ວັນນະຄະດີ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lo">
  <siteinfo>
    <sitename>ວິກິພີເດຍ</sitename>
    <dbname>lowiki</dbname>
    <base>https://lo.wikipedia.org/wiki/%E0%BB%9C%E0%BB%89%E0%BA%B2%E0%BA%AB%E0%BA%BC%E0%BA%B1%E0%BA%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ສື່</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ພິເສດ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ສົນທະນາ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ຮູບ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮູບ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ໝວດ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບໝວດ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ວັນນະຄະດີ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2297</id>
    <revision>
      <id>127744</id>
      <parentid>92557</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T20:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5999" sha1="qk31chhcljsqkn2j8hnanyxm8wodw6q" xml:space="preserve">[[File:Fragonard, The Reader.jpg|thumb|240px|A lady reading a book (1772), ຜົນງານທີ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງສິລະປະແຫ່ງການອ່ານ ແລະ ວັນນະຄະດີ.]]

'''ວັນນະຄະດີ (Literature)''' ແມ່ນວິຈິດສິນຮູບແບບໜຶ່ງທີ່ນຳໃຊ້ພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນເປັນສື່ກາງໃນການສ້າງສັນຜົນງານ ເພື່ອສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງພຶດຕິກຳ, ແນວຄິດ, ອາລົມຈິດ ແລະ ພາບພົດຂອງສັງຄົມ. ວັນນະຄະດີບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການບັນທຶກຂໍ້ຄວາມທົ່ວໄປ, ແຕ່ແມ່ນການຮຽບຮຽງຖ້ອຍຄຳຢ່າງມີສິລະປະ (Literary Artistry) ເຊິ່ງຕ້ອງປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະສຳຄັນ ຄື: ການນຳໃຊ້ພາສາທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ, ການສ້າງຈິນຕະນາການທີ່ເລິກເຊິ່ງ ແລະ ການມີເນື້ອຫາທີ່ຊົງຄຸນຄ່າທາງດ້ານແນວຄິດ.

== ການຈຳແນກປະເພດຕາມເນື້ອຫາ ແລະ ຮູບແບບ ==

ໃນວົງການວັນນະຄະດີສາກົນ, ເພິ່ນໄດ້ຈັດແບ່ງປະເພດວັນນະຄະດີອອກເປັນຫຼາຍມິຕິ ດັ່ງນີ້:

* '''ແບ່ງຕາມຮູບແບບການປະພັນ (Based on Form):'''
** '''ບົດຮ້ອຍແກ້ວ (Prose):''' ແມ່ນການຂຽນທີ່ມີໂຄງສ້າງຕາມພາສາປົກກະຕິ ແຕ່ເນັ້ນຄວາມປານີດທາງດ້ານສຳນວນ. ລວມມີ ບັນເທີງຄະດີ (Fiction) ເຊັ່ນ ນະວະນິຍາຍ (Novels) ແລະ ສາລະຄະດີ (Non-fiction) ເຊັ່ນ ບົດວິຈານ (Critical Essays).
** '''ບົດຮ້ອຍກອງ (Poetry):''' ແມ່ນການປະພັນທີ່ບັງຄັບສຳຜັດ (Rhyme) ແລະ ຈັງຫວະ (Meter) ເພື່ອສ້າງຄວາມໄພເລາະ ແລະ ຄວາມກິນໃຈ.

* '''ແບ່ງຕາມລັກສະນະເນື້ອຫາ (Based on Genre):'''
** '''ມະຫາກາບ (Epic):''' ບົດປະພັນຂະໜາດຍາວທີ່ພັນລະນາເຖິງວິລະກຳ ຫຼື ເຫດການປະຫວັດສາດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່.
** '''ນາຕະລັກກຳ (Drama):''' ຜົນງານທີ່ຂຽນຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ໃນການສະແດງເທິງເວທີ ໂດຍເນັ້ນການສົນທະນາ (Dialogue) ແລະ ການຂັດແຍ້ງ (Conflict).
** '''ເນື້ອຮ້ອງສີລະປະ (Lyric):''' ບົດປະພັນສັ້ນໆ ທີ່ເນັ້ນການຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ສຶກສ່ວນຕົວ ແລະ ອາລົມພາຍໃນຂອງຜູ້ປະພັນ.

== ອົງປະກອບ ແລະ ສຸນທະລີຍະພາບ ==

ວັນນະຄະດີທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ຕ້ອງມີການປະສານສົມທົບລະຫວ່າງອົງປະກອບຫຼັກ 3 ປະການ:

# '''ຮູບການ (Form):''' ການເລືອກໃຊ້ສັນຍະລັກ, ໂຄງສ້າງ ແລະ ເຕັກນິກການແຕ່ງທີ່ເໝາະສົມກັບປະເພດຜົນງານ.
# '''ເນື້ອໃນ (Content):''' ສາລະສຳຄັນທີ່ຜູ້ປະພັນຕ້ອງການສື່ສານ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນປັດຊະຍາຊີວິດ, ການວິພາກວິຈານສັງຄົມ ຫຼື ການຊອກຫາຄວາມຈິງຂອງມະນຸດ.
# '''ສິລະປະການແຕ່ງ (Literary Style):''' ສຳນວນພາສາສະເພາະຕົວຂອງຜູ້ຂຽນ (Diction) ທີ່ເຮັດໃຫ້ຜົນງານມີເອກະລັກ ແລະ ມີພະລັງໃນການໂນ້ມນ້າວຈິດໃຈ.

== ບົດບາດຂອງວັນນະຄະດີຕໍ່ອາລິຍະທຳ ==

ວັນນະຄະດີຖືເປັນ &quot;ແວ່ນແຍງ&quot; (Mirror) ຂອງຍຸກສະໄໝ ຍ້ອນມັນເຮັດໜ້າທີ່ສຳຄັນດັ່ງນີ້:
* '''ການອະນຸລັກວັດທະນະທຳ:''' ເປັນເຄື່ອງມືໃນການບັນທຶກ ແລະ ສົ່ງຕໍ່ມໍລະດົກທາງປັນຍາຈາກຍຸກໜຶ່ງໄປສູ່ອີກຍຸກໜຶ່ງ.
* '''ການຍົກລະດັບມະໂນທຳ:''' ຊ່ວຍໃຫ້ມະນຸດເກີດຄວາມເຂົ້າອົກເຂົ້າໃຈ (Empathy) ຕໍ່ເພື່ອນມະນຸດດ້ວຍກັນ ຜ່ານການສຶກສາຊີວິດຂອງຕົວລະຄອນ.
* '''ການພັດທະນາພາສາ:''' ວັນນະຄະດີທີ່ດີເດັ່ນ ມັກຈະເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງຄຳສັບ ແລະ ສຳນວນໃໝ່ໆ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພາສາຊາດມີຄວາມອຸດົມສົມບູນຂຶ້ນ.

==ອ້າງອີງ==
&lt;references/&gt;
{{Stub}}
[[ໝວດ:ວັນນະຄະດີ| ]]</text>
      <sha1>qk31chhcljsqkn2j8hnanyxm8wodw6q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127745</id>
      <parentid>127744</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T20:39:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <origin>127745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6288" sha1="9jr1zxna02s7k6d65pztzwqh4gdqrmm" xml:space="preserve">[[File:Fragonard, The Reader.jpg|thumb|240px|ພາບວາດ A lady reading a book (1772), ຜົນງານທີ່ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງສິລະປະຂອງການອ່ານ ແລະ ວັນນະຄະດີ.]]

'''ວັນນະຄະດີ (Literature)''' ແມ່ນວິຈິດສິນຮູບແບບໜຶ່ງທີ່ນຳໃຊ້ພາສາ ແລະ ຕົວອັກສອນເປັນສື່ກາງໃນການສ້າງສັນຜົນງານ ເພື່ອສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງພຶດຕິກຳ, ແນວຄິດ, ອາລົມຈິດ ແລະ ພາບພົດຂອງສັງຄົມ. ວັນນະຄະດີບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການບັນທຶກຂໍ້ຄວາມທົ່ວໄປ, ແຕ່ແມ່ນການຮຽບຮຽງຖ້ອຍຄຳຢ່າງມີສິລະປະ (Literary Artistry) ເຊິ່ງຕ້ອງປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະສຳຄັນ ຄື: ການນຳໃຊ້ພາສາທີ່ສະຫຼະສະຫຼວຍ, ການສ້າງຈິນຕະນາການທີ່ເລິກເຊິ່ງ ແລະ ການມີເນື້ອຫາທີ່ຊົງຄຸນຄ່າທາງດ້ານແນວຄິດ.&lt;ref&gt;Cuddon, J. A. (2013). ''A Dictionary of Literary Terms and Literary Theory''. Wiley-Blackwell.&lt;/ref&gt;

== ການຈຳແນກປະເພດຕາມເນື້ອຫາ ແລະ ຮູບແບບ ==

ໃນວົງການວັນນະຄະດີສາກົນ, ເພິ່ນໄດ້ຈັດແບ່ງປະເພດວັນນະຄະດີອອກເປັນຫຼາຍມິຕິ ດັ່ງນີ້:

* '''ແບ່ງຕາມຮູບແບບການປະພັນ (Based on Form):'''
** '''ບົດຮ້ອຍແກ້ວ (Prose):''' ແມ່ນການຂຽນທີ່ມີໂຄງສ້າງຕາມພາສາປົກກະຕິ ແຕ່ເນັ້ນຄວາມປານີດທາງດ້ານສຳນວນ. ລວມມີ ບັນເທີງຄະດີ (Fiction) ເຊັ່ນ ນະວະນິຍາຍ (Novels) ແລະ ສາລະຄະດີ (Non-fiction) ເຊັ່ນ ບົດວິຈານ (Critical Essays).
** '''ບົດຮ້ອຍກອງ (Poetry):''' ແມ່ນການປະພັນທີ່ບັງຄັບສຳຜັດ (Rhyme) ແລະ ຈັງຫວະ (Meter) ເພື່ອສ້າງຄວາມໄພເລາະ ແລະ ຄວາມກິນໃຈ.

* '''ແບ່ງຕາມລັກສະນະເນື້ອຫາ (Based on Genre):'''
** '''ມະຫາກາບ (Epic):''' ບົດປະພັນຂະໜາດຍາວທີ່ພັນລະນາເຖິງວິລະກຳ ຫຼື ເຫດການປະຫວັດສາດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່.
** '''ນາຕະລັກກຳ (Drama):''' ຜົນງານທີ່ຂຽນຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ໃນການສະແດງເທິງເວທີ ໂດຍເນັ້ນການສົນທະນາ (Dialogue) ແລະ ການຂັດແຍ້ງ (Conflict).
** '''ເນື້ອຮ້ອງສີລະປະ (Lyric):''' ບົດປະພັນສັ້ນໆ ທີ່ເນັ້ນການຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ສຶກສ່ວນຕົວ ແລະ ອາລົມພາຍໃນຂອງຜູ້ປະພັນ.

== ອົງປະກອບ ແລະ ສຸນທະລີຍະພາບ ==

ວັນນະຄະດີທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງ ຕ້ອງມີການປະສານສົມທົບລະຫວ່າງອົງປະກອບຫຼັກ 3 ປະການ:&lt;ref&gt;Eagleton, T. (2008). ''Literary Theory: An Introduction''. University of Minnesota Press.&lt;/ref&gt;

# '''ຮູບການ (Form):''' ການເລືອກໃຊ້ສັນຍະລັກ, ໂຄງສ້າງ ແລະ ເຕັກນິກການແຕ່ງທີ່ເໝາະສົມກັບປະເພດຜົນງານ.
# '''ເນື້ອໃນ (Content):''' ສາລະສຳຄັນທີ່ຜູ້ປະພັນຕ້ອງການສື່ສານ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນປັດຊະຍາຊີວິດ, ການວິພາກວິຈານສັງຄົມ ຫຼື ການຊອກຫາຄວາມຈິງຂອງມະນຸດ.
# '''ສິລະປະການແຕ່ງ (Literary Style):''' ສຳນວນພາສາສະເພາະຕົວຂອງຜູ້ຂຽນ (Diction) ທີ່ເຮັດໃຫ້ຜົນງານມີເອກະລັກ ແລະ ມີພະລັງໃນການໂນ້ມນ້າວຈິດໃຈ.

== ບົດບາດຂອງວັນນະຄະດີຕໍ່ອາລິຍະທຳ ==

ວັນນະຄະດີຖືເປັນ &quot;ແວ່ນແຍງ&quot; (Mirror) ຂອງຍຸກສະໄໝ ຍ້ອນມັນເຮັດໜ້າທີ່ສຳຄັນດັ່ງນີ້:&lt;ref&gt;Damrosch, D. (2003). ''What Is World Literature?''. Princeton University Press.&lt;/ref&gt;
* '''ການອະນຸລັກວັດທະນະທຳ:''' ເປັນເຄື່ອງມືໃນການບັນທຶກ ແລະ ສົ່ງຕໍ່ມໍລະດົກທາງປັນຍາຈາກຍຸກໜຶ່ງໄປສູ່ອີກຍຸກໜຶ່ງ.
* '''ການຍົກລະດັບມະໂນທຳ:''' ຊ່ວຍໃຫ້ມະນຸດເກີດຄວາມເຂົ້າອົກເຂົ້າໃຈ (Empathy) ຕໍ່ເພື່ອນມະນຸດດ້ວຍກັນ ຜ່ານການສຶກສາຊີວິດຂອງຕົວລະຄອນ.
* '''ການພັດທະນາພາສາ:''' ວັນນະຄະດີທີ່ດີເດັ່ນ ມັກຈະເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງຄຳສັບ ແລະ ສຳນວນໃໝ່ໆ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພາສາຊາດມີຄວາມອຸດົມສົມບູນຂຶ້ນ.

== ແຫຼ່ງອ້າງອີງ (References) ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>9jr1zxna02s7k6d65pztzwqh4gdqrmm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3781</id>
    <revision>
      <id>127724</id>
      <parentid>115111</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */</comment>
      <origin>127724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13326" sha1="4g6enh6hw5741j35ki5xfwggu2cjcwt" xml:space="preserve">{{Ambox
| type = notice
| text = ບົດຄວາມນີ້ຄວນຖຶກຍ້າຍໄປວິກິຊອສ໌ ແຕ່ຍັງບໍ່ມີໃນພາສາລາວ
}}
{{ຕ້ອງການອ້າງອີງ}}
'''ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ'''{{spaces}}ແມ່ນ[[ກົດໝາຍ]]ພື້ນຖານຂອງ[[ສປປ ລາວ]] ເຊິ່ງກຳນົດລະອຽດເຖິງລະບອບການເມືອງ, ລະບອບເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ສິດ ແລະ ພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງລາວ, ຫຼັກການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງກົງຈັກລັດ ແຫ່ງ ສ.ປ.ປ.ລາວ. 

==ການກຳເນີດລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງ ສປປ ລາວ ສະບັບທຳອິດ==

ພາຍຫຼັງການຍົກເລີກ[[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]] ໃນ[[1975]], ລັດຖະບານໃຫມ່ຂອງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ໄດ້ປົກຄອງປະເທດໂດຍບໍ່ມີລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດຫມາຍ ໂດຍອາໄສບັນດາຂໍ້ດຳລັດ, ມະຕິຕົກລົງ ແລະ ຄຳສັ່ງຕ່າງໆຂອງລັດ ເປັນບັນທັດຖານໃນການຄູ້ມຄອງສັງຄົມແທນ ເຊິ່ງແກ່ຍາວຈົນມາເຖິງປີ  [[1988]] [[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ເຊິ່ງເປັນພັກກຳອຳນາດການປົກຄອງຢູ່ ສ.ປ.ປ.ລາວ ຈຶ່ງໄດ້ມີນະໂຍບາຍປະຕິຮູບລະບົບການເມືອງການປົກຄອງຄືນໃຫມ່ ໂດຍສຸມໃສ່ການສ້າງລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ບັນດາລະບົບກົດຫມາຍຂຶ້ນມາ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ສ.ປ.ປ.ລາວ ກາຍມາເປັນລັດທີ່ຄຸ້ມຄອງໂດຍກົດຫມາຍເທື່ອລະກ້າວ; ດວ້ຍເຫດນັ້ນ, ສະພາປະຊາຊົນສູງສຸດ ເຊິ່ງເຮັດຫນ້າທີ່ເປັນອົງການນິຕິບັນຍັດໃນເວລານັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ມີການສ້າງກົດຫມາຍຊຸດທຳອິດຂອງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ຂຶ້ນມາ ເຊິ່ງແມ່ນກົດຫມາຍອາຍາ ແລະ ບັນດາກົດຫມາຍແພ່ງຈຳນວນຫນຶ່ງພາຍໃນປີດັ່ງກ່າວ; ຫຼັງຈາກນັ້ນອີກ 3 ປີ ສະພາດັ່ງກ່າວຈຶ່ງໄດ້ສ້າງລັດຖະທຳມະນູນສະບັບທຳອິດຂອງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ແລະ ຖືກປະກາດນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການ ໃນວັນທີ 15 ສິງຫາ [[1991]] ເຊິ່ງລັດຖະບານຂອງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ກໍ່ໄດ້ປະກາດໃຫ້ວັນດັ່ງກ່າວເປັນວັນພັກປະຈຳປີຂອງຊາດອີກດວ້ຍ.

==ການປັບປຸງລັດຖະທຳມະນູນຄັ້ງທີ I ປີ 2003==

ລັດຖະທຳມະນູນຂອງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ສະບັບທຳອິດ ໃນປີ 1991 ປະກອບມີທັງຫມົດ10 ຫມວດ ແລະ 80 ມາດຕາ, ເຊິ່ງຕໍ່ມາໃນເດືອນພຶດສະພາ [[2003]] ກອງປະຊຸມສະໄຫມສາມັນຄັ້ງທີ 3 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ V ຈຶ່ງໄດ້ມີການຍື່ນຍັດຕິແກ້ໄຂລັດຖະທຳມະນູນເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ເຊິ່ງໄດ້ມີການປ່ຽນແປງ ແລະ ເພີ່ມບາງຫມວດ ແລະ ບາງມາດຕາເຂົ້າໃສ່ຕື່ມ ກາຍມາເປັນ 11 ຫມວດ ແລະ 98 ມາດຕາໃນປະຈຸບັນ ໂດຍມີການຮັບຮອງເອົາຕາມມະຕິຕົກລົງຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ໃນວັນທີ 6 ພຶດສະພາ 2003 ແລະ ປະກາດນຳໃຊ້ໂດຍປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ຕາມລັດຖະດຳລັດເລກທີ 032/ສປປ ລົງວັນທີ 28 ພຶດສະພາ 2003; ອັນໄດ້ກາຍມາເປັນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ບັນດາກົດຫມາຍຂະແຫນງຕ່າງໆ ໂດຍສະເພາະໃນຂົງເຂດບໍລິຫານ ແລະ ຍຸດຕິທຳ, ລວມເຖິງໃນຂົງເສດເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມອີກດວ້ຍ.

ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງ ສ.ປ.ປ.ລາວ ສະບັບປະຈຸບັນ (2003) ແມ່ນປະກອບມີເນື້ອໃນຢູ່ 12 ບັນຫາໃຫຍ່ຄື:
# ຄຳນຳ [[ກົດໝາຍ]]
# ລະບອບການເມືອງ (ຫມວດທີ 1, ມີ 12 ມາດຕາ )
# ລະບອບເສດຖະກິດ - ສັງຄົມ (ຫມວດທີ 2, ມີ 18 ມາດຕາ)
# ການປ້ອງກັນຊາດ - ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ (ຫມວດທີ 3, ມີ 3 ມາດຕາ)
# ສິດ ແລະ ພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງ (ຫມວດທີ 4, ມີ 18 ມາດຕາ)
# ສະພາແຫ່ງຊາດ (ຫມວດທີ 5, ມີ 13 ມາດຕາ)
# ປະທານປະເທດ (ຫມວດທີ 6, ມີ 4 ມາດຕາ)
# ລັດຖະບານ (ຫມວດທີ 7, ມີ 6 ມາດຕາ)
# ການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ (ຫມວດທີ 8, ມີ 4 ມາດຕາ)
# ສານປະຊາຊົນ ແລະ ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ (ຫມວດທີ 9, ມີ 10 ມາດຕາ)
# ພາສາ, ອັກສອນ, ເຄື່ອງຫມາຍຊາດ, ທຸງຊາດ, ວັນຊາດ, ສະກຸນເງິນ ແລະ ນະຄອນຫຼວງ (ຫມວດທີ 10, ມີ 7 ມາດຕາ)
# ບັນຍັດສຸດທ້າຍ (ຫມວດທີ 11, ມີ 3 ມາດຕາ)

==ການປັບປຸງລັດຖະທຳມະນູນຄັ້ງທີ II ປີ 2015==

ພາຍຫຼັງທີ່ກອງປະຊຸ່ມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ 10 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ VII ໄດ້ຄົ້ນຄວ້າພິຈາລະນາຢ່າງກ້ວາງຂວາງ ແລະ ເລີກເຊິ່ງ ກ່ຽວກັບເນື້ອໃນການປັບປຸ່ງລັດຖະທຳມະນູນ ສະບັບປັບປຸ່ງ ປີ 2015 ໃນວາລະກອງປະຊຸ່ມຕອນບ່າຍ ຂອງວັນທີ 8 ທັນວາ ປີ 2015

ການປັບປຸງລັດຖະທໍາມະນູນສະບັບ ປີ 2015 ແນ່ໃສ່ປັບປຸງລະບົບອໍານາດແຫ່ງລັດ ໃຫ້ມີປະສິດທິພາບສູງ, ສ້າງບາດລ້ຽວໃໝ່ ໃຫ້ແກ່ການປົກປັກຮັກສາ ແລະສ້າງສາປະເທດຊາດ, ການເຊື່ອມໂຍງເສດຖະກິດກັບພາກພື້ນ ແລະສາກົນ ໃນໄລຍະໃໝ່.

ລັດຖະທໍາມະນູນສະບັບປັບປຸ່ງ ປີ 2015 ປະກອບມີ 14 ໝວດ, 119 ມາດຕາ.

# ໝວດທີ 1: ລະບອບການເມືອງ, ມີ 12 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 2: ລະບອບເສດຖະກິດ ແລະສັງຄົມ, ມີ 17 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 3: ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ມີ 3 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 4: ສິດ ແລະພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງ, ມີ 9 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 5: ສະພາແຫ່ງຊາດ, ມີ 13 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 6: ປະທານປະເທດ, ມີ 4 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 7: ລັດຖະບານ, ມີ 7 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 8: ສະພາປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ມີ 9 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 9: ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ມີ 5 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 10: ສານປະຊາຊົນ ແລະອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ, ມີ 14 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 11: ການກວດສອບແຫ່ງລັດ, ມີ 4 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 12: ຄະນະກໍາມະການເລືອກຕັ້ງ, ມີ 2 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 13: ພາສາ, ອັກສອນ, ເຄື່ອງໝາຍຊາດ, ເພງຊາດ, ວັນຊາດ, ສະກຸນເງີນ ແລະນະຄອນຫຼວງ, ມີ 7 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 14: ບົດບັນຍັດສຸດທ້າຍ, ມີ 3 ມາດຕາ.

==ການປັບປຸງລັດຖະທຳມະນູນຄັ້ງທີ III ປີ 2025==
ພາຍຫຼັງທີ່ກອງປະຊຸມສະໄໝວິສາມັນຄັ້ງທີ II ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ IX ໄດ້ຄົ້ນຄວ້າພິຈາລະນາຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລິກເຊິ່ງ ກ່ຽວກັບເນື້ອໃນການປັບປຸງລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ສະບັບປັບປຸງ ປີ 2025 ໃນວາລະຂອງກອງປະຊຸມ ຄັ້ງວັນທີ 17 ມີນາ 2025 ແລະ ຖືກຮັບຮອງໃນວາລະກອງປະຊຸມຕອນບ່າຍ ໃນວັນທີ 20 ມີນາ 2025.

ລັດຖະທໍາມະນູນສະບັບປັບປຸງ ປີ 2025 ປະກອບມີ 14 ໝວດ, 122 ມາດຕາ.

# ໝວດທີ 1: ລະບອບການເມືອງ, ມີ 12 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 3 ມາດຕາ, ຈັດໃໝ່ 1 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 2: ລະບອບເສດຖະກິດ ແລະສັງຄົມ, ມີ 17 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 8 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 3: ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ, ມີ 4 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 3 ມາດຕາ່).
# ໝວດທີ 4: ສິດ ແລະພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງ, ມີ 17 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 2 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 5: ສະພາແຫ່ງຊາດ, ມີ 12 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 9 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 6: ປະທານປະເທດ, ມີ 4 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 3 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 7: ລັດຖະບານ, ມີ 7 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 3 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 8: ສະພາປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ, ມີ 8 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 8 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 9: ອົງການປົກຄອງທ້ອງຖິ່ນ, ມີ 3 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 3 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 10: ສານປະຊາຊົນ ແລະອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ, ມີ 14 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 12 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 11: ການກວດກາ  ແລະ ການກວດສອບແຫ່ງລັດ, ມີ 8 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 4 ມາດຕາ, ເພີ່ມ 4 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 12: ຄະນະກໍາມະການເລືອກຕັ້ງ, ມີ 2 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 2 ມາດຕາ).
# ໝວດທີ 13: ພາສາ, ອັກສອນ, ເຄື່ອງໝາຍຊາດ, ເພງຊາດ, ວັນຊາດ, ສະກຸນເງີນ ແລະນະຄອນຫຼວງ, ມີ 7 ມາດຕາ.
# ໝວດທີ 14: ບົດບັນຍັດສຸດທ້າຍ, ມີ 3 ມາດຕາ (ປັບປຸງ 2 ມາດຕາ).

==ແຫຼ່ງອ້າງອີງ==</text>
      <sha1>4g6enh6hw5741j35ki5xfwggu2cjcwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>‍ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4042</id>
    <revision>
      <id>127754</id>
      <parentid>48895</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:19:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5148" sha1="6phpehqx4prspdebb7kigzexr07pcl8" xml:space="preserve">{{ຂະຫຍາຍ}}
{{unreferenced}}
'''ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍''' ([[:en:Software licence|Software licence]]) ແມ່ນໃບ[[ລິຂະສິດ]] ທີ່ຜູ້ຜະລິດ[[ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍]] ບົ່ງບອກສິດທິທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ມີ ໃນການໃຊ້, ປ່ຽນແປງ, ສໍາເນົາ ແລະ ແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍.

ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ກຸ່ມໃຫຍ່ຕາມແບບ[[ຊະຫນິດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌]]:

== ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບ[[ສະຫງວນລິຂະສິດ]] ==

ໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບສະຫງວນລິຂະສິດ ‍ແມ່ນໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ທີ່ຈໍາກັດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ໃນການໃຊ້, ຈໍານວນການຕິດຕັ້ງຊອຟຕ໌ແວຣ໌, ບໍ່ມີສິດປ່ຽນແປງ, ບໍ່ມີສິດສໍາເນົາ ແລະ ບໍ່ມີສິດແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ໂດຍຜ່ານການຮັບອະນຸຍາດຈາກຜູ້ຜະລິດຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ກ່ອນ ແລະ ຫ້າມລະເມີດລິຂະສິດ. ຜູ້ລະເມີດລິຂະສິດ ຈະຖືກ[[ຟ້ອງຮ້ອງ]] ແລະ ລົງໂທດຕາມ[[ກົດຫມາຍ]].

* ໂຕຢ່າງໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ຂອງ Microsoft Windows, Microsoft Office.

== ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບ[[ເປີດເຜີຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ]] ==

ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບເປີດເຜີຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ ຫລື [[ໂອເພີນຊອຣ໌ສ]] ແມ່ນຊອຟຕ໌ແວຣ໌ທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ ສາມາດໄດ້ຮັບ[[ຊອຣ໌ສໂຄ້ດ]]ຂອງ[[ຊອຟຕ໌ແວຣ໌]].

ຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບເປີດເຜີຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ ຫລື ໂອເພີນຊອຣ໌ສ ມີຊະຫນິດໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ກຸ່ມນ້ອຍ:

=== ໃບອະນຸຍາດແບບ [[GPL]] ===

ໃບອະນຸຍາດແບບ [[GPL]] ແມ່ນໃບອະນຸຍາດຂອງ[[ຊອຟຕ໌ແວຣ໌]] ທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ມີສິດທິ ໃນການໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌, ປ່ຽນແປງ[[ຊອຣ໌ສໂຄ້ດ]], ສໍາເນົາ ແລະ ແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌. ຜູ້ທີ່ເຮັດປ່ຽນແປງຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບGPL ມີຫນ້າທີ່ຕ້ອງ ເປີດເຜີຍແລະແຈກຈ່າຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງໂຕເອງ.

* ໂຕຢ່າງໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ຂອງ [[ລະບົບປະຕິບັດການ]] [[ລິນຸກຊ໌]].

=== ໃບອະນຸຍາດແບບ [[BSD]] ===

ໃບອະນຸຍາດແບບ [[BSD]] ແມ່ນໃບອະນຸຍາດຂອງ[[ຊອຟຕ໌ແວຣ໌]] ທີ່ຜູ້ໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌‍ມີສິດທິ ໃນການໃຊ້ຊອຟຕ໌ແວຣ໌, ປ່ຽນແປງ[[ຊອຣ໌ສໂຄ້ດ]], ສໍາເນົາ ແລະ ແຈກຈ່າຍຊອຟຕ໌ແວຣ໌. ຜູ້ທີ່ເຮັດປ່ຽນແປງຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ແບບBSD ມີສິດເລືອກ ທີ່ຈະເປີດເຜີຍແລະແຈກຈ່າຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດ ຫລື ຈະບໍ່ເປີດເຜີຍແລະແຈກຈ່າຍຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງໂຕເອງ. ດັ່ງນັ້ນໃບອະນຸຍາດແບບດັ່ງກ່າວ ຈິ່ງຖືກໃຊ້ເມື່ອຜູ້ຜະລິດບໍ່ຕ້ອງການສະແດງ ຊອຣ໌ສໂຄ້ດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌.

* ໂຕຢ່າງໃບອະນຸຍາດຂອງຊອຟຕ໌ແວຣ໌ຂອງ [[ລະບົບປະຕິບັດການ]] [[FreeBSD]], [[NetBSD]], [[OpenBSD]].

== ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ ==

* [http://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.txt ໃບອະນຸຍາດແບບ GPLລຸ້ນ3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070812054621/http://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.txt |date=2007-08-12 }}
* [http://www.opensource.org/licenses/bsd-license.php ໃບອະນຸຍາດແບບ BSD]

‎

[[ໝວດ:ຄອມພິວເຕີຣ໌]]</text>
      <sha1>6phpehqx4prspdebb7kigzexr07pcl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ບລັອກ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4069</id>
    <revision>
      <id>127748</id>
      <parentid>106532</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T00:11:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1264" sha1="azc9vk5friyh0qicgelz2vgg4xn86yk" xml:space="preserve">{{ແມ່ແບບ:ຂະຫຍາຍ}}
'''ບລອກ'''(Blog) ຫຍໍ້ມາຈາກຄໍາວ່າ '''ເວັບລອກ'''(Web Log) ແມ່ນ[[ເວັບໄຊຕ໌]] ທີ່ມີເນື້ອໃນກ່ຽວກັບ ບັນທຶກປະຈໍາວັນ, ຂ່າວສານ, ບົດຄວາມກ່ຽວກັບເຫດການໃດຫນຶ່ງ ຂອງບຸກຄົນ ແລະ ກຸ່ມຄົນ. 

ເນື້ອໃນຂອງບລອກ ຈະປະກອບດ້ວຍ ຂໍ້ຄວາມ, ຮູບພາບ, ວິດີໂອ ແລະ ອື່ນໆ. ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການສ້າງບລອກ ຈະເຮັດໃຫ້'''ຜູ້ຂຽນບລອກ'''(Blogger) ງ່າຍໃນການສ້າງບົດຄວາມ ກວ່າການສ້າງເວັບໄຊຕ໌ດ້ວຍພາສາ HTML.

== ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ ==

* [http://www.blogger.com ກູໂກລ ບລອກເກີຣ໌]
* [http://spaces.live.com/ MSN Spaces] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080819214707/http://www7203.spaces.live.com/ |date=2008-08-19 }}

[[ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ]]
[[ໝວດ:ເວັບໄຊຕ໌]]</text>
      <sha1>azc9vk5friyh0qicgelz2vgg4xn86yk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ລະຫັດໂທລະສັບລະຫວ່າງປະເທດ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5199</id>
    <revision>
      <id>127714</id>
      <parentid>108235</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:26:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>127714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18261" sha1="ng7oz201m3axu2tydclyakxhgxu16wn" xml:space="preserve">== ໂຊນ 1 ອາເມຣິກາເໜືອ ==

ພື້ນທີ່ຕ່າງໆ ໃນແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ (North American Numbering Plan: NANP)ໄດ້ຮັບການກຳນົດລະຫັດພື້ນທີ່ ເໝືອນກັບວ່າພື້ນທີ່ເຫຼົ່ານັ້ນຢູ່ພາຍໃນ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ.
ລະຫັດລຸ່ມນີ້ເປັນຊຸດ +1-XXX ສະແດງວ່າລະຫັດພື້ນທ່ີນັ້ນ ຢູ່ໃນແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ ບໍ່ໄດ້ແຍກເປັນລະຫັດປະເທດຕ່າງຫາກ ເຊັ່ນ: ຂອງກວມ ແມ່ນ +1 ຕາມດ້ວຍລະຫັດພື້ນທີ່ +671 ເປັນຕົ້ນ.
   
*    +1 — ສະຫະລັດອາເມຣິກາ
*    '''ດິນແດນຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາໃນໝູ່ເກາະປາຊີຟິກ:'''      
*    +1-671 — ເກາະກວມ
*    +1-670 — ໝູ່ເກາະນໍເທີນມາຣີອານ
*    +1-684 — ອາເມຣິກາຊາມົວ
*    +1 — ການາດາ
*    +1-441 — ເບີມິວດາ
*   '''ສ່ວນຫຼາຍ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນທັງໝົດຂອງພູມີພາກ ຄາຣິບຽນ:'''       
*    +1-264 — ແອງກວິລລາ
*    +1-268 — ອັງຕີກາບາກບູດາ
*    +1-242 — ບາຮາມາດ
*    +1-246 — ບາກບາດ
*    +1-284 — ໝູ່ເກາະບຣິດຕິດເວີຈິນ
*    +1-345 — ໝູ່ເກາະເຄແມນ
*    +1-767 — ໂດມິນິກ
*    +1-809 &amp; +1-829 — ສາທາລະນະລັດໂດມິນິແກນ
*    +1-473 — ເກຣີນາດ
*    +1-876 — ຢາໄມອິກ
*    +1-664 — ໝູ່ເກາະມົງເຊີເເຣດ
*    +1-787 &amp; +1-939 — ປອກໂຕຣິກໂກ
*    +1-869 — ເຊັນຄິດແລະເນວິດ
*    +1-758 — ແຊັງລູຍຊີ
*    +1-784 — ເກາະແຊັງແວງຊັງ
*    +1-868 — ຕຣີນີເຕ
*    +1-649 — ໝູ່ເກາະເຕິກແລະເຄຄອດ
*    +1-340 — ໝູ່ເກາະເວີຈີນ(ອາເມຣິກາ)

== ໂຊນ 2 ອາຟຣິກາ (ສ່ວນຫຼາຍ) ==
*    20 — ເອຢິບ
*    212 — ຣາຊະອານາຈັກມາຣົກ
*    213 — ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນອານເຊຣີ
*    216 — ຕູຍນີຊີ
*    218 — ລີບີ
*    220 — ສາທາລະນະລັດກຳບີ
*    221 — ສາທາລະນະລັດເຊເນການ
*    222 — ສາທາລະນະລັດອິດສະລາມໂມຣິຕານີ
*    223 — ມາລີ
*    224 — ສາທາລະນະລັດກີນີ
*    225 — ກົດດີວົວ
*    226 — ບວກກີນາຟາໂຊ
*    227 — ສາທາລະນະລັດນີເຊ
*    228 — ໂຕໂກ
*    229 — ເບແນງ
*    230 — ສາທາລະນະລັດໂມຣິດ
*    231 — ສາທາລະນະລັດລີເບເຣຍ
*    232 — ສາທາລະນະລັດເຊຣາເລໂອນ
*    233 — ການາ
*    234 — ນີເຊເຣຍ
*    235 — ຊາດ
*    236 — ອາຟຣິກາກາງ
*    237 — ກາເມີຣູນ
*    238 — ກັບແວກ
*    239 — ເຊົາຕູເມແລະປຣິນຊິປີ
*    240 — ສາທາລະນະລັດກີເນເອກົວເຕີຣີອານ
*    241 — ສາທາລະນະລັດກາບົງ
*    242 — ສາທາລະນະລັດກົງໂກ
*    243 — ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕກົງໂກ
*    244 — ອັງໂກລາ
*    245 — ກີເນບິດຊາວ
*    246 — ບຣິດຕິດອິນດຽນໂອຊຽນເທີຣິທໍຣີ
*    247 — ເກາະແອດເຊັນຊັນ
*    248 — ສາທາລະນະລັດເຊແຊນ
*    249 — ສາທາລະນະລັດຊູດັງ
*    250 — ສາທາລະນະລັດຣູອັນດາ
*    251 — ສະຫະພັນສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕເອທິໂອປິ
*    252 — ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕໂຊມາລີ (ໃຊ້ໃນ ໂຊມາເລຍແລນ)
*    253 — ສາທາລະນະລັດຈິບູຕີ
*    254 — ສາທາລະນະລັດເກນຢາ
*    255 — ສາທາລະນະລັດຕັງຊານີ
*    256 — ສາທາລະນະລັດອູກັນດາ
*    257 — ສາທາລະນະລັດບຸຣຸນດີ
*    258 — ໂມຊຳບິກ
*    259 — ແຊນຊິບາ - never implemented - ເບິ່ງ 255 ສາທາລະນະລັດຕັງຊານີ
*    260 — ຊຳບີ
*    261 — ມາດາກາສະກາ
*    262 — ເຣອູນີຍົງ
*    263 — ຊິມບຳເວ
*    264 — ນາມີບີ
*    265 — ມາລາວີ
*    266 — ຣາຊະອານາຈັກເລໂຊໂຕ
*    267 — ສາທາລະນະລັດບົດສະວານາ
*    268 — ຣາຊະອານາຈັກສະວາຊີລັງ
*    269 — ສະຫະພາບໂກໂມໂຣດ
*    27 —  ອາຟຣິກາໃຕ້
*    290 — ເຊັນເຮເລນາ
*    291 — ເອຣີເຕຣ
*    297 — ອາຣູບາ
*    298 — ໝູ່ເກາະແຟໂຣ
*    299 — ໂກຣແອນລັງ

== ໂຊນ 3 ເອີຣົບ ==

*     3 — ຕັ້ງເປົ້າໝາຍໄວ້ໃນປີ 1996 ໃຫ້ເປັນລະຫັດຂອງ[[ສະຫະພາບເອີີຣົບ]]
*     30 — ເກຣັກ
*     31 — ໂຮນລັງ
*     32 — ເເບນຊິກ
*     33 — ຝຣັ່ງ
*     34 — ແອດສະປາຍ
*     351 — ປອກຕູຍການ
*     352 — ຣາຊະລັດລຸກຊຳບວກ
*     353 — ສາທາລະນະລັດອຽກລັງ
*     354 — ອິສະລັງ
*     355 — ສາທາລະນະລັດອານບານີ
*     356 — ສາທາລະນະລັດມານຕາ
*     357 — ຊີບ;ສຳລັບນໍເທີນຊີບ ໃຊ້ລະຫັດ 90 392
*     358 — ແຟງລັງ
*     359 — ບູນກາລີ
*     36 — ຮົງກາລີ
*     37 — ເລີກໃຊ້(ເຄີຍເປັນລະຫັດຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕເຢຍລະມັນຕາເວັນອອກ)
*     370 — ລິດຕົວນີ
*     371 — ລັດເວຍ
*     372 — ແອດສະໂຕນີ
*     373 — ສາທາລະນະລັດໂມນດາວີ
*     373 533 — ທຣານນິດສະເຕຣຍ
*     374 — ອາກເມນີ
*     375 — ສາທາລະນະລັດເບລາຣຸດຊີ
*     376 — ຣາຊະຣັດອັງໂດລາ
*     377 — ຣາຊະລັດໂມນາໂກ
*     378 — ສາທາລະນະລັດຊັງມາຣິໂນ
*     379 — ວາຕີກັງ
*     38 — ເລີກໃຊ້ (ເຄີຍເປັນລະຫັດຂອງຍູໂກສະລາວີ ກ່ອນແຕກເປັນຫຼາຍປະເທດ)
*     380 — ອູແກຣນ
*     381 — ເຊີເບຍ
*     382 — ມອນເຕເນໂກ
*     385 — ໂກຣອາຊີ
*     386 — ສະໂລເວນີ
*     387 — ບອດສະນີ
*     388 — ພື້ນທີ່ການກຳນົດເລກໝາຍໂທລະສັບເອີຣົບ (European Telephony Numbering Space) - Europe-wide services
*     389 — ມາເຊໂດນ
*     39 — ອີຕາລີ

== ໂຊນ 4 ເອີຣົບ: ==

*     40 — ຣູມານີ
*     41 — ສະວິດ
*     42 — ເຄີຍເປັນລະຫັດເຊັກໂກສະໂລວາກີ
*     420 — ເຊັກໂກ
*     421 — ສະໂລວະກີ
*     423 — ຣາຊະລັດລຽດຕອງສະແຕນ
*     43 — ໂອຕຣິດ
*     44 — ສະຫະຣາຊະອານາຈັກ(ອັງກິດ)
*     45 — ແດນມາກ
*     46 — ຂູແອດ
*     47 — ນອກແວ
*     48 — ໂປແລນ
*     49 — ສະຫະພັນສາທາລະນະລັດເຢຍລະມັນ

== ໂຊນ 5 ເມັກຊິກ ອາເມຣິກາກາງ ແລະ ອາເມຣິກາໃຕ້ ==

*     500 — ໝູ່ເກາະຟອກແລນ
*     501 — ເບລິດ
*     502 — ກົວເຕມາລາ
*     503 — ຊານວາດໍ
*     504 — ຮົງດູຣາດ
*     505 — ນິກາຣາກົວ
*     506 — ໂກດສະຕາຣິກາ
*     507 — ປານາມາ
*     508 — ແຊງປີແຢແລະມີເກີລົງ
*     509 — ໄຮຕິ
*     51 — ເປຣູ
*     52 — ເມັກຊິກ
*     53 — ກຸຍບາ
*     54 — ອາກຊັງຕິນ
*     55 — ເບຣຊິນ
*     56 — ຈີເລ
*     57 — ໂກລົມບີ
*     58 — ເວເນຊູເອລາ
*     590 — ກົວເດີລູບ
*     591 — ໂບລີວີ
*     592 — ສາທາລະນະລັດສະຫະກອນກຸຍຢານ
*     593 — ເອກົວເຕີ
*     594 — ຝຣັ່ງກຸຍຢານ
*     595 — ປາຣາກວາຍ
*     596 — ມາຕີນິກ
*     597 — ຊູຣີນາມ
*     598 — ອູຣູກວາຍ
*     599 — ເນເທີແລນແອນທິວລິດ

== ໂຊນ 6 ປາຊີຟິກໃຕ້ ແລະ ໂອເຊອານີ ==

*     60 — ມາເລເຊຍ
*     61 — ອົດສະຕຣາລີ
*     62 — ອິນໂດເນເຊຍ
*     63 — ຟິລິບປິນ
*     64 — ນູແວນເຊລັງ
*     65 — ສິງກະໂປ
*     66 — ຣາຊະອານາຈັກໄທ
*     670 — [[ປະເທດຕິມໍແລັດສະເຕ|ຕີມໍຕາເວັນອອກ]] (ເຄີຍເປັນລະຫັດຂອງໝູ່ເກາະນໍເທີນມາຣຽນນາ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນລວມຢູ່ໃນພື້ນທີ່ແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ ແລະ ໃຊ້ລະຫັດ  +1-670)
*     671 — ເຄີຍເປັນລະຫັດຂອງກວມ(ປັດຈຸບັນລວມຢູ່ໃນພື້ນທີ່ແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ ແລະ ໃຊ້ລະຫັດ  +1-671)
*     672 — ລະຫັດດິນແດນພາຍນອກ ອົດສະຕຣາລີ ນອກຈາກເກາະຄຣິດສະມາດ ແລະ ໝູ່ເກາະໂຄໂຄດ(ຄີລີງ)ເຊັ່ນ: [[ປະເທດອົດສະຕຣາລີ|ອົດສະຕຣາລີ]]ອັງຕາກຕິກເໜືອເທີຣິທໍຣີ ແລະ ເກາະນໍຟອກ ເປັນຕົ້ນ.
*     673 — ບຣູໄນ
*     674 — ນາອູລູ
*     675 — ປາປາວຊີ-ນູແວນກີນີ
*     676 — ຣາຊະອານາຈັກຕອງກາ
*     677 — ໝຸ່ເກາະໂຊໂລມົງ
*     678 — ສາທາລະນະລັດວານົວຕູ
*     679 — ຟິດຈິ
*     680 — ສາທາລະນະລັດປາເລົາ
*     681 — ໝູ່ເກາະວານລິດ ແລະ ຟຸຕູນາ
*     682 — ເກາະກຸກ
*     683 — ນີອູເອ
*     684 — ເຄີຍເປັນລະຫັດຂອງອາເມຣິກັນຊາມົວ(ປັດຈຸບັນລວມຢູ່ໃນພື້ນທີ່ແຜນກຳນົດເລກໝາຍອາເມຣິກາເໜືອ ແລະ ໃຊ້ລະຫັດ  +1-684).
*     685 — ຊາມົວ
*     686 — ຄີຣິບາຕິ
*     687 — ນິວແຄລິໂດເນຍ
*     688 — ຕູວາລູ
*     689 — ຝຣ່ັງໂປລີນີຊີ
*     690 — ໂຕເກເລົາ
*     691 — ສະຫະພັນທະລັດມາໂກຣນີຊີ
*     692 — ໝູ່ເກາະມາແຊo

== ໂຊນ 7 ຣັດເຊຍ: ==

*     7 — ສະຫະພັນຣັດເຊຍ ແລະ ກາຊັກສະຖານ

== ໂຊນ 8 ອາຊີຕາເວັນອອກ ==

*     800 — ລະຫັດລະຫວ່າງປະເທດ (ໝາຍເລກໂທລະສັບຟຣີ)
*     808 — ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບບໍລິການອັດຕາສ່ວນແບ່ງ(Shared Cost Services)
*     81 — ຍີ່ປຸ່ນ
*     82 — ສາທາລະນະລັດເກົາຫຼີ
*     84 — ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມຫວຽດນາມ
*     850 — ສາທາລະນະລັດ ປະຊາຊົນ ປະຊາທິປະໄຕເກົາຫຼີ
*     852 — ເຂດປົກຄອງພິເສດຮົງກົງ
*     853 — ມາເກົາ
*     855 — ຣາຊະອານາຈັກກຳປູເຈຍ
*     856 — ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
*     86 — ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ
*     870 — ອິນມາເຊດ (ລະຫັດການເຂົ້າເຖິງເຄື່ອຂ່າຍດຽວ - Single Network Access Code)
*     875 — ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບບໍລິການເຄື່ອນທີ່ທາງທະເລ (Maritime Mobile)
*     876 — ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບບໍລິການເຄື່ອນທີ່ທາງທະເລ (Maritime Mobile)
*     877 — ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບບໍລິການເຄື່ອນທີ່ທາງທະເລ (Maritime Mobile)
*     878 — ບໍລິການໂທລະຄົມມະນາຄົມສ່ວນບຸກຄົນສາກົນ (Universal Personal Telecommunications)
*     879 — ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບບໍລິການເຄື່ອນທີ່ທາງທະເລແຫ່ງຊາດ
*     880 — ບັງຄະລາເທດ ລະຫັດຍ່ອຍ
*     881 — ລະບົບເຄື່ອນທີ່ຜ່ານດາວທຽມ (Mobile Satellite System)
*     882 — ເຄືອຂ່າຍລະຫວ່າງປະເທດ
*     886 — [[ປະເທດໄຕ້ຫວັນ|ສາທາລະນະລັດຈີນ]] (ໄຕ້ຫວັນ)

== ໂຊນ 9 ອາຊີຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ອາຊີກາງ ແລະ ຕາເວັນອອກກາງ ==
*     9 — ຕວກກີ
*     90 392 — ສາທາລະນະລັດຕວກກີແຫ່ງນໍເທີນຊີບ
*     91 — ສາທາລະນະລັດອິນເດຍ
*     92 — ປາກີສະຖານ
*     93 — ອັບການີສະຖານ
*     94 — ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມປະຊາທິປະໄຕສີລັງກາ
*     95 — ສາທາລະນະລັດແຫ່ງສະຫະພາບມຽນມາ
*     960 — ມານດິບ
*     961 — ລີບັງ
*     962 — ຊອກດານີ
*     963 — ຊີຣີ
*     964 — ອີຣັກ
*     965 — ໂກເວດ
*     966 — ອາຣະບີຊາອຸດິດ
*     967 — ເຢເມນ
*     968 — ໂອມັງ
*     969 — ເຄີຍເປັນລະຫັດຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນເຢເມນ(ເຢເມນເໜືອ)- ປັດຈຸບັນຢູ່ພາຍໃຕ້ລະຫັດ 967 ເຢເມນ(ອະດີດສາທາລະນະລັດອາຣັບເຢເມນ ຫຼື ເຢເມນໃຕ້)
*     970 — ສະຫງວນໄວ້ສຳລັບປາເລດສະຕິນ
*     971 — ອີມິຣັດອາຣັບເອກະພາບ
*     972 — ອິດສະລາແອນ
*     973 — ບາເຣນ
*     974 — ອານບາເຣນ
*     975 — ພູຖານ
*     976 — ມົງໂກລີ
*     977 — ສະຫະພັນສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕເນປານ
*     978 — ແຕ່ກ່ອນເປັນລະຫັດຂອງລັດດູໄບ(ປັດຈຸບັນໃຊ້ລະຫັດ 971 ເອມິຣັດອາຣັບເອກະພາບ)
*     979 — ບໍລິການອັດຕາຄ່າທຳນຽມພິເສດສາກົນ (International Premium Rate Service) - ແຕ່ກ່ອນເປັນລະຫັດຂອງລັດອາບູດາບີ (ປັດຈຸບັນໃຊ້ລະຫັດ 971 ເອມິຣັດອາຣັບເອກະພາບ)
*     98 — ອີຣານ
*     991 — International Telecommunications Public Correspondence Service trial (ITPCS)
*     992 — ຕັດຊິກກິດສະຖານ
*     993 — ຕວກເມນິສະຖານ
*     994 — ອາແຊກໄບຊານ
*     995 — ເຊອອກຊີ
*     996 — ກຽກກິດສະຖານ
*     998 — ສາທາລະນະລັດອູຊະເບກິສະຖານ</text>
      <sha1>ng7oz201m3axu2tydclyakxhgxu16wn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວັດອົງຕື້</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5239</id>
    <revision>
      <id>127721</id>
      <parentid>120195</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */</comment>
      <origin>127721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27912" sha1="kasja1gx9q4xcu49mfas4u41m6dqvyd" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name                  = ວັດອົງຕື້ມະຫາວິຫານ
| native_name           =
| image                 = Ong Tu Temple 1.jpg
| alt                   =  
| caption               = 
| map_type              = Laos
| map_size              = 
| map_alt               = 
| map_caption           = 
| location              = [[ວຽງຈັນ]]
| coordinates           = {{coord|17.9656|102.6038|type:landmark_region:LA|display=title,inline}}
| religious_affiliation =  [[Buddhism]] 
| deity                 = 
| country               = [[ປະເທດລາວ]]
| functional_status     = 
| website               = 
| founded_by            = 
| year_completed        =
}}
ວັດອົງຕື້ມະຫາວິຫານ ເປັນ 1 ໃນຈຳນວນຫລາຍໆ[[ວັດ]]ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ, ໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ]] ແລະ ມີຄວາມຫມາຍຄວາມສຳຄັນທາງບູຮານສະຖານ ແລະ ປະຫວັດສາດ ເປັນວັດທີ່ [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ປະຊາຊົນລາວ]] ແລະ ປະຊາຊົນທີ່ຢູ່ປະເທດອ້ອມຂ້າງ ກໍຄື ປະຊາຊາຊົນຢູ່ປະເທດອື່ນໆ ໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖື ແລະ ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນເປັນພິເສດ ເຊິ່ງສະແດງອອກຈາກຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ ''“ບຸກຄົນ ຜູ້ໃດເຂົ້າມາໃນວຽງຈັນ ຄັນບໍ່ໃດ້ໄປໄຫວ້ພຣະເຈົ້າອົງຕື້ ຖືວ່າມາບໍ່ຮອດວຽງຈັນ“''. ນອກຈາກນີ້ ວັດອົງຕື້ຍັງເປັນສະຖານທີ່ປະກອບພິທີສຳຄັນໆ ທາງລັດຖະການໃນສະໄຫມກ່ອນເຊັ່ນ: ພິທີຖືນ້ຳ ຫຼື ດື່ມນ້ຳສັດຕາບັນ (ກິນນ້ຳສາບານ) ຂອງບັນດາຜູ້ນຳປະເທດໃນສະໄຫມກ່ອນຈະເປັນ [[ປະເທດລາວ|ປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]], ໃນຂະນະທີ່ ງານປະເພນີບຸນທາດຫລວງສຳເລັດລົງແລ້ວ ແຕ່ຖືວ່າຍັງບໍ່ແລ້ວ ເພາະຕ້ອງໄດ້ມາປະກອບພິທີ ເຮັດບຸນຢູ່ວັດອົງຕື້ [[ວັດອິນແປງ]]ອີກ ຈື່ງຈະຖືວ່າ, ງານປະເພນີບຸນ[[ທາດຫຼວງ|ພະທາດຫລວງ]]ສຳເລັດລົງຢ່າງສົມບູນໃນສະໄຫມກ່ອນ ວັດອົງຕື້ ມີອານາເຂດຕິດກັບ[[ວັດອິນແປງ]], [[ວັດມີໄຊ]] ແລະ [[ວັດຫາຍໂສກ]], ແຕ່ຍ້ອນການພັດທະນາຂອງບ້ານເມືອງມີການຂະຫຍາຍ, ມີການຕັດຖະຫນົນຫົນທາງ ເພື່ອຄວາມສວຍງາມ ແລະການເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ດັ່ງນັ້ນຈື່ງເຮັດໃຫ້ວັດທັ້ງ4ຄື ວັດອົງຕື້, ວັດອິນແປງ, ວັດມີໄຊ ແລະ ວັດຫາຍໂສກ ຕ້ອງແຍກອອກຈາກກັນດັ່ງທີ່ເຮົາເຫັນໃນ

