Wikipedia lnwiki https://ln.wikipedia.org/wiki/Lok%C3%A1s%C3%A1_ya_libos%C3%B3 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Média Spécial Discussion Utilisateur Discussion utilisateur Wikipedia Discussion Wikipedia Fichier Discussion fichier MediaWiki Discussion MediaWiki Modèle Discussion modèle Aide Discussion aide Catégorie Discussion catégorie TimedText TimedText talk Module Discussion module Event Event talk 0 6011 136015 115507 2026-09-02T19:48:41Z Yannick Ikombe 14195 ajout section 136015 wikitext text/x-wiki '''Pascal Tabu Ley''' (Pascal Tabu tee zairianisation, après Tabu Ley) alias ''Tabu Ley Rochereau'' tǒ ''Tabuley Rochereau'' (abótámí o mokɔlɔ 13 sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ 1940 na [[Bandundu]], akúfí o mokɔlɔ 30 sánzá ya zómi na mɔ̌kɔ́ 2013) azalí [[moyémbi]] mpé mokeli wa nzémbo wa [[Kongó-Kinsásá]]. ==Biografi ya bomoi ya bato== Abotami le 13 novembre 1940, na Bagata na région ya Bandundu, Pascal Emmanuel Sinamoyi Tabu ayemba na église mpe na ba chorales ya ba écoles atangaki avant akota na système d’Education nationale congolaise na 1959. Na sima abandi mosala ya mosali ya Leta, yambo lokola secrétaire administratif na Fonds de bien-être autochtone, sima en tant que directeur administratif mpe financier na Athénae Kalina (lelo Institut Gombe). Abalaki Georgette Mowana (ayebani mpe na kombo ya "Tété"), aboti bana mitano : Blackson Matthieu, Mireille-Esther, Colette, Gisèle, mpe Isabelle. Azalaki na boyokani ya molayi mpe ya esengo na Miss Zaire 1969, Jeanne Mokomo, oyo abotaki mpe bana motoba mosusu : Carine, Laty, Bob, Abel, Pegguy, mpe Flore. Na article moko na Le Parisien, rappeur Youssoupha alobi que "star congolais rumba" Tabu Ley Rochereau azali tata na ye mpe azali na bana 68. Youssoupha azui yango na stride: "Ezali eteni ya folklore ya grand star africain oyo azali na bolingo mingi mpe apesaka mingi na yango." Na bongo, tata na mwana babimi elongo na album ya Youssoupha Noir na nzembo "Les Disques de mon père" (Disque ya Papa na ngai). Bayemba duet na mokolo ya 7 Mai 2012, na Olympia. Kasi selon Papy MBoma, Tabu Ley azalaki mpenza na bana nkama moko na ntuku mibale. Azali mpe koko ya rappeur Shay mpe musicien Le Motif. Tabu Ley Rochereau akufaki na tongo ya samedi le 30 novembre 2013, na lopitalo Saint-Luc na Bruxelles. Azwaki AVC na 2008 mpe abikaki lisusu te.[1] Bakundaki ye le 9 décembre 2013, na nécropole ya Nsele na Kinshasa. ==Ebandeli== Abandaki ko composer na ba années 1950. Na 1956, a participer na séance ya enregistrement na musicien Grand Kalle (Kabasele). Yango nde ebandaki carrière na ye : Tabu a soumettre ba nzembo na ye na African Jazz, oyo ezuaki ye na mosala. Na sima a adopter kombo na ye ya scène, Rochereau, référence na gouverneur ya Belfort, Pierre Philippe Denfert-Rochereau, surnom oyo baninga na ye ya classe bapesaki ye sima ya question ya histoire oyo soit disant ye kaka ye moko ayebaki eyano. Ba hits na ye ya liboso, lokola Kelya, Adios Tété, na Bonbon sucré, ememaki ye na attention ya public. Tango azalaki pene ya Mouvement National Congolais ya Patrice Lumumba. Atiki African Jazz mpe akoti na orchestre ya Jazz Africain na novembre 1960, sima asali groupe African Fiesta Flash na 1965. Entre 1964 na 1968, a composer ba nzembo pene na 200 mpo na bango. Orchestre yango ekendeki na Brazzaville mpe na nsima na Montréal mpo na Foire mondiale ya 1967. ==Kolonga