Wikipedia liwiki https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Speciaal Euverlèk Gebroeker Euverlèk gebroeker Wikipedia Euverlèk Wikipedia Plaetje Euverlèk plaetje MediaWiki Euverlèk MediaWiki Sjabloon Euverlèk sjabloon Help Euverlèk help Categorie Euverlèk categorie Portaol Euverlèk portaol TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 4 3006 486598 483929 2026-10-06T17:15:45Z Steinbach 16 /* L */ lf 486598 wikitext text/x-wiki 'n Verdudelikingspazjena (aafgekort: vp) ies 'n artikel woa-in doorverweze weurt nao versjillende beteikenisse van 'ne term of 'n begrip. =='t Aanmake van 'n verdudelikingspazjena== Es te van 'n besjtaonde pagina 'n verdudelikingspazjena wils make moet dat zoa: #Verplaats de pagina woas te 'n verdudelikingspazjena van wils make nao 'ne passende nuje naam #*Bieveurbeeld: ''Java'' nao ''Java (eiland)'' (d'r ies ouch 'n programmeertaal die Java hèt) #Hiedoor weurt op de oorsjprónkelike pagina automatisch 'ne [[Wikipedia:redirect|redirect]] aangemaak nao deze nuje naam #Vraog de oorsjprónkelike pagina op. De weursj noe doorgesjtuurd (geredirect) nao de nuuj pagina. #Klik op "doorverweze vanaaf xxxx" ónder de titel #Klik op "bewirk" #Vervang de code #REDIRECT door 'n nuuj teks die verwies nao de versjillende beteikenisse en voog 't sjabloon <nowiki>{{vp}} of {{Verdudeliking}}</nowiki> in ==Lies== Hie-ónder volg 'n lies van de verdudelikingspazjena's op Wikipedia. De lies haet 2 functies: #te veurkómme dat verdudelikingspazjena's op de lies van weespazjena's terechkómme #'t meugelik make ein lies te kriege van verdudelikingspazjena's woanao vanoet artikele verweze weurt, zoadat de links gerepareerd kènne were De verdudelikingspazjena's kènne ouch gevonge were via de [[:Kategorie:Verdudelikingspazjena]] en de [[Speciaal:Whatlinkshere/Sjabloon:Verdudeliking|links nao 't Sjabloon:Verdudeliking]]. {{abc}} ==A== * [[Aaddörp]] * [[Aalst]] * [[Abdomen]] * [[Abri]] * [[Abu Dhabi]] * [[Acheron]] * [[Achi]] * [[Achumawi]] * [[Aels]] * [[Afar]] * [[Ain (verdudeliking)]] * [[Aisne (verdudeliking)]] * [[Alemannisch]] * [[Alice in Wonderland]] * [[Allier (verdudeliking)]] * [[Altena]] * [[Amal]] * [[Amazonas]] * [[Amazone]] * [[Amarasi]] * [[Amb Mofert]] * [[Amblève]] * [[Amerikaans]] * [[Åmot]] * [[Arabische ciefers]] * [[Ardèche (verdudeliking)]] * [[Ari]] * [[Ariège (verdudeliking)]] * [[Arische taole]] * [[Artiest]] * [[Ås]] * [[Ascheberg]] * [[Assimilatie]] * [[Aube]] * [[Aude]] * [[Augustus]] * [[Aure]] * [[Australian Open]] * [[Avatar]] * [[Aveyron (verdudeliking)]] * [[Aw Hei]] ==B== * [[Baar]] * [[Bach]] * [[Baek]] * [[Baer]] * [[Ban]] * [[Baole]] * [[Basiliek]] * [[Bastaard]] * [[Batterie]] * [[Beech]] * [[Belasting]] * [[Belfort]] * [[Belize]] * [[Berb]] * [[Berbers]] * [[Berg]] * [[Bergen]] * [[Berghem]] * [[Bergs]] * [[Bies]] * [[Bloom]] * [[Bø]] * [[Bóch]] * [[Bogota]] * [[Boileau]] * [[Borg]] * [[Born]] * [[Bouillon]] * [[Brachter staasje]] * [[Brand]] * [[Braobantj]] * [[Bree]] * [[Brees]] * [[Broekhuizen]] * [[Brögk]] * [[Brokopondo]] * [[Brómmele]] * [[Brook]] * [[Bunschoten]] * [[Buren]] * [[Butte County]] ==C== * [[Calculus]] * [[Calvados (verdudeliking)]] * [[Canon]] * [[Ceres]] * [[Charente (verdudeliking)]] * [[Cher]] * [[Clark County]] * [[Classicisme]] * [[Columbus]] * [[Commewijne]] * [[Corpus]] * [[Corrèze (verdudeliking)]] * [[Creuse (verdudeliking)]] ==D== * [[Daal]] * [[Dal]] * [[Dalem]] * [[Dam]] * [[Daore]] * [[Darwin]] * [[Den Uul van den Grauwert]] * [[Depressie]] * [[Deur]] * [[Deurne]] * [[Deva]] * [[Dollar]] * [[Dónderpele]] * [[Donk]] * [[Dordogne]] * [[Doubs (verdudeliking)]] * [[Douglas County]] * [[Draod]] * [[Drôme (verdudeliking)]] * [[Dubai]] * [[Duutsj Riek]] ==E== * [[Ei]] * [[Eide]] * [[Eikske]] * [[Eiwit]] * [[Eldere]] * [[Elisabeth]] * [[Emma]] * [[Endemie]] * [[Epifanie]] * [[Ès]] * [[ESP]] * [[Esse (verdudeliking)]] * [[Essonne (verdudeliking)]] * [[Étalle]] * [[Eur]] * [[Eure (verdudeliking)]] * [[Euverem]] ==F== * [[Familie]] * [[Flora]] * [[Forst]] * [[Frankfurt]] * [[Frans