana luno lwateegekebwa omukulembeze [[Libya|wa Libya]] mu biro ebyo, [[:en:Muammar_Gaddafi|Muammar Gaddafi]].<ref>{{Cite web |last=Ph.D |first=Michael J. K. Bokor |title=Hail the Asantehene, now “King of Kings” of Africa! (Part I) |url=https://www.modernghana.com/news/366755/hail-the-asantehene-now-king-of-kings-of-africa-part-i.html |access-date=2026-08-28 |website=Modern Ghana |language=en}}</ref>
Kigambibwa nti yakozesa eryaanyi okusindiikiriza omukadde John Businge mubiro ebyo eyali ow’emyaka 60 ku ttaka okwali enkaayana era kiteebeerezebwa okuba nga yayambibwako ab’ebyokwerinda ab'emmundu abaali bakuuma Omukama.<ref>{{cite web|last=Odeng|first=Michael|title=Toro Queen sh1.4b fraud case postponed|url=http://www.newvision.co.ug/news/638152-toro-queen-sh1-4b-fraud-case-postponed.html}}</ref>
Kemigisa era yaggula emisango gy’obufere ku musajja agambibwa okumubbako ddoola za [[Amerika]] eziwera 60,000 nga ssente zino zaali ziteekeddwa kukozesebwa mu kuwandiisa ekibiina kye eky’abakyala mu Tooro ku [[Lisangá lya Bikólo bya Molɔ́ngɔ́|kibiina ky’amawanga amagatte]].<ref>{{Cite web |title=New Vision |url=https://www.newvision.co.ug/news/638152-toro-queen-sh1-4b-fraud-case-postponed.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121122110/https://www.newvision.co.ug/news/638152-toro-queen-sh1-4b-fraud-case-postponed.html |archive-date=2025-01-21 |access-date=2026-09-12 |website=www.newvision.co.ug |language=en |url-status=live }}</ref> omuwawaabirwa Moses Kyeyune yasingisibwa omusango mu Gwokutaano 2013 era nasindikibwa mu kkomera okumala myaka etaano.<ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Court-orders-lawyer-Kasangao-pay-Tooro-queen-mother-3b/688334-3226160-tj127t/index.html|title=Court orders lawyer Kasango to pay Tooro queen mother 3b|website=Daily Monitor|language=en|access-date=2019-03-07}}</ref>
Kemigisa era yawawaabirako munnamateeka [[:en:Lawyer|munnamateeka]] Bob Kasango gwe yali avunaana okumufera ssente ezitemera mu buwumbi bwa ssiringi busatu.<ref>{{Cite web |date=2021-01-16 |title=Kasango ordered to pay 3b as compensation to Tooro queen mother |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/kasango-ordered-to-pay-3b-as-compensation-to-tooro-queen-mother-1652384 |access-date=2026-08-28 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Bannamateeka ba Uganda]]
<references />
[[Category:Bannayuganda abayivu abakyala.]]
3bbrvzj5tobabxslgyhn1nqw4eubb8g
Benjamin Musoke
0
11266
74751
74715
2026-09-12T23:12:36Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74751
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Benjamin Musoke''' (yazaalibwa nga 23 Ogwekkumi 1976) Munnayuganda omuzannyi [[:en:Cricketer|wa cricket]] Azannya nga [[:en:Batsman|batsman]] ow'omukono ogwa ddyo era nga [[:en:Bowler_(cricket)|bowler]] [[:en:Fast_bowling|owa sipiidi ya wakati]] ow'omukono ogwa ddyo,<ref name="CAP">{{Cite web |title=The Home of CricketArchive |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/5441.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203054518/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/5441.html |archive-date=2024-12-03 |access-date=2026-09-11 |website=www.cricketarchive.co.uk |url-status=live }}</ref> azannye ku [[:en:Uganda_national_cricket_team|ttiimu y'eggwanga eya Uganda cricket]] okuva mu 2001.<ref>{{Cite web |title=The Home of CricketArchive |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/all_teams.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804175559/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/all_teams.html |archive-date=2025-08-04 |access-date=2026-09-11 |website=www.cricketarchive.co.uk |url-status=live }}</ref> Mu mizannyo gyazannye mulimu emizannyo ena [[:en:First-class_cricket|egy'omutindo ogusooka]]<ref name="FCM">{{Cite web |title=The Home of CricketArchive |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/First-Class_Matches.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203055031/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/First-Class_Matches.html |archive-date=2024-12-03 |access-date=2026-09-11 |website=www.cricketarchive.co.uk |url-status=live }}</ref> n'emizannyo etaano egya [[:en:List_A_cricket|List A.]]<ref name="LAM">http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/List_A_Matches.html</ref>
== Obulamu bwe ng'omuzannyi wa cricket ==
