Wikipedia liwiki https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Speciaal Euverlèk Gebroeker Euverlèk gebroeker Wikipedia Euverlèk Wikipedia Plaetje Euverlèk plaetje MediaWiki Euverlèk MediaWiki Sjabloon Euverlèk sjabloon Help Euverlèk help Categorie Euverlèk categorie Portaol Euverlèk portaol TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 4 1386 486227 486002 2026-07-24T12:24:48Z MediaWiki message delivery 11181 /* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ nuje subkop 486227 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ [[Categorie:Wikipedia:Kaffee|*]] Important: Please '''refrain''' from using ContentTranslation2. This tool is unfit for the Limburgish language. We have decided to forbid its use until further notice. ----- Please don't bother us with any translation requests for articles. These disrupt the ordinary work on this Wikipedia and are more often than not intended for POV pushing. If you do, this may result in an infinite block. ----- * '''li:''' Aanvraoge veur 'ne [[m:bot|botvlag]] mótte op dees pagina gedaon waere. Deze wiki gebroek 't [[m:bot policy|standaard botbeleid]] en steit [[m:bot policy#Global_bots|wikiwiej bots]] en [[m:bot policy#Automatic_approval|automatische goodkeuring van bepaolde types bot]] toe. Anger bots mótte zich hiejónger aanmelje en den [[m:Steward requests/Bot status|toegank aanvraoge]] van 'ne steward es d'r gein taengesjtömme zeen. * '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection. {| cellspacing="10px" style="background:none" |- valign="top" |width="50%" align=center style="border: 1px solid #1188AA; background-color:white" padding:0.5em;"| <div style="font-size: x-large; margin: 0.5em;">Wilkóm in de kaffee</div> <center>'''[http://li.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:De_kaffee&action=edit&section=new Voog hie e nuuj berich toe]'''</center><br> Hie in de kaffee kans te kalle, praote, zjwetse, tatere, awhore, leutere, klasjenere euver al wat rillevant is veur ós projek en de [[Wikimedia]]-welt daoboete. Höbs te 'n vraog euver wie al hie functioneert, dan sjtil ze ós hie. Wils te aan 'n artikel of e gans projek beginne en mós te dao toewsjtumming veur höbbe, dan biste hie ouch op de gooj plaots. En intersante mitdeilinge zien natuurlik al eve wilkom.<br> Hawt astebleef wel de Wikiquette in de gater: blief vruntelik, gank neet mitein sjelle of keke, wach röstig op 'n antwoord. Zoe hawte veer de Wikipedia e bitteke laefbaar. |} {| cellspacing="10px" style="background:none" |- valign="top" |width="50%" align="center" style="border: 1px solid #1188AA; background-color:white" padding:0.5em;"| [[Plaetje:Pilsner_Bier.jpg|140px|left]] [[Aafbeilding:Red_Wine_Glas.jpg|110px|right]] In de Limburgse kaffee weurt natuurlik [[beer]] gesjöd, [[wien]] of 'n [[aels (drank)|aelske]] gedrónke. [[Whisky]] en [[port]] zint ouch veurraodig, dus euver de grènze kieke doont veer toch waal. Veur de luuj, die geinen alcohol drinke is d'r [[koffie]], [[thee]] en [[mèlk|milk]]. [[:nl:Water|Water]], [[:nl:sherry|Sherry]] en [[:nl:champagne|champagne]] mótte veer nog bie [[:nl:|de naober]] haole.<br> Veur debie e sjtök [[vla]] of 'n [[waffel]], [[huidvleisj]] of [[rommedoe]] op zjwart broad,<br> 'n tas [[sóp]], e [[broad|bruèdsje]] mèt [[sjink]], 'ne zoere [[hièring]], e [[videeke]] of gewoon get [[noot|neutsjes]]. Geneet, mer drink mit maote, en sjmiet neet mit aw reskes drank. "Alles mit maote", zag de snieder. Doe sloog 'r zie vrouw mit d'n èllestek. En natuurlik loestere v'r ónderwiel nao [[muziek]] of zinge gezellig same e [[sjlager|leedsje]] mèt. |} {| cellspacing="10px" style="background:none" |- valign="top" |width="50%" align=center style="border: 1px solid #1188AA; background-color:white" padding:0.5em;"| As te gei Limburgs sjpriks:<br> [[Image:Flag of the Netherlands.svg|20px]] Schroom niet om hier in het Nederlands te schrijven!<br> [[Image:Flag of Germany.svg|20px]] Man kann hier auch auf Deutsch schreiben!<br> [[Image:Flag of France.svg|20px]] N'hésitez pas à écrire en français !<br> [[Image:Flag_of_England.svg|20px]] You can write in English here!<br> [[Image:Frisian flag.svg|20px]] Jo kinne hjir ek yn it Frysk skriuwe!<br> Je kunt hier ook in andere Nederlandse en Vlaamse streektalen schrijven!<br> ...and we might even understand other Germanic or Romance languages. [[Image:NL-LimburgVlag.svg|20px]] En as te waal Limburgs sjpriks, mer neet wits wies te 't kans sjrieve: [[Wikipedia:Wie_sjrief_ich_Limburgs|probeer 't ins]]! |} ---- '''Zuug veur awwer discussies [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief160905|archief 2005]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief190406|archief 2006 (1)]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief130906|archief 2006 (2)]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief140607|archief 2007 (1)]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief120108|archief 2007(2)]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief020109|archief 2008]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief120210|archief 2009]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief071011|archief 2010/11]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief230713|arsjief 2011-13]], [[Wikipedia:De kaffee/Arsjief051214|arsjief 2013/14]], [[/Arsjief01062016|Arsjief 2015-16]], [[/Arsjief041017|Arsjief 2016-17]], [[/Arsjief300918|Arsjief 2018-19]], [[/Arsjief060221|Arsjief 2018-21]], [[/Arsjief260523|Arsjief 2021-23]], [[/Arsjief100224|Arsjief 2023-24]], [[/Arsjief04052026|Arsjief 2025-26]] ''' __TOC__ <!--- notes about interwikis: at ca:Viquipèdia:La taverna interwikis are (hidden) in ca:Template:Taverna , at fy:Wikipedy:Oerlis_side interwikis are (hidden) in fy:De_kroech , at he:ויקיפדיה:מזנון interwikis are (hidden) in he:תבנית:מזנון , at is:Wikipedia:Potturinn interwikis are (hidden) in is:Snið:Potturinn ; to [[User:Gangleri|my]] opinion interwikis should not be used in templates, linking should be easy especially for "newbies" ---> <!-- Hei laote stoon --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Gebroeker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Euverlèk gebroeker:MediaWiki message delivery|euverlègk]]) 26 apr 2026 02:58 (CEST) </bdi> <!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> ==Progressie op de Limbörgse Wiktionair== Leef lui, Jaore geleie alweer woort hei in de kaffee draon gemimmoreerd tot eus zösterperjek, de Limbörgse Wiktionair, vol stoont mèt e gans apaart soort Limbörg, 't ''Hoeaglèmbörsj''. Dit waor 'n kunstaol die door e hemfelke lui oet Mofert waor bedach en zoe roond 2010 dao op groete sjaol gebruuk. [[Gebroeker:Ooswesthoesbes|Ooswesthoesbes]] zag toen tot 'r op 't punt stoont de sjaoj oongedoon te make - neet door de blaajer eweg te goeje, meh door ze mèt zinvolle content euver te sjrieve. Zoe zouw 't 'Hoeglimbörgs' neet mie bij aanderstaolege veure tot misverstande euver 't Limbörgs, meh zouwe de blaajer wel te bezien blieve veur wee dat per se wèlt. Intösse zien v'r x jaor wijer en is Owtb bekaans heimèt veerdeg. Wie v'r in 't begin spraoke laog 't aontal blaajer nog bove de 110.000. Intösse zien v'r vaan zès nao veer ciefers gegaange: ind veurege maond is 't aontal resterende Hoeglimbörgse blaajer door de tiendoezend gezak. Dat zien trouwens allein nog blaajer in aander taole mèt Hoeglimbörgsen teks; lemma's ''in'' de kunstaol gief 't al e paar jaor neet mie. Umtot iech in 't boeteland zaot wie 't gebeurde, en iech wel get aanders te doen had es gans oonhendeg op mienen tillefoon te kieke wie 't deveur steit, kós iech uuch neet op 't memint zelf traon rappelere. Meh noe geef iech Owtb gere de ier die häöm touwkump veur dit hel en trouw werk. [[Gebroeker:Steinbach|Steinbach 🦇]] ([[Euverlèk gebroeker:Steinbach|euverlègk]]) 4 mei 2026 15:35 (CEST) :Danke! :) Ieërlik gezag haw ich destieds onneet gedach det ich zoea wied zów kómme xD Meh noe v'r bao allein nag get