Wikipedia
lldwiki
https://lld.wikipedia.org/wiki/Plata_prinzipala
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Utente:Moroder
2
2450
253162
253159
2026-09-30T17:31:58Z
Moroder
67
/* Video TV TGA */
253162
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wolfgang Moroder by Bonnie 2020.jpg|miniatura|Moroder tl 2020]]
{{Gherdëina}}
[[File:Flag_of_Ladinia.svg|bordo|right|30x30px]] '''Ladin Gherdëina'''
Bon dì.
Son [[Wolfgang Moroder|Wolfgang Moroder de Rusina]], nasciù a [[Urtijëi]] mut de [[Alex Moroder|Alex]] y [[Paula Grossrubatscher]].
Son dutor n pension.
* Presidënt dl [[Museum Gherdëina]] dal 2006 al 2018.
* Cumëmber d'unëur dla [[Union di Ladins de Gherdëina]], 2022<ref>Union di Ladins de Gherdëina: ''Roland Verra y Wolfgang Moroder cumëmbri d'unëur dla ULG''. [[Calënder de Gherdëina]] 2023, pl. 58-63.</ref>.
* 15 de agost 2026 a [[Dispruch]] bedaia de merit dl Land Tirol<ref>Nathalie Stuffer:''Medaies de merit dal Land Tirol. Dedizion y pascion recunesciudes cun na bedaia.'' La usc di Ladins 21 de agost 2026 Nr. 32, pl. 1 y 7.</ref>.
** Trail 13 agost 2026, 16 agost 2026 y 20 agost 2026.
* Me plesc fe fotos per Wikipedia.
*[[c:User:Moroder|Wolfgang Moroder sun Wikimedia Commons]]
== Wikipedia ladina ==
Scriji scialdi de mi familia, ajache pënsi che la nformazions che ei, de nteres storich y per autra jënt de Gherdëina y dant al dut per i jëuni, jissa scenó perdudes. Ciche savon de nosc antenac y de nosta storia l savon me ajache l ie stat scrit o cuntà. Truep ie bel jit perdù. La Wikipedia ie da me ora l drë post ajache duc possa scrì iló y liejer iló te uni mumënt y la nfurmazions ne va nia perdudes.
=== Interview ===
* [[Moroder/interview|Interview de Sofia Stuflesser cun Wolfgang Moroder y Alexander Prinoth sun la Wikipedia ladina y sun la Wikipedia n generel per tudësch.]]
[[File:Jita di Studënc de Gherdëina ti Grijons.jpg|miniatura|Edgar Moroder cun la grupa di Studënc de Gherdëina a Mustèr tl [[Grijon]] ai 26 de lugio 1966. Da man ciancia: Leo Martiner, Hugo Senoner, Theodor Riffesser, Romeo Sommavilla, Heinz Stuflesser, Rafael Insam, Ambros Widmer, Heini Senoner, [[Pepi Martiner]], Erwin Messner, Wolfgang Moroder, Waltraud Santifaller, Mario Perathoner y [[Edgar Moroder]]<ref>Wolfgang Moroder: ''Viac culturel di studënc de Gherdëina ti Grijons''. [[Calënder de Gherdëina]] 1968, pl. 35.</ref>.]]
== Quinto Dì Culturel Academich Ladin ==
''N « fotograf » uel « fotegrafé » cun si « fotoaparat » per fe na bona « fotegrafia ». Chësta paroles ie nternaziuneles. La medema paroles dije-n per tudësch: Ein « Photograph » will mit seinem « Photoapparat » « photo- graphieren », um eine gute « Photographie » zu machen. N Franzëus dise: Un « photographe » veut « photographier » avec son appareil « photogra phique » pour faire une bonne « photographie ». Y nsci via: Te duta la rusnedes dl mond ie-l daniëura la medema paroles. Ma per I gherdëina chësc ne ti plesc nia al jëun '''Wolfgang Moroder'''. El à crià la nueva paroles: N «pultradëur» uel «pultré ju» cun si «pultradoi» per fe n bon « pultré ». Nen ie pa chësta na bona idea? N bon chert de vin sibe apustà al daulëibon custode dl muséum tla Cësa di Ladins!'', '''Willi Huch''':
''L problem d! vocabular ladin tl spiedi d’autra rusnedes''. Relazion a unëur dl Quinto Dì Culturel Academich Ladin y a unëur y utl dla Rusneda de Gherdëina. Urtijëi 27 d’agost 1967. Calënder de Gherdëina 1968, pl. 45.
[[File:Willi Huch Wolfgang Moroder pultré ju.ogg|miniatura|L Prof Willi Huch al 5 Cungres Ladin a Urtijëi]]
== Video TV TGA ==
* [http://www.tmltv.it/video_on_demand.php?id_menu=65&id_video=60325&pag= Wolfgang Moroder spiega Wikipedia sul TV TGA (Ai 8 de agost 2021 - scumëncia al al menut 6.45)]
* Wolfgang Moroder sun "Dai Crëps dl Sela" [http://www.raibz.rai.it/feed.php?id=18 Trei ntervistes con Ivan Senoner ai 30 de lugio, 8 de agost y 15 de agost 2021]
* Sun '''TV Mediateca Rai Ladinia'''
:[http://www.raibz.rai.it/la/index.php Ntervista ai 06-05-2021 20:55 Scenar ert y cultura: I Schuhplattler, scumëncia al al menut 7.00 Wolfgang Moroder]
* [https://autonomiae.bz.it/it/testimonianze/ Wolfgang Moroder rejona sun l'autonomia sun plaza [[Silvius Magnago]] a Bulsan.]