Mosoke yasooka kuzannya mu nsi yonna mu mpaka [[:en:1997_ICC_Trophy|za ICC Trophy mu 1997]] bwe yakiikirira [[:en:East_and_Central_Africa_cricket_team|Obuvanjuba n'amasekkati ga Africa]] mu mizannyo etaano mu mpaka ezaali mu [[:en:Kuala_Lumpur|kibuga Kuala Lumpur]] [[:en:Malaysia|ekya Malaysia]] . Yasooka okuzannyira Uganda mu [[:en:ICC_Intercontinental_Cup|mpaka za ICC Trophy eza 2001]] . <ref>{{Cite web |title=The Home of CricketArchive |url=https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/ICC_Trophy_Matches.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20250805114455/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/ICC_Trophy_Matches.html |archive-date=2025-08-05 |access-date=2026-09-11 |website=www.cricketarchive.co.uk |url-status=live }}</ref> omupiira gwe ogwasooka mu ddaala erisooka gwali mu Gwokuna 2004, bwe yazannya omupiira gwa [[:en:ICC_Intercontinental_Cup|ICC Intercontinental Cup]] ne [[:en:Namibia_national_cricket_team|Namibia]], era n'azannya ne [[:en:Kenya_national_cricket_team|Kenya]] mu mpaka ze zimu ku nkomerero y'omwaka.<ref name="FCM"/>
Mu 2005, yazannya emipiira emirala ebiri egy'omutindo ogusooka ne Kenya ne Namibia mu [[:en:2005_ICC_Intercontinental_Cup|mpaka za ICC Intercontinental Cup eza 2005]] <ref name="FCM"/> era n'azannya omupiira gwe ogwasooka mu [[:en:2005_ICC_Trophy|2005 ICC Trophy]].<ref name="LAM"/> Okuva olwo yagenda mu maaso n'okuzannyira Uganda, n'azannya emipiira ne [[:en:Bermuda_national_cricket_team|Bermuda]] ne [[:en:Canada_national_cricket_team|Canada]] mu 2007,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/Other_matches.html |access-date=2025-07-24 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019072445/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Players/5/5441/Other_matches.html |url-status=dead }}</ref> nga tannabakiikirira mu [[:en:2007_ICC_World_Cricket_League_Division_Three|Division Three]] mu [[:en:World_Cricket_League|World Cricket League]] e [[:en:Darwin,_Northern_Territory|Darwin]], [[:en:Australia|Australia]] ku nkomerero y'omwaka,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/WCLDIV3/squads.shtml |access-date=2025-07-24 |archive-date=2012-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612095358/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/WCLDIV3/squads.shtml |url-status=dead }}</ref> empaka Uganda ze yawangula.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000046/004698.shtml |access-date=2025-07-24 |archive-date=2011-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524025112/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000046/004698.shtml |url-status=dead }}</ref>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Bannayuganda bannabyamizannyo abasajja.]]
d6zb20hfclqddfyr141tnhmrq0ba6k3
Damalie Kisosonkole
0
11429
74749
72417
2026-09-12T20:03:30Z
Kisakye Jane
9195
Nterezeeza ebijuliziddwa.
74749
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Damalie Kisosonkole''' era amanyiddwa nga ''Damalie Nnakawombe Kisosonkole'' yazaalibwa mu 1929 eri CM Kisosonkole eyali ssaabaminisita ku mulembe gwa Kabaka Daudi Chwaa era nga ye nnyina wa Ham Mukasa, omukulu w’e Ssaza erye Kyaggwe.<ref name=":0">Damalie Kisosonkole</ref> Ye yali Omukyala wa Mutesa II nga ye mukulembeze wa Uganda wakati wa 1962 ne 1966.<ref name=":1">Damalie Kisosonkole</ref>
== Obulamu bwe ==
Yali mukyala (Nabagereka) eyasooka eri Buganda, Kabaka Eward Mutesa II eyafa mu 1969. <ref>Damalie Kisosonkole</ref><ref>Damalie Kisosonkole</ref> Damalie oluvannyuma yafa ku myaka 81 ku Olusooka nga 12 Ogw'omusanvu 2010 oluvannyuma lw’okulwalira ebbanga eddene mu ddwaaliro e Nakasero.<ref name=":0" /> Yagattibwa ne Mutesa II ku Lwomukaaga 19, Ogw'ekkuminogumu 1948 mu [[Lutikko ya Namirembe|Lutikko e Namirembe]].<ref name=":0" /> Yalina ebyafaayo eby’enjawulo ebyekuusa ku kutandikawo kw'[[Eddwaliro lya Mengo Hospital|eddwaaliro erye Mengo]] .<ref name=":0" /> Baasooka kusisinkana mu King's College Buddo bombi gye baali basomera nga tebannafumbiriganwa.<ref name=":0" /> Yaleka abaana babiri; [[:en:Dorothy_Nassolo_Kabonesa|Dorothy Nassolo Kabonesa]] aweereza mu minisitule y’eby'obulamu nga omuwandiisi omubeezi ne [[:en:Henry_Kalemeera|Henry Kalemeera]] akola ne kkampuni y’ennyonyi mu Bungereza. <ref name=":0" />
== Okusoma ==
Damalie yasomera pulayimale mu Buddo Junior School oluvannyuma n’ayingira mu [[King's College, Budo|King’s College Buddo]] oluvannyuma n’ayingira Shabon College mu Great Britain ng’omufirika eyasooka okubeera mu ttendekero lino.
