Wikipedia
lmowiki
https://lmo.wikipedia.org/wiki/Pagina_principala
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
Media
Special
Ciciarada
Utent
Ciciarada Utent
Wikipedia
Ciciarada Wikipedia
Archivi
Ciciarada Archivi
MediaWiki
Ciciarada MediaWiki
Modell
Ciciarada Modell
Jut
Ciciarada Jut
Categoria
Ciciarada Categoria
Portal
Ciciarada Portal
TimedText
TimedText talk
Mòdul
Ciciarada Mòdul
Evento
Discussioni evento
Sistema Solar
0
124134
1335756
1329293
2026-10-08T06:14:38Z
~2026-54143-59
55258
1335756
wikitext
text/x-wiki
{{LORUNIF}}{{Lista1000}}
[[Archivi:Planets2013symbols.svg|right|upright=1.5|thumb|El sùl e i òt pianéti reprezentàcc en scàla come dimensiù (ma mìa come distànse)]]
El '''Sistema Solar''' l'è 'l sistéma planetàre riferìt al [[Sul]] e del quàl fà part apò a la nòsta Tèra. L'è furmàt de töta 'na varietà de còrp celèscc mantignìcc en [[òrbita]] entùren al Sul de la sò [[fórsa de gravità]].
I ogècc piö gròs che gìra entùren al Sul i è ciamàcc [[pianeta|pianéti]] e segont le clasificasiù de l'Üniù Astronòmica Internasiunàla i è òt. Chèsti, ensèma ai sò satèliti, ai [[Pianeta nano|pianéti nani]] e a miliàrdi de óter ogècc minùr compagn de i asteròidi, le [[cometa|cométe]], i meteoròidi e chèla che vé ciamàda la pólver intertplanetària i fùrma el Sistema Solar.
En ùrden de distànsa del Sul i òt pianéti i è: [[Mercurio (pianeta)|Mercurio]], [[Venere (pianeta)|Venere]], [[Tèra]], [[Marte (pianeta)|Marte]], [[Giove (pianeta)|Giove]], [[Saturno (pianeta)|Saturno]], [[Urano (pianeta)|Urano]] e [[Netuno (pianeta)|Nettuno]].
Sìch óter ogècc i è stacc clasificàcc come [[Pianeta nano|pianéti nàni]]: [[Cerere (corp celest)|Cerere]], che 'l se tróa endèla fàsa dei asteròidi, [[Plutone (corp celest)|Plutone]] ('nfìna al 2008 l'ìa cunsideràt pò a lü 'n pianéta), [[Haumea (corp celest)|Haumea]], [[Makemake (corp celest)|Makemake]], e [[Eris (corp celest)|Eris]]<ref>{{en}} http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html</ref>.
== Sistema Solar intèrno ==
[[Archivi:Ecliptic plane 3d view.gif|right|thumb|Animasiù de l'òrbita dei pianéti intèrni]]
L'è 'l nòm che se ghe dà a la regiù de spàsio che töl dét i pianéti ruciùs e i asteròidi. I è cumpunìcc perlopiö de silicàcc e metài, i ogècc del sistéma solàr intèrno i se tróa arènt al Sul, tat che 'l ràgio de chèsta regiù l'è piö cürt che nó la distànsa che gh'è 'ntra l'òrbita de Giove e chèla de Saturno.
===Pianeti terèstri===
Del Sistéma Solàr intèrno fà part i pianéti ciamàcc terèstri — per vìa de le caraterìstiche che se 'nsomèa presapóch a chèle de la Tèra — che i è Mercurio, Venere, Tèra e Marte. Chèsti pianéti i g'ha 'na cumpuzisiù ruciùza, póch (Téra giü, Màrte du) o nisü (Mercurio e Venere i ghe n'ha gne ü) satèliti natürài. Stabilìt come ünità de mizüra l'Unità Astronòmica (UA) pari a la distànsa média del Sul a la Tèra, l'òrbita de Mercùrio l'è a 0,4 UA del Sul, chèla de Venere a 0,7UA, la Tèra a 1 UA e Marte a 1,6 UA.
===Fàsa principàla===
'Ntra le 2,3 e le 3,3 UA, cioè 'ntra le òrbite de Marte e de Giove, se tróa la [[Fasa Principala|Fàsa Principàla]], 'na sintüra de còrp ruciùs ciamàcc [[asteroide|asteròidi]] de dimensiù diferènte che pöl nà de sentenér de chilòmetri a póch ghèi. 'Ntra chèsti còrp ghe n'è apéna giü, el piö grant, che vé clasificàt come 'n [[pianeta nano|pianéta nàno]], l'è ciamàt [[Cerere (corp celest)|Cerere]]. Ghe n'è amò vergü però che semài che vegnarà demustràt che i è 'n equilìbrio idrostàtich i pödarà véser clasificàcc pò a lur come pianeti nani, compagn de i asteròidi [[4 Vesta|Vesta]] e [[10 Hygiea|Igea]]. Se pènsa che töcc chèi ogècc ché i sàpe rèscc de la formasiù del Sistema Solar che gh'è mìa riàt a fundìs ensèma per vìa de la 'nterferènsa de la fórsa gravitasiunàla de Giove.