* [https://www.rainews.it/tgr/trail/video/2022/12/tra-cripl-storica-rudolf-moroder-da-lenert-0c358f15-73ba-498f-bf5f-1ff9002985e9.html Ntervista sun TRAIL sula cripl de Rudolf Moroder Lenert ai 23 de dezëmber 2022.]
* Ntervista cun Oswald sun Radio Gherdëina: Cripl de Rudolf Moroder ai 23 de dezëmber 2022.
* [https://www.radiogardena.it/ld/trasmiscions?ewald-moroder-ciaculea-cun#anchor-sendung Ntervista cun Ewald Moroder sun Radio Gherdëina ai 17 de jené 2023]
* Ntervista cun Bruno Maruca: ''Scultëures storics de Gherdëina''. La Usc di Ladins, 12 de mei 2023, pl. 25.
* [https://www.rainews.it/tgr/trail/video/2024/01/cripl-museum-gherdeina-36ba1821-4214-49eb-a737-c193117aa8f6.html?nxtep TRAIL sun la cripl de Nadel De Rudolf Moroder Lenert depënta da Josef Moroder Lusenberg|Ntervista TRAIL sun la cripl de Nadel De Rudolf Moroder Lenert depënta da Josef Moroder Lusenberg]
* [https://www.rainews.it/tgr/trail/video/2024/02/trail-taa-web--1302-trail-2200-s-radio-ladin-b62d22b0-fe37-4a43-b8fd-34a7a93b08f3.html Storia dl Radio Ladin de Gherdëina - TRAIL.]
* [https://www.peer.tv/de/video/die-groedner-buckelkraemer Video sun i Zandlëc de Gherdëina. Peer.TV]
* Mostra: Berstot Lenert 19 de setëmber 1 de nuvëmber 2026. Rai Ladina, Sozieté 220 de setëmber 2026 [https://www.rainews.it/tgr/trail/video/2026/09/documenta-co-che-l-univa-ti-seculi-passei-laura-tla-berstotes-de-gherdeina-56c0ccab-968c-4354-b9db-b33cc733dcac.html Rai Ladina.]
** Dai creps dl Sela Berstot de Lenert, lunesc, 28.09.2026 dala 19:05.
* Mostra: Berstot Lenert 19 de setëmber 1 de nuvëmber 2026 [https://www.altoadigetv.it/video%20on%20demand.php?id%20menu=65&fbclid=IwY2xjawUp059leHRuA2FlbQIxMABwZG9mBWJyaWQRMXl6dDl0Y1QzRXZVdVpvVEhzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeWQNnnxQaT-oeLAXc73TwNK7zzG8zLL5rSxmvZEg8RckhIUGj5v6wzxMgO5U%20aem%207yqCXKxVhDUSM9RYqM25 Ntervista cun Egon Vinatzer TG Ladin dl 29/09/2026]
== Stories de Gherdëina ==
* [https://web.archive.org/web/20160316093451/http://lusenberg.com/index.html Plata persunela cun documënc sun Gherdëina] Una dla prima plates Internet de Gherdëina.
== Curs de Wikipedia ladina ==
Curs online urganisá dala Union di Ladins de Gherdëina
# [https://www.youtube.com/watch?v=hOo_ehb6AOY&t=46s curs su Youtube, prima pert]
# [https://www.youtube.com/watch?v=tgPcVg8etNA&t=1275s curs su Youtube, segonda pert]
== Plates criëdes sun WP ladina ==
{{Culones-lista|colwidth=25em|
*[[Calënder de Gherdëina]]
*[[Johann Baptist Walpoth]]
*[[Col de Ronc]]
*[[Nos Ladins]]
*[[Rudolf Moroder]]
*[[Adele Moroder]]
*[[Ludwig Moroder]]
*[[Alex Moroder]]
*[[Josef Moroder Jumbiërch]]
*[[Martin Vinazer]]
*[[Sureghes]]
*[[Fie]]
*[[Radio Ladin de Gherdëina]]
*[[Cësa di Ladins]]
*[[L'amik di Ladins]]
*[[A chi legge]]
*[[Der Ladiner]]
*[[Concordia]]
*[[Bruno Moroder]]
*[[Grupa Ruscél]]
*[[Lia Mostra d’Ert]]
*[[Vinzenz Maria Demetz]]
*[[Dlieja de San Durich]]
*[[Alois Kostner]]
*[[Vinzenz Moroder-Resciesa]]
*[[Mastlé]]
*[[Secëda]]
*[[Egon Rusina Moroder]]
*[[Batista Vinatzer]]
*[[Peter Demetz-Fëur]]
*[[Luis Piazza]]
*[[Guido Balsamo Stella]]
*[[Val]]
*[[Scola d'Ert Urtijëi]]
*[[Ferdinand Stuflesser]]
*[[Catores]]
*[[Ciastel Stetteneck]]
*[[Radio Gherdëina Dolomites]]
*[[TV TCA Ladina]]
*[[Armin Moroder]]
*[[Cason de Resciesa]]
*[[Stevia]]
*[[Sacun]]
*[[L Brunsin]]
*[[Tel Tipes|tel Tipes]]
*[[Ncisles]]
*[[Pepi Martiner]]
*[[UNIKA Val Gardena]]
*[[Urbejidla]]
*[[Cuecenes]]
*[[Dlieja da Sacun]]
*[[Iender]]
*[[Toponomastica de Gherdëina]]
*[[Lec de Gherdëina]]
