Wikipedia
lgwiki
https://lg.wikipedia.org/wiki/Olupapula_Olusooka
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Kalemakansinjo
0
4443
76179
18389
2026-10-08T09:55:45Z
Opolot 256
11874
removed duplicate link
76179
wikitext
text/x-wiki
==[[Kalemakansinjo]]==
Erinnya lino litegeeza nti [[Kabaka]] ali ng'[[ensinjo]] mu maanyi ne mu bugumu, kuba ensinjo y'etema ebyuma ebirala. Ne Kabaka bwatyo awngula buli mulangira, oba buli mwami, oba omutaka yenna, amujeemera.
73a5uvmvadbmkwaqwgvt0663nqgaulb
Giovanni Kiyingi
0
8242
76147
57980
2026-10-07T14:13:27Z
Rodney Rwagi
11008
nkyusiza ebiwandiiko ebijuliziddwa n’okuggyawo enkolagana ey’ebweru
76147
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Giovanni Kiyingi''', Munnayuganda, omuwandiisi,era muyimbi w'enyimba ez'obuwangwa saako n'[[World music|ennyimba z'ensi]]. Amanyikiddwa ku lw'obukugu bwe mu kukuba ebivuda eby'enjawulo omuli; [[endingidi]], [[Mbira|akogo]], [[adungu]], guitar, harmonica, omulele, [[djembe]], [[Calabash (percussion)|nsaasi]], [[congas]], engoma, ne [[Maracas|ndege]], n'ebirala bingi.<ref name="Archive copy">{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/36604-kahirimbanyi-s-kahiri-lands-without-hitch |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711084303/http://www.observer.ug/lifestyle/42-entertainment/36604-kahirimbanyi-s-kahiri-lands-without-hitch |url-status=dead }}</ref><ref name="Archive copy"/> Yali omu kubannayugandda abalondebwa okw'aniriza [[Pope Francis]] mu Uganda e Kololo nga 27 Ogwekkuminogumu 2015.
Obukugu bwe mu kukozesa ebivuga eby'enjawulo, n'eddoboozi lye bimusobozeseza okuyitibwa okuyimba ku fesitivo ez'enjawulo saako n'emikolo gy'ekikungu mu Uganda n'ensi yonna.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.kenyabuzz.com/whats-on/thursday-nite-live-featuring-makademke-giovanni-ki |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208163058/http://www.kenyabuzz.com/whats-on/thursday-nite-live-featuring-makademke-giovanni-ki |url-status=dead }}</ref> Yayitibwa okuweereza ku mukolo gwa landmark yoga mu India ogwakazibwaako erya "The unveiling of a 112 foot tall face of the Adiyogi Shiva– the source of yoga'".<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Uganda's Giovanni to perform at yoga event in India |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-07 |website=New Vision}}</ref>
== Obulamu bwe ==
Mu mboozi ey'akafumbo n'aba ''Chimpreports'', Kiyingi yakakasa nti y'ava mu kusoma omwaka mulaba okusobola okukaza okuyimba.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://chimpreports.com/entertainment/interview-i-quit-school-for-1-year-to-concentrate-on-music-ugandan-musician |access-date=2022-11-14 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208135823/http://chimpreports.com/entertainment/interview-i-quit-school-for-1-year-to-concentrate-on-music-ugandan-musician/ |url-status=dead }}</ref>
== Enyimba z'eyakola ==
=== Alubaamu ze ===
{{Discography list|Type=Studio|Name=Amakondeere|Other info=<!-- added between parentheses after Name (album or EP) -->|from Album=<!-- ONLY FOR EP/SINGLE: added after Name -->|Released=2016<!-- "1992" or "11 February 1992 -->|Format=CD<!-- "LP/CD/..." -->|Label=|Writer=Giovanni Kiyingi|Writers=<!-- Use if there are multiple writers, comma if many -->|Producer=<!-- "Producer name" or "[[Producer name]]", comma if many -->|Director=<!-- "Director name" or "[[Director name]]" for music videos -->|Chart position=<!-- "No. 1 U.S." or "No. 12 UK" or such -->|Sales=<!-- "3 million sold as of 2005" or such -->|Certification=<!-- "Gold" or such -->|Tracks=|Bonus tracks=2<!-- "Four" (Japan edition) -->|Singles=Nkwesuunga, Amakondeere}}{{Discography list|Type=Studio|Name=Joy of an African (Esanyu Ly'omufilika)|Other info=<!-- added between parentheses after Name (album or EP) -->|from Album=<!-- ONLY FOR EP/SINGLE: added after Name -->|Released=2010<!-- "1992" or "11 February 1992 -->|Format=CD<!-- "LP/CD/..." -->|Label=|Writer=Giovanni Kiyingi|Writers=<!-- Use if there are multiple writers, comma if many -->|Producer=Jude Mugerwa|Director=Giovanni Kiyingi|Chart position=<!-- "No. 1 U.S." or "No. 12 UK" or such -->|Sales=<!-- "3 million sold as of 2005" or such -->|Certification=<!-- "Gold" or such -->|Tracks=Joy of an African(Esanyu ly'omufilika), Ssegamwenge,Asante, Omwana W'afilika, Ekyaalo Mpala, Ekibbobo, Kanyimbe, Omukisa Omulala, Omumuli, Naasiwa Mukange|Bonus tracks=2<!-- "Four" (Japan edition) -->|Singles=Joy of an African(Esanyu ly'omufilika), Omwana W'afilika}}
== Emikolo gy'eyayimbako ==
Kiyingi ayimbye kubikujjuko by<nowiki>'ennyima eby''enjawulo okwetoloola ensi yonna n'abayimbi eb'</nowiki>enjawulo omuli [[Alikiba]] ow'e Tanzania mu 2016 ku mukolo gwa Blankets and Wine festival,<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Alikiba: It would be pleasure to work with a Ugandan artiste |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-07 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=An Alikiba affair at Blankets & Wine Kampala |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-07 |website=New Vision}}</ref> amuwanguzi wa awaadi ya [[Kora Awards]] [[Suzan Kerunen]], omuwanguzi wa awaadi eziwerako [[Maurice Kirya]], Myco Ouma, [[Jemimah Sanyu]],Jude Mugerwa, Kinobe Herbert ku bikujjuko bya Pearl Rhythm Festival mu 2012, Okello Lawrence ne Joel Sebunjo ku DOADOA mu 2014, Brian Mugenyi ku Utam Festival e Kenya mu 2015, omutandisi w'ekibiina kya ethno jazz [[Mulatu Astatke]] ku Jazz Village mu Ethiopia, Harry Lwanga, Ssali Muserebende, omunaKenya Makadem,<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.hangout.co.ke/rooftop-sundowner-with-makadem-ke-ft-giovanni-ug/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2016-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220121006/http://www.hangout.co.ke/rooftop-sundowner-with-makadem-ke-ft-giovanni-ug/ |url-status=dead }}</ref> [[Afrigo Band]], ne Sarabi band.
Ayimbye ku bikujjuko omuli Bayimba International Festival, [[Pearl Rhythm Festival]], ebya [[Milege Festival|Milege World Music Festival]],<ref>{{Cite web |date=2021-01-04 |title=Milege festival turns chilly Entebbe warm |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/entertainment/milege-festival-turns-chilly-entebbe-warm-1592534 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref> Santuri Safari Projects,<ref name="santurisafari.org">{{Cite web |url=http://www.santurisafari.org/?cpt_artist=giovanni-kremer-kiyingi |title=Archive copy |access-date=2022-11-14 |archive-date=2022-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220929183807/https://www.santurisafari.org/?cpt_artist=giovanni-kremer-kiyingi |url-status=dead }}</ref> ebya Kenyatta University Cultural Exchange, DOADOA,<ref name="santurisafari.org"/><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.okayafrica.com/news/santuri-safari-east-african-dj-collective-uganda-exclusives/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2017-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606003530/http://www.okayafrica.com/news/santuri-safari-east-african-dj-collective-uganda-exclusives/ |url-status=dead }}</ref> ebya Irimba Cultural Festival mu kibuga [[Arusha, Tanzania]], Yatimbibwa ng'omuyimbi omukulu ku bikujjuko bya Utam Festival – Kenya mu 2015, Laba Festival of the Arts mu 2016,<ref name="allafrica.com">{{Cite news |title=Uganda: Giovanni Restores Hope for Local Folklore Music |url=http://allafrica.com:80/stories/201606150670.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20160617001739/http://allafrica.com:80/stories/201606150670.html |archive-date=2016-06-17 |access-date=2026-10-07 |work=allAfrica.com |language=en}}</ref><ref name="allafrica.com"/><ref name="labaartsfestival.wordpress.com">{{Cite web |date=2017-04-20 |title=MUSICIANS 2016 |url=https://labaartsfestival.wordpress.com/musicians-2016-2/ |access-date=2026-10-07 |website=LaBa! Arts Festival |language=en}}</ref> ebya African Jazz Village, era ne Sondeka Festival mu Kenya.<ref name="labaartsfestival.wordpress.com"/><ref>{{Cite web |title=Hello! |url=http://proggie.ug/giovanni-kiyingi-to-showcase-his-multi-instrumentalist-skills-at-the-14th-edition-of-blankets-and-wine/ |archive-url=http://web.archive.org/web/20180618080246/http://proggie.ug/giovanni-kiyingi-to-showcase-his-multi-instrumentalist-skills-at-the-14th-edition-of-blankets-and-wine/ |archive-date=2018-06-18 |access-date=2026-10-07 |website=proggie.ug |language=en-US}}</ref>
Y'etaba mu bikujjuko bya Blankets and Wine Festival mu Gwomwenda 2016 e [[Lugogo, Kampala|Lugogo]] ng'awerekeddwako abayimbi b'eSouth Africa ba [[Mafikizolo]].<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Blankets and rain and women |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-07 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://oops.ug/2016/09/08/blankets-wine-giovanni-kiyingi-showcase-multi-instrumentalist-skills/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2016-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918052239/http://oops.ug/2016/09/08/blankets-wine-giovanni-kiyingi-showcase-multi-instrumentalist-skills/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://ugcelebrity.com/2016/08/31/giovani-kiyingi-set-concert/ |access-date=2022-11-14 |archive-date=2017-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170218082831/http://ugcelebrity.com/2016/08/31/giovani-kiyingi-set-concert/ |url-status=dead }}</ref>
Giovanni yayimba ne [[Ssewa Ssewa]] mu 2017 ku bijaguzo by'okuyimba mu nsi yonna ku ssomero lya French school mu Kampala.
== Laba ne ==
* [[List of Ugandan musicians|Olukalala lwa bayimbi ba Uganda]]
* [[Ruyonga]]
* [[Undercover Brothers Ug]]
* [[Milege]]
* [[Afrigo Band]]
* [[Haka Mukiga]]
== Ebijuliziddwa ==
<references responsive="0"></references>
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru wa Wikipediya ==
* Santuri Safari DJs 2015
{{folk music}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]]
[[Category:Abayimbi]]
9naimun6rd7kek1dseqzau92zl21rbo
Lubaga Hospital
0
8425
76149
75423
2026-10-07T16:07:38Z
Mackedia
11849
Removed an external link.