== Sistéma solàr estèrno ==
[[Archivi:Gas_giants_in_the_solar_system.jpg|right|thumb|Reprezentasiù dei quàter gigànti gasùs]]
I ogècc principài che fà part del sistéma solàr estèrno i è i pianéti clasificàcc come giganti gasus e i sò satèliti natürài, vergü dei quài i g'ha dimensiù plantàrie. En chèsta regiù òrbita però pò a 'na fàsa de cométe de le quàle fà part i ogècc ciamàcc [[centauro (corp celest)|centàuri]]. I còrp sòlidi de chèsta regiù i è cumpunìcc de 'na quantità piö àlta de elemèncc volàtii (compagn de l'aiva, l'amonìaca e 'l metàno) en confrónt ai ogècc ruciùs del sistéma solàr intèrno.
=== Gigànti gasùs ===
I quàter [[Gigante gasùs|gigànti gasùs]] estèrni töcc ensèma i costetöés el 99% de la màsa cunusìda che ghe gìra entùren al Sul. [[Giove (pianeta)|Giove]] (5,2 UA) e [[Saturno (pianeta)|Saturno]] (9,5 UA) i è furmàcc perlopiö de idrogeno e elio; [[Urano (pianeta)|Urano]] (19,6 UA) e [[Netuno (pianeta)|Netuno]] (30 UA) i g'ha 'na percentuàl de giàs piö grànda. Gh'è dei astrònomi che i preferés cunsiderài de 'na categurìa de per sò cönt, chèla dei "giganti de giàs".<ref> Jack J. Lissauer, David J. Stevenson, ''Formation of Giant Planets'' sö NASA Ames Research Center; California Institute of Technology, 2006. consültàt ai 16 de zenér del 2006</ref> Töcc quàte chèsti pianéti i g'ha 'na formasiù a anèi, chèi piö famùs i è chèi de Satùrno che i è i ünich che se pöl oservà de la Tèra sènsa strümèncc tròp sufisticàcc.
=== Centauri ===
I [[Centauro (corp celest)|centauri]] i è corp celèst che se tróa 'ntra le 9 e le 30 [[Unità Astronomica|UA]], e che òrbita endela regiù che se tróa 'ntra Giove e Netuno. El piö grant de chèsti ogècc che se conós l'è ciamàt [[10199 Chariklo|Cariclo]] e 'l g'ha 'n diametro de presapóch 250 km.<ref name=spitzer>{{Cita web |titolo=Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope |autore=John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, Dale Cruikshank, John Spencer, David Trilling, Jean-Luc Margot |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |anno=2007 |accesso=21 settembre 2008}}</ref> El prim a éser stat scuprìt envéce l'è ciamàt [[2060 Chiron|Chirone]] e l'è stat clasificàt come [[cometa]] (95P) perchè 'l se compórta compagn de chèste quan che le ghe và derènt al Sul.<ref>{{Cita web |anno=1995 |autore=Patrick Vanouplines |titolo=Chiron biography |sito=Vrije Universitiet Brussel |url=http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |accesso=23 giugno 2006}}</ref>
== Ogècc Transnetünià ==
La zòna de là de Netuno l'è ciamàda "regiù transnetüniàna" e l'è amò perlopiö inespluràda. Par che la sàpe popolàda de [[Ogèt transnetünià|ogècc]] "pesègn" (el piö grant el g'ha diàmetro che l'è 'na quinta part de chèl de la tèra, e 'na màsa 'n bèl pó de méno de chèla de la Lüna), cumpunìcc perlopiö de gias e córne.
=== Fàsa de Kuiper ===
La [[fasa de Kuiper]] l'è 'n anèl de detrìcc che se 'nsomèa a chèla de la fàsa principàla de asteròidi, ma cumpunìda perlopiö de gias. La töl dét 'na regiù cumprindìda 'ntra le 30 e le 50 UA (de distànsa del Sul). En chèsta regiù se tróa còrp pesègn aisebé che chèi piö grancc 'ntra de chèsti, compagn de chèi cunusìcc come [[Quaoar]], [[Varuna]] e [[Orcus]], i pödarès véser riclasificàcc come pianeti nani. Se stéma che 'ndela fàsa de Kuiper ghe sàpe alméno 100 000 ogècc conden diàmetro piö grant de 50 km, ma la màsa de töcc chèsti la rìa mìa a 'na décima part de la masa de la tèra. Tacc de chèsti ogècc i g'ha i sò satèliti natüràli e i piö tacc i òrbita sö pià mìa paraléi a chèl de l'eclìtica.
I ogècc de la fàsa de Kuiper i pöl véser presapóch dividìcc en dò categurìe: chèi "clasich" e chèi "resonàncc" (plütì e twotì). I ogècc resonàncc i g'ha le òrbite ligàde a chèla de Netuno (le òrbite dei plütì i è 'n rapórt de 2:3, chèle dei twotì i è 'n rapórt de 1:2). [[Plutone (corp celest)|Plutóne]] (39 UA), che 'nfìna a mìa tat tép fà l'ìa cunsideràt chèl dei nof dei pianéti che gìra entùren al Sul e che de póch en sà l'è stat riclasificàt come [[pianeta nano]], el fà part de chèsta categurìa e 'l g'ha 'n raport de resunànsa de 2:3 en rapórt a Netuno.