*[[Cësa Rusina]]
*[[Ruves de Gherdëina]]
*[[Cianties de Gherdëina]]
*[[Ciastel de Gherdëina]]
*[[Ciastel de Val]]
*[[Dlieja de San Antone (Urtijëi)|Dlieja de San Antone]]
*[[Dlieja de Sant'Ana (Urtijëi)]]
*[[Curtina de Urtijëi]]
*[[Fé zandli te Gherdëina]]
*[[Paula Grossrubatscher]]
*[[Turné te Gherdëina]]
*[[Cason de Piëralongia]]
*[[Ëiles de Gherdëina che zipla]]
*[[Dolomitale]]
*[[Mont de Pana y Ciandevaves]]
*[[Gilo Prugger]]
*[[Bibliotech ladina Malia da Cudan]]
*[[Amalia Anderlan Obletter]]
*[[Genoveva Costner]]
*[[Dlieja Santa Maria ad Nives]]
*[[Dlieja de Santa Cristina]]
*[[Dlieja San Lenert, Bula]]
*[[Dlieja Sant Ujep Runcadic]]
*[[Pic]]
*[[Capeles de Gherdëina]]
*[[Capela sal Crist]]
*[[Madona di Àbeti]]
*[[Franz Grünewald]]
*[[Josef Rifesser]]
*[[Christian Trebinger]]
*[[Friedrich Moroder]]
*[[Jakob Sotriffer]]
*[[Emil Terschak]]
*[[Rudolf Vallazza]]
*[[Gana La Usc dles Ladines]]
*[[Carolina Kostner]]
*[[Johann Burgauner]]
*[[Belsy]]
*[[Teatro alla Scala]]
*[[Giustina Demetz]]
*[[Cirillo Dell’Antonio]]
*[[Johann Baptist Moroder]]
*[[Francësch Tavella]]
*[[Vincenzo Valier dit l Spinalonga]]
*[[Bruscia]]
*[[Karin Moroder]]
*[[Lisa Demetz]]
*[[Stina Walpoth Moroder]]
*[[Luisa Walpoth Demetz]]
*[[Isolde Kostner]]
*[[Fini Martiner Moroder]]
*[[Aurelia Moroder Langer]]
*[[Mili Schmalzl]]
*[[Annemarie Moroder]]
*[[Felizita Unterplatzer Moroder]]
*[[Trina Kasslatter Bernardi]]
*[[Alexia Runggaldier]]
*[[Ingrid Runggaldier]]
*[[Babi Pitschieler]]
*[[Franz Dantone]]
*[[Elsa Runggaldier]] gran pert dl articul.
*[[Carla Lezuo]]
*[[Trudi Vallazza]]
*[[Milia Insam Kostner]]
*[[Christa Perathoner]]
*[[Edgar Moroder]]
*[[Hans Perathoner]]
*[[Puntives]]
*[[Vinzenz Peristi]]
*[[Edberte Moroder]]
*[[Śepl Obletter]]
*[[Katharina Bernardi]]
*[[Siegfried Moroder]]
*[[Jakob Crepaz-Maidl]]
*[[Dominik Holzknecht]]
*[[Philomena Prinoth Moroder]]
*[[Cassian Dapoz]]
*[[Franz Prugger]]
*[[Maria Ursula Welponer]]
*[[Arcangiul Lardschneider]] laurà lessù
*[[Palua Dedite]]
*[[Scultëures de Gherdëina]]
*[[Hans Sontheimer]]
*[[Sabedin]]
*[[Peter Nocker]]
*[[Luis Insam]]
*[[Cnodla]]
*[[Doss dl Preve ]]
*[[Costamula]]
*[[Lara Malsiner]]
*[[Raimund Mureda]]
*[[Albino Pitscheider]]
*[[Villa Rudolfine]]
*[[Otto Moroder]]
*[[Hermann Moroder]]
*[[Caiot]]
*[[Lenèrt]]
*[[Johann Baptist Purger]]
*[[Tone Pitscheider]]
*[[Josef Mersa]]
*[[Guido Insam]]
*[[Sepl Rifesser]]
*[[Schnürlsteig]]
*[[Eduard Senoner]]
*[[Giuani Demetz]]
*[[Bivach dl Saslonch]]
*[[Pilat]]
*[[Tramans]] laurà lessù
*[[Sepl Senoner Ronch]]
*[[Martin Demetz]]
*[[Balest]]
*[[Martin (Urtijëi)]]
*[[Familia Franchetti]]
*[[Via nfiëreda Furcela de Saslonch]]
*[[Bulacia]]
*[[Max Moroder]]
*[[Franz Insam]]
*[[Levisc Antone Insam]]
*[[Manduchel]]
*[[Vigil Dorigo]]
*[[Giacobe Mussner]]
*[[Georg Runggaldier]]
*[[Christian Delago]]
*[[Joseph Anton Mahlknecht]]
*[[Marchiò Molziner]]
*[[Franz Haider]]
*[[Bernardin Pitschieler]]
*[[Iuchin Unterplatzer]]
*[[Plans de Cunfin]]
*[[Markus Vallazza]]
*[[Antone Daprè]]
*[[Giovanni Battista Holnaider]]
*[[Col Ciarnacëi]]
*[[Ji cun la crëusc]]
*[[Norbert Kostner]]
*[[Ernst Prinoth]]
*[[Antone Perathoner]]
*[[Giuana Prugger]]
*[[Leo Crepaz]]
*[[Furmescere]]
*[[Andrea Desalla ]]
*[[Fussel de Grialëces]]
*[[Josef Barth]]
*[[Luis Trenker]] laurà lessù
*[[Marx Sittich von Wolkenstein]]
*[[Josef Grossrubatscher]]
*[[Productiva]]
*[[Arturo Tanesini]]
*[[Lotte Nogler]]
*[[Lech Sant]]
*[[Cuca]]
*[[Col Raiser]]
*[[Rudi Moroder]]
*[[Vinzenz Demetz]]
*[[Edmund Runggaldier]]
*[[Tré zedules]]