Timmermans]] ==G== * [[Gaar]] * [[Gank]] * [[Gaod]] * [[Gäöl]] * [[Gebrook]] * [[Geer]] * [[Geistelike]] * [[Gers]] * [[Getieje]] * [[Getuug]] * [[Geusselt]] * [[Gezèkde]] * [[Gironde]] * [[God]] * [[Goedereede]] * [[Goiás]] * [[Golf]] * [[Goltzius]] * [[Good]] * [[Gotisch]] * [[Graaf]] * [[Grach]] * [[Graft]] * [[Graham County]] * [[Gran]] * [[Grasbroek]] * [[Grauwert]] * [[Grieks]] * [[Griekstaolege cinema]] * [[Griekstaolege meziek]] * [[Groenveld]] * [[Groninge]] ==H== * [[Haaren]] * [[Halle]] * [[Ham]] * [[Hannibal]] * [[Haof]] * [[Haore]] * [[Häörs]] * [[Haram]] * [[Hare]] * [[Hasselt (verdudelikingspazjina)]] * [[Haze]] * [[Heers]] * [[Hees (verdudeliking)]] * [[De Hei]] * [[G'n Hei]] * [[Heide]] * [[Heks]] * [[Helje]] * [[Helle]] * [[Hemel]] * [[Hemnes]] * [[Hendrik van Gelder]] * [[Hérault (verdudeliking)]] * [[Hermitage]] * [[Herøy]] * [[Heusden]] * [[Hièring]] * [[Hol]] * [[Homo]] * [[Homologie]] * [[Hondsrug]] * [[Houtem]] * [[HST]] * [[Hub Dohmen]] * [[Hubert Vos]] * [[Hulst]] * [[Humboldt County]] ==I== * [[Ieredevisie]] * [[IJzer]] * [[Indre (verdudeliking)]] * [[Irakleio]] * [[Isère (verdudeliking)]] * [[Isidorus]] ==J== * [[Jacobus]] * [[Jood]] * [[John Adams]] * [[Julia]] * [[Jura]] ==K== * [[Kaak]] * [[Kaardebol]] * [[Kaffee]] * [[Kamp]] * [[Kanjel]] * [[Kaoke]] * [[Kapel]] * [[Kapelle]] * [[Kassel]] * [[Kelvin]] * [[Kempe]] * [[Kenaal]] * [[Kèrk]] * [[Kessels]] * [[Kevers]] * [[Kilo]] * [[Kings County]] * [[Kloes]] * [[Kloester]] * [[Klók]] * [[KNVB-baeker]] * [[Koar]] * [[Koel]] * [[Kolonie]] * [[Kómmel]] * [[Kongo]] * [[Koraal]] * [[Körk]] * [[Krater]] * [[Kriet]] * [[Krink]] * [[Krök]] ==L== * [[Laesmam]] * [[Lake County]] * [[Landes]] * [[Landgraaf]] * [[Landj]] * [[Laor]] * [[Lapland]] * [[Laren]] * [[Larissa]] * [[Laura]] * [[Leeuwen]] * [[Leie]] * [[Lengerich]] * [[Leuk]] * [[Lieëf]] * [[Lieëve]] * [[Liek]] * [[Liemers]] * [[Limburg]] * [[Limburger]] * [[Lin]] * [[Lincoln County]] * [[Lind]] * [[Linne]] * [[Loenen]] * [[Loire]] * [[Loiret (verdudeliking)]] * [[Lom]] * [[Long Beach]] * [[Lot]] * [[Lotharinge]] * [[Lucifer]] * [[Luit]] * [[Luxemburg]] * [[Lynx]] * [[Lyon County]] ==M== * [[Maas]] * [[Maasdune]] * [[Maaslands]] * [[Macedonië]] * [[Macron]] * [[Mael]] * [[Maer]] * [[Maert]] * [[Man]] * [[Maon]] * [[Marathon]] * [[Marne (verdudeliking)]] * [[Mark]] * [[Mars]] * [[Martin]] * [[Maya]] * [[Mayenne (verdudeliking)]] * [[Mechele]] * [[Mechels]] * [[Meizäödsje]] * [[Menu]] * [[Mès]] * [[Michiel]] * [[Middelharnis]] * [[Mieëve]] * [[Mier]] * [[Miet]] * [[Mille]] * [[Mineral County]] * [[Mispel]] * [[Missing link]] * [[Mississippi]] * [[Moeër]] * [[Moerdijk]] * [[Moes]] * [[Mofert]] * [[Molenveld]] * [[Mond]] * [[Mörge]] * [[Munster]] * [[Munt]] ==N== * [[Name]] * [[Naorderbrök]] * [[Natuur]] * [[Navajo]] * [[Nederlands voetbalèlftal]] * [[Nederrien]] * [[Neer]] * [[Nes (Nórwaeg)]] * [[Neuenkirchen]] * [[Neufchâteau (verdudeliking)]] * [[Nevada County]] * [[New York]] * [[Niel]] * [[Nieuwdorp]] * [[Nièvre (verdudeliking)]] * [[Nome]] * [[Nora]] * [[Nuuj-Amsterdam]] * [[Nuuj-Èngelandj]] ==O== * [[Octaaf]] * [[Oerle]] * [[Oise (verdudeliking)]] * [[Olm]] * [[Olympus]] * [[Oor]] * [[Oos-Fries]] * [[Oost]] * [[Oostrum]] * [[Ophaove]] * [[Orange County]] * [[Oranjestad]] * [[Orde]] * [[Orne (verdudeliking)]] * [[Os]] * [[Os (Nórwaeg)]] * [[Osen]] ==P== * [[Paerd]] * [[Pal]] * [[Palestina]] * [[Palts]] * [[Paraná]] * [[Park]] * [[Peloponnesos]] * [[Pelt]] * [[Periferie]] * [[Perron]] * [[Perth]] * [[Petra]] * [[Pi]] * [[Piel]] * [[Piloot]] * [[Pireas]] * [[Plaat]] * [[Plat]] * [[Poep]] * [[Pool]] * [[Pop]] * [[Póp]] * [[Poupehan]] * [[Prins]] * [[Proos]] * [[Pruses]] * [[Put]] * [[Pütt]] ==Q== ==R== * [[Raam]] * [[Ramsj]] * [[Rana]] * [[Rauma]] * [[Reipe]] * [[Reisdorf]] * [[Rhodesië]] * [[Rierank]] * [[Rif]] * [[Rhône]] * [[Romeine]] * [[Rowwen Hèze]] * [[Rubicon]] * [[Rugby]] * [[Rutte]] ==S== * [[Sacramento]] * [[Salem]] * [[Salomonszegel]] * [[Sande]] * [[Sandnes]] * [[Santa Cruz County]] * [[Sarthe (verdudeliking)]] * [[Satelliet]] * [[Schafhausen (verdudeliking)]] * [[Schieren]] * [[Schilberg]] * [[Schleiden]] * [[Schwalmtal]] * [[Scirocco]] * [[Seks]] * [[Senden]] * [[Sierra County]] * [[Siljan]] * [[Sinselbeek]] * [[Sint-Jan]] * [[Sint-Maarten]] * [[Sint