I ogècc clàsich envéce i g'ha nisü tìpo de resonànsa co Netuno e se i càta endèna fàsa che và de le 39,4 UA a le 47,7 UA de distànsa del Sul. <ref>{{Cita web |anno=2005 |autore=M. W. Buie, R. L. Millis, L. H. Wasserman, J. L. Elliot, S. D. Kern, K. B. Clancy, E. I. Chiang, A. B. Jordan, K. J. Meech, R. M. Wagner, D. E. Trilling |sito=Lowell Observatory, University of Pennsylvania, Large Binocular Telescope Observatory, Massachusetts Institute of Technology, University of Hawaii, University of California at Berkeley |titolo=Procedures, Resources and Selected Results of the Deep Ecliptic Survey |url=http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |accesso=7 de setèmber del 2006}}</ref> I ogècc clàsich de la fàsa de Kuiper i è stacc clasificàcc come cubewà dopo che gh'è stat scuprìt el prim ogèt de chèsta sórt, (15760) 1992 QB1.<ref>{{Cita web |url=http://sait.oat.ts.astro.it/MSAIS/3/PDF/20.pdf |formato=PDF |titolo=Beyond Neptune, the new frontier of the Solar System |autore=E. Dotto1, M.A. Barucci2, and M. Fulchignoni |accesso=26 de dezèmber del 2006 |data=24 agosto 2006}}</ref>
[[Haumea (corp celest)|Haumea]] (43,34 UA), e [[Makemake (corp celest)|Makemake]] (45,79 UA) i è i ogècc piö grancc de la fàsa de Kuiper clàsica.
=== Disch sparnegàt ===
El [[Disch Sparnegat|disch sparnegàt]] el se sormónta a la fàsa de Kuiper, ma 'l rìa en bèl tòch piö 'nglià 'nvèrs l'estèrno del Sistema Solar. Se pènsa che de chèsta regiù rìe le cométe de perìot bréf. I stüdiùs de astronomìa i pènsa che i ogècc del disch sparnegàt i sàpe stacc spuciàcc vers dele òrbite mìa regolàre de l'enflüènsa gravitasiunàla de la migrasiù 'nvèrs l'estèrno de Netùno. Tacc de chèsti ogècc i g'ha el [[pereéle]] dedét de la fàsa de Kuiper, ma 'l sò [[Aféle]] el pöl troàs pò a 150 UA del Sul. En piö, le òrbite de chèsti ogècc i è 'n grant inclinàde en confrónt al pià de l'eclìtica, de spès adiritüra perpendicolàre a chèsta. [[Eris (corp celest)|Eris]] (68 UA) l'è 'l piö grant dei ogècc del disch sparnegàt e l'è de póch piö grant de Plutone.
==Nìgol de Oort==
[[Archivi:Kuiper belt oort cloud.svg|right|thumb|Fàsa de Kuiper e nìgol de Oort]]
L'è 'na regiù ipotética e mai oservàda per vìa de la scàrsa lüminuzità, de 'ndoche se pènsa pöde rià le cométe de perìot lónch (compagn de la [[Cometa de Hale-Bopp|Hale-Bopp]] e la [[Cometa de Hyakutake|Hyakutake]]). La sarès dividìda en dò regiù, chèla intèrna, de fùrma toroidàla colocàda 'ntra 2000 UA e 20000 UA e chèla estèrna de fùrma sférica colocàda amò piö delóns, 'ntra 20000 e 50000 UA.
L'ipòtezi de la sò ezistènsa l'è stàda fàda per spiegà l'urìgin e la stória de le cométe che g'ha 'n perìot.
[[90377 Sedna|Sedna]] l'è 'n ogèt de dimensiù piö o méno pari a 2/3 de Plutone che segónt i sò scupridùr el pödarès apartègner al nìgol de Oort perchè l'è tròp delóns per véser cunsideràt part de la fàsa de Kuiper, però sö chèsta enterpretasiù gh'è mìa tata concordànsa.
== Puzisiù ==
[[Archivi:Milky_Way_Arms_ssc2008-10.svg|right|thumb|Puzisiù del Sul endela Via Làtea]]
La [[galàsia]] de la quàla 'l fa part el nòst sistéma solàr l'è ciamàda [[Stràda de San Giàcom|Vìa Làtea]] (o a leèl popolàr Stràda de San Giàcom) e l'è 'na galàsia a fùrma de spiràl sbaràda, cioè 'na strütüra cumpunìda de 'n nùcleo centràl streersàt de formasiù a sbàra de la quàla part du bras a spiràl che g'ha 'n andamènt logarìtmich.
El Sul el se tróa söl bras ciamàt Uriù-Cigno (Orion-Cygnus arm) a presapóch 25000/28000 agn lùce del cèntro de la galàsia.