*[[Joachina Mussner]]
*[[Giuani Enrich]]
*[[Leo Demetz]]
*[[Ottavia Kostner]]
*[[Café Demetz]]
*[[Pazifica Lardschneider Glück]]
*[[Ciaulonch]]
*[[Ludwig Norman-Neruda]]
*[[Franz Josef Noflaner]]
*[[Furnes]]
*[[Mestier]]
*[[Dantersasc]]
*[[Odles]]
*[[Ludwig Schmalzl de Ronc]]
*[[Pitoch ziplà]]
*[[Rusina Vinatzer]]
*[[Decassian]]
*[[Anna Perathoner Declara]]
*[[Schi te Gherdëina]]
*[[Luis Senoner]]
*[[Nfiereda de Mëisules]]
*[[Mene]]
*[[Ëifomes de Gherdëina]]
*[[Ianesc (ustaria)]]
*[[Chemun (mont)]]
*[[Hartl (mont)]]
*[[Craut]]
*[[Linacia]]
*[[Leo Delago]]
*[[Anton Anderlan]]
*[[Televijion]]
*[[Marina Demetz]]
*[[Elisabeth Lardschneider]]
*[[Stefania Pitschieler]]
*[[Ivan Senoner]]
*[[Juebia grassa]]
*[[Villa Grohmann]]
*[[Gebrüder Moroder]]
*[[Menza Nogler Pitscheider]]
*[[Bibliotech San Durich]]
*[[Bocia de Mont]]
*[[Luis Moroder]]
*[[Cumpania di Scizri Urtijëi]]
*[[Gustin]]
*[[Marcadënc de Gherdëina]]
*[[Heinrich Moroder]]
*[[Demëine Mahlknecht]]
*[[Sepl Rifesser junior]]
*[[Josef Oberbacher]]
*[[Buja dal Fiër]]
*[[Cristl Moroder Levigi]]
*[[David Piazza]]
*[[Carlo Verra sen.]]
*[[Alois Colli]]
*[[Anton Runggaldier]]
*[[Heindl Moroder|Heindl Moroder Doss]]
*[[Stlejuc]]
*[[Ildefons Perathoner]]
*[[Basilio Moroder]]
*[[Adolf Keim]]
*[[Alois Canins]]
*[[Furdenan]]
*[[Josef Runggaldier|Ujep Runggaldier]] laurà lessù
*[[Luis Kostner Stlejuc]]
*[[Vinzenz Mussner sen.]]
*[[Nduradëur]]
*[[Dessëniadëur]]
*[[Alois Walpoth]]
*[[Michl Gaslitter]]
*[[Franz Runggaldier Nevaves]]
*[[Maria Perathoner]]
*[[Carlo Crepaz]]
}}
== Scri per ladin ==
“Me sa che scri per ladin ie sche rué sun na luna y me sa bel. Me sa de vester te na cësa povester foresta ma ciauda y nia tl frëid dl fulestier. Scri per ladin me sa nce de mëter sota scunanza n ciof rer, ciofes che ne po inió crëscer do che ei messù rujené duta la autra rujenedes. Me sa de julé inò te n paravis de mi sëmies, de rué de reviërs te mi lecorc da pitl tla valeda ulache son nasciù.” Wolfgang Moroder
== Notes ==
<references/>
== Sandbox ==
*[[Utente:Moroder/Articul|Bio scultëur]]
*[[Utente:Moroder/Urtijëi|Slata Doss]]
*[[Utente:Moroder/Calënder de Gherdëina|Plata ueta]]
*[[Utente:Moroder/Martin Vinazer| Persones de Gherdëina]]
*[[Utente:Moroder/natura|TREMOT TE GHERDËINA Y TLA VALEDA DL ISARCH]]
*[[Utente:Moroder/media|Uet]]
*[[Utente:Moroder/Media II|Ianesc]]
*[[Utente:Moroder/Stevia|Geografia]]
== Templates ==
*<nowiki>{{Moroder}}</nowiki>
::{{Moroder}}
[[bar:Benutzer:moroder]]
[[de:Benutzer:Moroder]]
[[en:User:Moroderen]]
[[es:usuario:moroderes]]
[[fr:Utilisateur:Moroder]]
[[fur:Utent:Moroder]]
[[ia:Usator:Moroder]]
[[it:utente:moroder]]
[[vec:utente:Moroder]]
[[lmo:Druvadur:Moroder]]
[[Categoria:Uem|Moroder, Wolfgang]]
[[Categoria:Fotografia|Moroder, Wolfgang]]
rgusgtk4kro59vkotjg6cj5xh4iw5k7
Alex Moroder
0
2677
253168
253000
2026-09-30T22:57:19Z
InternetArchiveBot
4149
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253168
wikitext
text/x-wiki
{{Gherdëina}}
'''Alex Moroder''' (* 13. Mei [[1923]] a [[Urtijëi]] [[Südtirol]]; † 11. November [[2006]] a Urtijëi.
[[File:Radio_Ladin_16-10-57_Alex_y_Bruno.JPG|miniatura|Adum cun Bruno Moroder Cunfolia te stua sa Rusina ulache ie nasciú 'l Comité Radio Ladin de Gherdëina.]]
[[File:Reduci della prigionia tedesca di Ortisei.jpg|miniatura|alt=Uemes de Gherdëina che fova ti ciampes de perjonia dl Reich.|Uemes de Gherdëina che fova ti ciampes de perjonia dl Reich.]]
== Vita ==
Mut de [[Ludwig Moroder]] y dla scritëura per ladin [[Adele Moroder]].
