Wikipedia liwiki https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Speciaal Euverlèk Gebroeker Euverlèk gebroeker Wikipedia Euverlèk Wikipedia Plaetje Euverlèk plaetje MediaWiki Euverlèk MediaWiki Sjabloon Euverlèk sjabloon Help Euverlèk help Categorie Euverlèk categorie Portaol Euverlèk portaol TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 5289 486518 456318 2026-09-14T21:35:33Z Burjkh 33739 486518 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Beegs}} {{ExGemeinteNL |naam=Beeg (Grevenbicht) |vaan=[[Plaetje:Flag of Grevenbicht.svg|120px]] |waope=[[Plaetje:Beeg-Grevenbicht wapen.svg|120px]] |locatie=[[File:LocatieGrevenbicht.png|200px]] |begin=? |ènj=[[1982]] |nuuj=[[Bor]] |provincie=Nederlands Limbörg |hoofplaats=Beeg |km2=3,59<ref name=vt60>[http://www.volkstelling.nl/nl/volkstelling/imageview/VT196002T1/index.html Volkstèlling 1960 - Bevolking vaan gemeintes en óngerdeile van gemeintes]</ref><ref name=vt71>[http://www.volkstelling.nl/nl/volkstelling/images/pdf/VT_1971_B1A_T.pdf/VT_1971_B1A_T.pdf Volkstèlling 1971 - Plaatselike indeiling]</ref> |water=0,28<ref name=vt60/> |inwoeners=2.495 <small>(1971)</small><ref name=vt71/> |deechde=694 |lies=Lies van börgemeisters van Beeg }} [[File:Dialectbord Beeg.jpg|thumb|'t Nuuj dialekbord wurt gemonteerd]] <small>(d'r bestuit väöl verwarring äöver de richtige spelling van de dörpsnaam in 't dialek. Nao jäörelang gevreigel is oeteindelik beslaote väör de benaming "Beeg" te gaon, in plaats van [[Beech (dörp)|Beech]]. In ein enquete die woor verspreid in 't Beegse door de dörpsraod, reageerde van de 950 hoeshouwes, 332 mit de richtige benaming "Beeg", sjus eine leverde zien formulier blanco in.)</small> '''Beeg''' ([[Nederlands]]: ''Grevenbicht'') is ein dörp in de gemeinte [[Zittert-Gelaen]] in [[Nederlands Limburg]]. Tot 1982 waor 't 'n zelfsjtenjige gemeinte. De [[Belsj|Belzje]] buurtsjap Booyen huèrde toen ouch bie Beeg. Same mèt [[Obbeeg]], [[Papenhaove]] en [[Sjipperskèrk]] lik Beeg op ein eilandje tösje de [[Maas]] en 't [[Julianakanaal]]. 't Dörp haet in 2002: 2700 inweunersj. De naam Beeg beteikent umheind terrein. 't Veurvoogsel ''Greven'' in de Nederlandse naam wies nao de graaf (van [[Gulik]]). [[File:Welkomsbord Grevenbicht.jpg|thumb|Verwelkoming in t Beegse, vanoet 't Belsj]] Vanoet Beeg veurt 't Vaerke, allein veur luuj te voot of mèt de fiets, de Maas euver. Aanlèkplaats in Belsj is [[Rotem]]. 'ne Bekinden troebadeur oet Beeg is [[Sjel Savelkoul]]. ==Kerne== * [[Beeg]] (Grevenbicht) * [[Papenhaove]] (Papenhoven) * [[Sjipperskirk]] (Schipperskerk) ==Bezeenswaerdig== * Katholieke kirk oet de 19e ieëw, gewiejd aan de [[heilige]] [[Ketrien]] (Catharina). Dit is ouch de parochiekirk van Papenhaove. * Hervormde kirk geboewd in 1851 * Veurmalige synagoge veur de [[joededom|Judse]] gemeinte oet 1818. In 1966 is dit geboew ingriepend gerestaureerd, naodat 't interieur al gesjloop waor. * Judse begraafplaats op 'ne, vermoedelik, ouwe [[Romeinse tied|Romeins]]e graafheuvel. Deze is in gebroek genómme in 1803. * De [[Kingbaekmeule]] is 'n [[watermeule]] op de [[Kingbaek]] vlak bie de Grensmaas woa 't vaerke 'n euversjteek maak nao 't