== Laba ne ==
* [[Ssekabaka Mutesa II|Mutesa II owa Buganda]]
* [[Muwenda Mutebi II, Kabaka wa Buganda|Ronald Muwenda Mutebi II]]
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* YouTube link y'obufumbo bwa Kabaka Mutesa II ne Damali Kisosonkole
[[Category:Buganda]]
[[Category:Eddiini mu Buganda]]
4q2bzz8xaac1j1ixazyj51x6htthbt8
Benon Mutambi
0
11648
74754
74730
2026-09-12T23:12:46Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74754
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Benon Mugisha Mutambi''' munnayuganda omukugu mu by’enfuna era omukozi wa gavumenti, abadde muwandiisi ow’enkalakkalira mu [[:en:Ministry_of_Internal_Affairs_(Uganda)|minisitule y'ensonga z'omunda mu Uganda]] okuva mu Gwekkuminebiri 2016.<ref>http://www.publicnow.com/view/A99A7DB0D264CE306F12BDE3F1F7EAD7BB213058?2017-03-28-07:00:53+01:00-xxx4462<nowiki/>{{Dead link|date=June 2020|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-18 |title=Museveni appoints Dr Diana Atwiine PS health ministry |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/museveni-appoints-dr-diana-atwiine-ps-health-ministry-1674400 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref> Nga tannalondebwa mu minisitule y’ensonga z’omunda mu ggwanga, yali [[:en:Chief_executive_officer|akulira ekitongole]] kya [[:en:Electricity_Regulatory_Authority|Electricity Regulatory Authority]] (ERA), ekitongole kya gavumenti ekivunaanyizibwa ku kulungamya emisolo egiweebwa ku masannyalaze mu Uganda.<ref name="Profile">{{Cite web |title=Benon M. Mutambi {{!}} Africa Energy Forum. |url=http://africa-energy-forum.com/speaker/benon-m-mutambi |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011224024/http://africa-energy-forum.com/speaker/benon-m-mutambi |archive-date=2016-10-11 |access-date=2026-09-12 |website=africa-energy-forum.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://observer.ug/business/38-business/40601-era-chief-explains-why-you-have-to-pay-more-for-power |title=Archive copy |access-date=2025-08-26 |archive-date=2017-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171125210447/http://observer.ug/business/38-business/40601-era-chief-explains-why-you-have-to-pay-more-for-power |url-status=dead }}</ref>
== Eby'abyayita n’obuyigirize ==
Yasomera mu [[:en:Makerere_University|yunivasite y’e Makerere]], n’atikkirwa [[:en:Bachelor_of_Science|diguli eyookubiri]] mu by’enfuna n’ebibalo. Diguli ye ey'okubiri [[:en:Master_of_Science|mu bya Sayansi]] yagifunira mu [[:en:University_of_Zimbabwe|yunivasite y'e Zimbabwe]] . Era alina degree mu by’obufirosoofo mu by’enfuna, eyamuweebwa yunivasite y’e Makerere.<ref name="Profile"/>
== Omulimu ==
Emabegako yasomesa eby'enfuna n'ebibalo ku mutendera gwa yunivasite mu Uganda. Yakolera mu [[:en:Bank_of_Uganda|Bank ya Uganda]] enkulu okumala emyaka mwenda, mu bitundu by'enkola y'ensimbi, enkola z'ebitongole eby'ebweru, n'okwegatta kw'ebitundu. Neyeegatta ku ERA mu 2004.<ref name="Profile"/>
Okuva mu 2004 okutuuka mu 2011, yakola ng'akulira okulungamya eby'enfuna mu ERA. Mu 2011, yalondebwa nga Senkulu w' ekitongole ki Electricity Regulatory Authority (ERA) mu Uganda.<ref name="Profile"/><ref>{{Cite web |url=https://africa-investment-exchange.com/2015/11/09/benon-mutambi-chief-executive-officer-electricity-regulatory-authority-uganda/ |title=Archive copy |access-date=2025-08-26 |archive-date=2025-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422041013/https://africa-investment-exchange.com/2015/11/09/benon-mutambi-chief-executive-officer-electricity-regulatory-authority-uganda/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-11 |title=16th UK–Africa Investment Summit 2026 |url=https://www.eventbrite.co.uk/e/16th-ukafrica-investment-summit-2026-tickets-1598631232049 |access-date=2026-09-12 |website=Eventbrite |language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-17 |title=ERA reduces power tariffs |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/era-reduces-power-tariffs-1671062 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu Gwekkuminebiri 2016, Dr. Mutambi yalondebwa okuba Omuwandiisi ow’enkalakkalira mu minisitule y’ensonga z’omunda mu Uganda, era mu kitongole kya Electricity Regulatory Authority, yasikizibwa Yinginiya [[:en:Ziria_Tibalwa_Waako|Ziria Tibalwa Waako]].<ref>{{Cite web |title=Ugandan ERA names new acting head {{!}} African Energy |url=https://www.africa-energy.com/news-centre/article/ugandan-era-names-new-acting-head |access-date=2026-09-12 |website=www.africa-energy.com}}</ref>
