Wikipedia
lnwiki
https://ln.wikipedia.org/wiki/Lok%C3%A1s%C3%A1_ya_libos%C3%B3
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Média
Spécial
Discussion
Utilisateur
Discussion utilisateur
Wikipedia
Discussion Wikipedia
Fichier
Discussion fichier
MediaWiki
Discussion MediaWiki
Modèle
Discussion modèle
Aide
Discussion aide
Catégorie
Discussion catégorie
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Dorothée Gizenga, azali moto ya mayele
0
13574
136137
134208
2026-10-02T11:50:18Z
Terio legale
10645
136137
wikitext
text/x-wiki
'''Dorothée Gizenga''', abotami mokolo ya 29 sanza ya libwa n'a mbula ya 1961 o [[Kisangáni|Stanleyville]] mpe akufi mokolo ya 18 sanza ya mibale 2022 na [[Kinsásá|Kinshasa]] , , , azali [[Moí-politíki|moto ya politiki]] [[Kongó-Kinsásá|ya Congo]], mokambi ya CAPUU (Comité d’action pour un PALU unique et unique).
Dorothée Gizenga azali mwana mwasi ya yambo epai ya kondo [[Antoine Gizenga]] (mobandisi mpe momonisi ya lisolo ya Parti Lumumbiste unifié, PALU na sigle). Azali kulutu ya Lugi Gizenga.
Azali na ba mikanda ya ba kelasi ya minene oyo asali, master na chimie na eteyelo ya likolo ya Saskatchewan na Saskatoon mpe diplôme na gemologie na Institut américain gemmologique. Azali mpe na diplome na makambo ya nkita na Iniversite ya York na Toronto <ref name=":0">{{Cite web|url=https://forbesafrique.com/dorothee-gizenga-nous-formons-les-artisans-miniers-a-la-pratique-des-affaires/|date=2016-09-21|title=Kopi ya archive|access-date=2024-08-29|archivedate=2021-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210711210908/https://forbesafrique.com/dorothee-gizenga-nous-formons-les-artisans-miniers-a-la-pratique-des-affaires/}}</ref> .
Nsima ya mibu tuku misato na sambo, oyo alekisaki na mboka [[Kanadá|Canada]] esika wapi Dorothée Gizenga, asilisaki eteni monene ya mosala na ye, nsukansuka azwaki mokano ya kofanda na mboka na ye ya ebandeli ( [[Kongó-Kinsásá|RDC]] ) na 2019.
Na bozongi na ye, asungaki secrétaire général ya parti na bo kambi ya milulu, na tango wana mpenza parti ezalaki na mikakato ya bokambami mpe ezalaki ko kende na nzela ya bokabwani. Azwaki mokumba ya liboso na Lugi Gizenga ya kokamba, équipe oyo ezalaki na mokumba ya kobongisa bokutani ya masolo pona bo sangisi ya parti.
Kokoba na ndenge nzela moko, na sanza ya libwa 2020, asali « CAPUU » (Comité d’action pour un PALU unique et unique) mpo na ko koba na [[etumba]] mpo na bomoko.
=== Mikumba a mema O nkati ya parti ===
Yambo ya kozala na mokonzi ya CAPUU mpe kobengisa bato ya lingoma li ye o congrès ya PALU sima ya liwa na juin 2020 ya secrétaire permanent na yango Lugi Gizenga <ref>{{Cite web|url=https://afrique.lalibre.be/51023/rdcongo-deces-de-lugi-gizenga-a-kinshasa/|date=2020-06-02}}</ref>, Dorothée azuaki uta mibu ebele, na kombo ya parti na ye, mokumba lokola représentante ya PALU na Canada mpe coordonnateur adjoint ya relations extérieures <ref name=":1">{{Cite web|url=https://laprosperite.online/index.php/nation/6756-avec-mende-et-batumona-comme-facilitateurs-palu-dorothee-gizenga-lance-les-consultations-au-centre-bondeko|title=Kopi ya archive|access-date=2024-08-30|archivedate=2021-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210711112756/https://laprosperite.online/index.php/nation/6756-avec-mende-et-batumona-comme-facilitateurs-palu-dorothee-gizenga-lance-les-consultations-au-centre-bondeko}}</ref> .