verbugingspagina's höbbe en ouch de AGL-lies op ein lètter nao aafgewirk is, der ich toch hieël verzichtig te veurspèlle det 't dit jaor nag klaor geit kómme. --[[Gebroeker:Ooswesthoesbes|OosWesThoesBes]] ([[Euverlèk gebroeker:Ooswesthoesbes|euverlègk]]) 4 mei 2026 15:50 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 mei 2026 19:14 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Call to participate: Proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard == Hello-hello! I am inviting you to participate in the public discussion regarding a proposed baseline Neutral Point of View (NPOV) standard. The proposed baseline is meant for the Wikipedias which do not yet have an NPOV policy, for these communities to adopt, use, and build upon. [[m:Proposed_baseline_NPOV_standard#Proposed_baseline_NPOV_standard|You can find the proposed text here]]. As your Wikipedia does not seem to have an NPOV policy, we hope that this public discussion and proposed baseline standard will support your project community in adopting one. [[m:Talk:Proposed_baseline_NPOV_standard|You can join the public discussion on meta]]<nowiki>. The timeframe for the discussion is from June 17 - July 15, 2026. Looking forward to engagement from your community and hopefully seeing your community to adopt the Neutral Point of View policy! --~~~~</nowiki> [[Gebroeker:KVaidla (WMF)|KVaidla (WMF)]] ([[Euverlèk gebroeker:KVaidla (WMF)|euverlègk]]) 19 jun 2026 11:28 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|Euverlèk]])</bdi> 23 jun 2026 19:11 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 25 jun 2026 15:29 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:Sannita (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 24 jul 2026 14:24 (CEST) </bdi> <!-- Bericht verzonden door User:DreamRimmer@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> bwp5riledni2aa8cbj0u5mo96lxaq7t 0 2215 486234 470725 2026-07-25T07:56:23Z Minorax 20438 486234 wikitext text/x-wiki {{dialek|Mestreechs}} {{landjtabel| | naomlandj = Noord-Korea | vlag = [[Plaetje:Flag of North Korea.svg|120px|Vlag van Noord-Korea]] | waope = [[Plaetje:Coat of Arms of North Korea.svg|120px|Waope van Noord-Korea]] | lokasie = [[Plaetje:Locator map of North Korea.svg|250px|Lokasie van Noord-Korea]] | taole = [[Koreaans]] | hoofstad = [[Pyongyang]] | staotsvörm = [[Rippebliek]] (''Juche''), [[absolute monarchie]] | staotshoof = [[Kim Jong-un]] | lies = Lies vaan Koreaanse staotshoofde | titelhoofregering = 'iewige president van de rippebliek'| naomhoofregering = [[Kim Il-sung]]† | titelhoofregering1 = premier| naomhoofregering1 = [[Choe Yong-rim]] | km2 = 120.540 | pctwater = 4,87 | inwoeners = 24.895.000 (2013) | deechde = 198,3 | munteinheid = [[Noord-Koreaanse won]] (₩) | valutacode = KPW | tiedzaone = +8:30 | fiesdaag = [[15 aprèl]] | vouksleed = [[Achimun pinnara]] | tld = kp | landjcode = PRK | tillefoon = 850 }} '''Noord-Korea''', officieel de '''Democratische Volksrippubliek Korea''' (Koreaans:'''조선민주주의인민공화국''' ''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'' <small>([[McCune-Reischauerromanisering]])</small>, ''Jeoson Minjui Inmin Gongwaguk'' <small>([[herzeen Koreaanse romanisering]]</small>) is e land in [[Oos-Azië]], wat grens aon [[China]], [[Rusland]] en [[Zuid-Korea]]. Hoofstad is [[Pyongyang]], aander groete stei zien [[Sunchon]], [[Kaesong]] en [[Najin]]. Noord-Korea woort nao aofloup vaan d'n [[Twiede Wereldoorlog]] mèt steun vaan de [[Sovjet-Unie]] en China gestiech es communistisch land op [[stalinisme|stalinistische]] groondslaag. Mèt Zuid-Korea ([[kapitalisme|kapitalistisch]], gesteund door de westerse wereld) waor 't vaan 1950 tot 1953 in oorlog; formeel is deen oorlog noets gestop. 't Land oontwikkelde ziech door de jaore heer tot ein vaan de strengste dictature op de wereld, mèt zier wieneg persoeneleke vrijheid en 'n sterke [[persoensverhierleking]] veur de machhöbbers. Door 't oetereinvalle vaan 't Oosblok kaom 't sinds de jaore 1990 bekans allein te stoon; dit isolemint woort versterk door de zelfgekoze ideologie vaan ''[[Juche (ideologie)|Juche]]'' of zelfbesjikking, die intösse de groondslaag vaan 't staotsbestèl is. ==Bestuurleke indeiling== Noord-Korea is verdeild in nege [[provincie]]s (도, ''do''). Twie stei zien neet provinciaol ingedeild (특별시, ''teukpyeolsi''): de hoofstad [[Pyongyang]] en de noordeleke havestad [[Rason]]. De nege provincies zien: {| class=wikitable |- ! Provincie (hangul) !! Hoofstad !! Kaart |- | '''[[Changang]]''' (자강도) || [[Kanggye]] || rowspan=9 | [[Plaetje:North Korea adm location map.svg|210px]] |- | '''[[Kangwon]]''' (강원도) || [[Wonsang]] |- | '''[[Noord-Hangyong]]''' (함경북도) || [[Chongjin]] |- | '''[[Noord-Hwanghae]]''' (황해북도) || [[Sariwon]] |- | '''[[Noord-Pyongan]]''' (평안북도) || [[Sinuiju]] |- | '''[[Ryanggang]]''' (량강도) || [[Hyesan]] |- | '''[[Zuid-Hangyong]]''' (함경남도) || [[Hamhung]] |- | '''[[Zuid-Hwanghae]]''' (황해남도) || [[Haeju]] |- | '''[[Zuid-Pyongan]]''' (평안남도) || [[Pyongsong]] |} De provincies zijn wijer verdeild in stei (''si'', 시) en (lendeleke) distrikte (''gun'', 군). De distrikte zien weer verdeild in stedsjes (''eup'', 읍) en dörper (''ri'' 리). Stei zien verdeild in buurte (''dong'' 동). ==Politiek== ===Systeem en ideologie=== Noord-Korea versteit ziech es 'ne [[socialisme|socialistische]] staot, geleid door de principes vaan [[Juche (ideologie)|Juche]] en [[Songun]]. ''Juche'' beteikent 'souvereiniteit'; in de staotsideologie versteit me dit es zelfbestuur zoonder inminging vaan boetenaof. Me steit drop tot de regering niks oonder invlood vaan 't boeteland beslut en allein in 't belaank vaan Noord-Korea handelt. Dees idee is 'n reactie op 't touwnummend isolemint boe 't nao conflikte mèt China en de [[Sovjet-Unie]] in terechkaom (zuug oonder bij ''[[#Historie|Historie]]''). ''Songun'' beteikent '<nowiki>'</nowiki>t leger iers', nao anologie vaan de [[stalinisme|stalinistische]] idee vaan arbeiers op de ierste plaots en 't [[maoïsme|maoïstisch]] primaot vaan de boere. E sterk leger weurt vaan belaank geach um de ''Juche'' veileg te stèlle; boetelandse woernummers wieze evels trop tot 't leger in de praktijk veural de mach vaan de Kim-dynastie (zuug oonder) moot veileg stèlle. Wie Noord-Korea gestiech woort, waor de leiende ideologie 't [[communisme]], gans in 't bezunder 't [[marxisme-leninisme]]. Mèt de touwnummende isolatie vaan 't land woort die ideologie minder belaankriek. In de [[groondwèt]] vaan 1992 woort 't marxisme-leninisme gestreke en vervaange door de ''Juche'', in de groondwèt vaan 2009 verdwene ouch de rifferenties nao 't communisme. 't Woord ''socialisme'' beheel me wel. Allewel tot Noord-Korea officieel e democratisch land is, bestuurd door [[#Parlemint|e direk gekoze parlemint]], weurt 't in de res vaan de wereld es 'nen [[dictatuur|dictatoriaolen]] [[einpartijstaot]] gezeen, boe-in de [[Kim-dynastie]] bekaans absolute mach hèlt. 't Land steit sinds jaor en daag lèste in d'n [[Democratie-Index]] vaan ''[[The Economist]]''. Noord-Korea haolde in 2016 op alle punte slechte scores; de börgerleke vrijhede en 't electoraol perces stoonte zelfs op nul. Allein 't functionere vaan de regering woort rillatief good beoerdeild. Um de groete [[persoensverhierleking]] die de Kim-dynastie umgief en de sterke ideologische controle euver 't doen en laote vaan de börgers weurt Noord-Korea dèks es [[totalitarisme|totalitair]] land umsjreve. Wijers is 't land ouch wel umsjreve es 'n [[absolute monarchie]], umtot 't leiersjap de facto sinds de stiechting allein mer vaan vaajer op zoon is euvergegaange. ===Leidersjap=== Wie in mie communistische len dreug de mechtegste persoen in Noord-Korea geine conventionelen titel. Zie leidersjap weurt opgehaange aon gecompleceerde, dèks veraanderde constructies, die dèks formeel allein 't leiersjap vaan de Partij (dus neet vaan 't land) inhawwe. Vaan 1972 tot 1994 had 't land wel 'ne president, Kim Il-sung, meh wie dee storf heet me geinen opvolger aongeweze. Kim Jong-un, allewijl de mechtegste maan vaan 't land, dreug sinds 2016 officieel d'n titel vaan 'Veurzitter'. Oondaanks dit alles dreug de leismaan vaan Noord-Korea neet allein wiedoet de mieste mach vaan allemaol, heer weurt ouch aon 't eige volk es leismaan gepresenteerd. De leie vaan de Kim-dynastie weure geïerd mèt ein vaan de oetgebreidste persoensverhierlekinge oet de historie, die oonder mie tot uting kump in de bouw vaan väöl monuminte, zier oetgebreide aondach in de media en hoeg straofe veur wee ziech neet bij zien otoriteit neerlègk. ===Parlemint=== [[Plaetje:Mansudae_Assembly_Hall.JPG|thumb|De Mansudae in Pyongyang, gebouwd in 1984 in neoklassieke Sovjetstijl, hoevès 't Noord-Koreaans parlemint.]] De wètgevende mach ligk (officieel) bij de [[Opperste Volksassemblee]], 't parlemint vaan Noord-Korea. 