Wikipedia
lnwiki
https://ln.wikipedia.org/wiki/Lok%C3%A1s%C3%A1_ya_libos%C3%B3
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Média
Spécial
Discussion
Utilisateur
Discussion utilisateur
Wikipedia
Discussion Wikipedia
Fichier
Discussion fichier
MediaWiki
Discussion MediaWiki
Modèle
Discussion modèle
Aide
Discussion aide
Catégorie
Discussion catégorie
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Sǎni (etúká)
0
7107
135752
116814
2026-07-18T11:04:27Z
Milenioscuro
7421
([[c:GR|GR]]) [[File:Congo-Cuvette.png]] → [[File:Cuvette in Congo.svg]] svg
135752
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Cuvette in Congo.svg|thumb|Cuvette ekútanaka o Sudi ya Kongó-Brazzaville]]
'''Sǎni''' tǒ '''Cuvette''' (na lokótá falansé) ezalí etúka ya [[Kongó-Brazzaville]]. Mbóka-mokonzi ezalí [[Owando]].
{{ndámbo}}
{{Bitúká_bya_Kongó-Brazzaville}}
[[Catégorie:Etúká ya Kongó-Brazzaville]]
2ekbj6x5q68pdewj3ri1wkmprhr3jib
Ebuneli
0
7434
135746
109004
2026-07-17T20:44:20Z
Redaktor GLAM
16075
Higher resolution version of image
135746
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Néolithique 0001.jpg|thumb|Loléngé la bibuneli ya kalakala, mabángá basepisa.]]
[[File:Armes de l'Indie, Nepaul, Turquie - Racinet (69457573).jpg|thumb|300px|Loléngé losúsu la bibuneli]]
[[Fichier:Soldier M249 Iraq.JPG|thumb|Sɔdá ya Lisangá lya Amelíka asimbi bondóki [[M249]].]]
'''Ebuneli''' (boyiké ''bibuneli'') tɔ̌ mpé lisúsu '''ebundeli''' (boyiké bibundeli ) ezalí elɔ́kɔ ínso eye esengeli mpǒ na bitumba tǒ mpé komibátela. Ekoki kozala [[libángá]], [[likongá]], [[likulá]], [[mbɛlí]], [[bondóki]], [[molangi]] mwa mobinba, eteni ya molangi mopasuka, [[likwangóla]], [[mbaú]] mpé mbôngó na mbôngó.
{{ndambo}}
p3x2cpw1ich708plm2pefhkl86rp8o6
Pollution ya mopepe na République Démocratique du Congo
0
14791
135750
134143
2026-07-18T10:41:36Z
WINEUR
11045
Ajout section
135750
wikitext
text/x-wiki
[[image:Biodiversité.jpg|thumb]]
'''Pollution ya mopepe na [[République démocratique du Congo]]''' ezali problème munene ya environnement na mboka, surtout na ba zones urbaines lokola Kinshasa. Mbala mingi, nivo ya bosoto, mingimingi ya biloko mikemike ya PM2.5, elekaka makanisi ya Organisation mondiale de la santé (OMS). Ezalela yango ekómi lisusu makasi mpo bato bazali kokende nokinoki na bingumba, ndenge oyo baizini ekómi mingi, mpe ndenge bazali kosalela biloko oyo euti na mabanga ya ntalo<ref name="adamntumbambayi1">{{Lien web |langue=fr-FR |titre= Qualité de l'Air en RDC |url= https://www.iqair.com/fr/democratic-republic-of-the-congo |site= IQAir |accès url= |date=2026 |consulté le=2026-01-11}}</ref>{{,}}<ref name=" adamntumbambayi2">{{Lien web|langue=EN|titre= Interactive Country Fiches: Pollution |url= https://dicf.unepgrid.ch/democratic-republic-congo/pollution |site= UN Environment Programme |date=2026|consulté le=2026-01-11}}</ref>.