Sima ya ko zanga ko kokisama, bwa bozongi ya bo yokani n'a ba partis oyo ezali na matata na kati ya parti, na kati ya mangomba, MAYOBO na MAKIASHI, na août 2021 Dorothée azuaki enfin décision ya kosala parti politique propre na kombo ya [https://web.archive.org/web/20220319233629/https://palu-gizenga.cd/ PALU /GIZENGA] gardant le misisa ya PALU, esika ye moko akozala na [[motó]] na yango lokola président national <ref name=":2">{{Cite web|url=https://laprosperiteonline.net/2022/03/01/a-la-une/porteuse-de-la-vision-du-palu-gizenga-dorothee-gizenga-sen-va-a-lasile-des-morts-avec-des-hommages-merites/|date=2022-03-01}}</ref>, na cabinet ya sika mpe comité ya gestion <ref>{{Cite web|url=https://www.radiookapi.net/2021/08/21/actualite/politique/kinshasa-dorothee-gizenga-cree-le-palugizenga|date=2021-08-21}}</ref> , <ref>{{Cite web|url=https://laprosperiteonline.net/2021/10/18/nation/en-marge-de-la-sortie-officielle-du-parti-palu-gizenga-dorothee-gizenga-prend-le-baton-de-commandement/|date=2021-10-18}}</ref> .
Na sanza nzomi , nsima na kobima polele na lingomba liye, akota na groupe politique "Les progressistes" oyo ekambamaka na Premier ministre ya kala. : Samy BADIBANGA, na suka a décider ko évoluer politiquement ensemble <ref>{{Cite web|url=https://www.mediacongo.net/article-actualite-95307_les_progressistes_de_samy_badibanga_et_le_palu_de_dorothee_gizenga_font_bloc_ensemble_pour_les_elections_2023.html}}</ref> , <ref>{{Cite web|url=https://actu7.cd/2021/10/24/rdc-dorothee-gizenga-adhere-au-regroupement-les-progressistes-de-samy-badibanga-pour-affronter-les-elections-de-2023/}}</ref> .
Dorothée Gizenga azali co-fondatrice mpe directrice exécutif ya Initiative ya Développement ya Diamant, DDI na sigle, azali kosala mpo na kobongola secteur ya mabanga ya ntalo ya maboko na source ya développement durable. Esalemi na mbula 2006, Initiative ebandaki kosala na 2008. Yambo ya akamba DDI, asalaki na Partnership Africa-Canada, ebongiseli ya Canada oyo esalaka bolukiluki lokola mpe botomboli makanisi mpe masolo ya politiki na makambo matali matata, boyangeli makoki ya bomoto mpe makoki ya bomoto te. Azalaki mingimingi na mokumba ya mosala ya Kimberley <ref name=":0"/> .
Dorothée Gizenga azali bongo mama ya bana minei.
Dorothée Gizenga akufi mokolo ya nzomi n'a mwambe o sanza ya mibale n'a mbula 2022 na clinique ya Ngaliema na Kinshasa, sima ya bokono ya mokuse <ref>{{Cite web|url=https://okapinews.net/societe/urgent-dorothee-gizenga-est-decedee/|date=2022-02-18}}</ref> , <ref>{{Cite web|url=https://ouragan.cd/2022/02/rdc-dorothee-gizenga-61-ans-passe-larme-a-gauche/|date=2022-02-18}}</ref> , <ref>{{Cite web|url=https://www.mediacongo.net/article-actualite-100760_mort_de_dorothee_gizenga_le_palu_dans_la_tourmente.html}}</ref> , <ref name=":2"/> .
olujhar9s4v6gvyuldxyqo0oizfu0aw
Catégorie:Tshopo (etuka)
14
15337
136133
2026-10-01T15:00:10Z
AdamLynnMcGill007
14035
#100WikiDaysChallenge en RDC-2026 "Création Catégorie"
136133
wikitext
text/x-wiki
== Tshopo (etuka) ==
2rfmw77chkx3w2xukvvke4kpikxg8rz
Delly Likunde Litawehe
0
15338
136134
2026-10-01T15:03:44Z
AdamLynnMcGill007
14035
#100WikiDaysChallenge en RDC-2026 " Traduction Article : Delly Likunde Litawehe "
136134
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:défaut.svg|vignette|thumb|''Elilingi ya Maire ya engumba Delly Likunde Litawehe]]
'''Delly Likunde Litawehe''' azali politicien ya [[République démocratique du Congo]]. Azali mokambi ya engumba [[Kisangani]], mboka-mokonzi ya etuka ya [[Tshopo]], banda mokolo ya 11 Yanuali 2023.