Ya mokili mobimba== Na 1969, Rochereau a recruter ba danseuses mpe groupe ya ba danseuses ya basi oyo babengi « Les Rocherettes », oyo amemaki na Paris na mbula oyo elandaki mpo na ba concerts na ye na Olympia. Tournée yango ekatamaki nsima na bokutani ya scandale financière oyo etie ntembe na bakambi ya groupe eye. Lokola mentor na ye Kallé liboso na ye, Rochereau, na orchestre na ye African Fiesta National, amemaki ba innovations ebele na rumba congolais, d’abord en adoptant kit ya drum, ndenge moko na oyo ezwamaki na ba groupes pop to rythm and blues. Ezalaki Seskain Molenga, moko ya ba fondateurs ya orchestre ya Bakuba, nde azalaki drummer ya liboso oyo akotisaki style oyo na groupe ya Rochereau oyo ezalaki kosala na Olympia. Momeseno wana ememaki na bokeli ya ba orchestres ebele, lokola Bella Bella, oyo ekambamaki na bandeko Soki. Parmi ba orchestres oyo eyambaki tendance oyo, moko surtout ebangisaki groupe ya Rochereau tango bazalaki kosala tournée na Afrique occidentale : Les Grands Maquisards, oyo ekambamaki na Dalienst (combinaison ya mayele ya ba lettres ya Ntesa Daniel), oyo ba membres na yango esangisi mingi ya ba membres ya groupe ya Rochereau oyo bazalaki to bakozala sima na groupe na ye. Lokola ayokaki ete azali na likama, Rochereau ayanolaki na lolenge moko ya kokamwa mingi na kofungolaka mabina ya Soum Djoum oyo eyebani mingi uta na Dakar na ba disques misato ya 45 rpm. Ba disques wana ezalaki na ba titres oyo ekokoma ba classiques ya culte, lokola Seli Ja, Silikani, Mundi, na Samba. Soum Djoum, lokola ba rythmes nionso oyo Rochereau akotisaki, ezalaki instrumental na création ya ba orchestres lokola Continental, oyo na suka eko établir réputation na yango. Alors que ba contributions ya Kallé na musique congolaise ezalaki fortement influencée na ba rythmes afro-cubains (Jazz afro-cubain mpe sima African Team), Rochereau azalaki profondément inspiré na pop mpe rythm and blues ya ba années 1960 na 1970, tellement que a hésiter te ko performer na scène na pantalon bell-bottom mpe na coiffure afro (tala coiffure ya moko ya ba LP na ye). Bolingo na ye ya miziki ya pop emonanaki na nzembo "Lal'a bi," oyo ezali ndimbola ya monoko ya Congo ya nzembo ya lokumu ya Beatles "Let It Be." Tabu Ley Rochereau, malgré que azalaki très talentueux chanteur solo, azuaki mpe ba duets mémorables na ba chanteurs misusu oyo ba accompagner ye. Ndakisa ya ba nzembo na ye ezali « Permission » na « Rendez-vous chez là bas » na Mujos, « Souza et Maguy » na Sam Mangwana, na « Ki makango mpe libala » na « Gipsy » na NDombe Pepe. Na mosala na ye ya mbula 46, Tabu Ley asalaki banzembo koleka 3 000 mpe atɛkaki bankóto mingi ya badiskɛ. == Tála mpé == * [[Marie-Claire Mboyo Moseka]] [[Catégorie:Moyémbi wa Kongó-Kinsásá]] [[Catégorie:Mbótama na 1940]] [[Catégorie:Liwá na 2013]] nft3ekhaw4xyd41cqe0yb4ba8yrqh2e 0 8967 136014 133761 2026-09-02T19:27:22Z Yannick Ikombe 14195 modification bio 136014 wikitext text/x-wiki { {Databox }}'''Franco Luambo Makiadi''' (6 July 1938 – 12 October 1989) azalaka [[moyémbi]] mpé mobɛ́ti [[lindánda]] ya [[Kongó-Kinsásá]] ==Bomɔi == Franco Luambo makiadi abotama na [[Sona bata]] o mokolo ya 6 July 1938. Kombo nayé ya mbota ezalaka "François Luambo Luanzo Makiadi". Azaláká mokeli wa lingómbá lya mindulé [[Tout Puissant OK Jazz]]. ==Bowéyi== Luambo akufaka na [[mont-Godine]] na [[Belgika]] o mokolo ya 12 October 1989. ==Mosala