== Niveau ya pollution ya mopepe ==
Qualité ya mopepe na République démocratique du Congo (RDC), mpe mingi mingi na Kinshasa, ezali kobangisa. Niveau ya PM2.5 ekoki kokoma na ba concentrations ya likama, mbala mingi koleka ndelo oyo OMS epesi toli. Na octobre 2025, Kinshasa ezwamaki na kati ya bingumba oyo ebebisami mingi na mokili mobimba<ref name="adamntumbambayi3">{{Lien web |langue=fr-FR |titre= Kinshasa, une des agglomérations les plus polluées au monde |url= https://www.dw.com/fr/kinshasa-parmi-agglom%C3%A9rations-les-plus-polluees-monde/a-75262041|site= DW |accès url= |date=2025 |consulté le=2026-01-11}}</ref>{{,}}<ref name=" adamntumbambayi4">{{Lien web|langue=EN|titre= I L'inquiétante pollution de l'air en RDC |url= https://earthjournalism.net/stories/linquietante-pollution-de-lair-en-rdc| site= Earth Journalism Network |date=2025|consulté le=2026-01-11}}</ref>.
== Ntina ya Pollution ==
Ntina minene ya bosoto ya mopepe na RDC ezali bongo bopanzani ya mituka, misala ya ba industries oyo ezali na mibeko te, mpe kotumba biomasse mpo na kolamba. Makɛlɛlɛ mpe nsolo mabe oyo euti na misala yango ebebisaka bomoi ya bato oyo bafandaka kuna<ref name="adamntumbambayi5">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur= Radio Okapi |titre= Quel est l'impact de la pollution de l'air dans les zones urbaines |url= https://www.radiookapi.net/2025/12/06/emissions/okapi-service/quel-est-limpact-de-la-pollution-de-laire-dans-les-zones-urbaines |site= RADIO OKAPI |accès url= libre|date=2025 |consulté le=2026-01-11}}</ref>{{,}}<ref name=" adamntumbambayi6">{{Lien web|langue=EN|auteur= Plume Labs |titre= Air Report Kinshasa |url= https://air.plumelabs.com/pollution-de-lair-a-Kinshasa-9I3s | site= Plume Labs |date=2026|consulté le=2026-01-11}}</ref>.
== Bokasi ya bokolongono mpe zinga zinga ==
Pollution ya mopepe ezali na ba conséquences ya makasi na santé ya publique, ememaka na ba maladies respiratoires mpe cardiovasculaires. Bato oyo bazali na likama, lokola bana mpe mibange, bazali mpenza na mpasi. Lisusu, bosoto ezali mpe na bopusi likoló na ba écosystèmes ya mboka, mpe yango esalaka ete bikelamu ndenge na ndenge ebeba<ref name="adamntumbambayi7">{{Lien web |langue=fr-FR |auteur= Environnement, Ingénierie & Développement |titre= Suivi de la qualité de l'air dans la ville de Kinshasa |url= https://eid.episciences.org/9074/pdf |site= episciences |accès url= libre|date=2026 |consulté le=2026-01-11}}</ref>{{,}}<ref name=" adamntumbambayi8">{{Lien web|langue=FR|auteur= IQAir |titre= Qualité de l'Air en RDC |url= https://www.iqair.com/fr/democratic-republic-of-the-congo | site= IQAIR|date=2026|consulté le=2026-01-11}}</ref>.
==Mikakatano mpe ndenge ya kotalela makambo==
Malgré existence ya cadre juridique, combat contre pollution na RDC ezali entravé na :
* kozanga ba infrastructures oyo ekoki ;
* makoki ya bolandi zinga zinga ekoki te ;
* bolembu ya bolandi mibeko oyo ezali ; mpe
* bokoli ya bingumba nokinoki mpe oyo ekanamaki te.
Mabongisi ya mokili mobimba epesi toli ya kolendisa boyangeli ya zinga zinga, kotia mosolo na boyangeli bosoto mpe mayi ya bosoto, mpe kotombola boyebi ya bato mpo na kokitisa bosoto ya seko<ref>{{Lien web |langue=fr-FR |titre=Accueil |url=https://medd.gouv.cd/ |site=MEDD-NEC |consulté le=2026-07-18}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |langue=en |prénom=U. N. |nom=Environment |titre=UNEP - UN Environment Programme |url=https://www.unep.org/node |site=www.unep.org |consulté le=2026-07-18}}</ref>.