76149
wikitext
text/x-wiki
'''Eddwaliro lya Uganda Martyrs' Hospital Lubaga''', erimanyiddwa ennyo nga '''Lubaga Hospital''', era nga lyasooka kuyitibwa '''Rubaga Hospital''', lya bwannannyini, eritakolera kufuna magoba, lya bantu bonna nga liri mu [[Kampala]], ekibuga ekikulu ekya [[Yuganda|Uganda]].<ref name="1R">{{Cite web |last=dorothy |date=2019-12-09 |title=Uganda Martyrs’ Hospital – Lubaga – UGANDA CATHOLIC MEDICAL BUREAU |url=https://www.ucmb.co.ug/hospital/uganda-martyrs-hospital-lubaga/ |access-date=2026-09-26 |language=en-US}}</ref>
== Gye lisangibwa ==
Eddwaliro lino lisangibwa ku [[:en:Lubaga|kasozi Lubaga]], mu [[:en:Lubaga_Division|Divizoni y'e Lubaga]], mu bugwanjuba bwa Kampala. Liri kirommita nga 5.5 (ze mmayiro 3), okuva ku ddwaliro ekkulu erya [[Mulago National Specialised Hospital|Mulago National Referral Hospital]].<ref name="2R">{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/dir/Lubaga+Hospital,+Mutesa+Rd,+Kampala/Mulago+Hospital,+Kampala/@0.3324112,32.5555064,14z/data=!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x177dbcb95a57c9af:0x56656c38af282afb!2m2!1d32.5525266!2d0.3042221!1m5!1m1!1s0x177dbb0f51509de1:0xea12334542674d8c!2m2!1d32.5761312!2d0.3380637!3e0?hl=en |access-date=2026-09-26 |website=Google Maps |language=en}}</ref> Era liri mmayiro 3 okuva mu kibuga wakati era [[:en:Central_business_district|Disitulikiti esingamu ebyobusuubuzi mu Uganda.]]<ref name="3R">{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/dir/Amber+House+Ltd,+Speke+Rd,+Kampala/Lubaga+Hospital,+Mutesa+Rd,+Kampala/@0.3071695,32.5596565,14z/data=!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x177dbc8088ae51ed:0xda1acac01440f031!2m2!1d32.5820395!2d0.3135936!1m5!1m1!1s0x177dbcb95a57c9af:0x56656c38af282afb!2m2!1d32.5525266!2d0.3042221!3e0?hl=en |access-date=2026-09-26 |website=Google Maps |language=en}}</ref> Ennamba eddwaliro lya Lubaga Hospital kwe litudde ziri: 0°18'15.0"N, 32°33'10.0"E (Latitude:0.304167; Longitude:32.552778).<ref name="4R">{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/place/0%C2%B018%2715.0%22N+32%C2%B033%2710.0%22E/@0.3034258,32.5528277,139m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d0.3041667!4d32.5527778?hl=en |access-date=2026-09-26 |website=Google Maps |language=en}}</ref>
== Ebirikwatako ==
Lyatandikibwawo Ababiikira abaminsane aba Our Lady of Africa mu 1899. Kigambibwa nti ly'eddwaliro ly'Abakatoliki erisinga obukadde mu Uganda.<ref name="1R" /> Liri wansi W'[[:en:Roman_Catholic_Archdiocese_of_Kampala|essaza Ekkulu erya Kampala erya]] [[:en:Roman_Catholic_Archdiocese_of_Kampala|Eklezia Katolika]] era lirungamizibwa olukiiko olutwala ebyobulamu olwa Eklezia Katolika mu Uganda olwa Uganda Catholic Medical Bureau (UCMB). Eddwaliro lino likulemberwa bboodi erondebwa Ssaabasumba w'essaza Ekkulu erya Kampala. Eddwaliro lya Lubaga Hospital liddukanyizibwa ttiimu ey'enjawulo ekyusibwa bwe wabaawo obwetaavu. Lino era likola ng'eddwaliro eryeyambisibwa mu kusomesa abasawo naddala okuva ku ttendekero lya ''Lubaga Health Training Institution'' eririri ekinnya n'empindi.<ref name="1R" />
== Ebirala ebirikwatako ==
We bwatuukira mu Gwekkumineebiri, 2019, eddwaliro lino lyalina ebitanda by'abalwadde 274, nga lisinga kuimirirawo ku ssente ezisasulwa abalwadde (83.3 ku buli 100) ate[[:en:Government_of_Uganda|Gavumenti ya Uganda]] n'ereetayo 1.4 ku buli 100. Olwo eddwaliro lyennyini, oabantu ssekinnoomu abaliwa n'omuutemwa okuva mu Eklezia naddala Essaza Ekkulu erya Kampala, ne bikola omutemwa gwa bitundu 15.3 ku buli 100.<ref name="1R" />
Eddwaliro lya Lubaga Hospital lijjanjaba abalwadde abataweebwa bitanda 164,008 buli mwaka, bwe balwadde 450 buli lunaku,okuva ku Mmande okutuusa ku Ssande. Abalwadde 17,850 be baweebwa ebitanda ne bajjanjabirwa mu ddwaliro lino buli mwaka. Abaana 6,832 be bazaalibwa mu ddwaliro lino buli mwaka, ng'abakyala abalongoosebwa nga bazaala baweza ebitundu 25.6 ku buli 100.
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwa okuva ebweru wa Wikipediya ==
* Rubaga Hospital To Fundraise for Neonatal Unit
* Lubaga Hospital belongs to the 11 biggest hospitals in Uganda in terms of workload
* Profile of Rubaga Hill
k1cjzhh87hdezg8n6ze455dda3j408d
Grace Tubwita
0
9768
76174
70506
2026-10-08T06:35:11Z
Okwel Noah
11850
76174
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Bannabyabufuzi mu Uganda]]
[[Category:Baminisita ba Uganda]]
'''Grace Tubwita Bagaya Bukenya''' (née Grace Tubwita), nga amanyikiddwa nga '''Grace Tubwita''', mukayala munnayuganda, [[:en:Urban_planner|mukubi wa pulaani]] era munnabyabufuzi. Ye ssentebe w'ettendekero ly'abakubi ba pulaani erya ''Uganda Institute of Physical Planners''.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.bukedde.co.ug/bukedde/kasalabecca/1454817/-minisita-tereera-nkufuneko-kkopi |access-date=2023-03-24 |archive-date=2019-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503095924/https://www.bukedde.co.ug/bukedde/kasalabecca/1454817/-minisita-tereera-nkufuneko-kkopi |url-status=dead }}</ref>
== Obuto bwe n'emisomo gye ==
Grace Tubwita yazaalibwa mu [[:en:Nakasongola_District|Disitulikiti y'e Nakasongola]] era ayogera olulimi olumanyikiddwa nga (Ruluuli). Yakiikirira Disitulikiti ye mu [[:en:Parliament_of_Uganda|Paalamenti ya Uganda]] ebisanja bibiri eby'omuddiriŋŋanwa mu Paalamenti 7 (2001 - 2006) n'eyo 8 (2006 - 2011), ku kaadi y'ekibiina kyebyobufuzi ekya [[:en:National_Resistance_Movement|National Resistance Movement]] (NRM). Yagibwa mu kifo kino mu kalulu k'ekibiina era nga yawangulwa [[:en:Margaret_Komuhangi|Margaret Komuhangi]], gwe yali yawangula,<ref>{{Cite book |date=2026-08-31 |title=Margaret Komuhangi |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Margaret_Komuhangi&oldid=1372439471 |language=en}}</ref> emirundi ebiri mu 2003 ne 2015.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Nakasongola Woman MP Tubwita loses in NRM primaries |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-08 |website=New Vision}}</ref>
== Ebirala ebikulu ==
Tubwita atuula ku bukiiko obukulembera Kkampuni ez'enjawulo omuli [[:en:Uganda_National_Oil_Company|Uganda National Oil Company]], ne national oil [[:en:Parastatal|ekitongole ky'amafuta ekiweereza eggwanga]].<ref>{{Cite book |date=2026-10-03 |title=State-owned enterprise |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=State-owned_enterprise&oldid=1378224202 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Uganda National Oil Company seeks to recruit top executives |url=https://www.newvision.co.ugnull/ |access-date=2026-10-08 |website=New Vision}}</ref> Era mmemba ku kakiiko akakwasaganya ebibira aka National Forestry Authority (NFA), nga nakyo kitongole kya Gavumenti nga bwekyalangirirwa eyali Minisita w'ebyamawulire n'okuluŋŋamya eggwanga, [[:en:Rose_Namayanja|Rose Namayanja]], nga 17 Ogwomusanvu 2014.<ref>https://ugandaradionetwork.com/story/national-forestry-authority-gets-new-members-to-the-board-of-directors</ref> Mu Gwomwenda 2016, Tubwita Grace Bagaya Bukenya yaweebwa Awaadi ya "Parliamentary Medal of Honor" mu kwagala okusiima obuweerezabwe mu Paalamenti ya Uganda.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list.html |access-date=2023-03-24 |archive-date=2023-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322080540/https://eagle.co.ug/2016/09/22/besigye-byanyimas-generals-oyite-ojok-rwigyema-parliament-medal-list.html |url-status=dead }}</ref>
== Laba na bino ==
* [[:en:Ingrid_Turinawe|Ingrid Turinawe]]
* [[:en:Pauline_Irene_Batebe|Pauline Irene Batebe]]
== Ebijuliziddwamu ==
{{Reflist}}
== Ebijuliziddwamu eby'ebweru Wakipedya ==
* [http://www.parliament.go.ug/ Omukutu gwa Website ogwa Paalamenti ya Uganda]
{{DEFAULTSORT:Tubwita, Grace}}
ofllhneu17tn56uqb6h6y0ubnqx80y6
Saint Kizito
0
11251
76170
71922
2026-10-08T05:53:51Z
Okwel Noah
11850
I have removed external links
76170
wikitext
text/x-wiki
'''Omutukuvu Kizito''' (1872 – 3,Ogw'omukaaga 1886) era amanyiddwa nga '''Kizito Omuto,''' yali omu ku [[:en:Martyrs_of_Uganda|Bajulizi ba Uganda]]<nowiki/>nga ye [[:en:Martyr|mujulizi]] asinga obuto eyattibwa Sekabaka [[Ssekabaka Mwanga II owa Buganda|Mwanga II owa Buganda]] . Yabatizibwa nga 25/26 Ogw'okutaano 1886, [[:en:Charles_Lwanga|Charles Lwanga]], omukulembeze w’ekibiina ky’Abakristaayo mu Uganda mu kiseera ekyo, e [[:en:Munyonyo_Martyrs_Shrine|Munyonyo]], era n’ayokebwa nga mulamu nga 3 Ogw'omukaaga 1886 e [[:en:Namugongo|Namugongo]] . Yafuulibwa [[:en:Canonized|omutukuvu]] nga 18 Ogw'ekkumi 1964 [[:en:Canonized|Paapa Paul VI]] mu [[Rome|kibuga Rooma]]. Yattibwa nga 3 Ogw'omukaaga. Atwalibwa ng’omuyima w’abaana n’amasomero aga pulayimale.<ref>{{Cite book |last=Mubiru |first=Charles Lwanga |date=2012 |title=The Uganda Martyrs and the Need for Appropriate Role Models in Adolescents' Moral Formation: As Seen from the Traditional African Education |url=https://books.google.com/books?id=BbyAH3NNAfYC&q=Mugagga+Lubowa&pg=PA130 |publisher=LIT Verlag Münster |isbn=978-3-643-90142-2 |page=128 |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[:en:St._Kizito|St. Kizito]], [[:en:Secondary_school|essomero lya siniya]] mu [[Kenya]]
* Essomero lya St Kizito Catholic School mu [[Botswana|ggwanga lya Botswana]]
* Mikwano gy'essomero lya St. Kiizito Rubuguri Primary School mu [[Yuganda|Uganda]]
== Ebiyungo eby’ebweru ==
* Omutukuvu Kizito ku Patron Saints Index
* Profile ya Kizito okuva mu Dictionary of African Christian Biography
* Kizito bivudde ku UgandaMartyrsShrine.org
* OLUKALA LW'ABAJJAJJAWA UGANDA Archived
* Abajulizi ba Uganda okuva mu magazini ya ''The Word Among Us'' eya August 2008 Archived
* Omutukuvu Kizito n’obuzaale bwe.
* Famire Kizito mu Haiti
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abajulizi ba Uganda]]
[[Category:Buganda]]
pifxnu1mm3exk6n7qvjr4hirmrvfab3
User talk:ESTHER NAKITENDE
3
12647
76175
65549
2026-10-08T07:49:10Z
~2026-54164-89
11975
/* Okuterezamu */ new section
76175
wikitext
text/x-wiki
== Ensali ? ==
Hello, in the sentence "Esangibwa mu masserengeta ga Africa era egabana ensali ne Zambia mu mambuka, Zimbabwe mubuvanjuba ate ne South Africa mu bukiika", we understand that "ensali" means "border"... But we thought ensali is a type of fruit (Eriobotrya japonica). Does "ensali" have both meanings ? In Luganda Wikipedia, we see the word "ensalo" used for "border" usually. [[User:Liotier|Liotier]] ([[User talk:Liotier|talk]]) 22:03, 12 Gwakubiri(Mukutulansanja) 2026 (UTC)
:thank you for the correction [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 20:00, 13 Gwakubiri(Mukutulansanja) 2026 (UTC)
== Akatundu Labe ne n'okutereeza mu biwandiiko ==
Akatundu kano kalina okututuusa ku biwandiiko ebifaanana nga ekiwandiiko ekisomebwa. N'olwekyo byonna ebiteekebwa mu katundu kano birina okuba n'obuyungo obututuusa ku biwandiiko ebyo ku lg.wiki. Mu kiwandiiko kyewakozeeko ekya [[Amaggunju]], baateeka Baganda music wansi wa Laba ne naye tebassaako buyungo obututuusa ku kiwandiiko ekyogera ku Baganda music. Tereeza ensonga eyo.
Ggyamu amabanga agateetaagisa okugeza oluvannyuma lw'akawummuze n'akasirisa ne wakati w'ebijuliziddwa okugeza <ref name=":1">{{Cite web |title=Music & Dance in Buganda Culture – BEING AFRICAN |url=https://beingafrican.com/music-art-and-dance-in-the-buganda-culture/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130170338/https://beingafrican.com/music-art-and-dance-in-the-buganda-culture/ |archive-date=2023-11-30 |access-date=2024-01-23 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Thoughts |first=Angel's |date=2016-07-27 |title=WHEN UGANDANS DANCE |url=https://angelinahblog.wordpress.com/2016/07/27/when-ugandans-dance/ |access-date=2024-01-23 |website=AngeI'S THOUGHTS |language=en}}</ref> so ssi <ref name=":12">{{Cite web |title=Music & Dance in Buganda Culture – BEING AFRICAN |url=https://beingafrican.com/music-art-and-dance-in-the-buganda-culture/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20231130170338/https://beingafrican.com/music-art-and-dance-in-the-buganda-culture/ |archive-date=2023-11-30 |access-date=2024-01-23 |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Thoughts |first=Angel's |date=2016-07-27 |title=WHEN UGANDANS DANCE |url=https://angelinahblog.wordpress.com/2016/07/27/when-ugandans-dance/ |access-date=2024-01-23 |website=AngeI'S THOUGHTS |language=en}}</ref>.