== Obuvunaanyizibwa obulala ==
Dr. Benon M Mutambi mufumbo.<ref>{{Cite news |title=Uganda: My Wife Is My Best Manager, Adviser |url=http://allafrica.com/stories/201510191969.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20161222082639/http://allafrica.com/stories/201510191969.html |archive-date=2016-12-22 |access-date=2026-09-12 |work=allAfrica.com |language=en |url-status=live }}</ref>
== Era laba ==
* [[:en:Umeme|Umeme]]
* [[:en:Uganda_Electricity_Generation_Company_Limited|UEGCL]]
* [[:en:Uganda_Electricity_Transmission_Company_Limited|UETCL]]
* [[:en:Uganda_Electricity_Distribution_Company_Limited|UEDCL]]
== Ebiwandiiko ebikozesebwa ==
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
<references />
[[Category:Bannayuganda abayivu abasajja.]]
tm5jecew6zfrd1gupch5jwu8q1glaam
Richard Sebamala
0
11922
74738
74395
2026-09-12T15:32:46Z
Ssebuufu
9882
74738
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e Buddu mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa Buikwe ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
l1ld2dzjg5g2i278pfs58p7iek5bh5q
74739
74738
2026-09-12T15:33:15Z
Ssebuufu
9882
74739
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa Buikwe ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
cylzeczrj873h923o2zvj8c9r3xw53u
74740
74739
2026-09-12T15:34:10Z
Ssebuufu
9882
74740
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa Buikwe ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
t5w2zrlskxdy2em9wbc7jplc6cjqguy
74741
74740
2026-09-12T16:55:59Z
Ssebuufu
9882
74741
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa Buikwe ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
4ttajqf3w9bbhtum7str2xf7dd265yy
74742
74741
2026-09-12T16:56:47Z
Ssebuufu
9882
74742
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa Buikwe ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>{{Cite web |last=BAMULANZEKI |first=NICHOLAS |date=2021-08-13 |title=Richard Sebamala, accidental politician eyeing global clout |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/ |access-date=2026-09-12 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
cw9psnrec0qtyx82eicl58py8ej4wxz
74743
74742
2026-09-12T16:57:13Z
Ssebuufu
9882
74743
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa [[Buikwe]] ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>{{Cite web |last=BAMULANZEKI |first=NICHOLAS |date=2021-08-13 |title=Richard Sebamala, accidental politician eyeing global clout |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/ |access-date=2026-09-12 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
347gddrxgomsjjbo9t3s5hwkcmfdw0u
74744
74743
2026-09-12T16:58:47Z
Ssebuufu
9882
74744
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>{{Cite web |title=Eby’okusiguukulula Mao mu DP Bizzeemu, Richard Sebamala Yeewera Kumuwangula - BBS Terefayina |url=https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/ |access-date=2026-09-12 |website=bbstv.ug}}</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa [[Buikwe]] ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>{{Cite web |last=BAMULANZEKI |first=NICHOLAS |date=2021-08-13 |title=Richard Sebamala, accidental politician eyeing global clout |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/ |access-date=2026-09-12 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
6wjk36xjhzl7ra5wa27k8zqf7yrwx4e
74745
74744
2026-09-12T16:59:11Z
Ssebuufu
9882
74745
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>{{Cite web |title=Eby’okusiguukulula Mao mu DP Bizzeemu, Richard Sebamala Yeewera Kumuwangula - BBS Terefayina |url=https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/ |access-date=2026-09-12 |website=bbstv.ug}}</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>{{Cite web |date=2025-06-03 |title=Mao secures 4th term as DP president amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa [[Buikwe]] ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>{{Cite web |last=BAMULANZEKI |first=NICHOLAS |date=2021-08-13 |title=Richard Sebamala, accidental politician eyeing global clout |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/ |access-date=2026-09-12 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