==ຂໍ້ມູນພື້ນຖານຂອງວັດອົງຕື້==
ປະຈຸບັນ ວັດອົງຕື້ ມີພະອຸໂບສົດໃຫຍ່ຢູ່ 1 ຫລັງ ກ້ວງ 16 ແມັດ, 34 ຊັງຕີແມັດ ຍາວ 40 ແມັດ ແລະ ສູງປະມານ 25 ແມັດ ມີພຣະເຈົ້າໃຫຍ່ອົງຕື້ເປັນພະປະທານ ຫນ້າຕັກກວ້າງ 3 ແມັດ 40 ຊັງຕີແມັດ ສູງ 5 ແມັດ 80 ຊັງຕີແມັດ ສາ້ງຂື້ນໂດຍ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ເມື່ອປີ ພ.ສ 2109
ພ້ອມດ້ວຍ ພະສຸກ ພະໃສ ແລະ ພະເສີມ. ແຕ່ກ່ອນວັດອົງຕື້ ມີຊື່ວ່າ ວັດສີພູມ ຫຼື ໄຊຍະພູມ ເຊິ່ງວັດສີພູມ ຫຼື ໄຊຍະພູມນີ້ ໃຜເປັນຜູ້ສ້າງ ແລະ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາຄືແນວໃດນັ້ນ ບໍ່ໃດ້ມີການບັນທືກໄວ້ ຕໍ່ມາຮອດປີ 2109 ພະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດໃດ້ມາສ້າງພະເຈົ້າອົງຕື້ຂື້ນ ແລະ ນຳມາປະດິດສະຖານໄວ້ໃນວັດສີພູມແຫ່ງນີ້ ຈື່ງໃດ້ຕັ້ງຊື່ວັດໃຫມ່ວ່າ “ວັດອົງຕື້” ຕາມຊື່ຂອງພະພຸດທະຮູບໃຫຍ່ ຫຼື ພຣະປະທານໃນພະອຸໂບສົດ ຄຳວ່າຕື້ ອາດມາຈາກ ມາດຕາວັດແທກນ້ຳຫນັກ
* 12 ກິໂລ ເອີ້ນ 1 ຫມື່ນ
* 120 ກິໂລ ເອີ້ນ 1 ແສນ
* 1200 ກິໂລ ເອີ້ນ 1 ລ້ານ
* 12000 ກິໂລ ເອີ້ນ 1 ຕື້
==ປະຫວັດຂອງວັດອົງຕື້==
ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ພຣະມະຫາກະສັດລາວ ພຣະອົງມີສັດທາຢ່າງແຮງກ້າ ປາດຖະໜາຢາກເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ ຈື່ງໃດ້ຕັ້ງຄວາມພຽນ ແລະ ການເສຍສະຫລະຢ່າງສູງ ທີ່ຈະສ້າງພຣະພຸດທະຮູບທອງຫລໍ່ ໃຫ້ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ໄດ້ມີການກຽມພ້ອມທຸກຢ່າງເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍທຸກປະການ , ເມື່ອເຖິງເວລາອັນເປັນມະຫາເລີກມະຫາໄຊ ຕາມພິທີຂອງໂຫລາຈານ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດກໍຊົງໄດ້ມອບ ພຣະຣາດຊະກໍລະນີຍະກິດທຸກຢ່າງ ໄວ້ກັບພຣະມະເຫສີ, ແລະພຣະອົງຊົງ ນຸ່ງຂາວ ຮົ່ມຂາວ ໄປສະມາທານ ສິນ 8 ຢູ່ໃນວັງພິທີ ທີ່ວັດອິນແປງ, ແຕ່ກ່ອນເຖິງເວລາມະຫາເລີກມະຫາໄຊນັ້ນ ກອງທັບຂອງພຣະມະຫາກະສັດ [[ປະເທດມຽນມາ|ປະເທດພະມ້າ]] ໃດ້ຍົກມາຮອດປະຕູເມືອງວຽງຈັນແລ້ວ ແລະ ໄດ້ເຮັດສານ(ຫນັງສື)ແຈ້ງຄຳຂາດ ໃຫ້ແມ່ທັບທັ້ງ 4 ຖືເຂົ້າມາຍື່ນໃຫ້ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາ ຢູ່ໃນວັງພິທີຫລໍ່ ນັ້ນ ມີເນື້ອໃນໃຈຄວາມຢູ່2ຂໍ້ວ່າ:
1.ໃຫ້ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາຍອມເປັນເມືອງຂື້ນຂອງພະມ້າ
2.ຖ້າບໍ່ຍອມໃຫ້ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາ ອອກມາສູ້ຮົບກັນ ແລະ ໃຫ້ຕອບຄຳຖາມກັບຜູ້ຖືຫນັງສືມານັ້ນເລີຍ ບໍ່ໃຫ້ຊັກຊ້າເສຍເວລາ, ຫລັງຈາກແມ່ທັບທັ້ງຍື່ນຫນັງສືໃຫ້ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ
ກໍ່ໃດ້ຢ່າງໄປເບິ່ງຊ່າງທີ່ສູບເຕົາຫລອມທອງທີ່ກຳລັງຮ້ອນແດງຢູ່ນັ້ນ ແມ່ທັບພຣະມ້າທີ່ມີລິດເດດ ມີພຣະຄາຖາອາຄົມກໍໃດ້ສະແດງອິດທິລິດ
ໂດຍການເອົາມືໄປຈັບເບົ້າຫລອມພຣະ ທີ່ກຳລັງແດງໆຢູ່ນັ້ນ ໂດຍບໍ່ມີອາການຮ້ອນເລີຍ , ເມື່ອພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ທອດພຣະເນດເຫັນດັ່ງນັ້ນຈື່ງຕົກພຣະໄທ ແລະ ເດີນທາງເຂົ້າໄປໃນພຣະຣາຊະວັງຢ່າງຟ້າວຝັ່ງ, ພຣະມະເຫສີ ເຫັນຄວາມຜິດປົກກະຕິຂອງພຣະອົງກໍຊົງຖາມວ່າ “ ຍັງບໍ່ຮອດເວລາເຮັດພິທີ ເທທອງຫລໍ່ພຣະເປັນຫຍັງພຣະອົງຈື່ງສະເດັດກັບມາ &quot;
ພຣະອົງຈື່ງເລົ່າເຫດການທີ່ ແມ່ທັບພຣະມ້າມີຄວາມປະສົງ ແລະ ສະແດງອະພິນິຫານໃຫ້ພຣະອົງຊົງທອດພຣະເນດ.
ພຣະມະເຫສີ ຈື່ງເວົ້າໃຫ້ສະຕິພຣະອົງວ່າ :” ພຣະອົງບໍ່ຕ້ອງຕົກພຣະໄທ ທີ່ພຣະອົງ ມີພຣະປະສົງຢາກສ້າງພຣະໃຫຍ່ເທື່ອນີ້, ເພື່ອປາດຖະຫນາ ສິໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນມື້ຫນ້າສືບໄປ ຖ້າຄຳປາດຖະຫນາຂອງພຣະອົງນີ້ບໍ່ສຳເລັດຜົນ ແລະ ສິພ່າຍແພ້ເສີກພະມ້າເທື່ອນີ້ ກໍ່ຂໍໃຫ້ມືຂອງພຣະອົງ ກຸດ (ຂາດ) ໄປກັບເບົ້າຫລໍ່ພຣະນັ້ນໂລດ , ແຕ່ຖ້າຄວາມປາດຖະຫນາຂອງພຣະອົງຈະສຳເລັດ ແລະ ໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຈາກພະມ້ານັ້ນ ຂໍໃຫ້ເບົ້າທອງທີ່ຊິຫລໍ່ພຣະ ມີອາການເຍັນ ແລະ ບໍ່ຫນັກ ໃຫ້ມີອາການເປັນຄື ເວລາຈັບຫມວກໃສ່ຫົວ. “ ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ສະຕິຈາກ ພຣະມະເຫສີ ພຣະອົງເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງໄຫວ້ພຣະ ກ່າວ ສັກກາລະເທວະດາ ຕັ້ງສັດຍາ ອາທິຖານ ຢ່າງຫນັກແຫນ້ນ ແລ້ວກັບສູ່ວັງພິທີຫລໍ່ (ວັດອິນແປງ)
ເມື່ອພຣະອົງຊົງສະເດັດກັບມາສູ່ວັງພິທີຫລໍ່ພຣະນັ້ນ ຈື່ງໄດ້ໃຫ້ຄຳຕອບແກ່ແມ່ທັບພະມ້າ ທັ້ງ 4 ຄົນວ່າ “ ຄຳຂາດຂອງແມ່ທັບພະມ້າ ທັ້ງ 2 ຂໍ້ນັ້ນເຮົາຍິນດີຮັບຫມົດທຸກຢ່າງ , ແຕ່ວາເວລານີ້ເຮົາກຳລັງເຮັດບຸນ ປາດຖະຫນາເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ຂໍເຊິນພວກທ່ານມາທຳບຸນຮ່ວມກັນກ່ອນ, ແລ້ວຈື່ງ ປະຕິບັດຕາມຄຳຂາດນັ້ນພາຍຫລັງ. ພໍດີໄດ້ພິທີອັນເປັນມະຫາເລີກມະຫາໄຊ ວ່າແລ້ວພຣະອົງກໍ່ໃດ້ສະເດັດໄປຫໍທີ່ເທທອງໃສ່ເບົ້າຫລອມ ແລະ ພຣະອົງຈັບພຣະຂັນ(ດາບທີ່ມີ 2 ຄົມ) ດ້ວຍມືເບື້ອງຊ້າຍ ເບື້ອງຂວາ ຮັບເອົາເບົ້າຕົ້ມທອງ ທີ່ກຳລັງແດງ ແລະ ຮ້ອນ ທີ່ຊ່າງຍື່ນໃຫ້ພຣະອົງ, ພຣະອົງບໍ່ໄດ້ມີຄວາມຮູ້ສືກຮ້ອນເລຍ ຈົນທອງຫມົດ, ເມື່ອຈົບພິທີນັ້ນແລ້ວ ແມ່ທັບພະມ້າທັ້ງ 4 ທີ່ໃດ້ເຂົ້າຮ່ວມພິທີເທທອງຫລໍ່ພຣະຢູ່ນັ້ນ
ກໍ່ໄດ້ເດີນທາງກັບພ້ອມຖືຫນັງສື ຄຳຕອບຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດໄປພ້ອມ. ເວລາທີ່ແມ່ທັບພະມ້າ ທັ້ງ 4 ເຂົ້າເຝົ້າພຣະມະຫາກະສັດຂອງຕົນນັ້ນກໍ່ໄດ້ເລົ່າ ເຫດການທຸກຢ່າງໃຫ້ຟັງຕາມຄວາມເປັນຈິງ, ແລ້ວກໍ່ພາກັນພັກຜ່ອນ, ຫລັບນອນຕາມເວລາອັນສົມຄວນ ແລະ ໃນຄືນມື້ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກໄປຫາພຣະມະຫາກະສັດ ຂອງພະມ້າ , ແຕ່ວ່າກ່ອນການເດີນທາງໃນຄຳຄືນມື້ນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວສັກກາລະບູຊາເທວະດາ ແລະ ຕັ້ງສັດຈະອະທິຖານວ່າ “ 1.ຖ້າວ່າຂ້າພະເຈົ້າສິໄດ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າ 2. ຖ້າຂ້າພຣະເຈົ້າສິໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໃນການສູ້ຮົບ ກັບກອງທັບພະມ້າໃນເທື່ອນີ້ແລ້ວ, ຂໍໃຫ້ເທບພະເຈົ້າ ພວງໄພເທພາອາລັກ ຈົ່ງຊ່ວຍເປັນສັກຂີພະຍານບັນດານ ໃຫ້ກອງທັບພະມ້າ ພ້ອມທັ້ງຊ້າງມ້າ ຈົ່ງພາກັນຫລັບໄຫລ ໃນເວລາທີ່ຂ້າພຣະເຈົ້າໄປຍາມ(ໄປຫາ) ກະຢ່າໃຫ້ຮູ້ເມື່ອຄີງ ເມື່ອພຣະອົງຕັ້ງພະໄທຢ່າງຫນັກແຫນ້ນດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກະໄດ້ອອກເດີນທາງ ແລະ ມີທະຫານທີສະໜິດຕິດຕາມໄປພຽງແຕ່ຄົນດຽວ, ເມື່ອເວລາໄປຮອດຄ້າຍຂອງກອງທັບພະມ້າ ປາກົດວ່າ ຄົນ ແລະ ສັດ ພາກັນນອນຫລັບຫມົດ ບໍ່ມີໃຜຮູ້ເມື່ອຄີງເລີຍ ເມື່ອພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ເຫັນດັ່ງນັ້ນແລ້ວຈື່ງມີຄວາມຫມັ້ນໃຈໃນຄຳອາທິຖານຂອງຕົນ ທຳອິດພຣະອົງ ດືງດາບອອກມາສິຕັກຄໍ ພຣະມະຫາກະສັດ ແລະ ແມ່ທັບ ຂອງພະມ້າ ທີ່ກຳລັງນອນຫລັບໄຫລຢູ່ນັ້ນ ແລ້ວພຣະອົງກະຄິດໄດ້ວ່າ ໂຕເອງບຳເພັນພຽນ ປາດຖະຫນາ ພຸດທະພູມ ແລ້ວຕົນເອງສິມາເຮັດບາບຂ້າຄົນຄືແນວນີ້, ບໍ່ໃດ້ເດັດຂາດ, ແລ້ວພຣະອົງກະໄດ້ປືກສາ ກັບທະຫານຄົນສະໜິດ ທີ່ຕິດຕາມໄປໃນເວລານັ້ນ ວ່າ: ສິເຮັດແນວໃດໃຫ້ເຂົາຮູ້ວ່າເຮົາມາຫາ? ທະຫານຄົນນັ້ນແນມເຫັນກ່ອງປູນ “ ສະໃຫມກ່ອນນິຍົມຄ້ຽວຫມາກ “ ທີ່ວາງຢູ່ທາງຂ້າງ , ກໍ່ໃດ້ແນະນຳໃຫ້ພຣະອົງ ໄຊ້ປູນຜະສົມນ້ຳແລ້ວເອົາໄປທາໃສ່ຄໍຂອງພຣະມະຫາກະສັດພະມ້າ, ແລະແມ່ທັບທັ້ງ 4 ເປັນຮູບກາກະບາກ ໂຕ X ຫລັງຈາກນັ້ນກໍ່ໃດ້ເດີນທາງກັບ ພຣະຣາຊະວັງ ເມື່ອພຣະມະຫາກະສັດຂອງພະມ້າ ຕື່ນຂື້ນມາພ້ອມທັ້ງແມ່ທັບທັ້ງ 4 ຕ່າງຝ່າຍກະເຫັນປູນທາຢູ່ຄໍຂອງຕົນເອງ ແລະ ທຸກຄົນກະໄດ້ປະຕິເສດວ່າ ບໍ່ໄດ້ເຮັດ, ຈື່ງພາກັນສັນນິຖານວ່າ ຕ້ອງເປັນພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາແນ່ນອນ , ຈື່ງໄດ້ມີການປືກສາຫາລື ເລື່ອງການເຮັດເສີກກັບພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາ ຖ້າວ່າຕ້ອງເຮັດເສິກ ຕ້ອງປະລາໄຊ ແນ່ນອນ ຈື່ງປ່ຽນແນວຄິດຈາກສັດຕູມາຂໍເປັນມິດ ໃນເວລາທີ່ແມ່ທັບຂອງພະມ້າ ແລະ ແມ່ທັບທັ້ງ 4 ໄດ້ປືກສາຫາລືກັນຢູ່ນັ້ນ ທະຫານຮັບໃຊ້ຂອງພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາ ກໍໄດ້ເຂົ້າມາບອກວ່າ ມື້ຄືນນີ້ພຣະອົງມາຫາພວກທ່ານມາຫາພວກທ່ານ ແຕ່ເຫັນວ່າພວກທ່ານກຳລັງຫລັບ ຄັນສິປຸກ ກະສິເປັນການລົບກວນ ເລີຍເດີນທາງກັບໄປ ບັດນີ້ຕື່ນຂື້ນມາແລ້ວຂໍຖືເປັນກຽດຮຽນເຊີນ ພຣະອົງທ່ານໄປສູ່ພຣະຣາຊະວັງຂອງລາວເຮົາ ເພື່ອປືກສາວຽກບ້ານການເມືອງ ເມື່ອພຣະມະຫາກະສັດພະມ້າ ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນກະຮູ້ສືກດີໃຈ ຈື່ງໃດ້ກຽມເຄື່ອງບັນນາການ (ຂອງຂວັນ) ຈຳນວນໜຶ່ງ, ພ້ອມແມ່ທັບທັ້ງ 4 ເດີນທາງເຂົ້າໄປພົບ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ເວລາລາມາເຖິງກໍໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບຢ່າງສົມພຣະກຽດ ຕາມຣາຊະປະເພນີ ທັ້ງ 2 ພຣະອົງກໍ່ໃດ້ໃຫ້ຄຳຫມັ້ນ ສັນຍາ ວ່າສິມີຄວາມຊື່ສັດຕໍ່ກັນ , ຖ້າຝ່າຍໃດຝ່າຍໜຶ່ງ ຫາກຂາດເຂີນສິ່ງໃດ ໃຫ້ຮ້ອງຂໍຕໍ່ກັນ ແລະ ຊ່ວຍກັນຈົນເຕັມຄວາມສາມາດ ການໂອ້ລົມເຈລະຈາກັນເທື່ອນັ້ນ ສຳເລັດລົງດ້ວຍການ ກິນນ້ຳສາບານ (ນ້ຳສັດຍຕະຍາບັນ). ຫລັງຈາກນັ້ນພຣະມະຫາກະສັດຂອງພະມ້າຈື່ງໃດ້ຂໍຮຽນວິຊາ ” ທາປູນໃສ່ຄໍ “ ນຳພຣະອົງ, ພຣະອົງຈື່ງໃດ້ເວົ້າໃຫ້ຟັງວ່າ “ທາປູນໃສ່ຄໍ” ບໍ່ແມ່ນວິຊາອາຄົນອີ່ຫຍັງ ຕັ້ງແຕ່ໄດ້ຮັບຄຳທ້າ ຈາກແມ່ທັບທັ້ງ 4 ແລ້ວ, ຕົນໃດ້ຮັບຄຳເຕືອນສະຕິຈາກພະມະເຫສີ ພຽງແຕ່ເອົາປູນໄປທາໄວ້ຄໍຂອງພຣະອົງ ແລະ ແມ່ທັບທັ້ງ 4 ທໍ່ນັ້ນ ດ້ວຍສຳນືກບຸນຄຸນຂອງພຣະມະເຫສີ ພຣະມະຫາກະສັດ ຂອງພະມ້າ ຈື່ງຂໍອະນຸຍາດຄວັດ(ແກະສະຫລັກ) ຮູບພຣະອັກຄະມະເຫສີ ທໍ່ກັບອົງແທ້ຂອງພຣະອົງດ້ວຍຫີນ, ໄວ້ເປັນ ອານຸສອນ ແລະ ພຣະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດກໍໄດ້ຂໍ ແກະສະຫລັກ ພຣະອັກຄະມະເຫສີ ຂອງພະມ້າຂື້ນອີກອົງໜຶ່ງ ໄວ້ເປັນຄູ່ກັນ, ເພາະເປັນສັນຍາສຳຄັນຂອງສຳພັນໄມຕີ ເປັນຄັ້ງປະຫວັດສາດ, ພວກຊ່າງກໍໄດ້ແກະສະຫລັກຮູບ ພຣະອັກຄະມະເຫສີທັ້ງ 2 ດ້ວຍແຜ່ນຫີນ ແລະ ປະດິດສະຖານ ໄວ້ຢູ່ວັດອິນແປງຈົນຮອດທຸກມື້ນີ້.
ຕາມປະຫວັດສາດໄດ້ບັນທືກການຮຸກຮານຂອງພວກສັກດີນາດັ່ງນີ້:
ເທື່ອທຳອິດ ປີ ພ.ສ 2127 ໃນ ຣາຊະການຂອງ ພຣະສຸຣິນທະລືໄຊ(ຈັນ) ສັກດີນາພະມ້າ ໄດ້ເຂົ້າມາຕີວຽງຈັນໄດ້ສຳເລັດ ພ້ອມທັ້ງຈູດເຜົາ,ທຳລາຍວັດວາອາລາມ,ວັດຖຸມີຄ່າ ມູນເຊື້ອວັດທະນະທຳ ເຊິ່ງລວມໄປຮອດວັດອົງຕື້ແຫ່ງນີ້ນຳ
ເທື່ອທີ 2 ປີ ພ.ສ 2322 ຫ່າງຈາກເທື່ອທຳອິດ 195 ປີ ໃນຣາຊະການຂອງພຣະເຈົ້າ ສິຣິບຸນຍະສານ ສັກດີນາສະຍາມໄດ້ເຂົ້າມາ ຮຸກຮານເທື່ອທີ 1, ບຸ້ນຊິງ, ຍືດເອົາວັດຖຸບູຮານ ສິ່ງຂອງມີຄ່າ ເງິນຄຳກຳແກ້ວຂອງປະຊາຊົນລາວ ແລະ ກວດຕ້ອນເອົາປະຊາຊົນ ລາວໄປເປັນຈຳນວນຫລວງຫລາຍ
ເທື່ອທີ 3 ປີ ພ.ສ 2370 ລັດສະການເຈົ້າອານຸວົງ ສັກດີນາສະຍາມ ໄດ້ເຂົ້າມາຮຸກຮານ ລາວເປັນເທື່ອທີ 2 ປຸ້ນຊີງເອົາວັດຖຸມີຄ່າ ເງິນຄຳກຳແກ້ວ ຊັບສົມບັດ ທຸກຢ່າງ, ພ້ອມທັ້ງ ຈູດເຜົາ ມ້າງເຮືອນ ວັດວາອາຣາມ, ຫວັງກືນກິນຊາດ ແລະ ວັດທະນະທຳລາວ ໃຫ້ຫມົດກ້ຽງ ທຸບສິມວັດ ມ້າງໂຮງເຮືອນ ປ/ຊ ເຜົາທຳລາຍ ທຸກຢ່າງ ຈົນວ່າບ້ານເຮືອນແດງເປັນໄຟໃນເວລາຄ່ຳມືດ ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ ແມ່ນ ວັດອົງຕື້ ຖືກຮື້ຖອນ ແລະ ມ້າງເຮືອນປະຊາຊົນ ມາກວມສິມວັດ ຫວັງຫລອມ ພຣະອົງໃຫ້ເສື່ອມສະຫລາຍ ໄປກັບກອງໄຟ ແຕ່ເກີດປະຕິຫານ ກອງໄຟອັນໃຫຍ່ຫລວງທີລຸກໄຫມ້ ຄວາມຮ້ອນທີ່ສຸມ ຈາກກອງຟືນທີ່ມ້າງມາຈາກເຮືອນປະຊາຊົນ 3 ຫລັງຄາເຮືອນ ກອງໄຟສູງ 30 ແມັດ ,ບໍ່ສາມາດ ຫລອມພຣະອົງຕື້ ໃຫ້ລະລາຍ ຫລື ບໍ່ເຮັດໃຫ້ພຣະອົງຕື້ເສຍຫາຍເລີຍ ແມ່ນແຕ່ໜ້ອຍດຽວ
ປ່ຽນໃດ້ແຕ່ສີ ບາຣະມີຍັງຢູ່
ເທືອທີ່ 4 ປີ ພ.ສ 2416 ໂຈນຫໍ້ ໄດ້ເຂົ້າມາປຸ້ນສະດົມ ຂຸດຄົ້ນເອົາວັດຖຸມີຄ່າ

ຈາກບົດຂຽນຂອງ [[ພຣະອາຈານຜ່ອງ ສະມາເລິກ]] ເຈົ້າອາທິການ ວັດອົງຕື້
ຫມາຍເຫດ (ມີການເພີ່ມເຕິມບາງຂໍ້ມູນເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍຂື້ນ)

==ບົດຄໍາໄຫ້ວພຣະເຈົ້າໃຫຍ່ອົງຕື້==
ຄຳໄຫວ້ ພຣະເຈົ້າໃຫຍ່ອົງຕື້ຕ້ອງທ່ອງຕາມດັ່ງນີ້:

ນະໂມຕາສະພະຄາວະໂຕ ອາລະຮະໂຕ ສໍາມາ ສໍາພຸດທະສະ (ສາມເທື່ອ)
ສາທຸ ສາທຸ ພຸດທະພິມພິເກ ເສວັດໂຕ ວັດຕິ ວັດຕະໂສພິໂຕ
ຄຸນນະສັມປັນໂນ ໂຄຕະມັງ ພຸດທະເຊດຖັງ ເທວະມະນຸດສາໂລກັງ ປູຊິງຕັງ
ໄຊຍະເຊດຖັງ ຖາປິດຕັງ ເຂລັງ ສີລະສານະມາມິ ອະທັງວັນທາມິ ທູຮະໂຕ
ອະຫັງວັນທາມິ ທາຕຸໂຍ ອະຫັງວັນທາມິ ສັບພະໂສ ອະຫັງວັນທາມິ ສັບພະທາ
ສາທຸ ສາທຸ ສາທຸ ອະນຸໂມທາມິ . (ສາມເທື່ອ ) 
ວັດຕິ ວັດຕະໂສພິໂຕ
ຄຸນນະສັມປັນໂນ ໂຄຕະມັງ ພຸດທະເຊດຖັງ ເທວະມະນຸດສາໂລກັງ ປູຊິງຕັງ
ໄຊຍະເຊດຖັງ ຖາປິດຕັງ ເຂລັງ ສີລະສານະມາມິ ອະທັງວັນທາມິ ທູຮະໂຕ
ອະຫັງວັນທາມິ ທາຕຸໂຍ ອະຫັງວັນທາມິ ສັບພະໂສ ອະຫັງວັນທາມິ ສັບພະທາ
ສາທຸ ສາທຸ ສາທຸ ອະນຸໂມທາມິ . (ວ່າສາມເທື່ອ )
ຈາກບົດຂຽນຂອງ ພຣະອາຈານຜ່ອງ ສະມາເລິກ ເຈົ້າອະທິການ ວັດອົງຕື້</text>
      <sha1>kasja1gx9q4xcu49mfas4u41m6dqvyd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ປາຂ່າ (ໂລມາອີຣະວະດີ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5856</id>
    <revision>
      <id>127726</id>
      <parentid>58898</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:21:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>127726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1907" sha1="fj8z9wjai415f8xr7lt4jvvdg8ckntc" xml:space="preserve">ເປັນອີກໂປແກມໜຶ່ງທີ່ບໍ່ຄວນພາດຊົມ ເພາະຄວາມສະດວກສະບາຍຈາກການເດິນທາງດ້ວຍລົດ ເທິງທາງເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ໃຕ້ ປະມານຫລັກກິໂລແມັດທີ 154 ຫລື ຫ່າງຈາກທາງເຂົ້ານ້ຳຕົກຕາດຄອນພະເພັງ ປະມານ 5 ກິໂລແມັດ ກົງເຂົ້າໄປສູ່ ທ່າເຮືອເຮືອນເວີນຄຳ ອີກ 6 ກິໂລແມັດ ການລ່ອງເຮືອເພື່ອທ່ຽວຊົມ ໂລມານ້ຳຈືດ (ປາຂ່າ) ຈະຕ້ອງລ່ອງເຮືອອອກໄປຈົນເກືອບເຖິງເຂດຕິດຕໍ່ຊາຍແດນ ລະຫວ່າງ [[ປະເທດລາວ]] ແລະ [[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ຖ້າຕ້ອງການຊົມໃນລະຍະທີ່ເບິ່ງເຫັນໄດ້ຖະນັດອາດຕ້ອງເສຍຄ່າຜ່ານແດນກັບດ່ານກຳປູເຈຍເພີ່ມ ປາໂລມາ ທີ່ອາໄສຢູ່ບໍລິເວນນີ້ມີຈຳນວນ 20-25 ຕົວ ຊຶ່ງຖືວ່າເປັນຝູງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນອາຊຽນ ພາບທີ່ເຫັນປາໂລມາດຳຜຸດຫລິ້ນນຳກັນ ບາງຕົວກະໂດດຂຶ້ນມາເໜືອນ້ຳ ແລະ ຖິ້ມຕົວລົງຢ່າງມີຄວາມສຸກ ກາງລຳນ້ຳຂອງ ຈະເປັນຄວາມຊົງຈຳທີ່ສ້າງຄວາມປະທັບໃຈໃຫ້ແກ່ທ່ານໄດ້ຢ່າງບໍ່ມີມື້ລືມ.</text>
      <sha1>fj8z9wjai415f8xr7lt4jvvdg8ckntc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ດອກຈຳປາ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6378</id>
    <revision>
      <id>127712</id>
      <parentid>48791</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:24:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>127712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13047" sha1="anv80uk820byr61fkauf4t1f37it9pm" xml:space="preserve">[[ຮູບ:Frangipani flowers.jpg|thumb|right|ດອກຈຳປາ]]
'''ດອກຈຳປາ''' ແມ່ນໄມ້ດອກຢືນຕົ້ນໃນສະກຸນ Plumeria. ມີຫຼາຍຊະນິດນຳກັນ.  ນິຍົມຊົມຊື່ນປຸກກັນແພ່ຫຼາຍ.

== ຊື່ທາງວິທະຍາສາດ ==
ດອກຈຳປາ ມີຊື່ທາງວິທະຍາສາດວ່າ Plumeria rubra, ຊື່ທົ່ວໄປເປັນ[[ພາສາອັງກິດ]] Frangipanil tree, Temple tree, Werst indian Jasmine ເຊິ່ງມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກເຂດຮ້ອນຂອງ[[ທະວີບອາເມລິກາ|ທະວີບອາເມຣິກາ]].

== ລັກສະນະທົ່ວໄປ ==
=== ໃນປະເທດລາວ ===
ໃນປະເທດລາວດອກຈຳປາເປັນດອກໄມ້ທີ່ພົບເຫັນແຕ່ເໜືອຕະຫຼອດໃຕ້ຄືຕັ້ງແຕ່[[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]] ຈົນຮອດ [[ແຂວງຈຳປາສັກ]]. ດອກຈຳປາມີລຳຕົ້ນສູງປະມານ 6-12 ແມັດ, ແຕກກ່ິງງ່າ ຄົດໂງ ພໍສົມຄວນ, ທຸກສ່ວນມີນ້ຳຢາງສີຂາວ,
ດອກ ມີລັກສະນະເປັນຊໍ່ໃຫຍ່ ເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ທ່ີປາຍກິ່ງ, ດອກເປັນຮູບຈວຍ,ປາຍແຍກເປັນ 5 ກີບ ເຊ່ິງແຕ່ລະກີບເອີ້ນວ່າ ກີບດອກ, ແຕ່ລະກີບດອກຊ້ອນເຫຼ່ືອມກັນ, ມີຫຼາຍສີໃນດອກດຽວກັນເຊ່ັນ [[ສີຂາວ]] ເຊ່ິງເພິ່ນມັກເຫັນຢູ່ແຄມດ້ານນອກ
ຂອງກີບດອກ, ຖັດເຂົ້າໄປຂ້າງໃນຂອງກີບດອກ ມີລັກສະນະເປັນສີເຫຼືອງ ແລະເຫຼືອງເຂັ້ມ ເມ່ືອລົງຮອດໃຈກາງຂອງດອກ. ຢູ່ພື້ນຂອງກີບດອກ ພົບວ່າມີສີແດງ,ສີບົວ ແຊກຢູ່ກັບສີຂາວ. ດອກມີກິ່ນຫອມ ແບບທຳມະຊາດ ຕະລອດທັງວັນ, ບໍ່ຫ່ຽວງ່າຍ, ເລີ້ມອອກດອກ ກ່ອນ[[ປີໃໝ່ລາວ]] ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປ ດອກອອກກ່ອນໃບ.ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງເປັນພືດ ທ່ີບໍ່ມັກເປັນພະຍາດ ແລະ ບໍ່ຄ່ອຍມີມອດ ແມງມາລົບກວນ.  ບາງຄັ້ງ ຜູ້ຄົນຫຼົງດອກລັ່ນທົມ ເຊິ່ງມີຊື່ວິທະຍາສາດວ່າ “Plumeria obtusa” ເປັນດອກຈຳປາ ເພາະໃນຕົວຈິງ ຕົ້ນດອກໄມ້ສອງຊະນິດນີ້ກໍມີລັກສະນະໄກ້ຄຽງກັນຫຼາຍ ແຕ່ຖ້າສັງເກດຄັກໆ ກໍພໍຈຳແນກໄດ້ ດັ່ງ ຕົ້ນດອກລັ່ນທົມ ມີໃບແຜ່ກວ້າງຢູ່ສ່ວນປາຍຫຼາຍກວ່າສ່ວນກົກຂອງແຜ່ນໃບ (ຮູບໄຂ່ປີ້ນ) ແລະ ອອກສີຂຽວເຂັ້ມ,ແຜ່ນໃບເຫຼື້ອມ. ກີບດອກລັ່ນທົມ ອອກສີຂາວຈະແຈ້ງກວ່າດອກຈຳປາ, ກີບດອກບໍ່ຊ້ອນເຫຼ່ືອມກັນ, ທັງດອກກໍ່ໃຫຍ່ກວ່າ ແລະ ປາຍກີບດອກແອນ ແລະ ໂກບເຂົ້າຫາຕີນດອກເຫັນຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງ. ໃນທ້ອງຕະຫຼາດ ກໍມີການພັດທະນາຫາພັນປະສົມໄປເລື້ອຍໆເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນສັບສົນໄປຕາມໆກັນ. ເພ່ິນນິຍົມປູກດອກຈຳປາ ໄວ້ເປັນດອກໄມ້ປະດັບຕາມສະຖານທ່ີສາທະລະນະຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ຢູ່ຕາມວັດວາອາຮາມ, ດັ່ງ ໃນກໍລະນີຢູ່ຕາມເດີ່ນຂອງ [[ວັດພູ]] ແຂວງຈຳປາສັກ; ໃນໄລຍະໃໝ່ ກໍໄດ້ມີການນິຍົມປູກຕາມແຄມຖະໜົນ ຫົນທາງ ແລະ ສະຖານທ່ີລັດຖະການອີກດ້ວຍ. ການປູກຕົ້ນດອກຈຳປາເປັນພືດປະດັບໃນເດີ່ນບ້ານເດີ່ນສວນຂອງຊາວລາວໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍຂຶ້ນອັນເຮັດໃຫ້ພັນດອກຈຳປາປຸງແຕ່ງ ຫຼືພັນຊອດຂະຫຍາຍຕົວຫຼາຍຂຶ້ນ ໃນຊຸມທົດສະວັດຫຼັງມານີ້.ນັບແຕ່ ບູຮານນະການມາ ຊາວລາວທັງຫຼາຍ ນຳໃຊ້ດອກຈຳປາ ປະສົມກັບນ້ຳຫອມເພື່ອສົງພະ ໃນໂອກາດປີໃໝ່ລາວ, ໃຊ້ປະດັບປະດາພາຂວັນ, ຮ້ອຍ ຫຼື ແຊມໃສ່ເກົ້າຜົມ ໃນເວລາມີງານສະແດງສິນລະປະ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການຟ້ອນ“ດອກຈຳປາ” ຢູ່ຕາມພິທີທາງການຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ໃນພິທີຮັບແຂກບ້ານ ແຂກເມືອງ, ໃນໂຮງຮຽນ ຫຼື ບ່ອນອ່ືນໆ, ຮ້ອຍເປັນ-ພວງມາໄລ ເພ່ືອນຳມາຄ້ອງຄໍໃຫ້ແກ່ແຂກບ້ານແຂກເມືອງ ທ່ີມາຢ້ຽມຢາມ, ຄ້ອງຄໍໃຫ້ແກ່ເຈົ້າສາວ ເພ່ືອຈອງເປັນຄູ່ຟ້ອນລຳວົງຕາມງານ ບຸນປະເພນີຕ່າງໆ. ນອກຈາກນັ້ນ ດອກຈຳປາ ຍັງຖືກນຳໃຊ້ເປັນສະໝູນໄພເຊ່ັນວ່າ ຝັກ ຖືກນຳໃຊ້ ຝົນທາແກ້ລິດສະດວງທວານໜັກ. ເປືອກຂອງຕົ້ນ ໃຊ້ປະສົມກັບນ້ຳໝາກພ້າວ, ກັບນ້ຳນົມເຂົ້າ ເພ່ືອແກ້ອາການຖອກທ້ອງ, ຂັບຖ່າຍປັດສະວະ ແລະປະຈຳເດືອນ, ແກ້ອາການໄຂ້. ດອກ ມີລົດຂົມ ໃຊ້ປະສົມໃບພູ ກິນແກ້ໄຂ້ມາລາເລຍ.ສ່ວນຮາກ ມີລົດຂົມ ເປັນຢາຖ່າຍ ແກ້ໂລກໜອງໃນ, ໂລກໄຂຂ້ໍອັກເສບ ແລະ ຂັບລົມດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

==== ຄວາມໜາຍຄວາມສໍາຄັນຂອງດອກຈໍາປາຕໍ່ປະເທດລາວ ====
ດອກໄມ້ຢູ່ໃນແຕ່ລະປະເທດມີຫຼາຍຊະນິດ ແຕ່ມີພຽງດອກໄມ້ຊະນິດໃດໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ບາງປະເທດຖືວ່າເປັນດອກໄມ້ປະຈຳຊາດຂອງຕົນ ຫຼື ເປັນສັນຍາລັກຂອງຊາດ. [[ປະເທດລາວ]]ກໍ່ຖືເອົາ '''ດອກຈຳປາ''' ເປັນສັນຍາລັກ ຫຼື ເປັນດອກໄມ້ປະຈຳຊາດ ດັ່ງທີ່ຊາວລາວເຄີຍໄດ້ຍິນ ແລະ ໄດ້ຮ້ອງເພັງ ດອກຈຳປາ ມາໄດ້ຫຼາຍທົດສະວັດແລ້ວ, ເນື້ອໃນບາງຕອນກໍ່ໄດ້ບົ່ງບອກສັນຍາລັກດັ່ງກ່າວມານີ້ແທ້:
{|
|
:ໂອດວງຈຳປາ
:ງາມດັ່ງດວງດາວ
:ເກີດຢູ່ພາຍໃນ
|
:ບຸບຜາເມືອງລາວ
:ຊາວລາວເພິ່ງໃຈ
:ດິນແດນລ້ານຊ້າງ...
|} 

[[ຮູບ:_Laos champa.png_|thumb|right|ຕົ້ນດອກຈຳປາ]]
ແຕ່ລະສ່ວນຂອງດອກຈໍາປາກໍ່ມີສັນຍາລັກກ່ຽວກັບປະເທດລາວເຊັ່ນວ່າ ພາກສ່ວນ ”ດອກ” ທີ່ມີຫ້າກີບ ກໍ່ບົ່ງບອກໃຫ້ຄົນລາວຮູ້ວ່າປະເທດລາວມີຊາຍແດນຕິດຈອດກັບ 5 ປະເທດຄື ຫວຽດນາມ, ກໍາປູເຈຍ, [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]], [[ປະເທດມຽນມາ|ມຽນມາ]] ແລະ ໄທ. ສ່ວນວ່າລໍາຕົ້ນທີ່ມີຫຼາຍກິ່ງຫຼາຍງ່າຕິດຕໍ່ກັນເປັນພຸ່ມໃຫຍ່ນັ້ນກໍ່ໄດ້ສື່ໃຫ້ເຫັນວ່າປະເທດລາວແມ່ນປະກອບມີຫຼາຍຊົນເຜົ່າ, ຫຼາຍເຜົ່າຊົນ ເຊິ່ງມີຄວາມສາມັກຄີປອງດອງກັນຕໍ່ສູ້ຕ້ານສັດຕູຜູ້ທີ່ຫວັງທໍາລາຍຊາດລາວຢ່າງພິລາອາດຫານ ແລະ ບໍ່ຍອມຈໍານົນຕໍ່ສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານ. ດັ່ງທີ່ຄົນລາວເຄີຍໄດ້ຍິນ ແລະ ໄດ້ຮ້ອງເພັງ ດອກຈຳປາ ມາໄດ້ຫຼາຍທົດສະວັດແລ້ວທີ່ບົ້ງບອກເຖີງລັກສະນະຄວາມເປັນຊາດລາວ.
ສ່ວນໃບນັ້ນເປັນພຸ່ມເຕົ້າໂຮມກັນເປັນກຸ່ມເປັນກ່ອນກໍ່ສື່ໃຫ້ຄົນລາວຮູ້ວ່າປະຊາຊົນລາວມີຄວາມສາມັກຄີ ປອງດອງກັນຮູ້ຮັກແພງຈັກຊ່ວຍເຫຼືອເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ, ມີນໍ້າໃຈເອື້ອເຜື້ອເພື່ອແຜ ສາມາດຢູ່ຮ່ວມກັນເປັນກຸ່ມເປັນກ້ອນເຊັ່ງດັ່ງໃບຈໍາປາ ແລະ ຈາກລັກສະນະທີ່ຂຽວສົດງົດງາມກໍ່ສະແດງໃຫ້ຮູ້ວ່າປະເທດລາວມີຄວາມອຸດົມສົມບູນເຕັມໄປດ້ວຍຊັບໃນດິນສິນໃນນໍ້າປຽບດັ່ງບົດກອນໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ “ເມືອງລາວສວຍງາມ ແລະ ຮັ່ງມີ”. ສ່ວນວ່າພາກສ່ວນດອກຈໍາປານັ້ນກໍ່ມີຫຼາຍສີ ແລະ ແຕ່ລະສີກໍ່ມີຄວາມໝາຍໃນຕົວມັນເຊັ່ນວ່າ: ສີຂາວ ກໍ່ສື່ເຖິງຈິດໃຈຂາວສະອາດ ຊື່ສັດສຸດຈະລິດ ຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າທີ່ມີຕໍ່ປະເທດຊາດ, ສ່ວນສີແດງ ກໍ່ໝາຍເຖິງນໍ້າອັນສູງສົ່ງຂອງນັກຮົບປະຕິວັດກໍ່ຄືປະຊາຊົນ ທີ່ມີນໍ້າໃຈຕໍ່ສູ້ ແລະ ເສຍສະລະເລືອດເນື້ອຕໍ່ສູ້ຕ້ານຈັກະພັດຜູ້ທີ່ມາຮຸກຮານຢ່າງບໍ່ຍອມຈໍານົນ. 
ເວົ້າລວມແລ້ວດອກຈໍາປາແມ່ນມີຄວາມໝາຍຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍຕໍ່ກັບປະເທດຊາດຂອງລາວເພາະວ່າແຕ່ລະພາກສ່ວນມັນໄດ້ສື່ໃຫ້ຄົນລາວເຫັນເຖິງການດໍາລົງຊີວິດ ແລະ ຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງຊາດລາວ.

== ອ້າງອີງ ==
== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
[[ໝວດ:ສະກຸນພັນໄມ້]]
[[ໝວດ:ໄມ້ດອກໄມ້ປະດັບ]]
[[ໝວດ:ຕົ້ນໄມ້ປະຈຳຊາດ]]</text>
      <sha1>anv80uk820byr61fkauf4t1f37it9pm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ປະຫວັດສາດລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6767</id>
    <revision>
      <id>127713</id>
      <parentid>121020</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T13:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>127713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66876" sha1="puk1ofgkmzoq12t9ksnuop062fg5qmq" xml:space="preserve">{{ປະຫວັດສາດລາວ}}

'''ປະຫວັດສາດລາວ''' (ຄຳເຄົ້າ: ປະວັຕິສາສຕຣ໌ລາວ&lt;ref&gt;ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ''ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ''. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.&lt;/ref&gt;) ແມ່ນ[[ປະຫວັດສາດ]]ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ[[ຊົນຊາດລາວ]]ຫຼື[[ປະເທດລາວ]].ປີ ຄ.ສ1934ຄະນະພັກແຄວ້ນລາວກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນໄລຍະໃດໃຜເປັນຜູ້ນຳພາປະເທດລາວ

ຕາມພົງສາວະດານລາວ (ເລື່ອງການເກີດຂຶ້ນຂອງຊົນຊາດລາວ) ກ່າວໄວ້ວ່າ: ຟ້າຄືທີ່ສູງ ແລະ ຢູ່ເໜືອໂລກ ສິ່ງທີ່ເຮົາເຫັນຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າກໍຄືດາວ ຄົນລາວໃນບາງທ້ອງຖິ່ນ ຫລື ຄົນຈີນສ່ວນຫລາຍມັກຈະ ອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot; ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot; ດ້ວຍເຫດນີ້ຄຳວ່າ &quot;ດາວ&quot; ຈຶ່ງປ່ຽນມາເປັນລາວ ອັນນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວຖືວ່າຕົນເປັນຄົນ ມາຈາກທີ່ສູງອັນມີຊັ້ນຟ້າດາວວະດິງສາເປັນຕົ້ນ ການທີ່ລາວນັບຖືຜີຟ້າ,ຜີແຖນ ແລະ ຜີໄທ້ໃນຍຸກຕໍ່ມານັ້ນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເປັນຫລັກຖານຢືນຢັນວ່າຄົນລາວເຄົາລົບນັບຖືບູຊາບັນພະບູລຸດຂອງຕົນທີ່ຈຸຕິລົງມາຈາກ ຊັ້ນຟ້າ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນຊັ້ນຟ້ານັ້ນຖືກເອີ້ນ ວ່າ &quot;ແຖນ&quot; ດ້ວຍເຫດນີ້ແລເຊື້ອພະວົງຂອງລາວໃນອາດິດ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ຂຸນຜີຟ້າກໍມີ, ແຖນລໍກໍມີ ຄຳວ່າ: &quot;ແຖນລໍ&quot; ກໍຄື ແຖນລາວ, ພະຍາລາວ ແລະ ຄຳວ່າໄທ້ແປວ່າເທບພະເຈົ້າ ເຊິ່ງເຮົາມັກເອີ້ນວ່າ: &quot;ເທບພະໄທ້ນັ້ນເອງ&quot;. ຄຳວ່າຊາດລາວນີ້ບາງຕຳນານກ່າວວ່າເກີດມາຈາກໝາກນ້ຳເຕົ້າປຸງ ອັນນີ້ເປັນນິທານປະລຳປະລາບໍ່ມີຫລັກຖານມາຢັ້ງຢືນທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືໄດ້.

ຊົນຊາດລາວຖືກຳເນີດມາພ້ອມໆກັບຊົນຊາດຈີນເຊິ່ງຖືວ່າມືຄວາມເກົ່າແກ່ຊາດໜຶ່ງໃນໂລກ, ຕາມພົງສາວະດານ ຈີນກ່າວໄວ້ວ່າຖິ່ນຖານເດີມຂອງຊາດລາວ ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນພູເຂົາອ້າຍລາວເຊິ່ງຢູ່ໃນເຂດເມືອງເສສວນ ຂອງຈີນໃນປະຈຸບັນແມ່ນ້ຳຂອງໃນແຖບທີ່ອ້າຍລາວຕັ້ງຢູ່ນັ້ນເອີ້ນວ່າເກົ້າຫລົງ ເຊິ່ງໃນເວລາຕໍ່ມາຈີນ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ ເປັນກີ້ວລຸ້ງກ້ຽງ ແປວ່າ: ແມ່ນ້ຳນາກທັງເກົ້າ ໝາຍຄວາມວ່າ ຖິ່ນຖານຂອງຊາຍທັງເກົ້າ ເຊິ່ງເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງອ້າຍລາວ ເນື່ອງຈາກວ່າອ້າຍລາວສືບສະກຸນມາຈາກນາກ ພວກອ້າຍລາວຈຶ່ງນິຍົມ ຖືນາກເພາະເຫດນັ້ນຄົນລາວຈຶ່ງມັກສັກຮູບນາກໃສ່ແຂນ ແລະ ຈີນເມືອງເສສວນກໍນິຍົມສັກຮູບມັງກອນ ໃສ່ແຂນດ້ວຍເຫດຜົນອັນດຽວກັນນີ້. ການທີ່ເຮົາຮູ້ວ່າຊົນຊາດລາວເຄີຍມີຄວາມຈະເລີນມາແລ້ວໃນອາດິດ ກໍຍ້ອນວ່າ: ມີບັນທຶກ ຢູ່ໃນພົງສາວະດານຈີນ, ອານາຈັກເກົ່າແກ່ຂອງລາວໃນສະໄຫມອ້າຍລາວ ກໍຄືອານາຈັກໜອງແສ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: &quot;ຕາລີຟູ&quot; ຢູ່ໃນເຂດຢູໜານຂອງຈີນ. ໃນສະໄໝທີ່ນະຄອນເພງາຍ ໄດ້ຕົກເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຄົນຊາດລາວສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ພາກັນອົບພະຍົບມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນໃນເຂດບໍລິເວນໜອງແສ ໃນສະໄຫມນັ້ນພວກຈີນໄດ້ແຕກອອກເປັນ 3 ພວກເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ &quot;ສາມກົກໃຫຍ່&quot; ຄື: ໂຈໂສພວກໜຶ່ງ, ຊຸນກວນພວກໜຶ່ງ ເລົ່າປີ່ພວກໜຶ່ງ. ເຊິ່ງໃນລະຫວ່າງທີ່ຈີນແຕກກັນນີ້ລາວຈຶ່ງໄດ້ສວຍໂອກາດຕັ້ງຕົວສ້າງບ້ານແປງເມືອງຂຶ້ນໄດ້ເຖິງ 6 ຫົວເມືອງເຊັ່ນ:
1. ເມືອງມົ້ງຊຸ້ຍ ໄດ້ແກ່ ເມືອງສຸຍ
2. ເມືອງເອ້ຍເຊ້
3. ເມືອງລ້ານກົງ ໄດ້ແກ່ເມືອງ ລ້ານກຸ້ງ
4. ເມືອງເທັ້ງຊ້ຽງ ໄດ້ແກ່ເມືອງ ທົ່ງຊ້າງ
5. ເມືອງຊີລ້ານ ຄົງຈະແມ່ນ ເມືອງຊຽງລ້ານ
6. ເມືອງມົ້ງເຊ້ ໄດ້ແກ່ ເມືອງໜອງແສ

ໃນບັນດາຫົກຫົວເມືອງນີ້ເມືອງໜອງແສເປັນເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ເປັນເມືອງຫລວງຂອງປະເທດດ້ວຍເຫດນັ້ນປະເທດອ້າຍລາວໃນສະໄໝນັ້ນຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ອານາຈັກໜອງແສ ຫລື ນ່ານເຈົ່າ. ອານາຈັກໜອງແສໃນສະໄຫມນັ້ນປະຫວັດສາດຈີນກ່າວວ່າ:
- ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບປະເທດ ຊູລູຟານຕີເບດ
- ທິດເໜືອ ຕິດກັບເມືອງຮຽວເຈົ້າ
- ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດເກົ້າຈີ້ ຫລື ປະເທດຫວຽດນາມ
- ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດກັບເມືອງຊຸນ ແຂວງກວຍເຈົ້າຂອງຈີນ
- ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດກັບເມືອງມໍກາທໍ້, ເມືອງມາຄົດປະເທດອິນເດຍ
- ທິດໃຕ້ຕິດກັບເມືອງມຸ້ຍຫວ່ອງ
- ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຕິດກັບເ==  ພົງສາວະດານລາວ ==
ຕາມພົງສາວະດານລາວ (ເລື່ອງການເກີດຂຶ້ນຂອງຊົນຊາດລາວ) ກ່າວໄວ້ວ່າ: ຟ້າຄືທີ່ສູງ ແລະ ຢູ່ເໜືອໂລກ ສິ່ງທີ່ເຮົາເຫັນຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າກໍຄືດາວ ຄົນລາວໃນບາງທ້ອງຖິ່ນ ຫລື ຄົນຈີນສ່ວນຫລາຍມັກຈະ ອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot; ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot; ດ້ວຍເຫດນີ້ຄຳວ່າ &quot;ດາວ&quot; ຈຶ່ງປ່ຽນມາເປັນລາວ ອັນນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວຖືວ່າຕົນເປັນຄົນ ມາຈາກທີ່ສູງອັນມີຊັ້ນຟ້າດາວວະດິງສາເປັນຕົ້ນ ການທີ່ລາວນັບຖືຜີຟ້າ,ຜີແຖນ ແລະ ຜີໄທ້ໃນຍຸກຕໍ່ມານັ້ນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເປັນຫລັກຖານຢືນຢັນວ່າຄົນລາວເຄົາລົບນັບຖືບູຊາບັນພະບູລຸດຂອງຕົນທີ່ຈຸຕິລົງມາຈາກ ຊັ້ນຟ້າ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນຊັ້ນຟ້ານັ້ນຖືກເອີ້ນ ວ່າ &quot;ແຖນ&quot; ດ້ວຍເຫດນີ້ແລເຊື້ອພະວົງຂອງລາວໃນອາດິດ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ຂຸນຜີຟ້າກໍມີ, ແຖນລໍກໍມີ ຄຳວ່າ: &quot;ແຖນລໍ&quot; ກໍຄື ແຖນລາວ, ພະຍາລາວ ແລະ ຄຳວ່າໄທ້ແປວ່າເທບພະເຈົ້າ ເຊິ່ງເຮົາມັກເອີ້ນວ່າ: &quot;ເທບພະໄທ້ນັ້ນເອງ&quot;. ຄຳວ່າຊາດລາວນີ້ບາງຕຳນານກ່າວວ່າເກີດມາຈາກໝາກນ້ຳເຕົ້າປຸງ ອັນນີ້ເປັນນິທານປະລຳປະລາບໍ່ມີຫລັກຖານມາຢັ້ງຢືນທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືໄດ້.

ຊົນຊາດລາວຖືກຳເນີດມາພ້ອມໆກັບຊົນຊາດຈີນເຊິ່ງຖືວ່າມືຄວາມເກົ່າແກ່ຊາດໜຶ່ງໃນໂລກ, ຕາມພົງສາວະດານ ຈີນກ່າວໄວ້ວ່າຖິ່ນຖານເດີມຂອງຊາດລາວ ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນພູເຂົາອ້າຍລາວເຊິ່ງຢູ່ໃນເຂດເມືອງເສສວນ ຂອງຈີນໃນປະຈຸບັນແມ່ນ້ຳຂອງໃນແຖບທີ່ອ້າຍລາວຕັ້ງຢູ່ນັ້ນເອີ້ນວ່າເກົ້າຫລົງ ເຊິ່ງໃນເວລາຕໍ່ມາຈີນ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ ເປັນກີ້ວລຸ້ງກ້ຽງ ແປວ່າ: ແມ່ນ້ຳນາກທັງເກົ້າ ໝາຍຄວາມວ່າ ຖິ່ນຖານຂອງຊາຍທັງເກົ້າ ເຊິ່ງເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງອ້າຍລາວ ເນື່ອງຈາກວ່າອ້າຍລາວສືບສະກຸນມາຈາກນາກ ພວກອ້າຍລາວຈຶ່ງນິຍົມ ຖືນາກເພາະເຫດນັ້ນຄົນລາວຈຶ່ງມັກສັກຮູບນາກໃສ່ແຂນ ແລະ ຈີນເມືອງເສສວນກໍນິຍົມສັກຮູບມັງກອນ ໃສ່ແຂນດ້ວຍເຫດຜົນອັນດຽວກັນນີ້. ການທີ່ເຮົາຮູ້ວ່າຊົນຊາດລາວເຄີຍມີຄວາມຈະເລີນມາແລ້ວໃນອາດິດ ກໍຍ້ອນວ່າ: ມີບັນທຶກ ຢູ່ໃນພົງສາວະດານຈີນ, ອານາຈັກເກົ່າແກ່ຂອງລາວໃນສະໄຫມອ້າຍລາວ ກໍຄືອານາຈັກໜອງແສ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: &quot;ຕາລີຟູ&quot; ຢູ່ໃນເຂດຢູໜານຂອງຈີນ. ໃນສະໄໝທີ່ນະຄອນເພງາຍ ໄດ້ຕົກເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຄົນຊາດລາວສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ພາກັນອົບພະຍົບມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນໃນເຂດບໍລິເວນໜອງແສ ໃນສະໄຫມນັ້ນພວກຈີນໄດ້ແຕກອອກເປັນ 3 ພວກເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ &quot;ສາມກົກໃຫຍ່&quot; ຄື: ໂຈໂສພວກໜຶ່ງ, ຊຸນກວນພວກໜຶ່ງ ເລົ່າປີ່ພວກໜຶ່ງ. ເຊິ່ງໃນລະຫວ່າງທີ່ຈີນແຕກກັນນີ້ລາວຈຶ່ງໄດ້ສວຍໂອກາດຕັ້ງຕົວສ້າງບ້ານແປງເມືອງຂຶ້ນໄດ້ເຖິງ 6 ຫົວເມືອງເຊັ່ນ:
1. ເມືອງມົ້ງຊຸ້ຍ ໄດ້ແກ່ ເມືອງສຸຍ
2. ເມືອງເອ້ຍເຊ້
3. ເມືອງລ້ານກົງ ໄດ້ແກ່ເມືອງ ລ້ານກຸ້ງ
4. ເມືອງເທັ້ງຊ້ຽງ ໄດ້ແກ່ເມືອງ ທົ່ງຊ້າງ
5. ເມືອງຊີລ້ານ ຄົງຈະແມ່ນ ເມືອງຊຽງລ້ານ
6. ເມືອງມົ້ງເຊ້ ໄດ້ແກ່ ເມືອງໜອງແສ

ໃນບັນດາຫົກຫົວເມືອງນີ້ເມືອງໜອງແສເປັນເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ເປັນເມືອງຫລວງຂອງປະເທດດ້ວຍເຫດນັ້ນປະເທດອ້າຍລາວໃນສະໄໝນັ້ນຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ອານາຈັກໜອງແສ ຫລື ນ່ານເຈົ່າ. ອານາຈັກໜອງແສໃນສະໄຫມນັ້ນປະຫວັດສາດຈີນກ່າວວ່າ:
- ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບປະເທດ ຊູລູຟານຕີເບດ
- ທິດເໜືອ ຕິດກັບເມືອງຮຽວເຈົ້າ
- ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດເກົ້າຈີ້ ຫລື ປະເທດຫວຽດນາມ
- ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດກັບເມືອງຊຸນ ແຂວງກວຍເຈົ້າຂອງຈີນ
- ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດກັບເມືອງມໍກາທໍ້, ເມືອງມາຄົດປະເທດອິນເດຍ
- ທິດໃຕ້ຕິດກັບເມືອງມຸ້ຍຫວ່ອງ
- ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຕິດກັບເມືອງພີ້ວ ແລະ ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດກັບເມືອງຈີນໝູ່

ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າອານາຈັກໜອງແສເປັນອານາຈັກທີ່ມີອານາເຂດກວ້າງໃຫຍໄພສານ ແລະ ເປັນລັດເອກະລາດໂດຍບໍ່ຂຶ້ນກັບໃຜ ພວກອ້າຍລາວໄດ້ຕັ້ງຕົວເປັນເອກະລາດປົກຄອງບ້ານເມືອງດ້ວຍຄວາມສະຫງົບສຸກເປັນເວລານານປະມານ 300 ຮ້ອຍກວ່າປີ. ພໍມາເຖິງ ຄສ 225 ຂົງເບັ້ງແມ່ທັບໃຫຍ່ຂອງຈີນໄດ້ຍົກທັບມາຕີອານາຈັກໜອງແສເຈົ້ານະຄອນໜອງແສໄດ້ທຳການຕໍ່ສູ້ເປັນເວລາຫລາຍປີສຸດທ້າຍກໍຕົກເປັນ ເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຕໍ່ຈາກນັ້ນມາພວກອ້າຍລາວກໍຖືກຈີນບຽດບຽນກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງ ແລະ ອົບພະຍົບລົງມາທາງໃຕ້ເລື້ອຍໆ. ພໍຕົກມາເຖິງ ຄສ 395 ຄົນລາວທີ່ຍັງອາໄສໃນເມືອງທັງຫົກນັ້ນກໍໄດ້ຕັ້ງຕົວຂຶ້ນເປັນອິດສະຫລະອີກ ແລະ ໄດ້ປົກຄອງກັນເອງຈົນເຖິງ ຄສ 649 ໄດ້ມີກະສັດລາວອົງໜຶ່ງ ນາມວ່າ: ສີຫະນາລະ ຫລື ສີນຸໂລ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: ສ້ຽວໂນ່ລໍ້ ໄດ້ໂຮມເມືອງລາວທັງຫົກເຂົ້າດ້ວຍກັນເປັນລັດດຽວແຕ່ນັ້ນມາອານາຈັກໜອງແສຂອງລາວ ກໍໄດ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນມາອີກ...... ຕິດຕາມປະຫວັດສາດລາວໄດ້ໃນອາທິດໜ້າ
'''ປະຫວັດສາດ''' ຄວາມເປັນມາຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ເກີດຂຶ້ນໃນສະໃໝ ຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ທີ່ໄດ້ທ້ອນໂຮມເອົາອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃຫ້ເປັນໜຶ່ງດຽວ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫລືອງເຫລື້ອມທີ່ສຸດ
ມືອງພີ້ວ ແລະ ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດກັບເມືອງຈີນໝູ່

ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າອານາຈັກໜອງແສເປັນອານາຈັກທີ່ມີອານາເຂດກວ້າງໃຫຍໄພສານ ແລະ ເປັນລັດເອກະລາດໂດຍບໍ່ຂຶ້ນກັບໃຜ ພວກອ້າຍລາວໄດ້ຕັ້ງຕົວເປັນເອກະລາດປົກຄອງບ້ານເມືອງດ້ວຍຄວາມສະຫງົບສຸກເປັນເວລານານປະມານ 300 ຮ້ອຍກວ່າປີ. ພໍມາເຖິງ ຄສ 225 ຂົງເບັ້ງແມ່ທັບໃຫຍ່ຂອງຈີນໄດ້ຍົກທັບມາຕີອານາຈັກໜອງແສເຈົ້ານະຄອນໜອງແສໄດ້ທຳການຕໍ່ສູ້ເປັນເວລາຫລາຍປີສຸດທ້າຍກໍຕົກເປັນ ເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຕໍ່ຈາກນັ້ນມາພວກອ້າຍລາວກໍຖືກຈີນບຽດບຽນກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງ ແລະ ອົບພະຍົບລົງມາທາງໃຕ້ເລື້ອຍໆ. ພໍຕົກມາເຖິງ ຄສ 395 ຄົນລາວທີ່ຍັງອາໄສໃນເມືອງທັງຫົກນັ້ນກໍໄດ້ຕັ້ງຕົວຂຶ້ນເປັນອິດສະຫລະອີກ ແລະ ໄດ້ປົກຄອງກັນເອງຈົນເຖິງ ຄສ 649 ໄດ້ມີກະສັດລາວອົງໜຶ່ງ ນາມວ່າ: ສີຫະນາລະ ຫລື ສີນຸໂລ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: ສ້ຽວໂນ່ລໍ້ ໄດ້ໂຮມເມືອງລາວທັງຫົກເຂົ້າດ້ວຍກັນເປັນລັດດຽວແຕ່ນັ້ນມາອານາຈັກໜອງແສຂອງລາວ ກໍໄດ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນມາອີກ...... ຕິດຕາມປະຫວັດສາດລາວໄດ້ໃນອາທິດໜ້າ
'''ປະຫວັດສາດ''' ຄວາມເປັນມາຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ເກີດຂຶ້ນໃນສະໃໝ ຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ທີ່ໄດ້ທ້ອນໂຮມເອົາອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃຫ້ເປັນໜຶ່ງດຽວ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫລືອງເຫລື້ອມທີ່ສຸດ

== ການປົກຄອງສະໄໝລາວຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງອານາຈັກຝລັ່ງ ==
ປີ 1893-1945 ປະເທດລາວໄດ້ຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງຈັກກະພັດຝລັ່ງ. ແຜ່ນດິນອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງໄດ້ຖືກສູນເສຍຍັງເຫຼືອແຕ່ຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳຂອງຈົນເທົ່າ
ປັດຈຸບັນ. ຝລັ່ງໄດ້ເອົາລາວເຂົ້າເປັນ: [[&quot;ສະຫະພັນອິນດູຈີນ-ຝລັ່ງເສດ&quot;]] ແລະ ແບ່ງເຂດປົກຄອງອອກເປັນ 02 ເຂດ: 
# '''ປະເທດລາວອາລັກຂາ:''' ແມ່ນເຂດຫຼວງພະບາງ ຝລັ່ງໄດ້ຮັກສາຮູບການປົກຄອງເດີມໄວ້ຄືເກົ່າ ໂດຍໃຫ້ມີພະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກລັດແຕ່ມີຝລັ່ງເປັນທີ່ປຶກສາ. 
# '''ປະເທດລາວເມືອງຂຶ້ນ:''' ແມ່ນບັນດາແຂວງອື່ນໆ ຝລັ່ງປົກຄອງໂດຍກົງແຕ່ມີຄົນລາວເປັນລູກແຫຼ້ງຕີນມື.