Ekigambo External links, tukivvunula nti "Ebijuliziddwa wabweru wa Wikipedia" so ssi "Soma ebisingawo".
Weegendereze ebyo n'emubiwandiiko ebirala byokolako. Weebale nnyo. [[User:Solomon Suubi|Solomon Suubi]] ([[User talk:Solomon Suubi|talk]]) 15:47, 26 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
:Kaale kankikoleko ekyo neyanziza okuwabulwa kuno [[User:ESTHER NAKITENDE|ESTHER NAKITENDE]] ([[User talk:ESTHER NAKITENDE|talk]]) 07:42, 30 Gwamusanvu(Kasambula) 2026 (UTC)
== Okuterezamu ==
Wasibye otya nyabo, mpandika nga nsaba kuterezamu mu Luganda oluli mukiwandiko kino ekya [[Nyanzi Martin Luther]] kuba ebimu birabika ebigambo sibitufu [[Special:Contributions/~2026-54164-89|~2026-54164-89]] ([[User talk:~2026-54164-89|talk]]) 07:49, 8 Gwakkumi(Mukulukusabitungotungo) 2026 (UTC)
l9uyuz50ayf0kce9w9lbr5aa6j9e4dj
Kid Fox
0
12949
76176
75495
2026-10-08T07:57:11Z
~2026-54164-89
11975
/* */
76176
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kid Fox''', era amanyiddwa nga '''King Steven''' (yazaalibwa '''Kiggundu Steven''' ) [[Munnayuganda]] omuyimbi w'ennyimba ekika kya dancehall nga yayitimuka nnyo mu myaka gya 1990 ne 2000.<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Still upcoming? Musically amazing, but what's not happening? |url=https://www.newvision.co.ug/news/1308637/upcoming-musically-amazing-happening |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2015-06-11 |title=Kid Fox |url=https://www.musicinafrica.net/directory/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Music In Africa |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=Kid Fox in live concert |url=https://www.newvision.co.ug/news/1190350/kid-fox-live-concert |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto bwe n'obuyigirize ==
Kid Fox pulayimale ye yagisomera ku Nakasero Primary School, oluvannyuma n’agenda mu Wairaka College ne Progressive Secondary School okusoma siniya, nga tannaweebwa kifo mu [[Makerere University|Ssettendekero wa Makerere]] gye yatikkirwa diguli ya Bachelor of Arts mu 2001.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Mu 2003, yafuna dipuloma mu [[Law|mateeka]] okuva mu [[Law Development Centre|Law Development Center]].<ref name=":2" />
== Emirimu egy’okuyimba ==
Mu 1991, bwe yali akyali muyizi mu Wairaka College e [[Jinja, Uganda|Jinja]], yatandika olugendo lwe olw’okuyimba ng’omuyimbi wa Rap mu Drama Club.<ref name=":0" /> Okuva mu makkati g’emyaka gya 1990, yayimba mu bifo ebinene mu [[Kampala]] ne Jinja, omuli Fairway Hotel, Lugogo Indoor Stadium, ne mu mabaala eg’enjawulo agamanyikiddwa ennyo.<ref name=":1">{{Cite web |last=Platform |first=Ugmuziki Online Audio Streaming |date=2025-03-18 |title=Kid Fox Biography, His Music Profile, Age, Education, Wife, Real Name, Net Worth - ugmuziki.com |url=https://www.ugmuziki.com/artists/kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=Ugmuziki Online Audio Streaming Platform |language=en}}</ref> Alubaamu ye eyasooka gye yatuuma ''Watoto, yafuluma mu'' myaka gya 2000 kyokka teyamanyika nnyo ekyamuleetera okuwummula eby'okuyimba n'assa essira ku misomo gye mu [[Makerere University|yunivasite y'e Makerere]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Oluvannyuma yafulumya ennyimba nga ''Brothers and Sisters'', ''Love Is a Good Feeling'', ''Fed Up'', ne ''Uganda''.<ref name=":1" />
== Ennyimba z'eyayimba ==
Ezimu ku nnyimba ze:<ref>{{Cite web |last=Reporter |first=Vision |title=‘Zinunula’ throws Kid Fox in limelight |url=https://www.newvision.co.ug/news/1168516/-eur-zinunula-eur-throws-kid-fox-limelight |access-date=2026-02-25 |website=New Vision}}</ref><ref>{{Cite web |title=Best of Kid Fox by Kid Fox stats and listeners – volt.fm |url=https://volt.fm/album/20567384/best-of-kid-fox-by-kid-fox |access-date=2026-02-25 |website=volt.fm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kid Fox - All Songs, A to Z |url=https://www.nowviba.com/music/pages/allart/105/all |access-date=2026-02-25 |website=www.nowviba.com}}</ref>
* Wololo
* Love Is a Good Feeling
* Zinunula
* Night and Day (feat. Moots)
* Rumours
* Kukiriza
* Uganda
* Fed Up
* Nimechoka / Nimekyoka
* Kapere (with Bebe Cool)
* Genius
* Abakunyoma
* Brothers and Sisters
* Busu
* Byebogede Bingi
* Ebigambo
* Fade Up
* Imagine (with Peter Miles)
* Move Your Body
* Teri Amanyi
* Uganda Ne Mikwano
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abayimbi]]
[[Category:Abaasomera ku Makerere University]]
li0vyh5fo81873xj0ba89hlnulqznoi
Jaimie Omalla
0
15683
76160
73585
2026-10-07T18:54:27Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376543827|Jaimie Omalla]]"
76160
wikitext
text/x-wiki
'''Jaimie Omalla''' (yazaalibwa 5 October 2000) munnabyamizannyo wa Uganda ne Budaaki. Alina likodi ya Afrika ey'okudduka mmita ezisoba mu 400 ez'omunda . Okuva mu April 2024, yakiikirira [[Netherlands|Budaaki]] . <ref>{{Cite web |title=Jaimie Omalla |url=https://worldathletics.org/athletes/uganda/jamie-omalla-14833322 |access-date=13 April 2024 |website=World Athletics}}</ref>
== Obuto bwe ==
Alina muganda we omulongo, [[Eugene Omalla|Eugene]], naye avuganya mu mizannyo gy’emisinde. Balina taata Munnayuganda ne maama Omudaaki. Bano bazaalibwa Zoetermeer ne babeera mu Budaaki okutuusa lwe baweza emyaka musanvu nga tebannadda mu Uganda. Bombi basomera mu Kansas State University mu Amerika. Okuva mu 2024, bombi beesimbawo wansi wa bendera ya Budaaki, nga bombi emabegako bakiikirira Uganda.<ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Sprinters Eugene and Jaime Omalla will now compete for the Netherlands |url=https://www.runnersworld.com/nl/nieuws/a60463669/eugene-en-jaime-omalla-nederland/ |access-date=13 April 2024 |website=Runners World}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Omalla twins will join the Dutch sprint team |url=https://www.atletiek.nl/artikelen/omalla-tweeling-komt-nederlandse-sprintploeg-versterken/ |access-date=13 April 2024 |website=Atletiek.nl}}</ref>
== Omulimu ==
Omalla yadduka emisinde egyawaka mu butikitiki 46.81 mu mmita 400 mu gwokubiri gwa 2024.<ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Sprint twins Omalla will join the Dutch athletics team |url=https://nos.nl/artikel/2516361-sprinttweeling-omalla-komt-nederlandse-atletiekploeg-versterken |access-date=13 April 2024 |website=Nos.nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 11, 2024 |title=Sprint twins Omalla will join the Dutch athletics team |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/n146843/sprinttweeling-omalla-komt-nederlandse-atletiekploeg-versterken |access-date=13 April 2024 |website=nhnieuws.nl}}</ref> Yayitamu ne ttiimu ye eya Kansas okugenda mu mpaka za NCAA Indoor Championships mu Boston, Massachusetts, mu ttiimu ya 4 × 400 m nga mulimu ne muganda we omulongo.<ref>{{Cite web |date=1 March 2024 |title=Multiple Wildcats qualify for NCAA indoor championships |url=https://themercury.com/k_state_sports/multiple-wildcats-qualify-for-ncaa-indoor-championships/article_bb42754c-5251-5fab-919a-9e21637aea9e.html |access-date=13 April 2024 |website=The Mercury}}</ref> Baamalira mu kyakusatu ku fayinolo ne bawangula omudaali gw’ekikomo, nga bali wamu ne Tavon Underwood ne Kyle Gayle.<ref>{{Cite web |date=7 March 2024 |title=Men's 4x400 Metres Relay Short Track |url=https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7156904?eventId=204609 |access-date=13 April 2024 |website=World Athletics}}</ref>
Yawangula emisinde gya kassa meeme eza mmitazi 200 mu mpaka za Dutch Indoor Athletics Championships mu gwokubiri gwa 2025, kyokka n’awandukamu ku fayinolo.<ref>https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7216759?eventId=10229552&gender=M</ref>
Omalla yadduka obutikitiki 6.77 n'akwata kyakuna mu mmita 60 mu mpaka za Dutch Indoor Athletics Championships e Appeldoorn mu gwokubiri gwa 2026.<ref>{{Cite web |date=28 Feb 2026 |title=Dutch Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7233818?eventId=10229683&gender=M |access-date=3 March 2026 |website=World Athletics}}</ref>
Omalla yayingiziddwa mu ttiimu ya Budaaki mu mpaka za World Athletics Relays eza 2026 e Gaborone, [[Botswana]], ng’adduka ku fayinolo mu misinde gy’abasajja egya mmita 4 x 100 ng’ali wamu ne Taymir Burnet, Onyema Adigida ne Elvis Afrifa . Era yadduka mu mpaka zino ku luzannya oluggulawo empaka za 4 × 100 m ezitabuliddwa wamu ne Minke Bisschops ne Nsikak Ekpo .<ref>{{Cite web |date=17 March 2026 |title=Athletics Federation announces TeamNL for the World Athletics Relays |url=https://www.atletiek.nl/artikelen/atletiekunie-maakt-teamnl-voor-de-world-athletics-relays-bekend-2/ |access-date=17 March 2026 |website=atletiek.nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roeske |first=Eric |date=3 May 2026 |title=World Relays: Goal of four World Championship tickets achieved in swinging Gaborone |url=https://hardloopnetwerk.nl/world-relays-doel-van-vier-wk-tickets-behaald-in-swingend-gaborone/ |access-date=3 May 2026 |website=Hardloopnetwerk}}</ref> Mu gwomunaana, hs fan mu mixed 4 x 100 metres relay mu mpaka za Bulaaya ez’emisinde eza 2026 e Birmingham mu Bungereza.<ref>{{Cite web |date=17 August 2026 |title=Dutch athletes take 14 medals in most successful European Championship yet |url=https://nltimes.nl/2026/08/17/dutch-athletes-take-14-medals-successful-european-championship-yet |access-date=18 August 2026 |website=NL Times}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazalibwa mu 2000]]
oek64nmos36bpin0sgn3mccmh3f26df
76161
76160
2026-10-07T18:55:52Z
ESTHER NAKITENDE
9175
ntaddeko databox
76161
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Jaimie Omalla''' (yazaalibwa 5 October 2000) munnabyamizannyo wa Uganda ne Budaaki. Alina likodi ya Afrika ey'okudduka mmita ezisoba mu 400 ez'omunda . Okuva mu April 2024, yakiikirira [[Netherlands|Budaaki]] . <ref>{{Cite web |title=Jaimie Omalla |url=https://worldathletics.org/athletes/uganda/jamie-omalla-14833322 |access-date=13 April 2024 |website=World Athletics}}</ref>
== Obuto bwe ==
Alina muganda we omulongo, [[Eugene Omalla|Eugene]], naye avuganya mu mizannyo gy’emisinde. Balina taata Munnayuganda ne maama Omudaaki. Bano bazaalibwa Zoetermeer ne babeera mu Budaaki okutuusa lwe baweza emyaka musanvu nga tebannadda mu Uganda. Bombi basomera mu Kansas State University mu Amerika. Okuva mu 2024, bombi beesimbawo wansi wa bendera ya Budaaki, nga bombi emabegako bakiikirira Uganda.<ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Sprinters Eugene and Jaime Omalla will now compete for the Netherlands |url=https://www.runnersworld.com/nl/nieuws/a60463669/eugene-en-jaime-omalla-nederland/ |access-date=13 April 2024 |website=Runners World}}</ref><ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Omalla twins will join the Dutch sprint team |url=https://www.atletiek.nl/artikelen/omalla-tweeling-komt-nederlandse-sprintploeg-versterken/ |access-date=13 April 2024 |website=Atletiek.nl}}</ref>
== Omulimu ==
Omalla yadduka emisinde egyawaka mu butikitiki 46.81 mu mmita 400 mu gwokubiri gwa 2024.<ref>{{Cite web |date=11 April 2024 |title=Sprint twins Omalla will join the Dutch athletics team |url=https://nos.nl/artikel/2516361-sprinttweeling-omalla-komt-nederlandse-atletiekploeg-versterken |access-date=13 April 2024 |website=Nos.nl}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 11, 2024 |title=Sprint twins Omalla will join the Dutch athletics team |url=https://www.nhnieuws.nl/nieuws/n146843/sprinttweeling-omalla-komt-nederlandse-atletiekploeg-versterken |access-date=13 April 2024 |website=nhnieuws.nl}}</ref> Yayitamu ne ttiimu ye eya Kansas okugenda mu mpaka za NCAA Indoor Championships mu Boston, Massachusetts, mu ttiimu ya 4 × 400 m nga mulimu ne muganda we omulongo.<ref>{{Cite web |date=1 March 2024 |title=Multiple Wildcats qualify for NCAA indoor championships |url=https://themercury.com/k_state_sports/multiple-wildcats-qualify-for-ncaa-indoor-championships/article_bb42754c-5251-5fab-919a-9e21637aea9e.html |access-date=13 April 2024 |website=The Mercury}}</ref> Baamalira mu kyakusatu ku fayinolo ne bawangula omudaali gw’ekikomo, nga bali wamu ne Tavon Underwood ne Kyle Gayle.<ref>{{Cite web |date=7 March 2024 |title=Men's 4x400 Metres Relay Short Track |url=https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7156904?eventId=204609 |access-date=13 April 2024 |website=World Athletics}}</ref>