== Tala pe ==
== Ba notes na ba références ==
{{Références}}
{{ndambo}}
[[Category:WikiForHumanRights 2025 na RDC]]
5f3ppmmd8k0mhembeotnc579q6sszoa
Environnement na RDC
0
15250
135747
2026-07-18T08:32:50Z
AdamLynnMcGill007
14035
Création article "Environnement na RDC"
135747
wikitext
text/x-wiki
Environnement na [[République démocratique du Congo]]. ezali environnement (nionso ya ba éléments – biotiques to abiotiques – oyo ezingami na mutu to espèce moko, oyo misusu ezo contribuer directement pona ko répondre na ba besoins na yango) ya mboka.
Na tina ya bonene na yango, esika na yango na Afrique centrale, ba ressources naturelles na yango ya minene, mpe population na yango ya monene, République démocratique du Congo ezali moko ya ba "giants" ya Afrique.<ref name="tlfq">[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/afrique/czaire.htm Aménagement linguistique dans le monde : Congo-Kinshasa]</ref>.
Zamba ya Bassin ya Congo, oyo ekangami na [[République démocratique du Congo]] mpe bikolo mitano misusu, ezali zamba ya mibale ya mbula na mokili mobimba. Ezali na bazamba ya mbula oyo ezali na mikili ya molunge. Parc national ya Virunga ezali parc national ya kala koleka na Afrika, esalemaki na 1925. Taux ya kobebisa bazamba ya liboso na République démocratique du Congo etalemaki lokola likambo ya kobangisa mingi na 2019.
== Biodiversité na République Démocratique du Congo ==
=== Bisika ya bofandi, Faune mpe Flora ===
[[Fichier:La rivière Lulilaka, parc national de Salonga, 2005.jpg|vignette|Ebale Lwilaka, Parc national ya Salonga.]]
[[Fichier:Okapi2.jpg|thumb|[[Okapi]] ya ba Disney's Animal Kingdom]]
[[Fichier:B103 pondi700.jpg|thumb|''Nymphea lotus'']]
[[Fichier:Cyperus.papyrus(01).jpg|thumb|papyrus]]
=== Ba références ===
{{Références}}
=== Ba Liens ya libanda ===
{{ndambo}}
puosmk3fl2x9mjyx3t82rnax7d3y8hd
Hygiène na ba ndako ya bamboka na République Démocratique du Congo
0
15251
135748
2026-07-18T09:37:20Z
AdamLynnMcGill007
14035
Création article "Hygiène na ba ndako ya bamboka na République Démocratique du Congo"
135748
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Jeune en action ou mouvement pour elimine la salite.jpg|vignette|thumb|300 px|Elenge na action to mouvement pona kosilisa bosoto]]
'''Bopeto ya ndako ya bamboka''' esangisi misala nyonso oyo ezali na mokano ya kobatela bopeto ya malamu na bandako oyo ezali na bamboka. Na [[République démocratique du Congo]] (RDC), ezali likambo monene ya santé publique mpo na bozangi ya mayi ya komela, ba infrastructures ya bopeto ya malamu te, mpe ba conditions ya vie précaire na ba zones rurales mingi.<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Hygiène des habitations ruralesHygiène des habitations rurales en rdc |url=https://www.bing.com/search?q=Hygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20ruralesHygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20rurales%20en%20rdc&qs=n&form=QBRE&sp=-1&lq=0&pq=hygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20ruraleshygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20rurales%20en%20rdc&sc=12-69&sk=&cvid=5FF097CA014F4C54863E2D5A08A204B9 |site=Bing |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Contexte rural na RDC ==
Na bamboka ya Congo, eteni monene ya bandako efandaka na bandako oyo etongami na biloko ya mboka, kozanga ba latrines oyo ebongisami to ba systèmes ya kobwaka mayi ya bosoto. Engebene UNICEF, ndambo monene ya bato ya bamboka ya zamba bazali na likoki te ya kozwa misala ya bopɛto ya moboko, mpe yango esalaka ete maladi oyo euti na bomoi ya pɛto te epalangana.