== Biographie ya bomoyi ya moto ==
=== Koponama ===
Membre supérieur ya parti Union pour la démocratie et progrès social (UDPS) (section Kisangani), aponamaki maire ya Kisangani na décret présidentiel ya le 25 novembre 2022. Azuaki officiellement ebonga le 11 janvier 2023, na molulu ya remise na ye na précédent na ye, Jean Louis Alaso<ref name="AdamETWineur">{{Lien web |auteur=Joseph KIPALA|titre=Tshopo : Jeudi, 12 janvier 2023-Nommé par ordonnance présidentielle le 25 novembre 2022, c’est finalement le mercredi 11 janvier que M. Delly Likunde Litawehe a pris officiellement son nouveau fauteuil de Maire de la ville de Kisangani|url=https://okapinews.net/nation/tshopo-nomme-par-ordonnance-presidentielle-delly-likunde-prend-officiellement-ses-fonctions-de-maire-de-la-ville-de-kisangani/|site=Okapinews.net|accès url=libre|date=12 janvier 2023 |consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
Na boumeli ya molulu yango, oyo ezalaki na bakonzi ndenge na ndenge ya politiki mpe ya boyangeli, batindami ya parti politique, bato ya “Union Sacré,” mpe bapaya mosusu —alakisaki mikakatano minene mingi oyo ezalaki kozela ye, mingimingi bopɛto ya bingumba mpe bokengi ya engumba. Mpo na kosala ete engumba ekende liboso, mokambi ya sika ya engumba Kisangani asengi na bato ya mboka kosunga ye mpo na kosilisa mikakatano miye mpe kosilisa makambo masusu mazali na ntina mpo na boyangeli malamu ya engumba<ref name="AdamETWineur" />.
=== Makambo ya mosala ya politiki ===
Membre ya Union pour la démocratie et progrès social, azali activement na mobilisation ya base na Kisangani, surtout na tango ya boyambi ya président [[Félix Tshisekedi]]<ref name="AdamETWineur-000">{{Lien web |auteur=Redaction|titre=Kisangani : Tout en souhaitant la bienvenue au Président de la République Félix Tshisekedi, Delly Likunde mobilise ses troupes|url=https://lumiernews.net/kisangani-tout-en-souhaitant-la-bienvenue-au-president-de-la-republique-felix-tshisekedi-delly-likunde-mobilise-ses-troupes/|site=lumiernews.net|accès url=libre|date=20 Octobre 2024 à 4:35 pm|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-001">{{Lien web |auteur=Rédaction|titre=Kisangani/ : cette première satisfaction du maire Delly Likunde sur la mobilisation des Boyomais pour l'accueil triomphal de Félix Tshisekedi|url=https://www.laclocheducongo.com/2024/10/kisangani-cette-premiere-satisfaction.html|site=laclocheducongo.com|accès url=libre|date=23 Octobre 2024|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
== Misala na Mairie ==
=== Bokonzi ===
[[Fichier:Mairie de Kisangani.jpg|thumb|vignette|300 px|''Mairie ya Kisangani na 2022]]
Na sanza ya mwambe 2024, alobaki ete Leta afutamaki te uta mbula moko na sanza nsambo, nzokande azali kokoba kosala misala na ye<ref name="AdamETWineur-002">{{Lien web |auteur=Rédaction|titre=Kisangani : " je suis impayé voici une année et 7 mois", crie le maire de la ville l'UDPS Delly Likunde|url=https://www.laclocheducongo.com/2024/08/kisangani-je-suis-impaye-voici-une.html |site=www.laclocheducongo.com|accès url=libre|date=15 août 2024|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
Le 18 septembre 2024, projet "Promotion de bonne gouvernance" ebandaki na Usmane Kapala na province ya Tshopo, na nord-est ya République démocratique du Congo. Ye na délégation na ye basololaki na Maire ya Kisangani mpo na kozwa bokambi mpo na kosalela projet, oyo ebandaki officiellement le 20 septembre 2024, mpo na misala mikoya na esika eye<ref name="AdamETWineur-0000">{{Lien web |auteur=acp|titre=Tshopo : un projet sur la bonne gouvernance annoncé au maire de à Kisangani|url=https://acp.cd/province/tshopo-un-projet-sur-la-bonne-gouvernance-annonce-au-maire-de-a-kisangani/ |site=acp.cd|accès url=|date=18 Septembre 2024|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
=== Bobateli mpe Bopeto ===