==                                             '''''
== &lt;big&gt;໔. ກະແສແນວຄິດຂອງນັກຄົ້ນຄວ້າ&lt;/big&gt; ==

''''' 
                              ກ່ຽວກັບ ປະຫວັດສາດລາວ ຄື:
     ກະແສແນວຄິດທີ່ ໑ ອະທິບາຍວ່າ ຄົນລາວກໍາເນີດຢູ່ບໍລິເວນສາຍພູອັນໄຕ.
     ກະແສແນວຄິດທີ່ ໒ ອະທິບາຍວ່າ ຄົນລາວກໍາເນີດຢູ່ມົນທົນເສສວນ ( ຈີນປະຈຸບັນ )
     ກະແສແນວຄິດທີ່ ໓ ອະທິບາຍວ່າ ຄົນລາວກໍາເນີດຢູ່ທີ່ ຢູນານ ( ຈີນປະຈຸບັນ )
     ກະແສແນວຄິດທີ່ ໔ ອະທິບາຍວ່າ ຄົນລາວກໍາເນີດ ແລະວິວັດທະນາການຢູ່ໃນດິນແດນ
                          ລາວເຮົາທັງສອງຝາກແມ່ນໍ້າຂອງ( ຮ່ວມທັງອິສານ ).
  	                ອະທິບາຍເນື້ອໃນລາຍລະອຽດ ໂດຍຫຍໍ້ຂອງແຕ່ລະກະແສແນວຄິດ.


  	ກະແສແນວຄິດທີ່ ໑:
 	ນັກວິຊາການກຸ່ມນີ້ມີ : William Clifton Dodd ( 1923 ) ມະຫາສີລາ ວິລະວົງ ( 1957. 1973. 1997. 2001 ) ອູ່ຄໍາ ພົມວົງສາ ( 1958 ) ອຸ່ນ ວິຈິດມາຕຣາ ແລະ W . A . R . wood ( 1924 ) ນັກວິຊາການ ຫລື ນັກປະຫວັດສາດ ກຸ່ມນີ້ມີຄວາມເຊື້ອວ່າ: ຖິ່ນກໍາເນີດ ຂອງກຸ່ມຄົນໄຕລາວ ຢູ່ບໍລິເວນສາຍພູອັນໄຕ, ກຸ່ມຄົນດັ່ງກ່າວ ເອີ້ນວ່າ ອ້າຍລາວ ເຂົາເຈົ້າໄດ້ສ້າງຕັ້ງອານາຈັກເມືອງ ( ນະຄອນລັດ ) ຂອງຕົນຂຶ້ນຕາມລ່ອງແມ່ນໍ້າເຫລືອງ,ແມ່ນໍ້າຍັງຊິກຽງເຊັ່ນ: ນະຄອນລຸງ,ນະຄອນປາ,ນະຄອນງ້ຽວ. ຍ້ອນຖືກຮຸກຮານຈາກກຸ່ມຄົນຫລືນະຄອນລັດຕ່າງໆທີ່ຢູ່ໃກ້ຄຽງ. ກຸ່ມຄົນອ້າຍລາວ ຈຶ່ງອົບພະຍົບລົງມາທາງພາກໃຕ້ແລະໄດ້ສ້າງອານາຈັກນານເຈົ້າ ( ຢູນານໃນປະຈຸບັນ ) ຕໍ່ມາໃນສະຕະວັດທີ່ 6 ຖືກຮຸກຮານຈາກອານາຈັກຈີນ. ເຊື້ອຊາດອ້າຍລາວຈຶ່ງອົບພະຍົບມາໂຮມຢູ່ເມືອງແຖນ ( ດຽນບຽນຟູໃນປະຈຸບັນ ) ສ່ວນຫນຶ່ງພາກັນອົບພະຍົບເຂົ້າສູ່ດິນແດນລາວໃນປະຈຸບັນ. 
   William Clifton dood ( 1923 ) ນັກຄົ້ນຄວ້າປະຫວັດສາດຊາວອາເມລິກາໄດ້ຂຽນຜົນການຄົ້ນຄວ້າຂອງເພິ່ນ. ໂດຍໄດ້ຢອນລາຍລະອຽດສະເຫນີໃນທີ່ນີ້ຄື: ກຸ່ມຄົນໄຕ ແມ່ນເຊື້ອສາຍມົງໂກນ ເປັນຊາດທີ່ເກົ່າແກ່ ກວ່າກຸ່ມຄົນຮີວບຣິດ ແລະຈີນ. ຄົນກຸ່ມນີ້ ເອີ້ນກຸ່ມຂອງຕົນວ່າ : ອ້າຍລາວ ແລະ ຊາດຈີນເອີ້ນຄົນກຸ່ມນີ້ວ່າ : ຕ່າມຸ້ງ ເປັນເຈົ້າຖິ່ນເດີມໃນຂົງເຂດຍັງຊິກຽງ ແລະຮວງໂຫ ຕັ້ງແຕ່ 2 000 ປີກ່ອນ ຄສ ຫລືສະຕະວັດທີ່ 6 ກ່ອນ ຄສ. ຕໍ່ມາຈຶ່ງປະກົດມີເຊື້ອຊາດຈີນເລີ່ມເຂົ້າມາ ສ້າງຖິ່ນຖານຢູ່ໃກ້ຄຽງ ແລະເກາະຜິດ ທັງຮຸກຮານຢ່າງເນືອງນິດ ສະນັ້ນກຸ່ມຄົນອ້າຍລາວ ຈຶ່ງຖອຍລົງມາທາງໃຕ້ເລື້ອຍໆ ມາຕັ້ງອານາຈັກນານເຈົ້າ ແລະອານາຈັກແຖນ,[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]].
   ມະຫາສີລາ ວິລາວົງ ( 1957,1973,1997,2001 ) ໄດ້ໃຫ້ທັດສະນະກ່ຽວກັບຄວາມເປັນມາຂອງຄົນລາວ ແລະຖິ່ນກໍາເນີດຂອງ ກຸ່ມຄົນລາວໄວ້ດັ່ງນີ້ : ຄໍາວ່າ ລາວ ແມ່ນມີເຄົ້າກໍາເນີດມາຈາກຄໍາວ່າ: ຫລົ້ງ,ລີ,ລຸງ,ລວງແລະຜ້ຽນມາເປັນ ຫລວງ ເຊິ່ງມີຄວາມຫມາຍວ່າ ໃຫຍ່,ຈະເລີນ. ຖິ່ນກໍາເນີດຂອງກຸ່ມຄົນໄທລາວ ຢູ່ທີ່ສາຍພູອັນໄຕ( ເປັນການວິວັດທະນາການມາຈາກທະນີຄົນ ) ແລ້ວພາກັນມາຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ທີ່ບໍລິເວນລ່ອງແມ່ນໍ້າຮວງໂຫ ແລະເຂດບໍລິເວນທົ່ງພຽງລ່ອງແມ່ນໍ້າຍັງຊີກຽງ ໃນມົນທົນເສສວນ . ໄດ້ວິວັດທະນາການຈົນກາຍເປັນສັງຄົມທີ່ມີຄວາມສົມບູນ ໂດຍສ້າງເມືອງຕ່າງໆຄື: ນະຄອນລຸງ,ນະຄອນປາ, ມາໃນປະມານປີທີ່ 843 ກ່ອນ ຄສ ຖືກຈີນຮຸກຮານກຸ່ມຄົນໄຕຈຶ່ງອົບພະຍົບລົງມາທາງໃຕ້ແລະໄດ້ສ້າງອານາຈັກນານເຈົ້າຂຶ້ນແລະພາກສ່ວນຫນຶ່ງເລີຍລົງມາທາງໃຕ້ສ້າງເມືອງແຖນແລະຈໍານວນຫນຶ່ງພາກັນໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນເຂດລຽບແມ່ນໍ້າຂອງ.
   ອູ່ຄໍາ ພົມວົງສາ ( 1958 ) ໄດ້ອະທິບາຍກ່ຽວກັບຖິ່ນກໍາເນີດແລະຄວາມເປັນມາ ຂອງຄົນລາວວ່າ: ຊາດລາວເປັນຊາດທີ່ເກົ່າແກ່ ມີວິວັດທະນາການຜ່ານໄລຍະເວລາອັນຍາວນານ ປະມານ 5 000 ກວ່າປີ. ກົກເຄົ້າຂອງຄົນລາວແມ່ນວິວັດທະນາການມາຈາກທະນີຄົນໃນສາຍພູອັນໄຕ ແລ້ວລົງມາເຕົ້າຮ່ວມກັນໃນລ່ອງແມ່ນໍ້າຮວງໂຫແລະແມ່ນໍ້າຍັງຊິກຽງ ຜ່ານການເວລາອັນຍາວນານ ຈຶ່ງເກີດເມືອງຕ່າງໆຕາມລຽບແມ່ນໍ້າທັງສອງສາຍ. ຍ້ອນຖືກຈີນຮຸກຮານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ກຸ່ມຄົນລາວຈຶ່ງອົບພະຍົບລົງມາທາງທິດໃຕ້ຢ່າງເປັນຂະບວນແລະໄດ້ສ້າງອານາຈັກຢູນານ,ອານາຈັກແຖນແລະເຂົ້າສູ່ລ່ອງແມ່ນໍ້າຂອງ.
   ຂຸນວິຈິດ ມາຕຣາ ນັກປະຫວັດສາດໄທຍ ໄດ້ຂຽນຜົນການຄົ້ນຄວ້າໄວ້ວ່າ: ຖິ່ນກໍາເນີດຂອງຄົນໄທ ແມ່ນຢູ່ບໍ່ລິເວນສາຍພູອັນໄຕ ແລະໄດ້ພະເນຈອນມາຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນແຖບແມ່ນໍ້າເຫລືອງ,ແມ່ນໍ້າຍັງຊີກຽງ ເອີ້ນຊື່ອານາຈັກຂອງຕົນວ່າ: ອ້ານລາວ ມີນະຄອນລຸງ,ນະຄອນປາ,ນະຄອນງ້ຽວເປັນລາດຊະທານີ.ໃນເວລານັ້ນຈີນອົບພະຍົບມາພໍ້ກຸ່ມຄົນໄຕທີ່ເປັນຊາດໃຫຍ່ແລະມີວັດທະນະທໍາທີ່ຈະເລີນສົມຄວນແລ້ວ. ແລະມາຮອດ 3 000 ປີກ່ອນ ຄສ ຖືກຈີນຮຸກຮານຢ່າງຕໍ່ເນືອງ ສະນັ້ນກຸ່ມຄົນ ອ້າຍລາວຈຶ່ງອົບພະຍົບຖອຍລົງມາທາງໃຕ້ ຢ່າງເປັນຂະບວນໃຫຍ່ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ສ້າງອານາຈັກນານເຈົ້າຂຶ້ນມີອານາເຂດກວ້າງຂວາງຄື: ເຂດສິບສອງຈຸໄທ (ເມືອງແຖນຫລືດຽນບຽນຟູໃນປະຈຸບັນ) ຫລວງພະບາງ. ປີ ຄໍສໍ 1254 ຖືກຈີນຮຸກຮານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງອີກ ສະນັ້ນກຸ່ມຄົນ ອ້າຍລາວ ຈຶ່ງອົບພະຍົບ ມາຮ່ວມກັນກັບກຸ່ມຄົນອ້າຍລາວ ຫລືໄຕລາວທີ່ ສຸວັນນະພູມ.

ກະແສແນວຄິດທີ່ ໒:
   ນັກຄົ້ນຄວ້າກຸ່ມນີ້ຮ່ວມມີ couperir,ພະຍາດໍາຣົງ ຣາຊະນຸພາບ, ບຸນສີ ປະພາສິຣິ, ພະຍາ ບໍລິບານ ເທບທານີ,ພະຍາ ອະນຸມານ ຣາຊທົນ ແລະ ຫລວງ ວິຈິດ ເວດທະການ. ນັກປະຫວັດສາດ ກຸ່ມນີ້ມີຄວາມເຊື້ອວ່າ: ດິນແດນບໍລິເວນມົນທົນເສສວນ ( ຈີນໃນປະຈຸບັນ ) ແມ່ນຖິ່ນກໍາເນີດຂອງກຸ່ມຄົນໄທລາວ. ປະມານສະຕະວັດທີ່ 6 ກ່ອນ ຄໍສໍ ຖືກກຸ່ມຄົນຈີນຮຸກຮານແລ້ວຈຶ່ງອົບພະຍົບມາຢູ່ເຂດຢູນານແລະກະຈາຍໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ທິດຕ່າງໆທາງຕອນໃຕ້ແລະກະຈາຍເຂົ້າສູ່ສຸວັນນະພູມ.
  Terrian De la couperie ຜູ້ຊ່ຽວຊານທາງປະຫວັດສາດ ຊາວຝຣັງ ໄດ້ຂຽນຜົນການຄົ້ນຄວ້າ ແລະນັກຄົ້ນຄວ້າທັງຫລາຍໃນກຸ່ມນີ້ ກໍເອກສັນກັບຜົນການຄົ້ນຄວ້າຂອງເພິ່ນ ເຊິ່ງມີເນື້ອໃນຫຍໍ້ຄື:  ເຊື້ອຊາດໄຕ ມີຖິ່ນກໍາເນີດ ແລະວິວັດທະນາການ ມາຈາກທະນີຄົນ ຢູ່ທີ່ມົນທົນເສສວນ(ຈີນປະຈຸບັນ)ຜ່ານຫລາຍພັນປີຈຶ່ງເກີດເປັນສັງຄົມທີ່ມີວັດທະນະທໍາທີ່ຈະເລີນ ແລະໄດ້ຕັ້ງເປັນອານາຈັກອ້າຍລາວ ປະມານ 2208 ປີ ກ່ອນ ຄໍສໍ ແລະບໍ່ທັນມີກຸ່ມຄົນໃດໆມາໃນແຖບບນີ້. ເມື່ອກຸ່ມຄົນຈີນມາພໍ້ ພວກເຂົາເອີ້ນກຸ່ມຄົນລາວວ່າ: ມຸງ,ຕ້າມຸງ ແລະຕໍ່ມາເມືອ່ຈີນສາມາດຜະລິດໂຕຫນັງສືໃຊ້ຈົດກ່າຍແລ້ວຄົນຈີນໄດ້ບັນທຶກໄວ້ວ່າ: ກຸ່ມຄົນຕ້າມຸ່ງໃນເສສວນມີຄວາມຈະເລີນຫລາຍ.
   ຫລວງວິຈິດ ວາທະການ ນັກປະຫວັດສາດໄທຍ ໄດ້ສະຫລຸບວ່າ: ຖິ່ນກໍາເນີດຂອງຄົນໄທແມ່ນຢູ່ດິນແດນເສສວນ,ຮູເປ,ອັຍຮຸຍແລະກຽງຊີ (ຕອນກາງຂອງຈີນປະຈຸບັນ) ຍ້ອນຖືກຮຸກຮານຈາກຈີນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈຶ່ງອົບພະຍົບລົງມາຕັ້ງອານາຈັກຢູ່ທີ່ ຢູນານແລະກະຈາຍເຂົ້າສູ່ແຫລມອິນດູຈີນ.
   ສັງລວມແລ້ວ ຕາມການການສະຫລຸບຜົນການຄົ້ນຄວ້າຂອງກຸ່ມກະແສແນວຄິດນີ້ແມ່ນ ມີຫລັກຖານການບັນທຶກຫລາຍໆຢ່າງ ເຊັ່ນ: ສີລາຈາລຶກ,ຕໍານານ,ພົງສາວະດານລາວ,ພົງສາວະດານຈີນ ແລະຈົດຫມາຍເຫດຕ່າງໆ ນອກຈາກນີ້ນັກຄົ້ນຄວ້າ ກຸ່ມນີ້ຍັງມີຫລັກຖານດ້ານພາສາ ແລະວັດທະນະທໍາຕ່າງໆເຊັ່ນ: ສີລາຈາລຶກຕ່າງໆທີ່ຄົ້ນພົບໃນລາວ ສ່ວນໃຫຍ່ຂຽນເປັນອັກສອນມອນ, ຂະແມ ເຊິ່ງອາດສະຫລຸບໄດ້ວ່າ: ດິນແດນນີ້ບໍ່ແມ່ນຖິ່ນຖານເດີມຂອງຄົນລາວໄທແລະຄໍາວ່າ ໄຕ ຫລື ໄທ ນີ້ເປັນສັບພາສາທີ່ເອີ້ນ ຕົນເຊັ່ນ: ໄທເຮົາ.ໄທເພິ່ນ,ໄຕເຮົາ,ໄຕເພິ່ນດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

  	ກະແສແນວຄິດທີ່ ໓:
   ນັກຄົ້ນຄວ້າກຸ່ມນີ້ມີ: Colquhoun, E- H- parker, Etienne Ay moin, W .W Cochrane,Louis Finot. Wolfrand ແລະ ຈິດພູມສັກ.  ຫລັກກະແສແນວຄິດນີ້ ປະຕິເສດທິດສະດີອານໄຕແລະເສສວນ. ໂດຍມີຄວາມເຊື້ອວ່າ: ຖິ່ນກໍາເນີດຂອງກຸ່ມຄົນໄທລາວ ແມ່ນກະຈາຍໄປທົ່ວໃນດິນແດນບໍລິເວນ ຕອນໃຕ້ຂອງຈີນໃນປະຈຸບັນ ແລະທາງພາກເຫນືອຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ກຸ່ມຄົນໄຕເປັນກຸ່ມໃຫຍ່ມີຫລາຍເຜົ່າຊົນທີ່ມີຄວາມສໍາພັນທາງເຄືອຍາດທີ່ໃກ້ຊິດກັນ ໂດຍສະເພາະທາງດ້ານວັດທະນະທໍາ ແລະພາສາເວົ້າ. ສູນກາງອານາຈັກສໍາຄັນຄື: ອານາຈັກນານເຈົ້າ ຕໍາມາຖືກຈີນຮຸກຮານ ແລ້ວຈຶ່ງອົບພະຍົບເຂົ້າສູ່ດິນແດນລາວ ເມື່ອປະມານສະຕະວັດທີ່ 8 ( ຫມາຍເຖິງອົບພະຍົບເຂົ້າສູ່ດິນແດນລາວໃນປະຈຸບັນ ). WW Cocharne ໃນບົດເລື່ອງ The shan ພິມໃນປີ ຄໍສໍ 1915 ເຊິ່ງມີເນື້ອໃນສໍາຄັນໆຄື: ຄົນເຊື້ອຊາດໄຕ ມີຫລາຍກຸ່ມເຜົ່າ ແຕ່ເປັນເຊື້ອຊາດດຽວກັນ. ກຸ່ມຄົນໄຕຄອບຄອງແຜ່ນດິນກວ້າງຂວາງກວ່າເຊື້ອຊາດອື່ນໃນແຫລມອິນດູຈີນ. ແຕ່ເຂດອັດສໍາຕະຫລອດຮອດເຂດແດນລະຫວ່າງພະມ້າແລະຈີນ. ກຸ່ມຄົນຄົນໄຕ ຫລືໄທລາວ ກະຈາຍຢູ່ທົ່ວໄປໃນດິນແດນບໍລິເວນຕອນໃຕ້ຂອງຈີນ ແລະກະຈາຍຂຶ້ນໄປຮອດເຂດລ່ອງແມ່ນໍ້າຍັງຊິກຽງ. ອານາຈັກທີ່ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນພົງສາວະດານໂຍນົກ,ລ້ານຊ້າງ ແລະຍັງມີອານາຈັກຕ່າງໆຂອງກຸ່ມຄົນອ້າຍລາວເຊັ່ນ: ນານເຈົ້າ,ແຖນ,ຊຽງຕຸງ,ສິບສອງພັນນາ ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

	ກະແສແນວຄິດທີ່ ໔:
  ນັກວິຊາການກຸ່ມນີ້ມີ: Pelliot, ສາສະດາຈານ ຕິງ, ສາສະດາຈານ ຕົງໂຊບິນ,ສາສະດາຈານ ຫລັງຊຸມເຊັງ,ສາສະດາຈານ ໂຕຊິໂຣ ຊິຣາໂທຣິ, William J Genney . James Richard cham berlain, ສາສະດາຈານ ຂະຈອນ ສຸຂະພານິດ ( 1962 ) paul Benedic ( 1942 ).
  ນັກຄົ້ນຄວ້າກຸ່ມນີ້ເຊື້ອວ່າ ຕະກຸນເຜົ່າໄທລາວ ກໍາເນີດແລະວິວັດທະນາການຈາກທະນີຄົນ ຈົນກາຍເປັນຄົນຍຸກຕ່າງໆຢູ່ໃນຂົງເຂດລ່ອງແມ່ນໍ້າຂອງບໍລິເວນດິນແດນປະເທດລາວທັງສອງຝາກຂອງ ( ອີສານ ) ຄົນກຸ່ມນີ້ ເປັນກຸ່ມໃຫຍ່ມີຫລາຍເຜົ່າກະຈາຍຕັ້ງຖິ່ນຖານຕາມສະຖານທີ່ເຫມາະສົມຄືດັ່ງ: William J Genney ໄດ້ທໍາການສຶກສາພາສາຖິ່ນໄຕກຸ່ມຕ່າງໆ ໃນພາກເຫນືອ ຫວຽດນາມ,ລາວ ແລະຈີນ. ໄດ້ສະຫລຸບວ່າ: ຖິ່ນກໍາເນີດຂອງຄົນກຸ່ມໄຕແມ່ນຢູ່ທີ່ແຖບ ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຂອງປະເທດຈີນ ແລະ ພາກເຫນືອຂອງ ລາວທັງສອງຝາກນໍ້າຂອງ.
   James Richard chamberlain ( ສາສະດາຈານ ) ທ່ານໄດ້ທໍາການສຶກສາ ວິວັດທະນາການພາສາໄຕກຸ່ມຕ່າງໆ ແລະສະຫລຸບວ່າ: ຖິ່ນກໍາເນີດພາສາໄຕຢູ່ແຄວ້ນກວາງຊີເມື່ອປະມານປີ 250 ກ່ອນ ຄໍສໍ ຕໍ່ມາໄດ້ແຍກອອກເປັນສອງສາຍຄື: ສາຍທາງລື້ ແລະສາຍທາງສິບສອງຈຸໄທ. ສາຍທາງລື້ເປັນຕົ້ນກໍາເນີດຂອງພາສາໄທໃຫຍ່ໃນພະມ້າ ແລະພາສາໄທໃຫຍ່ແຍກອອກເປັນພາສາຖິ່ນໄທໃນຢູນານ,ໄທຂັນຕີ,ໄທອາຫົມແລະໄທຢວນ. ສ່ວນສາຍທາງສິບສອງຈຸໄທເປັນແມ່ບົດຂອງພາສາລາວຫລວງພະບາງແລະກຸ່ມຄົນລາວອື່ນໆ.
  Paul benedic   ນັກພາສາສາດ ແລະມະນຸດວິທະຍາ ຊາວອາເມລິກາ. ເພິ່ນສັນນິຖານວ່າ: ຄົນທີ່ຢູ່ໃນອິນດູຈີນ ແມ່ນມາຈາກບັນພະບູລຸດດຽວກັນ ແລະຍອມຮັບວ່າ ພາສາໄຕ ເປັນພາສາທີ່ກວມບໍລິເວນກວ້າງຂວາງ ເຊິ່ງຈັດຢູ່ໃນຕະກຸນ ອອດສະໂຕຣນິຊຽນ. ທ້ອງຖິ່ນເດີມຂອງຄົນກຸ່ມນີ້ ແມ່ນບໍລິເວນດິນແດນ ປະເທດລາວ - ໄທໃນປະຈຸບັນ. ໃນລະຫວ່າງ 4 000 ປີກ້າວມາເຖິງ 3 500 ປີ ( ຫມາຍຄວາມວ່າ ກ່ອນ ຄໍສໍ ສີ່ພັນປີຄ່ອຍໆກ້າວເຂົ້າມາສູ່ ຄໍສໍ ກໍຄື ຄິດຕະສັງກາດ ຫລື ປີພະເຢຊູເກີດ. ເຊິ່ງປະຈຸບັນລາວເຮົາໃຊ້ປີ ຄໍສໍ ເປັນຫລັກເຊັ່ນ: ປີ 2022-2023...). ໃນລະຫວ່າງປີດັ່ງກ່າວມານັ້ນ ກຸ່ມຄົນຕະກຸນມອນ,ຂະແມ ທີ່ອົບພະຍົບມາຈາກອິນເດຍເຂົ້າສູ່ແຫລມອິນດູຈີນ ເຮັດໃຫ້ກຸ່ມຄົນໄຕກະຈັດກະຈາຍ ໄປຫລາຍແຫ່ງຫົນຈົນຮອດພາກໃຕ້ຂອງຈີນຕໍ່ມາ ຖືກຈີນຮຸກຮານ ຈຶ່ງຖອຍລົງມາແລະກະຈາຍໄປເຂດຕ່າງໆເຊັ່ນ: ອັດສໍາ,ສານ,ລາວທັງສອງຝາກຂອງແລະຕົງແກງ. ແນວຄິດນີ້ມີຫລັກຖານ ທາງບູຮານຄະດີ ແລະມີວັດທະນະທໍາຕ່າງໆ ເປັນສິ່ງຢືນຢັນສະຫນັບສະຫນູນເຊັ່ນ: ຊາກກະດູກຂອງມະນຸດ,ເຄື່ອງມືເຄື່ອງໃຊ້,ເຄື່ອງປະດັບ ແລະຊາກບູຮານສະຖານ,ບູຮານວັດຖຸ. ຕົວຢ່າງ : ໄດ້ມີການຄົ້ນພົບຮ່ອງຮອຍມະນຸດບູຮານ ແລະຮ່ອງຮອຍການຕັ້ງຊຸມຊົນຂອງກຸ່ມຄົນໃນດິນແດນລາວທັງສອງຝາກແມ່ນໍ້າຂອງ ( ໄທໃນປະຈຸບັນ ) ຕາມລ່ອງແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະສາຍນໍ້າຕ່າງໆທີ່ເປັນສາຂາຂອງແມ່ນໍ້າດັ່ງກ່າວ ເຊັ່ນ: ຮ່ອງຮອຍຂອງຊຸມຊົນທີ່ຄົ້ນພົບໃນເຂດລຽບນໍ້າຄານ,ຖໍ້າດິນບ້ານວັງ ເມືອງຊະນະຄາມ ( ໂພທິສານ ແລະ ພູມມະຈັນ 2000-5-6 ). ຮ່ອງຮອຍຂອງຊຸມຊົນ ທີ່ຄົ້ນພົບໃນບ້ານຊຽງ ນັກວິຊາການຄົ້ນວ້າວິໄຈຢ່າງເປັນລະບົບແລະສະຫຸບວ່າ ແມ່ນຊຸມຊົນ ຂະຫນາດໃຫຍ່ທີ່ມີວິວັດທະນາການຜ່ານຫລາຍຍຸກຫລາຍສະໄຫມ ແລະຮ່ອງຮອຍຂອງຊຸມຊົນທີ່ຄົ້ນພົບໃນເຂດບ້ານໂນນນົກທາ ( [[ຈັງຫວັດຂອນແກ່ນ|ຂອນແກ່ນ]] ) ແລະເຂດອື່ນໆ ( ວັນລີໂພລົບ 1990-33-38 ). ຫລັກຖານປະເພດບັນທຶກທີ່ສະຫນັບສະຫນູນທັດສະນະນີ້ໄດ້ແກ່ ສີລາຈາລຶກ,ຕໍານານ,ພົງສາວະດານ ແລະຈົດຫມາຍເຫດຕ່າງໆ. ຫລັກຖານດັ່ງກ່າວນີ້ ເປັນສິ່ງຢືນຢັນວ່າ ບັນດາຊຸມຊົນທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນດິນແດນລາວທັງສອງຝາກຂອງນີ້ .ຜ່ານຫລາຍຍຸກສະໄຫມແລະວິວັດທະນາການຈົນເປັນບ້ານ,ເມືອງ ແລະກະຈາຍໄປທົ່ວຕາມດິນແດນແຄມລ່ອງແມ່ນໍ້າໃຫຍ່ໆເຊັ່ນ: ນໍ້າຂອງ ແລະສາຂາຂອງມັນ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີຫລັກຖານທາງດ້ານພາສາ ແລະວັດທະນະທໍາກໍເປັນສິ່ງຢືນຢັນວ່າ:  ພາສາແລະວັດທະນະທໍາຂອງກຸ່ມຄົນລາວໃນປະຈຸບັນແມ່ນຫມາກຜົນແຫ່ງວັດທະນະທໍາຂອງຄົນຮຸ່ນກ່ອນໆໂດຍມີການວິວັດພັດທະນາສືບທອດຈາກຮຸ່ນສູ່ຮຸ່ນຕໍ່ໆກັນມາເຊັ່ນ: ວັດທະນະທໍາໃນການປັ້ນຫມໍ້ລໍໄຫ,ວັດທະນະທໍາການຝັງສົບໃນເຂດທົ່ງໄຫຫີນຊຽງຂວາງ,ວັດທະນະທໍາຄວາມເຊື້ອໃນເລື່ອງຜີສາງແລະເທວະດາ ຕົວຢ່າງ: ວັດທະນະທໍາຂອງ ກຸ່ມຄົນໄຕລື້ ໃນດິນແດນສິບສອງພັນນາປຽບທຽບກັບຄົນກຸ່ມຄົນໄຕລື້ໃນດິນແດນລາວສອງຝາກຂອງທາງພາກເຫນືອແມ່ນຄ້າຍຄືກັນ.              
  ຂະບວນວິວັດແຫ່ງການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກເມືອງ( ນະຄອນລັດ )ຂອງຄົນລາວແມ່ນມີຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານແລະສະຫລັບຊັບຊ້ອນ. ບັນດານັກປະຫວັດສາດກໍມີຫລາຍທັດສະນະກ່ຽວກັບການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກຂອງຄົນລາວ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ ໂດຍຜ່ານການອ່ານ ແລະພິຈາລະນາ ແລ້ວຈຶ່ງພໍສະຫລຸບໄດ້ວ່າ: ກຸ່ມຄົນທີ່ຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ແຜ່ນດິນລາວປະຈຸບັນ ແມ່ນມີຫລາຍຊົນເຜົ່າປະສົມປະສານກັນ ທັງກໍາເນີດຢູ່ໃນທີ່ນີ້ ແລະເຄື່ອນຍ້າຍເຂົ້າມາຈາກເຂດໃກ້ຄຽງທາງຕອນໃຕ້ຂອງຈີນ ຮ່ວມກັນເປັນກຸ່ມຄົນທີ່ໃຫຍ່ຫລວງຫລາຍເຜົ່າ ແລະຜ່ານໄລຍະເວລາຫລາຍຮ້ອຍ ຫລືຫລາຍພັນປີ ບັນດາເຜົ່າຕ່າງໆທີ່ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ແຖບໃກ້ຄຽງ ກໍມີການເຊື່ອມປະສານກັນເກີດມີວັດທະນະທໍາທີ່ຫລາກຫລາຍ ບາງຄັ້ງກໍຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງສະຫງົບສຸກ ແລະບາງຄັ້ງກໍມີການປະທະຮະຮານກັນ ແຕ່ມາຮອດສະຕະວັດທີ່ 20 ເປັນຕົ້ນມາສະພາບການເລີ່ມສະຫງົບ ແລະມີການພົວພັນປະສານກັນດ້ວຍເຫດຜົນຕ່າງຝ້າຍມີຜົນປະໂຫຍດແລະຕົກລົງກັນໄດ້. 
ນີ້ແມ່ນ ໔ ກະແສແນວຄິດ ຂອງນັກຄົ້ນຄວ້າປະຫວັດສາດລາວ.
   ນອກຈາກ 4 ກະແສແນວຄິດ ທີ່ຢືນຢັນ ກ່ຽວກັບການຂອງເຊື້ອຊາດລາວເຮົາແລ້ວ.ຜູ້ຂຽນຈະຄັດຢອນເອົາເນື້ອໃນທີ່ກ່າວເຖິງເຊື້ອຊາດລາວຈາກປຶ້ມຕໍາລາການສອນ ພາສາຖິ່ນ ຂອງພາກວິຊາ ພາສາລາວ ແລະສື່ສານມວນຊົນ ຄະນະອັກສອນສດ ມະຫາວະທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ. ເຊິ່ງລາຍລະອຽດໂດຍຫຍໍ້ຄື:

                                    ການຄົ້ນຄວ້າຂອງນັກພາສາສາດ.

       ນັກພາສາສາດເຊື້ອກັນວ່າ: ເຊື້ດຊາດລາວໄຕ ດັ່ງເດີມນັ້ນ ກໍາເນີດ ແລະວິວັດທະນາການ ຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນດຽວກັນບໍ່ໄດ້ກະແຈກກະຈາຍກັນຢູ່ . ເມື່ອເຊື້ອຊາດລາວໄຕຢູ່ຖິ່ນດຽວກັນ ແນ່ນອນວ່າ ຕ້ອງເວົ້າພາສາດຽວກັນ ມີວັດທະນະທໍາ ປະເພນີ ແລະຄວາມເຊື້ອຕ່າງໆຄືກັນ ຕໍ່ມາໃນຍຸກໃດຫນຶ່ງ ອາດເກີດມີ ອຸບັດໄພທໍາມະຊາດ ສະນັ້ນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພື້ນດິນ ແລະຫນ້າດິນ ມີການປ່ຽນແປງເຊັ່ນ: ແຜ່ນດິນໄຫວ,ໄພແຫ້ງແລ້ງ,ໄພນໍ້າຖ້ວມ. ເພດໄພດັ່ງກ່າວ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນປະສົບຄວາມລໍາບາກຂາດແຄນ ຈໍາເປັນຕ້ອງໄດ້ອົບພະຍົບຍົກຍ້າຍໄປຫາບ່ອນດໍາລົງຊີວິດໃຫມ່ທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະເຫມາະສົມ ໃນການປູກຝັງຫາລ້ຽງຊີບ, ໃນສະໄຫມບູຮານນັ້ນ ການອົບພະຍົບໄປຫາບ່ອນຢູ່ໃຫມ່ນັ້ນ ບໍ່ມີໃຜ ຫລືກຸ່ມຄົນໃດຂັດຂວາງ ຫລືຫວງຫ້າມ.
	ເມື່ອໄປຕັ້ງຫລັກປັກຖານຢູ່ບ່ອນໃຫມ່ ດົນນານຜ່ານຫລາຍຮ້ອຍປີ ຫລາຍພັນປີ ປະຊາກອນກໍເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະໄດ້ກໍ່ຕັ້ງເປັນບ້ານ ເປັນເມືອງໃຫຍ່ຂຶ້ນ ແລະກ້າວຂະຫຍາຍ ເປັນເມືອງທີ່ມີຊື່ລືນາມ. ອີກປະການຫນຶ່ງ ໃນສະໄຫມບູຮານນັ້ນ ປະຊາກອນຂອງກຸ່ມຊົນຕ່າງໆ ຫລືໃນໂລກແມ່ນຍັງມີຫນ້ອຍ ສະນັ້ນເຈົ້າເມືອງຕ່າງໆຈຶ່ງຕ້ອງການຜູ້ຄົນມາເປັນພົນລະເມືອງຂອງຕົນໃຫ້ຫລາຍຂຶ້ນ ດ້ວຍເຫດນັ້ນຈຶ່ງເກີດມີສົງຄາມຍາດຊີງພົນລະເມືອງ. ເມື່ອມີພົນລະເມືອງຫລາຍ ເມືອງອື່ນໆກໍບໍ່ກ້າມາຮຸກຮານ ຫລືຖ້າຍົກທັບໄປຕີເມືອງໃດໆກໍໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ.
ປະການສໍາຄັນທີ່ປະກົດເຫັນໃນເຊື້ອຊາດຕະກຸນໄຕ ຄື: ສໍານຽງສຽງເວົ້າ ແຕກຕ່າງກັນ ແລະບາງສັບຫລືຄໍາເວົ້າ ກໍບໍ່ຄືກັນ. ໃນປຶ້ມຕໍາລາການສອນພາສາຖິ່ນ ອະທິບາຍວ່າ :  ເມື່ອເຊື້ອຊາດລາວ ໄຕອົບພະຍົບໄປຢູ່ທີ່ເຫມາະສົມ ດໍາລົງຊີວິດນະທີ່ນັ້ນຜ່ານການເວລາອັນຍາວນານ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ສໍານຽງສຽງເວົ້າ ປ່ຽນແປງ ນອກຈາກສໍານຽງສຽງເວົ້າປ່ຽນແປງແລ້ວ ຄໍາເວົ້າ ຫລືສັບໃຫມ່ໆກໍເກີດຂຶ້ນ ສິ່ງທີ່ຢືນຢັນໄດ້ເປັນຢ່າງດີກໍຄື ສໍານຽງສຽງເວົ້າເຜົ່າຕ່າງໆຂອງເຊື້ອຊາດລາວໄຕ ໃນປະຈຸບັນ ແມ່ນສາມາດຈຳແນກຄວາມແຕກຕ່າງໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນດັ່ງເຊັ່ນ: ສໍານຽງສຽງເວົ້າຂອງຊາວຫລວງພະບາງ, ໄຕລື້,ໄຕດໍາ ,ຜູ້ໄທ ແລະສໍານຽງສຽງເວົ້າຂອງລາວໄຕເຂດພາກກາງ,ພາກໃຕ້,ອີສານ ມີຄວາມຕ່າງກັນ ຕະຫລອດຮອດບາງຄໍາສັບກໍໃຊ້ຕ່າງກັນ. 
                   ສະຫລຸບ ການກຳເນີດເຊື້ອຊາດລາວ
ອີງຕາມຂໍ້ມູນທີ່ຜູ້ຂຽນ ໄດ້ສັງລວມເປັນ ຫົວຂໍ້ຍອຍຕ່າງໆໃນຫົວຂໍ້ທີ່ 2(ເຊື້ອຊາດລາວ) ນັ້ນ. ປະການສໍາຄັນກໍຄື:  ອີງຕາມຫລັກຖານ ທີ່ນັກຄົ້ນຄວ້າຄົ້ນພົບ ເຊັ່ນ: ກະດູກ ແລະເຄື່ອງໃຊ້ຂອງມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າ ຢູ່ທີ່ຖໍ້າຮ້າງທີ່ຜາຫີນຍອດນໍ້າຄານ,ທາງພາກເຫນືອຂອງລາວ ແລະໄດ້ຄົ້ນພົບກະດູກ,ເຄື່ອງໃຊ້ຂອງມະນຸດບູຮານທີ່ຖໍ້າຕ່າງໆ ທີ່ຜາຫີນຢູ່ໃນຂົງເຂດຫລວງພະບາງ.
       ມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າທີ່ດໍາລົງຢູ່ໃນດິນແດນລາວເຮົານີ້ ແມ່ນເລີ່ມຕົ້ນຕັ້ງແຕ່ 40 000 ປີ ( ກ່ອນ ຄໍສໍ ) ເຊິ່ງຢູ່ໃນໄລຍະທ້າຍ ຂອງສັງຄົມຍຸກຫີນເກົ່າ. ຫມາຍຄວາມວ່າ ແຕ່ 40 000 ປີ ຫຍັບເຂົ້າມາຫາ 20 000 ປີ ( ກ່ອນຄໍສໍ ) ເປັນໄລຍະເວລາ 20 000 ປີ. ແລ້ວກ້າວເຂົ້າສູ່ ສັງຄົມມະນຸດຍຸກຫີນກາງ ເຊິ່ງເລີ່ມແຕ່ 20 000 ປີ ຫຍັບເຂົ້າມາຫາ 8000 ປີ( ກ່ອນຄໍສໍ )

              ຮ່ອງຮອຍມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າທີ່ ຄົ້ນພົບໃນດິນແດນລາວ
              ຫລື ມະນຸດໃນຍຸກຫີນເກົ່າ ດໍາລົງຢູ່ໃນດິນແດນລາວເຮົາ
              ແຕ່ 40 000 ປີ ຫຍັບເຂົ້າມາ 20 000 ປີ (ກ່ອນ ຄໍສໍ )                                                                        
   ຫມາຍຄວາວ່າ : ຕັ້ງແຕ່ 40 000 ປີ ຄືນໄປຫາ 800 000 ປີ ( ກ່ອນ ຄໍສໍ ) ມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າໃນດິນແດນລາວເຮົານີ້ ຍັງດໍາລົງຢູ່ແບບເດຍລະສານສັດ ຢູ່ຕາມທໍາມະຊາດ, ເຄື່ອງມືເຄື່ອງໃຊ້ ຍັງບໍ່ທັນປັບປຸງໃຫ້ເຫມາະສົມໃນການນໍາໃຊ້ ແລະ ນັກຄົ້ນຄວ້າທໍາການສໍາຫລວດຂຸດຄົ້ນຢ່າງຕໍ່ເນືອງ. ໃນປີ 2019 ບໍລິສັດຂຸດຄົ້ນແຮ່ທາດຄໍາ ທີ່ເຊໂປນ ໄດ້ຄົ້ນພົບເຄື່ອງວັດຖຸບູຮານເປັນຈໍານວນຫລວງຫລາຍ ແລະມອບໃຫ້ສູນກາງຢ່າງເປັນທາງການ.
ຂໍອະທິບາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍໆວ່າ: ຄໍາວ່າ ໄລຍະເວລາ.. ຕັ້ງແຕ່ຫລັກແສນປີ,ຫມື່ນປີ,ພັນປີ..ມັນບໍ່ແມ່ນໄລຍະເວລາທີ່ສັ້ນໆ .. ຄຳວ່າ ໄລຍະເວລາຂອງສັງຄົມມະນຸດຍຸກຫີນ ແຕ່ລະຍຸກ ນັ້ນ ເປັນໄລຍະເວລາທີ່ຍາວນານທີ່ສຸດ ເປັນຕົ້ນຄື ມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າ ແມ່ນຢູ່ໃນໄລຍະເວລາ 780 000 ປີ ຈຶ່ງກ້າວສູ່ໄລຍະເວລາ ຍຸກຫີນກາງ...ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ ແລະ ສິ່ງສໍາຄັນທີ່ສຸດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນສັງຄົມມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າ ຄື ເລີ່ມປະກົດມີ ພາສາເວົ້າ ແບບປະຖົມປະຖານ ແລະຄ່ອຍໆ ມີຄວາມເວົ້າທີ່ຊັດເຈນ ແລະ ມີຄໍາເວົ້າເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຕໍ່ໃສ່ຍຸກຫີນກາງ,ຍຸກຫີນໃຫມ່ ແລະຍຸກຕໍ່ໆມາ  ພາສາເວົ້າກໍສົມບູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ...!
o	ສະນັ້ນ ຜູ້ຂຽນຈຶ່ງຢືນຢັນແກມສັນນິຖານວ່າ :  ມະນຸດຍຸກຫີນເກົ່າ ທີ່ຄົ້ນພົບຮ່ອງຮອຍທາງພາກເຫນືອຂອງລາວເຮົານີ້...ແມ່ນບັນທະບຸລຸດ ຂອງເຊື້ອຊາດລາວເຮົາ .ມະນຸດດັ່ງກ່າວນີ້ ໄດ້ວິວັດທະນາການ ວິຖີການເປັນຢູ່ ທັງຂະຫຍາຍເພີ່ມຈຳນວນ ແລະກະຈາຍໄປຢູ່ຕາມຂົງເຂດຕ່າງໆໃນດິນແເດນລາວເຮົາ. ການວິວັດທະນາການຜ່ານຍຸກສະໄຫມຕ່າງໆເຊັ່ນ : ເລີ່ມຈາກຍຸກຫີນເກົ່າ ກ້າວສູ່ຍຸກຫີນກາງ ກ້າວສູ່ຍຸກຫີນໃຫມ່...ຍຸກໂລຫະ ແລະຍຸກຕໍ່ໆມາ...
o	ສັງລວມແລ້ວ :  ໃນຂົງເຂດປະເທດລາວເຮົານີ້ ເປັນແຫລ່ງກໍາເນີດຂອງຄົນລາວ ແຕ່ສະໄຫມດຶກດໍາບັນພຸ້ນ. ເຊິ່ງກະຈາຍຢູ່ຢ່າງກວ້າງຂວາງ ຕັ້ງແຕ່ເຫນືອຮອດໃຕ້ ແລະສອງຝາກນໍ້າຂອງ  ແລະໄດ້ວິວັດທະນາການ ແຕ່ລະຍຸກສະໄຫມ ຢ່າງເນືອງນິດລຽນຕິດ ມີຄວາມກ້າວຫນ້າສະເຫມີມາ .  ນັກຄົ້ນຄວ້າໄດ້ທຳການສະຫລຸບຜົນຂອງການຄົ້ນຄວ້າ ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດລາວວ່າ:  ແຕ່ 6000 ປີ ຂຶ້ນໄປຫາ 8000 ປີ ກ່ອນຄໍສໍ. ໃນແຫລມອິນດູຈີນນີ້ ມີກຸ່ມຄົນລາວອາໄສຢູ່ ທາງຕອນເທິງ ສ່ວນທາງຕອນໃຕ້ຂອງແຫລມອິນດູຈີນ ແມ່ນຊາວຊາວາ ອາໄສຢູ່ຢ່າງເປັນກຸ່ມກ້ອນ. ຕໍ່ໆມາຫລາຍຮ້ອຍ ຫລືຫລາຍພັນປີ ກຸ່ມຄົນຕ່າງໆທີ່ອາໄສຢູ່ໃນແຫລມ
ອິນດູຈີນນີ້ ມີການອົບພະຍົບ ກະຈາຍໄປຢູ່ຫລາຍ ຂົງເຂດ . ພວກກຸ່ມຄົນລາວ ສ່ວນຫນຶ່ງໄດ້ອົບພະຍົບຂຶ້ນທາງທິດເຫນືອ ຮອດເຂດນໍ້າຍັງຊິກຽງ,ນໍ້າຫ່ວງໂຫ ແລະຂົງເຂດ ບຶງ ຫລືຫນອງກະແສແສນຍ້ານ, ທົ່ງນານ້ອຍອ້ອຍຫນູ ( ເມືອງແຖນ ). ສ່ວນຫນຶ່ງຍັງດໍາລົງຢູ່ໃນຂົງເຂດເດີມ. ສ່ວນຄົນຊາວາ ໄດ້ອົບພະຍົບລົງຢູ່ຕາມລຽບທະເລແລະລົງຢູ່ເກາະໃຫຍ່ຕ່າງໆ ໃນມະຫາສະຫມຸດ ປາຊິຟິກຕອນໃຕ້. ກຸ່ມຄົນລາວທີ່ດໍາລົງຢູ່ໃນຂົງເຂດເດີມນີ້ ຕໍ່ໆມາຫລາຍພັນປີ ສັງຄົມມີຄວາມກ້າວຫນ້າ ໄດ້ກໍ່ຕົວເປັນອານາຈັກຂຶ້ນເຊັ່ນ: ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ແລະ ນະຄອນລັດຕ່າງໆເກີດຂຶ້ນ ຢ່າງກະຈັດກະຈາຍ ຕາມແຖບທົ່ງພຽງ ລຽບແມ່ນໍ້າຕ່າງໆ . ສ່ວນກຸ່ມຄົນລາວທີ່ກະຈາຍຂຶ້ນໄປດໍາລົງຢຸ່ທາງເຫນືອ ໄດ້ກໍ່ຕັ້ງເປັນນະຄອນລັດຕ່າງໆ ແລະກໍ່ຕັ້ງເປັນອານາຈັກເຊັ່ນ: ອານາຈັກນານເຈົ້າ ຫລືອານາຈັກຫນອງກະແສ ແລະ ກໍ່ຕັ້ງບັນດາອານາຈັກ ແລະຫົວເມືອງຕ່າງໆຄື: ສິບສອງປັນນາລື້,ອັດສໍາ,[[ອານາຈັກລ້ານນາ|ລ້ານນາ]],ລັດສານ,ສຸໂຂໄທ,ອະຍຸດທະຍາ ຕໍ່ມາເປັນສະຫຍາມ.. ແລະກໍ່ຕັ້ງເປັນເມືອງຕ່າງໆ ໃນເຂດທົ່ງນານ້ອຍອ້ອຍຫນູ ຕໍ່ມາຖືກເອີ້ນວ່າ 12 ຈຸໄທ...
ຊາວອິນເດຍເອີ້ນຊື່ກຸ່ມຊົນຄົນລາວນີ້ວ່າ : ຊາວລະວ້າ, ຊາວລະໂວ້, ລະວູ..ລາວ..ຕາມສໍານຽງຂອງຊາວອິນເດຍ. ສ່ວນຊາວຈີນເອີ້ນຊາວລາວວ່າ: ຫລຽວ, ສານ, ໄຖ້ ຫລື ໄທ ,ໄຕ ,ໂຖ...ລານເຈນ..!


  ==
 ລາວໃນຍຸກກ່ອນເປັດປະເທດ

==ອ້າງອີງ==
&lt;references/&gt;
[[ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ]]</text>
      <sha1>puk1ofgkmzoq12t9ksnuop062fg5qmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວັດຈະນານຸກົມ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7594</id>
    <revision>
      <id>127741</id>
      <parentid>86314</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T18:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7619" sha1="r2qkj8wabo3tl4xnpwt119ow1pc3f7j" xml:space="preserve">'''ວັດຈະນານຸກົມ''' ({{lang-en|Dictionary}}) ແມ່ນປຶ້ມ ຫຼື ສື່ເອເລັກໂຕຣນິກທີ່ຮິບໂຮມຄຳສັບໃນພາສາໃດພາສາໜຶ່ງ ຫຼື ລະຫວ່າງພາສາ ໂດຍມີການຈັດລຽງລໍາດັບຕາມຕົວອັກສອນ (ເຊັ່ນ ກ-ຮ ໃນພາສາລາວ ຫຼື A-Z ໃນພາສາອັງກິດ). ວັດຈະນານຸກົມຈະໃຫ້ຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບ ຄວາມໝາຍ, ຄຳອ່ານ, ປະເພດຂອງຄຳ (ນາມ, ກິລິຍາ, ຄຸນນາມ), ຮາກເຫງົ້າຂອງຄຳ (ຄຳຢືມ) ແລະ ວິທີການນຳໃຊ້ຄຳສັບນັ້ນໆ.&lt;ref name=&quot;lao-dict&quot;&gt;ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ. (2012). ''ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ''. ວຽງຈັນ: ໂຮງພິມແຫ່ງລັດ.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;Britannica, T. Editors of Encyclopaedia (2023). ''Dictionary''. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/dictionary&lt;/ref&gt;

== ປະເພດຂອງວັດຈະນານຸກົມ ==
ວັດຈະນານຸກົມສາມາດແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍປະເພດຕາມລັກສະນະການນຳໃຊ້ ແລະ ຈຸດປະສົງຂອງການຮຽນຮູ້ ດັ່ງນີ້:&lt;ref&gt;Landau, S. I. (2001). ''Dictionaries: The Art and Craft of Lexicography'' (2nd ed.). Cambridge: Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;
* '''ວັດຈະນານຸກົມພາສາດຽວ (Monolingual dictionary):''' ແມ່ນວັດຈະນານຸກົມທີ່ອະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄຳສັບດ້ວຍພາສານັ້ນເອງ ເຊັ່ນ: ວັດຈະນານຸກົມລາວ-ລາວ ຂອງມະຫາສິລາ ວີຣະວົງສ໌.&lt;ref name=&quot;msl&quot;&gt;ມະຫາສິລາ ວີຣະວົງສ໌. (1960). ''ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ''. ວຽງຈັນ: ກະຊວງສຶກສາທິການ.&lt;/ref&gt;
* '''ວັດຈະນານຸກົມສອງພາສາ (Bilingual dictionary):''' ແມ່ນວັດຈະນານຸກົມທີ່ແປຄວາມໝາຍຂອງຄຳສັບຈາກພາສາໜຶ່ງໄປເປັນອີກພາສາໜຶ່ງ ເຊັ່ນ: ວັດຈະນານຸກົມ ລາວ-ອັງກິດ ຫຼື ອັງກິດ-ລາວ.&lt;ref&gt;Marcus, R. (1970). ''Lao-English Dictionary''. Rutland, Vermont: Charles E. Tuttle Co.&lt;/ref&gt;
* '''ວັດຈະນານຸກົມສະເພາະທາງ (Specialized dictionary):''' ແມ່ນວັດຈະນານຸກົມທີ່ຮວບຮວມຄຳສັບສະເພາະໃນຂະແໜງການໃດໜຶ່ງ ເຊັ່ນ: ວັດຈະນານຸກົມກົດໝາຍ, ວັດຈະນານຸກົມແພດສາດ, ຫຼື ວັດຈະນານຸກົມສັບເຕັກນິກວິທະຍາສາດ.&lt;ref&gt;Hartmann, R. R. K. (Ed.). (2003). ''Lexicography: Critical Concepts''. London: Routledge.&lt;/ref&gt;

== ປະໂຫຍດຂອງວັດຈະນານຸກົມ ==
ວັດຈະນານຸກົມມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນການສຶກສາ, ການຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດ ແລະ ການສື່ສານໃນສັງຄົມ:&lt;ref&gt;Jackson, H. (2013). ''Lexicography: An Introduction''. London: Routledge.&lt;/ref&gt;
# ຊ່ວຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງຄຳສັບຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ເປັນເອກະພາບໃນທົ່ວປະເທດ.
# ຊ່ວຍໃນການກວດສອບການສະກົດຄຳ ແລະ ການຜັນສຽງໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນ.
# ຊ່ວຍໃຫ້ຮູ້ຈັກປະເພດ, ໜ້າທີ່ ແລະ ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງຄຳສັບ (Etymology).&lt;ref&gt;Durkin, P. (2014). ''The Oxford Guide to Etymology''. Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;
# ຊ່ວຍໃນການຮຽນຮູ້ພາສາຕ່າງປະເທດ, ການແປພາສາ ແລະ ການແລກປ່ຽນວັດທະນະທຳ.

== ວັດຈະນານຸກົມໃນປະເທດລາວ ==
ປະຫວັດການສ້າງວັດຈະນານຸກົມໃນປະເທດລາວມີວິວັດທະນາການມາຢ່າງຍາວນານ ໂດຍມີເອກະສານອ້າງອີງທີ່ສຳຄັນດັ່ງນີ້:
* '''ຍຸກທຳອິດ:''' ແມ່ນການຮວບຮວມສັບໂດຍນັກປາດລາວ ແລະ ນັກວິຊາການຕ່າງປະເທດໃນຍຸກອານານິຄົມ ເຊັ່ນ ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ-ຝຣັ່ງ ຂອງ Guignard (1912).&lt;ref&gt;Guignard, T. (1912). ''Dictionnaire laotien-français''. Hong Kong: Imprimerie de Nazareth.&lt;/ref&gt;
* '''ຍຸກປັບປຸງໄວຍາກອນ:''' ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ ສະບັບຂອງ ມະຫາສິລາ ວີຣະວົງສ໌ (1960) ເຊິ່ງເປັນຮາກຖານສຳຄັນຂອງການສະກົດຄຳລາວໃນຍຸກຕໍ່ມາ.&lt;ref name=&quot;msl&quot; /&gt;
* '''ຍຸກຮ່ວມສະໄໝ:''' ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ ສະບັບປີ 2012 ໂດຍ ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ເຊິ່ງເປັນສະບັບທາງການທີ່ໃຊ້ຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ.&lt;ref name=&quot;lao-dict&quot; /&gt;

== ໝາຍເຫດ ແລະ ສິ່ງອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ເອກະສານອ່ານເພີ່ມເຕີມ (ພາສາຕ່າງປະເທດ) ==
* Atkins, B. T. S., &amp; Rundell, M. (2008). ''The Oxford Guide to Practical Lexicography''. Oxford: Oxford University Press.
* Cowie, A. P. (2009). ''The Oxford History of English Lexicography''. Oxford: Clarendon Press.
* ກອງວິທະຍາສາດ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ. (2008). ''ທິດສະດີ ແລະ ຫຼັກການສ້າງວັດຈະນານຸກົມ''. ວຽງຈັນ: ໂຮງພິມສຶກສາ.
* ຣາຊະບັນດິດທະຍະສະຖານ. (2013). ''ພົດຈະນານຸກົມ ສະບັບຣາຊະບັນດິດທະຍະສະຖານ ພ.ສ. ໕໕໕໖''. ກຣຸງເທບຯ: ນານມີບຸກສ໌.

== ເບິ່ງຕື່ມ ==
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ໄວຍາກອນລາວ]]
* [[ພາສາສາດ]]

[[ໝວດ:ວັດຈະນານຸກົມ]]
[[ໝວດ:ພາສາສາດ]]
[[ໝວດ:ປຶ້ມອ້າງອີງ]]
[[ໝວດ:ເຄື່ອງມືທາງພາສາ]]

==ອ້າງອີງ==
&lt;references/&gt;
{{ປຶ້ມ}}
[[ໝວດ:ວັດຈະນານຸກົມ]]</text>
      <sha1>r2qkj8wabo3tl4xnpwt119ow1pc3f7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sukhoi Su-27</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8555</id>
    <revision>
      <id>127723</id>
      <parentid>104243</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */</comment>
      <origin>127723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4481" sha1="3q3bolu9nakbmviqe3oglspbv1gvnvg" xml:space="preserve">{{ປັບພາສາ}}[[ຮູບ:Sukhoi Su-27SKM at MAKS-2005 airshow.jpg|300px|thumbnail]]
'''Sukhoi Su - 27''' ( ພາສາລັດເຊຍ : СухойСу 27 ) ( ອົງການເນໂຕ້ ຊື່ ການລາຍງານ : Flanker ) ເປັນ ນ້ໍາ ເຄື່ອງຈັກ ເຮືອບິນ fighter manoeuverable Super ອອກແບບໂດຍ Sukhoi . ມັນ ມີຈຸດປະສົງ ທີ່ເປັນ ຄູ່ແຂ່ງ ໂດຍກົງ ສໍາລັບການ ຂະຫນາດໃຫຍ່ [[ສະຫະລັດ]] ການຜະລິດ Fighter ສີ່ , ມີ 3.530 ກິໂລແມັດ ( 1,910 nmi ) ລະດັບຄວາມ , armament ຢ່າງຮຸນແຮງ, Avionics sophisticated ແລະ maneuverability ສູງ . Su - 27 ທີ່ສຸດ ມັກຈະ ມີແມງວັນ ຄະ ດີກວ່າ ອາກາດ , ແຕ່ ສາມາດ ປະຕິບັດ ເກືອບທັງຫມົດ ປະຕິບັດງານ ສູ້ຮົບ . complementing ການຂະຫນາດນ້ອຍ MiG -29 , ຊະນິດ ຂອງຄູ່ຮ່ວມງານ ສະຫະລັດ ໄດ້ Su - 27 ຂອງ ແມ່ນ ໄດ້ F- 15 Eagle . ການ Su - 27 ເຂົ້າໄປ ບໍລິການ ທີ່ມີ Soviet ອາກາດ ໃນປີ 1985.