Tla segonda viëra ie stat saudè pra i Alpini y do 'l 8 de setëmber 1943 iel stat mandà ti ciampes de perjonia tl Reich. <ref>[https://web.archive.org/web/20160330050403/http://www.lusenberg.com/alex/Alex_interview_ladin.pdf Intervista sul fascism, nazism e sun la viëra] cun [[Ingrid Runggaldier]].</ref><ref> [https://it.wikipedia.org/wiki/Internati_Militari_Italiani Internati Militari Italiani]</ref>
Ël à maridà tl 1945 [[Paula Grossrubatscher]] dl [[Rusina Vinatzer|Rusina]] i abu cin mutons: Ulrike, [[Wolfgang Moroder|Wolfgang]], [[Egon Rusina Moroder|Egon]], Ruth y Stefan. <ref>[https://web.archive.org/web/20091026133634/http://www.lusenberg.com/alex/curriculum.html Autobiografia]</ref>
== Lies ==
Alex ie stat fundadëur tl 1958 cun Robert Moroder presidënt, [[Hermann Moroder|Hermann Moroder-Jumbierch]], [[Heinrich Moroder|Heinrich Moroder-Doss]], [[Raimund Mureda]], [[Luis Piazza]], [[Gilo Prugger|Vigil Prugger]] dl [[Museum Gherdëina]] tl 1958. Cun Hans Sanoner, [[Batista Vinatzer]], Flavio Pancheri, Norbert Mussner, [[Heinrich Moroder|Heinrich Moroder-Doss]] y [[Bruno Moroder]] al encë metù n pé la sezion Gherdëina dl Alpenverein Südtirol-Club Alpino Italiano.
Ël ie stat ncé per truepes ani aministradëur dla [[La Usc di Ladins|Usc di Ladins]]<ref>Georg Mussner: ''1949 - 1989 40 ANI PLATA LADINA (“Nos Ladins” y “La Usc di Ladins”)''. Calënder de Gherdëina 1989 p. 62-69. </ref><ref>Hilda Pizzinini: ''Recordun Alex Moroder, l’anima dla “Cësa di Ladins” a Urtijëi''. La Usc di Ladins nr. 49 / 19 de dezember 2009.</ref> y dla [[Cësa di Ladins]] a Urtijëi. Segreter dl'[[Union Generela di Ladins dla Dolomites]].
Alex à laurà pea per duta si vita cun truepa lies, danter chëstes l' [[Union di Ladins de Gherdëina]]<ref>Vinzenz Peristi: '' I 38 cunsëies dia Union di Ladins de Gherdëina dal 1945 al 2014''. Calënder de Gherdëina 2015, pl. 61-72.</ref>, la Lia dl Teater de Urtijëi, l Hockey Club de Urtijëi, la Lia dl Guant dala Gherdëina.
Ël ie stat 60 ani pra l Cor de Dlieja de Urtijëi, pra l Cor di Ëi de Urtijëi.
Per vint ani ie Alex Moroder stat presidënt dl patronat de scola de Urtijëi<ref>'''L Patronat de scola''. [[Nëus Ladins]], 15 de juni 1967, pl. 3.</ref><ref>Alex Moroder: ''Prim di de Mensa tla nueva scola media a Urtijëi''. [[Nëus Ladins]], 1. de jené 1968, pl. 3-4.</ref> .
[[File:Cai AVS Gherdeina.jpg|miniatura|alt=Foto dla fundazion cun duc i fundadëures dla lia da mont CAI-AVS a Urtijëi ai 28 de setëmber 1954 |Foto dla fundazion dla lia da mont CAI-AVS a Urtijëi ai 28 de setëmber 1954. Da man ciancia sentei: Batista Vinatzer, Flavio Pancheri, Hans Sanoner. Mpé: Norbert Mussner, Alex Moroder, Heinrich Moroder-Doss y Bruno Moroder.]]
[[File:Museum Gherdëina 1960 fundadëures.jpg|miniatura|left|alt=Alex Moroder danter i fundadëures dl [[Museum Gherdëina]] ai 15 de agost 1960|Alex Moroder l prim a man ciancia mpé) danter i fundadëures dl [[Museum Gherdëina]] ai 15 de agost 1960.]]
=== Radio Ladin ===
Alex ie stat fundadëur, adum cun [[Bruno Moroder]], dl [[Radio Ladin de Gherdëina]] tl 1956. L Radio Ladin à abú si sënta per cin ani te stua de Alex Moroder tla cësa Rusina. L cumité Radio Ladin fajova la nutizies de Gherdëina y trasmiscions de cultura ladina per la RAI de Bulsan<ref>Alessandra Zendron: ''RAI Bolzano. Dalla stazione EIAR alla radiotelevisione trilingue''. Rai Radiotelevisione Italiana, Roma 2006, plates 94, 113, 114, 137, 138, 139. ISBN 88-397-1395-6.</ref>.
L Museum Gherdëina à na culezion de 500 bobines de vëtes magnetiches de chësta trasmismcions y de truepa ntraunides cultureles de Gherdëina. La vëtes ie ncé unides digitalizedes dala Mediatec dla Provinzia de Bulsan<ref name=media> [http://www.mediathek.bz.it ''Archivio Radio Ladin Alex Moroder'' presso la ''Mediateca'': catalogo on-line di documenti audiovisivi della storia contemporanea dell'Alto Adige]</ref>.
[[File:Alexfinaziamentmuseum.ogg|miniatura|Alex Moroder conta dl finanziamënt per la mudazion dla Cësa di Ladins, 1982]]
== Uneranzes ==
* Varëta d'or dl Chemun de Urtijëi, ai 7 de dezëmber 1991.