ya miziki== Franco ayebani mingi mpo azali moko ya ba "maîtres" ya rumba congolais. Azali na kati ya groupe ''{{nobr|[[TP OK Jazz|OK Jazz]]}}'' ("Orchestre Kinshasa Jazz")<ref name=":4">{{Lien web |langue=en-US |prénom=Nicolas |nom=Niarchos |titre=Liwa ya Simaro Lutumba Ekangi Chapitre moko ya Musique Congolaise |url=https://www.newyorker.com/culture/postscript/liwa-ya-simaro-lutumba-kangi-mokapo-ya-musique-congo |site=The New Yorker |accessed=2021-04-22}}</ref>, oyo na sima ekomaki [[TP OK Jazz]] ''(«''Tout Puissant Orchester Kinshasa Jazz »'')'', accompagné na bayembi Josky Kiambukuta na [[Ntesa Dalienst]], ba guitaristes [[Simaro Lutumba]] na Papa Noel, ainsi que saxophoniste Verckys Kiamuangana Mateta, parmi ba musiciens misusu. Devise ya groupe ezalaki "Tokoti OK, Totiki KO." Ezalaki na 1985 nde Franco abimisaki hit na ye ya munene, "Mario," lisolo ya gigolo oyo afandaka na mwasi moko ya mokóló (nzembo oyo na sima Africando a couvrir na 2006). Atalelami lokola moko ya ba fondateurs ya musique contemporaine congolaise. Babengaka ye tango mosusu "Guitar Wizard." ==Palaki na nzémbo== * 1972-1973-1974 Franco et l'Ok Jazz (Album - 1975) * 1970-1971-1972 Franco et l'Ok Jazz (Album - 1973) * 1968-1971 Franco et l'Ok Jazz (Album - 1972) * Franco & Le T.P. OK Jazz : Tour Derniere (Album - 1984 - Sonodisc) == Mazíta o libándá == == Mitúya ya miké == [[Catégorie:Moyémbi wa Kongó-Kinsásá]] [[Catégorie:Mobéti lindándà]] [[Catégorie:Mbótama na 1938]] [[Catégorie:Liwá na 1989]] sxdpfbywv0pa95i6qinf0nno3uqurg6 0 15301 136012 2026-09-02T15:04:08Z Jacques RADJABU 14442 Likwe ya moke 136012 wikitext text/x-wiki Iniversité ya Katolike ya Sapientia ya Goma (UCS-Goma) ezali [[:fr:Enseignement_supérieur|eteyelo ya likolo]] ya Katolike oyo ezali na [[Goma]], na etuka ya Kivu ya Nord ya [[:fr:République_démocratique_du_Congo|Republíki Demokratíki ya Kongó]]. Ebandisami na 2011 na kobondisa ya [[:fr:Diocèse_de_Goma|Diocèse ya Goma]], mpe wuto 2023 ezali membre ya Agence [[:fr:Agence_universitaire_de_la_Francophonie|universitaire de la Francophonie (AUF).]]<ref>https://fr.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A9_catholique_la_Sapientia#cite_note-8</ref> == Lisolo == Université catholique ya La Sapientia na Goma esalemaki na 2011 na initiative ya Diocèse ya Goma.<ref>https://www.auf.org/membre/universite-catholique-la-sapientia-de-goma-2/</ref> Ezali bokobi ya ba institutions éducatives oyo esalemaki na diocèse. Institut ya sciences religieuses ya Goma (ISRGO), oyo esalemaki na mokolo ya 5 septembre 2005, ebongisamaki lisusu na Institut supérieur catholique La Sapientia (ISSA-Goma), esika université ewutaki.<ref>https://www.auf.org/membre/universite-catholique-la-sapientia-de-goma-2/</ref> Institution ezwaki ndingisa ya kosala na Décret ministériel [https://www.memoireonline.com/10/19/11130/m_La-communication-institutionnelle-et-image-de-marque-tude-des-strategies-de-communication-d15.html No. 174/MINESU/CAB.MIN/CD/Jn/2011 ya mokolo ya 25 juin 2011, mpe ebandaki misala na yango ya kelasi na octobre ya mbula wana.]<ref>https://www.memoireonline.com/10/19/11130/m_La-communication-institutionnelle-et-image-de-marque-tude-des-strategies-de-communication-d15.html</ref> Bokoli na yango na mibu zomi ya liboso ezalaki likambo ya buku moko oyo ebimisamaki na 2021 na Innocent Nyirindekwe.