Yawangula emisinde gya kassa meeme eza mmitazi 200 mu mpaka za Dutch Indoor Athletics Championships mu gwokubiri gwa 2025, kyokka n’awandukamu ku fayinolo.<ref>https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7216759?eventId=10229552&gender=M</ref>
Omalla yadduka obutikitiki 6.77 n'akwata kyakuna mu mmita 60 mu mpaka za Dutch Indoor Athletics Championships e Appeldoorn mu gwokubiri gwa 2026.<ref>{{Cite web |date=28 Feb 2026 |title=Dutch Indoor Championships |url=https://worldathletics.org/competition/calendar-results/results/7233818?eventId=10229683&gender=M |access-date=3 March 2026 |website=World Athletics}}</ref>
Omalla yayingiziddwa mu ttiimu ya Budaaki mu mpaka za World Athletics Relays eza 2026 e Gaborone, [[Botswana]], ng’adduka ku fayinolo mu misinde gy’abasajja egya mmita 4 x 100 ng’ali wamu ne Taymir Burnet, Onyema Adigida ne Elvis Afrifa . Era yadduka mu mpaka zino ku luzannya oluggulawo empaka za 4 × 100 m ezitabuliddwa wamu ne Minke Bisschops ne Nsikak Ekpo .<ref>{{Cite web |date=17 March 2026 |title=Athletics Federation announces TeamNL for the World Athletics Relays |url=https://www.atletiek.nl/artikelen/atletiekunie-maakt-teamnl-voor-de-world-athletics-relays-bekend-2/ |access-date=17 March 2026 |website=atletiek.nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Roeske |first=Eric |date=3 May 2026 |title=World Relays: Goal of four World Championship tickets achieved in swinging Gaborone |url=https://hardloopnetwerk.nl/world-relays-doel-van-vier-wk-tickets-behaald-in-swingend-gaborone/ |access-date=3 May 2026 |website=Hardloopnetwerk}}</ref> Mu gwomunaana, hs fan mu mixed 4 x 100 metres relay mu mpaka za Bulaaya ez’emisinde eza 2026 e Birmingham mu Bungereza.<ref>{{Cite web |date=17 August 2026 |title=Dutch athletes take 14 medals in most successful European Championship yet |url=https://nltimes.nl/2026/08/17/dutch-athletes-take-14-medals-successful-european-championship-yet |access-date=18 August 2026 |website=NL Times}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazalibwa mu 2000]]
8tjrx8sgkwkeu2uhu1445rnhm3rat4i
Nasiimu Mutesi
0
16020
76164
76075
2026-10-07T19:00:27Z
ESTHER NAKITENDE
9175
ntaddeko databox
76164
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nasiimu Mutesi''' (yazaalibwa 6 ogwomukaaga 2001) muzannyi wa mupiira ogwokubaka mu Uganda ogw'ekikugu era azannya ng'omuzibizi mu National Insurance Corporation Netball Club ne ttiimu ya Uganda ey'eggwanga ey'omupiira ogwokubaka eyitibwa She-Cranes.<ref>{{Cite web |date=2021-03-03 |title=She Cranes technical team aim for physical improvement |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/she-cranes-technical-team-aim-for-physical-improvement-3310520 |access-date=2025-08-17 |website=Monitor |language=en}}</ref> Azannya n'omupiira gw'emikono ng'azanyira Victoria University ne ttiimu ya Uganda Women's National Handball Team (Nile Queens).<ref>{{Cite web |date=2024-11-25 |title=Uganda returns to Women’s Seniors Handball Africa Nations Cup after four decades |url=https://sports.mtn.co.ug/2024/11/25/uganda-returns-to-womens-seniors-handball-africa-nations-cup-after-four-decades/ |access-date=2025-08-17 |website=MTN Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kikulwe |first=Gerald |date=2023-06-23 |title=Ttiimu ya Handball w'oku musenyu ntaka e Tunisia, |url=https://www.newvision.co.ug/category/ebyemizannyo/ttiimu-ya-handball-woku-musenyu-ntaka-e-tunis-BUK_137590 |access-date=2025-08-17 |website=New Vision}}</ref> Azannya n'ensero.<ref name="nbssport_2025-04-30">{{Cite web |last=Nambafu |first=Grace |date=2025-04-30 |title=Mutesi Nasiimu: The Triple-Threat Star Redefining Ugandan Women’s Sports |url=https://nbssport.co.ug/2025/04/30/mutesi-nasiimu-the-triple-threat-star-redefining-ugandan-womens-sports/ |access-date=2025-08-17 |website=NBS Sport |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ngabirano |first=Avitus |date=2025-03-27 |title=Nasiimu Mutesi the difference as UPDF ease past Nkumba Lady Marines |url=https://2bobsports.com/2025/03/27/nasiimu-mutesi-the-difference-as-updf-ease-past-nkumba-lady-marines/ |access-date=2025-08-17 |website=2bob Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebyafaayo ==
Nasiimu yazaalibwa omwami Mafumo Musa ne Mukyala Nassolo Rehemah e Semuto mu [[Nakaseke (disitulikit)|Disitulikiti y’e Nakaseke]], Luweero triangle mu Uganda.<ref name="voiceofbugerere_meet-nasiimu-mutesi">{{Cite web |date=2021-08-08 |title=Star Profile: Meet Nasiimu Mutesi who Beat All Odds to Progress to Senior National Team {{!}} Voice of Bugerere |url=https://voiceofbugerere.com/star-profile-meet-nasiimu-mutesi-who-beat-all-odds-to-progress-to-senior-national-team/ |access-date=2025-08-17 |language=en-US}}</ref>
== Ebyenjigiriza n'ensibuko ==
Nasiimu Mutesi yatandika okusoma mu 2005 ku ssomero lya Ellen White Bright Future Primary School Semuto oluvannyuma ne yeegatta ku pulayimale ku Kazo Junior School-Kawempe. Oluvannyuma yeegatta ku Munta Royal College Bombo, [[Luweero (disitulikit)|mu Disitulikiti y’e Luweero]] okugenda mu senior one okutuuka ku senior eyokusatu. Era yamaliriza emisomo gye egya Ordinary level mu 2017 okuva mu Prosper High School Mattuga- Busiikiri. Ku Advanced level yagenda mu [[Masaka Secondary School]]. Oluvannyuma yeegatta ku Victoria University n’akola diguli ya Bachelors mu by’obusuubuzi. We twogerera asoma diguli eyookubiri mu by’okutunda ng’akyali mu Victoria University.<ref name="nbssport_2025-04-30" />
== Omulimu gw'okubaka omupiira ==
Nasiimu yatandika okubaka omupiira ng’ali ku Munta Royal College n’atuuka n’okwegatta ku ttiimu y’essomero. Bwe yali ku [[Masaka Secondary School]] ye yali kapiteeni.
[[File:MUTESI_NASIIMU_03.jpg|thumb| Nasiimu Mutesi]]
Obuwanguzi bwe mu kisaawe ky’okubaka omupiira obussa ku mutendesi Mugisha Ali eyamwanjula mu mutendesi omukulu owa NIC, Vicent Kiwanuka era bwatyo n’ayingizibwa mu 2020.<ref>{{Cite web |last=Nicholas |date=2025-01-06 |title=Changes at She Cranes raises questions among netball fraternity |url=https://roramedia.net/changes-at-she-cranes-raises-questions-among-netball-fraternity/ |access-date=2025-08-17 |website=Rora Media Sports |language=en-US}}</ref> Oluvannyuma mu 2021 yeegatta ku ttiimu ya Uganda National netball (She Cranes).<ref name="voiceofbugerere_meet-nasiimu-mutesi" />
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
<references />
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazalibwa mu 2001]]
2077m0dndrxj9886bkd7mz98odixa8w
Charles Kamurasi
0
16025
76141
2026-10-07T12:07:34Z
Lillylove256
10862
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1379004989|Charles Kamurasi]]"
76141
wikitext
text/x-wiki
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Ssekabaka Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza empango ez'omulundi ogwa 29]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
oqxkys5yfnefvm2q3hc249wlbhkqqxx
76142
76141
2026-10-07T12:09:44Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko Databox
76142
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q141464956}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Ssekabaka Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza empango ez'omulundi ogwa 29]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
hl3qfshrw51prq5vfc14e933qokvqzn
76143
76142
2026-10-07T12:10:45Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76143
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q141464956}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Ssekabaka Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza empango ez'omulundi ogwa 29]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]]
bqvba5qvvin8cxszehp3z5824kyntgq
76144
76143
2026-10-07T12:11:11Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Abantu abazaalibwa mu 1946]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76144
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q141464956}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Ssekabaka Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza empango ez'omulundi ogwa 29]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 1946]]
me1ysf8uve5c7sfvolcpg8bxzs1wtgl
76145
76144
2026-10-07T12:11:34Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Abantu b'e Tooro]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76145
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q141464956}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Ssekabaka Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza empango ez'omulundi ogwa 29]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 1946]]
[[Category:Abantu b'e Tooro]]
fo5rtpy9d3iyl379an0poyi4iz99ihg
76171
76145
2026-10-08T06:02:07Z
Ssemmanda will
3837
added a databox
76171
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Ssekabaka Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza empango ez'omulundi ogwa 29]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 1946]]
[[Category:Abantu b'e Tooro]]
gx80fytyq30pyi6e0ozwxfgpeczc3j7
76172
76171
2026-10-08T06:03:59Z
Ssemmanda will
3837
/* Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo */ ntereezezza mu caption
76172
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Omukama Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza Empango ey'omulundi ogwa 29.]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 1946]]
[[Category:Abantu b'e Tooro]]
0issrivuox2aqqqif9fre1hpukwf8wz
76173
76172
2026-10-08T06:04:21Z
UgandaWiki
11974
76173
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Omujwera Musuuga ( ''Omusuuga'' oba ''Musuuga'' ) '''Charles Keith Kayondo Kamurasi Akiiki''' (yazaalibwa 1946) [[Munnayuganda]] mukulembeze w'ennono era nga ye mukulu w'ennono mu kika ky'obwakabaka bwa Babiito, olulyo olufuzi olw'Obwakabaka bwa [[Obukama bwa Tooro|Tooro]] mu bugwanjuba bwa Uganda.<ref name=":12">{{Cite web |date=2026-09-01 |title=Musuuga: The man overseeing Oyo's funeral and succession rites |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/musuuga-the-man-overseeing-oyo-s-funeral-and-succession-rites-5578822 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":22">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":23">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref><ref name=":24">{{Cite web |last=Asiimwe |first=Wilson |date=2026-08-30 |title=News: Tooro royal clan sets up 21-member committee to select King Oyo successor |url=https://www.newvision.co.ug/category/news/tooro-royal-clan-sets-up-21-member-committee-NV_239733_082026 |access-date=2026-09-15 |website=New Vision}}</ref>
== Obuto n’obuvo bwe obw’obwakabaka ==
Kamurasi yazaalibwa [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukirabasaija Sir George David Matthew Kamurasi Rukidi III]], eyaweereza ng'[[Omukama owa Tooro|Omukama wa Tooro]] ow'ekkuminoomu okuva mu 1928 okutuuka mu 1965, ne Omugo Leah Ngaju Gaju, eyali muzzukulu w’obwakabaka ng’ava mu lunyiriri lwa Babiito olw’Obwakabaka bwa Bunyoro-Kitara obwali ku muliraano era nga muwala wa muganda w'Omukama Sir Tito Winyi IV.<ref name=":12" />
== Emirimu gy’obuwangwa ==
Kamurasi yafuuka Musuuga, omukulu w’ekika ky’obwakabaka Babiito, ekyamulondebwa Omukama. Ofiisi eno yagisikira ku kojja we, Keith Kagoro, era yalondebwa omugenzi Omukama Patrick Kaboyo mu 1993.<ref name=":12" />
Yali mu bulamu bwa [[Rukidi IV owa Tooro|Omukama Oyo]] okuva mu buto, era yali omu ku bantu abaakwasibwa obuvunaanyizibwa obukwata ku kabaka omuto oluvannyuma lwa Oyo okufuuka Omukama ku myaka esatu. Yeetaba mu mikolo egy'okutuuza Oyo ku ntebe mu 1995.<ref name=":12" /> Kamurasi era akiikirira ekika ky’obwakabaka bwa Babiito mu nsonga ezikwata ku bwakabaka. Okugeza, mu 2013 yayitibwa Paalamenti y’Obwakabaka bwa Tooro ng’akulira Ekika ky’Obwakabaka, ku nsonga ezikwata ku bufumbo bw’Omumbejja Ruth Komuntale.<ref>{{Cite web |last=Writer |first=Staff |date=2013-11-13 |title=Tooro Parliament Summons Komuntale Uncle To Explain Failed Marriage |url=https://redpepper.co.ug/tooro-parliament-summons-komuntale-uncle-to-explain-failed-marriage/28234/ |access-date=2026-09-15 |website=ONLINE |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-01-23 |title=Tooro Kingdom, here is the love of my life |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-kingdom-here-is-the-love-of-my-life-1530286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Omulimu ogudirira okufa kwa Kabaka Oyo ==
[[File:King_Oyo_Listening_to_his_uncle_Charles_kamurasi_during_the_29th_empango_celebration.jpg|thumb|300x300px| Omukama Oyo ng'anyumya n'Omusuuga Charles Kamurasi mu kujaguza Empango ey'omulundi ogwa 29.]]