't Besteit oet 687 zetele, die alle vief jaor (lèste kier in 2014) weure gekoze volgens e distriktestèlsel. Kandidaote weure in massabijeinkomste aongeweze. In feite gief 't veur eder distrik mer eine kandidaot, dee vaan teveure door 't rezjiem weurt goodgekäörd. Kezers höbbe de keus um häöm al daan neet good te käöre. 'n Tegestum moot in 'n apaart stumhökske weure oetgebrach; volgens getuige is dat te gevierlek um zelfs mer te perbere. Zoedoende bezèt de [[Koreaanse Arbeierspartij]] (de partij vaan de Kim-dynastie) de euvergroete mierderheid vaan de zetele. De res weurt oetgemaak door twie aander linkse partije, de [[Koreaanse Sociaol-Democratische Partij]] en de [[Chondoïstische Chongupartij]], en get partijloes kandidaote. De klein partije en de oonaofhenkeleke kandidaote veure gein oppositie. In feite is 't parlemint e [[stumpelmechien]] um beslissinge vaan 't rezjiem te legitimere. ===Boetelandse relaties=== In de [[Kawwen Oorlog]] had Noord-Korea langen tied allein relaties mèt aander communistische len, en nog vrij gooj ouch. Umtot allebei de Korea's gans 't Koreaans sjiereiland opeise, kóste len mer ein vaan de twie rezjiems es de legitiem regering vaan gans Korea erkinne. De westerse len erkóste natuurlek Zuid-Korea. Pas in 1991, wie allebei de Korea's lid woorte vaan de [[Vereinegde Naties]], woort dees situatie opgelos. De twie Korea's zien zelf evels neet opgehawwe gans Korea te claime. Allewijl bestoon officieel relaties mèt 166 len (de mierderheid vaan de wereld). 't Land heet ambassades in 47 versjèllende staote. Noord-Koreaanse börgers mage neet gaw 't land verlaote; hiel väöl werk höbbe zoe'n ambassades daorum neet. Umgekierd höbbe ouch neet väöl staote ambassades in Noord-Korea; Nederland verwijs reizegers nao 't land beveurbeeld door nao de ambassade in Zuid-Korea.<ref name=reisadvies>[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/reisadviezen/inhoud/noord-korea Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland) - Reisadvies veur Noord-Korea]</ref> Rillatief gooj relaties heet 't land mèt [[China]] en [[Rusland]]. Bei len waore boondgenoete in de Koreaansen Oorlog (Rusland nog in de vörm vaan de Sovjet-Unie). De relaties mèt Rusland zien sterk bekeuld nao de val vaan 't communisme dao. Ouch de verhajding mèt China is neet ummer hertelek. Es handelspartner is 't evels vaan vitaol belaank. In de [[Veilegheidsraod]] krijg Noord-Korea dèks vaan dees twie len steun. Mèt Zuid-Korea is 't land formeel nog ummer in oorlog. De vrei is noets geteikend en de len erkinne ziech wie gezag oonderein neet. In de Noord-Koreaanse [[propaganda|staotspropaganda]] weurt de Zuid-Koreaanse regering es e "[[marionètterezjiem]]" vaan de VS aofgesjèlderd. Sinds 't ind vaan de [[jaore negeteg]] höbbe de bei len wel informeel contakte. 't Bèste góng 't roond 2000, in d'n tied vaan 't Zuid-Koreaans [[Zonnesjijnbeleid]]. Sindsdeen löp de spanning noe en daan weer op. Toch kump 't vaan tied tot tied tot korte hereineginge vaan femilies die in d'n Oorlog oetereingerete zien, en gief 't 'n klein industrieel zone in [[Kaesong]] boe Zuid-Koreaanse bedrieve ziech kinne vestege. ==Insignes== 't [[Veendel]] woort op 8 september 1948 aongenome. De euverwegend roej kleur en de staar zien universeel symbole vaan 't marxisme-leninisme. 't Vervaange vaan de staotsideologie (zuug bove) heet neet veur veraandering in 't veendel gezörg. 't Embleem woort ouch in 1948 oontworpe en tuint e typisch Sovjet-oontwerp: 'ne krans vaan twie rieshalme en 'n staar, mèt daobinne 'n veurstèlling vaan 't leve oonder 't socialisme. De waterkrachcentraal is de [[Supung-dam]]; de berg op d'n achtergroond is sinds 1993 expliciet de [[Baekdu]]. ==Defensie== [[Plaetje:0957_-_Nordkorea_2015_-_Pjöngjang_-_Parade_zum_75._JT_der_Arbeiterpartei_(22976775845).jpg|thumb|Militair paraad in Pyongyang, 2015. De soldaote drage symbolisch e pakkèt mèt 'n atoomsymbool op de boors.]] Noord-Korea heet numeriek 't groetste [[leger]] op de wereld, mèt 1.106.000 actief maansjappe en 8.389.000 [[rizzervis]]te en [[paramilitair]]e. Dit is veur e groet deil 't gevolg vaan de ''Songun''-politiek (zuug bove). 't Leger is verdeild in vief branches: de landmach, de marine, de lochmach, de speciaol einhede en de rakètdivisie. Door de aonhawwende economische crisis heet 't leger evels e groet materieel probleem: 't materieel is veur e groet deel compleet verawwerd en in geval vaan oorlog zouw ouch 't gebrek aon brenstof e groet probleem zien. ===Atoom- en rakètprogram=== Noord-Korea heet sinds 't begin vaan d'n einentwintegsten iew formeel 'n [[atoombom|atoomprogram]] opgezat. In 2003 góng 't land oet 't [[Non-proliferatieverdraag veur kernwaopes]]. Sindsdeen heet 't 'n aontal kernpreuve oetgeveurd en get kernköp aongemaak. 't Land zouw nao sjattinge zoe'n tien tot inkel tientalle kernköp bezitte. E deil daovaan besteit oet [[plutonium]], aandere höbbe allein (verriek) [[uranium]] (wat gemekeler is aon te make meh minder effectief is). Claims tot 't land ouch in staot is 'ne [[waterstofbom]] te make weure euver 't algemein sceptisch bezien. 't Land heet ouch rakètte oontwikkeld um de kernwaopes mèt aof te sjete. De ierste rakètte, kopieë vaan Sovjetwaopes, had 't land altied al. Die rakètte höbbe gei groet bereik meh kinne wel doele in Zuid-Korea rake. De aofgeloupe jaore heet 't land ummer krachteger rakètte oontwikkeld, die al doele in [[Alaska]] kinne rake. Doel heivaan is um de [[Vereinegde Staote]] aof te sjrikke. Ouch heet Noord-Korea e groet aontal [[sjemische waopes]] en in eder geval de meugelekheid um ouch [[biologische waopes]] te make. 't Land is um zien massavernetegingswaopes al dèkser veroerdeild door de VN-Veilegheidsraod. ==Economie== [[Plaetje:Industry_Hamhung,_North_Korea.jpg|thumb|Febrik in [[Hamhung]].]] Astrein nao de instèlling vaan 't communistisch bewind begós me in Noord-Korea 'n [[planeconomie]] op te zètte. De ierste decennia gebeurde dat aon de haand vaan [[viefjaoreplan]]ne, meh sinds 1993 zien gein mierjaoreplanne mie ingedeend. Wel is de economie nog eve gecentraliseerd wie vreuger: zoe good wie alle economisch verkier weurt door de regering geregeld. Sinds 1998 heet de regering veurziechtege stappe gezat die e [[merreteconomie|merretsegmint]] en [[privébezit]] meugelek make; hei daank me oonder mie de bove geneumde economische zone bij Kaesong aon. De ''Juche''-ideologie wèrk sterk door in 't economisch beleid vaan 't land: me perbeert op zoeväöl meugelek gebeed zelfveurzienend te zien ([[autarkie]]). Noord-Korea is e rillatief [[industrialisering|geïndustrialiseerd]] land, mèt bekaans de hèlf vaan zie [[Bruto Nationaol Produk]] (BNP) oet de industrie. E groet deil vaan die industrie besteit oet [[mijnbouw]]; me vint in 't land oonder mie [[kole]] en [[iezererts]]. [[Landbouw]] weurt bemeujelek doortot 't land zier bergechteg is (zuug oonder) en deils ouch hendeg druug; de groond is daorum gooddeils oongesjik veur landbouw. 't [[Toerisme]] is de lèste jaore 'ne greujende sector; toeriste weure evels hendeg beperk en mage allein oonder touwziech aongeweze plaotse bezien. 