Pieter]] * [[Sjaasberg]] * [[Sjeep]] * [[Sjiek]] * [[Sjloek]] * [[Sjnoep]] * [[Sjpik]] * [[Sjpoor]] * [[Sjrif]] * [[Sjtaal]] * [[Sjtasie]] * [[Sjèj]] * [[Sjummel]] * [[Sluis]] * [[Somme (verdudeliking)]] * [[St. Gerlach]] * [[Stadsprovincie]] * [[Stang]] * [[Steinkirchen]] * [[Stiermarke]] * [[Stroum]] * [[Suceava]] * [[Sula]] * [[Sund]] ==T== * [[Tana]] * [[Tarn (verdudeliking)]] * [[Teek]] * [[Termaar]] * [[Terras]] * [[Terts]] * [[Thai]] * [[Theo van Gogh]] * [[Theresia]] * [[Thessaloniki]] * [[Tibet]] * [[Tien]] * [[Tiet]] * [[Tirol]] * [[Titaan]] * [[Tocantins]] * [[Tokke]] * [[Toog]] * [[Trinity County]] * [[Trol]] * [[Troew]] * [[Turien]] * [[TV Limburg]] * [[Twiefeleer]] * [[Tynaarlo]] ==U== * [[UEFA Champions League]] * [[UEFA Champions League 2019/20]] * [[Ultima Thule]] * [[Utrech]] ==V== * [[Vaam]] * [[Våler]] * [[Valkenburg]] * [[Var (verdudeliking)]] * [[Vara]] * [[Varen]] * [[Vaucluse (verdudeliking)]] * [[Veere]] * [[Veersj]] * [[Veld]] * [[Veldeke]] * [['t Vèn]] * [[Vendée (verdudeliking)]] * [[Venom]] * [[Veolia]] * [[Vervalvorm]] * [[Vès]] * [[Veur]] * [[Veurs]] * [[Vienne (verdudeliking)]] * [[Vik]] * [[Vinje]] * [[Vink]] * [[Vitoria]] * [[Vlist]] * [[Voere]] * [[Vogelbuurt]] * [[Voort]] * [[Vorst]] * [[VVV]] ==W== * [[Waerhage]] * [[Wake]] * [[Washington]] * [[Washington County]] * [[Waterval]] * [[Week]] * [[Weer]] * [[De Weerd]] * [[Weert]] * [[Wehr]] * [[Weimar]] * [[Westland]] * [[Wetter]] * [[Wettringen]] * [[Weuste]] * [[Wiejerd]] * [[Wiek]] * [[Wiet]] * [[Willemstad]] * [[Wirvel]] * [[Wiyot]] * [[Wolof]] * [[Wórtel]] * [[Wrattekroed]] ==X== * [[Xena]] ==Y== * [[Yonne (verdudeliking)]] * [[Yuma County]] ==Z== * [[Zandjberg]] * [[Zaol]] * [[Zeeg]] * [[Zittard]] * [[Zökpoep]] * [[Zurich]] * [[Zuul]] * [[Zuuster]] * [[Zwijndrecht]] [[Categorie:Verdudelikingspazjena|*]] [[Categorie:Wikipedia:Alles]] [[da:Wikipedia:Stilmanual#Flertydige artikler]] o5sifod3ai95wdb24tfkh3816vvuq62 0 30139 486593 358341 2026-10-06T17:11:54Z Steinbach 16 Steinbach verplaatsde pagina [[Landes]] nao [[Landes (Frankriek)]]: Neet 'tzelfde wie 't dialek vaan Lande. 358341 wikitext text/x-wiki {{Dialek|Mofers}} [[Plaetje:Landes-Position.svg|thumb|Ligking van 't departement Landes.]] 't Departement '''Landes''' is eine vanne [[departement]]en in [[Frankriek]] en haet 't nómmer 40. 't Is gelaengen in 't zuudwèstelik deil van 't landj, grenzendj ane departemente: [[Gironde]], [[Lot-et-Garonne]], [[Gers]] en [[Pyrénées-Atlantiques]]. De houfstad is [[Mont-de-Marsan]]. ==Arrondissemente== * [[Arrondissement]] van [[Dax]] * Arrondissement van [[Mont-de-Marsan]] == Demografie == Lies vanne grótste tieën gemèndje in 't departement: {| class="wikitable" ! Nr. !! Gemèndje !! Aantaal inwoeaners (1999) !! Aantaal inwoeaners (2008) |- align="right" | 1 (1)|| align="left" | [[Mont-de-Marsan]] || 29 529 || 30 162 |- align="right" | 2 (2)|| align="left" | [[Dax (stad)|Dax]] || 19 557 || 20 528 |- align="right" | 3 (3)|| align="left" | [[Saint-Paul-lès-Dax]] || 10 228 || 12 544 |- align="right" | 4 (5)|| align="left" | [[Biscarrosse]] || 9 290 || 12 355 |- align="right" | 5 (4)|| align="left" | [[Tarnos]] || 10 073 || 11 563 |- align="right" | 6 (6)|| align="left" | [[Saint-Pierre-du-Mont (Landes)|Saint-Pierre-du-Mont]] || 7 186 || 8 664 |- align="right" | 7 (8)|| align="left" | [[Capbreton]] ||6 642 || 7 763 |- align="right" | 8 (11)|| align="left" | [[Saint-Vincent-de-Tyrosse]] || 5 365 || 7 161 |- align="right" | 9 (10)|| align="left" | [[Soustons]] || 5 751 || 7 090 |- align="right" | 10 (7)|| align="left" | [[Mimizan]] || 6 862 || 6 903 |- align="right" | 11 (9)|| align="left" | [[Aire-sur-l'Adour]] || 6 003 || 6 092 |} {{Sjabloon:Departemente in Frankriek}} [[Categorie:Departemènte van Frankriek]] [[Categorie:Landes|*]] lgyywukuv5lkvb5xnusdwjbu6ilvn9n 0 73169 486592 459906 2026-10-06T17:11:11Z Steinbach 16 /* Umvaank */ 486592 wikitext text/x-wiki {{dialek2|Mestreechs|Sintruins}} 't '''Truierlands''' is e dialek gesproke in 't uterste zuidweste vaan [[Belsj Limbörg]] en twie dörper in aonpaolend [[Vlaoms-Braobant]]. 