Maladi oyo eutaka na mai mpe oyo eutaka na ba parasites, na ndakisa diarrhee, choléra, mpe ba infections mosusu ya loposo, ezali mingi mingi na bamboka ya mboka oyo bato bazwaka lisalisi mingi te.<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Health product and policy standards |url=https://www.who.int/fr/teams/environment-climate-change-and-health/water-sanitation-and-health |site=www.who.int |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Kozwa mayi ya komela ya malamu ==
Kozwa mai ya malamu ya komela ezali likambo ya ntina mingi mpo na bopeto na bandako ya bamboka. Na RDC, bandako mingi esalelaka mai oyo euti na bibale, maziba oyo ebatelami te, to mabulu ya bonkoko, oyo ezwamaka na mikrobe. OMS emonisi ete kosalela mai ya malamu te na nivo ya ndako ezali moko ya bantina minene ya bokono ya diarrhee<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Eau potable |url=https://www.who.int/fr/news-room/fact-sheets/detail/drinking-water |site=www.who.int |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
Soki totali ete bopeto ezali likonzí ya moboko ya bokolongono bwa nzoto ya bato banso na République démocratique du Congo (RDC), mosala na yango ezali na ntina mingi, mingi mingi na kopekisa bokono, kokitisa liwa ya bana mike, mpe kobongisa lolenge ya bomoi ya bato. Ministère ya Santé publique, Hygiène, et Bien-être social ya République démocratique du Congo etie hygiène na motema ya ba stratégies na yango ya santé pona ko garantir environnement ya santé pe ya sécurité pona batu nionso<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=L'Hygiène en République Démocratique du Congo Un pilier fondamental de la santé publique |url=https://www.sante.gouv.cd/hygener |site=sante.gouv.cd |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Bopeto ya ndako ==
Kozanga ba latrines ya libota oyo ebongisami mingi, mbala mingi ememaka na kobwaka biloko na polele, momeseno oyo ezali naino mingi na bamboka mosusu ya République démocratique du Congo (RDC). Situation oyo ebebisaka environnement ya mbala moko pe ba sources ya mayi, ematisaka ba risque ya santé pona ba ndaku.
Manaka ya ekolo mpe ya baimboka elendisi botongi mpe bosaleli ba latrine ya libota lokola solution ya liboso<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Eau, hygiène et assainissement {{!}} UNICEF |url=https://www.unicef.org/drcongo/ce-que-nous-faisons/eau-hygi%C3%A8ne-et-assainissement |site=www.unicef.org |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Bokambami ya bosoto ya ndako ==
Na bamboka, mbala mingi babwakaka bosɔtɔ ya bandako pene na bandako to na bisika ya polele. Momeseno yango elendisaka bokóli ya bampuku, ngungi mpe ba rodent, oyo ezali komema bamaladi oyo ezwamaka na bato mosusu.
Ba ONG oyo basalaka na secteur WASH ba recommander ba solutions simples ya gestion ya bosoto oyo esalemi na communauté pona kopekisa ba risque ya santé.
== Bopeto ya ndako ==
Bopɛto malamu na bandako ya bamboka ezali bongo kosukola mbala na mbala mabele, kosala ete mopɛpɛ ekɔta malamu, kokabola bisika oyo bato mpe banyama bafandaka, mpe kobatela bilei na banyama mikemike mpe mputulu. Misala yango esalisaka mpo na kokitisa bopanzani ya bokono ya kozwama na kati ya bandako<ref>{{Lien web |langue=en |titre=Health product and policy standards |url=https://www.who.int/teams/environment-climate-change-and-health/water-sanitation-and-health |site=www.who.int |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Ba impacts na Santé publique ==
Kozanga bopeto ya ndako na bamboka ya mboka ezali na boyokani na bopanzani mingi ya bokono ya diarrhee, bozangi kolya malamu ya bana mike, mpe bokono ya parasite. Engebene na Institut national de statistique (INS – RDC), ba conditions eye ezali kati na bantina ya liboso ya bokono mpe liwa na bana oyo bakokisi naino mbula mitano te.