* Bedaia de Merit dl Tirol a Dispruch ai 15 de agost 1999.
== Scric ==
* ''L giubileo dla noza dl professer despënsierà''. Calënder de Gherdëina 1963, pl. 37.
* ''Chiche s'auza massa, toma sot''. Calënder de Gherdëina 1963, pl. 62.
* ''Mensa dla Scoles.'' Nëus Ladins, 15 de juni 1968, pl. 3.
* ''Calënder di mënsc cun descrizion y fotografies de nosc crëps''. Calënder de Gherdëina 1977, pl. 4.
* ''Storia di cor de dlieja de Urtijëi''. Calënder de Gherdëina 1984, pl. 52.
* ''Lecurdanzes dl’ultima gran viera''. Calënder de Gherdëina 1985, pl. 60.
* ''Paroles danora''. Calënder de Gherdëina 1997, pl. 4.
* ''Mpue' de storia dla Cësa di Ladins''. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 37.
* ''50 ani storia dla Lia Da Mont de Gherdëina''. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 95.
* ''150 ani Cassa di Sparani''. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 103.
* ''50 Rai radio Ladin''. Calënder de Gherdëina 2005, pl. 145.
* ''Lech dl Dragon m. 2650 za.''. Calënder de Gherdëina 2006, pl. 122.
* ''100 ani capeles dla dlieja San Durich''. Calënder de Gherdëina 2007, pl. 71.
== Bibliografia ==
* ''Die Moroder, ein altladinisches Geschlecht aus Gröden-Dolomiten vom 14. bis zum 20. Jahrhundert. Ein Beitrag zur tirolischen Familienforschung'', Komitee für die Drucklegung des Moroder-Stammbuches, Urtijëi 1980. (tudësch, talian, ladin y spanuel) [http://www.moroderfamily.com/ld/libri moroderfamily.com].
* Carl Insam: ''Storia di 40 ani dl Radio ladin (RAI)'', Calënder de Gherdëina, Union di Ladins de Gherdëina Urtijëi, 1986 p. 125.
* David Lardschneider: ''Dut l bon; bera Alex.''La Usc di Ladins, nr. 17, 10 de mei 2003, pl. 8.
* David Lardschneider: ''L pensier culturel de Alex Moroder Rusina.''La Usc di Ladins, nr. 17, 10 de mei 2003, pl. 9
* ''Nosc bon compaesans ié unic a se to''. Plata di Ladins, Alto Adige, 29 novëmber 2005, pl. 34.
* Vinzenz Peristi: ''N lecort de Alex (Alexander Franz) Moroder dl Rusina'', Calënder de Gherdëina 2007, Union di Ladins de Gherdëina Urtijëi., p. 36-41.
* Theodor Rifesser: ‘’100 ani Cor y Urchestra de dlieja Urtijëi’’. Cor de dlieja de Urtijëi, Urtijëi 2025.
== Notes ==
<references />
== Cëla nce ==
* [https://sterbebilder.schwemberger.at/picture.php?/139677/search/psk-20260912-wjPPgeouCn Sterbebilder Nord-Ost und Südtirol (santes da mort)] {{Toter Link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== Wikiversity ==
[[:it:v:Alex Moroder Rusina|Alex Moroder Rusina]]
[[Categoria:Uem|Moroder, Alex]]
[[Categoria:Persones de Gherdëina|Moroder, Alex]]
[[Categoria:Cultura ladina|Moroder, Alex]]
[[Categoria:Fotografia|Moroder, Alex]]
[[Categoria:Persona de Urtijëi|Moroder, Alex]]
[[Categoria:Moroder]]
85hl0wfpigyyjmpmbxlmeehr7t516w6
Woppenroth
0
18716
253163
42484
2026-09-30T17:44:54Z
-wuppertaler
10171
Commons added
253163
wikitext
text/x-wiki
{{gherdëina}}{{Infobox_chemun_Germania
|Foto =
|Inuem luech = Woppenroth
|Bandiera =
|Blason = DEU_Woppenroth_COA.svg
|Stat federal = {{DE-RP}}
|Landkreis = [[Rhein-Hunsrück-Kreis]]
|Fundazion =
|Autëza =
|Seuraspersa = 8.66
|Abitanc = 237
|Data abitanc = 2020
|Codesc targa de l'auto = GOA
|Codesc posta = 55490
|Coordinates = {{coord|49|52|N|7|25|E|format=dms|display=inline}} <!--mantenì genau chësc format-->
|Cherta = {{Mappa di localizzazione
|DEU
|label = Woppenroth
|latitudineGradi = 49
|latitudinePrimi = 52
|longitudineGradi = 7
|longitudinePrimi = 25
|position = right
|width = 300
|float = center
|relief = yes
}}
|}}
'''Woppenroth''' ie n [[chemun]] te la [[Germania]] tl [[Rhein-Hunsrück-Kreis]] dl [[Stac federei de la Germania|stat federel]] [[Rheinland-Pfalz]]. Tl 2020 ovel na populazion de {{formatnum:237}} sun na spersa de {{formatnum:8.66}} km².<ref>https://www.destatis.de/DE/Themen/Laender-Regionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/_inhalt.html Statistisches Bundesamt – Gemeindeverzeichnis</ref>
{{Commonscat}}
[[Categoria:Chemuns dl Rheinland-Pfalz]]
[[Categoria:Chemuns de la Germania]]
fk1fj9ctcuivcijn79a52fa6471rxu3
Trebra
0
61356
253161
89179
2026-09-30T16:14:07Z
Kontributor 2K
4995
@wd
253161
wikitext
text/x-wiki
{{gherdëina}}{{Infobox_chemun_Germania