<ref>https://www.amazon.com/-/es/Innocent-Nyirindekwe/dp/6203427594</ref> == Bobongisi mpe mateya == Iniversité yango ezali institution ya Diocèse ya Goma mpe, mpo na misala na yango ya kelasi ya likolo mpe kopesa ba diplômes, ezali na nse ya bokonzi ya Ministère ya Éducation supérieure mpe universitaire ya Kongó.<ref>https://diocesedegoma.org.cd/about</ref> Ba fondateurs na yango ezalaki ba Abbé Innocent Nyirindekwe, Innocent Mukambilwa, mpe Jacques Letakamba. Conseil ya université ezali na présidence ya Episkopo ya Goma, oyo azali mpe Grand Chancelier. Institution yango epesaka ba programmes na ba domaines ya économie mpe gestion, psychologie mpe éducation, sciences ya information mpe communication, développement mpe misala ya lisungi humanitaire, science mpe technologie, agronomie mpe environnement, sciences ya santé, mpe sciences juridiques, politiques mpe administratives. Na 2026, recteur ezalaki Henri Chiza.<ref>https://diocesedegoma.org.cd/organisation</ref> Azalaki momonisi ya université na botiami maboko na boyokani oyo esalemaki na Université catholique ya Congo na sanza ya mitano 2026.<ref>https://unisapientia.net/signature-dun-partenariat-academique-avec-luniversite-catholique-du-congo-ucc/</ref> == Esika ya kelasi ya monene. == Campusi ezali na No. 13, avenue Kituku, na district ya Kyeshero ya Goma<ref>https://www.auf.org/membre/universite-catholique-la-sapientia-de-goma-2/</ref>. Iniversité ezui devise ‘Bolingo – Mosala – Efficacité’. == Bokangami mpe kosalaka elongo na mayekoli == Na 2023, université ekota na [[:fr:Agence_universitaire_de_la_Francophonie|Agence universitaire de la Francophonie]] (AUF), esika ezali na statut ya membre mobimba.<ref>https://www.auf.org/membre/universite-catholique-la-sapientia-de-goma-2/</ref> Na mokolo ya 10/08/2024, Iniversite ya Katolike La Sapientia (UCS) esalaki boyokani ya boyokani na makambo ya kelasi na Iniversite ya Katolike ya Afrika ya Ɛsti (CUEA). Boyokani oyo ezali na mokano, mingi mingi, ya kopesa nzela na kozwa ba programme ya doctorat (PhD) mpo na balukiluki mpe ba professeurs ya UCS na kati ya réseau ya CUEA.<ref>https://kivumorningpost.com/2024/08/11/goma-luniversite-catholique-la-sapientia-signe-un-accord-historique-avec-la-catholic-university-of-eastern-africa/</ref> Na sanza ya mitano 2026, esali boyokani ya boyokani ya kelasi na Université catholique ya Congo, oyo etali mingi mingi boyokani kati ya ba professeurs na balukiluki ya ba institutions nionso mibale.<ref>https://ucc.ovh/lucc-et-la-promotion-du-partenariat-interuniversitaire-sud-sud/</ref> 0nkczhwcxvtsvo2pxp0k8ngf0unv3jd 0 15302 136013 2026-09-02T16:35:36Z AdamLynnMcGill007 14035 Création article "Sotexki" #WIKI100DaysRDC 136013 wikitext text/x-wiki [[fichier: Cours d'élevage de la SOTEXKI.jpg|vignette|thumb|300 px|Cours d'élevage de la SOTEXKI]] '''Société textile ya Kisangani''' ('''Sotexki''') ezali société textile ya etat ya Congo oyo ezali na [[Kisangani]], na provins ya [[Tshopo]] na [[république démocratique du Congo]]. Bokangami na 24 novembre 1974 na Maréchal [[Mobutu Sese Seko]], ezalaki ntango ya mibale na motoba (15 ans) likolo ya usine textile monene koleka na [[Zaïre]] mpe mosala ya liboso ya mosala ya kotonga na nioni-mboyo ya etuka, basangani na kombo « Gécamines ya Grande Orientale »<ref name="AdamLynnMcGill007">{{Lien web|titre=Kisangani : La Société Textile est à l'arrêt|url=https://www.radiookapi.net/2015/04/08/actualite/economie/kisangani-la-sotexki-est-larret|site=Radio