Belsj. ==Dörpsvereiniginge== * Folkoristische vereiniging [[de Gawstrèkkersj]]. Zie organisere mèt de [[Vastelaovend]] op vastelaovesdeensig 't Gawstrèkke. De winnaer wurt Gawzekäöning van Beeg. * [[Heemkundevereiniging Bicht]] * [[Hermenie St. Cecilia]] * [[Käöninklijke hermenie Aurora]] * [[Vastelaovesvereiniging De Zawpense]] * [[VV Armada]] ==Waope== {{dialeksec|Mestreechs}} De gemeinte Beeg kraog op 2 juli 1870 vaan d'n [[Hoege Raod vaan Adel]] e [[heraldiek|waope]] touwgekind: :Vaan lazuur (''blauw'') belaoje mèt 'n kapel mèt drei gedèkde tories, alles vaan zèlver (''wit''). Dit waope is oontliend aon 't awwer sjepedomswaope.<ref>[http://www.ngw.nl/heraldrywiki/index.php?title=Grevenbicht Heraldry of the World - Grevenbicht]</ref> ==Historische inwoeënertalle== {| |- valign=top | {| class=wikitable ! Jaor !! Aantal !! Greuj (gans Limbörg) |- | 1830 || 952<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1830_00_B.xls Volkstèlling 1830]</ref> || -- |- | 1840 || 909<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1840_00_S11.xls Volkstèlling 1840 - Limbörg]</ref> || -4,5% ''(+5,6%)'' |- | 1849 || 1.010<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1849_06_H2.xls Volkstèlling 1849 - Hertogdóm Limbörg: gemeintesgewijs indeiling vaan de provincie]</ref> || +11,1% ''(+4,3%)'' |- | 1859 || 1.064<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1859_01_H3A.xls Volkstèlling 1859 - Plaotseleke indeiling]</ref> || +5,3% ''(+4,4%)'' |- | 1869 || 1.025<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1869_01_H4A.xls Volkstèlling 1869 - Feiteleke of getèlde bevolking in eder gemeinte vaan 't riek]</ref> || -3,7% ''(+4,5%)'' |- | 1879 || 1.078<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1879_05_H1.xls Volkstèlling 1879 - Limbörg: plaotseleke indeiling]</ref> || +1,3% ''(+7,0%)'' |- | 1889 || 1.107<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1889_13_H1.xls Volkstèlling 1889 - Limbörg]</ref> || +2,7% ''(+6,8%)'' |- | 1899 || 1.183<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1899_11_H1.xls Volkstèlling 1899 - Limbörg]</ref> || +6,9% ''(+10,2%)'' |} | {| class=wikitable ! Jaor !! Aantal !! Greuj (gans Limbörg) |- | 1909 || 1.228<ref>[http://www.volkstelling.nl/nl/volkstelling/imageview/VT190901T/index.html Volkstèlling 1909 - Plaotseleke indeiling]</ref> || +3,8% ''(+17,8%)'' |- | 1920 || 1.305<ref>[http://www.volkstelling.nl/nl/volkstelling/imageview/VT192001T/index.html Volkstèlling 1920 - Plaotseleke indeiling]</ref> || +6,3% ''(+32,6%)'' |- | 1930 || 1.496<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1930_01_T1.xls Volkstèlling 1930 - Plaotseleke indeiling]</ref> || +14,6% ''(+25,1%)'' |- | 1947 || 2.147<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/VT_1947_B1_T.xls Volkstèlling 1947 - Plaotseleke indeiling]</ref> || +43,5% ''(+24,2%)'' |- | 1956 || 2.389<ref>[http://www.volkstelling.nl/web/excel/WT_1956_B1_T.xls Woeningtèlling 1956 - Veurnaomste gegeves per gemeinte]</ref> || +11,3% ''(+27,3%)'' |- | 1960 || 2.439<ref name=vt60/> || +2,1% ''(+7,4%)'' |- | 1971 || 2.495<ref name=vt71/> || +2,3% ''(+13,9%)'' |} |} ;Opmerking * 't Getal veur 1971 is op