't Heet kinmerke vaan zoewel [[Limbörgs]] en [[Braobants]], meh weurt in 't gemein nog wel tot 't Limbörgs gerekend. ==Umvaank== In de indeiling vaan 't ''[[Woordenboek van de Limburgse Dialecten]]'' (zoewie die vaan zie zöster 't ''[[Woordenboek van de Brabantse Dialecten]]'') weure de volgende plaotse daan wel tongvel bij 't Truierlands gerekend:<ref>[https://e-wld.nl/static/dictionary/content/pdf/wld-3/2001_Limburgse%20Dialecten%20III%204,1%20(Vogels).pdf WLD III 4.1: Vogels]</ref><ref name=wbd>[https://www.e-wbd.nl/static/dictionary/content/pdf/wbd-3/2000_Brabantse%20Dialecten%20III%20Inleiding_Compleet.pdf WBD - Inleiding Compleet]</ref> {| |- valign=top | * [[Aolst]] * [[Baole (Gingelom)|Baole]] * [[Bevinge]] * [[Bindeveld]] * [[Boeket]] ([[Boekets]]) * [[Brustem]] * [[Buvinge]] * [[Dónk-bè-Herk]] * [[Gingelom]] ([[Gingeloms]]) * [[Gossem]] * [[Graoze]] | * [[Hallemol]] * [[Heiselt]] * [[Herk]] ([[Herks]]) * [[Juuk]] * [[Kerrekom]] * [[Kortèès]] * [[Meeze]] * [[Melvere]] * [[Miele (Gingelom)|Miele]] * [[Montenaoke]] | * [[Niel (Gingelom)|Niel-bè-Sintruin]] * [[Noërekirke]] * [[Odinge]] * [[Runkele]] * [[Rumme]] * [[Sintruin]] ([[Sintruins]]) * [[Trast]] * [[Vallem]] ([[Vallems]]) * [[Vos (Gingelom)|Vos]] * [[Wildere]] |} De dialekte vaan de gemeinte [[Lande]] in [[Vlaoms-Braobant]] zien e twievelgeval. Ze doen in väöl dinger nog mèt 't (Haspegouws) Limbörgs mèt, meh zien al Braobantser vaan karakter es de res vaan 't gebeed. Zuug heiveur oonder ''[[Landes]]''. ==Kinmerke== ===Probleem: Truierlands tössen oos en wes=== Wie gezag beginne in 't Truierlands de Limbörgse taolkinmerke ziech dujelek aof te bouwe (of op te bouwe, es me vaanoet 't weste riddeneert). 't Truierlands gebeed ligk nog wel zuidoostelek vaan de [[Uerdinger Linie]]: me zeet hei dus, op z'ch Limbörgs, vaan ''ich, mich, oech'' en ''ooch'', in tegestèlling tot Braobants ''ik, mij (maai), aa'' en ''ook''. Dit zègke ze ouch nog in 't [[Getelands]], wat westelek vaan 't Truierlands weurt gesproke. In 'n aander belaankriek dink deit 't Truierlands neet mèt de Limbörgse dialekte mèt. 't Gief gei structureel versjèl tösse [[sleiptoen en stoettoen]]. Me kin de Truierlanders zeker wel hure zinge, meh 't toenversjèl weurt neet gebruuk um twie wäörd die wijer neet versjèlle oeterein te hawwe. In tegestèlling tot beveurbeeld 't [[Loeënerlands]], boe 't woord ''pjaad'' ('peerd') in 't inkelvoud de sleiptoen en in 't miervoud de stoettoen heet, kint me in 't Truierlands ''paed'' (inkelvoud) en ''paede'' (mievoud). 't Mis daomèt eint vaan de belaankriekste kinmerke die 't Limbörgs deit versjèlle vaan aander dialekgróppe. Dit heet 't gemein mèt 't [[Berringerlands]]. De Betoeningslijn es zoedaoneg weurt evels nog zjus ''door'' dit gebeed geteikend, tösse Juuk (wes) en Boeket (oos) door. Dat zouw beteikene tot me in 't uterste ooste vaan dit gebeed nog wel in e paar wäörd toenversjèl kint. Dujelek is tot 't toenversjèl ziech hei begint aof te bouwe, en tot de grens vaan dit versjijnsel raofeleg is.<ref>Rob Belemans en Ronny Keulen, ''Taal in stad en land: Belgisch-Limburgs''. Uitgeverij Lannoo, Tielt, 2004: p. 30</ref> ===Oplossing: de Getelijn=== Noe gief 't evels nog mie kinmerke die 't Braobants vaan 't Limbörgs sjeie, sommege al get belaankrieker es aandere. Zoeget op de grens tösse de twie provincies löp 'n aontal vaan die isoglosse (taollijne) same. Dit weurt de [[Getelijn]] of Geteboondel geneump. De versjèllende lijne loupe evels neet gans geliek; de grens is get raofeleg. Dialektologe höbbe daorum, veur 't gemaak, de ''ideaol Getelijn'' getrokke. Heimèt sjeit me 't Truierlands vaan 't Getelands, en daomèt ouch 't Limbörgs vaan 't Braobants. De lijn begint in 't zuie op de Germaons-Romaonse taolgrens en volg in 't begin de provinciegrens tösse Limbörg en Vlaoms-Braobant. Boe de provinciegrens 'nen drej nao 't ooste maak, geit de Getelijn rechoet; gevolg heivaan is tot de Braobantse plaotse Graoze en Rumme ouch nog in 't Truierlands gebeed valle. Daonao kruis de Getelijn de provinciegrens weer um tösse [[Haole]] (westelek) en [[Dónk-bè-Herk|Dónk]] (oostelek) door te loupe. Sommege lijne oet de Getebundel loupe wijer rechoet nao ´t noorde; aandere evels buige hei nao 't noordooste aof. Dao valle ze same mèt de Uerdinger Linie en/of de Betoeningslijn; vaanaof dat punt is daomèt wel dujelek boe de grens tösse Limbörgs en Braobants moot loupe. Dónk en Herk zien zoedoende de noordelekste plaotse oet 't Truierlands gebeed. 