==Riferimèncc==
<references/>
{{Sistema Solar}}
[[Categoria:Astronomia]]
[[Categoria:Sistema Solar]]
k98ncykwywu8d9yktoh6qdp8qs86xxu
Furtwangen im Schwarzwald
0
158410
1335752
1066961
2026-10-07T17:56:25Z
SteveK
19927
([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of Furtwangen.svg]] → [[File:DEU Furtwangen im Schwarzwald COA.svg]] Coat of arms according to information from the city
1335752
wikitext
text/x-wiki
<br /><!-- '''Furtwangen im Schwarzwald''' -->
{{LORUNIF}}
<br />{{Infobox cümü Germania
|Name = Furtwangen im Schwarzwald
|Art = Stadt
|Wappen = DEU Furtwangen im Schwarzwald COA.svg
|Breitengrad = 48/03/05/N
|Längengrad = 08/12/19/E
|Lageplan = Furtwangen im Schwarzwald in VS.svg
|Bundesland = Baden-Württemberg
|Regierungsbezirk = Freiburg
|Landkreis = Schwarzwald-Baar-Kreis
|Höhe = 870
|Fläche = 82.57
|PLZ = 78120
|Vorwahl = 07723
|Kfz = VS
|Gemeindeschlüssel = 08326017
|Gliederung = 4 Stadtteile
|Adresse = Marktplatz 4<br />78120 Furtwangen
|Website = [http://www.furtwangen.de/ www.furtwangen.de]
|Bürgermeister = Josef Herdner
|Partei =
}}
'''Furtwangen im Schwarzwald''' l'è 'na citadìna [[Germania|todèsca]] del stat federàl (''Bundesland'') del [[Baden-Württemberg]], distrèt (''Regierungsbezirk'') de [[Friburgh (regierungsbezirk)|Fribùrgo]]. La fà part del circondare rüràl (''Landkreis'') de [[Schwarzwald-Baar]]. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 82.57 km² e 'ndel {{#time:j. M Y|{{Dati pop DE-BW||STAND}} }} el gh'ìa 'na popolasiù de {{formatnum:{{Dati pop DE-BW|08326017}}}} abitàncc.
[[Archivi:Furtwangen von Meisterberg.jpg|thumb|200px|left|Panorama]]
El cümü de Furtwangen im Schwarzwald el se tróa a 'na altèsa de 870 méter sura 'l leèl del mar.
<br clear=left>
== Riferimèncc ==
<references/>
{{circundari de Schwarzwald-Baar}}
{{Aministrazion Baden-Württemberg}}
kdvzte0j9hwo3iq8uekbtnz9aq9v9v0
Nordheim (DE-BW)
0
159777
1335757
1068659
2026-10-08T08:31:31Z
SteveK
19927
([[c:GR|GR]]) [[File:DEU Nordheim COA.svg]] → [[File:DEU Nordheim (Württemberg) COA.svg]] Replaced with the correct version
1335757
wikitext
text/x-wiki
<br><!-- '''Nordheim (DE-BW)''' -->
{{LORUNIF}}
<br>{{Infobox cümü Germania
|Name = Nordheim
|Wappen = DEU Nordheim (Württemberg) COA.svg
|Breitengrad = 49/6/31/N
|Längengrad = 9/7/43/E
|Lageplan = Nordheim in HN.png
|Bundesland = Baden-Württemberg
|Regierungsbezirk = Stocarda
|Landkreis = Heilbronn
|Höhe = 181
|Fläche = 12.71
|PLZ = 74226
|PLZ-alt = 7107
|Vorwahl = 07133 (Nordheim) und 07135 (Nordhausen)
|Kfz = HN
|Gemeindeschlüssel = 08125074
|LOCODE = DE NHE
|Gliederung = 2 [[Ortsteil]]e
|Straße = Hauptstraße 26
|Website = [http://www.nordheim.de/ www.nordheim.de]
|Bürgermeister = Volker Schiek
|Partei =
}}
'''Nordheim''' l'è 'n cümü [[Germania|todèsch]] del stat federàl (''Bundesland'') del [[Baden-Württemberg]], distrèt (''Regierungsbezirk'') de [[Stocarda (regierungsbezirk)|Stocarda]]. El fà part del circondare rüràl (''Landkreis'') de [[Heilbronn (circundari)|Heilbronn]]. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.71 km² e 'ndel {{#time: F Y|{{Dati pop DE-BW||STAND}} }} el gh'ìa 'na popolasiù de {{formatnum:{{Dati pop DE-BW|08125074}}}} abitàncc.
El cümü de Nordheim el se tróa a 'na altèsa de 181 méter sura 'l leèl del mar.
==Riferimèncc==
<references/>
{{circundari de Heilbronn}}
{{Aministrazion Baden-Württemberg}}
gz0t4twmd0ejolpzjfauzq5ixn6pjse
Attach informategh al comun de Milan del 2006
0
204796
1335754
1105546
2026-10-07T19:45:13Z
Sciking
7100
ransgiament
1335754
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
Durant i primm mes del [[2006]], el sistema informategh del [[Milan|Comun de Milan]] a l'è staa colpii da du [[malware]]: el '''[[Kamasutra (malware)|Kamasutra]]''', cognosuu anca 'me ''MyWife'', e dal '''[[Spybot (malware)|Spybot]]''', on malware del 2003.
==Dinamica di fatt==
L'infenzion pussee importanta l'è stada descoverta in di ultim dì de genar del 2006, cont el comun che 'l gh'aveva no el temp de nettà i computer del Kamasutra che, el terz di de ogni mes, el scancella i ducument de tipo DMP, DOC, MDB, MDE, PDF, PPS, PPT, PSD, RAR, XLS e ZIP. Donca, el comun l'ha ordinaa de smorzà i computer la sira del 2 e de pizzaj no fina al 4 de febrar, per schivà che el malware el scancellàss i file: poeu, per i tecnegh, a l'era sigur pizzàj ancamò.