== Misala pe biyano == Bakonzi ya Congo, na lisungi ya ba partenaires techniques pe financiers, bazali kosalela ba initiatives ebele oyo ezali na tina ya ko améliorer hygiène na ba ndaku ya bamboka, na kati na yango ba programmes ya WASH, kotombola kosukola maboko, pe kotonga ba latrines ya libota.
Ba ONG lokola ba Docteurs sans frontières, Oxfam, na Caritas RDC basungaka pe ba communautés rurales na nzela ya ba initiatives oyo etali mingi kozua mayi, bopeto, pe conscience ya hygiène<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Accueil {{!}} Médecins Sans Frontières |url=https://www.msf.fr/ |site=www.msf.fr |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Notes et références ==
{{Références}}
{{ndambo}}
0pk9mytun4m5rri99if37g898wad893
135749
135748
2026-07-18T09:38:10Z
AdamLynnMcGill007
14035
/* Ba impacts na Santé publique */
135749
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Jeune en action ou mouvement pour elimine la salite.jpg|vignette|thumb|300 px|Elenge na action to mouvement pona kosilisa bosoto]]
'''Bopeto ya ndako ya bamboka''' esangisi misala nyonso oyo ezali na mokano ya kobatela bopeto ya malamu na bandako oyo ezali na bamboka. Na [[République démocratique du Congo]] (RDC), ezali likambo monene ya santé publique mpo na bozangi ya mayi ya komela, ba infrastructures ya bopeto ya malamu te, mpe ba conditions ya vie précaire na ba zones rurales mingi.<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Hygiène des habitations ruralesHygiène des habitations rurales en rdc |url=https://www.bing.com/search?q=Hygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20ruralesHygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20rurales%20en%20rdc&qs=n&form=QBRE&sp=-1&lq=0&pq=hygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20ruraleshygi%C3%A8ne%20des%20habitations%20rurales%20en%20rdc&sc=12-69&sk=&cvid=5FF097CA014F4C54863E2D5A08A204B9 |site=Bing |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Contexte rural na RDC ==
Na bamboka ya Congo, eteni monene ya bandako efandaka na bandako oyo etongami na biloko ya mboka, kozanga ba latrines oyo ebongisami to ba systèmes ya kobwaka mayi ya bosoto. Engebene UNICEF, ndambo monene ya bato ya bamboka ya zamba bazali na likoki te ya kozwa misala ya bopɛto ya moboko, mpe yango esalaka ete maladi oyo euti na bomoi ya pɛto te epalangana.
Maladi oyo eutaka na mai mpe oyo eutaka na ba parasites, na ndakisa diarrhee, choléra, mpe ba infections mosusu ya loposo, ezali mingi mingi na bamboka ya mboka oyo bato bazwaka lisalisi mingi te.<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Health product and policy standards |url=https://www.who.int/fr/teams/environment-climate-change-and-health/water-sanitation-and-health |site=www.who.int |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Kozwa mayi ya komela ya malamu ==
Kozwa mai ya malamu ya komela ezali likambo ya ntina mingi mpo na bopeto na bandako ya bamboka. Na RDC, bandako mingi esalelaka mai oyo euti na bibale, maziba oyo ebatelami te, to mabulu ya bonkoko, oyo ezwamaka na mikrobe. OMS emonisi ete kosalela mai ya malamu te na nivo ya ndako ezali moko ya bantina minene ya bokono ya diarrhee<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Eau potable |url=https://www.who.int/fr/news-room/fact-sheets/detail/drinking-water |site=www.who.int |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
Soki totali ete bopeto ezali likonzí ya moboko ya bokolongono bwa nzoto ya bato banso na République démocratique du Congo (RDC), mosala na yango ezali na ntina mingi, mingi mingi na kopekisa bokono, kokitisa liwa ya bana mike, mpe kobongisa lolenge ya bomoi ya bato. Ministère ya Santé publique, Hygiène, et Bien-être social ya République démocratique du Congo etie hygiène na motema ya ba stratégies na yango ya santé pona ko garantir environnement ya santé pe ya sécurité pona batu nionso<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=L'Hygiène en République Démocratique du Congo Un pilier fondamental de la santé publique |url=https://www.sante.gouv.cd/hygener |site=sante.gouv.cd |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Bopeto ya ndako ==
Kozanga ba latrines ya libota oyo ebongisami mingi, mbala mingi ememaka na kobwaka biloko na polele, momeseno oyo ezali naino mingi na bamboka mosusu ya République démocratique du Congo (RDC). Situation oyo ebebisaka environnement ya mbala moko pe ba sources ya mayi, ematisaka ba risque ya santé pona ba ndaku.