Na août 2025, abandi campagne « Kisangani ville propre », oyo etali kokabola ba poubelle publiques mpe assignation ya ba personnels ya suivi mpo na kopekisa moyibi<ref name="AdamETWineur-003">{{Lien web|auteur=Radio Okapi |titre=Le maire Delly Likunde engage la lutte contre l’insalubrité à travers la campagne « Kisangani ville propre » |url=https://www.radiookapi.net/2025/08/15/emissions/linvite-du-jour/le-maire-delly-likunde-engage-la-lutte-contre-linsalubrite |site=www.radiookapi.net|accès url=libre|date=15 Août 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-004">{{Lien web|auteur=Espedi Saile |titre=Kisangani : Delly Likunde lance la phase de répression contre l’insalubrité, les contrevenants désormais interpellés|url=https://lebarometre.cd/2026/07/21/kisangani-delly-likunde-lance-la-phase-de-repression-contre-linsalubrite-les-contrevenants-desormais-interpelles/ |site=www.radiookapi.net|accès url=libre|date=21 Juillet 2026|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-005">{{Lien web|auteur=Rédaction |titre=Lutte contre l’insalubrité à Kisangani : Le Maire Delly Likunde s’active avec l’installation prochaine de poubelles publiques|url=https://lumiernews.net/lutte-contre-linsalubrite-a-kisangani-le-maire-delly-likunde-sactive-avec-linstallation-prochaine-de-poubelles-publiques/ |site=lumiernews.net|accès url=libre|date=13 Mai 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
Na mokolo ya 22 septembre 2026, na kati ya bokono ya [[Ebola]], abimisaki motindo oyo epekisaki bokutani nyonso na bisika ya bato banso kino na ntango mosusu. Alobelaki mpe ezalela ya bokolongono na ntina ya bokono [[virus ya Ebola]]. Asengi na bato banso kokitisa likama te mpe kotosa mikano ya bopekisami oyo bakonzi ya bokolongono bapesaki toli. Maire asengaki liboso na bavandi ya Kisangani kotosa makasi mikano ya bobateli mpe kotikala na bokebi na [[Ebola]], koloba makasi ete kobundisa bokono boye bosengeli kosangana ya lisanga mobimba<ref name="AdamETWineur-006">{{Lien web|auteur=Jeff Saile
|titre=KISANGANI : DELLY LIKUNDE PRÉSIDE LA PARADE DU LUNDI ET INSISTE SUR L’ASSAINISSEMENT, LA VIGILANCE ET LA LUTTE CONTRE EBOLA|url=https://lebarometre.cd/2026/09/28/kisangani-delly-likunde-preside-la-parade-du-lundi-et-insiste-sur-lassainissement-la-vigilance-et-la-lutte-contre-ebola/ |site=lebarometre.cd |date=28 Septembre 2026|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-007">{{Lien web|auteur=ACP
|titre=Tshopo : interdiction d’attroupements dans les lieux publics jusqu’à nouvel ordre|url=https://acp.cd/province/tshopo-interdiction-dattroupements-dans-les-lieux-publics-jusqua-nouvel-ordre/ |site=ACP.cd |date=22 Septembre 2026|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
=== Transport na Education ===
Mokolo ya 14 Ɔkɔtɔbɛ 2025<ref name="AdamETWineur-010">{{Lien web |auteur=Radio Okapi|titre=500 moto-taximen de Kisangani formés au code de la route |url=https://www.radiookapi.net/2025/09/28/actualite/education/500-moto-taximen-de-kisangani-formes-au-code-de-la-route |site=www.radiookapi.net|accès url=libre |date=28 Septembre 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>, Akutanaki na ba representants ya ba chauffeurs ya taxi mpo na kobongisa formation obligatoire epesami na Conseil national de sécurité routière (CNPR), oyo ntalo na yango ekitisami kino na 10$. Maire ya Kisangani, M. Delly Likunde Litawehe, asangisi ba représentants ya ba chauffeurs ya taxi na salle ya bokutani ya Mairie ya Kisangani. Bokutani boye bozalaki na mokano ya koyebisa ba chauffeurs ya ba taxi ya moto mpo na ntina ya formation obligatoire oyo ebandaki na Conseil national de sécurité routière (CNPR)<ref name="AdamETWineur-008">{{Lien web |auteur=Espedi Saile|titre=Kisangani : le Maire Delly Likunde échange avec les représentants des taximens sur la formation obligatoire du