Inveci, el 7 de febrar, pròppi durant de ona conferenza cont el minister de l'innovazion [[Lucio Stanca]], i altoparlant de [[Palazz Marin]] han dii:
{{Citassion bilingua|I lavorator hinn pregaa de smorzà i computer perchè hinn ancamò infetaa dal virus Kamasutra|it|I dipendenti sono pregati di spegnere i computer perché sono ancora infettati dal virus Kamasutra}}
I computer, probabilment giamò dannegiaa dal Kamasutra (che el proeuva a scancellà tucc i [[antivirus]]), hinn staa infetaa dal malware Spybot, vegg del 2003. L'infezion l'ha provocaa vari dagn ai servizzi per i cittadin, per esempi, l'anagrafe. Questa infezion chi a l'è durada almanch on mes, fin al principi de l'april del 2006.
Vist che 'l Spybot el se spantega in su la red de [[file sharing]] [[Kazaa]], quajvun, 'me el [[Paol Attivissimo]], l'ha ipotizaa che in di computer eren faa di descarigament illegai.
==Conseguenz==
El sindegh de Milan [[Gabriele Albertini]] l'ha daa la colpa a di "[[hacker]] di [[center social|center sociai]]", anca se l'infenzion la gh'ha de vegnì de "denter", per esempi on dipendent che 'l derva on allegaa infettaa, soratutt per el Spybot, che 'l se spantega in di red de scambi illegal.
L'è vegnuu foeura anca che i computer i eren minga protegiuu ben: el Spybot el poseva vess evitaa cont el mett in del computer el Service Pack 2 del [[Windows XP]].
On quajvun l'ha parpognuu de mett el [[Linux]] in di computer del comun 'me soluzion per volzà la sicurezza, ma a l'è staa mìnga scoltaa.
==Riferiment==
* {{it}} [http://www.repubblica.it/2005/b/sezioni/scienza_e_tecnologia/sicurezzaweb/kamasutra/kamasutra.html Virus Kamasutra colpisce Milano "In tilt i pc di Palazzo Marino"]
* {{it}} [http://attivissimo.blogspot.it/2006/02/4321-kamasutra.html 4..3..2..1 Kamasutra! Ultime raccomandazioni prima che il virus Kama Sutra colpisca: fate un backup!]
* {{it}} [http://attivissimo.blogspot.it/2006/02/milano-ancora-ko-da-ks.html Il Comune di Milano ancora in tilt dopo Kama Sutra, figuraccia cosmica]
[[Categoria:Atach informategh in particolar|Milan]]
kmu67ma05ht1sv50zxzq3u8gd1pkr9d
Lech Wałęsa
0
205719
1335755
1242925
2026-10-08T02:30:25Z
Raippa-Valli
55193
File
1335755
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{Sbozz|grafia=MILCLASS}}
{{F|grafia=MILCLASS}}
[[Archivi:Lech Walesa.jpg|miniatura|drita|El scior Walesa (2007)]]
[[File:Strajk sierpniowy w Stoczni Gdańskiej im. Lenina 22.jpg|thumb|right|Wałęsa (1980)]]
El '''Lech Wałęsa''' (parnunzia /ˈlɛx vaˈwɛ̃sa/), ([[Popowo]], 29 de settember 1943) l'è on politegh e sindacalista [[Polonia|polacch]], fondator de [[Solidarność]] e primm president de la Polonia da la fin del comunism (1990 - 1995).
== Biografia ==
Nasuu a Popowo in del 1953, el lavora in del cantiee naval de [[Gdańsk]] 'me elettricista, e 'l ciapa part ad on scioper, e l'è menaa via da la Polizia e condanaa a on ann de galera.
In del 1976 el perd el lavorà perchè l'ha firmaa ona petizion per fà su ona statoa ai lavorator mort in di scioper.
In del 1978 el fonda i ''Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża'' (sindacaa liber de Pomerania) e in del 1980 l'è staa a capo di rivolt del Port de Danziga e despoeu la legg marziala, a l'è menà via.
In del 1988 l'è a capo de ona rivolta che 'l domanda la legalizzazion del sò sindacaa e dopo 80 dì, el governo el accetta de dialogà con lor.
In del 1990, el vincc i elezion polacch, e l'è president fin al 1995.
== Vos corelaa ==
*[[Václav Havel]]
*[[Solidarność]]
[[Categoria:Politegh polach]]
[[Categoria:Nassud in del 1943]]
l3qwdh3flqhyflka9o01jq1swpqv5d1
Spybot (malware)
0
209443
1335753
1298511
2026-10-07T19:41:12Z
Sciking
7100
1335753
wikitext
text/x-wiki
{{MILCLASS}}
{{sbozz}}
{{f}}
'''Spybot''' l'è ona fameja de [[trojan]] de dimension descognossuu, ma stimaa a circa mill. L'è staa anca brevement ol malware con pussee variant, ma l'è sta superaa dal [[Agobot]].