't Land is oongeveer gemiddeld oontwikkeld, meh nao 1995 heet me door e gebrek aon gegeves de [[Minseleken Oontwikkelingsindex]] (toen 0,766) neet mie geëvalueerd. Wieneg wijs trop tot 't sindsdeen beter is gewore. 't BNP bedreug (volgens sjattinge) mer 40 mieljard [[Amerikaansen dollar]], wat neerkump op $1.800 per inwoener. Heimèt is de Noord-Koreaanse economie oongeveer twinteg kier zoe zwaak wie de Zuid-Koreaanse. 't [[Bruto Nationaol Inkoume]] vertuint e vergeliekbaar beeld. Dit is neet altied zoe gewees; tot wied is de jaore zeventeg waor de economie vaan 't noorde groeter es die vaan 't zuie. ===Munteinheid=== De [[munteinheid]] is de [[Noord-Koreaanse won]]. De regering heel jaorelaank de koers kunsmaoteg op 2,16 won veur einen Amerikaansen dollar, meh op de [[zwarte merret]] waor de munt väöl minder weerd. Wie in 2001 dees koppeling woort losgelaote, stortde de munt nog wijer nao oonder. In 2009 woort de munt [[revaluatie|gerevalueerd]]. Sindsdeen is ze blieve zakke; anno 2017 is 'nen [[euro]] al bekaans weer 1000 won weerd.<ref>[https://www.google.com/finance?q=EURKPW Google Finance - Euro in Noord-Koreaanse wons]</ref> Boetelenders mage neet mèt de Noord-Koreaanse won betaole, meh höbbe de keus oet d'n dollar, d'n euro of de [[yuan]].<ref name=reisadvies/> Dit deit me um aon stabiel boetelands kapitaol te koume. ==Fysische geografie== [[Plaetje:North_Korea_Topography.png|thumb|Natuurkundege kaart vaan Noord-Korea. Dudelik is te zien tot Noord-Korea väöl hoeger berg kint es Zuid-Korea.]] Mèt zoeget 120.000 km² is Noord-Korea oongeveer drei kier Nederland en get groeter es Zuid-Korea. ===Reliëf=== 't Groetste deil vaan 't land - oongeveer tachteg percint - besteit oet [[berg]]kettes. Veural in 't noorde loupe die hoeg op. Hoegste berg vaan 't land is de [[Paektu]] (Baekdu), op de grens mèt China. Deze berg, dee tot 't [[Changbai-gebèrgde]] huurt, is neet allein geografisch meh ouch cultureel vaan groet belaank: diverse legende zien mèt häöm verboonde, boe-oonder 'n aontal moderne roond de Kim-dynastie. Ouch vrij hoeg zien 't [[Hamgyong]]-gebergde in 't noordooste en 't [[Rangrim]]-gebèrgde in 't midde-noorde, mèt diverse toppe bove de 2.000 meter. Op de res vaan 't sjiereiland weure die huugdes neet mie gehaold. De [[Taebaek]], de door de res vaan 't sjiereiland löp tot in 't zuie vaan Zuid-Korea, heet e paar toppe bove de 1.000 kilometer, boe-oonder d'n oonder toeriste geleefde berg [[Kumgang]]. ===Klimaot=== Oondaanks zien ligking kortbij de zie, zoewel westelek es oostelek, voldeit 't [[klimaot]] vaan Noord-Korea toch aon de eise vaan e landklimaot. In de indeiling vaan [[Köppen]] vèlt 't groetste deil vaan 't land oonder 't Dwa-klimaot (werm landklimaot mèt druge winter); 't bergechteg noordooste evels heet e Dwb-klimaot (gematog landklimaot mèt druge winter). Dit vèlt te verklaore door de euverheersende noordewind, die oet [[Siberië]] mèt zien extreem weer kump wejje. Heidoor heet Noord-Korea dèks streng winters; 20 graod voors of mie is zelfs in Pyongyang neet oetzunderlek. ===Levende natuur=== De Noord-Koreaanse euverheid publiceert neet al te väöl euver de natuur in 't land, zoetot me veur e groet deil moot aofgoon op verawwerde bronne zoewie op oonderzeuk vaan boetenaof. Me wèt tot groetsjaolege jach oonder Japanse bezètting de natuur gei good heet gedoon. De Koreaansen oorlog heet de natuur noch väöl mie sjaoj touwgebrach, en de grensaofsjeiinge stoon verspreiing vaan landbieste ouch in de weeg. Aon d'n aandere kant deit de natuur in de [[Gedemilitariseerde Zone]] 't zjus hiel good, umtot dao al tientalle jaore koelek lui koume. Ouch is natuurbehaajd neet de hoegste prioriteit veur 't bewind. Wel hèlt me ziech de lèste jaore bezeg mèt [[herbebossing]] vaan 't al jaore boserm land. De Koreaanse fauna umvat zoe'n 500 soorte [[veugel]], die euver 't algemein ocuh daoboete wel veurkoume. Wel zörg 't wezelek aander landsjap vaan veural 't noorde deveur tot diverse soorte wel in Noord- meh neet in Zuid-Korea te vinde zien. 't Gief in de twie Korea's mie es 200 soorte [[vèsse|zeutwatervèsse]]; daovaan zien 'rs wel diverse endemisch. Ouch diverse [[zoogdiere]] höbbe hun plaots op 't sjiereiland; typisch veur Noord-Korea (meh neet endemisch) is beveurbeeld de [[wasbeerhoond]]. Vreuger kaom ouch d'n [[tieger]] veur, meh dee is in d'n twintegsten iew door jach en bestrijing verdwene. D'n tieger späölt noch wel 'ne groete rol in de Koreaanse cultuur. [[Plaetje:Taedong_River,_Pyongyang,_from_the_Juche_Tower.jpg|thumb|De Taedong in Pyongyang, gezeen vaanaof de Juchetorie.]] ===Hydrografie=== Noord-Korea ligk in 't weste aon de [[Geel Zie]] en in 't ooste aon de [[Japanse Zie]] (door de Koreaone zelf ''Ooszie'' geneump). Diverse [[revier]]e teikenen 't land. Zoe good wie de ganse noordgrens (mèt China en Rusland) weurt door reviere oetgemaak; in 't weste d'n [[Yalu (revier)|Amnok]] (압록강; in 't Chinees ''Yalu'', 鸭绿江), in 't ooste de [[Tumen|Tuman]] (두만강; Chinees ''Duman'' 豆滿江; [[Russisch]] ''Туманная река''). Allebei oontspringe ze vaan de Paektu, kortbij 't zoegenaomp [[Hemels Bergmeer]] ('ne gevölde völkaonkrater). Wijer nao 't zuie is de belaankriekste revier d'n [[Taedong]]. Dit is ouch de revier boe de hoofstad Pyongyang aon ligk. De [[Ryesong]] vleujt kortbij de grens mèt Zuid-Korea de Geel Zie in, dewijl d'n [[Imjin]] de DMZ doorkruis en nog e stök door 't zuie löp. De [[Bukhan]] heet zelfs 't groetste deil vaan zie stoumgebeed in Zuid-Korea, en kump dao mèt de [[Namhan]] same in de [[Han (revier)|Han]], de groete revier vaan [[Seoul]]. ==Demografie== [[Plaetje:Population_of_North_Korea,_1980-2013.png|thumb|Bevolkingsgreuj vaan Noord-Korea tösse 1980 en 2013. Dudelek is te zien wie in de jaore '90 de greuj aofnump.]] Noord-Korea is eint vaan de etnisch homogeenste len op de wereld. Boete klein groppe [[Chineze]] en [[Japaneze]] (die in de [[Kawwen Oorlog]] zien oontveurd) woenen in 't land allein mer etnische [[Koreaone]]. 't Beleid vaan de regering is ouch eupelek [[rassetheorie|racistisch]] geïnspireerd en geriech op 't zuver hawwe vaan 't 'Koreaans ras'. Zoe kump 't veur tot trökgesjikde vlöchtelinges, die in China zien zwaanger gewore, gedwoonge weure geaborteerd um gei 'vreemp blood' in de populatie te kriege. Ouch de dynastieke erfopvolging weurt mèt zoe'n arguminte oonderbouwd: de Kim-dynastie moot aon de mach blieve um de 'Paektu-bloodband' in stand te hawwe. De bevolking is sinds de [[jaore 1990]] mer wieneg gegreujd. Dit kump veural door d'n [[hoongersnoed]] in die jaore. Heidoor raakde de mierderheid vaan de bevolking oonderveujd en storve väöl lui aon [[oonderveujing]]. Sindsdeen is 't percentaasj aon lui mèt te wieneg ete wel gezak. Groetste probleem is allewijl neet de weiväölheid ete meh 't gebrek aon diversiteit. Ouch de lange [[militairen deens]] drök de bevolkingsgreuj, umtot me langer moot wachte um te kinne trouwe en e gezin te stiechte. Nog aander factore zien 't gebrek aon behojzing en d'n hoege werkdrök. Zoe kump 't geboorteciefer oet op 14,5 per 1000. De [[levesverwachting]] is neet extreem lieg: 69,8 jaor in 2013. De mierderheid vaan de bevolking störf aon neet-euverdraagbaar krenkdes wie [[kaanker]] en [[hartkrenkdes]]; vergeliekbaar mèt wie dat in oontwikkelde len geit. De Noord-Koreaanse euverheid deilt de bevolking op in diverse [[sociaol klas|klasse]], die aofhaange vaan eine zienen trouw aon 't rezjiem, zoewie d'n trouw die zien awwers en groetawwers wel of neet höbbe getuind. Dit systeem weurt ''[[Songbun]]'' geneump. 't Gief drei hoofklasse: de 'kernklas' vaan 't rezjiem good gezinde börgers (oongeveer 25%), de 'fluctuerende klas' (oongeveer 55%) en de 'vijandege klas' (20%). Euver 't belaank vaan die klasse in de Noord-Koreaanse sameleving versjèlle de bronne vaan meining; nao boete touw oontkint de regering 't bestoon vaan dit systeem en zeet ze tot edereine geliek is. ===Taol=== [[Plaetje:Koreandialects.png|thumb|Globaol indeiling vaan de Koreaanse dialekte.]] Es gevolg vaan de homogeniteit vaan 't land is ouch de taolsituatie zier euverziechtelek. Alle lui spreke [[Koreaans]] en kinne ziech zoonder väöl meujte verstoon. 