ມີ ການພັດທະນາ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ຈໍານວນຫນຶ່ງ ຂອງການອອກແບບ Su - 27 ມີ . ການ Su - 30 ເປັນ ສອງ ບ່ອນນັ່ງ, fighter ສອງ ພາລະບົດບາດ ສໍາລັບ ທັງຫມົດ ດິນຟ້າອາກາດ , ທາງອາກາດ ກັບ ທາງອາກາດແລະ ຄະ interdiction ເລິກ ທາງອາກາດ ເພື່ອຢູ່ດ້ານ . ການ Su - 33 ' Flanker -D ' ເປັນ interceptor ປ້ອງກັນປະເທດ ເຮືອ ກອງທັບເຮືອ ສໍາລັບ ການນໍາໃຊ້ ກ່ຽວກັບ ບັນທຸກ ເຮືອບິນ . ສະບັບ ເພີ່ມເຕີມ ປະກອບມີ 2 ບ່ອນນັ່ງ Su -34 ' Fullback ' variant ຂ້າງໂດຍ ຂ້າງ ທ້ວງ ແລະ Su - 35 ' Flanker - E &quot; ການປັບປຸງ fighter ປ້ອງກັນປະເທດ ອາກາດ .

==ອ້າງອີງ==
{{reflist}}
*&quot;ECA Program Su-27 ''Flankers'' Destined for Iceland&quot;. ''[[Air International]]''. October 2010, Vol. 79 No. 4. p.&amp;nbsp;9. ISSN 0306-5634.
* {{cite book |last=Gordon |first=Yefim |title=Sukhoi Su-27 Flanker: Air Superiority Fighter |publisher=Airlife Publishing, 1999|isbn=1-84037-029-7|ref={{harvid|Gordon|1999}}}}
*Gordon, Yefim and Peter Davison. ''Sukhoi Su-27 Flanker'', Specialty Press, 2006. ISBN 978-1-58007-091-1.
*''Modern Combat Aircraft: Reference guide'', pp.&amp;nbsp;50–51. Minsk, &quot;Elida&quot;, 1997. ISBN 985-6163-10-2. {{Ru icon}}

== ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ ==
{{Commons category|Sukhoi Su-27}}
*[http://www.sukhoi.org/eng/planes/military/su27sk/ Su-27SК Sukhoi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081021042109/http://www.sukhoi.org/eng/planes/military/su27sk/ |date=2008-10-21 }}
*[http://www.knaapo.ru/eng/ Su-27 page on knaapo.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070111131257/http://www.knaapo.ru/eng/ |date=2007-01-11 }}
*[http://www.ecaprogram.com/iopfor/iopfor_air.html ECA Program BV Website]
*[http://www.warfare.ru/?catid=255&amp;linkid=1604 Su-27SК Russia Military Analysis]
*[http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/su-27.htm Su-27 page GlobalSecurity.org]
*[http://www.ausairpower.net/APA-Flanker.html Sukhoi Flankers&amp;nbsp;– The Shifting Balance of Regional Air Power]
*[http://www.ausairpower.net/TE-Flankers-Aug03.pdf Asia's Advanced Flankers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060114210627/http://www.ausairpower.net/TE-Flankers-Aug03.pdf |date=2006-01-14 }}
*[http://www.zacharz.com/lebourget/su27/photos.htm The Su-27SKM]
*[http://scalemodels.ru/modules/photo/viewcat_cid_2.html Su-27 free walkaround (37 shots)]
*[http://www.prideaircraft.com/flanker.htm Su-27UB walkaround photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124012544/http://www.prideaircraft.com/flanker.htm |date=2009-11-24 }}

[[ໝວດ:ເຮືອບິນ]]
[[ໝວດ:ເຮືອບິນທະຫານ]]</text>
      <sha1>3q3bolu9nakbmviqe3oglspbv1gvnvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8760</id>
    <revision>
      <id>127718</id>
      <parentid>64499</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:16:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>127718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2257" sha1="eypsq2750a3d3rmbux8dcqw91m9xtls" xml:space="preserve">

'''ພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນ( English: Typhoon ພາສາຈີນ 台风)''' ແມ່ນເປັນພະຍຸລະດູຮອ້ນເຊິ່ງເກີດຂື່ນໃນພາກຕາເວັນຕົກຂອງມະຫາສະມຸດປາຊີຟິກຕອນເໜືອ,180 ອົງສາແລະ100 ອົງສາຕາເວັນອອກ.  ໃນເຂດນີ້ຈັດໃນກຸ່ມຂອງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງອ່າງມະຫາສະມຸດປາຊີຟິກ. ສຳລັບຈຸດປະສົງໃນການຈັດຕັ້ງ,ມະຫານສະມຸດປາຊີຟິກເໜືອໄດ້ແບ່ງອອກເປັນສາມເຂດ: 
 ເຂດພາກຕາເວັນອອກ (ອາເມລິກາເໜືອຫາ 140ອົງສາ ຕາເວັນຕົກ)  ເຂດກາງ (140 ອົງສາ ຕາເວັນຕົກ ຫາ 180 ອົງສາ);   ເຂດພາກຕາເວັນຕົກ (.(180° to 100°E) .
 ເຂດສູນກາງອຸຕຸນິຍົມສະເພາະRSMC ສຳລັບການພະຍາກອນພະຍຸລະດູຮອ້ນໃນຢີ່ປຸ່ນ, ກັບສູນເຕືອນພະຍຸອື່ນໆໃນເຂດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອທີ່ໂຮໂນລູລູ(ການຮ່ວມມືສູນກາງເຕືອນພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນ)  
,[[ປະເທດຟີລິບປິນ|ຟິລິບປິນ]], [[ຮົງກົງ]]. ໃນຂະນະທີ່RSMC ຕັ້ງຊື່ທຸກໆລະບົບ, ລາຍຊື່ສຳຄັນຂອງມັນແມ່ນໄດ້ປະສານກັນລະວ່າງສິບແປດປະເທດເຊິ່ງມີຂອບເຂດທີ່ຈະຖືກຜົນກະທົບຈາກພະຍຸໃນແຕ່ລະປີ. ປະເທດຟິລິບປິນໃຊ້ລາຍຊືຂອງພວກເຂົາເອງສຳລັບລະບົບ.
[[ຮູບ:Maria, Bopha and Saomai 2006-08-07 0435Z.jpg|thumbnail|ພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນສາມລູກ 7 ສິງຫາ 2006 .]]</text>
      <sha1>eypsq2750a3d3rmbux8dcqw91m9xtls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9656</id>
    <revision>
      <id>127728</id>
      <parentid>115036</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */</comment>
      <origin>127728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="172482" sha1="tjv8u7p8jxg1mlcg4gkezq40g60fv6p" xml:space="preserve">{{Capsa hominis Vicidata}}

'''ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາປະຊາທິປົກຯ ພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ''' ມີພະນາມເດີມວ່າ '''[[ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ]]''' ([[ພາສາໄທ|ໄທ:]]พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกฯ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว) ({{lang-th|สมเด็จเจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์}} ສົມເດັຈເຈົ້າຟ້າປຣະຊາທິປົກສັກດິເດຊນ໌) ແມ່ນພະມະຫາກະສັດໃນລາຊະວົງຈັກກີ ລຳດັບທີ່ 7 ແຫ່ງ[[ລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມ]] ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນພຸດ ແຮມ 14 ຄ່ຳ ເດືອນ 11 ປີມະເສັງ ເວລາ 12.25 ຫຼືກົງກັບວັນທີ່ 8 ພຶດສະຈິກາ ຄ.ສ.1893 ພະອົງເປັນພະລາຊະໂອລົດອົງທີ່ 76 ໃນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ເປັນປີທີ່ 9 ໃນສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊີນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ ([[ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າເສົາວະພາຜ່ອງສີ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ]]) ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຂຶ້ນຄອງລາດເປັນພະມະຫາກະສັດ ເມື່ອວັນທີ່ 26 ພຶດສະຈິກາ ຄ.ສ.1925 ແລະຊົງສະຫຼະລາຊະບັນລັງເມື່ອວັນທີ່ 2 ມີນາ ຄ.ສ.1934 (ນັບສັກກະຫຼາດແບບເກົ່າ) ຮວມສິຣິລາຊະສົມບັດ 9 ປີ ສະເດັດສະຫວັນຄົດ ເມື່ອວັນທີ່ 30 ພຶດສະພາ ຄ.ສ.1941 ຮວມພະຊົນມະພັນສາ 48 ພັນສາ

ພະອົງປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຫຼາຍດ້ານ ເຊັ່ນ ດ້ານການປົກຄອງ ໂປດໃຫ້ຕັ້ງສະພາກຳມະການອົງຄະມົນຕີ ຊົງກາກົດໝາຍເພື່ອຄວບຄຸມການຄ້າທີ່ເປັນສາທາລະນູປະໂພກແລະການເງິນລະບົບເທດສະບານ ດ້ານການສາດສະໜາ ການສຶກສາ ປະເພນີແລະວັດທະນະທຳນັ້ນ ພະອົງໂປດໃຫ້ສ້າງຫໍພະສະໝຸດ ຊົງປະຕິຮູບການສຶກສາລະດັບມະຫາວິທະຢາໄລ ນອກຈາກນີ້ມີການປັບປຸງການສຶກສາຈົນຍົກລະດັບມາດຕະຖານເຖິງປະລິນຢາຕີ ຊົງຕັ້ງລາຊະບັນດິດຍະສະພາໂປດໃຫ້ຈັດພິມພະໄຕປິດົກສະບັບອັກສອນໄທສົມບູນຊື່ວ່າ &quot;ພະໄຕປິດົກສະຫຍາມຣັດ&quot;

ສຳລັບຊີວິດສ່ວນພະອົງນັ້ນ ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງອະພິເສກສົມລົດກັບ[[ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍຣົມລາຊິນີ]] ([[ໝ່ອມເຈົ້າຍິງຣຳໄພພັນນີ ສະຫວັດດິວັດ]] ຫຼື [[ທ່ານຍິງນາ]]) ບໍ່ມີພະລາຊະໂອລົດແລະພະລາຊະທິດາ ແຕ່ມີພະລາຊະໂອລົດບຸນທຳຄື [[ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າຈິຣະສັກສຸປະພາດ]]

ແລະພະອົງໄດ້ຮັບການຍົກຍ່ອງຈາກອົງການຍູເນສໂກ (UNESCO) ໃຫ້ເປັນບຸກຄົນສຳຄັນຂອງໂລກ ເມື່ອວັນທີ່ 8 ພຶດສະຈິກາ ຄ.ສ.1993 ເນື່ອງໃນວະໂຣກາດສະຫຼອງວັນພະລາຊະສົມພົບຄົບ 100 ປີ

[[File:King Prajadhipok portrait photograph.jpg|thumb|200px|ພະປົກເກົ້າ ລັດຊະການທີ່ 7]]

==ພະລາຊະປະຫວັດ==

[[File:Prajadhipok's coronation records - 003.jpg|เจ้าฟ้าประชาธิปกและพระราชมารดา|ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດແລະພະລາຊະມານດາ|left|200px|thumb]]
ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງໜ້ອຍໃນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເຈົ້າຢູ່ຫົວທີ່ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ ຊົງພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນພຸດ ແຮມ 14 ຄ່ຳ ເດືອນ 11 ປີມະເສັງ ກົງກັບວັນທີ່ 8 ພຶດສະຈິກາ ຄ.ສ.1893 ນະ ພະທີ່ນັ່ງສຸດທາສີພິຣົມ ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າຢູ່ຫົວພະລາຊະທານພະນາມວ່າ &quot;ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຢາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ຊະເນດມະຫາລາຊາທິລາດ ຈຸລາລົງກອນນາດວະໂຣລົດ ອຸດົມຍົດອຸກິດຖະສັກ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະພົງບໍລິບັນບໍລິພັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະມະຫາລະຊະດາພິສິນຈະນະພັນໂສໄທ ມົງຄົນສະໄໝສະມາກອນ ສະຖາວໍລະວະຣັດສະຣິຍະຄຸນ ອະດຸນຍະລາຊະກຸມານ&quot;&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2436/048/515_1.PDF ข่าวสมโภชเดือนสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ], เล่ม ๑๐, ตอน ๔๘, ๒๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๑๘๙๓, หน้า ๕๑๕ &lt;/ref&gt; ພະນາມທົ່ວໄປຮຽກວ່າ &quot;ທຸນກະໝ່ອມອຽດໜ້ອຍ&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 (พ.ศ. 2468 - 2477) (ย่อความจาก “พระราชประวัติพระมหากษัตริย์แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์” โดย ม.ร.ว. แสงสูรย์ ลดาวัลย์), เข้าถึงวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2554 |url=http://www.mahamakuta.inet.co.th/buddhism/rama/rama7.html |access-date=2017-12-14 |archive-date=2007-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070915170526/http://mahamakuta.inet.co.th/buddhism/rama/rama7.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
 
ພະອົງມີສົມເດັດພະເຊດຖາແລະສົມເດັດພະເຊດຖະພະຄິນີຮວມ 7 ພະອົງ ໄດ້ແກ່
# [[ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າພາຫຸລັດມະນີໄມ ກົມພະເທບນາຣີຣັດ|ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າກົມພະເທບນາຣີຣັດ]]
# [[ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ]]
# [[ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າຕີເພັດຊະຣຸດທຳລົງ]] 
# [[ສົມເດັດພະອະນຸຊາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າຈັກກະພົງພູວະນາດ ກົມມະຫຼວງພິດສະນຸໂລກປະຊານາດ]]
# [[ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍຣົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າສິຣິລາດກະກຸທະພັນ]]
# [[ສົມເດັດພະອະນຸຊາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າອັດສະດາງເດຊາວຸດ ກົມມະຫຼວງນະຄອນລາຊະສີມາ]] 
# [[ສົມເດັດພະບໍຣົມວົງເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸທາທຸດທາດິຫຼົກ ກົມມະຂຸນເພັດຊະບູນອິນທາໄຊ]]

ເມື່ອພະອົງຈະເລີນວັຍຄົບກຳໜົດທີ່ຈະຕັ້ງການພິທີໂສກັນ (ໂກນຈຸກ) ແລະພະລາຊະທານພະສຸພັນນະບັດຕາມຂັດຕິຍະລາຊະປະເພນີແລ້ວ ພ້ອມກັນນີ້[[ພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອຸຣຸພົງລາຊະສົມໂພດ|ພະອົງເຈົ້າອຸຣຸພົງລາຊະສົມໂພດ]] ກໍມີພະຊົນຄົບກຳໜົດພິທີໂສກັນເຊັ່ນກັນ ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າ ໃຫ້ຈັດການໂສກັນແລະສະເຫຼີມພະນາມຂອງທັງສອງພະອົງຂຶ້ນພ້ອມກັນບໍລິເວນພະທີ່ນັ່ງດຸສິດມະຫາປາສາດ ເມື່ອວັນທີ່ 4 ມີນາ ຄ.ສ. 1905&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2448/050/1140_1.PDF พระราชพิธีมหามลคลการโสกันต์ และพระราชทานพระสุพรรณบัฏ เฉลิมพระนามสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิ์เดชน์และโสกันต์ พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าอุรุพงษ์รัชสมโภช], เล่ม ๒๒, ตอน ๕๐, ๑๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๔๘, หน้า ๑๑๔๐ &lt;/ref&gt; ໂດຍພະອົງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນ[[ເຈົ້າຟ້າຕ່າງກົມ]]ທີ່ '''ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າກົມມະຂຸນສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ''' ມີພະນາມຕາມຈາຣຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ &quot;ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ກົມມະຂຸນສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ ຊະເນດມະຫາລາຊາທິລາດ ຈຸລາລົງກອນນາດວະໂລລົດ ອຸດົມຍົດອຸກິດຖະສັກ ອຸໄພປັກສະນາວິນ ອະສຳພິນນະຊາດພິສຸດ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະພົງບໍລິພັດ ບໍລົມຂັດຕິຍະມະຫາລັດຊະດາພິສິນພັນໂສໄທ ມົງຄົນສະໄໝສະມາກອນ ສະຖາວອນວະລັດສະລິຍະຄຸນ ອະດຸນຍະລາຊະກຸມານ ກົມມະຂຸນສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ&quot;&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2448/050/1148.PDF ประกาศเฉลิมพระนาม], เล่ม ๒๒, ตอน ๕๐, ๑๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๔๘, หน้า ๑๑๔๘ &lt;/ref&gt;

===ການສຶກສາ=== 
ເມື່ອພະອົງຈະເລີນພະຊັນສາພໍສົມຄວນຊົງເຂົ້າຮັບການສຶກສາຕາມປະເພນີຂັດຕິຍະລາຊະກຸມານແລະຈຶງຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ເປັນນັກຮຽນນາຍຮ້ອຍພິເສດ ຕໍ່ມາ ຄັ້ງຊົງໂສກັນແລ້ວສະເດັດໄປສຶກສາວິຊາການທີ່[[ປະເທດອັງກິດ]] ເມື່ອກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1906 ໃນຂະນະນັ້ນມີພະຊົນມາຍຸພຽງ 13 ພັນສາ ຊົງເລິ່ມຮັບການສຶກສາໃນວິຊາສາມັນໃນ[[ວິທະຍາໄລອີຕັນ]]ເຊິ່ງເປັນໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຊັ້ນນຶ່ງຂອງປະເທດ ເມື່ອສຳເລັດການສຶກສາຈາກວິທະຍາໄລອີຕັນແລ້ວ ຊົງສອບເຂົ້າສຶກສາວິຊາທະຫານທີ່ໂຮງຮຽນນາຍຮ້ອຍທະຫານ(Royal Military Academy Council) ນະ ເມືອງ [[ວູລິຊ]] ຊົງເລືອກສຶກສາວິຊາທະຫານຜະແໜກປືນໃຫຍ່ມ້າ ແຕ່ໃນຂະນະນັ້ນພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດສະຫວັນຄົດໃນປີ ຄ.ສ. 1910 ພະອົງຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດກັບປະເທດໄທເພື່ອເຂົ້າຮ່ວມພະລາຊະພິທີຖະຫວາຍພະເພີງພະບໍລົມສົບ ແລະຖະຫວາຍງານຄັ້ງສຸດທ້າຍແດ່ສົມເດັດພະບໍລົມຊະນົກນາດດ້ວຍປະຄອງພະບໍລົມໂກດຄູ່ກັບສົມເດັດພະມະຫິດຕະລາທິເບດ ອະດຸນຍະເດດວິກົມ ພະບໍລົມລາຊະຊະນົກ ຂະນະເຊີນພະບໍລົມສົບວຽນພະເມຣຸມາດ&lt;ref&gt;พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.  ประวัติต้นรัชกาลที่ 6.  พิมพ์ครั้งที่ 3.  กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน, 2550&lt;/ref&gt; ແລ້ວຈຶ່ງສະເດັດກັບໄປສຶກສາຕໍ່ໃນປີ ຄ.ສ. 1913 ພາຍຫຼັງຊົງເຂົ້າປະຈຳການ ນະ ກົມທະຫານປືນໃຫຍ່ມ້າອັງກິດຢູ່ທີ່ເມືອງ[[ອັນເດີຊອດ]] (Aldershot) ຕັ້ງແຕ່ເດືອນກຸມພາ ຄ.ສ. 1913 ຮອດເດືອນກັນຍາ ຄ.ສ. 1914 ເຊິ່ງເປັນຊ່ວງເວລາການຊ້ອມຮົບ ໂດຍລັດຖະບານອັງກິດຕາມຄວາມເຫັນຊອບຂອງທີ່ປະຊຸມກອງທະຫານ (Army Council) ແລະໄດ້ຮັບອະນຸຢາດໃຫ້ຊົງເຄື່ອງແບບນາຍທະຫານອັງກິດສັງກັດໃນ “L” Battery Royal Horse Artillery ຊົງໄດ້ຮັບສັນຍາບັດເປັນນາຍທະຫານຍົດຮ້ອຍຕີກິດຕິສັບແຫ່ງ[[ກອງທັບອັງກິດ]] ແລະໃນການທີ່ພະອົງສຳເລັດການສຶກສາ ພະບາດສົມເດັດພະມົງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າ ໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງພະຍົດນາຍຮ້ອຍຕີນອກກອງ ສັງກັດກົມທະຫານມະຫາດເລັກຮັກສາພະອົງ ຕໍ່ມາໄດ້ເລື່ອນຂຶ້ນເປັນນາຍຮ້ອຍໂທແລະນາຍທະຫານນອກກອງ ສັງກັດກົມທະຫານປືນໃຫຍ່ຮັກສາພະອົງ&lt;ref name=&quot;เลื่อนกรม&quot;&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/A/216.PDF พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาเลื่อนกรมตั้งกรม และตั้งเจ้าพระยา] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114212604/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/A/216.PDF |date=2011-11-14 }}, เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ก, ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๖๘, หน้า ๒๑๖&lt;/ref&gt;

ໃນປີ ຄ.ສ. 1913 ໄດ້ເກີດ[[ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ໜຶ່ງ]]ຂຶ້ນໃນເອີລົບ ແຕ່ເນື່ອງຈາກພະບາດສົມເດັດພະມົງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຊົງດຳລິເຫັນວ່າ ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ຍັງບໍ່ສຳເລັດການສຶກສາວິຊາການທະຫານ ຫາກຈະກັບມາເມືອງໄທກໍຍັງເຮັດຄຸນປະໂຍດແກ່ບ້ານເມືອງຍັງບໍ່ໄດ້ເຕັມທີ່ ດັງນັ້ນຈຶ່ງໂປດເກົ້າ ໃຫ້ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າຈະລູນສັກກີດາກອນ ຊົງຈັດຫາຄູສອນເພື່ອສອນວິຊາການເພີ່ມເຕິມໂດຍເນັ້ນວິຊາທີ່ຈະເປັນຄຸນປະໂຍດແກ່ບ້ານເມືອງ ໃນວິຊາກົດໝາຍລະຫວ່າງປະເທດ ພົງສາວະດານສຶກ ແລະຍຸດທະສາດການສຶກ

ຄັ້ງສົງຄາມໄດ້ທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນຢ່າງຫຼາຍ ແລະການຫາຄູມາຖະຫວາຍພະອັກສອນກໍລຳບາກ ເນື່ອງດ້ວຍນາຍທະຫານທີ່ມີຄວາມສາມາດຕ້ອງອອກຮົບໃນສົງຄາມ [[ພະບາດສົມເດັດພະມົງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ]] ຈຶ່ງໂປດເກົ້າ ໃຫ້ພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີພະລາຊະດຳເນິນ ແຕ່ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີມີຄວາມປະສົງທີ່ຈະສະເດັດຮ່ວມຮົບກັບພະສະຫາຍຊາວອັງກິດ ຫາກແຕ່[[ສົມເດັດພະເຈົ້າຈອດທີ 5 ແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ]] ບໍ່ສາມາດເຮັດຕາມພະລາຊະປິສົງ ເນື່ອງດ້ວຍພະອົງເປັນຄົນໄທເຊິ່ງເປັນປະເທດເປັນກາງໃນສົງຄາມ ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງສະເດັດກັບປະເທດໄທໃນເດືອນເມສາ ຄ.ສ. 1914

=== ເຂົ້າຮັບລາຊະການ ===
[[ຮູບ:Rama VII and Queen Rambai.jpg|thumb|ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າກົມມະຂຸນສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາແລະໝ່ອມເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະວໍລະຊາຍາ ໃນວັນພະລາຊະພິທີອະພິເສກສົມລົດ]]
{{ພະມະຫາກະສັດແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ}}
ຄັ້ນເມື່ອສະເດັດກັບປະເທດໄທ ພະອົງເຂົ້າຮັບລາຊະການໃນຕຳແໜ່ງນາຍທະຫານຄົນສະໜິດພິເສດຂອງ[[ຈອມພົນ]] [[ສົມເດັດພະອະນຸຊາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າກົມມະຫຼວງພິດສະນຸໂລກປະຊານາດ]] ເຊິ່ງເປັນພະເຊດຖາ (ອ້າຍ) ໃນພະອົງ ຕໍ່ມາພະອົງໄດ້ເລື່ອນເປັນຜູ້ບັງຄັບກອງຮ້ອຍທະຫານປືນໃຫຍ່ຮັກສາພະອົງແລະເປັນຮ້ອຍເອກຕໍ່ມາສະເດັດເຂົ້າຮັບລາຊະການປະຈຳກົມບັນຊາການກອງພັນນ້ອຍທີ່ 2 ໃນຕຳແໜ່ງນາຍທະຫານເສນາທິການແລະຕໍ່ມາເລື່ອນເປັນນາຍພັນຕີ ແລ້ວເປັນພັນໂທບັງຄັບການໂຮງຮຽນນາຍຮ້ອຍຊັ້ນປະຖົມ

สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอทรงปฏิบัติราชการสนองพระเดชพระคุณในตำแหน่งหน้าที่การงานต่าง ๆ เป็นที่เรียบร้อยมาโดยตลอด ต่อมาทรงลาราชการเพื่อผนวช ณ อุโบสถ[[วัดพระศรีรัตนศาสดาราม]] เมื่อปี พ.ศ. 2460 โดยมี[[สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส]] เป็นพระ[[อุปัชฌาย์]] และพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ (ต่อมาคือ[[พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า]]) เป็นพระกรรมวาจาจารย์ แล้วเสร็จประทับจำพรรษา ณ พระตำหนักปั้นหยา [[วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร]]&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2460/D/1056.PDF การผนวช สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนสุโขไทยธรรมราชา พระพุทธศักราช ๒๔๖๐], เล่ม ๓๔, ตอน ง, ๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๐, หน้า ๑๐๕๖ &lt;/ref&gt; ทรงได้รับฉายาว่า &quot;''ปชาธิโป''&quot; ในระหว่างที่ผนวชนั้น สมเด็จพระอุปัชฌาย์ทรงปรารภว่า พระองค์นั้นเป็นพระอนุชาพระองค์เล็ก ถึงอย่างไรก็คงไม่มีเหตุจำเป็นที่จะต้องเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติเป็นแน่ ดังนั้น จึงทรงชวนให้พระองค์อยู่ในสมณเพศตลอดไป เพื่อจะได้ช่วยปกครองสังฆมณฑลสืบไป แต่พระองค์ได้ปฏิเสธ เนื่องจากในขณะนั้นพระองค์ทรงพอพระทัยที่จะอภิเษกสมรสกับ[[หม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์]] มากกว่า&lt;ref&gt;ส. พลายน้อย, หน้า 27&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์, หน้า 117&lt;/ref&gt;

เมื่อสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอลาผนวชและเสด็จเข้ารับราชการแล้ว [[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]]ตรัสขอหม่อมเจ้ารำไพพรรณี สวัสดิวัตน์ ต่อ[[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์]] และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ประกอบพระราชพิธีอภิเษกสมรสพระราชทาน โดยมีพิธีขึ้นตำหนัก ณ [[วังศุโขทัย]] ซึ่งพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานที่ดินให้และสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดเกล้าฯ ให้สร้างตำหนักขึ้นพระราชทานเป็นเรือนหอ และมีพระราชพิธีอภิเษกสมรส ณ [[พระที่นั่งวโรภาษพิมาน]] [[พระราชวังบางปะอิน]] เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2461 ซึ่งนับเป็นการอภิเษกสมรสครั้งแรกหลังจากการตรากฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการเสกสมรสแห่งเจ้านายในพระราชวงศ์ รวมทั้ง ยังเป็นการแต่งงานแบบตะวันตกอย่างแท้จริง กล่าวคือมีการถามความสมัครใจของคู่บ่าวสาวด้วย&lt;ref&gt;สำนักพระราชวัง, พระราชวังบางปะอิน, พิมพ์ครั้งที่ 1, พ.ศ. 2548&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;พระราชประวัติสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7, หน้า 7-8&lt;/ref&gt;

พระองค์ทรงพระประชวรเรื้อรังจึงจำเป็นต้องลาราชการไปพักรักษาพระองค์ในสถานที่ที่มีอากาศเย็นตามความเห็นของคณะแพทย์ พระองค์จึงเสด็จไปรักษาพระองค์ที่[[ทวีปยุโรป]]ในปี พ.ศ. 2463 ครั้นพระองค์ทรงหายจากอาการประชวรแล้ว ทรงเข้าศึกษาวิชาการใน[[โรงเรียนนายทหารฝ่ายเสนาธิการฝรั่งเศส]] ณ กรุง[[ปารีส]] จนสำเร็จการศึกษาเสด็จกลับประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2464 หลังจากนั้นอีก 4 ปี ทรงเข้ารับราชการอีกครั้ง โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เข้ารับราชการในตำแหน่งปลัดกรมเสนาธิการทหารบก และเลื่อนพระยศขึ้นเป็นนายพันเอก ผู้บัญชาการกองพลทหารบกที่ 2 และเป็นผู้บังคับการพิเศษกรมทหารปืนใหญ่ที่ 2 ในคราวเดียวกัน

พระองค์ทรงปฏิบัติราชการโดยพระวิริยะอุตสาหะ ปรากฏพระเกียรติคุณและสติปัญญาจนสามารถรับราชการสำคัญสนองพระเดชพระคุณต่างพระเนตรพระกรรณได้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระบรมราชโองการให้เลื่อนกรมขึ้นเป็น '''สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา''' เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468&lt;ref name=&quot;เลื่อนกรม&quot;/&gt; ก่อนพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจะเสด็จสวรรคตเพียงไม่กี่วัน

=== ขึ้นครองราชสมบัติ ===
[[ຮູບ:Royal portraits - 004 02.jpg|350px|left|พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปกในฉลองพระองค์เต็มยศตามโบราณราชประเพณี ประทับเหนือพระที่นั่งภัทรบิฐ แวดล้อมด้วยชาวพนักงานถือเบญจราชกกุธภัณฑ์และเครื่องยศเครื่องสูง|thumb]]

ก่อนที่[[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]]จะสวรรคตได้มีพระราชหัตถเลขานิติกรรมเกี่ยวกับการสืบราชสมบัติไว้ ความตอนหนึ่งว่า

{{ຄຳເວົ້າ|...หากมีพระราชโอรส ก็ให้สมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงสุโขทัยธรรมราชาทรงเป็นประธานคณะผู้สำเร็จราชการต่างพระองค์จนกว่าพระมหากษัตริย์จะทรงบรรลุนิติภาวะ แต่ถ้าไม่มีพระราชโอรสก็ใคร่ให้สมเด็จเจ้าฟ้ากรมหลวงสุโขทัยธรรมราชาทรงรับรัชทายาทสืบสันตติวงศ์ตามราชประเพณี...|พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว&lt;ref&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 43&lt;/ref&gt;}}

ขณะที่[[พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี]] มีพระประสูติกาลพระราชธิดาพระองค์เดียว ([[สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี]] ในปัจจุบัน) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวประชวรและเสด็จสวรรคตในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา ได้เสด็จ ณ [[พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน]] ทรงแจ้งข่าวสวรรคตต่อที่ประชุมพระบรมวงศานุวงศ์เสนาบดีและองคมนตรีผู้ใหญ่แล้ว [[เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล)]] เสนาบดีกระทรวงวังในขณะนั้น ได้อัญเชิญพระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวอ่านในที่ประชุม เสร็จแล้วผู้เข้าประชุมได้พร้อมกันถวายอาเศียรวาทแต่สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา ซึ่งรับเป็น''สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว'' สำเร็จราชการแผ่นดินสืบราชสันตติวงศ์ต่อไป&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/D/2703.PDF ข่าวพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคต], เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ง, ๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๖๘, หน้า ๒๗๐๔&lt;/ref&gt; ทั้งที่ไม่ได้ทรงเต็มพระทัยที่จะทรงรับราชสมบัติ ด้วยทรงเห็นว่าพระองค์ไม่แก่ราชการเพียงพอและเจ้านายที่มีอาวุโสพอจะรับราชสมบัติก็ยังน่าจะมี&lt;ref&gt;พระยาประกาศอักษรกิจ (เสงี่ยม รามนันทน์), หน้า ช&lt;/ref&gt; 

เมื่อวันที่ [[25 กุมภาพันธ์]] พ.ศ. 2469 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรับพระบรมราชาภิเษกโดยมีพระนามอย่างย่อว่า '''พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว''' และพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot;&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/A/E/0.PDF พระราชพิธี บรมราชาภิเษกเฉลิมพระราชมณเฑียร ปีฉลูสัปตศก พุทธศักราช ๒๔๖๘] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114214636/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/A/E/0.PDF |date=2011-11-14 }}, เล่ม ๔๒, ตอนพิเศษ ๐ ก, ๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๖๘, หน้า ๑๕๔-๑๕๕&lt;/ref&gt;

&quot;''พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก มหันตเดชนดิลกรามาธิบดี เทพยปรียมหาราชรวิวงศ อสัมภินพงศพีระกษัตร บุรุษรัตนราชนิกโรดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสำสุทธเคราหณีจักรีบรมนาถ จุฬาลงกรณราชวรางกูร มหามกุฏวงศวีรสูรชิษฐ ราชธรรมทศพิธอุต์กฤษฎนิบุญ อดุลยฤษฎาภินิร์หาร บูรพาธิการสุสาธิตธันยลักษณ์วิจิตรเสาวภาคยสรรพางค์ มหาชโนตมางคมานท สนธิมตสมันตสมาคม บรมราชสมภาร ทิพยเทพาวตาร ไพศาลเกียรติคุณ อดุลยศักดิเดช สรรพเทเวศปริยานุรักษ มงคลลัคนเนมาหวัย สุโขทัยธรรมราชา อภิเนาวศิลปศึกษาเดชนาวุธ วิชัยยุทธศาสตรโกศล วิมลนรรยพินิต สุจริตสมาจาร ภัทรภิชญาณประดิภานสุนทร ประวรศาสโนปสดมภก มูลมุขมาตยวรนายกมหาเสนานี สราชนาวีพยูหโยธโพยมจร บรมเชษฐโสทรสมมต เอกราชยยศสธิคมบรมราชสมบัติ นพปฏลเศวตฉัตราดิฉัตร ศรีรัตโนปลักษณ มหาบรมราชาภิเษกาภิษิกต์ สรรพทศทิศวิชิตเดโชไชย สกลมไหศวรยมหาสวามินทร มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนาถชาติอาชันยาศรัย พุทธาทิไตรรัตนศรณารักษ วิศิษฎศักตอัครนเรศวราธิบดี เมตตากรุณาศีตลหฤทัย อโนปไมยบุณยการ สกลไพศาลมหารัษฎราธิบดินทร์ ปรมินทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนาถบพิตร พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว''&quot;

ในการนี้พระองค์ได้สถาปนาหม่อมเจ้ารำไพพรรณี พระวรราชชายา ขึ้นเป็น [[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี]]&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/A/355.PDF พระบรมราชโองการ ประกาศ สถาปนาสมเด็จพระบรมราชินี], เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ก, ๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๖๘, หน้า ๓๕๕ &lt;/ref&gt; ซึ่งนับเป็นพระอัครมเหสีพระองค์แรกที่ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระบรมราชินีในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก&lt;ref&gt;พระราชประวัติสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7, หน้า 15&lt;/ref&gt;

หลังจากนั้น พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งคณะอภิรัฐมนตรี อันประกอบด้วย [[สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช]], [[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต]], [[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์]], [[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ]] และ[[พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ]] ซึ่งมีหน้าที่ถวายคำปรึกษาราชการแผ่นดินและราชการในพระองค์ระหว่างที่ยังทรงใหม่ต่อหน้าที่&lt;ref&gt;พระยาประกาศอักษรกิจ (เสงี่ยม รามนันทน์), หน้า ญ&lt;/ref&gt;

=== การเปลี่ยนแปลงการปกครอง ===
{{see also|ການປະຕິວັດສະຫຍາມ ຄ.ສ. 1932}}
[[ຮູບ:The granting of Siam's 'permanent' constitution.jpg|thumb|พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475]]
ในขณะที่พระองค์ขึ้นครองราชสมบัตินั้น ฐานะทางการคลังของสยามและสภาวะเศรษฐกิจทั่วโลกอยู่ในภาวะตกต่ำอย่างมาก พระองค์ได้ตัดลดงบประมาณในส่วนต่าง ๆ เช่น งบประมาณส่วนพระมหากษัตริย์ งบประมาณด้านการทหาร รวมถึง การการยุบหน่วยราชการและปลดข้าราชการออกเป็นจำนวนมากเพื่อลดรายจ่ายของประเทศ ทำให้เกิดความไม่พอใจอันเป็นสาเหตุหนึ่งที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงสยามในเวลาต่อมา&lt;ref name=&quot;พลายน้อย95&quot;&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 95&lt;/ref&gt; พระราชกรณียกิจประการหนึ่งที่ คือ พระองค์มีพระราชปรารภจะพระราชทานรัฐธรรมนูญการปกครองให้แก่สยาม โดยพระองค์ได้มอบหมายให้นายเรย์มอนด์ บาร์ทเล็ตต์ สตีเฟนส์ ที่ปรึกษานโยบายต่างประเทศชาวอเมริกัน และพระยาศรีวิสารวาจา ร่วมกันทำบันทึกความเห็นในเรื่องดังกล่าว &lt;ref name=&quot;พลายน้อย95&quot;/&gt; แต่ถูกทักท้วงจากพระบรมวงศ์ชั้นผู้ใหญ่จึงได้ระงับไปก่อน&lt;ref&gt;Stowe P.5&lt;/ref&gt;

ร่างรัฐธรรมนูญของเรย์มอนด์ บี. สตีเวนส์และพระยาศรีวิสารวาจา พ.ศ. 2474 ที่เรียก ''An outline of changes in the form of government'' มีใจความว่า ให้พระมหากษัตริย์ยังคงเป็นหัวหน้าฝ่ายบริหารและ[[รัฏฐาธิปัตย์]] นายกรัฐมนตรีมาจากการแต่งตั้งของและต้องรับผิดชอบต่อพระมหากษัตริย์ มีสภานิติบัญญัติซึ่งสมาชิกมาจากการแต่งตั้งของพระมหากษัตริย์และการเลือกตั้งอย่างละเท่า ๆ กัน กรณีที่เกิดข้อพิพาทระหว่างสภากับนายกรัฐมนตรีให้พระมหากษัตริย์เป็นผู้ตัดสิน พระมหากษัตริย์มีอำนาจยับยั้ง และสามารถออกกฎหมายฉุกเฉินได้โดยไม่ต้องผ่านสภา&lt;ref&gt;ธนพงษ์ โสดานา. [https://www.academia.edu/20120889/ร_างรัฐธรรมนูญ_ของนาย_เรมอนด_บี_สตีเวนส_และพระยาศรีวิสารวาจา_พ.ศ. 2474 ร่างรัฐธรรมนูญ ของนาย เรมอนด์ บี สตีเวนส์ และพระยาศรีวิสารวาจา พ.ศ. 2474] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230217023037/https://www.academia.edu/20120889/%E0%B8%A3_%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B9%E0%B8%8D_%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2_%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%94_%E0%B8%9A%E0%B8%B5_%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%AA_%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B2_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8. |date=2023-02-17 }}&lt;/ref&gt;

ภายหลังงานเฉลิมฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบรอบ 150 ปี พระองค์เสด็จแปรพระราชฐานไปยัง[[วังไกลกังวล]] [[หัวหิน]] [[จังหวัดประจวบคีรีขันธ์]] ในระหว่างนั้นเอง[[คณะราษฎร]]ได้ทำการปฏิวัติยึดอำนาจการปกครองในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 และได้เข้ายึดสถานที่สำคัญของทางราชการได้ รวมทั้ง ได้เชิญสมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ผู้สำเร็จราชการพระนคร พร้อมกับพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่มาที่[[พระที่นั่งอนันตสมาคม]]เพื่อเป็นตัวประกัน&lt;ref&gt;พระราชประวัติสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7, หน้า 67&lt;/ref&gt;

เมื่อพระองค์ทรงทราบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว พระองค์ตรัสเรียกพระบรมวงศานุวงศ์และเสนาบดีที่อยู่ที่หัวหินให้เข้าประชุมกันที่วังไกลกังวลเพื่อทรงหารือแนวทางต่าง ๆ ที่จะรับมือกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ในที่ประชุมนั้นแสดงความเห็นออกเป็นสองฝ่ายทั้งสนับสนุนให้ต่อสู้กับคณะราษฎรและฝ่ายที่เห็นว่าไม่ควรสู้ หลังจากนั้น พระองค์ตรัสว่า &quot;''เมื่อได้ฟังความเห็นของเจ้านายและเสนาบดีทั้งสองฝ่ายแล้ว ทรงเห็นว่าถ้าจะสู้ก็คงสู้ได้ แต่จะเสียเลือดเนื้อข้าแผ่นดินซึ่งเป็นคนไทยด้วยกัน''&quot;&lt;ref&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 101&lt;/ref&gt;

ท้ายที่สุด พระองค์ทรงตัดสินพระทัยที่จะอยู่ในราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญดังที่พระองค์ทรงสนับสนุนที่จะให้ประชาชนมีรัฐธรรมนูญมาโดยตลอด&lt;ref&gt;Stowe p.20&lt;/ref&gt; พระองค์เสด็จกลับพระนครและได้พระราชทาน[[พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475|พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว]] ในวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2475 และพระราชทาน[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม|รัฐธรรมนูญฉบับถาวร]]เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475

=== สละราชสมบัติ ===
หลังจากเหตุการณ์[[การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475]] พระองค์เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีไปเจริญทางพระราชไมตรีกับประเทศในแถบยุโรป พร้อมทั้งเสด็จประทับที่ประเทศอังกฤษ เพื่อทรงเข้ารับการผ่าตัดและรักษาพระเนตร ในการนี้ได้แต่งตั้ง[[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์]]เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2476/A/838.PDF พระราชกฤษฎีกาตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พุทธศักราช ๒๔๗๖] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111108195833/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2476/A/838.PDF |date=2011-11-08 }}, เล่ม ๕๐, ตอน ๐ ก, ๑๑ มกราคม พ.ศ. ๒๔๗๖, หน้า ๘๓๘&lt;/ref&gt; ในระหว่างนี้พระองค์ยังทรงติดต่อราชการกับรัฐบาลผ่านทางผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ซึ่งยังคงปรากฏข้อขัดแย้งต่าง ๆ ที่ไม่สามารถหาข้อยุติกันได้ โดยเฉพาะกรณีมีพระประสงค์ให้แก้ไขมาตรา 39 แห่ง[[รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม]] ให้กฎหมายใดที่ไม่ทรงลงพระปรมาภิไธยต้องเป็นอันตกไป และสภาผู้แทนราษฎรที่เสนอร่างกฎหมายนั้นต้องถูกยุบ แต่รัฐบาลและสมาชิกรัฐสภาไม่อาจยอมทำตามประสงค์นั้นได้ จึงมีพระราชดำริที่จะสละราชสมบัติ&lt;ref&gt;''พระปกเกล้าฯ กับคณะราษฎร'', หน้า (๕) - (๘)&lt;/ref&gt; รัฐบาลจึงตั้งคณะกรรมการขึ้นหนึ่งคณะโดยมี[[เจ้าพระยาศรีธรรมาธิเบศ (จิตร ณ สงขลา)]] ประธานสภาผู้แทนราษฎร ณ ขณะนั้น เป็นประธานคณะกรรมการ พร้อมกับพลเรือตรี หลวงธำรงนาวาสวัสดิ์ ([[ถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์]]) และนาย[[ดิเรก ชัยนาม]] เดินทางมาเข้าเฝ้าฯ และไกล่เกลี่ยเพื่อกราบบังคมทูลให้เสด็จกลับประเทศไทย แต่การเจรจาไม่เป็นผลสำเร็จ&lt;ref&gt;สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์, หน้า 214&lt;/ref&gt; พระองค์ทรงตัดสินพระทัยสละราชสมบัติ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477 (นับศักราชแบบเก่า) ในพระราชหัตถเลขาสละราชสมบัตินั้น ปรากฏข้อความที่ใช้อ้างอิงกันเสมอในเวลาต่อมาว่า

{{ຄຳເວົ້າ|ข้าพเจ้ามีความเต็มใจที่จะสละอำนาจอันเป็นของ ข้าพเจ้าอยู่แต่เดิมให้แก่ราษฎรโดยทั่วไป แต่ข้าพเจ้าไม่ยินยอมยกอำนาจทั้งหลายของข้าพเจ้าให้แก่ผู้ใด คณะใดโดยเฉพาะเพื่อใช้อำนาจนั้นโดย สิทธิขาด และโดยไม่ฟังเสียงอันแท้จริงของราษฎร...
...บัดนี้ ข้าพเจ้าเห็นว่า ความประสงค์ของข้าพเจ้า ที่จะให้ราษฎรมีสิทธิออกเสียง ในนโยบายของประเทศไทยโดยแท้จริงไม่เป็นผลสำเร็จ และเมื่อข้าพเจ้ารู้สึกว่า บัดนี้ เปนอันหมดหนทาง ที่ข้าพเจ้าจะช่วยเหลือ ให้ความคุ้มครองแก่ประชาชนได้ต่อไปแล้ว ข้าพเจ้าจึงขอสละราชสมบัติ และออกจากตำแหน่งพระมหากษัตริย์ แต่บัดนี้เปนต้นไป|ประชาธิปก ปร. &lt;ref name=&quot;สละราช1&quot;&gt;[http://www.torakom.com/images/upload_images/1311873349_97.jpg พระราชหัตถเลขาสละราชสมบัติ พระบาทสมเด็จพระปกเปล้าเจ้าอยู่หัว]{{Dead link|date=ກັນຍາ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;สละราช2&quot;&gt;[[ธงทอง จันทรางศุ]], [http://www.kpi.ac.th/portal/tips/cms_detail.php?id=10 แผ่นดินพระปกเกล้า]{{dead link|date=พฤษภาคม 2560}} , สถาบันพระปกเกล้า, เข้าถึงวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2554&lt;/ref&gt;}}

หลังจากมีพระราชหัตเลขาสละราชสมบัติ พระองค์ทรงกลับไปใช้พระนามและพระราชอิสริยยศเดิม ได้แก่ '''สมเด็จเจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา''' มีคำนำหน้าพระนามว่า สมเด็จพระบรมราชปิตุลา&lt;ref&gt;พระราชประวัติสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7, หนังสืออนุสรณ์งานพระบรมศพทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์พระราชทานประชาชนในงานพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ณ พระเมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2528&lt;/ref&gt; และไม่ทรงตั้งรัชทายาทเพื่อพระราชทานวโรกาสให้รัฐบาลและสภาผู้แทนราษฎรเป็นผู้คัดเลือกพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่เอง คณะรัฐมนตรีโดยความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎรจึงได้อัญเชิญเสด็จ[[พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร|พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล]] พระราชนัดดา (เหลน) พระองค์เดียวใน[[สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า]] ซึ่งพระองค์เป็นเจ้านายเชื้อพระบรมวงศ์พระองค์ที่ 1 ในลำดับพระราชสันตติวงศ์แห่งกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พ.ศ. 2467 ขึ้นทรงราชย์สืบพระราชสันตติวงศ์ต่อไป ตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477 (นับศักราชแบบเก่า) &lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2477/A/1330.PDF ประกาศ สภาผู้แทนราษฎรรับทราบในการที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสละราชสมบัติและลงมติเห็นชอบในการอัญเชิญ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอานันทมหิดล ขึ้นทรงราชย์], เล่ม 51, ตอน 0ก, 7 มีนาคม พ.ศ. 2477, หน้า 1330 &lt;/ref&gt;

[[ຮູບ:Queen Rambhai Barni and King RamaVII's ashes.jpg|thumb|left|240px|สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีทรงอัญเชิญพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวกลับสู่ประเทศไทย]]

=== พระชนมชีพหลังสละราชสมบัติ ===
หลังการสละราชสมบัติ ทรงดำรงพระชนมชีพอย่างเงียบๆ และสำราญพระอิริยาบถกับพระบรมวงศานุวงศ์ใกล้ชิด อาทิ [[พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี]] ในรัชกาลที่ 6 และ [[สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี|สมเด็จพระเจ้าภาติกาเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี]] ซึ่งเสด็จไปประทับที่พระตำหนักแฟร์ฮิลล์ ซึ่งห่างไปราว 40 กิโลเมตร [[พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์]] พระภาติยะ [[พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต]] พระโอรสบุญธรรม และ [[พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพีระพงศ์ภาณุเดช]] โดยทรงโปรดกีฬากอล์ฟและเทนนิส โดยทรงโปรดให้จัดการแข่งขันเทนนิสขึ้นเป็นประจำที่ตำหนักเวอร์จิเนียวอเตอร์ โดยโปรดให้[[พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี]] นำอาหารมาออกร้านพระราชทานเลี้ยงแก่บรรดาข้าราชการสถานทูตที่มาร่วมงาน เป็นที่สนุกสนาน&lt;ref&gt;คุณหญิงวนิตา ดิถียนต์ และ ดร.ชัชพล ไชยพร, ดวงแก้วแห่งพระมงกุฎเกล้า, อมรินทรพริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, 2552, ISBN 978-974-9559-96-3&lt;/ref&gt; พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว [[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี]] และ [[พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี]] ทั้งสามพระองค์ทรงเป็นดั่งศูนย์รวมพระทัยและศูนย์รวมใจของพระบรมวงศานุวงศ์และบรรดาคนไทยที่ไปทำงานหรือไปศึกษาในอังกฤษ เพราะ หากมีปัญหาขัดข้องเรื่องใดก็ตาม เพียงเข้าไปขอพึ่งพระมหากรุณา ก็จะทรงขจัดปัดเป่าให้หายสิ้นไปด้วยพระบารมี&lt;ref&gt;พระราชประวัติสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7, หนังสืออนุสรณ์งานพระบรมศพทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์พระราชทานประชาชนในงานพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ณ พระเมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2528&lt;/ref&gt;

=== สวรรคต ===
หลังจากที่พระองค์ทรงสละราชสมบัติแล้ว พระองค์ยังคงประทับอยู่ ณ ประเทศอังกฤษ แต่พระองค์ทรงพระประชวรอยู่เนือง ๆ โดย พ.ศ. 2480 พระองค์ทรงพระประชวรมากด้วยโรคตัวบิดเข้าไปอยู่ในพระยกนะ ([[ตับ]]) แต่แพทย์ได้รักษาจนเป็นปกติ พระอาการประชวรของพระองค์กำเริบหนักขึ้นโดยลำดับตั้งแต่ธันวาคม พ.ศ. 2483 แต่ก็เริ่มทุเลาขึ้นเรื่อยมา กระทั่งวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 พระองค์เสด็จสวรรคตโดยฉับพลันด้วยพระหทัยวาย ขณะที่มีพระชนมายุ 48 พรรษา

สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีทรงจัดการพระบรมศพเป็นการภายในโดยอัญเชิญพระบรมศพประดิษฐาน ณ พระตำหนักคอมพ์ตัน โดยรัฐบาลอังกฤษได้อนุญาตเป็นกรณีพิเศษในการประดิษฐานพระบรมศพเป็นเวลา 4 วันซึ่งตามปกติจะอนุญาตเพียงวันเดียว เพื่อให้ประยูรญาติที่อยู่ห่างไกลมาถวายบังคมลาเป็นครั้งสุดท้าย การจัดการพระบรมศพนั้นเป็นไปอย่างเงียบ ๆ โดยไม่มีการบำเพ็ญพระราชกุศลทาง[[ศาสนาพุทธ]]เพราะไม่มีพระ[[ภิกษุ]] รวมทั้งไม่มีการพระราชพิธีอื่น ๆ ตามราชประเพณีด้วย&lt;ref&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 210&lt;/ref&gt;

หลังจากทราบข่าวการเสด็จสวรรคต สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดการบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทานอุทิศถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นที่พระอุโบสถ [[วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร]]ตามราชประเพณี โดยมีคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์&lt;ref name=&quot;ทักษิณานุปทาน&quot;/&gt;

=== งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ===
เมื่อได้ประดิษฐานพระบรมศพไว้ครบ 4 คืนเพื่อให้พระประยูรญาติที่อยู่ห่างไกลได้เสด็จมาเฝ้ากราบถวายบังคมลาเป็นครั้งสุดท้าย
 
ในวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2484 ก็ได้อัญเชิญพระบรมศพขึ้นประดิษฐานบนรถซึ่งตกแต่งอย่างงดงาม มีธงมหาราชคลุมพระบรมศพ แลเชิญพระชัยวัฒน์ไว้ทางเบื้องพระเศียร

รถเคลื่อนขบวนออกจากพระตำหนักคอมพ์ตันไปยังสุสานโกดเดอร์สกรีน (Golders Green) ซึ่งอยู่ทางเหนือของกรุงลอนดอน มีรถตามเสด็จประมาณ 5 คัน คันแรกเป็นรถพระที่นั่งของ[[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี]] รถคันที่สองเป็นรถที่ประทับของ[[พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์]]และ[[พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพีระพงษ์ภานุเดช]] พระราชนัดดา คันต่อไปเป็นของ[[พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิระศักดิ์สุประภาต]] พระโอรสบุญธรรม กับพระชายา คันต่อไปเป็นรถของหม่อมเจ้าศุภสวัสดิ์วงศ์สนิท สวัสดิวัตน์ แลบุคคลอื่น ๆ เมื่อเสด็จไปถึงสุสานโกลเดอร์สกรีน ได้มีผู้มาคอยเฝ้ารับเสด็จอยู่มากทั้งคนไทยและชาวต่างประเทศ

เมื่อเจ้าหน้าที่อัญเชิญพระบรมศพเข้าสู่ฐานที่ตั้ง และผู้ที่ตามเสด็จเข้าประทับและนั่งเก้าอี้แถวโดยลำดับแล้ว อาร์. ดี. เครก (R. D. Craig) ชาวอังกฤษ ซึ่งเคยรับราชการอยู่เมืองไทยและเป็นพระสหายของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้อ่านสุนทรพจน์สรรเสริญพระเกียรติคุณ ผู้ที่ไปชุมนุม ณ ที่นั้นถวายความเคารพทีละคน มีคนไทยซึ่งเคยบวชในพระพุทธศาสนาได้สวดมนต์ถวายพระราชกุศลและมีการบรรเลงเพลงเมนเดลโซน ไวโอลิน คอนแชร์โต (Mendelssohn Violin Concerto) ซึ่งเป็นเพลงที่พระองค์โปรดเป็นพิเศษ ถวายเป็นครั้งสุดท้ายเท่านั้น&lt;ref&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 211-213&lt;/ref&gt; หลังจากถวายพระเพลิงพระบรมศพเสร็จสิ้นแล้ว พระบรมอัฐิและพระบรมสรีรางคารถูกอัญเชิญกลับไปประดิษฐานยังพระตำหนักคอมพ์ตันอันเป็นที่ประทับของพระองค์

=== การอัญเชิญพระบรมอัฐิกลับสู่ประเทศไทย ===
ในปี พ.ศ. 2492 รัฐบาลได้กราบบังคมทูลสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ขอพระราชทานให้ทรงอัญเชิญพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวกลับสู่ประเทศไทย เพื่ออัญเชิญขึ้นประดิษฐานไว้ร่วมกับสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าใน[[พระบรมมหาราชวัง]] ในการนี้[[พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช|สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช]]ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งการพระราชพิธีทักษิณานุปทานอุทิศถวายตามพระราชประเพณี หลังจากนั้นทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิขึ้นประดิษฐาน ณ หอพระบรมอัฐิ ซึ่งอยู่ชั้นบนของ[[พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท]]&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2492/D/029/2262.PDF กำหนดการ ที่ ๖/๒๔๙๒ รับพระบรมอัฎฐิพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและการพระราชกุศลทักษิณานุปทาน ๒๔๙๒], เล่ม ๖๖, ตอน ๒๙ ง, ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๒, หน้า ๒๒๖๒&lt;/ref&gt; ส่วนพระบรมสรีรางคารนั้นทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้บรรจุไว้ที่พระพุทธบัลลังก์พระพุทธอังคีรสภายในพระอุโบสถ [[วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร]]&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2492/D/034/2931.PDF กำหนดการ ที่ ๙/๒๔๙๒ บรรจุพระบรมราชสริรางคารพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ๒๔๙๒], เล่ม ๖๖, ตอน๓๔ ง, ๒๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๒, หน้า ๒๙๓๑ &lt;/ref&gt;

== พระราชกรณียกิจ ==
=== ด้านการทำนุบำรุงบ้านเมือง ===
เศรษฐกิจ สืบเนื่องจากผลของ[[สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง]] ประเทศทั่วโลกประสบปัญหาภาวะเศรษฐกิจ ตกต่ำ ซึ่งมีผลกระทบกระเทือนมาสู่ประเทศไทย พระองค์ได้ทรงพยายามแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น การควบคุมงบประมาณ ตัดทอนรายจ่าย ลดอัตราเงินเดือนข้าราชการ รวมถึงการลดจำนวนข้าราชการ ปรับปรุงระบบภาษี การเก็บภาษีเพิ่มเติม ยุบรวมจังหวัด เลิกมาตรฐานทองคำเปลี่ยนไปผูกกับค่าเงินของอังกฤษ เป็นต้น รวมทั้งส่งเสริมกิจการสหกรณ์ให้ประชาชนได้มีโอกาสร่วมกันประกอบกิจการทางเศรษฐกิจ โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตรา[[พระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2471]] ขึ้น

การสุขาภิบาลและสาธารณูปโภค โปรดให้ปรับปรุงงานสุขาภิบาลทั่วราชอาณาจักรให้ทัดเทียมอารยประเทศ ด้านการสื่อสารและการคมนาคมนั้น ได้มีการอัญเชิญกระแสพระราชดำรัสของพระองค์จาก[[พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย]] [[พระบรมมหาราชวัง]] ถ่ายทอดเสียงทางวิทยุเป็นครั้งแรกของประเทศไทยในพิธีเปิด[[สถานีวิทยุกรุงเทพฯ]] ที่[[พระราชวังพญาไท]]&lt;ref name=&quot;120ปี&quot;&gt;[http://www.dailynews.co.th/article/224/171437 120 ปี พระบรมราชสมภพ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว], [[เดลินิวส์]], สืบค้นเมื่อ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2556&lt;/ref&gt; ในส่วนกิจการ[[รถไฟ]] ขยายเส้นทางรถทางทิศตะวันออกจากทาง[[จังหวัดปราจีนบุรี]] จนกระทั่งถึงต่อเขตแดน[[ประเทศกัมพูชา]]

ในปี พ.ศ. 2475 เป็นวาระที่กรุงเทพมหานครมีอายุครบ 150 ปี ทรงจัดงานเฉลิมฉลองโดยทำนุบำรุงบูรณปฏิสังขรณ์สิ่งสำคัญอันเป็นหลักของกรุงเทพมหานครหลายประการ คือ บูรณะวัดพระศรีรัตนศาสดาราม [[พระบรมมหาราชวัง]], สร้าง[[พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช|ปฐมบรมราชานุสรณ์]]และ[[สะพานพระพุทธยอดฟ้า]]เชื่อมฝั่งกรุงเทพมหานครและฝั่งธนบุรีเพื่อเป็นการขยายเขตเมืองให้กว้างขวาง&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2470/A/324.PDF พระบรมราชโองการ ประกาศ สร้างปฐมบรมราชานุสรณ์], เล่ม ๔๔, ตอน ๐ ก, ๒๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๗๐, หน้า ๓๒๔ &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2471/A/236.PDF พระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินเพื่อสร้างปฐมบรมราชานุสรณ์ และสร้างคมนาคมเชื่อมจังหวัดพระนครกับธนบุรี], เล่ม ๔๕, ตอน ๐ ก, ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๗๑, หน้า ๒๓๖ &lt;/ref&gt; เป็นต้น สำหรับในเขตหัวเมือง ทรงได้จัดตั้งสภาจัดบำรุงสถานที่ชายทะเลทิศตะวันตกขึ้น เพื่อทำนุบำรุง[[หัวหิน]]และใกล้เคียงให้เป็นสถานที่ตากอากาศชายทะเล