==Caratteristegh==
*El se spantega in di red de scambi 'me [[KaZaA]]
*Possibilitàa de spantegàss con di vulnerabilitàa del [[Windows]]
*Possibilitàa se spantegàss in di red cont di [[password]] fazil de indovinà
*Taccà di server [[IRC]] cont di attacch de [[Negazzion de Servizzi]]
[[Categoria:Trojan]]
c1axfljmqs26uv10pyr8a66jrjo7831
Wikipedia:Te 'l savevet che
4
234001
1335751
1335651
2026-10-07T13:40:23Z
Sciking
7100
/* De meter */
1335751
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
'''Te 'l savevet che''' a l'è una rubrica de la [[Wikipedia in lombard]] che la sta in la pagina principala. El so obietiv a l'è de mostrà di vos che inn interessant de lensger e insegnen di robe che inn no assee comun ai utent. Nassuda 'me evoluzzion del "Parlem un poo de nunch", gestida de la comunità e partida in del 2016 a l'è partida in la Vedrina, gestida de la comunità, e in del "Te 'l savevet che...", gestid de 'n quaj ministrador, soratut del [[User:Sciking|Sciking]]. Del luj 2021 anca la comunità de la Wikipedia la gh'havarà la soa vos in la rubrica del "Te 'l savevet che..."
== Regole ==
=== Carateristeghe ===
Una vos de la rubrica "Te 'l savevet che..." la gh'ha:
#De vesser curiosa, o ben parlà de un tema interessant o poch cognossud, o ben vesser scrivuda propi ben, ma podé no entrà in vedrina
#De vesser inscì longa de permeter de havégh una interuzzion del test e havégh del contegnud interessant dopo
#De vesser minga controversa, de ligàss no a di noeuve de cronega che poden vessél e de havégh no de potenzial de fà reclam a 'n quajvun
A l'è ben che:
#La gh'habia di font
#La gh'habia di imagin
#La sibia assee longa, inscì de dà 'na bona letura e 'na bona impression de la Wikipedia lombarda
=== Come insubì una vos ===
I ministrador poden, se troeuven una vos che pensen che la sibia bona, sgiontàlla a la lista senza nissuna burocrazzia. Se 'n alter utent l'è minga d'acordi, se po dervì una discussion e se catarà foeura el de fàss cont el consens.
I utent comun, inveci, gh'hann de insubìlla in la pagina, che la podarà vesser aprovada de 'n ministrador o per consens.
=== Come sgiontà una vos ===
A mità de ogni mes, o anca prima se gh'è propi tancc de vos de meter, un ministrador el darà 'n oggiada ai vos che inn in la lista e scernissarà di vos in bas a 'sti criteri chi:
*Havégh un bon equilibri in tra i vos cont i imagin e senza
*Havégh un bon equilibri in tra i vari dialet e grafie
*Havégh un bon equilibri in tra i vari argoment che inn tratad
I vos vann sgiontade in di sotapagine del [[Template:Savevet]] e poeu besogna sgiontà in di pagine de discussion el template {{tl|Telsavevet}} con scrivud el period de permanenza, che l'è de un mes (foeura che in di cas de ecezzion sgiamò vist). Una pagina la po minga tornà in la rubrica se l'è passad no un ann de la soa presenza, ma a l'è possibel che la comunità la faga 'n ecezzion.
== De meter ==
#[[Linkin Park]]
#[[Regn d'Italia (Sacr Roman Imper)]]
#[[Gian Giacom Trivolz]]
#[[Yanez (singol)]]
#[[Bataia de Pavia (1525)]]
#[[Epitafi]]
#[[Goteg lombard]]
#[[Monester de San Benedet (Milan)]]
#[[Adelchi]]
#[[Anna Frank]]
#[[Bartolomee Sachella]]
#[[Benito Mussolini]]
#[[Divinitaa inrabient]]
#[[Domenico Barbaja]]
#[[Emili Caldara]]
#[[Filioque]]
#[[Geoffrey Chaucer]]
#[[Imper Otoman]]
#[[Santuari de San Patrizzi]]
#[[Silene elisabethae]]
#[[Tortei cremasc]]
#[[Turàs da Crèma]]
#[[Amor sagrad e Amor profan]]
#[[Santuari de la Madona Pellegrina (Baregg)]]
#[[Musee civegh de Pavia]]
#[[Viola culminis]]
#[[Coefficent de rendiment]]
#[[Storegh ribell]]
#[[Strachitunt]]
#[[Sgian]]
#[[Peder II del Brasil]]
#[[Memorial de la Shoah (Milan)]]
#[[Giuditta e Oloferen]]
#[[Nocturnes (Debussy)]]
#[[Robert Cantieni]]
#[[Metropolitana de Milan]]
#[[Religion romana]]
#[[Tórshavn]]
#[[La bella e la bestia]]
#[[Rampœusgen]]
#[[Dellino Farmer]]
#[[Sumer (popol)]]
#[[3D Pinball: Space Cadet]]
#[[AeroPress]]
#[[Albert de Gandin]]
#[[Alboin]]
#[[Basilega de San Michel Magior]]