CNPR|url=https://lebarometre.cd/2025/10/12/kisangani-le-maire-delly-likunde-echange-avec-les-representants-des-taximens-sur-la-formation-obligatoire-du-cnpr/ |site=Lebarometre.cd |date=12 octobre 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-009">{{Lien web |auteur=Rédaction|titre=Kisangani : le maire Delly Likunde mobilise les taximen motards pour la réussite de l’opération de recyclage obligatoire des conducteurs|url=https://www.laclocheducongo.com/2025/10/kisangani-le-maire-delly-likunde.html?m=1 |site=Lebarometre.cd|accès url=libre |date=11 octobre 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
Le 1er septembre 2026, azali kokende na ebandeli ya mbula ya kelasi na Athénée de Kisangani elongo na Gouverneur Paulin Lendongolia mpe ministre adjoint ya Education<ref name="AdamETWineur-011">{{Lien web|auteur=Espedi Saile
|titre=TSHOPO : "A KISANGANI LA RENTRÉE SCOLAIRE À KISANGANI : DELLY LIKUNDE AUX CÔTÉS DU GOUVERNEUR PAULIN LENDONGOLIA ET DU VICE-MINISTRE DE L’ÉDUCATION" |url=https://lebarometre.cd/2026/09/01/rentree-scolaire-a-kisangani-delly-likunde-aux-cotes-du-gouverneur-paulin-lendongolia-et-du-vice-ministre-de-leducation/ |site=Lebarometre.cd |date=01 Septembre 2026|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-012">{{Lien web|auteur=Léopold BADJOKO
|titre=Kisangani: "Rentrée scolaire 2026-2027 : à l’Athénée de Kisangani, le Gouverneur Paulin Lendongolia place l’éducation au cœur des priorités de la Tshopo" |url=https://universelleinfo.com/rentree-scolaire-2026-2027-a-lathenee-de-kisangani-le-gouverneur-paulin-lendongolia-place-leducation-au-coeur-des-priorites-de-la-tshopo/ |site=universelleinfo.com|accès url=libre |date=01 Septembre 2026|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
=== Moto ya ekólo na komipesa ===
Le 28 janvier 2025, akambaki marche na Kisangani mpo na ko soutenir FARDC mpe ko dénoncer agression rwandaise na est ya mboka<ref name="AdamETWineur-013">{{Lien web|auteur=Rédaction |titre=Guerre à l’Est : « Nous sommes fatigués, nous ne voulons plus de cette guerre », s’indigne le maire de Kisangani, Delly Likunde |url=https://lumiernews.net/guerre-a-lest-nous-sommes-fatigues-nous-ne-voulons-plus-de-cette-guerre-sindigne-le-maire-de-kisangani-delly-likunde/ |site=lumiernews.net |date=29 janvier 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>{{,}}<ref name="AdamETWineur-014">{{Lien web|auteur=Rédaction |titre=Kisangani : cet appel au patriotisme lancé par le maire Delly Likunde à ses administrés |url=https://www.laclocheducongo.com/2025/01/kisangani-cet-appel-au-patriotisme.html?m=1#google_vignette |site=lumiernews.net |date=31 janvier 2025|consulté le=01 Octobre 2026}}</ref>.
== Voir aussi ==
* [[Kisangani]]
* [[Tshopo]]
== Références ==
{{Références}}
{{ndambo}}
[[Catégorie:Kisangani]]
[[Catégorie:Tshopo (etuka)]]
8a6qphaqgoqifb1vlnjlqa0o5490032
Catégorie:Bokono ya ntango
14
15339
136135
2026-10-01T15:14:24Z
AdamLynnMcGill007
14035
#100WikiDaysChallenge en RDC-2026 "Création Catégorie"
136135
wikitext
text/x-wiki
== Bokono ya ntango ==
ncjwv58hwvbjwmmyq6p81ydnv0u7x8q
Ebola
0
15340
136136
2026-10-01T15:17:47Z
AdamLynnMcGill007
14035
#100WikiDaysChallenge en RDC-2026 " Traduction Article Ebola "
136136
wikitext
text/x-wiki
{{Autres projets| wikt=Ebola| wikinews=Catégorie:Ebola}}
[[Fichier:Ebola Virus - Electron Micrograph.tiff|vignette|''Micrographie électronique ya bokono ya virus ya Ebola]]
'''Ebola''' (ntango mosusu ekomami "Ébola") ekoki kolobela :
* Bokono ya [[virus ya Ebola]], fièvre hémorragique virus oyo euti na ''virus ya Ebola'' ;
* na bopanzi, Epidemie ya [[virus ya Ebola]] ya Afrika ya Wɛsti ya 2013–2015 ;
* [[virus ya Ebola]] yango moko, oyo ezali na libota ya * Filoviridae* ;
* fièvre ya Ebola, na [[République démocratique du Congo]].
[[Catégorie:bokono ya ntango]]
{{ndambo}}
jtxpptkpcbd3pm1f7vs6e6v1srsixf4