=== ด้านการปกครอง ===
[[ຮູບ:Prajadhipok's coronation records - 001.jpg|thumb|250px|พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475]]
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชปรารภจะพระราชทานรัฐธรรมนูญ แต่ถูกทักท้วงจากพระบรมวงศ์ชั้นผู้ใหญ่จึงได้ระงับไปก่อน&lt;ref&gt;ส. พลายน้อย, หน้า 95&lt;/ref&gt; ซึ่ง[[หม่อมเจ้าพูนพิศมัย ดิศกุล]] มีดำรัสถึงเรื่องนี้ว่า ''&quot;ส่วนพระเจ้าอยู่หัวเองนั้น [พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว] ทรงรู้สึกยิ่งขึ้นทุกทีว่าการปกครองบ้านเมืองในสมัยเช่นนี้ เป็นการเหลือกำลังของพระองค์ที่จะทรงรับผิดชอบได้โดยลำพังแต่ผู้เดียว พระองค์ทรงรู้ดีว่า ทรงอ่อนทั้งในทาง physical และ mental จึงมีพระราชปรารถนาจะพระราชทานรัฐธรรมนูญให้ช่วยกันรับผิดชอบให้เต็มที่อยู่เสมอ&quot;''&lt;ref&gt;ม.จ.พูนพิศมัย ดิศกุล, หน้า 99&lt;/ref&gt;

แต่ก็เกิดเหตุการณ์ปฏิวัติโดย[[คณะราษฎร]] ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 โดยพระองค์ทรงยินยอมสละพระราชอำนาจ&lt;ref name=&quot;สละราช1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;สละราช2&quot;/&gt;และเป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ ทรงให้ตรวจตราตัวบทกฎหมาย[[รัฐธรรมนูญ]]ที่จะเป็นหลักในการปกครองอย่างถี่ถ้วน

ทรงแก้ไขกฎหมาย[[องคมนตรี]] ด้วยการออกพระราชบัญญัติองคมนตรี เมื่อปี พ.ศ. 2470 โดยให้[[สภากรรมการองคมนตรี]]มีอำนาจหน้าที่ในการให้คำปรึกษาในการร่างกฎหมาย โดยมีพระราชดำริให้สภาองคมนตรีเป็นที่ฝึกการประชุมแบบรัฐสภา กรรมการสภาองคมนตรีอยู่ในตำแหน่งวาระละ 3 ปี&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2470/A/205.PDF พระราชบัญญัติองคมนตรี], เล่ม ๔๔, ตอน ๐ ก, ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๔๗๐, หน้า ๒๐๕ &lt;/ref&gt;
ทรงตราพระราชบัญญัติควบคุมการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือความผาสุกแห่งสาธารณชน พ.ศ. 2471 เพื่อคุ้มครองสวัสดิการของปวงชนชาวไทย โดยมีขอบเขตครอบคลุมการค้าขายที่เป็นสาธารณูปโภคและการเงิน เช่น การประปา การไฟฟ้า การรถไฟ การเดินอากาศ การชลประทาน การออมสิน และการประกันภัย อันเป็นรากฐานของระเบียบปฏิบัติ ที่ใช้กันมาจนทุกวันนี้

มีพระราชดำริให้จัดระเบียบการปกครองรูปแบบเทศบาลขึ้น เพื่อให้ประชาชนในท้องถิ่นรู้จักเลือกตัวแทนเข้าไปบริหารและจัดการงานต่าง ๆ ของชุมชน โดยโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติเทศบาล ขึ้นแต่มิได้เป็นไปตามพระราชประสงค์เนื่องจากเกิด[[การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475]]

ทว่า ยังมีมุมมองที่ว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวหาได้เป็น &quot;กษัตริย์ประชาธิปไตย&quot; ดังที่ทรงได้รับยกย่องไม่ ทวีศักดิ์ ตั้งปฐมวงศ์ เขียนว่า พระองค์ทรงรับรู้ทั้งสนับสนุน &quot;[[กบฎบวรเดช|คณะกู้บ้านกู้เมือง]]&quot; ซึ่งหวังปราบปรามคณะราษฎร และมีพระราชดำรัส &quot;ประเทศนี้พร้อมแล้วหรือยังที่จะมีการปกครองแบบมีผู้แทน… ตามความเห็นส่วนตัวของข้าพเจ้าแล้ว ข้าพเจ้าขอย้ำว่าไม่&quot; ทั้งทรงขัดขวาง[[สมุดปกเหลือง|เค้าโครงการเศรษฐกิจ]]ปี 2475 ของ[[ปรีดี พนมยงค์]] ซึ่งหวังสร้าง[[รัฐสวัสดิการ]] เป็นต้น&lt;ref&gt;ทวีศักดิ์ ตั้งปฐมวงศ์. การเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 : การปฏิวัติที่ถูกนิยามใหม่ The Changing of the ruling in 1932 : The new definition revolution. วารสารมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ปีที่ 31 ฉบับที่ 3. หน้า 43.&lt;/ref&gt; อีกทั้งจิตตะเสน ปัญจะ หนึ่งในคณะผู้ก่อการปฏิวัติ พ.ศ. 2475 บันทึกว่า พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวจะหลอกสมาชิกคณะราษฎรไปประหารชีวิตโดยมีประกาศพระบรมราชโองการ&lt;ref&gt;จิตตะเสน ปัญจะ. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวสั่งประหารคณะผู้ก่อการ ๒๔๗๕. ปาจารยสาร. ฉบับที่ 1 ปีที่ 26. หน้า 78-81. เข้าถึงได้จาก [https://drive.google.com/file/d/0B-aieuPbyJpnZm1FRlNVZE9tQVk/view ลิงก์นี้]{{dead link|date=พฤษภาคม 2560}}&lt;/ref&gt;

=== ด้านการศาสนา การศึกษา ประเพณีและวัฒนธรรม ===
[[ไฟล์:Culture P01.jpg|thumb|left|200px|พระบรมฉายาลักษณ์ขณะทรง[[ซออู้]]]]
ทรงส่งเสริมการศึกษาของชาติทั้งส่วนรวมและส่วนพระองค์ โปรดให้สร้างหอพระสมุดสำหรับพระนคร เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าศึกษาได้อย่างเสรี ทรงตั้งราชบัณฑิตยสภา เพื่อมีหน้าที่บริหารและเผยแพร่วิชาการด้าน[[วรรณคดี]] [[โบราณคดี]] และ[[ศิลปกรรม]] ในด้าน[[วรรณกรรม]] โปรด ตราพระราชบัญญัติคุ้มครองวรรณกรรมและศิลปกรรมใน พ.ศ. 2475 พระราชทานเงินส่วนพระองค์ เป็นรางวัลแก่ผู้แต่งหนังสือยอดเยี่ยม และให้ทุนนักเรียนไปศึกษาวิชา[[วิทยาศาสตร์]]จากต่างประเทศ การศาสนา ทรงปลูกฝังเยาวชนให้มีคุณธรรมดีงาม โดยยึดหลักคำสอนของ[[ศาสนาพุทธ]] โปรดให้ราชบัณฑิตยสร้างหนังสือสอนพระพุทธศาสนาสำหรับเด็ก ซึ่งนับว่าพระองค์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์แรกที่ทรงสร้างหนังสือสำหรับเด็ก ส่วนการศึกษาในพระพุทธศาสนานั้น โปรดให้สร้างหนังสือ[[พระไตรปิฎกภาษาบาลี]] เรียกว่า ฉบับสยามรัฐ โดยหนึ่งชุดมีจำนวน 45 เล่ม เพื่อเป็นอนุสาวรีย์เชิดชูพระเกียรติยศของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/D/2981.PDF แจ้งความการสร้างพระไตรปิฎกฉบับพิมพ์ เป็นอนุสาวรีย์เชิดชูพระเกียรติยศ พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว], เล่ม ๔๒, ตอน ๐ ง, ๒๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๖๘, หน้า ๒๙๘๑ &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2470/D/3927.PDF รายงานการสร้างพระไตรปิฎก], เล่ม ๔๔, ตอน ง, ๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๗๐, หน้า ๓๙๒๗ &lt;/ref&gt;

ในด้านศิลปวัฒนธรรมของชาตินั้น พระองค์ทรงสถาปนาราชบัณฑิตย์สภาขึ้น (เดิมคือ กรรมการหอพระสมุดสำหรับพระนคร) เพื่อจัดการหอพระสมุดสำหรับพระนครและสอบสวนพิจารณาวิชาอักษรศาสตร์ เพื่อจัดการพิพิธภัณฑสถานตรวจรักษาโบราณสถานและโบราณวัตถุ และเพื่อจัดการบำรุงรักษาวิชาช่าง&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2469/A/102.PDF ประกาศ ตั้งราชบัณฑิตย์สภา], เล่ม ๔๓, ตอน๐ ก, ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๙, หน้า ๑๐๒ &lt;/ref&gt; ผลงานของราชบัณฑิตสภาเป็นผลดีต่อการอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของชาติเป็นอย่างมาก เช่น การตรวจสอบต้นฉบับเอกสารโบราณออกตีพิมพ์เผยแพร่ มีการส่งเสริมสร้างสรรค์วรรณกรรมรุ่นใหม่ด้วยการประกวดเรียบเรียงบทประพันธ์ทั้ง[[ร้อยแก้ว]]และ[[ร้อยกรอง]]

ทรงอนุรักษ์[[ดนตรีไทย]]ไว้ด้วยพระองค์เอง ทั้งนี้เพราะได้ทรงสนพระราชหฤทัยในวิชาดนตรีไทย ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้[[หลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง)]] เข้าถวายการฝึกสอนจนสามารถ พระราชนิพนธ์ทำนองเพลงไทยได้ ถึง 3 เพลง คือ เพลงราตรีประดับดาวเถา เพลงเขมรลออองค์เถา และเพลงโหมโรงคลื่นกระทบฝั่ง&lt;ref&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 201&lt;/ref&gt;

ทางด้านวัฒนธรรมและ[[สถาปัตยกรรม]] ทรงสละทรัพย์ส่วนพระองค์ปฏิสังขรณ์[[วัดสุวรรณดารารามราชวรวิหาร]] [[จังหวัดพระนครศรีอยุธยา]] โปรดฯให้เขียนภาพพงศาวดาร [[สมเด็จพระนเรศวรมหาราช]]ไว้ที่ผนังพระวิหาร

ทรงพยายามสร้างค่านิยมให้มีสามีภรรยาเพียงคนเดียว โปรดให้ตราพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะผัวเมีย พ.ศ. 2473 ริเริ่มให้มีการจดทะเบียนสมรส ทะเบียนหย่า ทะเบียนรับรองบุตร อันเป็นการปลูกฝังค่านิยมแบบใหม่ทีละน้อยตามความสมัครใจ นอกจากนี้ยังทรงปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างโดยทรงมีแต่พระบรมราชินีเพียงพระองค์เดียว

[[ไฟล์:Bundesarchiv_Bild_183-2005-0524-508,_Berlin,_Ankunft_des_siamesischen_Königspaares.jpg|thumb|250px|พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและ[[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี]] เสด็จเยือน[[นาซีเยอรมนี|ประเทศเยอรมนี]] ในปี [[ค.ศ. 1934]]]]
นอกจากนี้แล้ว เมื่อทรงว่างจากพระราชภารกิจ พระองค์โปรดในการถ่ายภาพนิ่งและถ่าย[[ภาพยนตร์]] ทรงมีกล้องถ่ายภาพและภาพยนตร์จำนวนมากที่ทรงสะสมไว้ สะท้อนให้เห็นพระอุปนิสัยโปรดการถ่ายภาพและภาพยนตร์ ภาพยนตร์ทรงถ่ายมีเนื้อหาทั้งที่เป็นสารคดีและที่ให้ความบันเทิง ในจำนวนภาพยนตร์เหล่านี้ เรื่องที่เป็นเกียรติประวัติของวงการ[[ภาพยนตร์ไทย]]และแสดงพระราชอัจฉริยภาพดีเยี่ยมในการสร้างโครงเรื่อง กำกับภาพ ลำดับฉาก และอำนวยการแสดง คือ เรื่อง[[แหวนวิเศษ]] นับได้ว่าพระองค์เป็นหนึ่งในบุคคลที่บุกเบิกวงการภาพยนตร์ไทยอีกพระองค์หนึ่ง นอกจากนี้ทรงสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สร้างโรงภาพยนตร์[[ศาลาเฉลิมกรุง]] ซึ่งนับเป็นโรงภาพยนตร์ทันสมัยในสมัยนั้น นับเป็นโรงมหรสพแห่งแรกในเอเชียที่มีเครื่องปรับอากาศระบบไอน้ำ&lt;ref name=&quot;ความรัก&quot;&gt;[http://www.stou.ac.th/study/projects/training/culture/content/king%207/index.htm อันเนื่องมาจากความรักของพระปกเกล้าฯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161215124258/http://www.stou.ac.th/study/projects/training/culture/content/king%207/index.htm |date=2016-12-15 }}, สำนักการศึกษาต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, สืบค้นวันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2556&lt;/ref&gt;

=== ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ ===
ในต้นรัชสมัยได้ทรงดำเนินกิจการสำคัญที่ทรงเกี่ยวข้องกับต่างประเทศที่ค้างมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวให้สำเร็จลุล่วงไป เช่น การให้สัตยาบันสนธิสัญญาต่าง ๆ นอกจากนี้ยังทรงทำสัญญาใหม่ ๆ กับประเทศเยอรมนีหลังสถาปนาความสัมพันธ์ขั้นปกติ เมื่อ พ.ศ. 2471 และทำสนธิสัญญากับ[[ประเทศฝรั่งเศส]]เกี่ยวกับดินแดนในลุ่ม[[แม่น้ำโขง]] เรียกว่า[[สนธิสัญญาอินโดจีน พ.ศ. 2469]] โดยกำหนดให้ มีเขตปลอดทหาร 25 กิโลเมตร ทั้งสองฝั่งของแม่น้ำโขงแทนที่จะมีเฉพาะฝั่งสยามแต่เพียงฝ่ายเดียว &lt;ref&gt;{{cite web |year= 2551 |url= http://www.huso.kku.ac.th/thai/researching/data/06.pdf |title= รายงานการวิจัยเรื่อง
อธิปไตยเหนือแมน้ำโขงจากพ.ศ. 2436 ถึง ปจจุบัน การศึกษาเชิงประวัติศาสตร์ |work= สุวิทย ธีรศาศวัต |publisher= มหาวิทยาลัยขอนแก่น |accessdate= 19 สิงหาคม พ.ศ. 2557 |archive-date= 2016-03-04 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160304114350/http://www.huso.kku.ac.th/thai/researching/data/06.pdf |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=  |url= http://gi.bru.ac.th/gis/dr/files/18/7.pdf |title= ปัญหาพรมแดนด้านประเทศ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |work= รศ.ดร.จุมพล วิเชียรศิลป |publisher= มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ |accessdate= 19 สิงหาคม พ.ศ. 2557 |archive-date= 2016-03-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160305182346/http://gi.bru.ac.th/gis/dr/files/18/7.pdf |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;

== พระบรมราชานุสรณ์ ==
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการจึงมีการสร้างพระบรมราชานุสรณ์หลายแห่งเพื่อเป็นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ เช่น
; วันพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
คณะรัฐมนตรีได้กำหนดให้วันที่ 30 พฤษภาคมของทุกปี ซึ่งเป็นวันสวรรคตของพระองค์เป็น &quot;วันพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว&quot; เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติให้เป็นที่ประจักษ์และเป็นการน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ที่มีต่อปวงชนชาวไทยนานัปการ &lt;ref&gt;{{cite web|year=2545|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00063527.PDF|title=ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง วันพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (วันที่ ๓๐ พฤษภาคมของทุกปี)|work=|publisher=ราชกิจจานุเบกษา|accessdate=21 มิถุนายน พ.ศ. 2557|archive-date=2015-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20150606002246/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00063527.PDF|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

; [[วังศุโขทัย]]
วังศุโขทัย ตั้งอยู่มุมถนนขาวและถนนสามเสน โดยสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อพระราชทานเป็นของขวัญในการอภิเษกสมรสของ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าฯ กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา (พระยศขณะนั้น) กับ[[สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี|หม่อมเจ้าหญิงรำไพพรรณี สวัสดิวัตน์]] (พระยศขณะนั้น) เมื่อปี พ.ศ. 2461 โดยได้รับพระราชทานนามวังจาก[[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]]ว่า &quot;วังศุโขไทย&quot;&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2461/A/247.PDF ประกาศพระราชทานนามวัง], เล่ม ๓๕, ตอน ๐ก, ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๖๑, หน้า ๒๔๗&lt;/ref&gt;

; [[ถนนประชาธิปก]]
ถนนประชาธิปก เป็นถนนที่เริ่มตั้งแต่[[สะพานพระพุทธยอดฟ้า]]ถึง[[วงเวียนใหญ่]] [[เขตธนบุรี]] [[กรุงเทพมหานคร]] โดย[[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ]] ทรงตั้งชื่อถนนถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า &quot;ถนนพระปกเกล้า&quot; หรือ &quot;ถนนประชาธิปก&quot; เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวที่ทรงสร้างสะพานพระพุทธยอดฟ้าและถนนเพื่อเชื่อมฝั่งพระนครกับฝั่งธนบุรี โดยพระองค์พระราชทานนามถนนนี้ว่า &quot;ถนนประชาธิปก&quot;&lt;ref&gt;พจนานุกรมวิสามานยนามไทย วัด วัง ถนน, ราชบัณฑิตยสถาน, หน้า 250&lt;/ref&gt;

; [[สถาบันพระปกเกล้า]]
สถาบันพระปกเกล้า เป็นสถาบันพัฒนาประชาธิปไตยที่จัดตั้งขึ้นในวโรกาสครบรอบ 100 ปี วันพระราชสมภพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้พระราชทานรัฐธรรมนูญแก่ประชาชนชาวไทย โดยได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตจาก[[พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช]]ให้เชิญพระนามของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมาเป็นชื่อของสถาบัน&lt;ref&gt;[http://kpi.ac.th/kpith/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=9 สถาบันพระปกเกล้า : ประวัติความเป็นมา] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209015256/http://www.kpi.ac.th/kpith/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=9 |date=2010-02-09 }}, เว็บไซต์สถาบันพระปกเกล้า, เข้าถึงวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2554&lt;/ref&gt;

; [[มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]]
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เป็น[[มหาวิทยาลัยเปิด]]โดยใช้ระบบการศึกษาทางไกล ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อมหาวิทยาลัยตามพระนามเดิมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อครั้งทรงดำรงพระอิสริยยศที่ &quot;กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา&quot; นอกจากนี้ ยังพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ใช้พระราชลัญจกรในรัชกาลที่ 7 นำมาประกอบกับเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของ[[อาณาจักรสุโขทัย]]เป็นตราประจำมหาวิทยาลัยด้วย&lt;ref&gt;[http://www.stou.ac.th/aboutSTOU/background.htm มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช : ความเป็นมา] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205190441/http://www.stou.ac.th/aboutSTOU/background.htm |date=2017-12-05 }}, เว็บไซต์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, เข้าถึงวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2554&lt;/ref&gt;

; [[โรงพยาบาลพระปกเกล้า]]
โรงพยาบาลพระปกเกล้า เดิมชื่อ ''โรงพยาบาลจันทบุรี'' คณะรัฐมนตรีมีมติให้เปลี่ยนชื่อเป็นโรงพยาบาลพระปกเกล้าเพื่อน้อมเกล้าถวายเป็นพระบรมราชานุสรณ์แด่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2496 นอกจากนี้ ยังมีการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและตึกต่างๆ เช่น อาคารประชาธิปก อาคารประชาธิปกศักดิเดชน์ ภายในโรงพยาบาล รวมทั้ง มีการจัดตั้งโรงเรียนพยาบาลผดุงครรภ์และอนามัยขึ้นที่โรงพยาบาลพระปกเกล้า ปัจจุบัน คือ [[วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี]] และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ยังได้พระราชทานพระราชทรัพย์จัดตั้ง &quot;ทุนประชาธิปก&quot; (ต่อมาเปลี่ยนเป็น มูลนิธิประชาธิปก-รำไพพรรณี) เพื่อสนับสนุนกิจการของโรงพยาบาลพระปกเกล้า, วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี และ[[มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี]] &lt;ref name=&quot;โรงพยาบาลพระปกเกล้า&quot;&gt;{{cite book |title= หนังสือ ๗๒ ปี โรงพยาบาลพระปกเกล้า|last= |first= |authorlink= |coauthors= |year= 2555 |publisher=บริษัทจามจุรีโปรดักท์ 26 |location= |isbn= 978-616-11-1165-6|page= |pages= |url= http://ppkhosp.go.th/72th_anniversary/index.html#/0 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;

=== พระบรมราชานุสาวรีย์ ===
[[ຮູບ:Monument of King Rama VII at Sukhothai Thammathirat Open University 02.jpg|thumb|200px|พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งอยู่ ณ อุทยานการศึกษารัชมังคลาภิเษก มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]]
; '''พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัฐสภา)''' 
พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งอยู่หน้าตึกรัฐสภา [[พระราชวังดุสิต]] [[กรุงเทพมหานคร]] มีขนาดหนึ่งเท่าครึ่งพระองค์จริง ทรงเครื่องพระบรมราชภูษิตาภารณ์ฉลองพระองค์ครุยสวมพระชฎามหากฐินปักขนนกการเวก เสด็จประทับเหนือพระที่นั่งพุดตาญจนสิงหาสน์ พระหัตถ์วางเหนือพระเพลาทั้งสองข้าง ออกแบบโดยนาวาเอก[[สมภพ ภิรมย์]] โดยจะมีพิธีถวายบังคมพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวในวันที่ 10 ธันวาคมเป็นประจำทุกปี &lt;ref&gt;ส.พลายน้อย, หน้า 221&lt;/ref&gt;

; '''พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (โรงพยาบาลพระปกเกล้า)'''
พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งอยู่หน้าอาคารประชาธิปกศักดิเดชน์ โรงพยาบาลพระปกเกล้า [[จังหวัดจันทบุรี]] มีขนาด 2 เท่าของพระองค์จริง สูง 3.14 เมตร ฐานสูง 20 เซนติเมตร แท่นฐานสูง 2.60 เมตร โดยมีพันโทนภดล สุวรรณสมบัติ เป็นประติมากร [[สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี]] เสด็จพระราชดำเนินเป็นองค์ประธานในการเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2551 &lt;ref name=&quot;โรงพยาบาลพระปกเกล้า&quot;/&gt;

; '''พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช)'''
พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งอยู่ ณ อุทยานการศึกษารัชมังคลาภิเษก มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมารเสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงเปิดเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2536 ในโอกาสครบ 100 ปี วันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ

=== พิพิธภัณฑ์ ===
[[ไฟล์:King Prajadhipok Museum.jpg|thumb|200px|พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว บริเวณสี่แยกผ่านฟ้า เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร]]
; [[พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพิพิธภัณฑ์ในความดูแลของ[[สถาบันพระปกเกล้า]] ตั้งที่อาคารกรมโยธาธิการเดิม บริเวณสี่แยกผ่านฟ้า เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ซึ่งสถาบันพระปกเกล้าได้บูรณะเพื่อจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อรวบรวมข้าวของเครื่องใช้ส่วนพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี จัดแสดงภาพถ่าย เอกสาร และพระราชประวัติของพระองค์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมารเสด็จฯ แทนพระองค์ทรงเปิดพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2545 &lt;ref&gt;{{cite web |year= |url= http://www.kpi.ac.th/kingprajadhipokmuseum/index.php/hoem-th/2012-12-17-11-42-38 |title= ประวัติอาคารพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว |work= สถาบันพระปกเกล้า |publisher= |accessdate=21 มิถุนายน พ.ศ. 2557}}{{dead link|date=พฤษภาคม 2560}}&lt;/ref&gt;

; พิพิธภัณฑ์อาคารที่ประทับประชาธิปกศักดิเดชน์
พิพิธภัณฑ์อาคารที่ประทับประชาธิปกศักดิเดชน์ ตั้งอยู่ในกองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน เป็นอาคารที่พำนักของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในสมัยที่พระองค์ทรงรับราชการเป็นนายทหารเหล่าทหารปืนใหญ่ (พ.ศ. 2458 - พ.ศ. 2464) สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2463 เป็นบ้านไม้ชั้นเดียว ใต้ถุนสูง หลังคามุงด้วยกระเบื้องลูกว่าว แบ่งออกเป็น 2 ส่วน ด้านหน้าจะมี 3 ห้อง คือ ห้องทรงงาน ห้องบรรทม และห้องพระกระยาหาร ส่วนด้านหลังเป็นห้องเตรียมพระกระยาหารและยังมีชานโล่งสำหรับพักผ่อนภายนอก อาคารนี้ได้รับการบูรณะเมื่อ พ.ศ. 2541 เพื่อจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์เผยแพร่พระเกียรติคุณและน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ &lt;ref&gt;{{cite web |year=  |url= http://www.sac.or.th/databases/museumdatabase/review_inside_ByMember_Detail.php?id=&amp;CID=895 |title= รีวิวของพิพิธภัณฑ์อาคารที่ประทับประชาธิปกศักดิเดชน์ |work= ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย |publisher= ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) |accessdate= 21 มิถุนายน พ.ศ. 2557 }}{{Dead link|date=ກັນຍາ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

; พิพิธภัณฑ์สถาน พระปกเกล้ารำไพพรรณี เฉลิมพระเกียรติ
พิพิธภัณฑ์สถาน พระปกเกล้ารำไพพรรณี เฉลิมพระเกียรติ ตั้งอยู่ที่วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี สร้างขึ้นเพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ที่มีพระมหากรุณาธิคุณแก่ปวงชนชาวไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งแก่ชาวจังหวัดจันทบุรีและวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทำพิธีเปิดแพรคลุมป้ายพิพิธภัณฑ์ในวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2551 &lt;ref&gt;{{cite web |year=  |url= http://www.pnc.ac.th/html/miniblock_1.php |title= พิพิธภัณฑ์สถาน พระปกเกล้ารำไพพรรณี เฉลิมพระเกียรติ |work= วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี |publisher=  |accessdate= 22 มิถุนายน พ.ศ. 2557 |archive-date= 2011-05-10 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110510134334/http://www.pnc.ac.th/html/miniblock_1.php |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;

== พระอิสริยยศและพระเกียรติยศ ==
{{กล่องข้อมูล พระยศ
|พระนาม = &lt;small&gt;พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว&lt;/small&gt;
|ธงพระยศ = King's Standard of Thailand.svg
|ธงประจำพระองค์ = 
|ตราประจำพระองค์ =Royal Monogram of Prajadhipok.svg
|การทูล = ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
|การแทนตน = ข้าพระพุทธเจ้า
|การขานรับ = พระพุทธเจ้าข้า/เพคะ
|ลำดับโปเจียม =
}}
=== พระอิสริยยศ ===
* '''สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์''' (8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2436 - 4 มีนาคม พ.ศ. 2448)
* '''สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา''' (4 มีนาคม พ.ศ. 2448 - 23 ตุลาคม พ.ศ. 2453)
* '''สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา''' (23 ตุลาคม พ.ศ. 2453 -  15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468)
* '''สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา''' (15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 - 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468)
* '''สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา'''&lt;ref&gt;{{cite journal|journal=ราชกิจจานุเบกษา|volume=42|issue=0 ก|pages=230|title=ประกาศ พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคต|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2468/A/230.PDF|date=26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468|accessdate=10 มีนาคม 2560|language=ไทย}}&lt;/ref&gt; (26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 - 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2469)
* '''พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว''' (25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2469 - 2 มีนาคม พ.ศ. 2477)
* '''สมเด็จพระบรมราชปิตุลา เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา''' (2 มีนาคม พ.ศ. 2477 - 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2492)&lt;ref name=&quot;ทักษิณานุปทาน&quot;&gt;ราชกิจจานุเบกษา,  [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2484/D/1770.PDF หมายกำหนดการ พระราชพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทานอุทิศถวาย สมเด็จพระบรมราชปิตุลา เจ้าฟ้าฯกรมหลวงสุโขทัยธรรมราชาสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๗ มิถุนายน ๒๔๘๔], เล่ม ๕๘, ตอน ๐ ง , ๑๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๘๔, หน้า ๑๗๗๐ &lt;/ref&gt;
* '''พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว''' (24 พฤษภาคม พ.ศ. 2492 เป็นต้นไป)&lt;ref&gt;ราชกิจจานุเบกษา, [http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2492/D/029/2262.PDF กำหนดการ ที่ ๖/๒๔๙๒ รับพระบรมอัฎฐิพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวและการพระราชกุศลทักษิณานุปทาน ๒๔๙๒], เล่ม ๖๖, ตอน ๒๙ ง, ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๒, หน้า ๒๒๖๒ &lt;/ref&gt;

=== พระราชลัญจกร ===
[[ຮູບ:Privy Seal of King Rama VII (Prajadhipok).svg|250px|thumb|พระราชลัญจกรประจำพระองค์]]
'''พระราชลัญจกรประจำพระองค์''' เรียกว่า พระแสงศร เป็นรูปพระแสงศร 3 องค์ วางอยู่บนราวพาดที่เบื้องบนเป็นตรามหาจักรีบรมราชวงศ์ภายใต้[[พระมหาพิชัยมงกุฎ]]  เบื้องซ้ายและเบื้องขวาของราวพาดพระแสงศร ตั้งบังแทรกสอดแทรกด้วยลายกระหนกอยู่บนพื้นตอนบนของดวงตรา

พระราชลัญจกรองค์นี้[[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์]] ทรงออกแบบ โดยทรงนำพระบรมนามาภิไธยเดิมของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้แก่ ''ประชาธิปกศักดิเดชน์'' ซึ่งคำว่า ''เดชน์'' แปลว่า ลูกศร มาใช้ในการออกแบบ ดังนั้น พระราชลัญจกรประจำพระองค์จึงเป็นรูปพระแสงศร อันประกอบด้วย พระแสงศรพรหมาสตร์ พระแสงศรประลัยวาต และพระแสงศรอัคนีวาต ซึ่งเป็นพระแสงศรที่ใช้ในพระราชพิธีศรีสัจจปานกาล ([[พระราชพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา]])&lt;ref&gt;[http://www.lib.ru.ac.th/journal/kingseal-office.html พระราชลัญจกรประจำรัชกาล], สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://kingprajadhipokmuseum.org/explore-001.html พระราชลัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110914155941/http://www.kingprajadhipokmuseum.org/explore-001.html |date=2011-09-14 }}, พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว&lt;/ref&gt;

=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ ===
* [[ຮູບ:Order of the Royal House of Chakri (Thailand) ribbon.svg|80px]] [[เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์]]
* [[ຮູບ:Order of the Nine Gems (Thailand) ribbon.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์]]
* [[ຮູບ:Order of Chula Chom Klao - Special Class (Thailand) ribbon.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า]] ชั้นที่ 1 [[ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ]]
* [[ຮູບ:Order of Rama 1st Class ribbon.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดี]] ชั้นที่ 1 ([[เสนางคะบดี]])
* [[ຮູບ:Order of the White Elephant - Special Class (Thailand) ribbon.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก]] ชั้น[[มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก]] (ม.ป.ช.)
* [[ຮູບ:Order of the Crown of Thailand - Special Class (Thailand) ribbon.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย]] ชั้น[[มหาวชิรมงกุฎ]] (ม.ว.ม.)
* [[ຮູບ:King Rama V Royal Cypher Medal (Thailand) ribbon.svg|80px|border]] [[เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 5]] ชั้นที่ 1
* [[ຮູບ:King Rama VI Royal Cypher Medal (Thailand) ribbon.svg|80px|border]] [[เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6]] ชั้นที่ 1
* [[ຮູບ:King Rama VII Royal Cypher Medal (Thailand) ribbon.svg|80px|border]] [[เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 7]] ชั้นที่ 1

=== เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ ===
* [[ຮູບ:JPN Daikun'i kikkasho BAR.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ]] ชั้นสังวาล [[ประเทศญี่ปุ่น]] 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2469&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot; /&gt;
* [[ຮູບ:Order of the Elephant Ribbon bar.svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้าง]] [[ประเทศเดนมาร์ก]] 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2468&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot; /&gt;
* [[ຮູບ:NLD Order of the Dutch Lion - Grand Cross BAR.png|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์สิงห์เนเธอร์แลนด์]] [[ประเทศเนเธอร์แลนด์]] 11 เมษายน พ.ศ. 2469&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot; /&gt;
* [[ຮູບ:Order of the Bath (ribbon).svg|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์บาธ]] ชั้นที่ 1 [[สหราชอาณาจักร]] 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2469&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot; /&gt;
* [[ຮູບ:Grand Crest Ordre de Leopold.png|80px]] [[เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลโอโปลด์]] ชั้นที่ 1 [[ประเทศเบลเยียม]] 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2469&lt;ref name=&quot;ราชาภิเษก&quot; /&gt;

=== บุคคลสำคัญของโลก ===
ที่ประชุมใหญ่ของ[[องค์การศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ]] (UNESCO) ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ได้ประกาศยกย่องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นบุคคลสำคัญของโลกในฐานะที่ทรงมีผลงานดีเด่นด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ วัฒนธรรม สังคมศาสตร์ และสื่อสารมวลชน เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสครบรอบ 100 ปี ในการประกอบพระราชกรณียกิจในไทยหลังจากเสด็จพระราชดำเนินกลับจากการศึกษา ณ ประเทศอังกฤษ และเพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสวันพระราชสมภพครบรอบ 10 ปีนักษัตร (120 ปี แห่งพระบรมราชสมภพ)&lt;ref&gt;{{cite web |year=2556 |url= http://www.dailynews.co.th/Content/Article/197623/พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงได้รับยกย่องเป็นบุคคลสำคัญของโลก |title= พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงได้รับยกย่องเป็นบุคคลสำคัญของโลก work= |publisher= เดลินิวส์ |accessdate=21 มิถุนายน พ.ศ. 2557}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |year=2556 |url= http://www.khaosod.co.th/view_newsonline.php?newsid=TVRNNE5UQXlNVGcxTUE9PQ== |title= ยูเนสโกยก‘ร.7’-‘พระศรีพัชรินทราฯ’-‘หม่อมงามจิตต์’บุคคลสำคัญโลก work= |publisher= ข่าวสด |accessdate=21 มิถุนายน พ.ศ. 2557}}&lt;/ref&gt;

== ພະນາມ ==
* '''ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ຊະເນສອນມະຫາລາຊາທິລາດ ຈຸລາລົງກອນນາດວະໂຣຣົດ ອຸດົມຍົດອຸກິດຖະສັກ ອຸໄພຍະປັກສະນາວິນ ອະສັມພິນຊາດພິສຸດ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະພົງສະບໍຣິພັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະມະຫາຣະຊະດາພິສິນຈະນະພັນໂສໄທ ມົງຄົນສະໝັຍສະມາກອນ ສະຖາວໍລະວະຣັດຊະຣິຍະຄຸນ ອະດຸນຍະລາຊະກຸມານ''' &lt;br/&gt; ''สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณนารถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธ์ มหามงกุฎราชพงษบริพรรต บรมขัตติยมหารชดาภิสิญจนพรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร'' (8 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1893 — 4 ມີນາ ຄ.ສ. 1905)
* '''ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ຊະເນສອນມະຫາລາຊາທິລາດ ຈຸລາລົງກອນນາດວະໂຣຣົດ ອຸດົມຍົດອຸກິດຖະສັກ ອຸໄພຍະປັກສະນາວິນ ອະສັມພິນຊາດພິສຸດ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະພົງສະບໍຣິພັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະມະຫາຣະຊະດາພິສິນຈະນະພັນໂສໄທ ມົງຄົນສະໝັຍສະມາກອນ ສະຖາວໍລະວະຣັດຊະຣິຍະຄຸນ ອະດຸນຍະລາຊະກຸມານ ກົມຂຸນສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ''' &lt;br/&gt; ''สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณ์นารถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธ์ มหามงกุฎราชพงษ์บริพัตร บรมขัตติยมหารัชฎาภิสิญจน์พรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา'' (4 ມີນາ ຄ.ສ. 1905 — 23 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1910)
* '''ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ຊະເນສອນມະຫາລາຊາທິລາດ ຈຸລາລົງກອນນາດວະໂຣຣົດ ອຸດົມຍົດອຸກິດຖະສັກ ອຸໄພຍະປັກສະນາວິນ ອະສັມພິນຊາດພິສຸດ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະພົງສະບໍຣິພັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະມະຫາຣະຊະດາພິສິນຈະນະພັນໂສໄທ ມົງຄົນສະໝັຍສະມາກອນ ສະຖາວໍລະວະຣັດຊະຣິຍະຄຸນ ອະດຸນຍະລາຊະກຸມານ ກົມຂຸນສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ''' &lt;br/&gt; ''สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณ์นารถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธ์ มหามงกุฎราชพงษ์บริพัตร บรมขัตติยมหารัชฎาภิสิญจน์พรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร กรมขุนศุโขไทยธรรมราชา'' (23 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1910 — 15 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925)
* '''ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ຊະເນສອນມະຫາລາຊາທິລາດ ຈຸລາລົງກອນນາດວະໂຣຣົດ ອຸດົມຍົດອຸກິດຖະສັກ ອຸໄພຍະປັກສະນາວິນ ອະສັມພິນຊາດພິສຸດ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະພົງສະບໍຣິພັດ ບໍຣົມຂັດຕິຍະມະຫາຣະຊະດາພິສິນຈະນະພັນໂສໄທ ມົງຄົນສະໝັຍສະມາກອນ ສະຖາວໍລະວະຣັດຊະຣິຍະຄຸນ ອະດຸນຍະລາຊະກຸມານ ກົມຫຼວງສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ''' &lt;br/&gt; ''สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ชเนศรมหาราชาธิราช จุฬาลงกรณ์นารถวโรรส อุดมยศอุกฤษฐศักดิ์ อุภัยปักษนาวิล อสัมภินชาติพิสุทธ์ มหามงกุฎราชพงษ์บริพัตร บรมขัตติยมหารัชฎาภิสิญจน์พรรโษทัย มงคลสมัยสมากร สถาวรวรัจฉริยคุณ อดุลยราชกุมาร กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา'' (15 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925 — 26 ພະຈິກ ຄ.​ສ. 1925)
* '''ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ກົມຫຼວງສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ''' &lt;br/&gt; ''สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา'' (26 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1925 — 25 ກຸມພາ ຄ.​ສ. 1926)
* '''ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນທະຣະມະຫາປະຊາທິປົກ ມະຫັນຕະເດດຊະນະດິລົກຣາມາທິບໍດີ ເທບພະຍະປີຍະມະຫາລາຊະຣະວິວົງ ອະສັມພິນພົງສະພີຣະກະສັດ ບຸຣຸດຣັດຕະນະລາຊະນິກະໂຣດົມ ຈາຕຸຣັນຕະບໍຣົມມະຫາຈັກກະພັດດິລາຊະສັງກາດ ອຸພະໂຕສຸຊາດສຳສຸດທະເຄາະຫະນີຈັກກີບໍຣົມນາດ ຈຸລາລົງກອມລາດວະຣາງກູນ ມະຫາມະກຸດວົງສະວີຣະສູນຊິດ ລາຊະທຳທົດສະພິດອຸກິດນິບຸນ ອະດຸນຍະກິດສະດາພິນິຫານ ບູຮະພາທິການສຸສາທິຕທັນຍະລັກວິຈິດເສາວະພາຄະຍະສັນພາງ ມະຫາຊະໂນດມາງຄະມານົດ ສົນທິມຸດສະມັນຕະສະມາຄົມ ບໍຣົມລາຊະສົມພານ ທິບພະຍະເທພາວະຕານ ໄພສານກຽດຕິຄຸນ ອະດຸນຍະສັກດິເດດ ສັບພະເທເວດປິຍານຸຣັກ ມົງຄົນລັກຄະນະເນມາໄຫວ ສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ ອະພິເນາວະສິນລະປະສຶກສາເດດນາວຸດ ວິໄຂຍຸດທະສາດໂກສົນ ວິມົນໄນຍະພິນິດ ສຸຈະຫຣິດສະມາຈານ ພັດທະຣະຍານປະດິພານສຸນທອນ ປະວໍລະສາສະໂນປະສະດົມພົກ ມູນມຸກຂະມາດວໍລະນາຍົກມະຫາເສນານີ ສະລາຊະນາວີພະຍູຫະໂຍທະພະໂຍມຈອນ ບໍຣົມເຊດຖະໂສທອນສົມມຸດ ເອກກະລາຊະຍະຍົດສະທິຄົມບໍຣົມລາຊະສົມບັດ ນົບພະປະດົນສະເຫວດຕະຊັດຕາດິຊັດ ສີຣັດຕະໂນປະລັກ ມະຫາບໍຣົມລາຊາພິເສກາພິສິກ ສັບພະທົດສະທິດວິຊິດເດໂຊໄຊ ສະກົນມະໄຫສະວໍລະຍະມະຫາສະຫວາມິນ ມະເຫສວນມະຫິນທະຣະມະຫາຣາມາທິລາດວະໂຣດົມ ບໍຣົມນາດຊາດອາຊັນຍາໄສ ພຸດທາທິໄຕຮັດຕະນະສໍຣະນາຣັກ ວິສິດສັກຕະອັກຄະຣະນະເຣດວະຣາທິບໍດີ ເມດຕາກະຣຸນາສີຕະລະຫະລຶໄທ ອະໂນປະໄມບຸນຍະການ ສະກົນໄພສານມະຫາຣັດສະດາທິບໍດິນ ປໍຣະມິນທະຣະທັນມິກະມະຫາລາຊາທິລາດ ບໍຣົມນາດບໍພິດ ພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ''' &lt;br/&gt; ''พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก มหันตเดชนดิลกรามาธิบดี เทพยปรียมหาราชรวิวงศ อสัมภินพงศพีระกษัตร บุรุษรัตนราชนิกโรดม จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาตสำสุทธเคราหณีจักรีบรมนาถ จุฬาลงกรณราชวรางกูร มหามกุฏวงศวีรสูรชิษฐ ราชธรรมทศพิธอุต์กฤษฎนิบุญ อดุลยฤษฎาภินิร์หาร บูรพาธิการสุสาธิตธันยลักษณ์วิจิตรเสาวภาคยสรรพางค์ มหาชโนตมางคมานท สนธิมตสมันตสมาคม บรมราชสมภาร ทิพยเทพาวตาร ไพศาลเกียรติคุณ อดุลยศักดิเดช สรรพเทเวศปริยานุรักษ มงคลลัคนเนมาหวัย สุโขทัยธรรมราชา อภิเนาวศิลปศึกษาเดชนาวุธ วิชัยยุทธศาสตรโกศล วิมลนรรยพินิต สุจริตสมาจาร ภัทรภิชญาณประดิภานสุนทร ประวรศาสโนปสดมภก มูลมุขมาตยวรนายกมหาเสนานี สราชนาวีพยูหโยธโพยมจร บรมเชษฐโสทรสมมต เอกราชยยศสธิคมบรมราชสมบัติ นพปฏลเศวตฉัตราดิฉัตร ศรีรัตโนปลักษณ มหาบรมราชาภิเษกาภิษิกต์ สรรพทศทิศวิชิตเดโชไชย สกลมไหศวรยมหาสวามินทร มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนาถชาติอาชันยาศรัย พุทธาทิไตรรัตนศรณารักษ วิศิษฎศักตอัครนเรศวราธิบดี เมตตากรุณาศีตลหฤทัย อโนปไมยบุณยการ สกลไพศาลมหารัษฎราธิบดินทร์ ปรมินทรธรรมิกมหาราชาธิราช บรมนาถบพิตร พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว'' (25 ກຸມພາ ຄ.ສ. 1926 — 2 ມີນາ ຄ.​ສ. 1935)
* '''ສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊະປິຕຸລາ ເຈົ້າຟ້າປະຊາທິປົກສັກດິເດດ ກົມຫຼວງສຸໂຂໄທທຳມະລາຊາ ສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວລັດຊະການທີ ໗''' &lt;br/&gt; ''สมเด็จพระบรมราชปิตุลา เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ กรมหลวงสุโขทัยธรรมราชา สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๗'' (2 ມີນາ ຄ.ສ. 1935 — 30 ພຶດສະພາ ຄ.​ສ. 1941)

=== ຫຼັງສະຫວັນຄົດ ===
* '''ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນທະຣະມະຫາປະຊາທິປົກ ພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ''' &lt;br/&gt; ''พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว'' (24 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1949)

== ພະລາຊະຕະກູນ ==
{{ahnentafel top|width=100%}}
&lt;center&gt;{{ahnentafel-compact5
| style = font-size: 90%; line-height: 110%;
| border = 1
| boxstyle = padding-top: 0; padding-bottom: 0;
| boxstyle_1 = background-color: #fcc;
| boxstyle_2 = background-color: #fb9;
| boxstyle_3 = background-color: #ffc;
| boxstyle_4 = background-color: #bfc;
| boxstyle_5 = background-color: #9fe;
| 1 = 1. '''{{PAGENAME}}'''
| 2 = 2. [[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
| 3 = 3. [[สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง]]
| 4 = 4. (=6.) [[พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
| 5 = 5. [[สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี]]
| 6 = 6. (=4.) [[พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
| 7 = 7. [[สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา]]
| 8 = 8. (=12.) [[พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย]]
| 9 = 9. (=13.) [[สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี]]
| 10 = 10. [[สมเด็จพระบรมราชมาตามหัยกาเธอ พระองค์เจ้าศิริวงศ์ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์]]
| 11 = 11. [[หม่อมน้อย ศิริวงศ์ ณ อยุธยา]]
| 12 = 12. (=8.) [[พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย]]
| 13 = 13. (=9.) [[สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี]]
| 14 = 14. [[หลวงอาสาสำแดง (แตง)]]
| 15 = 15. [[ท้าวสุจริตธำรง (นาค)]]
| 16 = 16. (=24.) [[พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก]]
| 17 = 17. (=25.) [[สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี]]
| 18 = 18. (=26.) เจ้าขรัว[[เงิน แซ่ตัน]]
| 19 = 19. (=27.) [[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์]]
| 20 = 20. [[พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
| 21 = 21. เจ้าจอมมารดาทรัพย์
| 22 =22. บุศย์ (ชาวบางเขน)
| 23 = 23. แจ่ม
| 24 = 24. (=16.) [[พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช]]
| 25 = 25. (=17.) [[สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี]]
| 26 = 26. (=18.) เจ้าขรัวเงิน แซ่ตัน
| 27 = 27. (=19.) [[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์]]
| 28 = 
}}
&lt;/center&gt;
{{ahnentafel bottom}}

== ອ້າງອິງ ==
&lt;div style=&quot;overflow:scroll;height:300px;&quot;&gt;
{{ລາຍການອ້າງອິງ|2}}
&lt;/div&gt;

=== ບັນນານຸກົມ ===
{{ເລິ່ມອ້າງອິງ}}
; หนังสือ
* [[สมบัติ พลายน้อย]], ''ตามรอยเบื้องพระยุคลบาท พระบาทสมเด็จฯ พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว'', พิมพ์ครั้งที่ 4, กรุงเทพฯ : มติชน, 2550 (ISBN 974-02-0044-4)
* [[พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์]], '' เกิดวังปารุสก์ : สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์-สมัยประชาธิปไตย'', พิมพ์ครั้งที่ 13, กรุงเทพ : ริเวอร์ บุ๊คส์, 2552 (ISBN 978-974-9863-71-8)  
* ''พระราชประวัติสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7'', หนังสืออนุสรณ์งานพระบรมศพทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์พระราชทานประชาชนในงานพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ณ พระเมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2528
* พระยาประกาศอักษรกิจ (เสงี่ยม รามนันทน์), ''จดหมายเหตุบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พุทธศักราช ๒๔๖๘'', สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีฯ โปรดเกล้าฯ ให้พิมพ์เป็นที่ระลึกในการเชิญพระบรมอัฐิเสด็จคืนเข้าสู่พระนคร  พุทธศักราช ๒๔๙๒
* [[สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์]], ''เจ้านายเล็กๆ - ยุวกษัตริย์'', ซิลค์เวอร์ม บุคส์, พิมพ์ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2549, 450 หน้า, (ISBN 974-7047-55-1)
* [[หม่อมเจ้าพูนพิศมัย ดิศกุล]], สิ่งที่ข้าพเจ้าได้พบเห็น (ภาคต้น), สำนักพิมพ์มติชน, พ.ศ. 2543
* โพยม โรจนวิภาต (อ.ก. รุ่งแสง), พ. 27 สายลับพระปกเกล้า พระปกเกล้าฯ (ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2) พ.ศ. 2547
* วิโรจน์ ไตรเพียร, 9 รัชกาลแห่งราชวงศ์จักรี, สำนักพิมพ์ คลังศึกษา,2543,หน้า 90-105 
* ศิลปชัย ชาญเฉลิม, เจ้าฟ้าประชาธิปก ราชันผู้นิราศ, กรุงเทพ, 2530
* {{ອ້າງໜັງສື
| ผู้แต่ง = สุพจน์ ด่านตระกูล| ชื่อหนังสือ = พระปกเกล้าฯ กับคณะราษฎร| URL = http://www.openbase.in.th/files/pridibook244.pdf| จังหวัด = กรุงเทพฯ| พิมพ์ที่ = สถาบันวิทยาศาสตร์สังคม (ประเทศไทย)| ปี = 2544| จำนวนหน้า = 385}}
* {{cite book | last = Stowe | first = Judith | authorlink = | coauthors = | title = Siam Becomes Thailand: A Story of Intrigue | publisher = C. Hurst &amp; Co. Publishers | year = 1991 | location = United Kingdom | isbn = 0-8248-1394-4}}

; เอกสารชั้นต้น 
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2470 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2472 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2473 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2474 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2475 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2476 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* รายงานประจำปีกรมรถไฟหลวง พ.ศ. 2477 (เก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
* จดหมายเหตุพระราชกิจรายวันในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ภาคต้น พิมพ์โดยสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, กรุงเทพ 2537
* จดหมายเหตุพระราชกิจรายวันในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ภาคปลาย พิมพ์โดยสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, กรุงเทพ 2537
{{ຈົບອ້າງອິງ}}

== ดูเพิ่ม ==
{{ວິກິຊອດ|1=คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ในคดีหมายเลขแดงที่ ๒๗๘ พ.ศ. ๒๔๘๒|2=คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ในคดีหมายเลขแดงที่ 278/2482 (คดียึดทรัพย์พระปกเกล้า)}}
{{Commonscat|Rama VII}}
* [[รายพระนามพระมหากษัตริย์ไทย]]
* [[พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]]

{{ເລິ່ມກ່ອງ}}
{{ສືບລາຊະສົມບັດ
| ສີ1         = #FFCC00
| ສີ2         = 
| ສີ3         = #FFCC00
| ຮູບພາບ             = Emblem of the House of Chakri.svg
| ຕຳແໜ່ງ           = [[พระมหากษัตริย์ไทย|พระมหากษัตริย์สยาม]]&lt;!--ตำแหน่งนี้คือตำแหน่งอย่างเป็นทางการ ไม่ต้องเพิ่มเติมอะไรอีก--&gt;
| ຈຳນວນຕຳແໜ່ງ  = 
| ກ່ອນໜ້າ          = [[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
| ວາລະກ່ອນໜ້າ = 
| ຖັດໄປ              = [[พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร]]
| ວາລະຖັດໄປ     = 
| ຊ່ວງເວລາ           = 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 - 2 มีนาคม พ.ศ. 2477
}}
{{ສືບຕຳແໜ່ງ
| ສີ1         = #E9E9E9
| ສີ2         = 
| ສີ3         = #E9E9E9
| ຮູບພາບ             = Standard_of_the_Regent_of_Thailand.svg 
| ຕຳແໜ່ງ           = [[ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ประเทศไทย)|ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์]]
| ຈຳນວນຕຳແໜ່ງ  = 
| ກ່ອນໜ້າ          = [[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว|สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมงกฏราชกุมาร]]
| ຖັດໄປ              = [[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต]]
| ຈຳນວນຖັດໄປ     = 
| ຊ່ວງເວລາ           = [[พ.ศ. 2468]]
}}
{{ຈົບກ່ອງ}}

{{พระมหากษัตริย์ไทย}}
{{พระราชโอรส-พระราชธิดาในรัชกาลที่ 5 ที่ได้ทรงกรม}}
{{เจ้านายทรงกรมสมัยกรุงรัตนโกสินทร์}}
{{พระราชโอรสราชวงศ์จักรี}}
{{ชาวไทยยูเนสโก}}

{{ຮຽງລຳດັບ|ປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ}}

== ອ້າງອິງ ==
{{reflist}}


{{lifetime|1893|1941|}}

[[ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທໃນລາຊະວົງຈັກກີ]]
[[ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດຜູ້ຊົງສະຫຼະລາຊະບັນລັງ]]
[[ໝວດ:ລັດຊະການທີ່ 7|ປະຊາທິປົກ ]]
[[ໝວດ:ພະລາຊະໂອລົດໃນລັດຊະການທີ່ 5]]
[[ໝວດ:ເຈົ້າຟ້າ]]
[[ໝວດ:ບຸກຄົນໃນວົງການຮູບເງົາໄທ]]
[[ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ມ.ຈ.ກ.| ]]
[[ໝວດ: ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ນ.ຣ.| ]]
[[ໝວດ: ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ປ.ຈ.ວ.| ]]
[[ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ຣ.ວ.]]
[[ໝວດ: ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນສ.ຣ.| ]]
[[ໝວດ: ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນມ.ປ.ຊ.| ]]
[[ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ມ.ວ.ມ.| ]]
[[ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ຈ.ປ.ຣ.1]]
[[ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ວ.ປ.ຣ.1]]
[[ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກວິທະຍາໄລອີຕັນ]]
[[ໝວດ:ເສຍຊີວິດຈາກພາວະຫົວໃຈລົ້ມແຫຼວ]]
[[ໝວດ:ຊາວໄທທີ່ເສຍຊີວິດໃນອັງກິດ]]
[[ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ]]</text>
      <sha1>tjv8u7p8jxg1mlcg4gkezq40g60fv6p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຫົວເມືອງ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9662</id>
    <revision>
      <id>127719</id>
      <parentid>124518</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:18:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>127719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2046" sha1="62gfty6oay1gplryf0ijfgnum6legz3" xml:space="preserve">ເມືອງ ຫົວເມືອງ ເປັນເມືອງນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ, ເຊິ່ງຕົວເມືອງຂອງເມືອງແຫ່ງນີ້ຕັ້ງຢູ່ຫວ່າງພູນ້ອຍໜ່ວຍໜຶ່ງ, ໃນອະດີດເມືອງນີ້ມີຊື່ວ່າ &quot; ເມືອງ ເປິ້ນ &quot; ໃນປັດຈຸບັນຈຶ່ງປ່ຽນຊື່ມາເປັນ ເມືອງ ຫົວເມືອງ, ອະດີດມີຊື່ ເມືອງ ເປິ້ນ ຍ້ອນມິີສາຍ &quot; ນໍ້າເປິ້ນ &quot; ໄຫຼໃນຊາຍແດນເມຶອງແຫ່ງນັ້ນ, ເມືອງຫົວເມືອງໃຊ້ພາສາຕົ້ນຕໍຂອງຄົນຫົວພັນໃນການເວົ້າ, ມີສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ມີຊື່ສຽງເຊັ່ນ: ຕາດ ສະເຫຼີຍ , ຫີນຕັ້ງ , ສາຍນໍ້າເປິ້ນ ... ເມືອງຫົວເມືອງມີຊາຍແດນຕິດກັບ:
1.ທິດເໜືອຕິດກັບເມືອງ ຊໍາເໜືອ ແຂວງ [[ແຂວງຫົວພັນ|ຫົວພັນ]].
2.ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບເມືອງ ຊໍາໃຕ້ ແຂວງ ຫົວພັນ.
3.ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບເມືອງ ວຽງທອງ ແຂວງ ຫົວພັນ.
4.ທິດໃຕ້ຕິດກັບເມືອງ ຄໍາ ແຂວງ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ|ຊຽງຂວາງ]].
ຈາກຕົວເມືອງຂອງເມືອງ ຫົວເມືອງ ໄປຫາ ເມືອງຊໍາເໜືອ ປະມານ 52 km, ຕາດສະເຫຼີຍມີຄວາມສູງປະມານ 15 m, ຫີນຕັ້ງໃນເມືອງ ຫົວເມືອງ ມີປະມານ 92 ແທ່ງ.

[[ໝວດ:ປະເທດລາວ]]</text>
      <sha1>62gfty6oay1gplryf0ijfgnum6legz3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຫົວເຫວີຍ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10236</id>
    <revision>
      <id>127752</id>
      <parentid>120329</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T01:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2786" sha1="fsm8lrkm4083g47u01t0enyk0o5zvi2" xml:space="preserve">'''ຫົວເຫວີຍເຕັກໂນໂລຊີ''' ({{zh|s=华为技术有限公司|t=華為技術有限公司|p=Huáwèi Jìshù Yǒuxiàn Gōngsī}}; {{lang-en|Huawei Technologies}}) ແມ່ນບໍລິສັດຜູ້ຜະລິດອຸປະກອນເຄືອຂ່າຍແລະອຸປະກອນ[[ໂທລະຄົມນາຄົມ]]ສັນຊາດຈີນ, ໂດຍມີສຳນັກງານໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ເມືອງເຊີນເຈີ້ນ, ມົນທົນກ່ວງຕົງ, ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Huawei - Contact us |url=http://www.huawei.com/en/about-huawei/contact-us/index.htm |work=Huawei official web site |accessdate=26 ມີນາ 2012}}&lt;/ref&gt; ປັດຈຸບັນຫົວເຫວີຍແມ່ນຜູ້ຜະລິດອຸປະກອນເຄືອຂ່າຍແລະໂທລະຄົມນາຄົມລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຈີນ, ແລະແມ່ນຜູ້ຜະລິດອຸປະກອນຕິດຕັ້ງງານ[[ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ]]ຂອງລະບົບ[[ໂທລະສັບມືຖື]]ລາຍໃຫຍ່ອັນດັບໜຶ່ງຂອງໂລກໃນປີ ຄ.ສ. 2012.&lt;ref name=&quot;Economist&quot;&gt;{{cite news |title = Who’s afraid of Huawei? |url = http://www.economist.com/node/21559922 |newspaper = The Economist |date = 3 ສິງຫາ 2012 |accessdate = 3 ສິງຫາ 2012}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ ຄ.ສ. 2010, ຫົວເຫວີຍໄດ້ຮັບການຈັດອັນດັບໃຫ້ຢູ່ໃນ 500 ບໍລິສັດໃຫຍ່ຂອງ[[ນິຕະຍະສານຟໍຈູນ]] ດ້ວຍຍອດຂາຍ 21,8 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ແລະກຳໄລສຸດທິ 2,67 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ.&lt;ref&gt;{{cite news |title=397. Huawei Technologies |author= |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/snapshots/11397.html |newspaper=Fortune |date=26 July 2010 |archive-date=28 ພຶດສະພາ 2011 |access-date=20 ພະຈິກ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110528005812/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/snapshots/11397.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ປັດຈຸບັນຫົວເຫວີຍຍັງຄົງແມ່ນ[[ບໍລິສັດຈຳກັດ]]ທີ່ບໍ່ສະເໜີຂາຍຫຸ້ນຕໍ່ປະຊາຊົນທົ່ວໄປ, ແຕ່ຈະກະຈາຍຫຸ້ນໃຫ້ກັບສະເພາະພະນັກງານໃນບໍລິສັດເທົ່ານັ້ນ.