't Gief diverse dialekte in 't land: 't [[Hamgyeong]] (ooste en noordooste), [[Pyeong'an]] (weste), 't [[Hwanghae]] (zuidweste) en 't [[Gangwon]] (zuidooste). Dat lèste dialek weurt ouch in Zuid-Korea gesproke, dewijl de twie ierste dialekte ouch in China te hure zien. De Koreaanse standaardtaol is gebaseerd op 't [[Gyeonggi]], de taol vaan Seoul en umgeving (ouch nog gesproke in 't uterste zuie vaan Noord-Korea). Dit gelt zoewel veur de Noord-Koreaanse en veur de Zuid-Koreaanse standaard. De taol vaan 't noorde is evels wel sterk gekleurd door 't Pyeong'an, 't in en roond Pyongyang inheims dialek. Nog väöl belaankrieker is 't versjèl in [[vocabulair]]. 't Zuid-Koreaans heet nao d'n Twiede Wereldoorlog op groete sjaol (Amerikaans-)Ingelse wäörd geliend, die in 't noorde neet weure verstande. ===Religie=== Noord-Korea is, wie vreuger mie communistische len, officieel 'nen [[staotsatheïsme|atheïstische staot]] boe-in 't aonhaange vaan 'n [[religie]] weurt oontmeujeg. Toch leef bij e deil vaan de bevolking 't traditioneel [[Koreaans sjamanisme]] nog sterk. Ouch d'n invlood vaan [[boeddhisme]] en [[confucianisme]], die iewe geleie via China 't land binnekaome, weurt nog good geveuld. E syncretisch geluif bekind es [[cheongdoïsme]] weurt geaccepteerd. Wijer gief 't nog get [[christendóm|christene]]. Veur de deiling gaof 't 'n groete gemeinsjap vaan missionaire in Pyongyang, wat bekindstoont es 't 'Jeruzalem vaan 't Ooste'. Allewijl weure chistene evels sterk vervolg. ==Cultuur== Noord-Korea deilt zien traditioneel, sterk door China beïnvleujde cultuur mèt de zuieleke naober. Veur de res is de cultuur in 't land compleet aofhenkelek vaan de staot. Mieljarde weure jaorleks oetgegeve aon de verhierleking vaan 't systeem en de leiers. ===Arsjitectuur=== 'n Inkel aajd bouwwerk is bewoerd gebleve in de jaore vaan oorlogsgeweld. De [[Goguryeo-tombes]] in en um Pyongyang en diverse monuminte in Kaesong stoon op de [[Werelderfgoodlies]] vaan [[UNESCO]]. Nog diverse aander gebouwe genete nationaol besjerming. De groetsjaolege verneteging vaan aw tempele, wie dat in China oonder Mao is gebäörd, heet in Noord-Korea noets plaotsgevoonde. De regering heet arsjitekte in 't land 't [[stalinistisch classicisme]] opgelag: groets opgezatte gebouwe mèt zuile, frontons en reliëfs. De bèste veurbeelder daovaan kin me in de hoofstad Pyongyang vinde. Neve 't parlemintsgebouw (heibove) zien dat oonder mie 't [[Kim Il-sungmausoleum]], d'n [[Triomfboog (Pyongyang)|Triomfboog]] en de [[Hereinegingsboog]]. Ouch de metro vaan die stad is gemodelleerd nao de stalinistische metro vaan [[Moskou]]. Neet classicistisch meh wel ideologisch gekleurd is de [[Juche-torie]]. 't [[Ryugyonghotel]], e [[bouwrewien]] vaan 330 meter hoeg, is oondaanks diverse poginge noets veerdeg gekoume. ===Beeldende kuns=== [[Plaetje:Painting of KIS and KJI near Baekdusan Lake, North Korea (2921982738).jpg|thumb|''Kim Il-sung en Kim Jong-il op de Paektu''. Dit soort sjèlderije typeert de Noord-Koreaanse beeldende kuns.]] De beeldende kuns in Noord-Korea weurt gemaak volgens 't [[socialistisch realisme]]. Euveral in 't land zien [[propaganda|propagandistische]] sjèlderije en monuminte te zien. Ze beelde dinger oet wie 't verzèt tege de Japaneze, veldsleeg oet de Koreaansen Oorlog en hel wèrkende febriksarbeiers en landbouwers. Dèkser nog evels tuine ze de hiersers vaan de Kimdynastie, in 't bezunder Kim Il-sung. Portrètte vaan de Kim-dynastie mote verpliech in eder Noord-Koreaans hoes haange. De väöl propagandakunstenere weure opgeleid in 't [[Mansudae-atelier]]. ===Literatuur=== Veur de [[literatuur]] gelt zjus zoeget wie veur de beeldende kuns, al is dee neet zoe prominent presint. Noord-Koreaanse literatuur steit gans in 't teike vaan socialistischen [[agitprop]]. De werke vaan Kim Il-sung zelf weure väöl geleze en gelle es nao te volge klassiekers. Ouch die beuk goon weer euver de recinte Noord-Koreaanse historie en de bouw vaan 'ne socialistischen heilstaot. Literatuur vaan boetelandse sjrievers is mer spaorzaam te koup; miestal geit 't um politiek neutraol werke wie vertèlselkes, of um 't socialistisch werk vaan [[Berthold Brecht]]. 't Inseg genre wat e bitteke oonder de politieke laojing oetkump is de [[sciencefiction]]. Ouch hei-in moot, door 'nen optimistische blik op de touwkoms, de Juche-ideologie weure gevolg, meh d'n inhaajd in minder oetgesproke politiek en deent de bevolking vaan e zeker [[escapisme]]. In tegestèlling tot wie dat in de [[Sovjetunie]] góng, kint me in Noord-Korea gein [[samizdat|oondergroondse verzètsliteratuur]]. Alle oetgeverije zien in han vaan de staot. ===Film=== Ouch [[film]]s zien zoe good wie beperk tot propagandamateriaol. Me wèt evels tot in hoeg kring väöl nao westerse films weurt geloerd. Zeker Kim Jong-il stoont bekind es 'ne groete fan vaan westerse films. In 't digitaol tiedperk weure westerse films dèkser en dèkser 't land in gesmokkeld op memorysticks. 't Bezitte en bezien vaan die films kin tot streng straofe lije. ===Meziek=== De mieste door de regering goodgekäörde [[meziek]] besteit oet optimistische, [[volksmeziek]]echtege leedsjes mèt uteraard propagandatekste. Toch vint [[popmeziek]] al sinds de [[jaore 1980]] ziene weeg nao Noord-Korea, beveurbeeld mèt 't [[Pochonbo Electronic Ensemble]]. Werke vaan groeteren umvaank zien de 'revolutionair [[opera]]'s. Dees stökker weure vaan staotsweeg aon Kim Jong-il zelf touwgesjreve; volgens zien biografie zouwe ze zelfs 'beter es alle aander opera's oet de meziekhistorie' zien. De stökker zien woersjijnelek wel nao Kim zien instructies gesjreve; muzikaol gezeen imitere ze veural negentienden-iewse Europese opera's.<ref>[https://web.archive.org/web/20171112021649/https://van-us.atavist.com/north-korean-opera Van Magazine - Chorus and Orchestra of Generals]</ref> 't Gief ei professioneel [[symfonieorkes]], 't [[Staotssymfonieorkes (Noord-Korea)|Staotssymfonieorkes]], dat wel ins westerse klassieke meziek oetveurt. Boetelandse popmeziek, veural [[K-pop]] oet Zuid-Korea, is neet allein es smokkelwaar te kriege meh is in 't zuie vaan 't land ouch te oontvaange euver de [[radio]]. De regering perbeert dat te veurkoume door de radio's op ein frequentie te fixere (väöl lui umzeile dat door 't apparaot te hacke, wat natuurlek verboje is) en door [[steurzenders]]. ==Media== De staot kint drei peblieke nètte. Daovaan zent mer eint de ganse week oet. De [[Koreaanse Centraol Tillevisie]] (KCTV) is in 't weste veural bekind um zie [[journaol]]. Twie aander kenale zende allein oet in 't weekend. Internèttouwgaank in Noord-Korea is zier beperk; 't rezjiem hèlt wel 'n propagandasite in de loch, [[Uriminzokkiri]], neet in de lèste plaots geriech op boetelenders. ==Oonderwies== Noord-Korea kint 'n [[lierpliech]] vaan èlf jaor; 't [[oonderwies]] weurt gratis aongeboje. De mierderheid vaan de bevolking doorlöp ouch de middelbaar sjaol. [[Gelètterdheid]] löp tege de 100%. In 't oonderwies weurt, wie dat gebrukelek waor in 't Oosblok, väöl naodrök gelag op [[wiskunde]] en de [[natuurwetensjappe]], die ideologisch oongevierlek weure geach, en minder op [[sociaol wetensjappe]]. In de lesore veur de sociaol wetensjape weurt daobij oontzèttend väöl aondach aon de ideologie besteid, die deent um de bevolking te [[indoctrinatie|indoctrinere]]. ==Sport== [[Plaetje:FIFA_World_Cup_2010_Brazil_North_Korea_7.jpg|thumb|Voetbalmatch Brazilië - Noord-Korea op 't WK vana 2010. Brazilië won mèt 2-1, e rizzeltaot boe 't Noord-Koreaans èlftal um bewoonderd woort.]] Diverse [[sport]]e weure in Noord-Korea gedoon. Wie in zoeväöl len is ouch hei [[voetbal]] zier populair. De binnelandse competitie steit bekind es de [[DPR Korea League]]. 