Oluvannyuma lw’okufa kwa Kabaka Oyo nga 27 Ogwomunaana 2026, Kamurasi ng’Omusuuga yakulembera pulogulaamu y’okuziika n’okusika mu ng’ayita mu kukubiriza enkiiko ezikwata ku nkola z’ennono ezeetoolodde okuziika Kabaka n’okumusikira. Yakola akakiiko k’abantu 21 nga kalimu abakadde b’ekika kya Babiito okwekeneenya nokutegeera anaamusikira.<ref name=":22" /><ref name=":24" />
Nga 4 Ogwomwenda 2026, Kamurasi yakubiriza olutuula olw’akakiiko akavunaanyizibwa ku kusikira obwakabaka ku Fort Motel mu [[Fort Portal]]. Mu lukiiko luno, akakiiko kaalonda Omulangira [[Edward Rukidi Nyabongo I|Edward Rukidi Kijjanangoma]], kizibwe wa Kabaka Oyo era mmemba w’olunyiriri lw’ennono olw’okusikira, nga kabaka omuggya ow’Obwakabaka bwa Tooro. Okusalawo kuno kwatwalibwa mu mbeera y’okwanjula ebyo ebyayogerwako ng’ekiraamo ekisembayo eky’omugenzi Kabaka Oyo.<ref name=":42">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite web |date=2026-08-31 |title=Tooro at crossroads as questions hang over King Oyo's successor |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/tooro-at-crossroads-as-questions-hang-over-king-oyo-s-successor-5576928 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>pulse.ug/story/george-kamurasi-succeeds-king-oyo-tooro-2026090419215617376</ref>
== Enjawukana mu kika ky'Obwakaba n’ebitongole ==
Obumalirirvu bwa Kamurasi okusuulawo ekiraamo kya Kabaka Oyo kyaviraako enkaayana. Nga 10 Ogwomwenda 2026, batabani be Omulangira Patrick Mpuuga ne Solomon Nyaika baawankanya, nga balumiriza okozesebwa n’okukakasa obwesigwa eri okusalawo kw'omugenzi kabaka okw'omusika omuto.<ref>{{Cite web |last=URN |date=2026-09-10 |title=Musuuga's sons reject Kijanangoma as new Tooro King |url=https://observer.ug/news/musuugas-sons-reject-kijanangoma-as-new-tooro-king/ |access-date=2026-09-15 |website=The Observer Media Ltd |language=en-US}}</ref> Abakadde b’ekika kya Tooro Babiito bagaana amagezi okuva ewa Ssaabawolereza wa Uganda [[Sam Mayanja]], ne bagoba batabani ba Kamurasi nga bagamba nti empisa ya Tooro ewera kabaka ng’alina taata omulamu. Wadde nga waaliwo okuwankaya okuva eri Maama Nnabagereka [[Best Kemigisa]], Omumbejja Ruth Komuntale, n’Omumbejja [[Princess Elizabeth of Tooro|Elizabeth Bagaaya]], nga 14 Ogwomwenda Kamurasi yeeyama nti ekika kyakusigala nga kiwagira Maama Nnabagereka ate nga bwekikuuma ennyikira yaakyo ey’ebitongole.<ref name=":42" /><ref name=":52">{{Cite web |last=Centre |first=Uganda Media |title=Uganda Media Centre One Government, One Voice |url=https://mediacentre.go.ug/ |access-date=2026-09-15 |website=Uganda Media Centre |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-09-14 |title=Oyo's will should guide succession–AG |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/oyo-s-will-should-guide-succession-ag-5594286 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Nga 12 Ogwomwenda, Kamurasi yakulemberamu okuziika kwa Kabaka Oyo ku masiro gw'obwakabaka g'e Karambi. Nga 15 Ogwomwenda, yayita olukiiko olw’oku ntikko olwa Tooro (Orukurato) ku kitebe kya Muchwa e Fort Portal. Wakati mu mawulire g’okubulwa ebisumuluzo by’olubiri, yalangirira Omulangira Edward Rukidi Nyabongo (amanyiddwa ng'Omulangira Edward Kijanangoma oba George Desmond Kamurasi) ng'Omukama w’e Tooro ow’ekkumi n’esatu, n’akkiriza ekika kya Babiito okutandika enteekateeka za matikkira.<ref name=":52" /><ref>{{Cite web |date=2026-09-12 |title=King Oyo's final journey ends at Karambi as Tooro succession unfolds |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/king-oyo-s-final-journey-ends-at-karambi-as-tooro-succession-unfolds-5592918 |access-date=2026-09-15 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Laba ne ==
* [[Omukama Rukidi III ow'e Tooro|Rukidi III ow’e Tooro]]
* [[Omukama w'e Tooro|Olimi III ow’e Tooro]]
* [[Edward Rukidi Nyabongo I|Nyabongo I owa Tooro]]
* Ekika kya Biito
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abantu abasibuka e Fort Portal]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 1946]]
[[Category:Abantu b'e Tooro]]
gd6oc9rsa04m6c8kyutdqi2llrfyibc
Category:Abantu abazaalibwa mu 1946
14
16026
76146
2026-10-07T12:12:09Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko amatuluba
76146
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abazaalibwa mu 1946
pwitxit7y4e19vt1gada7eg5j83rugc
Peter Obleng
0
16027
76148
2026-10-07T15:58:52Z
Lillylove256
10862
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1379038566|Peter Obleng]]"
76148
wikitext
text/x-wiki
'''Peter Obleng''' (yazaalibwa 2 Ogwokubiri 2003) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ensero (basketball) azannya ng'omuweereza (forward) mu ttiimu ya [[Namuwongo Blazers]].<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Peter OBLENG - Namuwongo Blazers - Player Profile - FIBA Africa Champions Clubs ROAD TO B.A.L 2026 {{!}} FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-africa-champions-clubs-road-to-bal-2026/teams/namuwongo-blazers/303094-peter-obleng |access-date=2026-10-05 |website=www.fiba.basketball |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Silverbacks set for Rwanda camp ahead of World Cup qualifiers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/silverbacks-set-for-rwanda-camp-ahead-of-world-cup-qualifiers-5498494 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Obleng yatandika okuzannya ensero mu 2016 era yasomera ku Buddo Secondary School, gye yali ku ttiimu eyawangula empaka za East Africa Secondary School Championships mu 2018 ne 2019.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yeegatta ku KIU Titans mu 2020 oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy'e Buddo.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Mu 2020, Obleng yatandika emirimu gya kiraabu ye ne KIU Titans mu liigi y'eggwanga ey'omupiira ogw'ensero.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu 2022 yeegatta ku Urunani BBC mu Burundi mu mpaka za Burundi.<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=City Oilers kick BAL door open |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/city-oilers-kick-bal-door-open-4036904 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2022–2023, yakomawo e Uganda ne yeegatta ku Namuwongo Blazers oluvannyuma n’adda mu KIU Titans mu sizoni ya 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2024, Obleng yakiikirira Fox Basketball Club (South Sudan) mu mpaka za Road to BAL eza 2024, n’alabikira mu luzannya lumu.<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-11-28 |title=Road To BAL 2025: City Oilers Run Over Fox Basketball |url=https://kawowo.com/2024/11/28/road-to-bal-2025-city-oilers-run-over-fox-basketball/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2025, yakomawo mu Namuwongo ne yeetaba mu mpaka za Road to BAL eza 2025, buli mupiira yafuna obubonero 14.3, 2.3 (rebounds) ne 1.3 mu kuyambako (assists).<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu ===
{| class="wikitable"
|+
!omwaka
! kiraabu
! okuvuganya
! apps
! PPG
|-
| 2024
|Fox basketball
|Road to BAL 2025
|1
| 4.0
|-
| 2025
| Namuwongo Blazers
|Road to BAL 2026
|4
| 14.3
|}
== Laba ne ==
* [[Namuwongo Blazers]]
* KIU Titans
* Urunani BBC
* Basketball Africa League
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
0o1mdk5fv34z1zvfdcvws4z3dxgvtkw
76151
76148
2026-10-07T16:18:17Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko Databox
76151
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q135338467}}
'''Peter Obleng''' (yazaalibwa 2 Ogwokubiri 2003) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ensero (basketball) azannya ng'omuweereza (forward) mu ttiimu ya [[Namuwongo Blazers]].<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Peter OBLENG - Namuwongo Blazers - Player Profile - FIBA Africa Champions Clubs ROAD TO B.A.L 2026 {{!}} FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-africa-champions-clubs-road-to-bal-2026/teams/namuwongo-blazers/303094-peter-obleng |access-date=2026-10-05 |website=www.fiba.basketball |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Silverbacks set for Rwanda camp ahead of World Cup qualifiers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/silverbacks-set-for-rwanda-camp-ahead-of-world-cup-qualifiers-5498494 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Obleng yatandika okuzannya ensero mu 2016 era yasomera ku Buddo Secondary School, gye yali ku ttiimu eyawangula empaka za East Africa Secondary School Championships mu 2018 ne 2019.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yeegatta ku KIU Titans mu 2020 oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy'e Buddo.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Mu 2020, Obleng yatandika emirimu gya kiraabu ye ne KIU Titans mu liigi y'eggwanga ey'omupiira ogw'ensero.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu 2022 yeegatta ku Urunani BBC mu Burundi mu mpaka za Burundi.<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=City Oilers kick BAL door open |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/city-oilers-kick-bal-door-open-4036904 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2022–2023, yakomawo e Uganda ne yeegatta ku Namuwongo Blazers oluvannyuma n’adda mu KIU Titans mu sizoni ya 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2024, Obleng yakiikirira Fox Basketball Club (South Sudan) mu mpaka za Road to BAL eza 2024, n’alabikira mu luzannya lumu.<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-11-28 |title=Road To BAL 2025: City Oilers Run Over Fox Basketball |url=https://kawowo.com/2024/11/28/road-to-bal-2025-city-oilers-run-over-fox-basketball/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2025, yakomawo mu Namuwongo ne yeetaba mu mpaka za Road to BAL eza 2025, buli mupiira yafuna obubonero 14.3, 2.3 (rebounds) ne 1.3 mu kuyambako (assists).<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu ===
{| class="wikitable"
|+
!omwaka
! kiraabu
! okuvuganya
! apps
! PPG
|-
| 2024
|Fox basketball
|Road to BAL 2025
|1
| 4.0
|-
| 2025
| Namuwongo Blazers
|Road to BAL 2026
|4
| 14.3
|}
== Laba ne ==
* [[Namuwongo Blazers]]
* KIU Titans
* Urunani BBC
* Basketball Africa League
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
q9kw3zoj9060oj04l1oeivez8ej14pn
76152
76151
2026-10-07T16:21:58Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Abazannyira Urunani BBC]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76152
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q135338467}}
'''Peter Obleng''' (yazaalibwa 2 Ogwokubiri 2003) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ensero (basketball) azannya ng'omuweereza (forward) mu ttiimu ya [[Namuwongo Blazers]].<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Peter OBLENG - Namuwongo Blazers - Player Profile - FIBA Africa Champions Clubs ROAD TO B.A.L 2026 {{!}} FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-africa-champions-clubs-road-to-bal-2026/teams/namuwongo-blazers/303094-peter-obleng |access-date=2026-10-05 |website=www.fiba.basketball |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Silverbacks set for Rwanda camp ahead of World Cup qualifiers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/silverbacks-set-for-rwanda-camp-ahead-of-world-cup-qualifiers-5498494 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Obleng yatandika okuzannya ensero mu 2016 era yasomera ku Buddo Secondary School, gye yali ku ttiimu eyawangula empaka za East Africa Secondary School Championships mu 2018 ne 2019.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yeegatta ku KIU Titans mu 2020 oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy'e Buddo.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Mu 2020, Obleng yatandika emirimu gya kiraabu ye ne KIU Titans mu liigi y'eggwanga ey'omupiira ogw'ensero.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu 2022 yeegatta ku Urunani BBC mu Burundi mu mpaka za Burundi.<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=City Oilers kick BAL door open |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/city-oilers-kick-bal-door-open-4036904 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2022–2023, yakomawo e Uganda ne yeegatta ku Namuwongo Blazers oluvannyuma n’adda mu KIU Titans mu sizoni ya 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2024, Obleng yakiikirira Fox Basketball Club (South Sudan) mu mpaka za Road to BAL eza 2024, n’alabikira mu luzannya lumu.<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-11-28 |title=Road To BAL 2025: City Oilers Run Over Fox Basketball |url=https://kawowo.com/2024/11/28/road-to-bal-2025-city-oilers-run-over-fox-basketball/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2025, yakomawo mu Namuwongo ne yeetaba mu mpaka za Road to BAL eza 2025, buli mupiira yafuna obubonero 14.3, 2.3 (rebounds) ne 1.3 mu kuyambako (assists).<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu ===