'n Belaankrieke taolgrens oet de Getelijn is de lange vocaol in e woord wie ''daok'' ('daak') en ''smeed''. In de Braobantse dialekte is 't gemeinelek ''dak - daoke'' en ''smid/smed - smede'', dus mèt 'n wisseling tösse 'ne korte en 'ne lange vocaol. In de Limbörgse dialekte is dee normaal gezeen ummer laank. Ouch de grenze vaan [[umlaut]] in werkwoordsvörm (''lope - hè löp'') en verkleinwäörd (''póp - pupke'') ligke hei in de buurt, meh euver 't algemein loupe die grenze wel get wijer nao 't weste. Aon d'n aandere kant blijf d'n umlaut in 't Truierlands al hiel dèks oet in werkwäörd mèt ''a'': ''hè valt'' in plaots vaan ''heer vèlt'' enz. in de mieste Limbörgse dialekte. ===Aander kinmerke=== E versjèl tösse [[aajd- en nuilang a|aajdlang ''aa'' en nuilang ''aa'']] weurt soms gemaak, zij 't neet wie me dat in 't Oos-Limbörgs gewoen is. Veur 'nen dentaol (mèt de tan of 't verhemelte gemaakde klaank) huurt me 'n ope ''ao'' es de klaank nuilaank is, meh 'ne mie geslote ''oo(ë)'' es de klaank vaanajds laank is. Dit gief e versjèl tösse ''laote'' ('late', bijvoegelek naomwoord') en ''looëte'' ('laote', werkwoord). Op aander plaotse is de klaank ummer ''ao'': ''aovend'' en ''maoke''. Dit systeem versjèlt vaan 't Loeënerlands, wat de klaank vaan 't werkwoord nog wijer slut tot ''loeëte'', meh ouch vaan 't Getelands, wat wel versjèl maak tösse ''aovend'' en ''make''. Dujelek Limbörgs is ouch de ''e'' in ''drejje''. In 't Getelands is dit gemeinelek ''drooje''; dao huurt me dus wie in 't Nederlands 'ne lange klinker. In e woord wie ''plaots'' huurt me daan weer 'ne lange klinker in 't Truierlands. Ouch dit is weer typisch Limbörgs; 't Getelands heet hei ''plöts'' (wat typisch veur Zuid-Braobant is). Wie me bove oet 't veurbeeld vaan ''paed(e)'' kint 't Truierlands gein stijgende diftonge op de plaots vaan 'n oetgevalle ''-r-''. Dit is e dujelek versjèl mèt 't Loeënerlands en aander Haspegouwse dialekte. De [[zaachlang ee|zaachlang ''ee'']] weurt in 't Truierlands dèks 'ne twieklaank ''eej'' of zelfs ''ei''. Zoe zeet me vaan ''eejzel'', gans in 't zuie vaan ''eizel''. Ouch in 't Getelands en wijer nao 't weste zeet me vaan ''eejzel, eizel'' of zelfs ''ajzel''. In 't Loeënerlands huurt me zjus hiel dujelek ''ezel'' mèt 'n zuver lang ''ee''. In e woord wie ''breke'' koume de variante ''breejke, breike'' ouch wel veur, meh minder algemein. Ouch bij de ''[[eu]]'' en de [[zaachlang oo|zaachlang ''oo'']] vint me zoeget: ''leujge'' (meh wel ''sleutel''), ''oowve'', ''zoown''. Mèt zoe'n klaanke klinke de Truierlanders aander Limbörgers al hendeg Braobants in de oere. De ''eu'' weurt tot 'n lang ''uu'' in e woord wie ''juuk''. Dat kin me bove al zien aon de plaotsnaom ''[[Juuk]]''. De Limbörgse dialekte zien in e woord wie ''brief/breef'' en ''goed/good'' dèks verdeild: de vörm mèt ''ie'' en ''oe'' zien westelek, de vörm mèt ''ee'' en ''oo'' zien oostelek. Meh gans in 't zuidweste is de vörm ''breef'' weer presint. 't Truierlands maak deil oet vaan e groet Zuid-Braobants gebeed boe me de ''ee'' kint. Vreemp genoog zeet me hei miestens neet vaan ''good'', wat me in Zuid-Braobant wel kin hure. Euver nog zoe'ne klaank, ''zeut'' of ''zuut'', is 't gebeed verdeild. In 't Truierlands weurt nog vaan ''zoer'', ''moer'' en ''schoere'' gezag, wat typisch oosteleke wäörd zien. In 't Getelands kint me nog wel ''zoer''. 't Verkleinwoord vaan ''moer'' is ''mörke'', wat in 't groetste deil vaan Belsj Limbörg normaal is. De geslote oetspraok vaan de ''i'' in e woord wie ''diek'' ('dik') kump in 't Getelands wel, in 't Truierlands gemeinelek neet veur. In e woord wie ''keind'' ('keend') huurt me 'ne twieklaank, e versjijnsel wat wijer in väöl Oos-Braobantse in diverse Hollandse dialekte veurkump (meh neet in 't Getelands). 