't [[Noord-Koreaans hierevoetbalèlftal]] deeg in 1966 en 2010 mèt aon 't [[Wereldkampioensjap hierevoetbal|WK voetbal]]. Dat ierste optrejje woort legendarisch wie 't team, gans bestoond oet amateurs, [[Italiaans voetbalèlftal|Italië]] versloog en in de kwartfinaal mer zjus vaan [[Portugees voetbalèlftal|Portugal]] verloor. Aander sporte die me hei deit zien [[taofeltennis]], [[turne]] en [[basketbal]]. Dee lèste sport woort sterk gestimuleerd nao 't aontrejje vaan Kim Jong-un, dee 'ne groete fan vaan 't basketbal is. Heer haolde oonder mie veurmaolege [[NBA]]-staar [[Dennis Rodman]] nao 't land um 't basketbal dao te helpe oontwikkele. Noord-Korea deit ouch mèt aon de [[Olympische Speule]]. In d'n tied vaan 't Zonnesjijnbeleid lepe de bei len oonder ei veendel in de ceremonies. In 2008 wouw me zelfs mèt 'n ech vereineg team mètdoen, meh dat leep stök op politieke bezwoere. Op de [[Olympische Winterspeule 2018|Olympische Winterspeule vaan 2018]], die in Zuid-Korea plaotsvoonte, gaof 't e vereineg [[ieshockey]]team. ==Historie== ===Bevrijing en verdeiling=== Aon 't ind vaan d'n [[Twiede Wereldoorlog]] beslote de Geallieerde [[Japan]] zien annexaties die 't sinds de late negentienden iew had gedoon, aof te numme. Ouch Korea, sinds 1910 Japans groondgebeed, mós zien oonaofhenkelekheid trökkriege. Twie Amerikaanse officere, [[Dean Rusk]] en [[Charles Bonesteel]], stèlde veur tot de Sovjettróppe tot aon d'n achendaartegste breiddegraod zouwe avvecere; dao-oonder zouwe de Amerikaanse legers de deens oet goon make. Allewel tot de Amerikaone op dat memint nog móste aonkoume, stumde de Sovjet-machhöbbers oonmiddellek touw. Al gaw naotot d'n Oorlog veurbij waor, veel de samewèrking tösse de VS en de USSR kepot. Allebei stèlde ze in hun eige zone noe hun eige börgerlek bewind in. In 't noorde woorte landeigenere oonteigend en 't alaajd klassesysteem woort mèt geweld aofgesjaf. Ouch 't zuie, boe lui tege de Amerikaone in opstand kaome, bleef neet vaan geweld versjoend. In de twiede hèlf vaan 1948 escaleerde de zaak en stèlde de bei landshelfte hun eige regeringe in. Premier vaan Noord-Korea woort [[Kim Il-sung]], 'ne partizaneleider in de Japansen tied. ===Koreaansen Oorlog=== [[Plaetje:Korean_war_1950-1953.gif|thumb|Oontwikkelinge in de Koreaansen Oorlog.]] [[Terentij Sjtytkov]], de Sovjetambassadeur in Noord-Korea, haolde [[Jozef Stalin]] euver tot 'n invasie vaan 't zuie. Intösse waore de mieste geallieerde soldaote oet Korea weg, dus dat zouw neet laank mote dore. Op 25 juni 1950 trok 't Noord-Koreaans leger d'n 38e graod euver. Inderdaod lökden 't de communiste al gaw um 't groetste deil vaan 't land in han te kriege: tege september had Zuid-Korea allein nog e heukske in 't zuidooste roond [[Busan]]. De Vereinegde Staote leten 't dao neet bij zitte. Ze haolde in allerijl tróppe oet Japan, die dao gestationeerd waore es bezèttingsmach, nao Korea. Ouch woort in de [[Veilegheidsraod]] vaan de [[Vereinegde Naties]] 'n motie aongenome tege de Sovjetaonval. (In dezen tied had [[Taiwan|Nationalistisch China]] nog de Chinese zetel in de Raod. De Sovjetunie boycotde um die rei de VN en maakde zoe ouch gei gebruuk vaan häör vetorech.) Zoe raakde gans 't Wesblok (ouch Nederland en 't Belsj) betrokke bij d'n oorlog. De [[Korea-oorlog]] woort zoe 'nen [[oorlog bij volmach]], d'n ierste kier tot de [[Kawwen Oorlog]] 'nen echten oorlog woort en d'n ierste kier tot de spanning ziech in Oos-Azië concentreerde. 't Lökde de Westerse tróppe veur 't tij in d'n oorlog te kiere. Vaanaof de slaag bij Pusan (september 1950) maakde 't VN-leger 'nen opmarsj nao 't noorde. Ze stopde ouch neet bij d'n 38e graod meh gónge door. Aon 't ind vaan 't jaor hadde de communiste allein nog get gebeed in 't noorde. Begin 1951 kierde de kanse weer, zeker toen communistisch China ziech in d'n oorlog mingde. 't Oosblok wis tot deep oonder d'n 38e breiddegraod door te stoete. Nao get hereuveringe door de westerse legers oontwikkelde ziech in 't midde vaan 1951 e stabiel froont, oongeveer in 't midde vaan 't land. In de twie jaor daonao woort nog bleujeteg gevochte mèt groete verleze aon allebei de kante, meh 't froont verplaotsde zich koelek nog. Op 27 juli 1953 sloot me daorum 'ne waopestèlstand. 'n Vrei woort noets geteikend, meh sindsdeen heet 't gein echte oorlogshandelinge tösse de twie len gegeve. In de staotspropaganda claimp Noord-Korea d'n oorlog te höbbe gewonne. ===Oontwikkeling nao socialistisch model=== Noord-Korea herstèlde ziech opvallend snel vaan de enorm sjaoj die d'n oorlog had gebrach. Door d'n handel mèt en hölp vaan de communistische naobers waor 't land in 1957 alweer trök op 't economisch niveau vaan 1949. De ganse jaore '60 had 't land 'ne groeten economische veursprunk op Zuid-Korea. Wel kaom Kim Il-sung al vrij snel in conflik mèt China en de Sovjetunie: zij perbeerde häöm aof te zètte es sterke maan vaan 't land. Door de sjäöring tösse 't China vaan [[Mao Zedong|Mao]] en de Sovjetunie vaan [[Nikita Chroesjtsjov|Chroesjtsjov]] vaanaof 1961 kós Kim de twie tegenein oetspeule. Heer oontwikkelde zoe ouch de Juche-ideologie vaan oonaofhenkelekheid. Poginge um ziech op te werpe es leier vaan de [[Neet-Geboonde Beweging]] mislökde umtot Noord-Korea toch väöls te sterk mèt 't Oosblok verboonde waor. ===Verval=== Vaanaof de [[jaore 1970]] kierde de kanse. China begós ziech nao d'n doed vaan Mao ope te stèlle veur 't weste. In reactie dao-op kapde Kim de ban mèt China gooddeils door; sindsdeen waor de Sovjetunie d'n insegsten handelspartner vaan beteikenis. Intösse waor in Zuid-Korea 'n economisch woonder tot oontwikkeling gekoume: 't land oontwikkelde ziech vaan agrarisch oontwikkelingsland nao e land mèt westerse statuur en 'n democratisch bestèl. Dit waor e groet propagandanaodeil. 't Land raakde sterker en sterker in ziechzelf gekierd. Vaanaof 1987 begós de al stagnerende economie zelfs in te krimpe; dit perces woort versterk door 't [[oetereinvalle vaan de Sovjetunie]]. In 1994 storf Kim Il-sung aon 'nen [[attak]]. ===Oonder Kim Jong-il=== Ziene zoon [[Kim Jong-il]] volgde häöm op. Heer èrfden e land in groete probleme. Zienen ierste zörg waor evels veural 't behawwe vaan zien eige mach. Heer breide de mach vaan 't leger enorm oet en stèlden 't ''Songun''-bewind in, wat 't leger ouch ideologisch op de ierste plaots stèlde. Oonderwijl verhoongerde zien bevolking. Dit waor trouwens neet gans de sjöld vaan 't rezjiem: natuurrampe zörgde midde jaore negenteg veur 'ne groeten hoongersnoed. Kim waor engsteg veur de internationaol gemeinsjap um hölp te vraoge, allein al umtot dat de Juche-ideologie zouw sjaoje. Roond 't jaor 2000 verbeterde de relaties mèt 't weste get. Daankzij 't ''Zonnesjijnbeleid'' vaan de Zuid-Koreaanse president [[Kim Dae-jung]] woort de toen in de staotspropagande get mèlder. Ouch kóste aw lui, die door d'n oorlog vaanein gesjeie waore, ziech weer kort trökzien in korte oontmoetinge. Nao e paar jaor verhelde dat beleid weer. Woersjijnelek kaom d'n impuls door de [[Golfoorlog (2003)|Amerikaanse invasie in Irak]]. 't Noord-Koreaans bewind, door d'n Amerikaanse president [[George Bush jr.|Bush]] bij de '[[As vaan 't Koed]]' ingedeild, vreesde tot de VS ouch hun zouw kinne aofzètte. In 2003 stapde Noord-Korea daorum oet 't [[non-proliferatieverdraag]] wat [[atoombom|atoomwaopes]] verbeujt, en begós 't atoompreuve te hawwe. Kim Jong-il had al jaore 'n slechte gezoondheid en storf ind 2011, wie z'ne pa aon 'nen hartaonval. ===Oonder Kim Jong-un=== Ziene opvolger woort neet [[Kim Jong-nam]], ajdste zoon vaan Kim jong-il en langen tied ziene sjijnbaore favoriet, meh [[Kim Jong-un]], haafbroor vaan Jong-nam en bij d'n doed vaan z'ne pa nog 'nen twinteger. Woernummers zien 't neet ins wieväöl mach 'r noe ech heet, en wieväöl vaan zie beleid heer zelf maak. 