fimnt0o49ag4wdpdcijg4afkffeagvf
74746
74745
2026-09-12T16:59:34Z
Ssebuufu
9882
74746
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>{{Cite web |title=Eby’okusiguukulula Mao mu DP Bizzeemu, Richard Sebamala Yeewera Kumuwangula - BBS Terefayina |url=https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/ |access-date=2026-09-12 |website=bbstv.ug}}</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>{{Cite web |date=2025-06-03 |title=Mao secures 4th term as DP president amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa [[Buikwe]] ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2022-07-22 |title=Democratic Party MPs call for Mao's resignation |url=https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/ |access-date=2026-09-12 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428#story</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>{{Cite web |last=BAMULANZEKI |first=NICHOLAS |date=2021-08-13 |title=Richard Sebamala, accidental politician eyeing global clout |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/ |access-date=2026-09-12 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
3zpx6e7ja82fux7etwlear79dfzupu7
74747
74746
2026-09-12T17:00:04Z
Ssebuufu
9882
74747
wikitext
text/x-wiki
'''Richard Sebamala''' (yazaalibwa 22 Ogwoluberyeberye 1997) yinginiya w'ebyobuzimbi, musuubuzi era munnabyabufuzi [[Munnayuganda]] aweereza ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu kya Bukoto ey'amasekkati mu Paalamenti ya Uganda okuva okuva mu 2021 okutuusa leero mu 2026.<ref>"Sebamala Richard – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> <ref name=":0">List of members of the twelfth Parliament of Uganda</ref>Yasooka okulondebwa mu kifo kino nga 14 Ogwoluberyeberye 2021 mu kulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021. <ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-03-22 |title=Voter seeks to overturn victory of Ssekandi's rival |url=https://www.independent.co.ug/voter-seeks-to-overturn-victory-of-ssekandis-rival/ |access-date=2026-09-09 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref>
Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]].<ref>"Bukoto Central Constituency – 2021 General Election – Visible Polls". ''visiblepolls.org''. Retrieved 2021-06-30.</ref> Mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] aweereza nga nga mmemba ku kakiiko k’ebizimbibwa akalondoola minisitule y’ettaka n’amayumba saako ne minisitule y’emirimu n’entambula nga kw’otadde n’okubeera mmemba ku kakiiko akavunaanyizibwa ku kulondoola emirimu gy'ebitongole bya gavumenti ka COSASE <ref>{{Cite web |last=Paskazia |date=2018-09-24 |title=Public Accounts Committee-COSASE |url=https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528070402/https://www.parliament.go.ug/committee/2728/public-accounts-committee-cosase |archive-date=2024-05-28 |access-date=2026-09-09 |website=www.parliament.go.ug |language=en |url-status=live }}</ref><ref>Independent, The (July 28, 2021). "New COSASE members cautioned on corruption".</ref>
== Obuto bwe n'okusoma kwe ==
Sebamala yazaalibwa nga 22 Ogwoluberyeberye 1979 e Bisanje mu Ssaza ly'e [[Buddu]] mu Disitulikiti y’e Masaka mu masekkati ga Uganda nga bazadde be ye Mwami Cyrus Ndawula omukanisi w'amasanyalaze ne Betty Elizabeth Nannyonga omusawo omuzaalisa.<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-24 |title=Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi - Sebamala |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/people-power/many-thought-i-was-crazy-daring-to-unseat-vp-ssekandi-sebamala-3375304 |access-date=2026-09-09 |website=Monitor |language=en}}</ref> Pulayimale yagimalira mu Nazareth Boarding Primary School, nagenda ku Bukalasa Seminary ku mutendera gwa siniya ey'okuna naatuula siniya ye eyomukaaka ku [[Namilyango College]] mu 2000. Mu 2001, yeegatta ku [[Yunivasite y'e Kyambogo]] naatikkirwa mu 2005 ne ddiguli esooka mu bwayinginiya bw'okuzimba.<ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''.</ref> Era alina ddiguli ey'okubiri mu bukulembeze n'okuddukanya emirimu okuva ku ttendekero lya [[Uganda Management Institute]].<ref>"Many thought I was crazy daring to unseat VP Ssekandi – Sebamala". ''Monitor''. 2021-04-24. Retrieved 2025-08-18.</ref><ref>mikessegawa (2021-04-08). "10 questions for Parliament Speaker aspirant, Engineer Richard Sebamala". ''Watchdog Uganda''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>Writer, JAVIRA SSEBWAMI | PML Daily Staff (2019-12-04). "Youthful civil engineer Sebamala moves to unseat VP Ssekandi from Bukoto Central". ''PML Daily''. Retrieved 2021-06-30.</ref>