Okapi|date=2015-04-08}}</ref>. == Mbuma-mbuma ya nsuka == === Eteya === Na mbula 1963, ezalaki na machine moko ya kobuka biteni na [[Kisangani]] (bato 200 bazali kosala, {{unité|350000|m}}/mokolo). Ebandaki kofungama nsima ya koyoka Simba ya 1964. Na nzela ya komema Grande Orientale lisusu mpe komema monene [[coton]] ya [[Bas-Uélé]], [[Ekolo]] ya ba [[Zaïrois]] esalaki Sotexki na 1971<ref name="AdamLynnMcGill008">{{Lien web|titre= La Société Textile de Kisangani a été créée en 1971, suite à la convention signée entre la R.D.C. et le groupe Beaujolin et Cie de France|url=https://www.stanleyville.be/sotexki.html|site=stanleyville.be|date=2004|Consulté le=01 septembre 2026}}</ref>. === Mbula ya motuya (1974-1988) === Na ebandeli : bato nkama (1000) mosala, 1,5 milyon mètre. Na nzela ya politiki ya bokomi ya solo mpe na koboya kosomba bilamba ya mboka mosusu, etali na 1988 ezali na libaku ya yango ya likoló : bato Mibale Na Nkama Ntuku Tano (2500) mosala mpo na 17,8 milyon mètre ya liboso. Ezali kobakisa bilamba mpo na mboka mobimba<ref name="AdamLynnMcGill008" />. === Kokánga nguya (1991-2015) === 1991-1993 : bokomi ya [[Kisangani]], bokonzi ya biloko, kosala biteyelo mabe ya batiseli na bazali kolanda bana [[Chinois]] na [[Hollande]]. 1996-2003 : mikano, bobongiseli ya kokonisa kati na [[Kisangani]] mpe [[Kinshasa]], te eloko ya mafuta to biloko ya mbongo. Ezali mosala ya kosala, nsima ya mikolo koleka 40, ezali kofanda makasi mpe kobebisa na mayele mpe ezali na mosala moke te mpo na kokoba kopesa boumeli ya misala<ref name="AfricaPress2022">{{Lien web|titre=Vers la relance de la SOTEXKI|url=https://www.africa-press.net/congo-kinshasa/economie/vers-la-relance-de-la-societe-textile-de-kisangani-sotexki|site=Africa-Press|date=2022-09-09}}</ref>. Na avril 2015, [[Radio Okapi]] eyebisi kofuta nyonso. Na 2021, bobongisi: {{unité|541290|mètres}} na misala 350. == Bokonzi mpe ba actionnaires == Sosiete ya tolisema. Kapitali: 40% [[Etat]] [[Congolais]], 60% Texico SA. Na juin 2025, bolobi ya lokuta na ba réseaux sociaux eyebisi ete sosiete esili kozwa [[Joseph Kabila]]. Minisita ya Industrieel elobi makasi te mpe asengeli ete Etat ekotiki na 85% ya kapitali<ref name="Enquete2025">{{Lien web|titre=Fausse rumeur autour de la SOTEXKI : l'entreprise n'a pas été cédée à Joseph Kabila|url=https://enquete.cd/2025/06/11/fausse-rumeur-autour-de-la-sotexki-lentreprise-na-pas-ete-cedee-a-joseph-kabila-le-ministre-de-lindustrie-clarifie/|site=Enquete.cd|date=2025-06-11}}</ref>. Mobungiseli : Ministère ya Industrie mpe Fonds ya Promotion ya Industrie (FPI). == Esite ya industrie mpe production == Esite ya hectares 14 na PK4 Route [[Buta]]. Bakomponi misato : filature, tissage (bamilaye Picanol ya Belgique), impression. Centrale thermique na biso ya 2,5 MW oyo ekoyaka {{unité|4000|litres}} ya mazout/sika. Kopesa biloko : coton ya [[Buta]] ([[Bas-Uélé]]), [[Mambasa]] mpe [[Bunia]] ([[Ituri]]). Bokoli bwango 12 M mètre/mbula. Production eleki 2021 : {{unité|541290|mètres}}. == Biloko ya lokumu == * Pagne ''Maman Wagenia'' : na misika mpe nasses ya bato ya motema ya Chutes de Wagenia. * Pagne ''Tshopo Amani'' : palombe mpe carte ya Tshopo. * Pagne ''Université de Kisangani'' : mpo na minyoko ya mayele. * Uniformes FARDC, Police mpe ya bayekoli. Bakonki oyo ebandaki kotanama banda 1995 na milulu ya ekomisa, liboso ya kozanga mabele. == Cité