'n Neiging tot geslote oetspraok besteit nog wel bij e woord wie ''stoem'' ('stóm'). In 't Truierlands weurt nog ''wottel'' ('wortel') gezag, dewijl dat westeleker al ''wöttel'' of ''wèttel'' is. Es Wes-Limbörgs dialek heet 't Truierlands de aw Germaanse ''ī'' neet gehawwe. Toch kin 't nog wel e marginaol versjèl geve tösse de korte ''ei'' en de lang ''ij'': ''tèèd'' ('tied') rijmp ziech neet mèt ''geit''. In 't Getelands rijme ziech die wel, meh umtot 't Zuid-Braobants taollandsjap op dit punt chaotisch is, moot me dao neet te väöl algemein dinger euver zègke. Op punte boe de oosteleke dialekte 'n ''oe'' höbbe en 't Algemein Nederlands 'n ''ui'', heet 't Truierlands dèks 'n ''aa'': ''aat, haas''. Dat versjèlt mèt de Limbörgse dialekte oet de umgeving, die dao 'n ''au'' kinne. Versjèl weurt gemaak mèt de ''ui'' die al vreuger 'ne veurklinker waor, beveurbeeld in ''fruit'' of ''Sintruin''. In 't Getelands zien die klaanke allebei ''aa'' of allebei ''èù''. [[Oergermaanse al- en ol-|Versjèl tösse ''ou'' en ''au'']] weurt gemaak: ''hout'' rijmp ziech neet mèt ''kaod'' ('kaajd'). In de aongrenzende Braobantse dialekte is dat laank neet ummer zoe. In ''blauw'' huurt me ouch 'nen twieklaank, wat in 't Limbörgs algemein is meh in 't Getelands neet 't geval is. ==Bronne== <references/> {{Limburgs}} [[Categorie:Wes-Limburgse dialekte]] 9x5u0nitczo96vrym9fzy045ealjcls 486599 486592 2026-10-06T17:18:04Z Steinbach 16 /* Umvaank */ 486599 wikitext text/x-wiki {{dialek2|Mestreechs|Sintruins}} 't '''Truierlands''' is e dialek gesproke in 't uterste zuidweste vaan [[Belsj Limbörg]] en twie dörper in aonpaolend [[Vlaoms-Braobant]]. 't Heet kinmerke vaan zoewel [[Limbörgs]] en [[Braobants]], meh weurt in 't gemein nog wel tot 't Limbörgs gerekend. ==Umvaank== In de indeiling vaan 't ''[[Woordenboek van de Limburgse Dialecten]]'' (zoewie die vaan zie zöster 't ''[[Woordenboek van de Brabantse Dialecten]]'') weure de volgende plaotse daan wel tongvel bij 't Truierlands gerekend:<ref>[https://e-wld.nl/static/dictionary/content/pdf/wld-3/2001_Limburgse%20Dialecten%20III%204,1%20(Vogels).pdf WLD III 4.1: Vogels]</ref><ref name=wbd>[https://www.e-wbd.nl/static/dictionary/content/pdf/wbd-3/2000_Brabantse%20Dialecten%20III%20Inleiding_Compleet.pdf WBD - Inleiding Compleet]</ref> {| |- valign=top | * [[Aolst]] * [[Baole (Gingelom)|Baole]] * [[Bevinge]] * [[Bindeveld]] * [[Boeket]] ([[Boekets]]) * [[Brustem]] * [[Buvinge]] * [[Dónk-bè-Herk]] * [[Gingelom]] ([[Gingeloms]]) * [[Gossem]] * [[Graoze]] | * [[Hallemol]] * [[Heiselt]] * [[Herk]] ([[Herks]]) * [[Juuk]] * [[Kerrekom]] * [[Kortèès]] * [[Meeze]] * [[Melvere]] * [[Miele (Gingelom)|Miele]] * [[Montenaoke]] | * [[Niel (Gingelom)|Niel-bè-Sintruin]] * [[Noërekirke]] * [[Odinge]] * [[Runkele]] * [[Rumme]] * [[Sintruin]] ([[Sintruins]]) * [[Trast]] * [[Vallem]] ([[Vallems]]) * [[Vos (Gingelom)|Vos]] * [[Wildere]] |} De dialekte vaan de gemeinte [[Lande]] in [[Vlaoms-Braobant]] zien e twievelgeval en weure soms ouch nog mètgetèld.<ref>[https://www.neigemenneke.com/truierland Neigemenneke - Het Truierlands]</ref> Ze doen in väöl dinger nog mèt 't (Haspegouws) Limbörgs mèt, meh zien al Braobantser vaan karakter es de res vaan 't gebeed. In 't WLD en WBD weure ze bij 't [[Getelands]], dus Braobants, getèld. Zuug veur details dao-euver bij ''[[Landes (dialek)|Landes]]''. ==Kinmerke== ===Probleem: Truierlands tössen oos en wes=== Wie gezag beginne in 't Truierlands de Limbörgse taolkinmerke ziech dujelek aof te bouwe (of op te bouwe, es me vaanoet 't weste riddeneert). 't Truierlands gebeed ligk nog wel zuidoostelek vaan de [[Uerdinger Linie]]: me zeet hei dus, op z'ch Limbörgs, vaan ''ich, mich, oech'' en ''ooch'', in tegestèlling tot Braobants ''ik, mij (maai), aa'' en ''ook''. Dit zègke ze ouch nog in 't [[Getelands]], wat westelek vaan 't Truierlands weurt gesproke. In 'n aander belaankriek dink deit 't Truierlands neet mèt de Limbörgse dialekte mèt. 't Gief gei structureel versjèl tösse [[sleiptoen en stoettoen]]. Me kin de Truierlanders zeker wel hure zinge, meh 't toenversjèl weurt neet gebruuk um twie wäörd die wijer neet versjèlle oeterein te hawwe. In tegestèlling tot beveurbeeld 't [[Loeënerlands]], boe 't woord ''pjaad'' ('peerd') in 't inkelvoud de sleiptoen en in 't miervoud de stoettoen heet, kint me in 't Truierlands ''paed'' (inkelvoud) en ''paede'' (mievoud). 