#[[Bernard Zenal]]
#[[Carlo Torrighelli]]
#[[Cresma]]
#[[Castell de Meregnan]]
#[[Enrico Caffi]]
#[[Gaitan Strambi]]
#[[Gesa de Santa Valeria (Seregn)]]
#[[Gesa de San Paol Apostol (Milan)]]
#[[Gervas e Protas]]
#[[Gamba de legn]]
#[[Galvan Fiama]]
#[[Musee civegh de storia natural de Milan]]
#[[Montagna de San Sir]]
#[[Milizia urbana (Milan)]]
#[[Orden sacher]]
#[[Orazzion]]
#[[Peder Verr]]
#[[Tregua de Parabiaa]]
#[[Tino Roncaj]]
#[[Varon Milanes]]
#[[Rivoeulte in Vall Camonega]]
#[[Ded Moroz]]
#[[Tit Flavi Domizian]]
#[[Giovann Antoni Cotta]]
#[[Lissander Manzon]]
#[[Giorgio Gaber]]
#[[Cupid]]
#[[Parc de la Villette]]
#[[Alessandro Maria Minutella]]
#[[Guerra di des dì]]
#[[Carlo Monguzzi]]
#[[Musee de storia informatega de la Slovenia]]
#[[Transessualità]]
#[[Ustaše]]
#[[Armada Popolar de Liberazzion de la Jugoslavia]]
#[[Gendarmaria (Regn de Jugoslavia)]]
#[[Armando Diaz (incrosador)]]
#[[Cop]]
#[[Stazzion de Krzewina Zgorzelecka]]
#[[Anophthalmus hitleri]]
#[[Semafer HAWK]]
#[[Biblioteca Nazzionala Braidensa]]
#[[Gesa de Sant'Anna (Baregg)]]
#[[Frontera verta]]
#[[Palazz central de l'Università de Pavia]]
#[[Republega Serba (Bosnia e Erzegovina)]]
#[[Bramant]]
#[[Gesa de Sant Antoni abaa (Milan)]]
#[[Antipapa]]
#[[Josip Broz Tito]]
#[[Musee postal (Belgrad)]]
#[[Milizzia comunal (Serbia)]]
#[[Palazz Carmagnoeula]]
#[[Villa Bled]]
#[[Diacon]]
#[[Franzesch Maria Righin]]
#[[Sistema tangenzial de Cremona]]
#[[Piero Parini]]
#[[Giulio Bergmann]]
#[[Pellagra]]
#[[Strada provincial 14 Rivoltana]]
#[[Istitut Cardiocenter Tesin]]
#[[Strada Vigentina]]
#[[Autostrada A51 (Italia)]]
#[[PlayChoice-10]]
#[[Strada extraurbana principal]]
#[[Process de Verona]]
#[[Rivoeulte in Vall Camonega]]
#[[Piev de la Valcuvia]]
#[[Autostrada A60 (Italia)]]
#[[Licee in Italia]]
#[[Autostrada A50 (Italia)]]
#[[Assedi de Ragusa (1991-1992)]]
#[[Gesa de la Madona de Carevasg (Stretto)]]
#[[Bust del Lenin (Cavriagh)]]
#[[Villa De Vecchi]]
#[[Elettrotreno FS ETR.200]]
#[[Autobus]]
#[[Treno Stadler BTR.813]]
#[[Trans Europ Express]]
#[[Locomotiva FS E.491]]
== Candidade ==
{{...}}
== Vos che gh'è stade ==
*[[:Categuria:Articoi che inn stad in la rubrica "Te 'l savevet che.."|Articoi che inn stad in la rubrica "Te 'l savevet che.."]]
*[[:Categuria:Articoi che inn stad in la rubrica "Parlem un poo de nunch.."|Articoi che inn stad in la rubrica "Parlem un poo de nunch.."]]
== Vos corelade ==
*[[Wikipedia:Parlum un poo de nün]]
*[[Wikipedia:Parlóm en pó de nóter]]
[[Categoria:Vonciàss i man]]
tfgb5mk7dynm0r98qhkts28pqlaymml
Livrea Regional
0
279841
1335758
1335710
2026-10-08T10:49:42Z
Sciking
7100
1335758
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
{{SBOZZ}}
[[File:Minuetto alla stazione di Sant'Anna, 2026.jpg|thumb|''Minuetto'' in livrea Regional]]
La '''Livrea Regional''' a l'è la livrea doperada de [[Trenitalia]] e [[Ferrovie del Sud Est]] per el material roeudabel pensad per el servizzi [[Treno regional (Italia)|regional]] e [[Treno regional velos|regional velos:]] l'è stada sperimentada in tra el 2022 e 'l 2023 e l'è oficial del 2024, con l'obietiv de metéla in su tucc el material che 'l sarà no scassad per el 2033, el so color pussee important a l'è el verd.
L'ha sostituid la [[Livrea DPR]] e, in misura minor, la veggia [[Livrea XMPR|XMPR]]: i mez che ghe l'havarann a inn i vegg [[Jazz (treno)|Jazz]], [[Minuetto (treno)|Minuetto]], [[Pop (treno)|Pop]], [[Rock (treno)|Rock]] e [[Blues (treno)|Blues]], che hann perdud oficialment la soa denominazzion musegal, el [[Eletrotreno Newag Impuls|Newag Impuls]], el [[Pesa ATRIBO]], el [[Treno Alta Frequentazione]], i vari modei de [[Stadler FLIRT]], i autotreni [[Autotreno HMU 214|HMU 214]] e [[Autotreni FS ATR 365 e 465|ATR 365 e 465]], i eletrotreni [[Treno Stadler BTR.813|BTR.813]] e [[eletrotreno FS ETR 563|ETR 563]], la [[locomotiva FS E.464]] e i carrozze [[Vivalto]], [[Carrozz FS tipo MDVC|MDVC]] e [[Carrozz FS tipo MDVE|MDVE]].