Sotexki mpe eloko ya bomoi ya bato == Bongo na ndenge ya [[Gécamines]], Sotexki ezalaki na cité ya mosala na [[Makiso]] na eskolɛ ya libota ya makasi ya Sotexki, dispensaire, teren ya football mpe libanda ya boumeli ya misala. Na ntango oyo ezalaki na nse ya kosekwa, {{unité|15000|bato}} bazalaki kozala na bomoi mpo na usine. Koboma yango elakisaki kokende ya basalisa-tekniki na [[Angola]] mpe [[République du Congo|Congo-Brazzaville]]. == Plan ya kobongisa 2022-2026 == Plan ya mayele ya 17,5 milyon USD eyebani na Conseil ya Minisitre na 9 septembre 2022<ref name="AfricaPress2022"/>. * Gbe 1 : 7,669 M$ esalemaki mpe ebongwanaki mpo na bokolongwa. * Gbe 2 : 5,6 M$ na FPI mpo na misala ya sika. * Gbe 3 : bilembo ya Trésor Public mpo na kokokisa 108 M mètre/mbula mpe kotonga bazin ya kitoko. Longolanyi ''Theoveul Lotika'' oyo azwi eleko ya [[Kisangani]] alimbisi lisusu na avril 2026<ref name="RadioOkapi2026">{{Lien web|titre=Le député Theoveul Lotika plaide pour la relance urgente de la SOTEXKI|url=https://www.radiookapi.net/2026/04/04/actualite/politique/le-depute-theoveul-lotika-plaide-pour-la-relance-urgente-de-la-sotexki|site=Radio Okapi|date=2026-04-04}}</ref>. Makoki ezali mpo na kopusisa biloko ya pagne oyo ezali kokota mbongo 20 M$ mbula moko na [[RDC]]<ref name="RadioOkapi2026" />. == Na kultura ya bato == Sotexki emonani na ndombolo ya rumba ''Kisangani Boyoma'' ya orchestre Tropicana mpe na maloba ya politiki lokola eloko ya kosala te mibale. Pagne ya Sotexki esilaka kozala [[dot]] ya bampasi ya libala ya kokwa chez [[Topoke]] mpe [[Lokele]]. == Talá lisusu == == Bakombo ya maloba == <references /> == Bibliographie == * Mandefu Yahisule, ''Kisangani : Identité de mémoire'', L'Harmattan, 2010. * Ministère de l'Industrie RDC, ''Plan Directeur d'Industrialisation 2021-2040'', 2021. == Bapesi ya mikolo mosusu == {{ndambo}} ne10erv7ffd8m7ffvb8wjhsoiqxa7d9 0 15303 136016 2026-09-02T20:01:30Z Yannick Ikombe 14195 Création d'un article 136016 wikitext text/x-wiki '''Antoine Le Moiturier''', abotamaki na Avignon na 1425 mpe akufaki na Paris nsima ya 1497, azalaki moyemi ya France. ==Biografi ya bomoi ya bato== Neveu mpe élève ya Jacques Morel, Antoine Le Moiturier azuaki formation elongo na ye na atelier na ye ya Avignon entre 1441 na 1445. Alobelami mbala na mbala na ville wana entre 1449 na 1463. Asalaki na lilita ya Charles I, Duc ya Bourbon, na Souvigny, oyo esalemaki na Jacques Morel. Etumbelo oyo esalemaki mpo na etumbelo monene ya Lingomba ya Saint-Pierre na Avignon ==Etumbelo oyo esalemaki mpo na etumbelo monene ya lingomba ya Saint-Pierre na Avignon== Na 1461, Le Moiturier afandaki na Rue de la Peyrolerie nsima ya kozwama na mosala na Canon Jacques Oboli mpo na kosala etumbelo mpo na etumbelo monene ya Lingomba ya Saint-Pierre na Avignon. Bakontra mibale oyo esalemaki na 1461 mpe 1463 emonisi mpenza ete mosala yango esalemaki na ye. Ezalaki mosala na ye oyo eleki monene, kasi ebebisamaki na 1659, kaka baanzelu mibale nde etikali, oyo ebatelami na Musée Petit Palais na Avignon, oyo epesaka biso nzela ya koyeba lolenge na ye ya kosala. Azongi na Avignon na 1478, esika wapi afutelaki mwa ndako oyo azalaki na yango, abatelaki chambre mpe esika ekeseni mpo na kosalela ye moko "mpo na kosala na art na ye tango azalaki na engumba oyo." mwi2e9c4uiummgse2pllk1bnauhlixg 136017 136016 2026-09-02T20:05:51Z Yannick Ikombe 14195 modification 