{| class="wikitable"
|+
!omwaka
! kiraabu
! okuvuganya
! apps
! PPG
|-
| 2024
|Fox basketball
|Road to BAL 2025
|1
| 4.0
|-
| 2025
| Namuwongo Blazers
|Road to BAL 2026
|4
| 14.3
|}
== Laba ne ==
* [[Namuwongo Blazers]]
* KIU Titans
* Urunani BBC
* Basketball Africa League
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazannyira Urunani BBC]]
kwrup5g4quev8pnkxg2z68y64gd884c
76153
76152
2026-10-07T16:23:04Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Abazannyira Namuwongo Blazers]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76153
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q135338467}}
'''Peter Obleng''' (yazaalibwa 2 Ogwokubiri 2003) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ensero (basketball) azannya ng'omuweereza (forward) mu ttiimu ya [[Namuwongo Blazers]].<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Peter OBLENG - Namuwongo Blazers - Player Profile - FIBA Africa Champions Clubs ROAD TO B.A.L 2026 {{!}} FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-africa-champions-clubs-road-to-bal-2026/teams/namuwongo-blazers/303094-peter-obleng |access-date=2026-10-05 |website=www.fiba.basketball |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Silverbacks set for Rwanda camp ahead of World Cup qualifiers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/silverbacks-set-for-rwanda-camp-ahead-of-world-cup-qualifiers-5498494 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Obleng yatandika okuzannya ensero mu 2016 era yasomera ku Buddo Secondary School, gye yali ku ttiimu eyawangula empaka za East Africa Secondary School Championships mu 2018 ne 2019.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yeegatta ku KIU Titans mu 2020 oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy'e Buddo.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Mu 2020, Obleng yatandika emirimu gya kiraabu ye ne KIU Titans mu liigi y'eggwanga ey'omupiira ogw'ensero.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu 2022 yeegatta ku Urunani BBC mu Burundi mu mpaka za Burundi.<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=City Oilers kick BAL door open |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/city-oilers-kick-bal-door-open-4036904 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2022–2023, yakomawo e Uganda ne yeegatta ku Namuwongo Blazers oluvannyuma n’adda mu KIU Titans mu sizoni ya 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2024, Obleng yakiikirira Fox Basketball Club (South Sudan) mu mpaka za Road to BAL eza 2024, n’alabikira mu luzannya lumu.<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-11-28 |title=Road To BAL 2025: City Oilers Run Over Fox Basketball |url=https://kawowo.com/2024/11/28/road-to-bal-2025-city-oilers-run-over-fox-basketball/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2025, yakomawo mu Namuwongo ne yeetaba mu mpaka za Road to BAL eza 2025, buli mupiira yafuna obubonero 14.3, 2.3 (rebounds) ne 1.3 mu kuyambako (assists).<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu ===
{| class="wikitable"
|+
!omwaka
! kiraabu
! okuvuganya
! apps
! PPG
|-
| 2024
|Fox basketball
|Road to BAL 2025
|1
| 4.0
|-
| 2025
| Namuwongo Blazers
|Road to BAL 2026
|4
| 14.3
|}
== Laba ne ==
* [[Namuwongo Blazers]]
* KIU Titans
* Urunani BBC
* Basketball Africa League
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazannyira Urunani BBC]]
[[Category:Abazannyira Namuwongo Blazers]]
imhfi9uq6895cekbbsu0mh62w7nzpoe
76154
76153
2026-10-07T16:25:11Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Bannayuganda abazannyi ba basketball abami]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76154
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q135338467}}
'''Peter Obleng''' (yazaalibwa 2 Ogwokubiri 2003) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ensero (basketball) azannya ng'omuweereza (forward) mu ttiimu ya [[Namuwongo Blazers]].<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Peter OBLENG - Namuwongo Blazers - Player Profile - FIBA Africa Champions Clubs ROAD TO B.A.L 2026 {{!}} FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-africa-champions-clubs-road-to-bal-2026/teams/namuwongo-blazers/303094-peter-obleng |access-date=2026-10-05 |website=www.fiba.basketball |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Silverbacks set for Rwanda camp ahead of World Cup qualifiers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/silverbacks-set-for-rwanda-camp-ahead-of-world-cup-qualifiers-5498494 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Obleng yatandika okuzannya ensero mu 2016 era yasomera ku Buddo Secondary School, gye yali ku ttiimu eyawangula empaka za East Africa Secondary School Championships mu 2018 ne 2019.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yeegatta ku KIU Titans mu 2020 oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy'e Buddo.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Mu 2020, Obleng yatandika emirimu gya kiraabu ye ne KIU Titans mu liigi y'eggwanga ey'omupiira ogw'ensero.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu 2022 yeegatta ku Urunani BBC mu Burundi mu mpaka za Burundi.<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=City Oilers kick BAL door open |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/city-oilers-kick-bal-door-open-4036904 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2022–2023, yakomawo e Uganda ne yeegatta ku Namuwongo Blazers oluvannyuma n’adda mu KIU Titans mu sizoni ya 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2024, Obleng yakiikirira Fox Basketball Club (South Sudan) mu mpaka za Road to BAL eza 2024, n’alabikira mu luzannya lumu.<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-11-28 |title=Road To BAL 2025: City Oilers Run Over Fox Basketball |url=https://kawowo.com/2024/11/28/road-to-bal-2025-city-oilers-run-over-fox-basketball/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2025, yakomawo mu Namuwongo ne yeetaba mu mpaka za Road to BAL eza 2025, buli mupiira yafuna obubonero 14.3, 2.3 (rebounds) ne 1.3 mu kuyambako (assists).<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu ===
{| class="wikitable"
|+
!omwaka
! kiraabu
! okuvuganya
! apps
! PPG
|-
| 2024
|Fox basketball
|Road to BAL 2025
|1
| 4.0
|-
| 2025
| Namuwongo Blazers
|Road to BAL 2026
|4
| 14.3
|}
== Laba ne ==
* [[Namuwongo Blazers]]
* KIU Titans
* Urunani BBC
* Basketball Africa League
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazannyira Urunani BBC]]
[[Category:Abazannyira Namuwongo Blazers]]
[[Category:Bannayuganda abazannyi ba basketball abami]]
snodveknx2tpj1t2c13zd5muu4hkt5z
76155
76154
2026-10-07T16:25:48Z
Lillylove256
10862
added [[Category:Abantu abazaalibwa mu 2003]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
76155
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q135338467}}
'''Peter Obleng''' (yazaalibwa 2 Ogwokubiri 2003) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ensero (basketball) azannya ng'omuweereza (forward) mu ttiimu ya [[Namuwongo Blazers]].<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Peter OBLENG - Namuwongo Blazers - Player Profile - FIBA Africa Champions Clubs ROAD TO B.A.L 2026 {{!}} FIBA Basketball |url=https://www.fiba.basketball/en/events/fiba-africa-champions-clubs-road-to-bal-2026/teams/namuwongo-blazers/303094-peter-obleng |access-date=2026-10-05 |website=www.fiba.basketball |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-16 |title=Silverbacks set for Rwanda camp ahead of World Cup qualifiers |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/silverbacks-set-for-rwanda-camp-ahead-of-world-cup-qualifiers-5498494 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Obleng yatandika okuzannya ensero mu 2016 era yasomera ku Buddo Secondary School, gye yali ku ttiimu eyawangula empaka za East Africa Secondary School Championships mu 2018 ne 2019.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-12-12 |title=AfroBasket 2021 Qualifiers: Kizito, Obleng included on Silverbacks training squad |url=https://kawowo.com/2020/12/12/afrobasket-2021-qualifiers-kizito-obleng-included-on-silverbacks-training-squad/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Yeegatta ku KIU Titans mu 2020 oluvannyuma lw’okumaliriza emisomo gy'e Buddo.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Mu 2020, Obleng yatandika emirimu gya kiraabu ye ne KIU Titans mu liigi y'eggwanga ey'omupiira ogw'ensero.<ref>{{Cite web |last=Kaweru |first=Franklin |date=2020-04-21 |title=KIU Titans will experience their share of growing pains this season |url=https://kawowo.com/2020/04/21/kiu-titans-will-experience-their-share-of-growing-pains-this-season/ |access-date=2026-10-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref> Mu 2022 yeegatta ku Urunani BBC mu Burundi mu mpaka za Burundi.<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=City Oilers kick BAL door open |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/basketball/city-oilers-kick-bal-door-open-4036904 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2022–2023, yakomawo e Uganda ne yeegatta ku Namuwongo Blazers oluvannyuma n’adda mu KIU Titans mu sizoni ya 2023.<ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-25 |title=Nyeko eager to maintain Namuwongo NBL blaze |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/nyeko-eager-to-maintain-namuwongo-nbl-blaze-4172164 |access-date=2026-10-07 |website=Monitor |language=en}}</ref>
Mu 2024, Obleng yakiikirira Fox Basketball Club (South Sudan) mu mpaka za Road to BAL eza 2024, n’alabikira mu luzannya lumu.<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-11-28 |title=Road To BAL 2025: City Oilers Run Over Fox Basketball |url=https://kawowo.com/2024/11/28/road-to-bal-2025-city-oilers-run-over-fox-basketball/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
Mu 2025, yakomawo mu Namuwongo ne yeetaba mu mpaka za Road to BAL eza 2025, buli mupiira yafuna obubonero 14.3, 2.3 (rebounds) ne 1.3 mu kuyambako (assists).<ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2025-10-28 |title=NBL Finals: Peter Obleng lights Nam Blazers to Game 3 victory |url=https://kawowo.com/2025/10/28/nbl-finals-peter-obleng-lights-nam-blazers-to-game-3-victory/ |access-date=2026-10-07 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
=== Ebibalo by’emirimu ===
{| class="wikitable"
|+
!omwaka
! kiraabu
! okuvuganya
! apps
! PPG
|-
| 2024
|Fox basketball
|Road to BAL 2025
|1
| 4.0
|-
| 2025
| Namuwongo Blazers
|Road to BAL 2026
|4
| 14.3
|}
== Laba ne ==
* [[Namuwongo Blazers]]
* KIU Titans
* Urunani BBC
* Basketball Africa League
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazannyira Urunani BBC]]
[[Category:Abazannyira Namuwongo Blazers]]
[[Category:Bannayuganda abazannyi ba basketball abami]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 2003]]
8r7olynm44g8rj5ay8912evilt64idv
Nakaayi Dorcus
0
16028
76150
2026-10-07T16:10:48Z
~2026-54009-62
11971
Created page with "{{Infobox person | name = Nakaayi Dorcus | image = | birth_date = {{Birth date and age|2019|7|27}} | birth_place = Disitulikiti y'e Mpigi, Uganda | nationality = Munnayuganda | education = Kibibi Junior School | occupation = Muzannyi wa firimu | years_active = 2020s–kati | known_for = No Time, Omunanfusi, Jealous (Obujja) }} '''Nakaayi Dorcus''' (yazaalibwa nga 27 Ogwomusanvu 2019) muzannyi wa firimu muto owa Uganda.<ref name="watc..."