ganse vieftalle aafgeróndj. [[Significante ciefers|Gelèt]] op 't klein aantal inwoeëners van Beeg kèn daorum 't greujciefer neet exak kloppe. ;[[Indexciefer|Rillatief óntwikkeling]] vaan 1830 tot 1971 (''v''₁₈₃₀=100) <timeline> ImageSize = width:755 height:330 PlotArea = left:40 right:10 top:10 bottom:20 TimeAxis = orientation:horizontal AlignBars = justify Colors = id:gray1 value:gray(0.9) DateFormat = yyyy Period = from:1830 till:1971 ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1830 PlotData = bar:600 color:gray1 width:1 from:start till:end bar:500 color:gray1 from:start till:end bar:400 color:gray1 from:start till:end bar:300 color:gray1 from:start till:end bar:200 color:gray1 from:start till:end bar:100 color:gray1 from:start till:end bar:0 color:gray1 LineData = layer:front points:(40,70)(90,73) color:blue width:1 #1830-40 index 100-105,6 points:(90,73)(135,75) color:blue width:1 #1840-49 index 105,6-110,2 points:(135,75)(185,77) color:blue width:1 #1849-59 index 110,2-115,0 (nao bove aofgerund vaan 114,9...) points:(185,77)(235,80) color:blue width:1 #1859-69 index 115,0-120,2 points:(235,80)(285,84) color:blue width:1 #1869-79 index 120,2-128,7 points:(285,84)(335,89) color:blue width:1 #1879-89 index 128,7-137,1 points:(335,89)(385,96) color:blue width:1 #1889-99 index 137,1-151,1 points:(385,96)(435,109) color:blue width:1 #1899-1909 index 151,1-178,2 points:(435,109)(490,138) color:blue width:1 #1909-20 index 178,2-236,4 points:(490,138)(540,168) color:blue width:1 #1920-30 index 236,4-295,7 points:(540,168)(625,204) color:blue width:1 #1930-47 index 295,7-367,2 points:(625,204)(670,242) color:blue width:1 #1947-56 index 367,2-443,0 points:(670,242)(690,258) color:blue width:1 #1956-60 index 443,0-475,6 points:(690,258)(745,291) color:blue width:1 #1960-71 index 475,6-541,5 points:(40,70)(90,68) color:green width:1 points:(90,68)(135,73) color:green width:1 points:(135,73)(185,76) color:green width:1 points:(185,76)(235,74) color:green width:1 points:(235,74)(285,77) color:green width:1 points:(285,77)(335,78) color:green width:1 points:(335,78)(385,82) color:green width:1 points:(385,82)(435,84) color:green width:1 points:(435,84)(490,89) color:green width:1 points:(490,89)(540,99) color:green width:1 points:(540,99)(625,133) color:green width:1 points:(625,133)(670,145) color:green width:1 points:(670,145)(690,148) color:green width:1 points:(690,148)(745,151) color:green width:1 </timeline> Greun: Gemeinte Beeg<br> Blauw: Provincie Limbörg ==Beegs== Väör de officieuze spellingswies: [[Beegs]], dörpssite [http://www.beeg.nl/home/?p=22 Beeg.nl] ==Rifferenties== <references/> ==Links== *[http://www.beeg.nl De dörpssite Beeg.nl] *[https://web.archive.org/web/20130917162706/http://kunstschilder-beeldhouwer.nl/films_beeg.html Allerlei films euver Beeg, gemaak door Wally] *[http://www.artindex.nl/grevenbicht/ Fotos uit de oude doos] {{GemeinteZittert-Gelaen}} [[Categorie:Zittert-Gelaen]] [[Categorie:Dörper in Nederlands Limburg]] pnqbxjtr6gh5rs0uxn03ex42pw9j6cb 0 73055 486517 475181 2026-09-14T17:11:50Z Steinbach 16 486517 wikitext text/x-wiki {{dialek|Mestreechs}} [[Plaetje:Parco_della_Grotta_di_Posillipo5_(crop).jpg|thumb|Kop