136017 wikitext text/x-wiki '''Antoine Le Moiturier''', abotamaki na Avignon na 1425 mpe akufaki na Paris nsima ya 1497, azalaki moyemi ya France. ==Biografi ya bomoi ya bato== Neveu mpe élève ya Jacques Morel, Antoine Le Moiturier azuaki formation elongo na ye na atelier na ye ya Avignon entre 1441 na 1445. Alobelami mbala na mbala na ville wana entre 1449 na 1463. Asalaki na lilita ya Charles I, Duc ya Bourbon, na Souvigny, oyo esalemaki na Jacques Morel. Etumbelo oyo esalemaki mpo na etumbelo monene ya Lingomba ya Saint-Pierre na Avignon ==Etumbelo oyo esalemaki mpo na etumbelo monene ya lingomba ya Saint-Pierre na Avignon== Na 1461, Le Moiturier afandaki na Rue de la Peyrolerie nsima ya kozwama na mosala na Canon Jacques Oboli mpo na kosala etumbelo mpo na etumbelo monene ya Lingomba ya Saint-Pierre na Avignon. Bakontra mibale oyo esalemaki na 1461 mpe 1463 emonisi mpenza ete mosala yango esalemaki na ye. Ezalaki mosala na ye oyo eleki monene, kasi ebebisamaki na 1659, kaka baanzelu mibale nde etikali, oyo ebatelami na Musée Petit Palais na Avignon, oyo epesaka biso nzela ya koyeba lolenge na ye ya kosala. Azongi na Avignon na 1478, esika wapi afutelaki mwa ndako oyo azalaki na yango, abatelaki chambre mpe esika ekeseni mpo na kosalela ye moko "mpo na kosala na art na ye tango azalaki na engumba oyo. ==Asalaka na Bourgogne== Na 1462, Agnes ya Bourgogne apesaki ye toli epai ya ndeko na ye ya mobali, Philip the Good, lokola “moko ya bato ya lokumu mpe ya mayele ya misala ya mabɔkɔ, oyo bakokaki kosala mosala ya kokoka.” Ezalaki mbala mosusu pene na ntango wana nde basalaki ba corbels mpe bikeko oyo Abbé Jean de Bourbon ya Cluny asɛngaki mpo na ndako-nzambe na ye ya moto ye moko oyo ekangamaki na ndakonzambe ya abbé. Baprotesta babebisaki bikeko yango. Style ya ba corbels oyo etikali ememi na attribution na bango ya Antoine Le Moiturier. Afandaki na Dijon na 1466, epai afandaki tii na 1494. Ko déchiffrer ba rolls ya impôts ya Dijon emonisaka présence na ye kuna kobanda mai 1465 tee na suka ya 1475, mpe sima lisusu kobanda novembre 1480 tee na mai 1496. Asilisaki lilita ya Jean sans kobanga entre 1466 na 1469. Na mosala oyo, ebandaki na Jean de la Huerta, yemaki mitó mpe mabɔkɔ ya bililingi oyo balali, bakisa mpe bankɔsi mibale. Ndenge mokanda moko oyo akomaki na 1477 epai ya mokapo ya lingomba ya université ya Beaune oyo elobelaki écran ya rood emonisaki yango, ezali na likoki makasi ete asanganaki na mosala ya kotonga ndakonzambe ya Autun kati na mobu 1470 mpe 1475. Na 1477 mpe 1478, azalaki motongi monene ya écran ya rood mpo na lingomba ya université ya Notre-Dame na Beaune, oyo ezali lisusu te. Azalaki wana na Avignon na mobu 1478. Na 1490, na atelier na ye, asali Entombment of Christ, oyo ezali sikoyo na église collégiale ya Notre-Dame na Semur-en-Auxois. Balobeli ye na Paris na 1497, esika wapi asukisaki mosala na ye lokola "mobola, oyo abalaki te. ==Abbé ya Saint-Antoine-l'Abbaye== Le Moiturier asalaki na ndakonzambe ya abbey ya Saint-Antoine-l’Abbaye kati na 1461 mpe 1463. Bato mosusu ya mayele na makambo ya ntɔki balobi ete nde asalaki mayemi oyo ezalaki na porte ya wɛsti, oyo kaka oyo ezali na ba archivolts etikali. Attribution oyo ezali contesté na basusu oyo bakanisaka que ezalaki ba retablos ya etumbelo na ba chapels ya mipanzi, oyo nionso ebebisamaki na tango ya Bitumba ya Religion. iv4z8i7r6yot7e4xfcz7dd3hz4upgb4 0 15304 