't Beleid vaan Noord-Korea woort in eder geval neet mèlder drop. Kim leet diverse concurrente executere, oonder wee zienen eige noonk. Kernpreuve en rakètteste gónge oonder häöm door. De spanninge mèt de VS lepe sterk op wie dao d'n impulsieve president [[Donald Trump]] aon de mach kaom; wijer es 'ne propaganda-oorlog kaom 't evels tot nog touw neet. ==Rifferenties== <references/> {{Azië}} [[Categorie:Noord-Korea| ]] dzg7yn33850mjdeez7qpn7e1kmu1zql 0 21169 486231 463329 2026-07-24T23:14:39Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486231 wikitext text/x-wiki {{dialek|Mestreechs}} {{wrapper}} |[[Plaetje:DeerlijkLocation.png|thumb|270px|Ligking vaan Deerlijk in Wes-Vlaandere.]] |- |[[Plaetje:MapDeerlijk.svg|thumb|270px|Deerlijk mèt aongrenzende (deil)gemeintes (zuug de hoofteks veur 'n verklaoring).]] |- |[[Plaetje:Deerlijk Sint-Columbakerk -10.JPG|thumb|270px|Columbakèrk in Deerlijk]] |} '''Deerlijk''' (Oos-Vlaoms: ''Deirlaik'', Wes-Vlaoms: ''Deirliek'') is 'n gemeinte in de [[Belsj|Belzje]] provincie [[Wes-Vlaondere]], in 't arrondissemint [[Kortrijk (arrendissement)|Kortrijk]]. De gemeinte heet 'n oppervlak vaan 16,82 km² en op 1 januari 2008 11.283 inwoeners. ==Geografie== ===Deilgemeintes=== Deerlijk heet gein deilgemeintes. Wel ligk binne de gemeinte nog 'nen twiede kern. *I. Deerlijk **<small>II. [[Sint-Lodewijk]]</small> ===Aongrenzende (deil)gemeintes=== {| | *a. [[Harelbeke]] (stad Harelbeke) *b. [[Beveren (Waregem)|Beveren]] (stad Waregem) *c. [[Desselgem]] (stad Waregem) *d. [[Waregem]], kèrkdörp [[Nieuwenhove (Waregem)|Nieuwenhove]] (stad Waregem) | *e. [[Vichte]] (gemeinte [[Anzegem]]) *f. [[Otegem]] (gemeinte [[Zwevegem]]) *g. [[Heestert]] (gemeinte Zwevegem) *h. [[Zwevegem]] (gemeinte Zwevegem) |} ===Natuur=== In de gemeinte Deerlijk vint me 't natuurgebeed De Gavers. ==Cultuur== ===Bezeensweerdeghede=== In Deerlijk vint me 'n gotische kèrk gewijd aon Sint-Columba. In de umgeving stoon de meule Ter Geest en Te Zande en 't Gaverkestiel oet 1890. ===Musea=== 't Geboortehoes vaan [[René De Clercq]] is es museum ingeriech. ===Taol=== In Deerlijk sprik me e dialek oet de euvergaanksgróp vaan Wes- nao Oos-Vlaoms, meh vaanaajds waor dit dialek veural [[Oos-Vlaoms]] vaan karakter. Recentelek is dao evels verandering in gekoume: dinkelek door d'n drök vaan [[Kortrijk]] zien de diftonge ''ij'' en ''ui'' (die me in Kortrijk es 'boers' huurt) trök vervaange door de einklaanke ''ie'' en ''uu'', die typisch [[Wes-Vlaoms]] zien. Teikenend is 't werk vaan zengeres [[Hannelore Bedert]], aofkumsteg vaan Deerlijk, die typisch veur häör generatie (*1984) Wes-Vlaoms sprik en zingk. ==Historie== De plaots Deerlijk waor al in de [[prehistorie]] bewoend. Dao zien vóndste gedoon oet de [[Tjongercultuur]] (laat-[[Paleolithicum]], ca. 7.000 veur Christus), wie ouch [[neolithicum|neolithische]], [[Romeinsen tied|Gallo-Romeinse]] en [[Merovinge|Merovingische]] vóndste. Of Deerlijk es zoedaneg al in de Romeinsen tied bestoont is neet dudelek; [[M. Gysseling]] meint vaan wel en leit de naom ''Deerlijk'' aof vaan 't [[Gallisch]] ''Trasiliaco'', 'bezit vaan 'ne zekere Trasilos'. De gesjreve historie begint in d'n [[tienden iew]] es graof [[Arnulf de Groete]] vaan Vlaondere de Sint-Pietersabdij in Gent 't Medelewoud te lien gief. Es dit woud weurt oontgonne, oontsteit lankzaamaon e dörp wat oetgreujt tot Deerlijk. Vaan de vieftienden tot de zeventienden iew is 't dörp in han vaan de familie De Costere; hun familiewaope is sinds 1937 't waope vaan Deerlijk. ==Bekinde Deerlijkenere== * [[Hannelore Bedert]], [[singer-songwriter|zangeres-sjriefster]] * [[Nico Declercq]], natuurkundege * [[René De Clercq]], sjriever, diechter en componis * [[Stijn Devolder]], fietserenner * [[Luuk Gruwez]], diechter * [[Hugo Verriest]], preester, sjriever en flamingant ==Extern links== * [https://web.archive.org/web/20201101025914/http://www.deerlijk.be/ Website vaan de gemeinte] {{GemeintesWes-Vlaandere}} [[Categorie:Plaatse in Wes-Vlaondere]] jmvwtp2npzjum0okk31wszkuraesq10 0 32551 486233 368137 2026-07-25T05:06:53Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486233 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[File:Laholm Municipality in Halland County.png|thumb|De ligking van Laholm in Hallands län, Zwede.]] '''Laholm''' is 'n gemèndje in [[Hallands län]], [[Zwede]]. De gemèndje tèltj 23.134 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 888,46 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 26 luuj de km². == Demografische óntwikkeling == {| class="prettytable" |- ! Jaor | 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2000 || 2006 |- ! Inwoeanersaantaal | 20.083 || 19.436 || 18.710 || 21.059 || 22.661 || 22.747 || 23.134 |} 7,90% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006). == Politiek == {| class="prettytable" |+ '''Zaetelverdeiling inne gemèndjeraod''' |- ! Jaor || [[Moderaterna]] || [[Centerpartiet|Center]] || [[Folkpartiet liberalerna|Liberalerna]] || [[Kristdemokraterna]] || [[Miljöpartiet de Gröna|Gröna]] || [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti|Socialdemokraterna]] || [[Vänsterpartiet|Vänster]] || Anger partieje |- | 1982 || 10 || 19 || 2 || 1 || 1 || 15 || 1 || 0 |- | 1985 || 12 || 15 || 4 || 1 || 1 || 14 || 2 || 0 |- | 1988 || 9 || 15 || 4 || 1 || 3 || 15 || 2 || 0 |- | 1991 || 10 || 13 || 3 || 3 || 2 || 12 || 2 || 4 |- | 1994 || 9 || 13 || 2 || 2 || 3 || 15 || 2 || 3 |- | 1998 || 10 || 11 || 2 || 4 || 2 || 13 || 3 || 4 |- | 2002 || 8 || 13 || 4 || 4 || 2 || 13 || 2 || 3 |- | 2006 || 10 || 9 || 3 || 2 || 1 || 10 || 2 || 4 |} == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20210321000152/http://www.laholm.se/ Website vanne gemèndje.] [[Categorie:Hallands län]] [[Categorie:Gemeinte in Zjwaede]] 5jrxsv1dbagqgl78fq08lgpbvotjmxy 0 32561 486235 368149 2026-07-25T09:00:59Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486235 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[File:Ragunda Municipality in Jämtland County.png|thumb|De ligking van Ragunda in Jämtlands län, Zwede.]] '''Ragunda''' is 'n gemèndje in [[Jämtlands län]], [[Zwede]]. De gemèndje tèltj 5.793 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 2.526,22 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 2,3 luuj de km². == Demografische óntwikkeling == {| class="prettytable" |- ! Jaor | 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2000 || 2006 |- ! Inwoeanersaantaal | 11.856 || 10.780 || 8.517 || 7.571 || 7.078 || 6.313 || 5.793 |} 4,78% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006). == Politiek == {| class="prettytable" |+ '''Zaetelverdeiling inne gemèndjeraod''' |- ! Jaor || [[Moderaterna]] || [[Centerpartiet|Center]] || [[Folkpartiet liberalerna|Liberalerna]] || [[Kristdemokraterna]] || [[Miljöpartiet de Gröna|Gröna]] || [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti|Socialdemokraterna]] || [[Vänsterpartiet|Vänster]] || Anger partieje |- | 1982 || 3 || 10 || 2 || 0 || 2 || 27 || 1 || 0 |- | 1985 || 3 || 10 || 2 || 0 || 2 || 26 || 2 || 0 |- | 1988 || 3 || 11 || 2 || 0 || 3 || 24 || 2 || 0 |- | 1991 || 4 || 12 || 1 || 1 || 2 || 22 || 2 || 1 |- | 1994 || 3 || 11 || 0 || 0 || 2 || 26 || 3 || 0 |- | 1998 || 4 || 6 || 0 || 0 || 2 || 14 || 5 || 0 |- | 2002 || 3 || 7 || 1 || 0 || 0 || 16 || 4 || 0 |- | 2006 || 0 || 7 || 0 || 0 || 0 || 13 || 5 || 6 |} == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20170603212722/http://www.ragunda.se/ Website vanne gemèndje.] [[Categorie:Jämtlands län]] [[Categorie:Gemeinte in Zjwaede]] l58affrgb92ifb1qb7oiq84y2afd8uc 0 36629 486229 436625 2026-07-24T21:55:55Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486229 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[File:Bollebygd Municipality in Västra Götaland County.png|thumb|De ligking van Bollebygd in Västra Götalands län, Zwede.]] '''Bollebygd''' is 'n gemèndje in [[Västra Götalands län]], [[Zwede]]. De gemèndje tèltj 8.147 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 264,92 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 30,8 luuj de km². == Demografische óntwikkeling == {| class="prettytable" |- ! Jaor | 