|Foto =
|Inuem luech = Trebra
|Bandiera =
|Blason =
|Stat federal = {{DE-TH}}
|Landkreis = [[Kyffhäuserkreis]]
|Fundazion =
|Autëza =
|Seuraspersa = 7.94
|Abitanc = 291
|Data abitanc = 2020
|Codesc targa de l'auto = ART
|Codesc posta =
|Coordinates = {{coord|51|17|N|10|59|E|format=dms|display=inline}} <!--mantenì genau chësc format-->
|Cherta = {{Mappa di localizzazione
|DEU
|label = Trebra
|latitudineGradi = 51
|latitudinePrimi = 17
|longitudineGradi = 10
|longitudinePrimi = 59
|position = right
|width = 300
|float = center
|relief = yes
}}
|}}'''Trebra''' ie n [[chemun]] te la [[Germania]] tl [[Kyffhäuserkreis]] dl [[Stac federei de la Germania|stat federel]] [[Thüringen]]. Tl 2020 ovel na populazion de {{formatnum:291}} sun na spersa de {{formatnum:7.94}} km².<ref>https://www.destatis.de/DE/Themen/Laender-Regionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/_inhalt.html Statistisches Bundesamt – Gemeindeverzeichnis</ref>
[[Categoria:Chemuns dl Thüringen]]
[[Categoria:Chemuns de la Germania]]
a07rgf3q1p7xrtqmbp3nvofakfw7f2f
Dark Colony
0
122292
253160
164173
2026-09-30T12:30:34Z
~2026-52609-91
14965
253160
wikitext
text/x-wiki
{{gherdëina}}
{{Infobox videojuech
|Inuem = Dark Colony
}}'''Dark Colony''' ie n [[videojuech]] svilupà da {{#invoke:wd|property|linked|references|P178}} y publicà ai {{#invoke:wd|property|references|P577}} da {{#invoke:wd|properties|linked|references|P123}}.
==Storia==
==Referënzes==
<references/>
[[Categoria:Videojuech]]
== Enlaces externos ==
* ''[http://www.darkcolony.pl/ darkcolony.pl]''
0v5b8d08lfsbhufg0viv76jsmg3k0vh
Luis Kostner Stlejuc
0
192375
253170
253001
2026-10-01T02:33:06Z
InternetArchiveBot
4149
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253170
wikitext
text/x-wiki
{{Gherdëina}}
{{Infobox artist
|Inuem = Alois Kostner
|Auter inuem = Luis Kostner [[Stlejuc]]
|Foto = Saint-Agnes-Luis-Kostner-St.jpg
|Descrizion foto = Santa Agnes [[Dlieja de San Durich|Dlieja San DUrich Urtijëi]]
|Nasciù/da = [[5 de agost]] [[1865]]
|Mort/a = [[28 de lugio]] [[1917]]
|Suplì/da = Urtijëi
|Educazion =
|Cunesciù/da per =
|Operes cunesciudes =
|Muvimënt =
|Uem/fëna = Maria Schenk
|Firma =
}}
[[File:Fòssa de Stlejuc Curtina de Urtijëi.jpg|miniatura|alt=Fòssa de Stlejuc te curtina de Urtijëi.|Fòssa de Stlejuc te curtina de Urtijëi.]]
'''Luis Kostner Stlejuc''' de [[Stlejuc]], (* [[5 de agost]] [[1865]]; † [[28 de lugio]] [[1917]] a Urtijëi) fova n [[scultëur]] a Urtijëi.
== Biografia ==
Si pere fova Jan Batista Kostner (1827-1904) che ova cumprà l luech de [[Stlejuc]] do che l fova unit da Nevaves dessot, y loma M. Christina Senoner da Festil (1838-1920). Si fredesc fova l scultëur Josef Kostner Funtanela, (1870-1958), Heinrich Kostner Pitl Bruel (1872-1958), Konrad Kostner Cuca (1876-1953), l scultëur Ferdinand Kostner La Rodra (1880-1954)<ref>Adolf Andreas Kostner: ''La slata Kostner da Stlejuc.'' Calënder de Gherdëina 2012, pl.127.</ref>.
Ël à maridà Maria Schenk (1867-1951) de [[San Piere (Laion)|San Piere]]. Un mut fova Luis Kostner (1894-1974) y l nepot Luisl (1923-2006), maester de [[Scola d'ert de Urtijëi|scola d'ert]].
N si sculé ie stat [[Levisc Antone Insam]] de Cësanueva y [[Rudi Vallazza]]<ref>[[Vinzenz Mussner]]: ''Móstri scultëures de Urtijëi che à ziplà de bela scultures y che à nsenià ju lerneri.'' Calënder de Gherdëina 1981, pl. 92 y 103.</ref> Zenz Prinoth (da Brida)<ref>Vinzenz Mussner: ''Scultëures y zipladëures a Urtijëi, che ie é mo cunesciù.'' Calënder de Gherdëina 1982, pl. 41.</ref>.
[[File:Uemes de Gherdëina dla Scola d Ert de Urtijëi 1904.jpg|miniatura|left|alt=Uemes de Gherdëina dla Scola d Ert de Urtijëi 1904. Luis ie l terzo da man drëta mpé.|Uemes de Gherdëina dla Scola d Ert de Urtijëi 1904. Luis ie l terzo da man drëta mpé.]]
Luis Kostner fova nce jit cun autri l ann 1898 a [[Ierusalem]]. Ilo ovl lascià a scultura de na madona tl Hospiz dl Austria pra la 6a stazion dla Via Crucis y che ie mo iló da udëi<ref>[https://web.archive.org/web/20160316093451/http://lusenberg.com/jerusalem.html ''The pilgrimage of my grandsire Alois Kostner da Pertan (Luis Moler) to the Holy Land.'']</ref>.