==ລາຍການອ້າງອິງ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>fsm8lrkm4083g47u01t0enyk0o5zvi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຖະໜົນເຂົ້າສານ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10402</id>
    <revision>
      <id>127727</id>
      <parentid>57678</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */</comment>
      <origin>127727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="eczuluvya4h4amqbsyusd2daf5h7vfn" xml:space="preserve">'''ຖະໜົນເຂົ້າສານ''' (Thanon Khao San, ถนนข้าวสาร) ເປັນຖະໜົນໃນທ້ອງທີ່ແຂວງຕະຫຼາດຍອດ, [[ເຂດພະນະຄອນ]], ບາງກອກ. ມີລະຍະທາງເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ຖະໜົນຈັກກະພົງໜ້າວັດຊະນະສົງຄາມ ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຈົນຮອດເຖິງຖະໜົນຕະນາວ ເຊິ່ງຢູ່ໃກ້ສີ່ແຍກຄອກວົວ.

==ປະຫວັດ==
ຖະໜົນເຂົ້າສານ ແມ່ນສ້າງຂຶ້ນເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1882 ໃນສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະຈຸນລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໂດຍກົມໂຍທາທິການໄດ້ກາບບັງຄົມທູນໃຫ້ຕັດຖະໜົນຕອກເຂົ້າສານ. ໂດຍເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ຖະໜົນໜ້າວັດຊະນະສົງຄາມ (ເຊິ່ງໄດ້ຊື່ວ່າຖະໜົນຊະນະສົງຄາມ) ຕັດມາທາງຕາເວັນອອກຕາມຕອກເຂົ້າສານ, ແລ້ວກໍໄດ້ສ້າງຂົວຂ້າມຄອງມາປະຈົບກັບ[[ຖະໜົນເຟື່ອງນະຄອນ]]ຕອນໜ້າສະໜາມຫຼວງຕຶກດິນ ໂດຍໄດ້ຊົງພະລາຊະທານຊື່ຖະໜົນຕາມເດີມວ່າ ''ຖະໜົນເຂົ້າສານ''.</text>
      <sha1>eczuluvya4h4amqbsyusd2daf5h7vfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ສະຕະວັດ ເສດຖະກອນ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12220</id>
    <revision>
      <id>127715</id>
      <parentid>113734</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:07:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ເພີ່ມເນື້ອຫາປະຫວັດ, ຜົນງານການສະແດງ, ຊື່ພາສາຈີນ ແລະ ເພີ່ມເອກະສານອ້າງອີງໃຫ້ລະອຽດຕາມມາດຕະຖານ</comment>
      <origin>127715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13166" sha1="4l5hv0nommy3i9mo2h5a0fw3tyciq2a" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ບຸກຄົນ
| ຊື່ = ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ
| ຮູບ = 
| ຄຳອະທິບາຍຮູບ = 
| ຊື່ເກີດ = ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ
| ຊື່ພາສາຈີນ = 唐宸禹 (Táng Chényǔ)
| ຊື່ຫຼິ້ນ = ເຕ໋ (Tae)
| ວັນເກີດ = {{Birth date and age|1982|4|26}}
| ສະຖານທີ່ເກີດ = [[ຈັງຫວັດການຈະນະບຸຣີ]], [[ປະເທດໄທ]]
| ອາຊີບ = ນັກຮ້ອງ, ນັກສະແດງ
| ປີທີ່ສະແດງ = 1997–ປັດຈຸບັນ
| ຄູ່ສົມລົດ = ໄອຣິນ ໄຊຢະທອນ (ແຕ່ງງານ ຄ.ສ. 2022)
| ຄ່າຍເພງ = [[ຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້]] (ໄທ)&lt;br&gt;ລັອກເຄັກ ເຣັກຄອດສ໌ (ໄຕ້ຫວັນ)
}}

'''ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ''' ({{lang-th|ศตวรรษ เศรษฐกร}}, ເກີດວັນທີ 26 ເມສາ ຄ.ສ. 1982) ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ພາສາຈີນວ່າ '''ຖັງ ເສີນຢູ''' ({{lang-zh|唐宸禹}}; ພິນອິນ: ''Táng Chényǔ'') ແລະ ຊື່ໃນວົງການແມ່ນ '''TAE''' ແມ່ນນັກຮ້ອງ ແລະ ນັກສະແດງຊາວໄທ ທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໃນລະດັບອາຊີ ໂດຍສະເພາະໃນ[[ໄຕ້ຫວັນ]] ແລະ [[ປະເທດຈີນ]]. ລາວຖືເປັນສິນລະປິນໄທຍຸກທຳອິດໆ ທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງສູງໃນການເຮັດວຽກໃນຕ່າງປະເທດ&lt;ref name=&quot;thai-wiki&quot;&gt;{{cite web |url=https://th.wikipedia.org/wiki/ศตวรรษ_เศรษฐกร |title=ປະຫວັດ ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ |publisher=ວິກິພີເດຍພາສາໄທ}}&lt;/ref&gt;.

== ປະຫວັດ ແລະ ການສຶກສາ ==
ສັດຕະວັດ ເກີດຢູ່ທີ່ຈັງຫວັດການຈະນະບຸຣີ. ລາວສຳເລັດການສຶກສາລະດັບມັດທະຍົມປາຍຈາກໂຮງຮຽນເສດຖະບຸດບຳເພັນ ແລະ ໄດ້ສຶກສາຕໍ່ໃນລະດັບປະລິນຍາຕີທີ່ ຄະນະສິລະປະສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລສີນັກຄະຣິນວິໂຣດ ປະສານມິດ.

== ວົງການບັນເທີງ ==
=== ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນໃນປະເທດໄທ ===
ລາວເລີ່ມເຂົ້າສູ່ຕ່າງການບັນເທີງຈາກການເປັນນັກຮ້ອງໃນວົງ '''Teen 8 Grade A''' ພາຍໃຕ້ສັງກັດ [[ຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້]] ໃນປີ ຄ.ສ. 1998 ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ອອກອາລະບັ້ມດ່ຽວຊື່ວ່າ &quot;T-Speed&quot; ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນກຸ່ມໄວລຸ້ນໄທໃນຍຸກນັ້ນ.

=== ຊື່ສຽງນອກປະເທດ===
ຍ້ອນຄວາມສາມາດ ແລະ ໜ້າຕາທີ່ມີສະເໜ່ ລາວໄດ້ມີໂອກາດໄປເຮັດວຽກຢູ່ໄຕ້ຫວັນ ແລະ ໄດ້ເຊັນສັນຍາກັບຄ່າຍເພງ Forward Music. ລາວໄດ້ຮຽນພາສາຈີນກາງຢ່າງໜັກຈົນສາມາດອອກອາລະບັ້ມເພງພາສາຈີນ ແລະ ສະແດງລະຄອນຊີຣີສ໌ຈີນໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ່ວ. ຜົນງານທີ່ເຮັດໃຫ້ລາວເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໄປທົ່ວອາຊີແມ່ນບົດບາດ &quot;ອູ໋ຈີ້&quot; ໃນລະຄອນເລື່ອງ ''ເດຊຊຽວຮື່ຍີ້ ພາກ 2'' (The Legendary Siblings II) ໃນປີ 2002 ສະແດງຮ່ວມກັບ [[ຫຼິນ ຈື້ຢິ່ງ]]&lt;ref name=&quot;inter-fame&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.thairath.co.th/entertainment/leisure/1953256 |title=TAE ດາລາໄທທີ່ດັງສຸດໆ ໃນຈີນ |publisher=Thairath}}&lt;/ref&gt;.

== ຜົນງານການສະແດງ (ບາງສ່ວນ) ==
ເຕ໋ ສັດຕະວັດ ມີຜົນງານການສະແດງທັງຮູບເງົາ ແລະ ຊີຣີສໂທລະທັດຫຼວງຫຼາຍໃນລະດັບເອເຊຍ ໂດຍມີຜົນງານເດັ່ນທີ່ໄດ້ຮັບການບັນທຶກໃນຖານຂໍ້ມູນຮູບເງົາສາກົນ&lt;ref name=&quot;imdb&quot;/&gt; ເຊັ່ນ:

* '''ຄ.ສ. 1999:''' ''ເດັກລະເບີດ ຍືດແລ້ວຢຶດ'' (Dragon Love) — ລະຄອນໂທລະທັດໄທ (ຊ່ອງ 7)
* '''ຄ.ສ. 2001:''' ''ເດຊຊຽວຮື່ຍີ້ ພາກ 2'' (The Legendary Siblings II / 绝代双骄 II) — ສະແດງຮ່ວມກັບ [[ຫຼິນ ຈື້ຢິ່ງ]] (ບົດບາດສ້າງຊື່ສຽງທົ່ວເອເຊຍ)
* '''ຄ.ສ. 2002:''' ''ມັງກອນຫຍົກ'' (The Legend of the Condor Heroes / 射雕英雄传) — ຊີຣີສ໌ຟອມຍັກຂອງຈີນ
* '''ຄ.ສ. 2006:''' ''ໂກ້! ໂກ້! ຈີ-ບອຍສ໌'' (Go! Go! G-Boys / 当同志遇上上) — ຮູບເງົາໄຕ້ຫວັນ (ຮັບບົດນຳ)
* '''ຄ.ສ. 2010:''' ''ຕາຍໂຫງ'' (Still / ตายโหง) — ຮູບເງົາສະຫຍອງຂວັນຂອງໄທ (ຕອນ ຄຸກກອງປຣາບ)&lt;ref name=&quot;douban&quot;/&gt;

== ຊີວິດສ່ວນຕົວ ==
ສັດຕະວັດ ໄດ້ສົມລົດກັບຍິງຊາວຢີ່ປຸ່ນໃນປີ 2013 ແຕ່ໄດ້ຢ່າຮ້າງກັນໃນເວລາຕໍ່ມາ. ປັດຈຸບັນ ລາວໄດ້ສົມລົດໃໝ່ກັບ &quot;ໄອຣິນ ໄຊຢະທອນ&quot; ໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 2022 ແລະ ໄດ້ຫັນມາເຮັດວຽກເບື້ອງຫຼັງ ລວມເຖິງການຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມ ແລະ ວຽກງານອາສາສະໝັກກູ້ໄພ&lt;ref name=&quot;wedding2022&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.sanook.com/news/8643886/ |title=ເຕ໋ ສັດຕະວັດ ຄົ່ວແຟນສາວເຂົ້າພິທີວິວາ |publisher=Sanook}}&lt;/ref&gt;.

== ອ້າງອີງ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ|refs=
&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1323328/ |title=Sattawat Sethakorn Profile |publisher=Internet Movie Database (IMDb) |accessdate=2026-05-16}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;douban&quot;&gt;{{cite web |url=https://movie.douban.com/celebrity/1314392/ |title=TAE (ศตวรรษ เศรษฐกร) 电影人简介 |publisher=Douban Movie (豆瓣电影) |language=zh}}&lt;/ref&gt;
}}

== ລິ້ງພາຍນອກ ==
* {{IMDb name|1323328|TAE (ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ)}}
* [https://movie.douban.com/celebrity/1314392/ ໂປຣໄຟລ໌ TAE ທີ່ 豆瓣电影 (Douban Movie)]

[[ໝວດໝູ່:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1982]]
[[ໝວດໝູ່:ນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທ]]
[[ໝວດໝູ່:ນັກຮ້ອງຊາຍຊາວໄທ]]
[[ໝວດໝູ່:ຊາວຈັງຫວັດການຈະນະບຸຣີ]]
[[ໝວດໝູ່:ສິນລະປິນຈາກຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້]]

== ผลงาน ==
=== งานเพลง ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ชื่ออัลบั้ม!!วางแผง/สังกัด!!รายชื่อเพลง
|-
|'''Teen 8 Grade A''' 
| 15 มกราคม พ.ศ. 2541&lt;br/&gt;[[กรีนบีนส์]] ในเครือบริษัท [[จีเอ็มเอ็มแกรมมี่]]
|
# ไปด้วยคน
# ของใคร
# เพื่อนเท่านั้น
# ผมพร้อมแล้วครับ
# กวน
# ใครไม่รู้นะ
# ฝากไว้ได้ไหม
# ฮึ่ม (เกรงใจ)
# ถึงเธอ
# ขอบคุณ (เป็นเพราะเธอ)
|-
|'''T-Speed''' 
| 30 กันยายน พ.ศ. 2541&lt;br/&gt;[[กรีนบีนส์]] ในเครือบริษัท [[จีเอ็มเอ็มแกรมมี่]]
|
# SPEED
# อิจฉา 
# ไม่มีใครแทนที่เธอ
# ไม่มีสิทธิ์
# รักคนเนียะ
# ฉันกับวันเหงาๆ
# ฉันคิดไปเอง
# ตบมือข้างเดียว
# ส่วนเกิน
# ได้ไหม
# ชาร์จ
# ไม่มีใครแทนที่เธอ (MINUS ONE)
|-
|'''เหอเจียเหวิน &amp; Tae Gift (礼物)&lt;br&gt;ผลงานเพลงในประเทศ[[ไต้หวัน]] &lt;br&gt;ของ &quot;เต๊ะ ศตวรรษ&quot; โดยออกคู่กับ &quot;เหอเจียเหวิน&quot;''' 
| 14 มกราคม พ.ศ. 2542&lt;br/&gt; [[จีเอ็มเอ็มแกรมมี่]]&lt;br&gt;(เป็นผู้จัดจำหน่ายในประเทศไทย)
|
# 礼物 (修改)  หลี่อู้ แปลว่า ของขวัญ
# 哇哈哈  ว่ะฮาฮา  (เสียงหัวเราะ)
# 画妆  ฮว่าจวง (เมคอัพ หรือ แต่งตัว)
# Loving U
# 动心  ต้งซิน (หวั่นไหว)
# 万人迷  วั่นเหยินหมี (คนเจ้าเสน่ห์)
# 失恋告白(R&amp;B版)  ซือเลี่ยนเก้าไป๋ (คำแถลงการณ์ของคนอกหัก)
# 甜甜圈 (เหวียนๆ เชวียน) โดนัท
# 雨停了(หวี่ถิงเลอ) ฝนหยุดแล้ว
# 年轻真好  (เหนียนชิงเจินเฮ่า) วัยหนุ่มสาวดีจริงๆ
# 咿呀呀呀 อียายายา (อุแว้ อุแว้)
|-
|}

===ภาพยนตร์===
* [[วัยระเริง]] (2541)
* Bie Ai Mo Sheng Ren (2543)
* Dragon Love (2544)
* The Story of Freeman (2544)
* The Little Fairy (2548)
* Go! Go! G-Boys (2549)
* [[ตายโหง]] ([[พ.ศ. 2553]]) ตอนคุกกองปราบ รับบทเป็นก้อง

=== ละครโทรทัศน์ในประเทศไทย ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! ปี พ.ศ. !! เรื่อง !! รับบทเป็น !! เครือข่าย
|-
| rowspan = &quot;3&quot; | 2541 || รักทีนเอจต้องเกรดเอ  || เต๊ะ ||[[ช่อง 5]]
|-
|| [[ยุ่งนักรักซะเลย]]  || กิ้ง ||[[ช่อง 3]]
|-
|| ลุ้นรักทะลุมิติ || - ||[[ช่อง 5]]
|-
| rowspan = &quot;1&quot; | 2542 || [[เจนนี่ นางสาวจำเป็นฮ่ะ]] ||  เจนขวัญ ภักดีวาทิน (เจน/เจนนี่) ||[[ช่อง 3]]
|-
| rowspan = &quot;1&quot; | 2547 || [[มังกรเดียวดาย]] || อาเล้ง ||rowspan=&quot;2&quot;|[[ช่อง 5]]
|-
| rowspan = &quot;1&quot; | 2548 || [[คุณชายจำแลง]] || จักรพรรด / ปัน 
|-
| rowspan = &quot;1&quot; | 2554 || สามสาวเจ้าเสน่ห์ || หลินเฟยหลง ||[[ช่อง 9]]
|-
| rowspan = &quot;1&quot; | 2563 || [[ขอเกิดใหม่ใกล้ ๆ เธอ ]] || กองทัพ  ||[[ช่องวัน]]
|-
|}

===ละครโทรทัศน์ในต่างประเทศ===
* เดชเซียวฮื่อยี้ ภาค 2&lt;ref name=&quot;Phoenix20090401&quot;/&gt;
* ยุ่งนักรักซะเลย 
* แอบรักเธอสุดหัวใจ
*[[อภินิหารดาบมังกรสะท้านพิภพ]] (2554)

===ผลงานโฆษณา===

* นมตรามะลิ
* พิชซ่าฮัท
* ขนมโดเน่

[[ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍຈີນ]]
[[ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ]]
[[ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ]]
[[ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່]]
[[ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2525]]</text>
      <sha1>4l5hv0nommy3i9mo2h5a0fw3tyciq2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127716</id>
      <parentid>127715</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ລົບຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ຈຳເປັນ</comment>
      <origin>127716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8129" sha1="0viz7ojm4s8ewe6bdqoh6ulj12f5vfa" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ບຸກຄົນ
| ຊື່ = ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ
| ຮູບ = 
| ຄຳອະທິບາຍຮູບ = 
| ຊື່ເກີດ = ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ
| ຊື່ພາສາຈີນ = 唐宸禹 (Táng Chényǔ)
| ຊື່ຫຼິ້ນ = ເຕ໋ (Tae)
| ວັນເກີດ = {{Birth date and age|1982|4|26}}
| ສະຖານທີ່ເກີດ = [[ຈັງຫວັດການຈະນະບຸຣີ]], [[ປະເທດໄທ]]
| ອາຊີບ = ນັກຮ້ອງ, ນັກສະແດງ
| ປີທີ່ສະແດງ = 1997–ປັດຈຸບັນ
| ຄູ່ສົມລົດ = ໄອຣິນ ໄຊຢະທອນ (ແຕ່ງງານ ຄ.ສ. 2022)
| ຄ່າຍເພງ = [[ຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້]] (ໄທ)&lt;br&gt;ລັອກເຄັກ ເຣັກຄອດສ໌ (ໄຕ້ຫວັນ)
}}

'''ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ''' ({{lang-th|ศตวรรษ เศรษฐกร}}, ເກີດວັນທີ 26 ເມສາ ຄ.ສ. 1982) ຫຼື ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ພາສາຈີນວ່າ '''ຖັງ ເສີນຢູ''' ({{lang-zh|唐宸禹}}; ພິນອິນ: ''Táng Chényǔ'') ແລະ ຊື່ໃນວົງການແມ່ນ '''TAE''' ແມ່ນນັກຮ້ອງ ແລະ ນັກສະແດງຊາວໄທ ທີ່ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໃນລະດັບອາຊີ ໂດຍສະເພາະໃນ[[ໄຕ້ຫວັນ]] ແລະ [[ປະເທດຈີນ]]. ລາວຖືເປັນສິນລະປິນໄທຍຸກທຳອິດໆ ທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງສູງໃນການເຮັດວຽກໃນຕ່າງປະເທດ&lt;ref name=&quot;thai-wiki&quot;&gt;{{cite web |url=https://th.wikipedia.org/wiki/ศตวรรษ_เศรษฐกร |title=ປະຫວັດ ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ |publisher=ວິກິພີເດຍພາສາໄທ}}&lt;/ref&gt;.

== ປະຫວັດ ແລະ ການສຶກສາ ==
ສັດຕະວັດ ເກີດຢູ່ທີ່ຈັງຫວັດການຈະນະບຸຣີ. ລາວສຳເລັດການສຶກສາລະດັບມັດທະຍົມປາຍຈາກໂຮງຮຽນເສດຖະບຸດບຳເພັນ ແລະ ໄດ້ສຶກສາຕໍ່ໃນລະດັບປະລິນຍາຕີທີ່ ຄະນະສິລະປະສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລສີນັກຄະຣິນວິໂຣດ ປະສານມິດ.

== ວົງການບັນເທີງ ==
=== ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນໃນປະເທດໄທ ===
ລາວເລີ່ມເຂົ້າສູ່ຕ່າງການບັນເທີງຈາກການເປັນນັກຮ້ອງໃນວົງ '''Teen 8 Grade A''' ພາຍໃຕ້ສັງກັດ [[ຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້]] ໃນປີ ຄ.ສ. 1998 ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ອອກອາລະບັ້ມດ່ຽວຊື່ວ່າ &quot;T-Speed&quot; ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນກຸ່ມໄວລຸ້ນໄທໃນຍຸກນັ້ນ.

=== ຊື່ສຽງນອກປະເທດ===
ຍ້ອນຄວາມສາມາດ ແລະ ໜ້າຕາທີ່ມີສະເໜ່ ລາວໄດ້ມີໂອກາດໄປເຮັດວຽກຢູ່ໄຕ້ຫວັນ ແລະ ໄດ້ເຊັນສັນຍາກັບຄ່າຍເພງ Forward Music. ລາວໄດ້ຮຽນພາສາຈີນກາງຢ່າງໜັກຈົນສາມາດອອກອາລະບັ້ມເພງພາສາຈີນ ແລະ ສະແດງລະຄອນຊີຣີສ໌ຈີນໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ່ວ. ຜົນງານທີ່ເຮັດໃຫ້ລາວເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໄປທົ່ວອາຊີແມ່ນບົດບາດ &quot;ອູ໋ຈີ້&quot; ໃນລະຄອນເລື່ອງ ''ເດຊຊຽວຮື່ຍີ້ ພາກ 2'' (The Legendary Siblings II) ໃນປີ 2002 ສະແດງຮ່ວມກັບ [[ຫຼິນ ຈື້ຢິ່ງ]]&lt;ref name=&quot;inter-fame&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.thairath.co.th/entertainment/leisure/1953256 |title=TAE ດາລາໄທທີ່ດັງສຸດໆ ໃນຈີນ |publisher=Thairath}}&lt;/ref&gt;.

== ຜົນງານການສະແດງ (ບາງສ່ວນ) ==
ເຕ໋ ສັດຕະວັດ ມີຜົນງານການສະແດງທັງຮູບເງົາ ແລະ ຊີຣີສໂທລະທັດຫຼວງຫຼາຍໃນລະດັບເອເຊຍ ໂດຍມີຜົນງານເດັ່ນທີ່ໄດ້ຮັບການບັນທຶກໃນຖານຂໍ້ມູນຮູບເງົາສາກົນ&lt;ref name=&quot;imdb&quot;/&gt; ເຊັ່ນ:

* '''ຄ.ສ. 1999:''' ''ເດັກລະເບີດ ຍືດແລ້ວຢຶດ'' (Dragon Love) — ລະຄອນໂທລະທັດໄທ (ຊ່ອງ 7)
* '''ຄ.ສ. 2001:''' ''ເດຊຊຽວຮື່ຍີ້ ພາກ 2'' (The Legendary Siblings II / 绝代双骄 II) — ສະແດງຮ່ວມກັບ [[ຫຼິນ ຈື້ຢິ່ງ]] (ບົດບາດສ້າງຊື່ສຽງທົ່ວເອເຊຍ)
* '''ຄ.ສ. 2002:''' ''ມັງກອນຫຍົກ'' (The Legend of the Condor Heroes / 射雕英雄传) — ຊີຣີສ໌ຟອມຍັກຂອງຈີນ
* '''ຄ.ສ. 2006:''' ''ໂກ້! ໂກ້! ຈີ-ບອຍສ໌'' (Go! Go! G-Boys / 当同志遇上上) — ຮູບເງົາໄຕ້ຫວັນ (ຮັບບົດນຳ)
* '''ຄ.ສ. 2010:''' ''ຕາຍໂຫງ'' (Still / ตายโหง) — ຮູບເງົາສະຫຍອງຂວັນຂອງໄທ (ຕອນ ຄຸກກອງປຣາບ)&lt;ref name=&quot;douban&quot;/&gt;

== ຊີວິດສ່ວນຕົວ ==
ສັດຕະວັດ ໄດ້ສົມລົດກັບຍິງຊາວຢີ່ປຸ່ນໃນປີ 2013 ແຕ່ໄດ້ຢ່າຮ້າງກັນໃນເວລາຕໍ່ມາ. ປັດຈຸບັນ ລາວໄດ້ສົມລົດໃໝ່ກັບ &quot;ໄອຣິນ ໄຊຢະທອນ&quot; ໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 2022 ແລະ ໄດ້ຫັນມາເຮັດວຽກເບື້ອງຫຼັງ ລວມເຖິງການຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມ ແລະ ວຽກງານອາສາສະໝັກກູ້ໄພ&lt;ref name=&quot;wedding2022&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.sanook.com/news/8643886/ |title=ເຕ໋ ສັດຕະວັດ ຄົ່ວແຟນສາວເຂົ້າພິທີວິວາ |publisher=Sanook}}&lt;/ref&gt;.

== ອ້າງອີງ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ|refs=
&lt;ref name=&quot;imdb&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm1323328/ |title=Sattawat Sethakorn Profile |publisher=Internet Movie Database (IMDb) |accessdate=2026-05-16}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;douban&quot;&gt;{{cite web |url=https://movie.douban.com/celebrity/1314392/ |title=TAE (ศตวรรษ เศรษฐกร) 电影人简介 |publisher=Douban Movie (豆瓣电影) |language=zh}}&lt;/ref&gt;
}}

== ລິ້ງພາຍນອກ ==
* {{IMDb name|1323328|TAE (ສັດຕະວັດ ເສດຖະກອນ)}}
* [https://movie.douban.com/celebrity/1314392/ ໂປຣໄຟລ໌ TAE ທີ່ 豆瓣电影 (Douban Movie)]

[[ໝວດໝູ່:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1982]]
[[ໝວດໝູ່:ນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທ]]
[[ໝວດໝູ່:ນັກຮ້ອງຊາຍຊາວໄທ]]
[[ໝວດໝູ່:ຊາວຈັງຫວັດການຈະນະບຸຣີ]]
[[ໝວດໝູ່:ສິນລະປິນຈາກຈີເອັມເອັມ ແກຣມມີ້]]</text>
      <sha1>0viz7ojm4s8ewe6bdqoh6ulj12f5vfa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ສັງຄົມນິຍົມ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13160</id>
    <revision>
      <id>127740</id>
      <parentid>120791</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:46:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11605" sha1="iykvpemmzunhynkydj8mx59d8e3dhgn" xml:space="preserve">{{Short description|ແນວຄິດທາງການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດ}}
{{Infobox political ideology
| name = ສັງຄົມນິຍົມ
| native_name = Socialism
| colorcode = red
| founded = ສະຕະວັດທີ 19
| ideology = ຄວາມເທົ່າທຽມທາງສັງຄົມ&lt;br&gt;ການຖືຄອງຮ່ວມກັນ&lt;br&gt;ສະຫວັດດິການລັດ
| notable_works = ''The Communist Manifesto''&lt;br&gt;''Das Kapital''
| major_figures = [[ກາກ ມາກ]]&lt;br&gt;[[ຟຣິດຣິກ ອັງແກນ]]&lt;br&gt;[[ວະລາດີເມຍ ເລນິນ]]
}}

'''ສັງຄົມນິຍົມ''' ({{lang-en | ''Socialism''}}) ແມ່ນແນວຄິດທາງການເມືອງ, ເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ ທີ່ເນັ້ນການສ້າງຄວາມເທົ່າທຽມກັນທາງສັງຄົມ ໂດຍຜ່ານການຖືຄອງ ຫຼື ການຄວບຄຸມປັດໃຈການຜະລິດຮ່ວມກັນ. ສັງຄົມນິຍົມມີຈຸດປະສົງຫຼຸດຜ່ອນຄວາມເຫຼື່ອມລ້ຳທາງເສດຖະກິດ, ປົກປ້ອງສິດຂອງແຮງງານ ແລະ ສ້າງລະບົບສະຫວັດດິການທີ່ຄອບຄຸມປະຊາຊົນ.

ແນວຄິດນີ້ເລີ່ມມີອິດທິພົນໃນທະວີບເອີຣົບໃນຊ່ວງສະຕະວັດທີ 19 ໃນຍຸກປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳ ເມື່ອເກີດບັນຫາການຂູດຮີດແຮງງານ, ຄ່າແຮງງານຕ່ຳ ແລະ ຄວາມຍາກຈົນຂອງຊົນຊັ້ນກຳມະກອນ. ນັກຄິດສັງຄົມນິຍົມເຫັນວ່າລະບົບທຶນນິຍົມເປັນສາເຫດຫຼັກຂອງຄວາມບໍ່ເທົ່າທຽມ.

== ປະຫວັດ ==

=== ຕົ້ນກຳເນີດ ===
ແນວຄິດທີ່ຄ້າຍຄືສັງຄົມນິຍົມມີມາຕັ້ງແຕ່ຍຸກບູຮານ. ນັກປັດຊະຍາຊາວກຣີກ [[ປະລາຕົງ]] ໄດ້ກ່າວເຖິງສັງຄົມທີ່ມີການແບ່ງປັນຊັບສິນໃນຜົນງານ ''The Republic''. ໃນຍຸກຕໍ່ມາ ມີກຸ່ມສາສະໜາ ແລະ ຊຸມຊົນບາງແຫ່ງທີ່ດຳລົງຊີວິດແບບແບ່ງປັນຊັບສິນຮ່ວມກັນ.

ໃນສະຕະວັດທີ 18–19 ການປະຕິວັດອຸດສາຫະກຳໄດ້ເຮັດໃຫ້ທຶນນິຍົມຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຮວດເລັວ. ຄົນງານຈຳນວນຫຼາຍເຮັດວຽກໃນໂຮງງານພາຍໃຕ້ສະພາບທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ຂາດສິດພື້ນຖານ. ຈາກສະພາບນີ້ ແນວຄິດສັງຄົມນິຍົມຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນເພື່ອວິຈານລະບົບທຶນນິຍົມ.

=== ສັງຄົມນິຍົມຍຸກຕົ້ນ ===
ນັກຄິດຢ່າງ [[ອັງຣີ ເດິ ແຊັງ-ຊີມົງ]], [[ຊາກ ຟູຣີເຢ]] ແລະ [[ໂຣເບີດ ໂອເວນ]] ເປັນຜູ້ບຸກເບີກແນວຄິດສັງຄົມນິຍົມຍຸກຕົ້ນ ຊຶ່ງຕໍ່ມາຖືກເອີ້ນວ່າ “ສັງຄົມນິຍົມອຸດົມຄະຕິ” (Utopian Socialism). ພວກເຂົາເຊື່ອວ່າສັງຄົມທີ່ດີກວ່າສາມາດສ້າງໄດ້ໂດຍການຮ່ວມມື ແລະ ຄວາມເປັນທຳ.

=== ມາກຊິດ ===
[[ກາກ ມາກ]] ແລະ [[ຟຣິດຣິກ ອັງແກນ]] ໄດ້ພັດທະນາ “ສັງຄົມນິຍົມວິທະຍາສາດ” ຫຼື ມາກຊິດ. ໃນຜົນງານ ''The Communist Manifesto'' ປີ 1848 ພວກເຂົາລະບຸວ່າປະຫວັດສາດຂອງມະນຸດແມ່ນປະຫວັດຂອງການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັ້ນ.

ມາກສ໌ເຊື່ອວ່າທຶນນິຍົມຈະນຳໄປສູ່ວິກິດທາງເສດຖະກິດ ແລະ ໃນທີ່ສຸດຊົນຊັ້ນແຮງງານຈະລຸກຂຶ້ນປະຕິວັດ ເພື່ອສ້າງສັງຄົມບໍ່ມີຊົນຊັ້ນ.

=== ການປະຕິວັດຣັດເຊຍ ===
ໃນປີ 1917 [[ການປະຕິວັດຣັດເຊຍ]] ນຳໂດຍ [[ວະລາດິເມຍ ເລນິນ]] ແລະ ພັກໂບນເຊວິກ ໄດ້ສ້າງລັດສັງຄົມນິຍົມແຫ່ງທຳອິດຂອງໂລກ. ຕໍ່ມາໄດ້ກໍ່ຕັ້ງ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]] ຊຶ່ງມີອິດທິພົນສູງຕໍ່ການເມືອງໂລກໃນສະຕະວັດທີ 20.

== ຫຼັກການ ==

=== ຄວາມເທົ່າທຽມ ===
ສັງຄົມນິຍົມເຫັນວ່າຄວາມເຫຼື່ອມລ້ຳທາງລາຍໄດ້ ແລະ ຊັບສິນເປັນບັນຫາສຳຄັນຂອງສັງຄົມ. ດັ່ງນັ້ນລັດຄວນມີບົດບາດໃນການແຈກຢາຍຊັບພະຍາກອນໃຫ້ເປັນທຳ.

=== ການຖືຄອງຮ່ວມກັນ ===
ປັດໃຈການຜະລິດ ເຊັ່ນ ໂຮງງານ, ບໍ່ແຮ່, ພະລັງງານ ແລະ ທີ່ດິນ ຄວນຖືຄຸມຄອງໂດຍສັງຄົມ ຫຼື ລັດ ແທນທີ່ຈະຢູ່ໃນມືຂອງນາຍທຶນສ່ວນບຸກຄົນ.

=== ສະຫວັດດິການລັດ ===
ຫຼາຍລະບົບສັງຄົມນິຍົມສົ່ງເສີມການສຶກສາຟຣີ, ການຮັກສາພະຍາບານຟຣີ, ບຳນານ ແລະ ການປົກປ້ອງແຮງງານ.

== ປະເພດຂອງສັງຄົມນິຍົມ ==

=== ສັງຄົມນິຍົມປະຊາທິປະໄຕ ===
ເປັນແນວຄິດທີ່ສົ່ງເສີມປະຊາທິປະໄຕ ພ້ອມກັບລະບົບສະຫວັດດິການ. ຫຼາຍປະເທດເຊັ່ນ [[ຊູແອດ]], [[ນອກແວດ]] ແລະ [[ດານມາກ]] ໄດ້ນຳຫຼັກການບາງສ່ວນຂອງແນວຄິດນີ້ໄປໃຊ້.

=== ຄອມມູນິດ ===
ຄອມມູນິດເປັນຮູບແບບສຸດທ້າຍຂອງສັງຄົມນິຍົມຕາມທິດສະດີຂອງມາກ. ລະບົບນີ້ມຸ່ງໝາຍສູ່ສັງຄົມບໍ່ມີຊົນຊັ້ນ ແລະ ບໍ່ມີລັດ.

=== ອະນາຄິດນິຍົມສັງຄົມ ===
ບາງກຸ່ມເຊື່ອວ່າສັງຄົມຄວນບໍລິຫານຕົນເອງໂດຍບໍ່ມີລັດ ແລະ ຕໍ່ຕ້ານອຳນາດທຸກຮູບແບບ.

== ສັງຄົມນິຍົມໃນປະເທດຕ່າງໆ ==

=== ສະຫະພາບໂຊວຽດ ===
ສະຫະພາບໂຊວຽດເປັນລັດສັງຄົມນິຍົມຂະໜາດໃຫຍ່ທຳອິດຂອງໂລກ. ລັດຄວບຄຸມເສດຖະກິດ ແລະ ອຸດສາຫະກຳສ່ວນໃຫຍ່. ສະຫະພາບໂຊວຽດມີບົດບາດສຳຄັນໃນ [[ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ]] ແລະ [[ສົງຄາມເຢັນ]].

=== ຈີນ ===
[[ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]] ກໍ່ຕັ້ງໃນປີ 1949 ພາຍໃຕ້ການນຳຂອງ [[ເໝົາເຈີຕຸງ]]. ຈີນໄດ້ປະຕິຮູບເສດຖະກິດໃນປີ 1978 ແຕ່ຍັງຮັກສາການນຳຂອງພັກຄອມມູນິດ.

=== ລາວ ===
[[ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນລັດທີ່ມີພັກການເມືອງດຽວ ຄື [[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]]. ລັດຖະບານລາວອ້າງອີງແນວຄິດມາກ–ເລນິນ ແລະ ສັງຄົມນິຍົມ.

== ຄຳວິຈານ ==

ຜູ້ວິຈານບາງຄົນເຫັນວ່າລະບົບສັງຄົມນິຍົມອາດນຳໄປສູ່ການລວມອຳນາດໄວ້ທີ່ລັດ, ຂາດເສລີພາບທາງການເມືອງ ແລະ ຂາດການແຂ່ງຂັນທາງເສດຖະກິດ. ບາງລັດສັງຄົມນິຍົມໃນອະດີດຖືກວິຈານເລື່ອງການລະເມີດສິດມະນຸດ.

ແຕ່ຜູ້ສະໜັບສະໜູນຊີ້ວ່າສັງຄົມນິຍົມຊ່ວຍຫຼຸດຄວາມຍາກຈົນ, ຂະຫຍາຍການສຶກສາ ແລະ ສາທາລະນະສຸກ ພ້ອມທັງສ້າງຄວາມເທົ່າທຽມທາງສັງຄົມ.

== ເບິ່ງເພີ່ມ ==
* [[ຄອມມູນິດ]]
* [[ທຶນນິຍົມ]]
* [[ກາກ ມາກ]]
* [[ວະລາດິເມຍ ເລນິນ]]
* [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]
* [[ການປະຕິວັດຣັດເຊຍ]]

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist|refs=

&lt;ref&gt;Marx, Karl &amp; Engels, Friedrich. ''The Communist Manifesto''. 1848.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Marx, Karl. ''Das Kapital''. 1867.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Heywood, Andrew. ''Political Ideologies: An Introduction''. Palgrave Macmillan, 2017.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Newman, Michael. ''Socialism: A Very Short Introduction''. Oxford University Press, 2005.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Bottomore, Tom. ''A Dictionary of Marxist Thought''. Wiley-Blackwell, 1991.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Britannica Encyclopedia. &quot;Socialism&quot;.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Stanford Encyclopedia of Philosophy. &quot;Socialism&quot;.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Eatwell, Roger &amp; Wright, Anthony. ''Contemporary Political Ideologies''. Bloomsbury Academic, 1999.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Lenin, Vladimir. ''State and Revolution''. 1917.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Service, Robert. ''Comrades!: A History of World Communism''. Harvard University Press, 2007.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Hobsbawm, Eric. ''The Age of Extremes''. 1994.&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Giddens, Anthony. ''The Third Way''. Polity Press, 1998.&lt;/ref&gt;

}}

[[ໝວດ:ສັງຄົມນິຍົມ]]
[[ໝວດ:ແນວຄິດທາງການເມືອງ]]
[[ໝວດ:ລະບົບເສດຖະກິດ]]

== ອ້າງອີງ == 
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

[[ໝວດ:ການປົກຄອງ]]</text>
      <sha1>iykvpemmzunhynkydj8mx59d8e3dhgn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ບິກິນີ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16018</id>
    <revision>
      <id>127749</id>
      <parentid>121124</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T00:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146646" sha1="9760m6f5vneiwxvv8t4bsonp5hrov5t" xml:space="preserve">[[File:Lovely model - Tricia from Singapore -Bikini.jpg|thumb|ບິກິນີ]]
'''ບິກິນີ''' ແມ່ນ ຊຸດລອຍນ້ ຳ ສຳ ລັບຜູ້ຍິງປະ ກອບດ້ວຍຜ້າສອງສາມຫລ່ຽມຢູ່ເທິງ, ຄ້າຍກັບ ເສື້ອກັນ ໜາວ ແລະປົກຫຸ້ມ ເຕົ້ານົມ ຂອງຜູ້ຍິງ , ແລະຜ້າສອງສາມຫລ່ຽມຢູ່ດ້ານລຸ່ມ, ດ້ານ ໜ້າ ປົກຄຸມ ກະດານ ແຕ່ເປີດສາຍບື, ແລະດ້ານຫລັງ ປົກຄຸມ ກົ້ນ . [1] [2] ຂະ ໜາດ ຂອງດ້ານເທິງແລະດ້ານລຸ່ມສາມາດແຕກຕ່າງຈາກການປົກຄຸມຂອງເຕົ້ານົມ, ກະດູກແຂນແລະກົ້ນ, ຈົນເຖິງການອອກແບບທີ່ເປີດເຜີຍຫຼາຍຂື້ນເຊັ່ນ: ທອງ ຫຼື G-string ທີ່ປົກຄຸມພຽງແຕ່ areolae ແລະ mons pubis , ແຕ່ຈະເປີດເຜີຍ ກົ້ນ.

ໃນເດືອນພຶດສະພາປີ 1946, ນັກອອກແບບແຟຊັ່ນ Parisian Jacques Heim ໄດ້ ອອກແບບຊຸດລອຍນໍ້າສອງສິ້ນທີ່ລາວໃສ່ຊື່ວ່າ Atome. [3] ຄ້າຍຄືຊຸດລອຍນ້ ຳ ຂອງຍຸກສະ ໄໝ, ມັນປົກຄຸມສາຍບືຂອງຜູ້ຄົນ, ແລະມັນບໍ່ໄດ້ດຶງດູດຄວາມສົນໃຈຫຼາຍ. ຜູ້ອອກແບບເສື້ອຜ້າ Louis Réardໄດ້ ແນະ ນຳ ການອອກແບບ ໃໝ່ ທີ່ນ້ອຍກວ່າຂອງລາວໃນເດືອນກໍລະກົດ. [4] ລາວຕັ້ງຊື່ຊຸດລອຍນໍ້າດັ່ງກ່າວພາຍຫຼັງ Bikini Atoll , ບ່ອນທີ່ການທົດລອງ ລະເບີດນິວເຄຼຍ ຄັ້ງ ທຳ ອິດ ເກີດຂື້ນພຽງແຕ່ 4 ມື້ກ່ອນ. ການອອກແບບ skimpy ຂອງລາວແມ່ນລຸກຂື້ນ, ເປີດເຜີຍສາຍບືຂອງຜູ້ຄົນແລະກົ້ນຂອງນາງຫຼາຍ. No ແບບ runway ຈະໃສ່ມັນ, ດັ່ງນັ້ນເຂົາຈ້າງເປັນ ນັກເຕັ້ນລໍາ nude , ລົງກອນ Bernardini , ຈາກ ຄາສິໂນ de Parisສ້າງແບບຈໍາລອງໃນການທົບທວນແຟຊັ່ນຊຸດລອຍນໍ້າ. [5]

ຍ້ອນການອອກແບບທີ່ມີການຖົກຖຽງແລະເປີດເຜີຍ, ຊຸດແຕ່ງກາຍໄດ້ຖືກຍອມຮັບຢ່າງຊ້າໆຈາກປະຊາຊົນ. ຊຸດລອຍນ້ ຳ ໄດ້ຮັບການເປີດເຜີຍແລະຍອມຮັບເພີ່ມຂື້ນເປັນ ຮູບເງົາທີ່ ຄ້າຍຄືກັບ Brigitte Bardot , Raquel Welch , ແລະ Ursula Andress ໃສ່ພວກເຂົາແລະໄດ້ຖືກຖ່າຍຮູບຢູ່ຫາດຊາຍສາທາລະນະແລະເບິ່ງໃນຮູບເງົາ. ໃນຫລາຍປະເທດການອອກແບບດັ່ງກ່າວຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ອອກຈາກຫາດຊາຍແລະສະຖານທີ່ສາທາລະນະອື່ນໆ. [6]

ການອອກແບບຊຸດກະໂປ່ງນ້ອຍໆໄດ້ກາຍເປັນເລື່ອງທົ່ວໄປໃນບັນດາປະເທດຕາເວັນຕົກສ່ວນໃຫຍ່ໃນກາງຊຸມປີ 1960 ຍ້ອນວ່າທັງ ຊຸດລອຍນ້ ຳ ແລະ ຊຸດຊັ້ນໃນ . ຮອດທ້າຍສະຕະວັດທີ 20 ມັນຖືກ ນຳ ໃຊ້ຢ່າງກວ້າງຂວາງເປັນ ຊຸດກິລາ ໃນ ບານສົ່ງຫາດຊາຍ ແລະການອອກ ກຳ ລັງກາຍ . ມີຈໍານວນຂອງທີ່ທັນສະໄຫມແມ່ນ ການປ່ຽນແປງ stylistic ຂອງການອອກແບບການນໍາໃຊ້ເພື່ອຈຸດປະສົງການຕະຫຼາດແລະເປັນການແບ່ງປະເພດອຸດສາຫະກໍາ, ລວມທັງ monokini , microkini , TANKINI- ເສື້ອຕົວຍາວ , trikini , pubikini ແລະ skirtini . ຊຸດລອຍນ້ ຳ ສັ້ນໆ ສຳ ລັບ ຜູ້ຊາຍ ອາດຈະຖືກເອີ້ນວ່າຊຸດລອຍນໍ້າ. [2] ຄ້າຍຄືກັນ, ຊຸດຊັ້ນໃນຂອງຜູ້ຊາຍແລະຜູ້ຍິງແມ່ນຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນຊຸດຊັ້ນໃນຂອງຜູ້ຊາຍ.

ຊຸດກະໂປ່ງໄດ້ຄ່ອຍໆໄດ້ຮັບຄວາມຍອມຮັບຢ່າງກວ້າງຂວາງຈາກ ສັງຄົມຕາເວັນຕົກ . ໃນຕົ້ນຊຸມປີ 2000, bikinis ໄດ້ກາຍເປັນທຸລະກິດ 811 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດຕໍ່ປີ, ແລະໄດ້ເພີ່ມທະວີການບໍລິການແບບ ໝູນ ວຽນເຊັ່ນ: ການ ຖັກແສ່ວ ແລະການກັນ ແດດ . [7]

== Etymology and terminology ==
While the two-piece swimsuit as a design existed in [[classical antiquity]],&lt;ref name=Agrawala&gt;{{cite book|last=Agrawala|first=P.K.|title=Goddesses in Ancient India|year=1983|publisher=Humanities Press|location=Atlantic Highlands, N.J.|isbn=978-0-391-02960-6|edition=first |page=12 |url=https://books.google.com/books?id=8BmDIbNuD0gC&amp;pg=PA12}}&lt;/ref&gt; the modern design first attracted public notice in Paris on July 5, 1946.&lt;ref name=BBCW&gt;Kathryn Westcott, &quot;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/5130460.stm The Bikini: Not a brief affair]&quot;, BBC News, June 5, 2006&lt;/ref&gt; French automotive engineer [[Louis Réard]] introduced a design he named the &quot;bikini&quot;, adopting the name from the [[Bikini Atoll]] in the Pacific Ocean,&lt;ref name=&quot;HistC&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/this-day-in-history/bikini-introduced |title=Bikini Introduced |accessdate=September 17, 2008 |publisher=[[A&amp;E Television Networks]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Guardian&quot;&gt;{{cite news |first=Paula |last=Cocozza |title=A little piece of history |url=https://www.theguardian.com/travel/2006/jun/10/sttropez.filminspiredtravel.france.culturaltrips |work=The Guardian |location=UK |date=June 10, 2006 |accessdate=September 17, 2008 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20080927104351/http://www.guardian.co.uk/travel/2006/jun/10/sttropez.filminspiredtravel.france.culturaltrips?gusrc=rss&amp;feed=travel| archivedate= September 27, 2008| url-status= live}}&lt;/ref&gt; which was the colonial name the Germans gave to the atoll, transliterated from the [[Marshallese language|Marshallese]] name for the island, {{lang|mh|Pikinni}}.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.trussel2.com/MOD/LocP.htm#Pikinni|title=Marshallese-English Dictionary - Place Name Index|website=www.trussel2.com|access-date=July 23, 2016}}&lt;/ref&gt;

Four days earlier, the United States had initiated its first peacetime [[nuclear weapon design|nuclear weapons]] [[nuclear testing|test]] [[Nuclear testing at Bikini Atoll|at Bikini Atoll]] as part of [[Operation Crossroads]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Anatomy of an A-Bomb Test, 1946|url=http://life.time.com/history/able-and-baker-photos-from-atomic-bomb-tests-july-1946/|work=Life|accessdate=November 21, 2012|quote=In July 1946, the United States conducted two atomic tests at Bikini Atoll in the Pacific.|date=October 31, 2012|archive-date=ກໍລະກົດ 29, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729173856/http://life.time.com/history/able-and-baker-photos-from-atomic-bomb-tests-july-1946/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Réard hoped his swimsuit's revealing style would create an &quot;explosive commercial and cultural reaction&quot; similar to the explosion at Bikini Atoll.&lt;ref&gt;{{cite news|title=The History of the Bikini|url=http://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1908353_1905440,00.html|work=Time|accessdate=August 20, 2013|date=July 3, 2009|archive-date=ກັນຍາ 30, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930070902/http://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1908353_1905440,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.randomhistory.com/1-50/002bikini.html |title=Tiny Swimsuit That Rocked the World: A History of the Bikini |publisher=Randomhistory.com |date=May 1, 2007 |accessdate=December 3, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808002739/http://www.randomhistory.com/1-50/002bikini.html |archive-date=August 8, 2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Brij V. Lal|author2=Kate Fortune|title=The Pacific Islands: an Encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=T5pPpJl8E5wC&amp;pg=PA259|accessdate=July 5, 2011|year=2000|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-0-8248-2265-1|page=259}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Ruth Foster|title=Nonfiction Reading Comprehension: Social Studies, Grade 5|url=https://books.google.com/books?id=5bWfeLfg_FoC&amp;pg=PA130|accessdate=July 5, 2011|date=June 2007|publisher=Teacher Created Resources|isbn=978-1-4206-8030-0|page=130}}&lt;/ref&gt;

By making an analogy with words like ''bilingual'' and ''bilateral'' containing the Latin prefix &quot;[[bi-]]&quot; (meaning &quot;two&quot; in Latin), the word ''bikini'' was first [[Back-derivation|back-derived]] as consisting of two parts, [''bi'' + ''kini''] by [[Rudi Gernreich]], who introduced the [[monokini]] in 1964.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gold|first=David L.|title=Studies in Etymology and Etiology|pages=100–101|url=https://books.google.com/books?id=l015C5vm1XkC&amp;pg=PA100|year=2009|publisher=Universidad de Alicante|isbn=978-84-7908-517-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Alac|first=Patrik|title=Bikini Story|year=2012|publisher=Parkstone International|isbn=978-1-78042-951-9|page=68|url=https://books.google.com/books?id=SIj_GBl5sAoC&amp;pg=PA68&amp;q=Rudi%20Gernreich%201964%20monokini}}&lt;/ref&gt; Later swimsuit designs like the [[tankini]] and [[trikini]] further cemented this derivation.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gurmit Singh|author2=Ishtla Singh|title=The History of English|pages=13–14|url=https://books.google.com/books?id=taEnAAAAQBAJ&amp;pg=PA13&amp;q=bikini%20latin%20prefix%20back%20formation|year=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-4441-1924-4}}&lt;/ref&gt; Over time the &quot;''–kini'' family&quot; (as dubbed by author [[William Safire]]&lt;ref&gt;William Safire, ''No Uncertain Terms'', page 291, Simon &amp; Schuster, 2003, {{ISBN|0-7432-4955-0}}&lt;/ref&gt;), including the &quot;''–ini'' sisters&quot; (as dubbed by designer Anne Cole&lt;ref&gt;Trish Donnally, &quot;[http://www.sfgate.com/entertainment/article/Inis-Are-In-Bikini-s-little-sisters-have-2930316.php &quot;Inis&quot; Are In]&quot;, ''San Francisco Chronicle'', May 18, 1999&lt;/ref&gt;), expanded into a variety of swimwear including the monokini (also known as a numokini or unikini), seekini, [[tankini]], camikini, hikini (also hipkini), minikini, [[face-kini]], [[burkini]], and [[microkini]].&lt;ref name=barryJ&gt;{{cite book|first=Barry J. |last=Blake |title=Playing with Words: Humour in the English Language | page=59 |publisher= Equinox |year=2007 |isbn=978-1-84553-330-4}}&lt;/ref&gt; The ''[[Language Report]]'', compiled by lexicographer [[Susie Dent]] and published by the [[Oxford University Press]] (OUP) in 2003, considers lexicographic inventions like bandeaukini and camkini, two variants of the tankini, important to observe.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.articlearchives.com/humanities-social-science/language-languages/644034-1.html The Language Report: The ultimate record of what we're saying and how we're saying it] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151005073022/http://www.articlearchives.com/humanities-social-science/language-languages/644034-1.html |date=October 5, 2015 }}&quot;, ''Science News'' (from ''Article Archive''), August 7, 2004&lt;/ref&gt; Although &quot;bikini&quot; was originally a registered trademark of Réard, it has since become [[generic trademark|genericized]].&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.businessinsider.com/15-words-you-had-no-idea-used-to-be-brand-names-2010-9?IR=T#bikini-2 | title=15 Words You Had No Idea Used To Be Brand Names &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Bikini | work=[[Business Insider]] | accessdate=May 8, 2016}}&lt;/ref&gt;

Variations of the term are used to describe [[Bikini variant|stylistic variations]] for promotional purposes and industry classifications, including monokini, [[microkini]], [[tankini]], [[trikini]], [[pubikini]], [[bandeaukini]] and [[skirtini]]. A man's [[Swim briefs|brief swimsuit]] may also be referred to as a bikini.&lt;ref name=&quot;Bikini&quot;/&gt;  Similarly, a variety of men's and women's underwear types are described as bikini underwear.
==ປະຫວັດການ==
===ໃນເກົ່າແກ່===
[[File:Mosaïque des bikinis, Piazza Armerina.jpg|thumb|The ancient Roman [[Villa Romana del Casale]] (286–305&amp;nbsp;AD) in [[Sicily]] contains one of the earliest known illustrations of a bikini.]]