't Mis daomèt eint vaan de belaankriekste kinmerke die 't Limbörgs deit versjèlle vaan aander dialekgróppe. Dit heet 't gemein mèt 't [[Berringerlands]]. De Betoeningslijn es zoedaoneg weurt evels nog zjus ''door'' dit gebeed geteikend, tösse Juuk (wes) en Boeket (oos) door. Dat zouw beteikene tot me in 't uterste ooste vaan dit gebeed nog wel in e paar wäörd toenversjèl kint. Dujelek is tot 't toenversjèl ziech hei begint aof te bouwe, en tot de grens vaan dit versjijnsel raofeleg is.<ref>Rob Belemans en Ronny Keulen, ''Taal in stad en land: Belgisch-Limburgs''. Uitgeverij Lannoo, Tielt, 2004: p. 30</ref> ===Oplossing: de Getelijn=== Noe gief 't evels nog mie kinmerke die 't Braobants vaan 't Limbörgs sjeie, sommege al get belaankrieker es aandere. Zoeget op de grens tösse de twie provincies löp 'n aontal vaan die isoglosse (taollijne) same. Dit weurt de [[Getelijn]] of Geteboondel geneump. De versjèllende lijne loupe evels neet gans geliek; de grens is get raofeleg. Dialektologe höbbe daorum, veur 't gemaak, de ''ideaol Getelijn'' getrokke. Heimèt sjeit me 't Truierlands vaan 't Getelands, en daomèt ouch 't Limbörgs vaan 't Braobants. De lijn begint in 't zuie op de Germaons-Romaonse taolgrens en volg in 't begin de provinciegrens tösse Limbörg en Vlaoms-Braobant. Boe de provinciegrens 'nen drej nao 't ooste maak, geit de Getelijn rechoet; gevolg heivaan is tot de Braobantse plaotse Graoze en Rumme ouch nog in 't Truierlands gebeed valle. Daonao kruis de Getelijn de provinciegrens weer um tösse [[Haole]] (westelek) en [[Dónk-bè-Herk|Dónk]] (oostelek) door te loupe. Sommege lijne oet de Getebundel loupe wijer rechoet nao ´t noorde; aandere evels buige hei nao 't noordooste aof. Dao valle ze same mèt de Uerdinger Linie en/of de Betoeningslijn; vaanaof dat punt is daomèt wel dujelek boe de grens tösse Limbörgs en Braobants moot loupe. Dónk en Herk zien zoedoende de noordelekste plaotse oet 't Truierlands gebeed. 'n Belaankrieke taolgrens oet de Getelijn is de lange vocaol in e woord wie ''daok'' ('daak') en ''smeed''. In de Braobantse dialekte is 't gemeinelek ''dak - daoke'' en ''smid/smed - smede'', dus mèt 'n wisseling tösse 'ne korte en 'ne lange vocaol. In de Limbörgse dialekte is dee normaal gezeen ummer laank. Ouch de grenze vaan [[umlaut]] in werkwoordsvörm (''lope - hè löp'') en verkleinwäörd (''póp - pupke'') ligke hei in de buurt, meh euver 't algemein loupe die grenze wel get wijer nao 't weste. Aon d'n aandere kant blijf d'n umlaut in 't Truierlands al hiel dèks oet in werkwäörd mèt ''a'': ''hè valt'' in plaots vaan ''heer vèlt'' enz. in de mieste Limbörgse dialekte. ===Aander kinmerke=== E versjèl tösse [[aajd- en nuilang a|aajdlang ''aa'' en nuilang ''aa'']] weurt soms gemaak, zij 't neet wie me dat in 't Oos-Limbörgs gewoen is. Veur 'nen dentaol (mèt de tan of 't verhemelte gemaakde klaank) huurt me 'n ope ''ao'' es de klaank nuilaank is, meh 'ne mie geslote ''oo(ë)'' es de klaank vaanajds laank is. Dit gief e versjèl tösse ''laote'' ('late', bijvoegelek naomwoord') en ''looëte'' ('laote', werkwoord). Op aander plaotse is de klaank ummer ''ao'': ''aovend'' en ''maoke''. Dit systeem versjèlt vaan 't Loeënerlands, wat de klaank vaan 't werkwoord nog wijer slut tot ''loeëte'', meh ouch vaan 't Getelands, wat wel versjèl maak tösse ''aovend'' en ''make''. Dujelek Limbörgs is ouch de ''e'' in ''drejje''. In 't Getelands is dit gemeinelek ''drooje''; dao huurt me dus wie in 't Nederlands 'ne lange klinker. In e woord wie ''plaots'' huurt me daan weer 'ne lange klinker in 't Truierlands. Ouch dit is weer typisch Limbörgs; 't Getelands heet hei ''plöts'' (wat typisch veur Zuid-Braobant is). Wie me bove oet 't veurbeeld vaan ''paed(e)'' kint 't Truierlands gein stijgende diftonge op de plaots vaan 'n oetgevalle ''-r-''. Dit is e dujelek versjèl mèt 't Loeënerlands en aander Haspegouwse dialekte. De [[zaachlang ee|zaachlang ''ee'']] weurt in 't Truierlands dèks 'ne twieklaank ''eej'' of zelfs ''ei''. Zoe zeet me vaan ''eejzel'', gans in 't zuie vaan ''eizel''. Ouch in 't Getelands en wijer nao 't weste zeet me vaan ''eejzel, eizel'' of zelfs ''ajzel''. In 't Loeënerlands huurt me zjus hiel dujelek ''ezel'' mèt 'n zuver lang ''ee''. In e woord wie ''breke'' koume de variante ''breejke, breike'' ouch wel veur, meh minder algemein. Ouch bij de ''[[eu]]'' en de [[zaachlang oo|zaachlang ''oo'']] vint me zoeget: ''leujge'' (meh wel ''sleutel''), ''oowve'', ''zoown''. Mèt zoe'n klaanke klinke de Truierlanders aander Limbörgers al hendeg Braobants in de oere. De ''eu'' weurt tot 'n lang ''uu'' in e woord wie ''juuk''. Dat kin me bove al zien aon de plaotsnaom ''[[Juuk]]''. De Limbörgse dialekte zien in e woord wie ''brief/breef'' en ''goed/good'' dèks verdeild: de vörm mèt ''ie'' en ''oe'' zien westelek, de vörm mèt ''ee'' en ''oo'' zien oostelek. Meh gans in 't zuidweste is de vörm ''breef'' weer presint. 