== Emirimu gye. ==
Nga tannatikkirwa ku [[Yunivasite y'e Kyambogo|yunivasite y’e Kyambogo]] mu 2004, Sebamala yaweereza ng’omutendeke mu kkampuni ya Zzimwe Construction Company, kkampuni ya Uganda ekola enguudo . Abaddeko mu bifo eby’enjawulo ebya yinginiya mu kkampuni ez’enjawulo nga Dayirekita mu Ddaki Technical Services (2006), Contract Manager mu Multiplex Uganda Limited (Ogwomwenda 2009-Ogwokubiri 2010), nga Dayirekita mu Multix Limited (kampuni ya yinginiya) 2010-2013 nga tannaba kwegatta ku Gavumenti ez’ebitundu mu Disitulikiti y’e Iganga nga yinginiya omukulu (2013-2019). <ref name="auto">{{Cite web |last=Reporter |first=NewVision |date=2021-01-29 |title=Politics: Know your MP-elect: Richard Sebamala |url=https://www.newvision.co.ug/category/politics/know-your-mp-elect-richard-sebamala-NV_88427_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref> Mu kiseera kino, Sebamala akola bizinensi y’okuyingiza n’okufulumya ebintu mu kibuga Kampala. <ref>{{Cite web |url=https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |title=Archive copy |access-date=2025-09-21 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182814/https://ugnews24.info/politics/eng-richard-sebamala-nomumyuka-wa-pulezidenti-edward-sekandi-baakugwisa-bwenyi-e-bukoto-central-masaka-ugnews24/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eby'obufuzi ===
Nga 14 Ogusooka 2021, yalondebwa ng'omubaka mu Paalamenti akiikirira ekitundu ky'e Bukoto ey'amasekkati mu [[Masaka (disitulikit)|Disitulikiti y'e Masaka]] mu [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ey'ekkumin'emu (2021 okutuuka 2026) mu kulonda kwa bonna okwa 2021 mu Uganda era nga 20 Ogwokutaano 2021 yalayizibwa ku bwa Mmemba wa Paalamenti . <ref>{{Cite web |title=Sebamala Richard - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2016-election/candidates/sebamala-richard-8021/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>Sebamala yawangula n'obululu 9916 nga yawangula eyali omumyuka wa Pulezidenti [[Ow'ekitiibwa Edward Kiwanuka Ssekandi|Edward Kiwanuka Ssekandi]] eyali aweerezza ng'omubaka mu Paalamenti ya Uganda ow'Essaza ly'e Bukoto ey'amasekkati okuva mu 1996 .<ref name=":1" /><ref>"Know your MP-elect: Richard Sebamala". ''New Vision''. Retrieved 2021-06-30.</ref><ref>''TUWAYE: Richard Sebamala ayogera ku bintu omuvubuka by'alina okwekwata okusobola okufuna ssente'', retrieved 2021-06-30</ref>Yali omu ku ba mmemba b'ekibiina ki [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic party]] abana abeesamba endagaano y'okukolagana eyateekebwako omukono wakati w'ekibiina ekifuga ki [[National Resistance Movement]] ne DP eyavaamu pulezidenti wa Democratic Party [[Norbert Mao|Nobert Mao]] okulondebwa pulezidenti Museveni nga Minisita w'Obwenkanya n'ensonga za Ssemateeka.Oluvannyuma lw'ebyo, Sebamala yalaga obwagazi bw'okuvuganya Mao mu lwokaano lw'okulonda pulezidenti wa Democratic party okwali kuddako<ref>{{Cite web |title=Eby’okusiguukulula Mao mu DP Bizzeemu, Richard Sebamala Yeewera Kumuwangula - BBS Terefayina |url=https://bbstv.ug/news/politics/eby-okusiguukulula-mao-mu-dp-bizzeemu-richard-sebamala-yeewera-kumuwangula/ |access-date=2026-09-12 |website=bbstv.ug}}</ref> naye yaggyibwa nti a mu lwokaano ku nsonga z'obutaba na bisaanyizo bya kibiina ommuli n'ekyekiseera ng'ayagala okwesimbawo ku kifo ekyo ateekeddwa okuba ng'amaze wakiri ebbanga lya myaka kkumi nga mmemba nga tannatuusa kwesimba ku kifo ekyo ekya pulezidenti w'ekibiina.<ref>{{Cite web |date=2025-06-03 |title=Mao secures 4th term as DP president amid chaos |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/mao-secures-4th-term-as-dp-president-amid-chaos-5066850 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref>Abalala abastu mwalimu Richard Lumu owa Mityana ey'Obukiika ddyo, owa [[Buikwe]] ey'Obukiika ddyo n'owessaza lya Kyotera John Paul Mpalanyi.