Manaka ya ekolo mpe ya baimboka elendisi botongi mpe bosaleli ba latrine ya libota lokola solution ya liboso<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Eau, hygiène et assainissement {{!}} UNICEF |url=https://www.unicef.org/drcongo/ce-que-nous-faisons/eau-hygi%C3%A8ne-et-assainissement |site=www.unicef.org |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Bokambami ya bosoto ya ndako ==
Na bamboka, mbala mingi babwakaka bosɔtɔ ya bandako pene na bandako to na bisika ya polele. Momeseno yango elendisaka bokóli ya bampuku, ngungi mpe ba rodent, oyo ezali komema bamaladi oyo ezwamaka na bato mosusu.
Ba ONG oyo basalaka na secteur WASH ba recommander ba solutions simples ya gestion ya bosoto oyo esalemi na communauté pona kopekisa ba risque ya santé.
== Bopeto ya ndako ==
Bopɛto malamu na bandako ya bamboka ezali bongo kosukola mbala na mbala mabele, kosala ete mopɛpɛ ekɔta malamu, kokabola bisika oyo bato mpe banyama bafandaka, mpe kobatela bilei na banyama mikemike mpe mputulu. Misala yango esalisaka mpo na kokitisa bopanzani ya bokono ya kozwama na kati ya bandako<ref>{{Lien web |langue=en |titre=Health product and policy standards |url=https://www.who.int/teams/environment-climate-change-and-health/water-sanitation-and-health |site=www.who.int |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Ba impacts na Santé publique ==
Kozanga bopeto ya ndako na bamboka ya mboka ezali na boyokani na bopanzani mingi ya bokono ya diarrhee, bozangi kolya malamu ya bana mike, mpe bokono ya parasite. Engebene na Institut national de statistique (INS – RDC), ba conditions eye ezali kati na bantina ya liboso ya bokono mpe liwa na bana oyo bakokisi naino mbula mitano te.
== Misala pe biyano ==
Bakonzi ya Congo, na lisungi ya ba partenaires techniques pe financiers, bazali kosalela ba initiatives ebele oyo ezali na tina ya ko améliorer hygiène na ba ndaku ya bamboka, na kati na yango ba programmes ya WASH, kotombola kosukola maboko, pe kotonga ba latrines ya libota.
Ba ONG lokola ba Docteurs sans frontières, Oxfam, na Caritas RDC basungaka pe ba communautés rurales na nzela ya ba initiatives oyo etali mingi kozua mayi, bopeto, pe conscience ya hygiène<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Accueil {{!}} Médecins Sans Frontières |url=https://www.msf.fr/ |site=www.msf.fr |consulté le=2026-01-12}}</ref>.
== Notes et références ==
{{Références}}
{{ndambo}}
b0q73597cxygxpyefapave8tg7e4xfv
AS Makiso
0
15252
135751
2026-07-18T11:03:02Z
Jacques RADJABU
14442
LIKWE YA MOKUSE
135751
wikitext
text/x-wiki
Cercle Sportif Makiso ezali club ya [[:en:Association_football|mobeti-ndembo]] congolais oyo ezali na Kisangani, province ya Tshopo, oyo ezali kobeta na Linafoot Ligue 2, deuxième niveau ya mobeti-ndembo congolais.<ref>https://acp.cd/sports/makiso-de-kisangani-en-tete-du-classement-zone-est-a-de-la-ligue-2/</ref>
Club yango ebeta derby ya Kisangani contre rival na yango ya mboka, TS Malekesa.<ref>https://linterview.cd/rdc-foot-ligue-ii-le-cs-makiso-remporte-le-derby-de-kisangani-devant-ts-malekesa-3-2/</ref>
== Kolobela ==
7h8unafpfi12585yt2ttsbfd4qklfqf