Archaeologist [[James Mellaart]] described the earliest bikini-like costume in [[Çatalhöyük]], [[Anatolia]] in the [[Chalcolithic]] era (around 5600&amp;nbsp;BC), where a mother goddess is depicted astride two leopards wearing a costume somewhat like a bikini.&lt;ref name=Agrawala /&gt;&lt;ref&gt;Lucy Goodison and Christine Morris, ''Ancient Goddesses: The Myths and the Evidence'', page 46, University of Wisconsin Press, 1998, {{ISBN|978-0-299-16320-4}}&lt;/ref&gt; The two-piece swimsuit can be traced back to the [[Greco-Roman world]], where bikini-like garments worn by women athletes are depicted on [[urns]] and paintings dating back to 1400&amp;nbsp;BC.&lt;ref&gt;{{cite book |first1=Peter J. |last1=James |first2=I. J. |last2=Thorpe |first3=Nick |last3=Thorpe |title=Ancient Inventions |page=[https://archive.org/details/ancientinvention00jame/page/279 279] |publisher=Ballantine Books |year=1994 |isbn=978-0-345-40102-1 |url=https://archive.org/details/ancientinvention00jame/page/279 }}&lt;/ref&gt;

In ''Coronation of the Winner,'' a [[mosaic]] in the floor of a [[Roman villa]] in [[Sicily]] that dates from the [[Diocletianic Persecution|Diocletian period]] (286–305&amp;nbsp;AD), young women participate in weightlifting, discus throwing, and running ball games dressed in bikini-like garments (technically bandeaukinis in modern lexicon).&lt;ref name=BBCW /&gt;&lt;ref name=VilCas&gt;{{cite web |url=http://www.valdinoto.com/english/villa_romana_del_casale.htm |title=Villa Romana del Casale|publisher=Val di Noto|accessdate=August 29, 2013}}&lt;/ref&gt; The mosaic, found in the [[Sicily|Sicilian]] [[Villa Romana del Casale]], features ten maidens who have been anachronistically dubbed the &quot;[[Villa Romana del Casale#Bikini mosaic|Bikini Girls]]&quot;.&lt;ref name=&quot;Guttmann 1991 38&quot;&gt;{{cite book |first=Allen |last=Guttmann |title=Women's Sports: A History |url=https://archive.org/details/womenssports00alle |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/womenssports00alle/page/38 38] |publisher=Columbia University Press |year=1991 |isbn= 978-0-231-06957-1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Villa Romana del Casale&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.worldheritagesite.org/sites/villaromanadelcasale.html |title=Villa Romana del Casale |publisher=World Heritage Sites |accessdate=March 7, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081223110444/http://www.worldheritagesite.org/sites/villaromanadelcasale.html |archivedate=December 23, 2008 |df=mdy }}&lt;/ref&gt; Other [[Roman Empire|Roman]] archaeological finds depict the goddess [[Venus (mythology)|Venus]] in a similar garment. In [[Pompeii]], depictions of Venus wearing a bikini were discovered in the Casa della Venere,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stoa.org/gallery/allison|title=Pompeian Households: Image Gallery|publisher=The Stoa Consortium, Center for Hellenic Studies, Harvard University|accessdate=March 7, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160205075357/http://www.stoa.org/gallery/allison|archive-date=February 5, 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.stoa.org/gallery/albums.php|title=Stoa Image Gallery|publisher=The Stoa Consortium, Center for Hellenic Studies, Harvard University|accessdate=March 7, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015205200/http://www.stoa.org/gallery/albums.php|archive-date=October 15, 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Penelope M. Allison|url=http://www.stoa.org/projects/ph/rooms?houseid=13 |title=Pompeian Households: Information concerning the rooms in Casa della Venere in Bikini|accessdate=March 7, 2015}}&lt;/ref&gt; in the ''[[tablinum]]'' of the [[House of Julia Felix]],&lt;ref&gt;{{cite book |first1= Mary |last1= Beard |first2= John |last2= Henderson |title= Classical Art |page= [https://archive.org/details/classicalartfrom00bear/page/116 116] |publisher= Oxford University Press |year= 2001 |isbn= 978-0-19-284237-4 |url= https://archive.org/details/classicalartfrom00bear/page/116 }}&lt;/ref&gt; and in an [[Atrium (architecture)|atrium]] garden of [[House of Loreius Tiburtinus|Via Dell'Abbondanza]].&lt;ref&gt;{{cite book |first1= Elisabeth B. |last1= MacDougall |first2=Wilhelmina Mary |last2= Feemster |title= Ancient Roman Gardens |page=38 |publisher= Dumbarton Oaks |year= 1979 |isbn=978-0-88402-100-1}}&lt;/ref&gt;

===ເຄື່ອງ ສຳ ອາງເບື້ອງຕົ້ນໃນພາກຕາເວັນຕົກ===
{{multiple image
| align     = left
| direction = vertical
| header    = Evolution
| image1    = Bathing Beauties (cropped).jpg
| caption1  = Loose [[chemise]]s from the 1900s
| width1    = 170
| image2    = AKellermanUnitard1909.JPG
| width2    = 170
| caption2  = [[Annette Kellerman]] started the form-fitting swimwear trend, 1909
| image3    = Jane Wyman,1935 (cropped).jpg
| width3    = 170
| caption3  = Actress [[Jane Wyman]] in beachwear that bares legs and midriff, 1935
}}

Swimming or bathing outdoors was discouraged in the [[Christian West]], so there was little demand or need for swimming or bathing costumes until the 18th century. The bathing gown of the 18th century was a loose ankle-length full-sleeve [[chemise]]-type gown made of wool or flannel that retained coverage and modesty.&lt;ref name=claud&gt;Claudia B. Kidwell, ''[http://www.gutenberg.org/files/37586/37586-h/37586-h.htm Women's Bathing and Swimming Costume in the United States]'', Smithsonian Institution Press, City of Washington, 1968&lt;/ref&gt;

In 1907, Australian swimmer and performer [[Annette Kellerman]] was arrested on a [[Boston]] beach for wearing form-fitting sleeveless one-piece knitted swimming tights that covered her from neck to toe, a costume she adopted from England,&lt;ref name=claud /&gt; although it became accepted swimsuit attire for women in parts of Europe by 1910.&lt;ref&gt;Liz Conor, ''The spectacular modern woman: feminine visibility in the 1920s'', page 152, Indiana University Press, 2004, {{ISBN|0-253-34391-7}}&lt;/ref&gt; In 1913, designer [[Carl Jantzen]] made the first functional two-piece swimwear. Inspired by the introduction of females into Olympic swimming he designed a close-fitting costume with shorts for the bottom and short sleeves for the top.&lt;ref name=heritage&gt;{{cite web|url=http://www.americanheritage.com/articles/web/20060705-bikini-swimming-suit-louis-reard-micheline-bernardini-paris-brigitte-bardot.shtml|accessdate=November 13, 2007|publisher=American Heritage Inc.|title=60 Years of Bikinis|author=Hoover, Elizabeth D.|date=July 5, 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070909195749/http://www.americanheritage.com/articles/web/20060705-bikini-swimming-suit-louis-reard-micheline-bernardini-paris-brigitte-bardot.shtml |archivedate=September 9, 2007}}&lt;/ref&gt;

During the 1920s and 1930s, people began to shift from &quot;taking in the water&quot; to &quot;taking in the sun&quot;, at bathhouses and spas, and swimsuit designs shifted from functional considerations to incorporate more decorative features. [[Rayon]] was used in the 1920s in the manufacture of tight-fitting swimsuits,&lt;ref name=sydelle&gt;{{cite web|last=Sydelle|first=John|title=The Swimsuit Industry|url=http://smallbusiness.chron.com/swimsuit-industry-18779.html |work=The Houston Chronicle |accessdate=August 29, 2013}}&lt;/ref&gt; but its durability, especially when wet, proved problematic.&lt;ref name=&quot;Kadolph&quot;&gt;{{cite book|title=Textiles|edition=9|author1=Kadolph, Sara J.  |author2=Langford, Anna L. |lastauthoramp=yes |publisher=Prentice Hall|isbn=978-0-13-025443-6|year=2001}}&lt;/ref&gt; [[Jersey (fabric)|Jersey]] and [[silk]] were also sometimes used.&lt;ref&gt;R. Turner Wilcox, ''The Mode in Costume'', page 424, Courier Corporation, 2008, {{ISBN|978-0-486-46820-4}}&lt;/ref&gt; By the 1930s, manufacturers had lowered necklines in the back, removed sleeves, and tightened the sides. With the development of new clothing materials, particularly [[latex]] and [[nylon]], swimsuits gradually began hugging the body through the 1930s, with shoulder straps that could be lowered for tanning.&lt;ref&gt;[[Bronwyn Labrum]], Fiona McKergow and Stephanie Gibson, ''Looking Flash'', page 166, Auckland University Press, 2007, {{ISBN|978-1-86940-397-3}}&lt;/ref&gt;

Women's swimwear of the 1930s and 1940s incorporated increasing degrees of [[midriff exposure]]. The 1932 Hollywood film ''Three on a Match'' featured a midriff baring two piece bathing suit. Actress [[Dolores Del Rio]] was the first major star to wear a two-piece women's bathing suit onscreen in ''[[Flying Down to Rio]]'' (1933).&lt;ref&gt;[https://www.filmsite.org/sexinfilms6.html History of Sex in Cinema: The Greatest and Most Influential  Sexual Films and Scenes]&lt;/ref&gt;

Teen magazines of late 1940s and 1950s featured similar designs of midriff-baring suits and tops. However, midriff fashion was stated as only for beaches and informal events and considered indecent to be worn in public.&lt;ref name=&quot;girl&quot;&gt;{{cite book|author1=Claudia Mitchell |author2=Jacqueline Reid-Walsh |title=Girl Culture: Studying girl culture : a readers' guide Volume 1 of Girl Culture: An Encyclopedia|year=2008|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-33909-7|pages=434–435|url=https://books.google.com/books?id=arQy0v_PBx4C&amp;pg=PA225}}&lt;/ref&gt; Hollywood endorsed the new glamor in films like 1949's ''[[Neptune's Daughter (1949 film)|Neptune's Daughter]]'' in which [[Esther Williams]] wore provocatively named costumes such as &quot;Double Entendre&quot; and &quot;Honey Child&quot;.&lt;ref name=notting&gt;{{cite news |first=David |last=Sandhu |url=https://www.telegraph.co.uk/travel/sunandsea/728059/Nottingham-Bathed-in-nostalgia.html |title=Nottingham: Bathed in nostalgia |work=The Telegraph |date=August 4, 2003 |location=London}}&lt;/ref&gt;

Wartime production during World War II required vast amounts of cotton, silk, nylon, wool, leather, and rubber. In 1942, the United States  [[War Production Board]] issued Regulation L-85, cutting the use of natural fibers in clothing&lt;ref&gt;{{cite web|title=World War II|url=http://amhistory.si.edu/militaryhistory/printable/section.asp?id=9&amp;sub=3|work=The Price of Freedom: Americans at War|publisher=Smithsonian Institution|accessdate=August 30, 2013}}&lt;/ref&gt; and mandating a 10% reduction in the amount of fabric in women's beachwear.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; To comply with the regulations, swimsuit manufacturers removed skirt panels and other attachments,&lt;ref name=HistC /&gt; while increasing production of the two-piece swimsuit with bare midriffs.&lt;ref name=fashionencyc&gt;{{cite web|title=Bikini|url=http://www.fashionencyclopedia.com/fashion_costume_culture/Modern-World-1946-1960/Bikini.html|publisher=Fashion Encyclopedia|accessdate=August 30, 2013}}&lt;/ref&gt; At the same time, demand for all swimwear declined as there was not much interest in going to the beach, especially in Europe.&lt;ref name=HistC /&gt;

===ຊຸດກະໂປ່ງທັນສະ ໄໝ===
[[File:MichelineBernardini.jpg|thumb|[[Micheline Bernardini]]
modeling Réard's bikini at the [[Piscine Molitor]] on 5 July 1946. Reard's design was small enough to fit into a {{convert|5|by|5|by|5|cm}} box like the one she is holding.]]

In the summer of 1946, Western Europeans enjoyed their first war-free summer in many years. French designers sought to deliver fashions that matched the liberated mood of the people.&lt;ref name=history/&gt; Fabric was still in short supply,&lt;ref name=Gunn&gt;Tim Gunn, ''[https://books.google.com/books?id=pWG9AAAAQBAJ Tim Gunn's Fashion Bible: The Fascinating History of Everything in Your Closet]'', page 25, Simon and Schuster, 2013, {{ISBN|978-1-4516-4386-2}}&lt;/ref&gt; and in an endeavor to resurrect swimwear sales, two French designers&amp;nbsp;– [[Jacques Heim]] and [[Louis Réard]] &amp;nbsp;– almost simultaneously launched new two-piece swimsuit designs in 1946.&lt;ref&gt;Patrik Alac, ''Bikini Story'', page 31, Parkstone International, 2012, {{ISBN|978-1-78042-951-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Claudia Mitchell and Jacqueline Reid-Walsh, ''Girl Culture: An Encyclopedia'' (vol. 1), page 182, Greenwood Publishing Group, 2007, {{ISBN|978-0-313-08444-7}}&lt;/ref&gt; Heim launched a two-piece swimsuit design in Paris that he called the ''atome'', after the smallest known particle of matter. He announced that it was the &quot;world's smallest bathing suit.&quot;&lt;ref name=history&gt;{{cite web|title=Bikini introduced - Jul 05, 1946 - HISTORY.com|url=https://www.history.com/this-day-in-history/bikini-introduced|website=HISTORY.com|accessdate=16 May 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rod E. Keays, ''[https://books.google.com/books?id=NLszBcSEdLYC&amp;pg=PA109 The Naturally Good Man]'', page 109, Trafford Publishing, 2012, {{ISBN|978-1-4669-1924-2}}&lt;/ref&gt; Although briefer than the two-piece swimsuits of the 1930s, the bottom of Heim's new two-piece beach costume still covered the wearer's navel.&lt;ref name=Gunn /&gt;&lt;ref&gt;James Gilbert Ryan and Leonard C. Schlup, ''Historical Dictionary of the 1940s'', page 50, M.E. Sharpe, 2006, {{ISBN|978-0-7656-2107-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bobby Mercer, ''ManVentions'', page 194, Adams Media, 2011, {{ISBN|978-1-4405-1074-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kelly Killoren Bensimon, ''The Bikini Book'', page 18, Thames &amp; Hudson, 2006, {{ISBN|978-0-500-51316-3}}&lt;/ref&gt;

Soon after, Louis Réard created a competing two-piece swimsuit design, which he called the ''bikini''.&lt;ref name=TimA&gt;Adam Sage, &quot;[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article705414.ece Happy birthday: the 'shocking and immoral' bikini hits 60]{{Dead link|date=ຕຸລາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''[[The Times]]'', April 16, 2006&lt;/ref&gt; He noticed that women at the beach rolled up the edges of their swimsuit bottoms and tops to improve their tan.&lt;ref name=femmes/&gt; On 5 July, Réard introduced his design at a swimsuit review held at a popular Paris public pool, [[Piscine Molitor]], four days after the first test of an American nuclear weapon at the [[Bikini Atoll]]. The newspapers were full of news about it and Reard hoped for the same with his design.&lt;ref name=navy/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Wiesner|first1=Maria|title=70 Jahre Bikini: Vier Dreiecke und etwas Schnur|url=http://www.faz.net/aktuell/stil/mode-design/der-bikini-feiert-70-jubilaeum-nach-erfindung-in-st-tropez-14323637.html|newspaper=FAZ.NET|accessdate=17 May 2018|language=de|date=5 July 2016}}&lt;/ref&gt; Réard's ''bikini'' undercut Heim's ''atome'' in its brevity. His design consisted of a two triangles of fabric forming a bra, and two triangular pieces of fabric covering the [[mons pubis]] and the [[buttocks]] connected by string. When he was unable to find a fashion model willing to showcase his revealing design,&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Alac|first1=Patrik|title=Bikini Story|date=2012|publisher=Parkstone International|location=New York|isbn=978-1-78042-951-9|page=72}}&lt;/ref&gt; Réard hired [[Micheline Bernardini]], a 19-year old [[Striptease|nude dancer]] from the [[Casino de Paris]].&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.bikiniscience.com/chronology/1945-1950_SS/LR4601_S/LR4601.html |title = Michele Bernadini: The First Bikini | first = Judson | last = Rosebush | work = Bikini Science | accessdate = September 19, 2007 | url-status = dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070927084552/http://www.bikiniscience.com/chronology/1945-1950_SS/LR4601_S/LR4601.html | archivedate = September 27, 2007 | df = mdy-all }}&lt;/ref&gt; He announced that his swimsuit, with a total area of {{convert|30|sqin|cm2|-2}} of cloth, was &quot;smaller than the world's smallest bathing suit&quot;.&lt;ref name=Guard&gt;Paula Cocozza, &quot;[https://www.theguardian.com/travel/2006/jun/10/sttropez.filminspiredtravel.france.culturaltrips A little piece of history]&quot;, ''[[The Guardian]]'', June 10, 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Lil&gt;[http://www.lilith-ezine.com/articles/2006/The-Bikini.html The Bikini Turns 60] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160909175233/http://www.lilith-ezine.com/articles/2006/The-Bikini.html |date=September 9, 2016 }}, 1946 to 2006: 60 Years of Bikini Bathing Beauties, ''Lilith E-Zine''&lt;/ref&gt; Réard said that &quot;like the [atom] bomb, the bikini is small and devastating&quot;.&lt;ref name=&quot;The Very First Bikini&quot;&gt;Judson Rosebush, {{cite web|url = http://www.bikiniscience.com//chronology/1945-1950_SS/1945-1950.html|title = 1945–1950: The Very First Bikini|work = Bikini Science|accessdate = November 25, 2012|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120627214541/http://bikiniscience.com/chronology/1945-1950_SS/1945-1950.html|archivedate = June 27, 2012|df = mdy-all}}&lt;/ref&gt; Fashion writer [[Diana Vreeland]] described the bikini as the &quot;atom bomb of fashion&quot;.&lt;ref name=&quot;The Very First Bikini&quot; /&gt; Bernardini received 50,000 fan letters, many of them from men.&lt;ref name=HistC /&gt;&lt;ref name=heritage /&gt;

Photographs of Bernardini and articles about the event were widely carried by the press. The ''[[International Herald Tribune]]'' alone ran nine stories on the event.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Mitchell|first1=Claudia A.|last2=Reid-Walsh|first2=Jacqueline|title=Girl Culture an Encyclopedia|date=2008|publisher=Greenwood Press|location=Westport, Connecticut|isbn=978-0-313-08444-7|page=82}}&lt;/ref&gt; French newspaper ''[[Le Figaro]]'' wrote, &quot;People were craving the simple pleasures of the sea and the sun. For women, wearing a bikini signaled a kind of second liberation. There was really nothing sexual about this. It was instead a celebration of freedom and a return to the joys in life.&quot;&lt;ref name=heritage /&gt;

Heim's ''atome'' was more in keeping with the sense of propriety of the 1940s, but Réard's design won the public's attention.&lt;ref name=Gunn /&gt; Although Heim's design was the first worn on the beach and initially sold more swimsuits, it was Réard's description of the two-piece swimsuit as a ''bikini'' that stuck.&lt;ref name=BBCW /&gt;&lt;ref&gt;Weisgall, Jonathan (1994), ''Operation Crossroads: The Atomic Tests at Bikini Atoll'', pages 264–265, Naval Institute Press, {{ISBN|978-1-55750-919-2}}&lt;/ref&gt; As competing designs emerged, he declared in advertisements that a swimsuit could not be a genuine bikini &quot;unless it could be pulled through a wedding ring.&quot;&lt;ref name=HistC /&gt;  Modern bikinis were first made of [[cotton]] and [[Jersey (fabric)|jersey]].&lt;ref&gt;Valerie Steele, ''Encyclopedia of Clothing and Fashion'', page 253, Charles Scribner's Sons, 2005, {{ISBN|0-684-31397-9}}&lt;/ref&gt;

===ສັງຄົມ===
{{Quote box
 |quote  = As subsequent history would show, the bikini was more than a skimpy garment. It was a state of mind.
 |source = Lena Lenček, ''The Beach: The History of Paradise on Earth'', 1998&lt;ref name=&quot;Lena Lenček page 100&quot;&gt;Lena Lenček, ''The Beach: The History of Paradise on Earth'', page 100, Penguin Group (USA) Incorporated, 1999, {{ISBN|978-0-14-027802-6}}&lt;/ref&gt;
 |quoted = 1
 |align  = left
 |width = 220px
}}

Despite the garment's initial success in France, women worldwide continued to wear traditional one-piece swimsuits. When his sales stalled, Réard went back to designing and selling orthodox knickers.&lt;ref name=&quot;timesonline&quot;&gt;{{cite news|first=Adam|last=Sage|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article705414.ece|title=Happy birthday: the 'shocking and immoral' bikini hits 60|work=The Times|date=April 16, 2006|accessdate=August 18, 2013|location=London}}{{Dead link|date=ຕຸລາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; In 1950, American swimsuit mogul Fred Cole,&lt;ref name=heritage /&gt; owner of mass market swimwear firm Cole of California, told ''[[Time (magazine)|Time]]'' that he had &quot;little but scorn for France's famed Bikinis.&quot;&lt;ref&gt;Christine Schmidt, ''The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk'', page 2, Bloomsbury Academic, 2012, {{ISBN|0-85785-123-3}}&lt;/ref&gt; Réard himself would later describe it as a &quot;two-piece bathing suit which reveals everything about a girl except for her mother's maiden name.&quot;&lt;ref&gt;Louise Southerden, ''Surf's Up: The Girl's Guide to Surfing'', page 14, Allen &amp; Unwin, 2008, {{ISBN|978-1-74176-831-2}}&lt;/ref&gt; Fashion magazine ''Modern Girl Magazine'' in 1957 stated that &quot;it is hardly necessary to waste words over the so-called bikini since it is inconceivable that any girl with tact and decency would ever wear such a thing&quot;.&lt;ref name=BBCW /&gt;&lt;ref name=heritage /&gt;

In 1951, [[Eric Morley]] organized the ''Festival Bikini Contest'', a beauty contest and swimwear advertising opportunity at that year's [[Festival of Britain]]. The press, welcoming the spectacle, referred to it as ''Miss World'',&lt;ref&gt;{{cite book |first1=Elissa |last1=Stein |first2=Lee |last2=Meriwether |title=Beauty Queen |page=[https://archive.org/details/beautyqueenheres0000stei/page/45 45] |publisher=Chronicle Books |year=2006 |isbn=978-0-8118-4864-0 |url=https://archive.org/details/beautyqueenheres0000stei/page/45 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|first=Susan|last=Dewey|title=Making Miss India Miss World|page=[https://archive.org/details/makingmissindiam0000dewe/page/46 46]|publisher=Syracuse University Press|year=2008|isbn=978-0-8156-3176-7|url=https://archive.org/details/makingmissindiam0000dewe/page/46}}&lt;/ref&gt; a name Morley registered as a trademark.&lt;ref name=&quot;Keith Lovegrove 1967&quot;&gt;{{cite book|first=Keith|last=Lovegrove|title=Pageant: The Beauty Contest|page=[https://archive.org/details/pageantbeautycon0000love/page/1967 1967]|publisher=teNeues|year=2002|isbn=978-3-8238-5569-9|url=https://archive.org/details/pageantbeautycon0000love/page/1967}}&lt;/ref&gt; The winner was [[Kiki Håkansson]] of Sweden, who was crowned in a bikini. After the crowning, Håkansson was condemned by [[Pope Pius XII]],&lt;ref name=Alac /&gt;&lt;ref name=magnanti&gt;{{cite news|last=Magnanti|first=Brooke|title=Miss World bikini ban: why it's no victory for feminists|url=https://www.telegraph.co.uk/women/sex/10105935/Miss-World-2013-bikini-ban-why-its-no-victory-for-feminists.html|work=The Telegraph|accessdate=December 13, 2013 |date=June 7, 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |title=Selvedge: The Fabric of Your Life|page=39|publisher= Selvedge Ltd. |year=2005}}&lt;/ref&gt; while Spain and Ireland threatened to withdraw from the pageant.&lt;ref&gt;Kevin Rawlinson, &quot;[https://www.independent.co.uk/sport/football/international/three-miss-worlds-and-one-rugby-world-cup-2010996.html Three Miss Worlds and one (rugby) World Cup]&quot;, ''The Daily Telegraph'', June 26, 2010&lt;/ref&gt; In 1952, bikinis were banned from the pageant and replaced by [[evening gown]]s.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Han |last=Shin |title=Beauty with a Purpose|page= 193 |publisher=iUniverse|year=2004|isbn= 978-0-595-30926-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=1950-1955: Navel Maneuvers – The Bikini Breakout|url=http://www.bikiniscience.com/chronology/1950-1955_SS/1950-1955.html|publisher=Bikini Science|accessdate=December 13, 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013211809/http://www.bikiniscience.com//chronology/1950-1955_SS/1950-1955.html|archivedate=October 13, 2013|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; As a result of the controversy, the bikini was explicitly banned from many other [[beauty pageant]]s worldwide.&lt;ref name=&quot;telegraph&quot;&gt;{{cite news|last=Magnanti|first=Brooke|title=Miss World bikini ban: why it's no victory for feminists|url=https://www.telegraph.co.uk/women/sex/10105935/Miss-World-2013-bikini-ban-why-its-no-victory-for-feminists.html |work=The Telegraph|accessdate=August 22, 2013|date=June 7, 2013|location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Ben|last1=Marcus|first2=Jeff|last2=Divine|title=Surfing USA!: An Illustrated History of the Coolest Sport of All Time|page=60|publisher=MVP Books|year=2005|isbn= 978-0-89658-690-1}}&lt;/ref&gt; Although some regarded the bikini and beauty contests as bringing freedom to women, they were opposed by some [[feminist]]s&lt;ref name=Alac /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.object.org.uk/campaigns/beauty-pageants |title=Why OBJECT to Beauty Pageants? |publisher=object.org.uk |accessdate=May 1, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140522065802/http://www.object.org.uk/campaigns/beauty-pageants |archivedate=May 22, 2014 |df=mdy }}&lt;/ref&gt; as well as religious and cultural groups who objected to the degree of exposure of the female body.

The bikini was banned on the French Atlantic coastline, Spain, Italy,&lt;ref name=Alac /&gt; Portugal and Australia, and was prohibited or discouraged in a number of US states.&lt;ref name=timehistory&gt;{{cite news|title=The History of the Bikini|url=http://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1908353,00.html|work=Time|accessdate=August 17, 2013|date=July 3, 2009|archive-date=ກັນຍາ 2, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130902022839/http://content.time.com/time/photogallery/0,29307,1908353,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lena Lanček and Gideon Bosker, ''Making Waves: Swimsuits and the Undressing of America'', page 90, Cronicle Books, 1989, {{ISBN|978-0-87701-398-3}}&lt;/ref&gt; The [[United States Motion Picture Production Code of 1930|United States Motion Picture Production Code]], also known as the Hays Code, enforced from 1934, allowed two-piece gowns but prohibited the display of navels in Hollywood films.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Rachel|last=Moseley|title=Fashioning Film Stars: Dress, Culture, Identity|page=[https://archive.org/details/isbn_9781844570683/page/136 136]|publisher=BFI|year=2005|isbn=978-1-84457-067-6|url=https://archive.org/details/isbn_9781844570683/page/136}}&lt;/ref&gt; The [[National Legion of Decency]], a Roman Catholic body guarding over American media content, also pressured Hollywood and foreign film producers to keep bikinis from being featured in Hollywood movies.&lt;ref&gt;{{cite book|first=Frank A. |last=Salamone|title=Popular Culture in the Fifties|page=76|publisher=University Press of America|year= 2001 |isbn=978-0-7618-2103-8}}&lt;/ref&gt; As late as 1959, Anne Cole, one of the United States' largest swimsuit designers, said, &quot;It's nothing more than a G-string. It's at the razor's edge of decency.&quot;&lt;ref name=WOJSI /&gt; The Hays Code was abandoned by the mid-1960s, and with it the prohibition of female navel exposure, as well as other restrictions.&lt;ref&gt;Jeanne Nagle, ''Violence in Movies, Music, and the Media'', page 23, The Rosen Publishing Group, 2008, {{ISBN|978-1-4042-1795-9}}&lt;/ref&gt; The influence of the National Legion of Decency also waned by the 1960s.&lt;ref&gt;Keith M. Booker, ''Historical Dictionary of American Cinema'', page 65, Scarecrow Press, 2011, {{ISBN|978-0-8108-7459-6}}&lt;/ref&gt;

===ເພີ່ມຂື້ນເພື່ອຄວາມນິຍົມ===
[[File:Salgueiro-29.JPG (3028018098).jpg|thumb|upright|The bikini tradition of [[Rio Carnival]] started in 1950. This photo of 2009 shows a [[Samba (Brazilian dance)|Samba dancer]] in bikini at the Rio Carnival.&lt;ref name=&quot;rio&quot;/&gt;]]

Increasingly common [[glamour photography|glamour shots]] of popular actresses and models on either side of the Atlantic played a large part in bringing the bikini into the mainstream.&lt;ref name=MMOA&gt;{{cite web|last=Charleston|first=Beth Duncuff|title=The Bikini|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/biki/hd_biki.htm|work=Heilbrunn Timeline of Art History|publisher=The Metropolitan Museum of Art|accessdate=August 15, 2013|location=New York|date=October 2004}}&lt;/ref&gt; During the 1950s, Hollywood stars such as [[Ava Gardner]], [[Rita Hayworth]], [[Lana Turner]],&lt;ref name=turner /&gt;&lt;ref name=firstB&gt;{{cite news|title=Photos: On this day–July 5, 1946–the first bikini goes on sale|url=http://photos.newhavenregister.com/2013/07/05/photos-on-this-day-july-5-1946-the-first-bikini-goes-on-sale/#4|archive-url=https://archive.today/20130823002850/http://photos.newhavenregister.com/2013/07/05/photos-on-this-day-july-5-1946-the-first-bikini-goes-on-sale/|url-status=dead|archive-date=August 23, 2013|accessdate=August 23, 2013|newspaper=New Haven Register|date=July 5, 2013}}&lt;/ref&gt; [[Elizabeth Taylor]],&lt;ref name=firstB /&gt; [[Tina Louise]],&lt;ref name=firstB /&gt;  [[Marilyn Monroe]],&lt;ref name=firstB /&gt;  [[Esther Williams]], and [[Betty Grable]]&lt;ref name=menkes&gt;Suzy Menkes, &quot;[https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE7D81430F93BA25754C0A965958260 Runways: Remembrance of Thongs Past]&quot;, ''The New York Times'', July 18, 1993&lt;/ref&gt; took advantage of the risqué publicity associated with the bikini by posing for photographs wearing them—[[Pin-up girl|pin-ups]] of Hayworth and Williams in costume were especially widely distributed in the United States.&lt;ref name=heritage /&gt; In 1950, [[Elvira Pagã]] walked at the [[Rio Carnival]], Brazil in a golden bikini, starting the bikini tradition of the carnival.&lt;ref name=&quot;rio&quot;&gt;Colin M. MacLachlan, ''A History of Modern Brazil: The Past Against the Future'', page 184, Rowman &amp; Littlefield Publishers, 1993, {{ISBN|978-1-4616-6547-2}}&lt;/ref&gt;

In Europe, 17-year-old [[Brigitte Bardot]] wore scanty bikinis (by contemporary standards) in the French film ''Manina, la fille sans voiles'' (&quot;Manina, the girl unveiled&quot;). The promotion for the film, released in France in March 1953, drew more attention to Bardot's bikinis than to the film itself. By the time the film was released in the United States in 1958 it was re-titled ''[[Manina, the Girl in the Bikini]]''. Bardot was also photographed wearing a bikini on the beach during the 1957 [[Cannes Film Festival]]. Working with her husband and agent [[Roger Vadim]] she garnered significant attention with photographs of her wearing a bikini on every beach in the south of France.&lt;ref&gt;{{cite web|title=The History of the Bikini|url=http://www.elle.com/fashion/g2906/the-history-of-the-bikini-654900/#slide-6|publisher=ELLE|date=April 23, 2012 | accessdate=August 21, 2013}}&lt;/ref&gt;

Similar photographs were taken of [[Anita Ekberg]] and [[Sophia Loren]], among others. According to ''The Guardian'', Bardot's photographs in particular turned [[Saint-Tropez]] into the beachwear capital of the world,&lt;ref name=Guard /&gt; with Bardot identified as the original Cannes bathing beauty.&lt;ref&gt;Cari Beauchamp &amp; [[Henri Béhar]], '' Hollywood on the Riviera: The Inside Story of the Cannes Film Festival'', page 165, W. Morrow and Co., 1992, {{ISBN|0-688-11007-X}}&lt;/ref&gt; Bardot's photography helped to enhance the public profile of the festival, and Cannes in turn played a crucial role in her career.&lt;ref name=&quot;a&quot;&gt;Vanessa R. Schwartz, '' It's So French!: Hollywood, Paris, and the Making of Cosmopolitan Film Culture'', page 79, University of Chicago Press, 2007, {{ISBN|0-226-74243-1}}&lt;/ref&gt;

[[Brian Hyland]]'s novelty-song hit &quot;[[Itsy Bitsy Teenie Weenie Yellow Polka Dot Bikini]]&quot; became a ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' No. 1 hit during the summer of 1960: the song tells a story about a young girl who is too shy to wear her new bikini on the beach, thinking it too risqué.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Suddath|first=Claire|title=Itsy Bitsy Teeny Weenie Yellow Polka Dot Bikini |url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2081310_2080985_2080983,00.html|work=Time|accessdate=August 15, 2013|date=July 5, 2011}}&lt;/ref&gt; ''[[Playboy]]'' first featured a bikini on its cover in 1962; the ''[[Sports Illustrated Swimsuit Issue]]'' debut two years later featured [[Babette March]] in a white bikini on the cover.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Gibson |first1=Megan |title=Top 10 Bikinis in Pop Culture |url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2081310_2080985_2081023,00.html |journal=Time |accessdate=17 June 2018 |date=5 July 2011}}&lt;/ref&gt;

[[File:Beach Party Annette Funicello Frankie Avalon Mid-1960s.jpg|thumb|160px|left|Publicity photo of [[Frankie Avalon]] and [[Annette Funicello]] for [[Beach party film|Beach Party]] films (c. 1960s). Funicello was not permitted to expose her navel.]]

[[Ursula Andress]], appearing as [[Honey Rider]] in the 1962 British [[James Bond]] film, ''[[Dr. No (film)|Dr. No]]'', wore a [[White bikini of Ursula Andress|white bikini]], which became known as the &quot;[[White bikini of Ursula Andress|Dr. No bikini]]&quot;. It became one of the most famous bikinis of all time and an iconic moment in cinematic and fashion history.&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1314376/Former-Bond-girl-to-sell-Dr-No-bikini.html|title=Former Bond girl to sell Dr No bikini|work=The Daily Telegraph|date=January 13, 2011|accessdate=May 16, 2011|location=London|first=Will|last=Bennett}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bensimon2006&quot;&gt;{{cite book|last=Bensimon|first=Kelly Killoren|title=The Bikini Book|url=https://books.google.com/books?id=__DqAAAAMAAJ|accessdate=May 16, 2011|date=June 5, 2006|publisher=Thames &amp; Hudson|isbn=978-0-500-51316-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lindner2009&quot;&gt;{{cite book|last=Lindner|first=Christoph|title=The James Bond Phenomenon: A Critical Reader|url=https://books.google.com/books?id=vbIrAQAAIAAJ|accessdate=May 16, 2011|date=August 4, 2009|publisher=Manchester University Press|isbn=978-0-7190-8095-1}}&lt;/ref&gt; Andress said that she owed her career to that white bikini, remarking, &quot;This bikini made me into a success. As a result of starring in ''Dr. No'' as the first [[Bond girl]], I was given the freedom to take my pick of future roles and to become financially independent.&quot;&lt;ref name=&quot;Telegraph&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Weekes2007&quot;&gt;{{cite book|last=Weekes|first=Karen|title=Women know everything!: 3,241 quips, quotes, &amp; brilliant remarks|url=https://books.google.com/books?id=nTKgWEBhBeoC&amp;pg=PA419|accessdate=May 16, 2011|date=April 5, 2007|publisher=Quirk Books|isbn=978-1-59474-169-2|page=419}}&lt;/ref&gt;

The bikini finally caught on, and by 1963, the movie ''[[Beach Party]]'', starring [[Annette Funicello]] and [[Frankie Avalon]], led a wave of films that made the bikini a pop-culture symbol, though Funicello was barred from wearing Réard's bikini unlike the other young females in the films. In 1965, a woman told ''[[Time (magazine)|Time]]'' that it was &quot;almost square&quot; not to wear a bikini; the magazine wrote two years later that &quot;65% of the young set had already gone over&quot;.&lt;ref name=turner&gt;{{cite web|first=Julia |last=Turner |url=http://www.slate.com/articles/life/fashion/2013/07/history_of_the_bikini_how_it_came_to_america.html |title=A Brief History of the Bikini |work=Slate |date=July 29, 2013|accessdate= August 27, 2013}}&lt;/ref&gt;

[[Raquel Welch]]'s [[Fur bikini of Raquel Welch|fur bikini]] in ''[[One Million Years B.C.]]'' (1966) gave the world the most iconic bikini shot of all time and the poster image became an iconic moment in cinema history.&lt;ref&gt;Cambridge Film Trust. (2016). [http://www.cambridgefilmfestival.org.uk/film/one-million-years-bc/ One Million Years B.C.] Cambridge Film Festival. Retrieved December 5, 2016.&lt;/ref&gt; Her deer skin bikini in ''[[One Million Years B.C.]]'', advertised as &quot;mankind's first bikini&quot;,&lt;ref name=&quot;Filmfacts&quot;&gt;{{cite book |title=Filmfacts 1967 Vol. 10 No. 4 |date=June 15, 1967 |publisher=University of Southern California Division of Cinema, American Film Institute |page=42 |url=https://books.google.com/books?id=zbkvAQAAIAAJ |accessdate=November 25, 2011}}&lt;/ref&gt; (1966) was later described as a &quot;definitive look of the 1960s&quot;.&lt;ref name=&quot;Mansour2005&quot;&gt;{{cite book|last=Mansour|first=David|title=From Abba to Zoom: a pop culture encyclopedia of the late 20th century|url=https://books.google.com/books?id=hK0rPUF85loC&amp;pg=PA345|year=2005|publisher=[[Andrews McMeel Publishing]]|isbn=978-0-7407-5118-9|page=345|accessdate=August 28, 2012 }}&lt;/ref&gt; Her role wearing the leather bikini raised Welch to a fashion icon&lt;ref name=&quot;BBCW&quot; /&gt; and the photo of her in the bikini became a best-selling pinup poster.&lt;ref name=&quot;Mansour2005&quot;/&gt;

Stretch [[nylon]] bikini briefs and bras complemented the adolescent boutique fashions of the 1960s, allowing those to be minimal.&lt;ref&gt;Amy De La Haye, ''The Cutting Edge: 50 Years of British Fashion, 1947–1997'', page 183, Overlook Press, 1997, {{ISBN|0-87951-763-8}}&lt;/ref&gt; [[DuPont]] introduced [[lycra]] (DuPont's name for [[spandex]]) in the same decade.&lt;ref name=sydelle/&gt;  Spandex expanded the range of novelty fabrics available to designers which meant suits could be made to fit like a second skin without heavy linings.&lt;ref&gt;Valerie Steele, ''Encyclopedia of Clothing and Fashion'', page 255, Charles Scribner's Sons, 2005, {{ISBN|0-684-31397-9}}&lt;/ref&gt; &quot;The advent of Lycra allowed more women to wear a bikini,&quot; wrote [[Kelly Killoren Bensimon]], a former model and author of ''The Bikini Book'', &quot;It didn't sag, it didn't bag, and it concealed and revealed. It wasn't so much like lingerie anymore.&quot;&lt;ref name=sfgate&gt;{{cite web|last=Rubin|first=Sylvia|title=Fashion shocker of '46: the naked belly button / But the bikini wasn't a hit until Sixties|url=http://www.sfgate.com/news/article/Fashion-shocker-of-46-the-naked-belly-button-2493673.php|work=San Francisco Chronicle|accessdate=August 19, 2013 |date=July 2, 2006}}&lt;/ref&gt; Increased reliance on stretch fabric led to simplified construction.&lt;ref name=MMOA /&gt; This fabric allowed designers to create the [[string bikini]], and allowed Rudi Gernreich to create the topless monokini.&lt;ref name=SFC&gt;{{cite news |first=Sylvia |last=Rubin |url=http://www.sfgate.com/news/article/Fashion-shocker-of-46-the-naked-belly-button-2493673.php | title=Fashion shocker of '46: the naked belly button |newspaper=San Francisco Chronicle |date=July 2, 2006|accessdate=August 28, 2013}}&lt;/ref&gt; Alternative swimwear fabrics such as [[velvet]], [[leather]], and [[crochet]]ed squares surfaced in the early '70s.&lt;ref name=MMOA /&gt;

===ການຍອມຮັບຂອງມະຫາຊົນ===
Réard's company folded in 1988,&lt;ref name=SFGate&gt;{{cite news |first=Sylvia |last=Rubin |url=http://www.sfgate.com/news/article/Fashion-shocker-of-46-the-naked-belly-button-2493673.php | title=Fashion shocker of '46: the naked belly button |work=San Francisco Chronicle |date=July 2, 2006|accessdate=August 28, 2013}}&lt;/ref&gt; four years after his death.&lt;ref name=&quot;independent&quot;&gt;{{cite news |first=Rupert |last=Cornwell |author2=John Lichfield |title= Boom and Bust: The nuclear age and the bikini age |url=https://www.independent.co.uk/news/science/boom-and-bust-the-nuclear-age-and-the-bikini-age-404390.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502130024/http://www.independent.co.uk/news/science/boom-and-bust-the-nuclear-age-and-the-bikini-age-404390.html |archivedate=May 2, 2008 |work=[[The Independent]] |date=June 17, 2006 |accessdate=September 30, 2008 |location=London}}&lt;/ref&gt; By the end of the century, the bikini had become the most popular beachwear around the globe. According to French fashion historian Olivier Saillard, this was due to &quot;the power of women, and not the power of fashion&quot;. As he explains, &quot;The emancipation of swimwear has always been linked to the emancipation of women&quot;,&lt;ref name=&quot;BBCW&quot; /&gt; though one survey indicates 85% of all bikinis never touch the water.&lt;ref name=YorkS&gt;Jayne Dawson, &quot;[http://www.yorkshireeveningpost.co.uk/news/latest-news/top-stories/sexy-at-60-1-2054675 Sexy at 60] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319050234/http://www.yorkshireeveningpost.co.uk/news/latest-news/top-stories/sexy-at-60-1-2054675 |date=March 19, 2015 }}&quot;, ''Yorkshire Evening Post'', July 25, 2006&lt;/ref&gt;{{Unreliable source?|date=July 2017}} By 1988 the bikini made up nearly 20% of swimsuit sales, more than any other model in the US,&lt;ref name=WOJSI&gt;{{cite news |first=William Oscar |last=Johnson |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1068171/3/index.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131020050948/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1068171/3/index.htm |archivedate=October 20, 2013 |title=In The Swim |work=Sports Illustrated |date=February 7, 1989 |accessdate=August 18, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020050948/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1068171/3/index.htm |date=ຕຸລາ 20, 2013 }}&lt;/ref&gt; though one-piece suits made a comeback during the 1980s and early 1990s.&lt;ref name=&quot;independent&quot;/&gt;

In 1997, Miss Maryland Jamie Fox became the first contestant in 50 years to compete in a two-piece swimsuit at the [[Miss America Pageant]].&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://photos.newhavenregister.com/2013/07/05/photos-on-this-day-july-5-1946-the-first-bikini-goes-on-sale/#62|archive-url=https://archive.today/20130823002850/http://photos.newhavenregister.com/2013/07/05/photos-on-this-day-july-5-1946-the-first-bikini-goes-on-sale/|url-status=dead|archive-date=August 23, 2013|title=Photos: On this day – July 5, 1946 – the first bikini goes on sale|newspaper=New Haven Register|accessdate=August 22, 2013}}&lt;/ref&gt; Actresses in [[action film]]s like ''[[Blue Crush]]'' (2002) and ''[[Charlie's Angels: Full Throttle]]'' (2003) made the two-piece &quot;the millennial equivalent of the power suit&quot;, according to Gina Bellafonte of ''[[The New York Times]]'',&lt;ref name=&quot;heritage&quot;/&gt;

According to Beth Dincuff Charleston, research associate at the Costume Institute of the Metropolitan Museum of Art, &quot;The bikini represents a social leap involving body consciousness, moral concerns, and sexual attitudes.&quot;&lt;ref name=heritage/&gt; By the early 2000s, bikinis had become a $811&amp;nbsp;million business annually, according to the [[NPD Group]], a consumer and retail information company,&lt;ref name=SFC/&gt; and had boosted spin-off services like [[bikini wax]]ing and the sun tanning industries.&lt;ref name=AgeL/&gt;

Although child-sized bikinis appeared in the 1950s, in many European countries, swimsuits below size 11 are commonly not sold with a separate top, but in the United States, Britain, and Canada, it has often been considered unacceptable for girls in late childhood (ages 7–11) to go topless.{{citation needed|date=September 2018}} Several incidents of families being evicted from public pools due to their child being topless have been reported.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thesocial.ca/news/headlines/topless-8-year-old-girl-told-to-cover-up-at-public|title=The Social - Parents furious after topless 8-year-old girl told to cover up at public pool|publisher=}}&lt;/ref&gt; In 2002, clothing retailer [[Abercrombie &amp; Fitch]] came under criticism for selling child-sized thong bikinis and underwear.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://money.cnn.com/2002/05/22/news/companies/abercrombie/|title=Abercrombie criticized for sexy undies|date=May 22, 2002|accessdate=September 17, 2018|website=money.cnn.com|archive-date=ກັນຍາ 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918032327/https://money.cnn.com/2002/05/22/news/companies/abercrombie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

The first Bikini [[museum]] in the world is being built in [[Bad Rappenau]] in Germany.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://ze.tt/warum-der-bikini-das-wohl-skandaloeseste-kleidungsstueck-der-geschichte-ist/|title=Warum der Bikini das wohl skandalöseste Kleidungsstück der Geschichte ist|last=Kienzl|first=Philipp|date=2019-07-05|work=Ze.tt|access-date=2020-01-03|url-status=live}}&lt;/ref&gt; The development of [[swimwear]] from 1880 to the present is presented on 2,000 square metres of exhibition space.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.sueddeutsche.de/stil/neues-museum-ewiger-sommer-1.4707131|title=Ewiger Sommer|last=Goebel|first=Anne|date=2019-12-06|work=Süddeutsche Zeitung|access-date=2020-01-03|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===ນອກໂລກຕາເວັນຕົກ===
{{multiple image
| align     = right
| image1    = Chaoyangparkpic8.jpg
| width1    = 160
| caption1  = Chinese cheerleaders at [[Chaoyang Park]]
| image2    = Photo shoot of Sofia Hayat.jpg
| width2    = 170
| caption2  = British model [[Sofia Hayat]] in photoshoot
}}

The 1967 film ''[[An Evening in Paris]]'' is mostly remembered because it featured [[Bollywood]] actress [[Sharmila Tagore]] as the first Indian actress to wear a bikini on film.&lt;ref&gt;Stuff Reporter, &quot;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article3190174.ece Being Sharmila, all through life]&quot;, ''The Hindu'', April 3, 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lalit Mohan Joshi &amp; Gulzar, Derek Malcolm, ''Bollywood'', page 20, Lucky Dissanayake, 2002, {{ISBN|0-9537032-2-3}}&lt;/ref&gt; She also posed in a bikini for the glossy ''[[Filmfare]]'' magazine.&lt;ref&gt;[[B. K. Karanjia]], ''Blundering in Wonderland'', page 18, Vikas Publishing House, 1990, {{ISBN|0-7069-4961-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://idiva.com/news-entertainment/sharmila-tagore-actresses-today-can-drink-smoke-and-live-in/20034 Sharmila Tagore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140204052923/http://idiva.com/news-entertainment/sharmila-tagore-actresses-today-can-drink-smoke-and-live-in/20034 |date=2014-02-04 }}, First Indian actress to wear bikini&lt;/ref&gt; The costume shocked a conservative Indian audience,&lt;ref&gt;Various writers, ''Rashtriya Sahara'', page 28, Sahara India Mass Communication, 2002&lt;/ref&gt; but it also set in motion a trend carried forward by [[Zeenat Aman]] in ''[[Heera Panna]]'' (1973) and ''[[Qurbani (1980 film)|Qurbani]]'' (1980),&lt;ref name=avi /&gt; [[Dimple Kapadia]] in ''[[Bobby (1973 film)|Bobby]]'' (1973),&lt;ref name=avi /&gt; and [[Parveen Babi]] in ''Yeh Nazdeekiyan'' (1982).&lt;ref name=avi&gt;{{cite news|first=Avijit |last=Ghosh |url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-toi/special-report/Bollywoods-unfinished-revolution/articleshow/1696458.cms |title=Bollywood's unfinished revolution|work=The Times of India |date=July 2, 2006}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow-times/That-itsy-bitsy-thing/articleshow/1655251.cms |title=That itsy bitsy thing|work= The Times of India|date=June 16, 2006}}&lt;/ref&gt;

Indian women wear bikinis when they vacation abroad or in [[Goa]] without the family. Despite the conservative ideas prevalent in India, bikinis have become more popular. In summer, when women take up swimming, often in a public space, a lot of tankinis, shorts and single-piece swimsuits are sold.&lt;ref name=HTBikini&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20150328175814/http://www.highbeam.com/doc/1P3-2617354071.html Are Indian girls bikini ready?]&quot;, ''Hindustan Times'' (New Delhi, India), March 25, 2012&lt;/ref&gt; The maximum sales for bikinis happen in the winter, the honeymoon season.&lt;ref name=HTBikini /&gt;

By the end of the first decade of the 21st century, the Chinese bikini industry became a serious international threat for the Brazilian bikini industry.&lt;ref&gt;Justin Rowlatt, &quot;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/9348299.stm Brazil's raw materials and the Chinese bikini problem]&quot;, BBC, January 8, 2011&lt;/ref&gt; [[Huludao]], [[Liaoning]], China set the world record for the largest bikini parade in 2012, with 1,085 participants and a photo shoot involving 3,090 women.&lt;ref&gt;[http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/3000/largest-bikini-parade Largest Bikini Parade], Official Website: Guinness Book of World Records&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.guinnessworldrecords.com/news/2011/9/new-largest-bikini-photo-shoot-world-record-set-in-china/ Largest Bikini Photo Shoot], Official Website: Guinness Book of World Records&lt;/ref&gt;

For most parts of the  [[Middle East]], bikinis are either banned or is highly controversial. When{{When|date=June 2019}} [[Lebanon|Lebanese]] magazine ''Ash-Shabaka'' printed a bikini-clad woman on the cover they had to make a second version with only the face of the model.&lt;ref&gt;Noha Mellor, ''The Making of Arab News'', page 39, Rowman &amp; Littlefield, 2005, {{ISBN|978-0-7425-3819-1}}&lt;/ref&gt; In 2011, [[Huda Naccache]] ([[Miss Earth]] 2011), when she posed for the cover of ''Lilac'' (based in [[Israel]]) became the first bikini-clad Arab model on the cover of an Arabic magazine.&lt;ref&gt;Amy Kaslow, &quot;[http://fortune.com/2014/09/22/israeli-arab-women-jobs-economy/ Arab Israeli women have been hampered by a society that has accorded Arabs and women, much less Arab women, second-class status]&quot;, ''Fortune'', September 22, 2014&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Shatha Yaish, &quot;[http://www.theaustralian.com.au/news/arab-israeli-model-huda-naccache-makes-history-with-bikini-shoot/story-e6frg6n6-1226164166847?nk=877dc7afd90db22caf5327f021337eb3 Itsy bitsy teen weeny Arab bikini revolution]&quot;, ''The Australian'', October 12, 2011&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pierre Klochendler, &quot;[http://www.ipsnews.net/2013/05/arab-magazine-challenges-attitudes-about-arab-women/ Arab Magazine Challenges Attitudes About Arab Women]&quot;, ''IPSNews'', May 17, 2013&lt;/ref&gt;

==	Bikini variants==
[[Image:Colour Bikinis.jpg|thumb|Selection of bikinis in shop window in the United States, 2005]]

While the name &quot;bikini&quot; was at first applied only to beachwear that revealed the wearer's navel, today the fashion industry considers any two-piece swimsuit a bikini.&lt;ref name=patton&gt;{{cite web|last=Patton|first=Susan Ruiz|title=A Bikini Isn't The Choice Of Miss Pa. For The First Time In 77 Years, Contestants In Miss America Pageant Can Choose Their Swimwear. Heather Busin Prefers One-piece|url=http://articles.mcall.com/1997-09-11/news/3155841_1_swimsuit-competition-bikini-pageant|publisher=McCalls|date=September 11, 1997|accessdate=August 27, 2013|archive-date=ຕຸລາ 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013191926/http://articles.mcall.com/1997-09-11/news/3155841_1_swimsuit-competition-bikini-pageant|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Modern bikini fashions are characterized by a simple, brief design: two triangles of fabric that form a bra and cover the woman's [[breast]]s and a third that forms a panty cut below the navel that covers the [[groin]] and the [[buttocks]].&lt;ref name=MMOA /&gt;

Bikinis can and have been made out of almost every possible clothing material, and the fabrics and other materials used to make bikinis are an essential element of their design.&lt;ref name=materials&gt;{{cite web|last=Rosebush|first=Judson|title=Materials|url=http://bikiniscience.com/costumes/bikiniology_SS/materials_S/materials.html|publisher=Bikini Science|accessdate=August 15, 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005005700/http://bikiniscience.com/costumes/bikiniology_SS/materials_S/materials.html|archivedate=October 5, 2013|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt; Modern bikinis were first made of cotton and jersey. [[DuPont]]'s introduction of Lycra ([[spandex]]) in the 1960s completely changed how bikinis were designed and worn, as according to Kelly Killoren Bensimon, a former model and author of ''The Bikini Book'', &quot;the advent of Lycra allowed more women to wear a bikini...it didn't sag, it didn't bag, and it concealed and revealed. It wasn't so much like lingerie anymore.&quot;&lt;ref name=sfgate/&gt;  Alternative swimwear fabrics such as velvet, leather, and [[crochet binkini|crocheted]] squares surfaced in the early 1970s.&lt;ref name=MMOA /&gt;

In a single fashion show in 1985, there were two-piece suits with [[Crop top|cropped tank tops]] instead of the usual skimpy bandeaux, suits that resembled bikinis from the front and one-pieces from the back, [[Suspenders|suspender straps]], [[ruffle]]s, and deep navel-baring cutouts.&lt;ref&gt;Fashion Correspondent, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&amp;s_site=philly&amp;p_multi=PI&amp;p_theme=realcities&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EB29A230AE055D5&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Swimsuits take some inspiration from the past]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''Philadelphia Inquirer'', November 10, 1985&lt;/ref&gt; Metal and stone jewelry pieces are now often used to dress up look and style according to tastes. To meet the fast pace of demands, some manufacturers now offer made-to-order bikinis ready in as few as seven minutes.&lt;ref&gt;Siobhan Morrissey, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PBPB&amp;p_theme=pbpb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAF84758A18E87D&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Bikinis made in teeny-weeny time] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190116200740/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PBPB&amp;p_theme=pbpb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAF84758A18E87D&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D |date=2019-01-16 }}, ''The Palm Beach Post'', page 1D, August 28, 1991&lt;/ref&gt; The world's most expensive bikini was designed in February 2006 by Susan Rosen; containing {{convert|150|carat|g}} of diamond, it was valued at £20&amp;nbsp;million.&lt;ref name=YorkS /&gt;