<ref>{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2022-07-22 |title=Democratic Party MPs call for Mao's resignation |url=https://www.independent.co.ug/democratic-party-mps-call-maos-resignation/ |access-date=2026-09-12 |website=The Independent Uganda: |language=en-US}}</ref> Yaddamu naavuganya ku kifo kya paalamenti ekya Bukoto ey'amasekkati mu Disitulikiti y'e Masaka eyaawamu naawangula.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=2025-08-10 |title=Sebamala eager to show 2021 win was not a fluke |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/special-reports/sebamala-eager-to-show-2021-win-was-not-a-fluke-5149428 |access-date=2026-09-12 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>https://www.facebook.com/NTVUganda/posts/incumbent-richard-ssebamala-has-been-declared-the-member-of-parliament-elect-for/1373184451518802/</ref>
== Obulamu bwe ng'omuntu ==
Sebamala mufumbo eri Joanitah Mbabazi era bombi balina abaana bataano.<ref>{{Cite web |last=BAMULANZEKI |first=NICHOLAS |date=2021-08-13 |title=Richard Sebamala, accidental politician eyeing global clout |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/richard-sebamala-accidental-politician-eyeing-global-clout/ |access-date=2026-09-12 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Mmemba w'ekibiina kya [[Ekibiina kya Democratic Party(Uganda)|Democratic Party ekya Uganda]] . <ref name="auto1">{{Cite web |title=Bukoto Central Constituency - 2021 General Election - Visible Polls |url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/constituencies/bukoto-central-116/ |access-date=2026-09-12 |website=visiblepolls.org |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Palamenti ya Uganda|Paalamenti ya Uganda]]
* Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu
* Okulonda kwa Uganda okwa bonna okwa 2021
== Ebijuliziddwa ==
<references />
== Ebijuliziddwa w'abweru wa Wikipedia. ==
* Ebikwata ku bulamu bwe
* [https://twitter.com/RichardSebamala]
* [[Richard Sebamala]].
* [https://www.linkedin.com/in/sebamala-richard-a5677310]
{{DEFAULTSORT:Sebamala, Richard}}
[[Category:Abaasomera ku yunivasite y'e Kyambogo]]
[[Category:Abantu abalamu]]
[[Category:Abaasomera ku Uganda Management Institute]]
[[Category:Abantu abava mu Disitulikiti y'e Masaka]]
[[Category:Abaazalibwa mu 1979]]
[[Category:Ababaka ba Paalamenti ya Uganda ey'ekkumineemu]]
[[Category:Abaasomera ku Kyambogo University]]
rlt9t1ce0v0gibi1tyzw38xup2ogi6b
Anthony Kabanza Mbonye
0
15881
74750
74692
2026-09-12T22:56:39Z
InternetArchiveBot
6271
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74750
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q56785292}}
'''Anthony Kabanza Mbonye''' [[Munnayuganda]] eyali omusawo omukugu mu by'obujjanjabi, omunoonyereza era omuyivu nga yaweerezaako nga akola nga Dayirekita w'ebyobulamu mu [[Minisitule Evunaanyizibwa ku By'obulamu mu Uganda|Minisitule ya Uganda ey'ebyobulamu]].<ref name=":02">{{Cite web |date=2021-07-26 |title=Health sector loses gem in Prof Mbonye |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/health-sector-loses-gem-in-prof-mbonye-3486438 |access-date=2026-09-10 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |last=Independent |first=The |date=2021-07-26 |title=Prof Mbonye forgave MoH tormentors before dying - Wife Nakyobe |url=https://www.independent.co.ug/prof-mbonye-forgave-moh-tormentors-before-dying-wife-nakyobe/ |access-date=2026-09-10 |website=The Independent Uganda |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gyagenda |first=Mivule |date=2018-02-05 |title=Prof Anthony Mbonye Resigns from Ministry of Health After Court Clearance |url=https://softpower.ug/prof-anthony-mbonye-resigns-from-ministry-of-health-after-court-clearance/ |access-date=2026-09-10 |website=SoftPower News |language=en-US}}</ref><ref name=":22">{{Cite news |title=Uganda: Health Sector Loses Gem in Prof Mbonye |url=https://allafrica.com/stories/202107260224.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001064717/https://allafrica.com/stories/202107260224.html |archive-date=2022-10-01 |access-date=2026-09-10 |work=allAfrica.com |language=en |url-status=live }}</ref>