76150
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Nakaayi Dorcus
| image =
| birth_date = {{Birth date and age|2019|7|27}}
| birth_place = Disitulikiti y'e Mpigi, Uganda
| nationality = Munnayuganda
| education = Kibibi Junior School
| occupation = Muzannyi wa firimu
| years_active = 2020s–kati
| known_for = No Time, Omunanfusi, Jealous (Obujja)
}}
'''Nakaayi Dorcus''' (yazaalibwa nga 27 Ogwomusanvu 2019) muzannyi wa firimu muto owa Uganda.<ref name="watchdog">{{cite news |title=Profile: Nakaayi Dorcus, the Child Actress Emerging in Uganda's Television Drama Industry |url=https://www.watchdoguganda.com/news/20260806/195974/profile-nakaayi-dorcus-the-child-actress-emerging-in-ugandas-television-drama-industry.html |work=Watchdog Uganda |date=6 Ogwomunaana 2026 |access-date=7 Ogwekkumi 2026}}</ref><ref name="edge">{{cite news |title=Young actress Nakaayi Dorcus joins new gen of child performers |url=https://edge.ug/young-actress-nakaayi-dorcus-joins-new-gen-of-child-performers/ |work=Edge.ug |date=8 Ogwomunaana 2026 |access-date=7 Ogwekkumi 2026}}</ref> Alabika mu mirimu egiragibwa ku Makula TV ne Makula Kika, mu kiseera Uganda mwe kiri okukula kw'emizannyo egy'olulimi olw'ewaka n'okwongera ku bakozi abato mu firimu.<ref name="showbiz">{{cite news |last=Byarabaha |first=Willy |title=As Uganda's Film Industry Grows, Young Actress Nakaayi Dorcus joins a New Generation of Child Performers |url=https://www.showbizuganda.com/2026/08/as-ugandas-film-industry-grows-young-actress-nakaayi-dorcus-joins-a-new-generation-of-child-performers/ |work=Showbizuganda |date=5 Ogwekkumi 2026 |access-date=7 Ogwekkumi 2026}}</ref><ref name="kampala">{{cite news |title=Young Ugandan Child Actress Nakaayi Dorcus Gains Attention in Makula TV Dramas |url=https://www.thekampalareport.com/latest/news/2026080666672/young-ugandan-child-actress-nakaayi-dorcus-gains-attention-in-makula-tv-dramas.html |work=The Kampala Report |date=6 Ogwomunaana 2026 |access-date=7 Ogwekkumi 2026}}</ref>
== Obuto n'okusoma ==
Nakaayi Dorcus yazaalibwa nga 27 Ogwomusanvu 2019 mu Disitulikiti y'e Mpigi, Uganda.<ref name="watchdog"/><ref name="edge"/> Yatandika okusoma kwe ku Upendo Christian School, oluvannyuma n'ayingira Kibibi Junior School mu Disitulikiti y'e Butambala, gye yakyali omuyizi w'essomero erya pulayimale.<ref name="watchdog"/><ref name="showbiz"/><ref name="kampala"/>
Abamumanyi bamunyonyola nga omwana asanyusa, alina obwesige era ng'ayogera mu ngeri ey'obutonde.<ref name="kampala"/>
== Emirimu ==
Dorcus yatandika okuzannya mu mirimu egikolebwa awamu n'abakola firimu ab'enjawulo nga tannayingira mu muzannyo gwa ttivvi.<ref name="watchdog"/><ref name="kampala"/> Akoze mu ''No Time'' (Season One ne Season Two), ''Omunanfusi'' (The Evil Angel) ne ''Jealous'', era eyitibwa ''Obujja''. Emirimu gino giragibwa ku Makula TV ne Makula Kika.<ref name="edge"/><ref name="showbiz"/><ref name="kampala"/>
''No Time'' ne ''Omunanfusi'' byakolebwa JEKA FILMS. ''Jealous'', eyakolebwa Aromatic Entertainment, eragibwa ku Ssande.<ref name="kampala"/>
Okukola kwe mu firimu kutereezebwa okwetoloola kalenda y'essomero, okulaba nga okusoma kusigala nga kye kintu ekisinga obukulu.<ref name="edge"/><ref name="watchdog"/><ref name="showbiz"/>
== Ebijuliziddwa ==
{{Reflist}}
== Ebirala ebikwata ku nsonga eno ==
* [[Makula TV]]
* [[Firimu mu Uganda]]
{{DEFAULTSORT:Nakaayi Dorcus}}
[[Category:Abazannyi ba firimu ab'omu Uganda]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu 2019]]
[[Category:Abantu abazaalibwa mu Disitulikiti y'e Mpigi]]
azq2m6fe7khfc8ihomk1ny8lyfvdpvb
Category:Abazannyira Urunani BBC
14
16029
76156
2026-10-07T16:26:41Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko amatuluba
76156
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abazannyira Urunani BBC
9pk0pzkmtl89a37texu3ydxtkl4uc54
Category:Abazannyira Namuwongo Blazers
14
16030
76157
2026-10-07T16:27:42Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko amatuluba
76157
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abazannyira Namuwongo Blazers
g2is3rfsz6f0z3j6inppgedtchmvs1c
Category:Bannayuganda abazannyi ba basketball abami
14
16031
76158
2026-10-07T16:29:07Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko amatuluba
76158
wikitext
text/x-wiki
Bano be Bannayuganda abazannyi ba basketball abami
aj70medzxl4gm0v2gcdj39uoooe0p5w
Category:Abantu abazaalibwa mu 2003
14
16032
76159
2026-10-07T16:29:46Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko amatuluba
76159
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abazaalibwa mu 2003
surrhr2ftzje3ygmsb9ajcmi1h25bnn
Category:Abazalibwa mu 2000
14
16033
76162
2026-10-07T18:58:18Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Created page with "Bano be bantu abazalibwa mu mwaka gwa 2000"
76162
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abazalibwa mu mwaka gwa 2000
i9qv22frq4saegk420nc13klg0ac585
Category:Abazalibwa mu 2001
14
16034
76163
2026-10-07T18:59:13Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Created page with "Bano be bantu abazalibwa mu mwaka gwa 2001"
76163
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abazalibwa mu mwaka gwa 2001
8f3xt1l6f8wgn8kl8dz4hgt1d859l2h
Christine Nakitto
0
16035
76165
2026-10-08T04:10:54Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1363850046|Christine Nakitto]]"
76165
wikitext
text/x-wiki
'''Christine Nakitto''' (yazaalibwa28 Ogwekkuminebiri 2001)<ref name=":0">{{Cite web |last=Nsimbe |first=John Vianney |date=2023-08-31 |title=Who are the She Cranes that ensured Uganda's highest finish ever at Netball World Cup? |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/who-are-the-she-cranes-that-ensured-uganda-s-highest-finish-ever-at-netball-world-cup/ |access-date=2025-09-05 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogwokubaka mu [[Uganda]] ng'azannyira mu kiraabu ya KL Wildcats, ttiimu evuganya mu liigi ya Malaysia Netball Super League ng'omuzibizi.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kalira |first=Kityo |date=2025-01-30 |title=Netball star Mercy Batamuliza completes move to Malaysia |url=https://nnalubaalesports.com/netball-star-mercy-batamulizas-move-to-malaysia-is-complete/ |access-date=2025-09-05 |website=Nnalubaale Sports |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma ==
Nakitto yazaalibwa Masuliita mu [[Wakiso (disitulikit)|disitulikiti y’e Wakiso]]<ref name=":0" /> nga bazadde be ye Moses Mayambala ne Annet Nankya.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-07-24 |title=How Nakitto positioned herself for World Cup duty |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/how-nakitto-positioned-herself-for-world-cup-duty-4313652 |access-date=2025-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> Nakitto yasomera mu Kabale Primary School e Masuliita, gye yali omuddusi w’emisinde emiwanvu mu 7 km ne 12 emisinde nga tanegatta mu kubaka mupiira. Oluvannyuma yasomera mu Masuliita Secondary School, Light College Katikamu, Exodus College School e Wakiso, ne [[Buddo]] Secondary School.<ref name=":0" />
== Omulimu ku kiraabu ==
Christine Nakitto olugendo lw’okubaka omupiira yalutandikira mu Primary 5 (P5) ku Kabale Primary School e Masuliita, gye yazannyiranga nga akwata goolo.<ref name=":0" /> Yagenda mu maaso n’okubaka omupiira ng’ali mu Masuliita Secondary School, Light College Katikamu, Exodus College School e Wakiso, ne Buddo Secondary School. Mu 2022, Nakitto yeegatta ku Kampala Capital City Authority (KCCA) kiraabu ebaka omupiira.<ref name=":2" /> Mu 2025, Yakola endagaano ne KL Wildcats, ttiimu evuganya mu mpaka za Malaysian Netball Super League.<ref name=":1" />
== Omulimu ku ggwanga ==
Mu 2023, Nakitto yayitibwa ku ttiimu y’eggwanga ey’abakulu, [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] mu mpaka za Netball World Cup eza 2023, ezaali mu kibuga Cape Town ekya South Afrika nga She Cranes yamalira mu kyakutaano okutwalira awamu.<ref name=":2" /> Nakitto era yali mu ttiimu ya She Cranes Squad eyavuganya mu mupiira gwa Netball Test Series mu 2024.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-01-13 |title=Netball Test Series: She Cranes see off Wales to level series, set up decider |url=https://kawowo.com/2024/01/13/netball-test-series-she-cranes-see-off-wales-to-level-series-set-up-decider/ |access-date=2025-09-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebituukiddwaako n’ebirabo ==
Nakitto yali mu ttiimu ya [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] Squad ekyayamba [[Uganda]] okunyweza ekifo eky'okutaano mu mpaka za Netball World Cup eza 2023 ezaali mu kibuga Cape Town [[South Africa|South Afrika]].<ref name=":3" />
Yali mu ttiimu ya [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] eyawangula omudaali gw’ekikomo mu mpaka za FAST5 Netball World Series eza 2024 ezaali mu kibuga Christchurch ekya New Zealand.<ref>{{Cite web |last=Abdusalam |first=Kigozi |date=2024-11-11 |title=She Cranes Secure Bronze at the 2024 FAST5 Netball World Series |url=https://chimpreports.com/she-cranes-secure-bronze-at-the-2024-fast5-netball-world-series/ |access-date=2025-09-05 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
Nakitto yalondeddwa ng'omuzibizi owookubiri mu mpaka za Malaysian Netball Super League eza 2025.<ref>{{Cite web |last=Ngabirano |first=Avitus |date=2025-02-26 |title=Ugandan stars excel in Malaysia |url=https://2bobsports.com/2025/02/26/ugandan-stars-excel-in-malaysia/ |access-date=2025-09-05 |website=2bob Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
<references />
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazalibwa mu 2001]]
[[Category:Abantu abava mu disitulikiti y'e wakiso]]
[[Category:Abazanyi b'omupiira gwokubaka mu Uganda]]
9uxjg9k7wvkbfgih5v83a41irnnyro0
76166
76165
2026-10-08T04:12:30Z
ESTHER NAKITENDE
9175
ntaddeko databox
76166
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Christine Nakitto''' (yazaalibwa28 Ogwekkuminebiri 2001)<ref name=":0">{{Cite web |last=Nsimbe |first=John Vianney |date=2023-08-31 |title=Who are the She Cranes that ensured Uganda's highest finish ever at Netball World Cup? |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/who-are-the-she-cranes-that-ensured-uganda-s-highest-finish-ever-at-netball-world-cup/ |access-date=2025-09-05 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogwokubaka mu [[Uganda]] ng'azannyira mu kiraabu ya KL Wildcats, ttiimu evuganya mu liigi ya Malaysia Netball Super League ng'omuzibizi.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kalira |first=Kityo |date=2025-01-30 |title=Netball star Mercy Batamuliza completes move to Malaysia |url=https://nnalubaalesports.com/netball-star-mercy-batamulizas-move-to-malaysia-is-complete/ |access-date=2025-09-05 |website=Nnalubaale Sports |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma ==
Nakitto yazaalibwa Masuliita mu [[Wakiso (disitulikit)|disitulikiti y’e Wakiso]]<ref name=":0" /> nga bazadde be ye Moses Mayambala ne Annet Nankya.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-07-24 |title=How Nakitto positioned herself for World Cup duty |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/how-nakitto-positioned-herself-for-world-cup-duty-4313652 |access-date=2025-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> Nakitto yasomera mu Kabale Primary School e Masuliita, gye yali omuddusi w’emisinde emiwanvu mu 7 km ne 12 emisinde nga tanegatta mu kubaka mupiira. Oluvannyuma yasomera mu Masuliita Secondary School, Light College Katikamu, Exodus College School e Wakiso, ne [[Buddo]] Secondary School.<ref name=":0" />