136018 2026-09-02T20:15:27Z Yannick Ikombe 14195 Création d'un article 136018 wikitext text/x-wiki '''Claus Sluter''', ayebani mpe na kombo ya Claes de Slutere van Herlamen (abotami na Haarlem pene na 1355 – akufaki na sanza ya yambo 1406 na Dijon), azalaki moyemi ya Pays-Bas oyo asalaki na ba Ducs ya Bourgogne. Mosala na ye ya sika ezalaki na bopusi ya koumela na mayemi ya mokili mobimba ya Gothique ya ntango na ye. Kati na misala na ye ya ntɔki, porte ya ndako-nzambe ya Chartreuse de Champmol, Libulu ya Moize, mpe lilita ya Philippe le courageux, oyo abandaki, ezali tii lelo oyo ebatelami. ==Biografi ya bomoi ya bato== ==Ebandeli ya bato== Mbala mosusu abotamaki na Haarlem, na Hollande. Ekoki kozala ete azwaki formasyo mpo na mbala ya liboso na Bruxelles, epai bakomi ye na buku ya bato oyo basalaka mabanga lokola Claes de Slutere van Herlamen na 1379. Emonani ete alekisaki mwa ntango na Paris, mpe balobaka ete elenge Sluter nde asalaki ba corbels ya ndako molai ya mboka na Château de Vincennes (pene na mobu 1375). Kobanda 1383, akangamaki na ndako ya mokonzi ya Philippe le courageux, Duke ya Bourgogne. ==Kokende na ye na Dijon== Duke Philip the Bold abengaki ye na Dijon, epai afandaki na mokolo ya 1 Marsi 1385, elongo na bato mosusu oyo basalaka mabanga oyo bautaki na Brabant, mpo na kosala ekipi ya Champmol. Azalaki deuxième commandant ya moyemi ya etumbelo mpe chamberlain ya Episkopo Jean de Marville. Jean de Marville abɛlaki makasi na mokolo ya 1 Mai 1389, mpe asengelaki kokanga atelier yango. Sluter, na ngambo na ye, akomaki moyemi officiel ya Duke Philip mpe azuaki atelier le 23 juillet.Atelier ya ba sculpteurs ezalaki sikoyo presque entièrement composée ya ba sculpteurs ya origine flamand : Philippot van Eram, Gillequin Tailleleu na mwana na ye Tassin, Liefvin de Hane na ndeko na ye ya mobali Mant, Hannequin Vauclair, Thomassin ayebani na kombo ya Larmite, mpe Hannequin Stienne Vauclair, oyo azali na mbula 19. Kasi amipesaki mpe na misala mosusu, ezala mpo na Chartreuse de Champmol (oratoire ducal, porte ya lingomba, to Calvaire na cloître monene oyo eyebani na nkombo Libulu ya Moize), mpo na ndako-nzambe ya ducal, to mpo na ba château ya Duc mpe Duchesse Margaret ya Flandre. Mosala na ye na ndako ya mokonzi ya Duc Philippe le courageux ezalaki mpe mingi mingi na bokeli misala mpo na mabaku oyo ekeseni na mosusu, lokola bilembo ya bibundeli to ba pancartes. Kobanda na sanza ya motoba 1390, Claus Sluter asalisamaki na Dijon na basali misato oyo bautaki na Bruxelles: Jan van Prindael mpe Willem Smout —to Willequin Semonst —oyo basanganaki na Hennequin de Brucelles, oyo azalaki wana banda sanza ya minei, mpe Jehan de Selles, mbala mosusu mpe autaki na Bruxelles, oyo azalaki kuna banda Febwali to Mársi. Smout atikalaka ata kino 1394, mpe van Prindael kino 1399–1400. Kobanda mokolo ya 1 Desɛmbɛ 1396, Klaas van de Werve, mwana ya ndeko na ye mpe mosangoli na ye ya libula, azalaki mpe na mosala mingi na Dijon. Na sima Willem Smout asalaki na Lyon na 1398. Jan van Prindael, sima ya mwa ntango moke na Bruxelles esika alapaki ndai lokola membre ya guilde na 1403, asalaki na Genève, Chambéry, mpe Provence. Na yango, banakelasi nyonso ya Claus Sluter oyo bazalaki bato ya Bourgogne mpe bato oyo basalaki elongo na ye basalaki mpo na kopalanganisa makambo ya solosolo ya mayemi oyo ye akanisaki mpe atombolaki. 5j4l5dpqm966ylp15bgz2y536416hnn