== Obuto n'obuyigirize bwe ==
Mbonye yazaalibwa mu kitundu Rwenkobwa mu [[Ibanda (disitulikit)|Disitulikiti y'e Ibanda]] mu bugwanjuba bwa Uganda. Yasomera siniya ye ku [[Ntare School|ssomero lya Ntare]] nga tanaba kwegatta ku [[Makerere University, Uganda|yunivasite y'e Makerere]], gye yafunira diguli mu by'eddagala n'ebyokulongoosa mu 1986.<ref name=":32">{{Cite web |last=Asiimwe |first=George |date=2021-07-25 |title=Dr Anthony Mbonye is Dead |url=https://chimpreports.com/dr-anthony-mbonye-is-dead/ |access-date=2026-09-10 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref><ref name=":42">{{Cite web |date=2021-07-25 |title=Museveni: Prof. Mbonye's death is a big loss to Uganda |url=https://pmldaily.com/news/2021/07/museveni-prof-mbonyes-death-is-a-big-loss-to-uganda.html |access-date=2026-09-10 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Mu 1994, yafuna diguli eyookubiri mu by’obulamu okuva mu yunivasite y’e Liverpool e [[Great Britain|Bungereza]], nga tannafuna diguli eyookubiri eya "Master of Arts in Demography" okuva mu yunivasite y’e Makerere mu 1995. Oluvannyuma yafuna diguli eyokusatu (PhD) okuva mu yunivasite y’e Copenhagen e [[Denimaaka|Denmark]] mu 2006 ate mu 2017, n’afuuka mmemba waa Royal College of Physicians mu Bungereza mu by’obulamu.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Express |date=2021-07-25 |title=Who is Prof Anthony Mbonye: Full Biography of former director-general Health Services |url=https://dailyexpress.co.ug/2021/07/25/prof-anthony-mbonye-full-biography-of-former-director-general-health-services/ |access-date=2026-09-10 |website=Daily Express |language=en-GB}}</ref><ref name=":12" />
== Emirimu gye ==
Mbonye yatandika omulimu gwe oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy’obusawo ng’akola ng’omuyambi w’omusomesa mu kitongole ky’eddagala. Oluvannyuma yakola ng’omusawo mu ddwaaliro ly’e Entebbe Grade B nga tannakuzibwa ku ddaala ly’omusawo omukulu.<ref name=":12" /><ref name=":52">{{Cite web |date=2021-07-26 |title=Nakyobe: Prof. Mbonye forgave his tormentors before his death |url=https://pmldaily.com/news/2021/07/nakyobe-prof-mbonye-forgave-his-tormentors-before-his-death.html |access-date=2026-09-10 |website=PML Daily |language=en-US}}</ref>
Okwongerezaako, yaweerezaako ng'omuyambi wa kamisona w'eby'obulamu by'eby'okuzaala okuva mu 2002 okutuuka mu 2008 ate okuva mu 2008, yaweereza nga kamisona w'eby'obulamu era akulira ekitongole ky’ebyobulamu mu kitundu.<ref name=":12" /><ref name=":32" /><ref name=":42" />
Mu Gwomukaaga 2016, Mbonye yalondebwa nga Dayirekita w’ebyobulamu mu minisitule y’ebyobulamu. Ng’oggyeeko emirimu gye egy’obuweereza bwa gavumenti, Mbonye yakolera mu by’ensoma mu mbeera nti yasomesa mu Makerere University’s School of Public Health okuva mu myaka gya 1990 n’oluvannyuma n’afuuka pulofeesa mu College of Health Sciences. Yasomesa ne mu [[Uganda Christian University]].<ref>{{Cite web |last=Kazibwe |first=Kenneth |date=2021-07-25 |title=Prof. Anthony Mbonye is dead |url=https://nilepost.co.ug/news/111084/prof-anthony-mbonye-is-dead |access-date=2026-09-10 |website=Nilepost News |language=en}}</ref><ref name=":62">{{Cite web |date=2021-07-25 |title=Prof Anthony Mbonye is dead |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/prof-anthony-mbonye-is-dead-3485312 |access-date=2026-09-10 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":02" /><ref name=":22" /><ref name=":32" />
== Ebitabo ebifulumizidwa ==
Mbonye era yawandiika ebitabo nga ''Uganda’s Health Sector Through Turbulent Politics (1958–2018)'' ne ''The History of Rwenkobwa Town''. Era yawandiika ekiwandiiko kye yatuuma “The dilemma of pursuing a double career”.<ref name=":12" /><ref name=":52" />
== Okufa ==
Mbonye yali mufumbo eri Lucy Nakyobe Mbonye. Yafa nga 25 Ogwomusanvu 2021 oluvannyuma lw’okulwanyisa kookolo w’olubuto. Yafiira mu maka ge e Buziga, mu [[Kampala]].<ref name=":62" /><ref name=":12" /><ref name=":22" /><ref name=":32" /><ref name=":42" />
== Laba ne ==
* [[Anne Atai Omoruto]]
* [[Moses Kamya]]
* [[William Bazeyo]]
* [[Fred Wabwire-Mangen]]
== Ebijuliziddwa ==
[[Category:Abantu abaasomerako ku Uganda Christian University]]
[[Category:Abantu abaasomerako ku Ttendekero ly'e Makerere]]
pqw2l07evynfoqvqeyctvl25fxxaano