vaan Vergilius bij zie graafmonumint in [[Napels]].]] '''Publius Vergilius Maro''' ([[15 oktober]] [[70 v.Chr.]] - [[21 september]] [[19 v.Chr.]]) waor 'ne [[Romeins Riek|Romeinsen]] diechter. Al bij leve woort heer hoeg aongesloge um zien monumintaol diechwerke. Zien groetste bekindheid daank 'r evels aon zien [[epos]] de ''[[Aeneis]]'', woersjijnelek 't bekindste en belaankriekste werk in de ganse [[Latijnse literatuur]]. ==Leve== 'n Biografie vaan Vergilius sjijnt te zien opgestèld door d'n diechter [[Varius]]. Dit werk is verlore gegaange, meh in de werke vaan d'n historicus [[Suetonius]] zoewie [[Servius]] en [[Donatus]] (twie commentatore op Vergilius) weurt 't geciteerd daan wel drop touwgespäöld. Vergilius zouw zien gebore in 't dörpke Andes (later Pietole, noe [[Vergilio]]) in 't huieg [[Lombardije]]. Ziene pa hoort bij de [[gens Vergilia]], zien moojer bij de [[gens Magia]]. [[Macrobius]] beweerde (pas roond 400 nao Christus) tot ziene pa vaan gewoen aofkoms waor; me dink in 't gemein evels tot heer oet 'n rieke femilie vaan groetgroondbezitters kaom. Zoedoende woort häöm 'n carrièr in de politiek touwbedach. Naotot heer korten tied [[retorica]] studeerde, góng heer euver op filosofie. Heer góng toen ouch diechte; dat zouw 'r zien goon doen wie 'r aon de Epicurische Sjaol in [[Napels]] studeerde. Later spraok 'r zien bewoondering oet veur de diechters [[Pollio]] en [[Helvius Cinna]]; me heet daorum gesuggereerd tot 'r in de krink roond [[Catullus]] verkierde. Diverse gediechte die me vaanajds aon de jäögdege Vergilius touwsjrijf, zien verzaomeld in de ''[[Appendix Vergiliana]]''; allewijl twiefelt me hendeg aon de echheid vaan die touwsjrieving. In 42 v.Chr. begós Vergilius aon zien ierste groet werk, de ''[[Bucolica]]'' (ouch wel ''Ecloga'' geneump). Dit werk späölt op 't platteland; in de umgeving boe Vergilius waor groet gewore. Me zeet tot Octavianus (de lateren [[Augustus (keizer)|Augustus]]) e landgood vaan Vergilius in beslaag had genome veur 't aon militaire te vergeve, en tot d'n diechter-hiereboer mèt dit werk de veldhier zoewied wouw kriege 't trök te geve. In 39 of 38 woort 't werk oetgegeve. Nao de publicatie vaan de ''Bucolica'' kaom Vergilius in de krink vaan [[Maecenas]], de groete sponsor vaan de Romeinse diechkuns. Noe begós heer aon d'n opvolger, ''[[Georgica]]''. Dit werk slut aon bij de ''Bucolica'' in de zin tot 't op 't platteland späölt, meh boe de ''Bucolica'' veural euver 't individueel leve vaan de boere geit, drejt de ''Georgica'' mie um de praktische kant vaan 't boereleve - 't grens soms aon e lierbook. Volgens sjrievers oet de ajdheid sjreef Vergilius op verzeuk vaan Augustus 'n passaasj vaan dee ziene vijand [[Gallus]] droet. Vergilius zouw ziech jaorelaank (zoeget 37-29) mèt 't sjrieve en verfijne vaan dit werk höbbe bezeggehawwe. Heinao begós Vergilius aon zien epos, de ''[[Aeneis]]''. Dit werk is gans anders es de veurgaonde. 