== Omulimu ku kiraabu ==
Christine Nakitto olugendo lw’okubaka omupiira yalutandikira mu Primary 5 (P5) ku Kabale Primary School e Masuliita, gye yazannyiranga nga akwata goolo.<ref name=":0" /> Yagenda mu maaso n’okubaka omupiira ng’ali mu Masuliita Secondary School, Light College Katikamu, Exodus College School e Wakiso, ne Buddo Secondary School. Mu 2022, Nakitto yeegatta ku Kampala Capital City Authority (KCCA) kiraabu ebaka omupiira.<ref name=":2" /> Mu 2025, Yakola endagaano ne KL Wildcats, ttiimu evuganya mu mpaka za Malaysian Netball Super League.<ref name=":1" />
== Omulimu ku ggwanga ==
Mu 2023, Nakitto yayitibwa ku ttiimu y’eggwanga ey’abakulu, [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] mu mpaka za Netball World Cup eza 2023, ezaali mu kibuga Cape Town ekya South Afrika nga She Cranes yamalira mu kyakutaano okutwalira awamu.<ref name=":2" /> Nakitto era yali mu ttiimu ya She Cranes Squad eyavuganya mu mupiira gwa Netball Test Series mu 2024.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-01-13 |title=Netball Test Series: She Cranes see off Wales to level series, set up decider |url=https://kawowo.com/2024/01/13/netball-test-series-she-cranes-see-off-wales-to-level-series-set-up-decider/ |access-date=2025-09-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebituukiddwaako n’ebirabo ==
Nakitto yali mu ttiimu ya [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] Squad ekyayamba [[Uganda]] okunyweza ekifo eky'okutaano mu mpaka za Netball World Cup eza 2023 ezaali mu kibuga Cape Town [[South Africa|South Afrika]].<ref name=":3" />
Yali mu ttiimu ya [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] eyawangula omudaali gw’ekikomo mu mpaka za FAST5 Netball World Series eza 2024 ezaali mu kibuga Christchurch ekya New Zealand.<ref>{{Cite web |last=Abdusalam |first=Kigozi |date=2024-11-11 |title=She Cranes Secure Bronze at the 2024 FAST5 Netball World Series |url=https://chimpreports.com/she-cranes-secure-bronze-at-the-2024-fast5-netball-world-series/ |access-date=2025-09-05 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
Nakitto yalondeddwa ng'omuzibizi owookubiri mu mpaka za Malaysian Netball Super League eza 2025.<ref>{{Cite web |last=Ngabirano |first=Avitus |date=2025-02-26 |title=Ugandan stars excel in Malaysia |url=https://2bobsports.com/2025/02/26/ugandan-stars-excel-in-malaysia/ |access-date=2025-09-05 |website=2bob Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
<references />
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazalibwa mu 2001]]
[[Category:Abantu abava mu disitulikiti y'e wakiso]]
[[Category:Abazanyi b'omupiira gwokubaka mu Uganda]]
s2dsxpovyrtfvkt11fabwowawj2o5go
76169
76166
2026-10-08T04:17:40Z
ESTHER NAKITENDE
9175
nterezeza mu mpandiika
76169
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Christine Nakitto''' (yazaalibwa 28 Ogwekkuminebiri 2001)<ref name=":0">{{Cite web |last=Nsimbe |first=John Vianney |date=2023-08-31 |title=Who are the She Cranes that ensured Uganda's highest finish ever at Netball World Cup? |url=https://observer.ug/lifestyle-entertainment/who-are-the-she-cranes-that-ensured-uganda-s-highest-finish-ever-at-netball-world-cup/ |access-date=2025-09-05 |website=The Observer |language=en-US}}</ref> [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogwokubaka mu [[Uganda]] ng'azannyira mu kiraabu ya KL Wildcats, ttiimu evuganya mu liigi ya Malaysia Netball Super League ng'omuzibizi.<ref name=":1">{{Cite web |last=Kalira |first=Kityo |date=2025-01-30 |title=Netball star Mercy Batamuliza completes move to Malaysia |url=https://nnalubaalesports.com/netball-star-mercy-batamulizas-move-to-malaysia-is-complete/ |access-date=2025-09-05 |website=Nnalubaale Sports |language=en-US}}</ref>
== Obuto bwe n'okusoma ==
Nakitto yazaalibwa Masuliita mu [[Wakiso (disitulikit)|disitulikiti y’e Wakiso]]<ref name=":0" /> nga bazadde be ye Moses Mayambala ne Annet Nankya.<ref name=":2">{{Cite web |date=2023-07-24 |title=How Nakitto positioned herself for World Cup duty |url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/score/how-nakitto-positioned-herself-for-world-cup-duty-4313652 |access-date=2025-09-05 |website=Monitor |language=en}}</ref> Nakitto yasomera ku Kabale Primary School e Masuliita, gye yali omuddusi w’emisinde emiwanvu mu 7 km ne 12 emisinde nga tanegatta mu kubaka mupiira. Oluvannyuma yasomera mu Masuliita Secondary School, Light College Katikamu, Exodus College School e Wakiso, ne [[Buddo]] Secondary School.<ref name=":0" />
== Omulimu ku kiraabu ==
Christine Nakitto olugendo lw’okubaka omupiira yalutandikira mu Primary 5 (P5) ku Kabale Primary School e Masuliita, gye yazannyiranga nga akwata goolo.<ref name=":0" /> Yagenda mu maaso n’okubaka omupiira ng’ali mu Masuliita Secondary School, Light College Katikamu, Exodus College School e Wakiso, ne Buddo Secondary School. Mu 2022, Nakitto yeegatta ku Kampala Capital City Authority (KCCA) kiraabu ebaka omupiira.<ref name=":2" /> Mu 2025, Yakola endagaano ne KL Wildcats, ttiimu evuganya mu mpaka za Malaysian Netball Super League.<ref name=":1" />
== Omulimu ku ggwanga ==
Mu 2023, Nakitto yayitibwa ku ttiimu y’eggwanga ey’abakulu, [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] mu mpaka za Netball World Cup eza 2023, ezaali mu kibuga Cape Town ekya South Afrika nga She Cranes yamalira mu kyakutaano okutwalira awamu.<ref name=":2" /> Nakitto era yali mu ttiimu ya She Cranes Squad eyavuganya mu mupiira gwa Netball Test Series mu 2024.<ref name=":3">{{Cite web |last=Kule |first=Edwin Kyle |date=2024-01-13 |title=Netball Test Series: She Cranes see off Wales to level series, set up decider |url=https://kawowo.com/2024/01/13/netball-test-series-she-cranes-see-off-wales-to-level-series-set-up-decider/ |access-date=2025-09-05 |website=Kawowo Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebituukiddwaako n’ebirabo ==
Nakitto yali mu ttiimu ya [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] Squad ekyayamba [[Uganda]] okunyweza ekifo eky'okutaano mu mpaka za Netball World Cup eza 2023 ezaali mu kibuga Cape Town [[South Africa|South Afrika]].<ref name=":3" />
Yali mu ttiimu ya [[Ttiimu ya Uganda eyokubaka|She Cranes]] eyawangula omudaali gw’ekikomo mu mpaka za FAST5 Netball World Series eza 2024 ezaali mu kibuga Christchurch ekya New Zealand.<ref>{{Cite web |last=Abdusalam |first=Kigozi |date=2024-11-11 |title=She Cranes Secure Bronze at the 2024 FAST5 Netball World Series |url=https://chimpreports.com/she-cranes-secure-bronze-at-the-2024-fast5-netball-world-series/ |access-date=2025-09-05 |website=ChimpReports |language=en-US}}</ref>
Nakitto yalondeddwa ng'omuzibizi owookubiri mu mpaka za Malaysian Netball Super League eza 2025.<ref>{{Cite web |last=Ngabirano |first=Avitus |date=2025-02-26 |title=Ugandan stars excel in Malaysia |url=https://2bobsports.com/2025/02/26/ugandan-stars-excel-in-malaysia/ |access-date=2025-09-05 |website=2bob Sports |language=en-US}}</ref>
== Ebiwandiiko ebikozeseddwa ==
<references />
[[Category:Abantu Abalamu]]
[[Category:Abazalibwa mu 2001]]
[[Category:Abantu abava mu disitulikiti y'e wakiso]]
[[Category:Abazanyi b'omupiira gwokubaka mu Uganda]]
qbuss3ylmyzfuyizx0xq1isqjkw4g1u
Category:Abantu abava mu disitulikiti y'e wakiso
14
16036
76167
2026-10-08T04:14:01Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Created page with "Bano be bantu abava mu Disitulikiti y'e Wakiso"
76167
wikitext
text/x-wiki
Bano be bantu abava mu Disitulikiti y'e Wakiso
l22edbxsyegdrq9g0byx42grtuwtbe7
Category:Abazanyi b'omupiira gwokubaka mu Uganda
14
16037
76168
2026-10-08T04:15:10Z
ESTHER NAKITENDE
9175
Ntaddeko amatuluba
76168
wikitext
text/x-wiki
Bano be babasi b'omupiira mu Uganda
47qnlhuu2cioiikk64cdovnnge7oefu
Haruna Lukwago
0
16038
76177
2026-10-08T09:52:35Z
Lillylove256
10862
Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1379147038|Haruna Lukwago]]"
76177
wikitext
text/x-wiki
'''Haruna Lukwago''' (yazaalibwa 6 Ogwekkuminoogumu 2004) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ekikugu azannya ng'omuzibizi (defender) wa [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority Football Club]].<ref name=":1">{{Cite web |title=Mobile livescore - Flashscore.mobi football scores |url=https://www.flashscore.mobi/? |access-date=2026-09-12 |website=www.flashscore.mobi |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Saaka |first=Yekoyada |date=2025-03-03 |title=Sports: KCCA’s winless league run stretches to six after Maroons stalemate |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/kccas-winless-league-run-stretches-to-six-aft-NV_206085_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Lukwago Haruna {{!}} First Team |url=https://www.kccafc.co.ug/teams/first-team/lukwago-haruna |access-date=2026-09-12 |website=www.kccafc.co.ug |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Lukwago yazaalibwa [[Mbale]] mu Buvanjuba bwa [[Uganda]], oluvannyuma yayingira Red River FC.<ref>{{Cite web |date=2026-08-20 |title=Haruna Lukwago - Men's Soccer |url=https://cbulancers.com/sports/mens-soccer/roster/haruna-lukwago/11859 |access-date=2026-09-12 |website=CBU Athletics |language=en}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Haruna enzaalwa ey'e Mbale, yatandika emirimu gye ne Kampala Capital City Authority Football Club mu [[Kampala]] era oluvannyuma ne yeegatta ku California Baptist Lancers.
== Laba ne ==
* [[Kampala Capital City Authority FC]]
* [[Enock Walusimbi]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
qwfupepgxdgxrrbkmvu2uh6urefk86u
76178
76177
2026-10-08T09:53:55Z
Lillylove256
10862
Ngasseeko Databox
76178
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q130314344}}
'''Haruna Lukwago''' (yazaalibwa 6 Ogwekkuminoogumu 2004) [[Munnayuganda]] muzannyi wa mupiira ogw'ekikugu azannya ng'omuzibizi (defender) wa [[Kampala Capital City Authority FC|Kampala Capital City Authority Football Club]].<ref name=":1">{{Cite web |title=Mobile livescore - Flashscore.mobi football scores |url=https://www.flashscore.mobi/? |access-date=2026-09-12 |website=www.flashscore.mobi |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Saaka |first=Yekoyada |date=2025-03-03 |title=Sports: KCCA’s winless league run stretches to six after Maroons stalemate |url=https://www.newvision.co.ug/category/sports/kccas-winless-league-run-stretches-to-six-aft-NV_206085_092026 |access-date=2026-09-12 |website=New Vision}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Lukwago Haruna {{!}} First Team |url=https://www.kccafc.co.ug/teams/first-team/lukwago-haruna |access-date=2026-09-12 |website=www.kccafc.co.ug |language=en}}</ref>
== Obuto bwe ==
Lukwago yazaalibwa [[Mbale]] mu Buvanjuba bwa [[Uganda]], oluvannyuma yayingira Red River FC.<ref>{{Cite web |date=2026-08-20 |title=Haruna Lukwago - Men's Soccer |url=https://cbulancers.com/sports/mens-soccer/roster/haruna-lukwago/11859 |access-date=2026-09-12 |website=CBU Athletics |language=en}}</ref>
== Emirimu gya kiraabu ==
Haruna enzaalwa ey'e Mbale, yatandika emirimu gye ne Kampala Capital City Authority Football Club mu [[Kampala]] era oluvannyuma ne yeegatta ku California Baptist Lancers.
== Laba ne ==
* [[Kampala Capital City Authority FC]]
* [[Enock Walusimbi]]
== Ebijuliziddwa ==
<references />
ij40m6vqo7hu1dkvyrjhmgnzeo2rigz