== Riferiment ==
*[https://www.fsnews.it/it/focus-on/servizi/2024/10/2/trenitalia-nuovo-brand-regionale.html Regionale, il nuovo brand di Trenitalia]
== Alter proget ==
{{Interproget}}
== Vos corelade ==
*[[Livrea Region Lombardia]]
[[Categoria:Trenitalia]]
e2x9xrunmroky6oclurxk8kqlrseqqg
Wikipedia:Editathon/Setimana di straport
4
279881
1335749
1335747
2026-10-07T13:39:36Z
Sciking
7100
/* Vos scrivude */
1335749
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}
Del 5 al 11 de otover la Wikipedia la gh'ha la '''Setimana di straport''', dedicada a la scritura de articoi in sul tema di straport.
== Vos scrivude ==
#[[Filovia de Pescara]]
#[[Passant ferroviari de Napoli]]
#[[Livrea Region Lombardia]]
#[[Bus Rapid Transit]]
#[[Autotreno HMU 214]]
#[[Locomotiva FS E.491]]
#...
[[Categoria:Editathon|Setimana di straport]]
29rsbw9yqguejxaki4s2hhtxaxnd33s
Locomotiva FS E.491
0
279892
1335748
2026-10-07T13:39:26Z
Sciking
7100
Creada pagina con "{{NOLMIL}}{{Sbozz}} [[Archivi:TI E491 016 toute les E491 a Foligno (15243447801) (3).jpg|miniatura|La locomotiva]] La '''locomotiva FS E.491''' (in version mercanzia '''FS E.492''') a l'è stada la prima [[locomotiva eletriga]] a correnta alternada monofas a 25 kV di [[Ferrovie dello Stato Italiane]], prima che la fuss sernida per la red a volta velocità del Paes. Desvilupada per un proget de eletrifegazzion de la [[ferrovia Cagliari-Golfo Aranci]], n'inn stade fade su..."
1335748
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}{{Sbozz}}
[[Archivi:TI E491 016 toute les E491 a Foligno (15243447801) (3).jpg|miniatura|La locomotiva]]
La '''locomotiva FS E.491''' (in version mercanzia '''FS E.492''') a l'è stada la prima [[locomotiva eletriga]] a correnta alternada monofas a 25 kV di [[Ferrovie dello Stato Italiane]], prima che la fuss sernida per la red a volta velocità del Paes.
Desvilupada per un proget de eletrifegazzion de la [[ferrovia Cagliari-Golfo Aranci]], n'inn stade fade su 25 (19 passeger e 6 per la mercanzia) prima che el proget el fuss annulad, lassand di locomotive che serviven no. Dopo che hann provad a vendéi in l'[[Europa de l'Est]] per varie voeulte, n'hann doperada vuna del 2003 per una proeuva in su la noeuva [[Ferrovia Roma-Napoli (AV)|ferrovia Roma-Napoli AV]] del sistema [[ERTMS]], ma la s'è s'cepada e donca hann provad a vendéi a la [[Serbia]], ma nanca quella roba chi l'è andada e infin inn stade scassade, foeura che per la la E.491.011, crompada de la Fondazzion FS e guarnada 'me rodabel storegh.
== Riferiment ==
* [https://rollingsteel.it/e-491-492-quando-la-sardegna-vide-e-basta-il-futuro/ E.491/492: quando la Sardegna vide (e basta) il futuro]
== Alter proget ==
{{Interprogetto}}
i68ditezey53fdly3evfc2atwr6lc04
1335750
1335748
2026-10-07T13:39:44Z
Sciking
7100
added [[Category:Locomotive eletrighe FS]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
1335750
wikitext
text/x-wiki
{{NOLMIL}}{{Sbozz}}
[[Archivi:TI E491 016 toute les E491 a Foligno (15243447801) (3).jpg|miniatura|La locomotiva]]
La '''locomotiva FS E.491''' (in version mercanzia '''FS E.492''') a l'è stada la prima [[locomotiva eletriga]] a correnta alternada monofas a 25 kV di [[Ferrovie dello Stato Italiane]], prima che la fuss sernida per la red a volta velocità del Paes.
Desvilupada per un proget de eletrifegazzion de la [[ferrovia Cagliari-Golfo Aranci]], n'inn stade fade su 25 (19 passeger e 6 per la mercanzia) prima che el proget el fuss annulad, lassand di locomotive che serviven no. Dopo che hann provad a vendéi in l'[[Europa de l'Est]] per varie voeulte, n'hann doperada vuna del 2003 per una proeuva in su la noeuva [[Ferrovia Roma-Napoli (AV)|ferrovia Roma-Napoli AV]] del sistema [[ERTMS]], ma la s'è s'cepada e donca hann provad a vendéi a la [[Serbia]], ma nanca quella roba chi l'è andada e infin inn stade scassade, foeura che per la la E.491.011, crompada de la Fondazzion FS e guarnada 'me rodabel storegh.
== Riferiment ==
* [https://rollingsteel.it/e-491-492-quando-la-sardegna-vide-e-basta-il-futuro/ E.491/492: quando la Sardegna vide (e basta) il futuro]
== Alter proget ==
{{Interprogetto}}
[[Categoria:Locomotive eletrighe FS|491]]
dggkf5xezteqjfoxnp5lrx259b9rw12