't Besjrijf de avventure vaan [[Aeneas]], 'nen tot daan touw obscuren held oet d'n [[Trojaonsen Oorlog]], dee 't gevalle [[Troje]] oontvlöch en via [[Carthago]] nao [[Italië]] kump. Dao stiech 'r 't riek [[Alba Longa]]; zien naozaote [[Romulus]] en [[Remus]] zalle oetindelek [[Roeme]] stiechte. Neve politieke propaganda - 't werk deit Augustus vaan de godin [[Venus (godin)|Venus]] aofstamme - markeert dit werk veur väöl lui oet de ajdheid en later ouch 't memint tot de Latijnse lèttere ech volwasse weure en 't niveau vaan de [[Aajdgriekse literatuur|Griekse literatuur]] bereike. In 19 v.Chr. góng Vergilius nao [[Achaea]] (in Griekeland) um dao wijer aon 't manuscrip te wèrke. In [[Athene]] spraok heer nog mèt Augustus euver 't werk, meh in [[Megara]] woort 'r kraank. Op de boet trök nao Italië woort zien krenkde erger; in de have vaan [[Brundisium]] góng heer doed. Op zie sterfbèd had Vergilius gezag tot 't manuscrip mós weure verbrend, umtot 't nog neet nao ziene zin waor en 'r 't zoe neet wouw naolaote. ('n Hemfelke rouw aofgewèrkde veerze make dat verhaol wel geluifweerdeg.) Zien vrun weigerde dat, en ouch Augustus verordonneerde tot 't gewoen mós weure oetgegeve. Vergilius kraog e graafmonumint in Napels wat allewijl nog besteit. ==Werk== [[Plaetje:Virgil_mosaic_in_the_Bardo_National_Museum_(Tunis)_(12241228546).jpg|thumb|Vergilius tösse de [[Muze]] [[Clio]] en [[Melpomene]]. Daardeniews mozaïek.]] Wie gezag gief 't 'n collectie, d'n ''Appendix Vergiliana'', mèt gediechte die vaanajds aon Vergilius weure touwgesjreve. De collectie woort pas in de [[Late Ajdheid]] samegestèld; de mieste werke drin zien mèt groete woersjijnelekheid neet vaan Vergilius. In 't gemein sjrijf me ze touw aon oonbekinde diechters oet d'n iersten iew nao Christus. Allein ''Culex'' ('de mögk') en deile vaan de ''Catalepton'' zouwe vaan häöm kinne zien. De werke zien allemaol [[lyriek|lyrisch]] vaan aard en stoon, wie dat genre 't touwleet, in versjèllende metra. Veur de ''Bucolica'' leet Vergilius ziech inspirere door de Grieksen diechter [[Theocritus]]. 't Steit al gans in dactylischen [[hexameter]], 't gebrukelek metrum veur [[epiek|epische]] poëzie (oonder ''epiek'' verstoont me in de ajdheid väöl mie es allein heldediechte). 't Werk umvat 10 beuk. In de ''Georgica'', die mer 4 beuk umvat en ouch al in hexameter steit, vint me d'n invlood vaan [[Hesiodus]]. D'n ''Aeneis'' besteit oet twelf beuk en is oondobbelzinneg gebaseerd op 't werk vaan [[Homerus]]. Allewel tot 't epos e stök korter is, zuut me 't es de pendant vaan zoewel de ''[[Ilias]]'' es de ''[[Odyssee]]''. 't Ierste deil, boe-in Aeneas euver zie zwörf en euver 'nen umweeg kump boe 'r moot zien, weurt neve de Odyssee gelag, dewijl 't deil wat in Italië späölt gebaseerd liekent op de Ilias. In vergelieking mèt Homerus geit Vergilius minder in op avventure en mie op de psychologie. Wijeren invlood op 't werk kump vaan [[Ennius]] en [[Apollonius vaan Rhodos]]. ==Receptie== Veural d'n ''Aeneis'' heet tot in euzen tied veur bewoondering gezörg en sjrievers beïnvleujd. De belaankrieksten invlood is woersjijnelek op [[Dante]], dee in zien ''[[Divina Commedia]]'' Vergilius veur gids in 't bovenatuurleke deit speule. [[Categorie:Dichters]] [[Categorie:Persoene oet Romeinse audheid]] [[Categorie:Luuj gesjtorve in d'n iersten iew veur Christus]] 7in4u1dsm8aymdohpy9ugxtcjxqisce