't Truierlands maak deil oet vaan e groet Zuid-Braobants gebeed boe me de ''ee'' kint. Vreemp genoog zeet me hei miestens neet vaan ''good'', wat me in Zuid-Braobant wel kin hure. Euver nog zoe'ne klaank, ''zeut'' of ''zuut'', is 't gebeed verdeild. In 't Truierlands weurt nog vaan ''zoer'', ''moer'' en ''schoere'' gezag, wat typisch oosteleke wäörd zien. In 't Getelands kint me nog wel ''zoer''. 't Verkleinwoord vaan ''moer'' is ''mörke'', wat in 't groetste deil vaan Belsj Limbörg normaal is. De geslote oetspraok vaan de ''i'' in e woord wie ''diek'' ('dik') kump in 't Getelands wel, in 't Truierlands gemeinelek neet veur. In e woord wie ''keind'' ('keend') huurt me 'ne twieklaank, e versjijnsel wat wijer in väöl Oos-Braobantse in diverse Hollandse dialekte veurkump (meh neet in 't Getelands). 'n Neiging tot geslote oetspraok besteit nog wel bij e woord wie ''stoem'' ('stóm'). In 't Truierlands weurt nog ''wottel'' ('wortel') gezag, dewijl dat westeleker al ''wöttel'' of ''wèttel'' is. Es Wes-Limbörgs dialek heet 't Truierlands de aw Germaanse ''ī'' neet gehawwe. Toch kin 't nog wel e marginaol versjèl geve tösse de korte ''ei'' en de lang ''ij'': ''tèèd'' ('tied') rijmp ziech neet mèt ''geit''. In 't Getelands rijme ziech die wel, meh umtot 't Zuid-Braobants taollandsjap op dit punt chaotisch is, moot me dao neet te väöl algemein dinger euver zègke. Op punte boe de oosteleke dialekte 'n ''oe'' höbbe en 't Algemein Nederlands 'n ''ui'', heet 't Truierlands dèks 'n ''aa'': ''aat, haas''. Dat versjèlt mèt de Limbörgse dialekte oet de umgeving, die dao 'n ''au'' kinne. Versjèl weurt gemaak mèt de ''ui'' die al vreuger 'ne veurklinker waor, beveurbeeld in ''fruit'' of ''Sintruin''. In 't Getelands zien die klaanke allebei ''aa'' of allebei ''èù''. [[Oergermaanse al- en ol-|Versjèl tösse ''ou'' en ''au'']] weurt gemaak: ''hout'' rijmp ziech neet mèt ''kaod'' ('kaajd'). In de aongrenzende Braobantse dialekte is dat laank neet ummer zoe. In ''blauw'' huurt me ouch 'nen twieklaank, wat in 't Limbörgs algemein is meh in 't Getelands neet 't geval is. ==Bronne== <references/> {{Limburgs}} [[Categorie:Wes-Limburgse dialekte]] oq6qwhfrxcns2b9xumngyrinrgm242m 0 76191 486594 2026-10-06T17:11:54Z Steinbach 16 Steinbach verplaatsde pagina [[Landes]] nao [[Landes (Frankriek)]]: Neet 'tzelfde wie 't dialek vaan Lande. 486594 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Landes (Frankriek)]] 914lltcuyvv6m68hyf60iw0ww7fba0j 486595 486594 2026-10-06T17:13:17Z Steinbach 16 vp 486595 wikitext text/x-wiki Mit '''Landes''' kan me bedoele: * 't Dialek van [[Lande]] in Vlaams-Braobentj; zuug [[Landes (dialek)]]; * 'n Gemeinte in Frankriek; zuug [[Landen (Frankriek)]] {{vp}} kvgulrcygreggfk39puw66lxv8qmlnw 486596 486595 2026-10-06T17:13:26Z Steinbach 16 486596 wikitext text/x-wiki Mit '''Landes''' kan me bedoele: * 't Dialek van [[Lande]] in Vlaams-Braobentj; zuug [[Landes (dialek)]]; * 'n Gemeinte in Frankriek; zuug [[Landes (Frankriek)]] {{vp}} ku83e1o1l9mee1cbctxrvqyic4hvs1j 486597 486596 2026-10-06T17:15:31Z Steinbach 16 486597 wikitext text/x-wiki Mit '''Landes''' kan me bedoele: * 't Dialek van [[Lande]] in Vlaams-Braobentj; zuug [[Landes (dialek)]]; *[[Landes]], e departement in [[Frankriek]]; *[[Landes (bós)]], e bós in Frankriek; *[[Landes (Charente-Maritime)]], 'n gemèndje in Frankriek; *[[Landes-le-Gaulois]], 'n gemèndje in Frankriek; *[[Landes-sur-Ajon]], 'n gemèndje in Frankriek; *[[Landes-Vieilles-et-Neuves]], 'n gemèndje in Frankriek; *[[Les Landes-Genusson]], 'n gemèndje in Frankriek. {{vp}} dzu38hzhahrbzmfufvfb4u6u10el4fc