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2000 || 2006 |- ! Inwoeanersaantaal | 5.216 || 4.784 || 5.157 || 6.740 || 7.610 || 7.884 || 8.147 |} 6,87% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006). == Politiek == {| class="prettytable" |+ '''Zaetelverdeiling inne gemèndjeraod''' |- ! Jaor || [[Moderaterna]] || [[Centerpartiet|Center]] || [[Folkpartiet liberalerna|Liberalerna]] || [[Kristdemokraterna]] || [[Miljöpartiet de Gröna|Gröna]] || [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti|Socialdemokraterna]] || [[Vänsterpartiet|Vänster]] || Anger partieje |- | 1982 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 |- | 1985 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 |- | 1988 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 |- | 1991 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 |- | 1994 || 9 || 5 || 2 || 1 || 1 || 17 || 0 || 6 |- | 1998 || 7 || 4 || 0 || 2 || 2 || 10 || 0 || 6 |- | 2002 || 7 || 4 || 2 || 3 || 2 || 11 || 2 || 0 |- | 2006 || 9 || 3 || 2 || 2 || 1 || 11 || 2 || 1 |} == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20090214180050/http://www.bollebygd.se/ Website vanne gemèndje.] [[Categorie:Västra Götalands län]] [[Categorie:Gemeinte in Zjwaede]] 2v1zla0jw5kwrzg1sxy3dcv6tpqacul 0 36630 486228 436624 2026-07-24T21:30:59Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486228 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[File:Bengtsfors Municipality in Västra Götaland County.png|thumb|De ligking van Bengtsfors in Västra Götalands län, Zwede.]] '''Bengtsfors''' is 'n gemèndje in [[Västra Götalands län]], [[Zwede]]. De gemèndje tèltj 10.110 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 889,16 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 11,4 luuj de km². == Demografische óntwikkeling == {| class="prettytable" |- ! Jaor | 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2000 || 2006 |- ! Inwoeanersaantaal | 14.031 || 13.530 || 12.527 || 12.199 || 11.927 || 10.896 || 10.110 |} 9,70% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006). == Politiek == {| class="prettytable" |+ '''Zaetelverdeiling inne gemèndjeraod''' |- ! Jaor || [[Moderaterna]] || [[Centerpartiet|Center]] || [[Folkpartiet liberalerna|Liberalerna]] || [[Kristdemokraterna]] || [[Miljöpartiet de Gröna|Gröna]] || [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti|Socialdemokraterna]] || [[Vänsterpartiet|Vänster]] || Anger partieje |- | 1982 || 6 || 12 || 3 || 2 || 1 || 19 || 2 || 0 |- | 1985 || 5 || 11 || 5 || 1 || 1 || 20 || 2 || 0 |- | 1988 || 4 || 12 || 4 || 2 || 2 || 19 || 2 || 0 |- | 1991 || 5 || 11 || 3 || 3 || 1 || 19 || 0 || 3 |- | 1994 || 6 || 9 || 3 || 2 || 1 || 21 || 0 || 3 |- | 1998 || 6 || 5 || 2 || 3 || 0 || 12 || 2 || 5 |- | 2002 || 3 || 7 || 4 || 3 || 0 || 16 || 2 || 0 |- | 2006 || 4 || 8 || 3 || 3 || 0 || 14 || 2 || 1 |} == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20160529010458/http://www.bengtsfors.se/ Website vanne gemèndje.] [[Categorie:Västra Götalands län]] [[Categorie:Gemeinte in Zjwaede]] rjq1bqvjr97w6x5t65pyhcxsjjv2jxc 0 37509 486236 436658 2026-07-25T11:41:51Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486236 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[File:Tanum Municipality in Västra Götaland County.png|thumb|De ligking van Tanum in Västra Götalands län, Zwede.]] '''Tanum''' is 'n gemèndje in [[Västra Götalands län]], [[Zwede]]. De gemèndje tèltj 12.254 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 923,58 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 13,3 luuj de km². == Demografische óntwikkeling == {| class="prettytable" |- ! Jaor | 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2000 || 2006 |- ! Inwoeanersaantaal | 14.334 || 12.345 || 10.852 || 11.463 || 12.068 || 12.105 || 12.254 |} 8,37% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006). == Politiek == {| class="prettytable" |+ '''Zaetelverdeiling inne gemèndjeraod''' |- ! Jaor || [[Moderaterna]] || [[Centerpartiet|Center]] || [[Folkpartiet liberalerna|Liberalerna]] || [[Kristdemokraterna]] || [[Miljöpartiet de Gröna|Gröna]] || [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti|Socialdemokraterna]] || [[Vänsterpartiet|Vänster]] || Anger partieje |- | 1982 || 8 || 14 || 5 || 1 || 1 || 12 || 0 || 0 |- | 1985 || 8 || 11 || 9 || 0 || 2 || 11 || 0 || 0 |- | 1988 || 7 || 10 || 9 || 1 || 4 || 10 || 0 || 0 |- | 1991 || 8 || 9 || 7 || 2 || 3 || 9 || 0 || 3 |- | 1994 || 7 || 9 || 7 || 1 || 4 || 12 || 0 || 1 |- | 1998 || 8 || 8 || 7 || 2 || 3 || 10 || 3 || 0 |- | 2002 || 7 || 10 || 7 || 3 || 0 || 10 || 0 || 4 |- | 2006 || 9 || 12 || 5 || 1 || 0 || 9 || 0 || 5 |} == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20210302130038/http://www.tanum.se/ Website vanne gemèndje.] [[Categorie:Västra Götalands län]] [[Categorie:Gemeinte in Zjwaede]] qww6cm0wn6casjy3l4btafjae4mr1vf 0 39370 486232 384330 2026-07-25T04:38:32Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486232 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[File:Kinda Municipality in Östergötland County.png|thumb|De ligking van Kinda in Östergötlands län, Zwede.]] '''Kinda''' is 'n gemèndje in [[Östergötlands län]], [[Zwede]]. De gemèndje tèltj 9.893 inwoeaners (2006), ómsleitj e gebied van 1.135,27 km² en haet 'n bevoukingsdichheid van 8,7 luuj de km². == Demografische óntwikkeling == {| class="prettytable" |- ! Jaor | 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2000 || 2006 |- ! Inwoeanersaantaal | 13.489 || 11.547 || 10.492 || 10.595 || 10.274 || 10.129 || 9.893 |} 4,57% vanne inwoeaners is boete Zwede gebaore (2006). == Politiek == {| class="prettytable" |+ '''Zaetelverdeiling inne gemèndjeraod''' |- ! Jaor || [[Moderaterna]] || [[Centerpartiet|Center]] || [[Folkpartiet liberalerna|Liberalerna]] || [[Kristdemokraterna]] || [[Miljöpartiet de Gröna|Gröna]] || [[Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti|Socialdemokraterna]] || [[Vänsterpartiet|Vänster]] || Anger partieje |- | 1982 || 9 || 15 || 3 || 3 || 0 || 19 || 0 || 0 |- | 1985 || 9 || 13 || 6 || 2 || 0 || 18 || 1 || 0 |- | 1988 || 5 || 11 || 6 || 2 || 1 || 15 || 2 || 7 |- | 1991 || 7 || 10 || 4 || 4 || 1 || 14 || 2 || 7 |- | 1994 || 7 || 10 || 2 || 3 || 1 || 17 || 1 || 8 |- | 1998 || 6 || 8 || 1 || 4 || 1 || 13 || 2 || 4 |- | 2002 || 5 || 8 || 3 || 4 || 2 || 15 || 2 || 0 |- | 2006 || 6 || 8 || 1 || 3 || 2 || 14 || 1 || 0 |} == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20090224191201/http://www.kinda.se/ Website vanne gemèndje.] [[Categorie:Östergötlands län]] [[Categorie:Gemeinte in Zjwaede]] au40rw2kap1f9wdm9p97u61jit7bleg 0 46182 486230 385908 2026-07-24T22:23:10Z InternetArchiveBot 24152 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 486230 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Remunjs}} [[Plaetje:NO 0821 Bø.svg|thumb|De ligking van Bø in de pervincie Telemark.]] '''Bø''' is 'n gemeinte in de pervincie (''fylke'') [[Telemark]] in [[Nórwaeg]]. De gemeinte had 5.307 inweuners in 2006 en 'n oppervlakde van 266,0 km². 't Aantal inweuners de km² bedreug 20. In de gemeinte weurt officieel de sjriefvorm van 't [[Nynorsk]] gebroek. De gemeintecode is 0821. == Demografische óntwikkeling == {| class="wikitable" |- ! Jaor | 1769 || 1801 || 1815 || 1825 || 1835 || 1845 || 1855 || 1865 || 1875 || 1890 || 1900 |- ! Inweuners | 1.228 || 1.731 || 1.809 || 2.163 || 2.508 || 2.616 || 2.574 || 2.952 || 2.794 || 2.663 || 2.691 |- ! Jaor | 1910 || 1920 || 1930 || 1946 || 1950 || 1960 || 1970 || 1980 || 1990 || 2001 || 2006 |- ! Inweuners | 2.662 || 2.907 || 3.209 || 3.824 || 3.868 || 3.720 || 3.944 || 4.412 || 4.704 || 5.159 || 5.307 |} In 2004 waas 6,3% van de inweuners gebaore boete Nórwaeg. == Zuuch ouch == * [[Bø]] == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20191228065706/https://www.bo.kommune.no/ De website van de gemeinte.] [[Categorie:Telemark]] [[Categorie:Gemeinte in Noorwege]] pv6f64as6nt3exop7u6pnnnm3q48nep