== Notes ==
<references />
== Cëla nce ==
* [https://sterbebilder.schwemberger.at/picture.php?/108535/search/psk-20260912-a9XAfxZZqA Santa da mort de Alois Kostner - Sterbebilder Nord- Ost- und Südtirol.] {{Toter Link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{DEFAULTSORT: Kostner, Luis}}
[[Categoria:Uem]]
[[Categoria:Artist]]
[[Categoria:Scultëures de Gherdëina]]
[[Categoria:Persona de Urtijëi]]
o2cmbprou3bi6t0gwjhmk4i42qcigd1
Famous People USA
0
192536
253169
253106
2026-10-01T00:50:52Z
InternetArchiveBot
4149
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
253169
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox | title = Famous People USA | image = | caption = | label1 = Tip de plata | data1 = Basa de dac de biografia y spetacul | label2 = Url ufiziel | data2 = [http://famouspepoleusa.com www.famouspepoleusa.com] | label3 = Lingaz | data3 = Scofercian (Inglesc) | label4 = Data de ciaur | data4 = 2026 | label5 = Statut }}
'''Famous People USA''' ie na basa de dac online y na plata web de nfurmazions cun sënta ti Stac Unii d'America. Chëst Archif online publicheia biografies curtules, dates de nàscita, nfurmazions persuneles y stories nia cunesciudes de atures, musiches, sportifs y politics americanesc.
== Descrizion ==
L travert prinzipiel de chësta plata ie de mët a ji n post sul internet ulache te puès ciafé duta la nfurmazions sun la vita privata y prufesionela dles persunalités plu famuses dl mond dl spetacul y dla Cultura Pop (Pop Culture) ti Stac Unii.<ref>[https://www.usatoday.com/entertainment/ "Entertainment News | Celebrity, Movies, TV & Music – USA TODAY"]</ref>La plata web vëgn atualiseda regularmënter per ti pité ai letures nutizies dl mumënt y curioseites sun i artisć.<ref>[https://www.eonline.com/news/celebrities Celebrities News, Pictures, and Videos]</ref>
== Funtanes ==
{{Reflist}}
== Camiëures d'ancunteda ==
* [http://famouspepoleusa.com Official website] {{Toter Link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[Categoria:Platas por Ladin Val Badia]]
[[Categoria:Platas web de biografia]]
lom3q43cws2g47efmqtn8wsrewryasa
J. Alan Thomas
0
192545
253164
2026-09-30T18:23:15Z
MoviesandTelevisionFan
14974
Creata pagina con "'''J. Alan Thomas''' (8 maggio 1950 - † 15 aprile 2007 a Los Angeles) era un attore americano che ha interpretato Jeff Bennett nella serie televisiva Taxi.<ref>[https://www.google.com/books/edition/Happier_Days/_3XnpqmYAxcC?hl=en&gbpv=0 Google Libri]</ref> == References == <references />"
253164
wikitext
text/x-wiki
'''J. Alan Thomas''' (8 maggio 1950 - † 15 aprile 2007 a Los Angeles) era un attore americano che ha interpretato Jeff Bennett nella serie televisiva Taxi.<ref>[https://www.google.com/books/edition/Happier_Days/_3XnpqmYAxcC?hl=en&gbpv=0 Google Libri]</ref>
== References ==
<references />
rxqwqtsug1yqsqtx9fc4eqbezf7n5tq
Mark Russell
0
192546
253165
2026-09-30T18:32:14Z
MoviesandTelevisionFan
14974
Creata pagina con "'''Mark Russell''' (* 1929 a Brooklyn, New York) era un attore americano chi ha recitato nella serie televisiva Kojak.<ref>[https://www.rottentomatoes.com/celebrity/mark_russell_2 Mark Russell]</ref> == References == <references />"
253165
wikitext
text/x-wiki
'''Mark Russell''' (* 1929 a Brooklyn, New York) era un attore americano chi ha recitato nella serie televisiva Kojak.<ref>[https://www.rottentomatoes.com/celebrity/mark_russell_2 Mark Russell]</ref>
== References ==
<references />
c8713n8fa63ka05br5o1mg8iockscnc
John Grover
0
192547
253166
2026-09-30T19:41:27Z
MoviesandTelevisionFan
14974
Creata pagina con "'''John Grover''' (24 ottobre 1938 - † 28 settembre 2026) è stato un montatore cinematografico britannico. Ha montato film per 30 film.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/john-grover-dead-james-bond-film-editor-1236717044/ John Grover, montatore di film di sei film di James Bond, muore a 87 anni]</ref>"
253166
wikitext
text/x-wiki
'''John Grover''' (24 ottobre 1938 - † 28 settembre 2026) è stato un montatore cinematografico britannico. Ha montato film per 30 film.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/john-grover-dead-james-bond-film-editor-1236717044/ John Grover, montatore di film di sei film di James Bond, muore a 87 anni]</ref>
gylcj47sqa8zfpvr5nh4uvw6f2lfxzz
253167
253166
2026-09-30T19:41:44Z
MoviesandTelevisionFan
14974
253167
wikitext
text/x-wiki
'''John Grover''' (24 ottobre 1938 - † 28 settembre 2026) è stato un montatore cinematografico britannico. Ha montato film per 30 film.<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/john-grover-dead-james-bond-film-editor-1236717044/ John Grover, montatore di film di sei film di James Bond, muore a 87 anni]</ref>
== References ==
<references />
m42on40uqd4ex6xg2ko4xxgfsoms8g8