=== Major styles ===
There is a range of distinct bikini styles available — [[string bikini]]s, [[monokini]]s (topless or top and bottom connected), Trikinis (three pieces instead of two), [[tankini]]s ([[Sleeveless shirt|tank top]], bikini bottom), camikinis ([[Camisole|camisole top]], bikini bottom), bandeaukini ([[bandeau]] top, bikini bottom), skirtini (bikini top, skirt bottom), &quot;granny bikini&quot; (bikini top, boy shorts bottom), hikinis (also hipkini), seekinis (transparent), minikinis, microkinis, miniminis, slingshots (or suspender bikinis), [[thong (clothing)|thong]] bottoms, tie-sides (a variety of string bikini)  and teardrops.&lt;ref name=barryJ /&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! Variant !! Image !! Year !! Description
|-
| '''[[Bandeaukini]]''' ||[[File:Morgan doing her best to improve Alaskans landscape (6057754913).jpg|noborder|center|160px]] || &lt;center&gt;—&lt;/center&gt; || A '''bandeaukini''' (alternatively called a '''bandini''')&lt;ref&gt;Kelly Killoren Bensimon, ''The Bikini Book'', Assouline, 2006, {{ISBN|2-84323-825-0}}&lt;/ref&gt; is a [[bandeau]] top (no straps going over the shoulders) worn with any bikini bottom.&lt;ref name=homan /&gt;&lt;ref&gt;Patricia Marx, &quot;[https://web.archive.org/web/20090831050538/http://www.newyorker.com/reporting/2009/08/03/090803fa_fact_marx On and Off the Avenue: Itsy Bitsy Teeny Weeny]&quot;, page 32, ''The New Yorker'', August 31, 2009, Volume 85, Issues 26, New Yorker Magazine Inc.&lt;/ref&gt; It is the oldest form of bikini, with earliest examples found in [[Sicily|Sicilian]] [[Villa Romana del Casale]] (dubbed the &quot;[[Villa Romana del Casale#Bikini girls|Bikini Girls]]) dating back to the 4th century AD.&lt;ref name=&quot;Guttmann 1991 38&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Villa Romana del Casale&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Whitney Friedlander, [http://articles.latimes.com/2010/may/23/image/la-ig-0523-timeline-20100523 That's why they're called 'bathing' suits], Los Angeles Times, May 23, 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://whc.unesco.org/en/list/832 Villa Romana del Casale], UNESCO&lt;/ref&gt; Reintroduced, its appeal grew fast among young women,&lt;ref&gt;&quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&amp;p_multi=OSBB&amp;d_place=OSBB&amp;p_theme=newslibrary2&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=10A7874FECFF1B68&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Just chillin, This season's swimsuits boast new flirty styles, retro looks]&quot;, ''Ocala Star-Banner'', June 1, 2005&lt;/ref&gt; with bandeau tops edging into the sales of the classic tankini.&lt;ref&gt;Rena Fulka, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=STRB&amp;p_theme=strb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=11A1D63E08E5BD90&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Seasonal style]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Star'' (Tinley Park), June 14, 2007&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Microkini]]''' || [[File:Blue bikini.jpg|noborder|160px]] || 1995 || A '''microkini''', including subgenres like '''minikini''', '''minimini''' and '''tear-drop''', is an extremely meager bikini.&lt;ref&gt;[https://www.google.com.bd/webhp?&amp;ion=1&amp;espv=2#q=microkini+merriam-webster&amp;spell=1 Microkini] at Merriam-Webster's Open Dictionary&lt;/ref&gt; The designs for both women and men typically use only enough fabric to cover the [[genitals]] and, for women, the nipples. Any additional straps are merely to keep the garment attached to the wearer's body. Some variations of the microkini use adhesive or wire to hold the fabric in place over the genitals. Microkinis keep the wearer just within legal limits of decency and fill a niche between [[nudism]] and conservative swimwear.&lt;ref&gt;Mistrík, Erich, ''Pseudo-Concrete Ideals Of A Good Life'', Human Affairs (2/2008), Department of Social &amp; Biological Communication, Slovenská Akadémia Vied, Slovakia&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Monokini]]''' || [[File:Topless young woman wearing only a black bikini bottom on the beach in Barcelona.jpg|noborder|160px]] || 1964 || A '''monokini''' (also called '''topless swimsuit''', '''unikini''' or '''numokini''') is a women's one-piece garment equivalent to the lower half of a bikini.&lt;ref&gt;The Concise Oxford Dictionary (2004 ed.)&lt;/ref&gt; Originally a specific design conceived by [[Rudi Gernreich]] in 1964, the term is now used to describe any topless swimsuit,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.everythingbikini.com/monokini.html |title=Everything Bikini |publisher=Everything Bikini |accessdate=November 12, 2012 |archive-url=https://archive.is/20120729151157/http://www.everythingbikini.com/monokini.html |archive-date=July 29, 2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; particularly a bikini bottom worn without a top.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bikiniscience.com/costumes/soutien-gorge_SS/topless_S/topless.html |title=Bikini Science |publisher=Bikini Science |accessdate=November 12, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100108023628/http://www.bikiniscience.com/costumes/soutien-gorge_SS/topless_S/topless.html |archivedate=January 8, 2010 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt; An extreme version of the monokini, the thong-style '''pubikini''' (which exposed the [[pubic]] region), was also designed by Rudi Gernreich in 1985.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Recent acquisitions: A Selection, 1985–1986 |editor=Ellen Shultz |date=1986 |url=https://books.google.co.uk/books?id=iELIoreqozkC&amp;pg=PA48 |publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=978-0-87099-478-4|page=48}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Stewart|first1=Elizabeth Gunther|last2=Spencer|first2=Paula|title=The V book : a doctor's guide to complete vulvovaginal health|date=2002|publisher=Bantam Books|location=New York |isbn=978-0-553-38114-6|page=104|edition=Bantam trade pbk.  |quote=In 1985, designer Rudi Gernreich unveiled the &quot;pubikini,&quot; a bathing suit meant to expose pubic hair.}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Skirtini]]''' || [[File:2010 Run to the Sun Fashion Show in Anchorage Alaska 16.jpg|noborder|160px]] || &lt;center&gt;—&lt;/center&gt; || The '''skirtini''', which features a bikini top and a small, skirted bottom, is also an innovation for bikini-style clothes with more coverage.&lt;ref&gt;Nada Manley, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NJ&amp;p_theme=nj&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=10A3138C75E6BF71&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Beauty &amp; the Beach: The perfect swimsuit is out there – honestly]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Daytona Beach News-Journal'', March 17, 2005&lt;/ref&gt; Two-piece swimsuits with skirt panels were popular in the US before the government ordered a 10% reduction in fabric used in woman's swimwear in 1943 as wartime rationing.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; In 2011, ''[[The Daily Telegraph]]'' identified the skirted bikini as one of the top 10 swimwear designs of that season.&lt;ref&gt;Justine Picardie, ''[http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8597324/The-Closet-Thinker-bathing-beauties.html The Closet Thinker: bathing beauties] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220124839/http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8597324/The-Closet-Thinker-bathing-beauties.html |date=2016-12-20 }}'', ''The Daily Telegraph'', July 3, 2011&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Sling bikini]]''' || [[File:Black piece.jpg|noborder|160px]]|| &lt;center&gt;—&lt;/center&gt; || The '''sling bikini''' (also known as '''sling-kini''', '''onepiecekini''' or '''sling swimsuit''') is an unbroken suit, technically one-piece, which resembles a bikini bottom with the side straps extending upwards to cover the breasts and go over the shoulders, or encircling the neck while a second set of straps pass around the midriff (also known as '''pretzel bikini''' or ''pretzel swimsuit'').&lt;ref name=JenPa&gt;Jenny Pate, [http://www.articledashboard.com/Article/History-of-Swimsuits/461234 History of the swimsuit] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907051823/http://www.articledashboard.com/Article/History-of-Swimsuits/461234 |date=September 7, 2008 }}, Article Dashboard&lt;/ref&gt; Sling swimsuits emerged in the early 1990s, and were introduced into the mainstream in 1994.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120730105128/http://swimsuits.lovetoknow.com/Slingshot_Suspender_Bikini Slingshot Suspender Bikinis: A History], Love to know swimsuits, Glam Publisher Network&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fashion Correspondent, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&amp;s_site=miami&amp;p_multi=MH&amp;p_theme=realcities&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EB4D23272FD283B&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Itsy bitsy teenie weenie&amp;nbsp;... trivia think swimsuits. If two-pieces and t-backs are all that come to mind&amp;nbsp;... think again]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Miami Herald'', page 1G, July 15, 1995&lt;/ref&gt; When designed for or worn by a man, it is called a '''mankini''', popularized by [[Sacha Baron Cohen]] in the film ''[[Borat]]''.&lt;ref&gt;Steve Helling, &quot;[http://www.people.com/people/article/0,,20279623,00.html Cruising Tips from New Kids on the Block]&quot;, ''People'', May 18, 2009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Staff, &quot;[https://www.bbc.com/news/uk-england-lancashire-29704452 Blackpool Council considers 'mankini' outfit ban]&quot;, BBC, Aug 21, 2014&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[String bikini]]''' || [[File:Blonde in red bikini.jpg|noborder|160px]] || 1974 || A '''string bikini''' (or a '''tie-side''') gets its name from its design that consists of two triangular shaped pieces connected at the [[groin]] but not at the sides, where a thin &quot;string&quot; wraps around the waist tied together to connect the two parts. The structure of the side tie bottom leaves the hips bare and just tie the knots on the sides with spaghetti ties or with the sash ties.&lt;ref&gt;[https://www.biqiniz.com/blogs/glossary/side-tie-bottom-bikini-set Biqiniz Bikini Glossary]{{Dead link|date=ກັນຍາ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Know your bandeaus from your halters.&lt;/ref&gt; The first formal presentation of string bikini was done by Glen Tororich, a public relations agent, and his wife Brandi Perret-DuJon, a fashion model, for the opening of Le Petite Centre, a shopping area in the French Quarter of the [[New Orleans, Louisiana]] in 1974. String bikinis are one of the most popular variations of bikini.&lt;ref&gt;Valerie Steele, ''Encyclopedia of Clothing and Fashion'', page 121, Charles Scribner's Sons, 2005, {{ISBN|0-684-31396-0}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Tankini]]''' || [[File:Dorthy modeling a nice swimwear outfit (IMG 7736a) (5461706898).jpg|noborder|160px]] || 1998 || The '''tankini''' is a swimsuit combining a [[Tank top (shirt)|tank top]] and a bikini bottom.&lt;ref name=homan&gt;Becky Homan, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=SL&amp;p_theme=sl&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EB05184B3196071&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Tankini goes over the top]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''St. Louis Post-Dispatch'', April 3, 1999&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Alisha&gt;Alisha Davis, &quot;[https://www.questia.com/read/1G1-20537767 It Rhymes With Bikini]{{Dead link|date=ກັນຍາ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''Newsweek'', May 4, 1998&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/tankini |title=Tankini |publisher=oxfordlearnersdictionaries.com |accessdate=March 14, 2013}}&lt;/ref&gt; Tankinis can be made of [[spandex]]-and-cotton or [[Lycra]]-and-nylon.&lt;ref&gt;Anne D'Innocenzio, &quot;[https://web.archive.org/web/20101111074727/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-27407189_ITM Big fish rule a bigger pond]&quot;, ''Women's Wear Daily'', January 24, 2000&lt;/ref&gt; Designer [[Anne Cole]], the US swimwear mogul, was the originator of this style in 1998.&lt;ref name=homan /&gt;&lt;ref&gt;Rose Apodaca Jones, &quot;[http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-10764345_ITM Five decades in the swim]&quot;, ''Women's Wear Daily'', Fairchild Publications, April 23, 2001&lt;/ref&gt; A variation is named '''camkini''', with [[spaghetti strap]]s instead of tank-shaped straps over a bikini bottom.&lt;ref&gt;Kathryn Bold, &quot;[http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16687650.html?dids=16687650:16687650&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;date=Mar+21%2C+1996&amp;author=KATHRYN+BOLD&amp;pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&amp;desc=Summer+Sizzle%3B+Top+to+Bottom%3B+Talk+about+bikini+anxiety.+Designers+for+Point+Conception+scrutinize+every+detail.&amp;pqatl=google Summer Sizzle Top to Bottom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121019085313/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16687650.html?dids=16687650:16687650&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;date=Mar+21,+1996&amp;author=KATHRYN+BOLD&amp;pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&amp;desc=Summer+Sizzle%3B+Top+to+Bottom%3B+Talk+about+bikini+anxiety.+Designers+for+Point+Conception+scrutinize+every+detail.&amp;pqatl=google |date=2012-10-19 }}&quot;, ''Los Angeles Times'', page 1, March 21, 1996&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Trikini]]''' || [[File:MichelleLAmourFanDance2836.jpg|noborder|160px]] || 1967 || The '''trikini''' appeared briefly in 1967, defined as &quot;a handkerchief and two small saucers.&quot;&lt;ref name=saf&gt;William Safire, ''No Uncertain Terms'', page 291, Simon &amp; Schuster, 2004, {{ISBN|0-7432-5812-6}}&lt;/ref&gt; It reappeared in the 1990s as a bikini bottom with a stringed halter of two triangular pieces covering the breasts,&lt;ref&gt;David L. Gold, ''Studies in Etymology and Etiology'', page 101, Universidad de Alicante, 2009, {{ISBN|9788479085179}}&lt;/ref&gt; and in the 2000s as a costume of three separate pieces.&lt;ref&gt;Associated Press, &quot;[https://web.archive.org/web/20090113132429/http://www.theage.com.au/cgi-bin/common/popupPrintArticle.pl?path=%2Farticles%2F2004%2F06%2F28%2F1088392608125.html Free and easy]&quot;, ''The Age'' (Australia), 2004 -06-29&lt;/ref&gt; The trikini top comes essentially in two separate parts.&lt;ref&gt;John Ayto, Ian Crofton &amp; Ebenezer Cobham Brewer, ''Brewer's Dictionary of Modern Phrase &amp; Fable'', page 78, Weidenfeld &amp; Nicolson, 2006, {{ISBN|0-304-36809-1}}&lt;/ref&gt; The name of this woman's bathing suit is formed from the word &quot;bikini&quot;, replacing &quot;bi-&quot;, meaning &quot;two&quot;, with &quot;tri-&quot;, meaning &quot;three&quot;.&lt;ref&gt;Robert L. Chapman &amp; Harold Wentworth, ''New Dictionary of American Slang'', page 446, Harper &amp; Row, 1986, {{ISBN|0-06-181157-2}}.&lt;/ref&gt; In a variation the three pieces are sold as part of one continuous garment.&lt;ref&gt;John Karl, &quot;[https://web.archive.org/web/20090112081550/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-27747407_ITM Under cover Designers are wrapping swimsuits with stylish designs], ''Sarasota Herald Tribune'', 200-02-08&lt;/ref&gt; A variation is called '''strapless bikini'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pastease.com.au/strapless_bikinis.html |title=Pastease website&amp;nbsp;— Strapless Bikini |publisher=Pastease.com.au |accessdate=March 14, 2013}}&lt;/ref&gt; or a no string bikini, often a combination of two [[pasties]] with a matching ''[[maebari]]''-style bottom.&lt;ref&gt;Gavin Ambrose and Paul Harris, ''The Visual Dictionary of Fashion Design'', page 180, AVA Publishing, 2007, {{ISBN|9782940373611}}&lt;/ref&gt;
|}
===ຄໍເຕົ້າໄຂ່ທີ່ ສຳ ຄັນ===
There is a range of distinct bikini styles available — [[string bikini]]s, [[monokini]]s (topless or top and bottom connected), Trikinis (three pieces instead of two), [[tankini]]s ([[Sleeveless shirt|tank top]], bikini bottom), camikinis ([[Camisole|camisole top]], bikini bottom), bandeaukini ([[bandeau]] top, bikini bottom), skirtini (bikini top, skirt bottom), &quot;granny bikini&quot; (bikini top, boy shorts bottom), hikinis (also hipkini), seekinis (transparent), minikinis, microkinis, miniminis, slingshots (or suspender bikinis), [[thong (clothing)|thong]] bottoms, tie-sides (a variety of string bikini)  and teardrops.&lt;ref name=barryJ /&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! Variant !! Image !! Year !! Description
|-
| '''[[Bandeaukini]]''' ||[[File:Morgan doing her best to improve Alaskans landscape (6057754913).jpg|noborder|center|160px]] || &lt;center&gt;—&lt;/center&gt; || A '''bandeaukini''' (alternatively called a '''bandini''')&lt;ref&gt;Kelly Killoren Bensimon, ''The Bikini Book'', Assouline, 2006, {{ISBN|2-84323-825-0}}&lt;/ref&gt; is a [[bandeau]] top (no straps going over the shoulders) worn with any bikini bottom.&lt;ref name=homan /&gt;&lt;ref&gt;Patricia Marx, &quot;[https://web.archive.org/web/20090831050538/http://www.newyorker.com/reporting/2009/08/03/090803fa_fact_marx On and Off the Avenue: Itsy Bitsy Teeny Weeny]&quot;, page 32, ''The New Yorker'', August 31, 2009, Volume 85, Issues 26, New Yorker Magazine Inc.&lt;/ref&gt; It is the oldest form of bikini, with earliest examples found in [[Sicily|Sicilian]] [[Villa Romana del Casale]] (dubbed the &quot;[[Villa Romana del Casale#Bikini girls|Bikini Girls]]) dating back to the 4th century AD.&lt;ref name=&quot;Guttmann 1991 38&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Villa Romana del Casale&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Whitney Friedlander, [http://articles.latimes.com/2010/may/23/image/la-ig-0523-timeline-20100523 That's why they're called 'bathing' suits], Los Angeles Times, May 23, 2010&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://whc.unesco.org/en/list/832 Villa Romana del Casale], UNESCO&lt;/ref&gt; Reintroduced, its appeal grew fast among young women,&lt;ref&gt;&quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&amp;p_multi=OSBB&amp;d_place=OSBB&amp;p_theme=newslibrary2&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=10A7874FECFF1B68&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Just chillin, This season's swimsuits boast new flirty styles, retro looks]&quot;, ''Ocala Star-Banner'', June 1, 2005&lt;/ref&gt; with bandeau tops edging into the sales of the classic tankini.&lt;ref&gt;Rena Fulka, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=STRB&amp;p_theme=strb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=11A1D63E08E5BD90&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Seasonal style]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Star'' (Tinley Park), June 14, 2007&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Microkini]]''' || [[File:Blue bikini.jpg|noborder|160px]] || 1995 || A '''microkini''', including subgenres like '''minikini''', '''minimini''' and '''tear-drop''', is an extremely meager bikini.&lt;ref&gt;[https://www.google.com.bd/webhp?&amp;ion=1&amp;espv=2#q=microkini+merriam-webster&amp;spell=1 Microkini] at Merriam-Webster's Open Dictionary&lt;/ref&gt; The designs for both women and men typically use only enough fabric to cover the [[genitals]] and, for women, the nipples. Any additional straps are merely to keep the garment attached to the wearer's body. Some variations of the microkini use adhesive or wire to hold the fabric in place over the genitals. Microkinis keep the wearer just within legal limits of decency and fill a niche between [[nudism]] and conservative swimwear.&lt;ref&gt;Mistrík, Erich, ''Pseudo-Concrete Ideals Of A Good Life'', Human Affairs (2/2008), Department of Social &amp; Biological Communication, Slovenská Akadémia Vied, Slovakia&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Monokini]]''' || [[File:Topless young woman wearing only a black bikini bottom on the beach in Barcelona.jpg|noborder|160px]] || 1964 || A '''monokini''' (also called '''topless swimsuit''', '''unikini''' or '''numokini''') is a women's one-piece garment equivalent to the lower half of a bikini.&lt;ref&gt;The Concise Oxford Dictionary (2004 ed.)&lt;/ref&gt; Originally a specific design conceived by [[Rudi Gernreich]] in 1964, the term is now used to describe any topless swimsuit,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.everythingbikini.com/monokini.html |title=Everything Bikini |publisher=Everything Bikini |accessdate=November 12, 2012 |archive-url=https://archive.is/20120729151157/http://www.everythingbikini.com/monokini.html |archive-date=July 29, 2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; particularly a bikini bottom worn without a top.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bikiniscience.com/costumes/soutien-gorge_SS/topless_S/topless.html |title=Bikini Science |publisher=Bikini Science |accessdate=November 12, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100108023628/http://www.bikiniscience.com/costumes/soutien-gorge_SS/topless_S/topless.html |archivedate=January 8, 2010 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt; An extreme version of the monokini, the thong-style '''pubikini''' (which exposed the [[pubic]] region), was also designed by Rudi Gernreich in 1985.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Recent acquisitions: A Selection, 1985–1986 |editor=Ellen Shultz |date=1986 |url=https://books.google.co.uk/books?id=iELIoreqozkC&amp;pg=PA48 |publisher=Metropolitan Museum of Art|location=New York|isbn=978-0-87099-478-4|page=48}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Stewart|first1=Elizabeth Gunther|last2=Spencer|first2=Paula|title=The V book : a doctor's guide to complete vulvovaginal health|date=2002|publisher=Bantam Books|location=New York |isbn=978-0-553-38114-6|page=104|edition=Bantam trade pbk.  |quote=In 1985, designer Rudi Gernreich unveiled the &quot;pubikini,&quot; a bathing suit meant to expose pubic hair.}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Skirtini]]''' || [[File:2010 Run to the Sun Fashion Show in Anchorage Alaska 16.jpg|noborder|160px]] || &lt;center&gt;—&lt;/center&gt; || The '''skirtini''', which features a bikini top and a small, skirted bottom, is also an innovation for bikini-style clothes with more coverage.&lt;ref&gt;Nada Manley, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NJ&amp;p_theme=nj&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=10A3138C75E6BF71&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Beauty &amp; the Beach: The perfect swimsuit is out there – honestly]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Daytona Beach News-Journal'', March 17, 2005&lt;/ref&gt; Two-piece swimsuits with skirt panels were popular in the US before the government ordered a 10% reduction in fabric used in woman's swimwear in 1943 as wartime rationing.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; In 2011, ''[[The Daily Telegraph]]'' identified the skirted bikini as one of the top 10 swimwear designs of that season.&lt;ref&gt;Justine Picardie, ''[http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8597324/The-Closet-Thinker-bathing-beauties.html The Closet Thinker: bathing beauties] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220124839/http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG8597324/The-Closet-Thinker-bathing-beauties.html |date=2016-12-20 }}'', ''The Daily Telegraph'', July 3, 2011&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Sling bikini]]''' || [[File:Black piece.jpg|noborder|160px]]|| &lt;center&gt;—&lt;/center&gt; || The '''sling bikini''' (also known as '''sling-kini''', '''onepiecekini''' or '''sling swimsuit''') is an unbroken suit, technically one-piece, which resembles a bikini bottom with the side straps extending upwards to cover the breasts and go over the shoulders, or encircling the neck while a second set of straps pass around the midriff (also known as '''pretzel bikini''' or ''pretzel swimsuit'').&lt;ref name=JenPa/&gt; Sling swimsuits emerged in the early 1990s, and were introduced into the mainstream in 1994.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120730105128/http://swimsuits.lovetoknow.com/Slingshot_Suspender_Bikini Slingshot Suspender Bikinis: A History], Love to know swimsuits, Glam Publisher Network&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fashion Correspondent, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&amp;s_site=miami&amp;p_multi=MH&amp;p_theme=realcities&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EB4D23272FD283B&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Itsy bitsy teenie weenie&amp;nbsp;... trivia think swimsuits. If two-pieces and t-backs are all that come to mind&amp;nbsp;... think again]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Miami Herald'', page 1G, July 15, 1995&lt;/ref&gt; When designed for or worn by a man, it is called a '''mankini''', popularized by [[Sacha Baron Cohen]] in the film ''[[Borat]]''.&lt;ref&gt;Steve Helling, &quot;[http://www.people.com/people/article/0,,20279623,00.html Cruising Tips from New Kids on the Block]&quot;, ''People'', May 18, 2009&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Staff, &quot;[https://www.bbc.com/news/uk-england-lancashire-29704452 Blackpool Council considers 'mankini' outfit ban]&quot;, BBC, Aug 21, 2014&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[String bikini]]''' || [[File:Blonde in red bikini.jpg|noborder|160px]] || 1974 || A '''string bikini''' (or a '''tie-side''') gets its name from its design that consists of two triangular shaped pieces connected at the [[groin]] but not at the sides, where a thin &quot;string&quot; wraps around the waist tied together to connect the two parts. The structure of the side tie bottom leaves the hips bare and just tie the knots on the sides with spaghetti ties or with the sash ties.&lt;ref&gt;[https://www.biqiniz.com/blogs/glossary/side-tie-bottom-bikini-set Biqiniz Bikini Glossary]{{Dead link|date=ກັນຍາ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Know your bandeaus from your halters.&lt;/ref&gt; The first formal presentation of string bikini was done by Glen Tororich, a public relations agent, and his wife Brandi Perret-DuJon, a fashion model, for the opening of Le Petite Centre, a shopping area in the French Quarter of the [[New Orleans, Louisiana]] in 1974. String bikinis are one of the most popular variations of bikini.&lt;ref&gt;Valerie Steele, ''Encyclopedia of Clothing and Fashion'', page 121, Charles Scribner's Sons, 2005, {{ISBN|0-684-31396-0}}&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Tankini]]''' || [[File:Dorthy modeling a nice swimwear outfit (IMG 7736a) (5461706898).jpg|noborder|160px]] || 1998 || The '''tankini''' is a swimsuit combining a [[Tank top (shirt)|tank top]] and a bikini bottom.&lt;ref name=homan/&gt;&lt;ref name=Alisha/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/tankini |title=Tankini |publisher=oxfordlearnersdictionaries.com |accessdate=March 14, 2013}}&lt;/ref&gt; Tankinis can be made of [[spandex]]-and-cotton or [[Lycra]]-and-nylon.&lt;ref&gt;Anne D'Innocenzio, &quot;[https://web.archive.org/web/20101111074727/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-27407189_ITM Big fish rule a bigger pond]&quot;, ''Women's Wear Daily'', January 24, 2000&lt;/ref&gt; Designer [[Anne Cole]], the US swimwear mogul, was the originator of this style in 1998.&lt;ref name=homan /&gt;&lt;ref&gt;Rose Apodaca Jones, &quot;[http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-10764345_ITM Five decades in the swim]&quot;, ''Women's Wear Daily'', Fairchild Publications, April 23, 2001&lt;/ref&gt; A variation is named '''camkini''', with [[spaghetti strap]]s instead of tank-shaped straps over a bikini bottom.&lt;ref&gt;Kathryn Bold, &quot;[http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16687650.html?dids=16687650:16687650&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;date=Mar+21%2C+1996&amp;author=KATHRYN+BOLD&amp;pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&amp;desc=Summer+Sizzle%3B+Top+to+Bottom%3B+Talk+about+bikini+anxiety.+Designers+for+Point+Conception+scrutinize+every+detail.&amp;pqatl=google Summer Sizzle Top to Bottom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121019085313/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/16687650.html?dids=16687650:16687650&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;date=Mar+21,+1996&amp;author=KATHRYN+BOLD&amp;pub=Los+Angeles+Times+(pre-1997+Fulltext)&amp;desc=Summer+Sizzle%3B+Top+to+Bottom%3B+Talk+about+bikini+anxiety.+Designers+for+Point+Conception+scrutinize+every+detail.&amp;pqatl=google |date=2012-10-19 }}&quot;, ''Los Angeles Times'', page 1, March 21, 1996&lt;/ref&gt;
|-
| '''[[Trikini]]''' || [[File:MichelleLAmourFanDance2836.jpg|noborder|160px]] || 1967 || The '''trikini''' appeared briefly in 1967, defined as &quot;a handkerchief and two small saucers.&quot;&lt;ref name=saf&gt;William Safire, ''No Uncertain Terms'', page 291, Simon &amp; Schuster, 2004, {{ISBN|0-7432-5812-6}}&lt;/ref&gt; It reappeared in the 1990s as a bikini bottom with a stringed halter of two triangular pieces covering the breasts,&lt;ref&gt;David L. Gold, ''Studies in Etymology and Etiology'', page 101, Universidad de Alicante, 2009, {{ISBN|9788479085179}}&lt;/ref&gt; and in the 2000s as a costume of three separate pieces.&lt;ref&gt;Associated Press, &quot;[https://web.archive.org/web/20090113132429/http://www.theage.com.au/cgi-bin/common/popupPrintArticle.pl?path=%2Farticles%2F2004%2F06%2F28%2F1088392608125.html Free and easy]&quot;, ''The Age'' (Australia), 2004 -06-29&lt;/ref&gt; The trikini top comes essentially in two separate parts.&lt;ref&gt;John Ayto, Ian Crofton &amp; Ebenezer Cobham Brewer, ''Brewer's Dictionary of Modern Phrase &amp; Fable'', page 78, Weidenfeld &amp; Nicolson, 2006, {{ISBN|0-304-36809-1}}&lt;/ref&gt; The name of this woman's bathing suit is formed from the word &quot;bikini&quot;, replacing &quot;bi-&quot;, meaning &quot;two&quot;, with &quot;tri-&quot;, meaning &quot;three&quot;.&lt;ref&gt;Robert L. Chapman &amp; Harold Wentworth, ''New Dictionary of American Slang'', page 446, Harper &amp; Row, 1986, {{ISBN|0-06-181157-2}}.&lt;/ref&gt; In a variation the three pieces are sold as part of one continuous garment.&lt;ref&gt;John Karl, &quot;[https://web.archive.org/web/20090112081550/http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-27747407_ITM Under cover Designers are wrapping swimsuits with stylish designs], ''Sarasota Herald Tribune'', 200-02-08&lt;/ref&gt; A variation is called '''strapless bikini'''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pastease.com.au/strapless_bikinis.html |title=Pastease website&amp;nbsp;— Strapless Bikini |publisher=Pastease.com.au |accessdate=March 14, 2013}}&lt;/ref&gt; or a no string bikini, often a combination of two [[pasties]] with a matching ''[[maebari]]''-style bottom.&lt;ref&gt;Gavin Ambrose and Paul Harris, ''The Visual Dictionary of Fashion Design'', page 180, AVA Publishing, 2007, {{ISBN|9782940373611}}&lt;/ref&gt;
|}

==ບິກິນີໃນກິລາ==
Bikinis have become a major component of marketing various [[women's sports]].&lt;ref name=&quot;Kilborn&quot;&gt;Laura Grae Kilborn, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=DP&amp;p_theme=dp&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAF44E9A0508C03&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D The Marketing Of Female Athletes]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''The Denver Post'', August 11, 1998&lt;/ref&gt; It is an official uniform for [[beach volleyball]] and is widely worn in [[Sport of athletics|athletics]] and other sports. Sports bikinis have gained popularity since the 1990s.&lt;ref&gt;Gertrud Pfister and Mari Kristin Sisjord, ''Gender and Sport: Changes and Challenges'', page 142, Waxmann Verlag, 2013, {{ISBN|978-3-8309-7873-2}}&lt;/ref&gt; However, the trend has raised some criticism as an attempt to sell sex.&lt;ref name=&quot;Kilborn&quot; /&gt; Female swimmers do not normally wear bikinis in competitive swimming.&lt;ref&gt;Harvey S. Wiener, ''Total swimming'', page 125, Simon and Schuster, 1981, {{ISBN|978-0-671-42807-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barry Wilner, Art Seiden, Sam Freas, and Dan Helms, ''Swimming'', page 12, Raintree Steck-Vaughn, 1996, {{ISBN|978-0-8114-6596-0}}&lt;/ref&gt; The International Swimming Federation (FINA) voted to prohibit female swimmers from racing in bikinis in its meeting at Rome in 1960.&lt;ref&gt;David Maraniss, ''Rome 1960: The Olympics That Changed the World'', page 75, Simon and Schuster, 2008, {{ISBN|978-1-4391-0267-1}}&lt;/ref&gt;

=== Beach volleyball ===
[[File:Brooke Sweat and Jennifer Fopma at Hermosa Beach 2012 (2) (cropped).jpg|thumb|upright=1.3|US women's [[beach volleyball]] team has cited several advantages to bikini uniforms, such as comfort while playing on sand during hot weather.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ijr.com/2016/08/670528-heres-why-the-usa-womens-volleyball-team-refuses-to-stop-wearing-bikinis/|title=Here's Why the USA Women's Volleyball Team Refuses to Stop Wearing Bikinis|date=August 11, 2016|publisher=}}&lt;/ref&gt; Photo shows US beach volleyball players [[Jennifer Fopma]] and [[Brooke Sweat]] in their uniforms.]]

In 1994, the bikini became the official uniform of [[Beach volleyball at the Summer Olympics#Women's beach volleyball|women's Olympic beach volleyball]].&lt;ref name=&quot;cover-up&quot;&gt;{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/sport/591787.stm |title=Aussies opt for bikini cover-up | work=BBC News | date=January 5, 2000}}&lt;/ref&gt; In 1999, the [[Fédération Internationale de Volleyball|International Volleyball Federation]] (FIVB) standardized beach volleyball uniforms, with the bikini becoming the required uniform for women.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/STYLE/9901/13/vollyball.bikini/ |title=Bikini blues – Beach volleyball makes the swimsuit standard |publisher=CNN |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150809191530/http://www.cnn.com/STYLE/9901/13/vollyball.bikini/ |archivedate=August 9, 2015 }}&lt;/ref&gt; That regulation bottom is called a &quot;bun-hugger&quot;,&lt;ref name=patr /&gt; and players names are often written on the back of the bottom.&lt;ref name=patr /&gt;

The uniform made its Olympic debut at Sydney's [[Bondi Beach, New South Wales|Bondi Beach]] in the [[2000 Summer Olympics]] amid some criticism.&lt;ref name=stan&gt;Mary Zeiss Stange, Carol K. Oyster and Jane E. Sloan (ed.), ''[https://books.google.com/books?id=B50Jad7552MC&amp;pg=PA134&amp;dq=bikini+beach+volleyball#v=onepage&amp;q=bikini%20beach%20volleyball Encyclopedia of Women in Today's World]'' (Volume 1), page 134, SAGE, 2011, {{ISBN|978-1-4129-7685-5}}&lt;/ref&gt; It was the fifth largest television audience of all the sports at the 2000 Games. Much of the interest was because of the sex appeal of bikini-clad players along with their athletic ability.&lt;ref&gt;Stuff Writer, &quot;[http://sports.espn.go.com/oly/summer04/gen/news/story?id=1860176 Beach volleyball a popular spectator sport]&quot;, ESPN, August 16, 2004&lt;/ref&gt; Bikini-clad dancers and cheerleaders entertain the audience during match breaks in many beach volleyball tournaments, including the Olympics.&lt;ref name=patr /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nbcsports.msnbc.com/id/5705620/ |title=Beach volleyball's bikini cheerleaders stir up a storm |publisher=NBC sports |date=August 17, 2004 |accessdate=March 12, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080317105526/http://nbcsports.msnbc.com/id/5705620/ |archivedate=March 17, 2008 }}&lt;/ref&gt; Even [[Volleyball|indoor volleyball]] costumes followed suit to become smaller and tighter.&lt;ref name=patr /&gt;

However, the FIVB's mandating of the bikini ran into problems. Some sports officials consider it exploitative and impractical in colder weather.&lt;ref name=&quot;cover-up&quot; /&gt; It also drew the ire of some athletes.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/olympics/sports/beach-volleyball.htm |title=Beach Volleyball |publisher=Australian Broadcasting Corporation |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100419043317/http://www.abc.net.au/news/olympics/sports/beach-volleyball.htm |archivedate=April 19, 2010 }}&lt;/ref&gt; At the [[2006 Asian Games]] at Doha, Qatar, only one Muslim country&amp;nbsp;– Iraq&amp;nbsp;– fielded a team in the beach volleyball competition because of concerns that the uniform was inappropriate. They refused to wear bikinis.&lt;ref&gt;Associated Press, [http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3335511,00.html In Doha, beach volleyball bikinis create cultural clash], Ynet News, March 12, 2006. Retrieved March 12, 2008.&lt;/ref&gt; The weather during the evening games in [[2012 Summer Olympics|2012 London Olympics]] was so cold that the players sometimes had to wear shirts and leggings.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.canberratimes.com.au/olympics/news-london-2012/beach-volleyball-but-not-beach-weather-aussies-lose-close-match-as-cold-bites-20120729-23562.html|title=Beach volleyball but not beach weather: Aussies lose close match as cold bites | work=The Canberra Times |date=July 29, 2012 |accessdate=August 1, 2012}}&lt;/ref&gt; Earlier in 2012, FIVB had announced it would allow shorts (maximum length {{convert|3|cm|abbr=on}} above the knee) and sleeved tops at the games. Richard Baker, the federation spokesperson, said that &quot;many of these countries have religious and cultural requirements so the uniform needed to be more flexible&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/volleyball/9169429/London-2012-Olympics-female-beach-volleyball-players-permitted-to-wear-less-revealing-uniforms.html |title=London 2012 Olympics: female beach volleyball players permitted to wear less revealing uniforms |work=The Daily Telegraph |accessdate=August 1, 2012 |date=March 27, 2012}}&lt;/ref&gt;

The bikini remains preferred by most players&lt;ref name=&quot;mcpeak_uniform&quot;&gt;{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Sports/China/story?id=5589206&amp;page=1 |title=Olympic Uniforms: Less Clothing Means Better Results |publisher=ABC News|date=2008-08-18 }}&lt;/ref&gt; and corporate sponsors.&lt;ref name=patr&gt;Patrice A. Oppliger, ''[https://books.google.com/books?id=c77ABgAAQBAJ&amp;pg=PA182&amp;dq=bikini+beach+volleyball#v=onepage&amp;q=bikini%20beach%20volleyball Girls Gone Skank: The Sexualization of Girls in American Culture]'', page 182-4, McFarland, 2008, {{ISBN|978-0-7864-8650-2}}&lt;/ref&gt; US women's team has cited several advantages of bikini uniforms, such as comfort while playing on sand during hot weather.&lt;ref name=&quot;ijr&quot;&gt;{{cite web|url=http://ijr.com/2016/08/670528-heres-why-the-usa-womens-volleyball-team-refuses-to-stop-wearing-bikinis/|website=ijr.com|title=Here&amp;#x27;s Why the USA Women's Volleyball Team Refuses to Stop Wearing Bikinis|accessdate=December 15, 2017|archive-date=ຕຸລາ 19, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019112323/http://ijr.com/2016/08/670528-heres-why-the-usa-womens-volleyball-team-refuses-to-stop-wearing-bikinis/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Competitors [[Natalie Cook]]&lt;ref&gt;{{cite news |author=Jenny McAsey |url=http://www.news.com.au/heraldsun/beijing_olympics/story/0,,24130706-5014104,00.html |title=Natalie Cook defends bikini |work=Herald Sun |date=June 5, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080908051422/http://www.news.com.au/heraldsun/beijing_olympics/story/0%2C%2C24130706-5014104%2C00.html |archivedate=September 8, 2008 |url-status=dead |df=mdy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080908051422/http://www.news.com.au/heraldsun/beijing_olympics/story/0%2C%2C24130706-5014104%2C00.html |date=ກັນຍາ 8, 2008 }}&lt;/ref&gt; and [[Holly McPeak]]&lt;ref name=&quot;mcpeak_uniform&quot; /&gt; support the bikini as a practical uniform for a sport played on sand during the heat of summer. Olympic gold medal winner [[Kerry Walsh]] said, &quot;I love our uniforms.&quot; According to fellow gold medalist [[Misty May-Treanor]] and Walsh it does not restrict movement.&lt;ref name=patr /&gt;

One feminist viewpoint sees the bikini uniform as objectification of women athletes.&lt;ref name=stan /&gt; US beach volleyball player [[Gabrielle Reece]] described the bikini bottoms as uncomfortable with constant &quot;yanking and fiddling.&quot;&lt;ref name=patr /&gt;&lt;ref name=blues&gt;Jeanne Moos, &quot;[http://edition.cnn.com/STYLE/9901/13/vollyball.bikini/ Bikini blues – Beach volleyball makes the swimsuit standard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150406091308/http://edition.cnn.com/STYLE/9901/13/vollyball.bikini/ |date=2015-04-06 }}&quot;, CNN, Jan 13, 1999&lt;/ref&gt; Many female beach volleyball players have suffered injuries by over-straining the [[abdominal muscles]] while many others have gone through [[augmentation mammoplasty]] to look appealing in their uniforms.&lt;ref name=stan /&gt; Australian competitor [[Nicole Sanderson]] said about match break entertainment that &quot;it's kind of disrespectful to the female players. I'm sure the male spectators love it, but I find it a little bit offensive.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Olympic briefs |url=https://www.theguardian.com/sport/2004/aug/18/athensolympics2004.olympicgames20 |work=The Guardian |date=August 17, 2004 |accessdate=August 18, 2013}}&lt;/ref&gt;

Sports journalism expert Kimberly Bissell conducted a study on the camera angles used during the 2004 Summer Olympic Games beach volleyball games. Bissell found that 20% of the camera angles were focused on the women's chests, and 17% on their buttocks. Bissell theorized that the appearance of the players draws fans attention more than their actual athleticism.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Bissell|first=Kimberly|author2=Andera Duke|title=Bump, Set, Spike: An Analysis of Commentary|journal=Journal of Promotion Management|year=2007|pages=35–53|doi=10.1300/J057v13n01_04|volume=13|issue=1–2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/08/02/beach-volleyball-photos-focus-on-womens-body-parts-not-athletics_n_1734372.html |title=Beach Volleyball Photos Focus On Women's Body Parts -- Not Their Athletic Skills |first=Emma |last=Gray |accessdate=August 17, 2013 |work=The Huffington Post |date=August 2, 2012}}&lt;/ref&gt;
Sports commentator [[Jeanne Moos]] commented, &quot;Beach volleyball has now joined go-go girl dancing as perhaps the only two professions where a bikini is the required uniform.&quot;&lt;ref name=patr /&gt;&lt;ref name=blues /&gt;&lt;ref&gt;JG Daddario and BJ Wigley, &quot;[http://muse.jhu.edu/login?auth=0&amp;type=summary&amp;url=/journals/journal_of_sports_media/v002/2.daddario.html Gender Marking and Racial Stereotyping at the 2004 Athens Games]&quot;, ''Journal of Sports Media'' (vol 2), University of Nebraska Press, 2007&lt;/ref&gt; British Olympian [[Denise Johns]] argues that the regulation uniform is intended to be &quot;sexy&quot; and to attract attention.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/sport/article106438.ece |title=Denise Johns: There is more to beach volleyball than girls in bikinis |first=Brian |last=Schofield |newspaper=The Sunday Times |date=July 20, 2008 |accessdate=May 4, 2015 |location=London |archive-date=ພຶດສະພາ 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505003749/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/sport/article106438.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Rubén Acosta, president of the FIVB, says that it makes the game more appealing to spectators.&lt;ref name=stan /&gt;

=== Bodybuilding ===
{{multiple image
| align     = left
| footer    = Bikini is the uniform for both male and female [[bodybuilding|bodybuilders]].
| image1    = Dougback2.jpg
| width1    = 110
| image2    = BodybuildingWoman.jpg
| width2    = 200
}}

From the 1950s to mid-1970s, men's contest formats were often supplemented with women's beauty contests or bikini shows. The winners earned titles like Miss Body Beautiful, Miss Physical Fitness and Miss Americana, and also presented trophies to the winners of the men's contest.&lt;ref name=lowe&gt;Maria R. Lowe, ''Women of Steel: Female Bodybuilders and the Struggle for Self-definition'', page 57, NYU Press, 1998, {{ISBN|978-0-8147-5094-0}}&lt;/ref&gt; In the 1980s, the Ms Olympia competition started in the US and in the UK the NABBA (National Amateur Body Building Association) renamed Miss Bikini International to Ms Universe. In 1986, the Ms Universe competition was divided into two sections&amp;nbsp;– &quot;physique&quot; (for a more muscular physique) and &quot;figure&quot; (traditional feminine presentation in high heels).&lt;ref name=grogan&gt;Sarah Grogan, ''Body Image: Understanding Body Dissatisfaction in Men, Women and Children'', page 63, Routledge, 2007, {{ISBN|978-1-134-24567-3}}&lt;/ref&gt; In November 2010 the IFBBF (International Federation of BodyBuilding &amp; Fitness) introduced a women's bikini contest for women who do not wish to build their muscles to figure competition levels.&lt;ref&gt;Tanya Bunsell, ''[https://books.google.com/books?id=fEYPodrZJEUC&amp;pg=PT41&amp;dq=bodybuilding+bikini#v=onepage&amp;q=bodybuilding%20bikini Strong and hard women: an ethnography of female body building]'', Routledge, 2013, {{ISBN|978-1-136-25085-9}}&lt;/ref&gt;

Costumes are regulation &quot;posing trunks&quot; (bikini briefs) for both men and women.&lt;ref&gt;Francois Fortin, ''Sports: The Complete Visual Reference'', page 360, Québec Amerique, 1996, {{ISBN|9782764408971}}&lt;/ref&gt; [[Female bodybuilder]]s in America are prohibited from wearing thongs or T-back swimsuits in contests filmed for television, though they are allowed to do so by certain fitness organizations in closed events.&lt;ref name=lowe/&gt; For men, the dress code specifies &quot;swim trunks only (no shorts, cut-off pants, or Speedos).&quot;

=== Other sports ===
{{multiple image
| align     = right
| image1    = Blanka Vlasic Berlin 2009 (cropped).jpg
| width1    = 150
| image2    = Ivet Lalova Berlin 2009 cropped.JPG
| width2    = 129
| footer  = Croatian [[high jump]]er [[Blanka Vlašić]], field, (left) and  Bulgarian sprinter [[Ivet Lalova]], track (right) at [[2009 World Championships in Athletics]].
}}

Women in [[Sport of athletics|athletics]] often wear bikinis of similar size as those worn in [[beach volleyball]]. [[Amy Acuff]], a US high-jumper, wore a black leather bikini instead of a track suit at the [[2000 Summer Olympics]].&lt;ref&gt;Staff Correspondent, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ST&amp;s_site=dfw&amp;p_multi=ST&amp;p_theme=realcities&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAF9290227B1DAA&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Hype Hopes Today's Olympians need more than athletic prowess to win gold]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''Fort Worth Star-Telegram'', August 6, 2000&lt;/ref&gt; Runner [[Florence Griffith-Joyner]] mixed bikini bottoms with one-legged [[tights]] at the [[1988 Summer Olympics]], earning her more attention than her record-breaking performance in the women's 200 meters event.&lt;ref&gt;Anne Marie Balsamo, ''Technologies of the gendered body'', page 46, Duke University Press, 1996, {{ISBN|0-8223-1698-6}}&lt;/ref&gt; In the 2007 [[South Pacific Games]], the rules were adjusted to allow players to wear less revealing shorts and cropped sports tops instead of bikinis.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.news.com.au/story/0,23599,22339200-23109,00.html |title=No bikinis for beach volleyball players |work=News.com.au |date=August 31, 2007 |accessdate=March 12, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228044658/http://www.news.com.au/story/0%2C23599%2C22339200-23109%2C00.html |archivedate=December 28, 2007 |df=mdy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071228044658/http://www.news.com.au/story/0%2C23599%2C22339200-23109%2C00.html |date=ທັນວາ 28, 2007 }}&lt;/ref&gt; At the [[West Asian Games]] in 2006, organizers banned bikini-bottoms for female athletes and asked them to wear long shorts.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/661034.cms |title=Unveiling the spirit of the sporting women |work=The Economic Times |date=December 1, 2006}}&lt;/ref&gt;

String bikinis and other revealing clothes are common in [[surfing]], though most surfing bikinis are more robust with more coverage than sunning bikinis.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thesurfchannel.com/slide/top-10-summer-bikinis/ |title=Top 10 Best Summer Bikinis |publisher=thesurfchannel.com |accessdate=March 29, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150317192943/http://www.thesurfchannel.com/slide/top-10-summer-bikinis/ |archivedate=March 17, 2015 |df=mdy }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Andrea McCloud, The Girl's Guide to Surfing, page 52, Chronicle Books, 2011, {{ISBN|978-1-4521-0898-8}}&lt;/ref&gt; ''[[Surfing Magazine]]'' printed a pictorial of [[Kymberly Herrin]], [[Playboy Playmate|''Playboy'' Playmate]] March 1981, surfing in a revealing bikini, and eventually started an annual bikini issue.&lt;ref&gt;Matt Warshaw, ''The History of Surfing'', page 417, Chronicle Books, 2011, {{ISBN|978-1-4521-0094-4}}&lt;/ref&gt; The [[Association of Surfing Professionals]] often pairs female surf meets with [[bikini contests]], an issue that divides the female pro-surfing community into two parts.&lt;ref&gt;Douglas Booth, ''Australian Beach Cultures: The History of Sun, Sand and Surf'', page 139, Routledge, 2012, {{ISBN|978-1-136-33847-2}}&lt;/ref&gt; It has often been more profitable to win the bikini contest than the female surfing event.&lt;ref&gt;Mark Stranger, ''Surfing Life: Surface, Substructure and the Commodification of the Sublime'', page 40, Ashgate Publishing, Ltd., 2011, {{ISBN|978-0-7546-7443-6}}&lt;/ref&gt;
===ບານສົ່ງຫາດຊາຍ===
[[File:Brooke Sweat and Jennifer Fopma at Hermosa Beach 2012 (2) (cropped).jpg|thumb|upright=1.3|US women's [[beach volleyball]] team has cited several advantages to bikini uniforms, such as comfort while playing on sand during hot weather.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ijr.com/2016/08/670528-heres-why-the-usa-womens-volleyball-team-refuses-to-stop-wearing-bikinis/|title=Here's Why the USA Women's Volleyball Team Refuses to Stop Wearing Bikinis|date=August 11, 2016|publisher=}}&lt;/ref&gt; Photo shows US beach volleyball players [[Jennifer Fopma]] and [[Brooke Sweat]] in their uniforms.]]

In 1994, the bikini became the official uniform of [[Beach volleyball at the Summer Olympics#Women's beach volleyball|women's Olympic beach volleyball]].&lt;ref name=&quot;cover-up&quot;/&gt; In 1999, the [[Fédération Internationale de Volleyball|International Volleyball Federation]] (FIVB) standardized beach volleyball uniforms, with the bikini becoming the required uniform for women.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/STYLE/9901/13/vollyball.bikini/ |title=Bikini blues – Beach volleyball makes the swimsuit standard |publisher=CNN |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150809191530/http://www.cnn.com/STYLE/9901/13/vollyball.bikini/ |archivedate=August 9, 2015 }}&lt;/ref&gt; That regulation bottom is called a &quot;bun-hugger&quot;,&lt;ref name=patr /&gt; and players names are often written on the back of the bottom.&lt;ref name=patr /&gt;

The uniform made its Olympic debut at Sydney's [[Bondi Beach, New South Wales|Bondi Beach]] in the [[2000 Summer Olympics]] amid some criticism.&lt;ref name=stan/&gt; It was the fifth largest television audience of all the sports at the 2000 Games. Much of the interest was because of the sex appeal of bikini-clad players along with their athletic ability.&lt;ref&gt;Stuff Writer, &quot;[http://sports.espn.go.com/oly/summer04/gen/news/story?id=1860176 Beach volleyball a popular spectator sport]&quot;, ESPN, August 16, 2004&lt;/ref&gt; Bikini-clad dancers and cheerleaders entertain the audience during match breaks in many beach volleyball tournaments, including the Olympics.&lt;ref name=patr /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nbcsports.msnbc.com/id/5705620/ |title=Beach volleyball's bikini cheerleaders stir up a storm |publisher=NBC sports |date=August 17, 2004 |accessdate=March 12, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080317105526/http://nbcsports.msnbc.com/id/5705620/ |archivedate=March 17, 2008 }}&lt;/ref&gt; Even [[Volleyball|indoor volleyball]] costumes followed suit to become smaller and tighter.&lt;ref name=patr /&gt;

However, the FIVB's mandating of the bikini ran into problems. Some sports officials consider it exploitative and impractical in colder weather.&lt;ref name=&quot;cover-up&quot; /&gt; It also drew the ire of some athletes.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.abc.net.au/news/olympics/sports/beach-volleyball.htm |title=Beach Volleyball |publisher=Australian Broadcasting Corporation |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100419043317/http://www.abc.net.au/news/olympics/sports/beach-volleyball.htm |archivedate=April 19, 2010 }}&lt;/ref&gt; At the [[2006 Asian Games]] at Doha, Qatar, only one Muslim country&amp;nbsp;– Iraq&amp;nbsp;– fielded a team in the beach volleyball competition because of concerns that the uniform was inappropriate. They refused to wear bikinis.&lt;ref&gt;Associated Press, [http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3335511,00.html In Doha, beach volleyball bikinis create cultural clash], Ynet News, March 12, 2006. Retrieved March 12, 2008.&lt;/ref&gt; The weather during the evening games in [[2012 Summer Olympics|2012 London Olympics]] was so cold that the players sometimes had to wear shirts and leggings.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.canberratimes.com.au/olympics/news-london-2012/beach-volleyball-but-not-beach-weather-aussies-lose-close-match-as-cold-bites-20120729-23562.html|title=Beach volleyball but not beach weather: Aussies lose close match as cold bites | work=The Canberra Times |date=July 29, 2012 |accessdate=August 1, 2012}}&lt;/ref&gt; Earlier in 2012, FIVB had announced it would allow shorts (maximum length {{convert|3|cm|abbr=on}} above the knee) and sleeved tops at the games. Richard Baker, the federation spokesperson, said that &quot;many of these countries have religious and cultural requirements so the uniform needed to be more flexible&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/volleyball/9169429/London-2012-Olympics-female-beach-volleyball-players-permitted-to-wear-less-revealing-uniforms.html |title=London 2012 Olympics: female beach volleyball players permitted to wear less revealing uniforms |work=The Daily Telegraph |accessdate=August 1, 2012 |date=March 27, 2012}}&lt;/ref&gt;

The bikini remains preferred by most players&lt;ref name=&quot;mcpeak_uniform&quot;/&gt; and corporate sponsors.&lt;ref name=patr/&gt; US women's team has cited several advantages of bikini uniforms, such as comfort while playing on sand during hot weather.&lt;ref name=&quot;ijr&quot;/&gt; Competitors [[Natalie Cook]]&lt;ref&gt;{{cite news |author=Jenny McAsey |url=http://www.news.com.au/heraldsun/beijing_olympics/story/0,,24130706-5014104,00.html |title=Natalie Cook defends bikini |work=Herald Sun |date=June 5, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080908051422/http://www.news.com.au/heraldsun/beijing_olympics/story/0%2C%2C24130706-5014104%2C00.html |archivedate=September 8, 2008 |url-status=dead |df=mdy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080908051422/http://www.news.com.au/heraldsun/beijing_olympics/story/0%2C%2C24130706-5014104%2C00.html |date=ກັນຍາ 8, 2008 }}&lt;/ref&gt; and [[Holly McPeak]]&lt;ref name=&quot;mcpeak_uniform&quot; /&gt; support the bikini as a practical uniform for a sport played on sand during the heat of summer. Olympic gold medal winner [[Kerry Walsh]] said, &quot;I love our uniforms.&quot; According to fellow gold medalist [[Misty May-Treanor]] and Walsh it does not restrict movement.&lt;ref name=patr /&gt;

One feminist viewpoint sees the bikini uniform as objectification of women athletes.&lt;ref name=stan /&gt; US beach volleyball player [[Gabrielle Reece]] described the bikini bottoms as uncomfortable with constant &quot;yanking and fiddling.&quot;&lt;ref name=patr /&gt;&lt;ref name=blues/&gt; Many female beach volleyball players have suffered injuries by over-straining the [[abdominal muscles]] while many others have gone through [[augmentation mammoplasty]] to look appealing in their uniforms.&lt;ref name=stan /&gt; Australian competitor [[Nicole Sanderson]] said about match break entertainment that &quot;it's kind of disrespectful to the female players. I'm sure the male spectators love it, but I find it a little bit offensive.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Olympic briefs |url=https://www.theguardian.com/sport/2004/aug/18/athensolympics2004.olympicgames20 |work=The Guardian |date=August 17, 2004 |accessdate=August 18, 2013}}&lt;/ref&gt;

Sports journalism expert Kimberly Bissell conducted a study on the camera angles used during the 2004 Summer Olympic Games beach volleyball games. Bissell found that 20% of the camera angles were focused on the women's chests, and 17% on their buttocks. Bissell theorized that the appearance of the players draws fans attention more than their actual athleticism.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Bissell|first=Kimberly|author2=Andera Duke|title=Bump, Set, Spike: An Analysis of Commentary|journal=Journal of Promotion Management|year=2007|pages=35–53|doi=10.1300/J057v13n01_04|volume=13|issue=1–2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/08/02/beach-volleyball-photos-focus-on-womens-body-parts-not-athletics_n_1734372.html |title=Beach Volleyball Photos Focus On Women's Body Parts -- Not Their Athletic Skills |first=Emma |last=Gray |accessdate=August 17, 2013 |work=The Huffington Post |date=August 2, 2012}}&lt;/ref&gt;
Sports commentator [[Jeanne Moos]] commented, &quot;Beach volleyball has now joined go-go girl dancing as perhaps the only two professions where a bikini is the required uniform.&quot;&lt;ref name=patr /&gt;&lt;ref name=blues /&gt;&lt;ref&gt;JG Daddario and BJ Wigley, &quot;[http://muse.jhu.edu/login?auth=0&amp;type=summary&amp;url=/journals/journal_of_sports_media/v002/2.daddario.html Gender Marking and Racial Stereotyping at the 2004 Athens Games]&quot;, ''Journal of Sports Media'' (vol 2), University of Nebraska Press, 2007&lt;/ref&gt; British Olympian [[Denise Johns]] argues that the regulation uniform is intended to be &quot;sexy&quot; and to attract attention.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/sport/article106438.ece |title=Denise Johns: There is more to beach volleyball than girls in bikinis |first=Brian |last=Schofield |newspaper=The Sunday Times |date=July 20, 2008 |accessdate=May 4, 2015 |location=London |archive-date=ພຶດສະພາ 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505003749/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/sport/article106438.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Rubén Acosta, president of the FIVB, says that it makes the game more appealing to spectators.&lt;ref name=stan /&gt;
===ເພາະກາຍ===
{{multiple image
| align     = left
| footer    = Bikini is the uniform for both male and female [[bodybuilding|bodybuilders]].
| image1    = Dougback2.jpg
| width1    = 110
| image2    = BodybuildingWoman.jpg
| width2    = 200
}}

From the 1950s to mid-1970s, men's contest formats were often supplemented with women's beauty contests or bikini shows. The winners earned titles like Miss Body Beautiful, Miss Physical Fitness and Miss Americana, and also presented trophies to the winners of the men's contest.&lt;ref name=lowe&gt;Maria R. Lowe, ''Women of Steel: Female Bodybuilders and the Struggle for Self-definition'', page 57, NYU Press, 1998, {{ISBN|978-0-8147-5094-0}}&lt;/ref&gt; In the 1980s, the Ms Olympia competition started in the US and in the UK the NABBA (National Amateur Body Building Association) renamed Miss Bikini International to Ms Universe. In 1986, the Ms Universe competition was divided into two sections&amp;nbsp;– &quot;physique&quot; (for a more muscular physique) and &quot;figure&quot; (traditional feminine presentation in high heels).&lt;ref name=grogan&gt;Sarah Grogan, ''Body Image: Understanding Body Dissatisfaction in Men, Women and Children'', page 63, Routledge, 2007, {{ISBN|978-1-134-24567-3}}&lt;/ref&gt; In November 2010 the IFBBF (International Federation of BodyBuilding &amp; Fitness) introduced a women's bikini contest for women who do not wish to build their muscles to figure competition levels.&lt;ref&gt;Tanya Bunsell, ''[https://books.google.com/books?id=fEYPodrZJEUC&amp;pg=PT41&amp;dq=bodybuilding+bikini#v=onepage&amp;q=bodybuilding%20bikini Strong and hard women: an ethnography of female body building]'', Routledge, 2013, {{ISBN|978-1-136-25085-9}}&lt;/ref&gt;

Costumes are regulation &quot;posing trunks&quot; (bikini briefs) for both men and women.&lt;ref&gt;Francois Fortin, ''Sports: The Complete Visual Reference'', page 360, Québec Amerique, 1996, {{ISBN|9782764408971}}&lt;/ref&gt; [[Female bodybuilder]]s in America are prohibited from wearing thongs or T-back swimsuits in contests filmed for television, though they are allowed to do so by certain fitness organizations in closed events.&lt;ref name=lowe/&gt; For men, the dress code specifies &quot;swim trunks only (no shorts, cut-off pants, or Speedos).&quot;
===ກິລາອື່ນໆ===
{{multiple image
| align     = right
| image1    = Blanka Vlasic Berlin 2009 (cropped).jpg
| width1    = 150
| image2    = Ivet Lalova Berlin 2009 cropped.JPG
| width2    = 129
| footer  = Croatian [[high jump]]er [[Blanka Vlašić]], field, (left) and  Bulgarian sprinter [[Ivet Lalova]], track (right) at [[2009 World Championships in Athletics]].
}}

Women in [[Sport of athletics|athletics]] often wear bikinis of similar size as those worn in [[beach volleyball]]. [[Amy Acuff]], a US high-jumper, wore a black leather bikini instead of a track suit at the [[2000 Summer Olympics]].&lt;ref&gt;Staff Correspondent, &quot;[http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ST&amp;s_site=dfw&amp;p_multi=ST&amp;p_theme=realcities&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAF9290227B1DAA&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D Hype Hopes Today's Olympians need more than athletic prowess to win gold]{{Dead link|date=ທັນວາ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;, ''Fort Worth Star-Telegram'', August 6, 2000&lt;/ref&gt; Runner [[Florence Griffith-Joyner]] mixed bikini bottoms with one-legged [[tights]] at the [[1988 Summer Olympics]], earning her more attention than her record-breaking performance in the women's 200 meters event.&lt;ref&gt;Anne Marie Balsamo, ''Technologies of the gendered body'', page 46, Duke University Press, 1996, {{ISBN|0-8223-1698-6}}&lt;/ref&gt; In the 2007 [[South Pacific Games]], the rules were adjusted to allow players to wear less revealing shorts and cropped sports tops instead of bikinis.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.news.com.au/story/0,23599,22339200-23109,00.html |title=No bikinis for beach volleyball players |work=News.com.au |date=August 31, 2007 |accessdate=March 12, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071228044658/http://www.news.com.au/story/0%2C23599%2C22339200-23109%2C00.html |archivedate=December 28, 2007 |df=mdy-all }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071228044658/http://www.news.com.au/story/0%2C23599%2C22339200-23109%2C00.html |date=ທັນວາ 28, 2007 }}&lt;/ref&gt; At the [[West Asian Games]] in 2006, organizers banned bikini-bottoms for female athletes and asked them to wear long shorts.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/661034.cms |title=Unveiling the spirit of the sporting women |work=The Economic Times |date=December 1, 2006}}&lt;/ref&gt;

String bikinis and other revealing clothes are common in [[surfing]], though most surfing bikinis are more robust with more coverage than sunning bikinis.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thesurfchannel.com/slide/top-10-summer-bikinis/ |title=Top 10 Best Summer Bikinis |publisher=thesurfchannel.com |accessdate=March 29, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150317192943/http://www.thesurfchannel.com/slide/top-10-summer-bikinis/ |archivedate=March 17, 2015 |df=mdy }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Andrea McCloud, The Girl's Guide to Surfing, page 52, Chronicle Books, 2011, {{ISBN|978-1-4521-0898-8}}&lt;/ref&gt; ''[[Surfing Magazine]]'' printed a pictorial of [[Kymberly Herrin]], [[Playboy Playmate|''Playboy'' Playmate]] March 1981, surfing in a revealing bikini, and eventually started an annual bikini issue.&lt;ref&gt;Matt Warshaw, ''The History of Surfing'', page 417, Chronicle Books, 2011, {{ISBN|978-1-4521-0094-4}}&lt;/ref&gt; The [[Association of Surfing Professionals]] often pairs female surf meets with [[bikini contests]], an issue that divides the female pro-surfing community into two parts.&lt;ref&gt;Douglas Booth, ''Australian Beach Cultures: The History of Sun, Sand and Surf'', page 139, Routledge, 2012, {{ISBN|978-1-136-33847-2}}&lt;/ref&gt; It has often been more profitable to win the bikini contest than the female surfing event.&lt;ref&gt;Mark Stranger, ''Surfing Life: Surface, Substructure and the Commodification of the Sublime'', page 40, Ashgate Publishing, Ltd., 2011, {{ISBN|978-0-7546-7443-6}}&lt;/ref&gt;

==	ຊຸດຊັ້ນໃນຊຸດບິກິນີ	==
Certain types of [[underwear]] are described as bikini underwear and designed for men and women. For women, bikini or bikini-style underwear is underwear that is similar in size and form to a regular bikini. It can refer to virtually any undergarment that provides less coverage to the [[midriff]] than [[lingerie]], [[panties]] or knickers,&lt;ref&gt;Alison J. Carter, ''Underwear: The Fashion History'', page 111, Batsford, 1992, {{ISBN|978-0-7134-6222-7}}&lt;/ref&gt; especially suited to clothing such as [[crop top]]s. For men, bikini briefs are undergarments that are smaller and more revealing than men's classic [[briefs]]. Men's bikini briefs can be low- or high-side that are usually lower than true waist, often at hips, and usually have no access pouch or flap, legs bands at tops of thighs.&lt;ref&gt;Shaun Cole, ''[https://books.google.com/books?id=EEEmuePeDX4C&amp;pg=PA90&amp;dq=bikini+underwear#v=onepage&amp;q=bikini%20underwear The Story of Men's Underwear]'', pages 90-93, Parkstone International, 2012, {{ISBN|978-1-78042-882-6}}&lt;/ref&gt; String bikini briefs have front and rear sections that meet in the crotch but not at the waistband, with no fabric on the side of the legs.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The History of Underwear |url=http://www.boxerbriefs.com/history_of_underwear.htm |publisher=Boxerbriefs.com |accessdate=August 15, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130818070455/http://boxerbriefs.com/history_of_underwear.htm |archivedate=August 18, 2013 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;

Swimwear and underwear have similar design considerations, both being [[form-fitting garment]]s. The main difference is that, unlike underwear, swimwear is open to public view.&lt;ref&gt;Jennifer Craik, ''The Face of Fashion: Cultural Studies in Fashion'', page 133, Routledge, 1993, {{ISBN|978-1-134-94056-1}}&lt;/ref&gt; The swimsuit was, and is, following underwear styles,&lt;ref&gt;Christine Schmid, ''The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk'', page 6, A&amp;C Black, 2013, {{ISBN|978-0-85785-124-6}}&lt;/ref&gt; and at about the same time that attitudes towards the bikini began to change, underwear underwent a redesign towards a minimal, unboned design that emphasized comfort first.&lt;ref&gt;Dan Parker, ''The Bathing Suit: Christian Liberty Or Secular Idolatry'', page 170, Xulon Press, 2003, {{ISBN|978-1-59160-753-3}}&lt;/ref&gt;

=== History ===
{{multiple image
| header    = Women's underwear
| align     = right
| image1    = Barcley custom corsets15.jpg
| width1    = 120
| caption1  = 1927
| image2    = Female model A 03.JPG
| width2    = 130
| caption2  = 2013
}}

As the swimsuit was evolving, the underwear started to change. Between 1900 and 1940, swimsuit lengths followed the changes in underwear designs.&lt;ref&gt;Muriel Barbier, Shazia Boucher, ''The Story of Lingerie'', page 139, Parkstone International, 2012, {{ISBN|978-1-78042-970-0}}&lt;/ref&gt; In the 1920s women started discarding the corset, while the Cadole company of Paris started developing something they called the &quot;breast girdle&quot;.&lt;ref name=napol&gt;Anthony Napoleon, ''Awakening Beauty&quot;, page 130, Virtualbookworm Publishing, 2003, {{ISBN|978-1-58939-378-3}}&lt;/ref&gt; During the Great Depression, panties and bras became softly constructed and were made of various elasticized yarns making underwear fit like a second skin. By 1930s underwear styles for both women and men were influenced by the new brief models of swimwear from Europe. Although the waistband was still above the navel, the leg openings of the panty brief were cut in an arc to rise from the crotch to the hip joint. The brief served as a template for most all variations of panties for the rest of the century.&lt;ref name=ddhills&gt;Daniel Delis Hill, '' As Seen in Vogue: A Century of American Fashion in Advertising'', page 158, Texas Tech University Press, 2007, {{ISBN|978-0-89672-616-1}}&lt;/ref&gt; Warner standardized the concept of [[Cup size]] in 1935. The first underwire bra was developed in 1938.&lt;ref name=napol /&gt; Beginning in the late thirties skants, a type of skanty men's briefs, were introduced, featuring very high-cut leg openings and a lower rise to the waistband.&lt;ref name=ddhills /&gt; [[Howard Hughes]] designed a push-up bra to be worn by [[Jane Russell]] in ''[[The Outlaw]]'' in 1943, although Russell stated in interviews that she never wore the 'contraption'. In 1950 [[Maidenform]] introduced the first official bust enhancing bra.&lt;ref name=napol /&gt;

By the 1960s, the bikini swimsuit influenced panty styles and coincided with the cut of the new lower rise jeans and pants.&lt;ref name=ddhills /&gt; In the seventies, with the emergence of skintight jeans, thong versions of the panty became mainstream, since the open, stringed back eliminated any tell-tale panty lines across the rear and hips. By the 1980s the design of the French-cut panty pushed the waistband back up to the natural waistline and the rise of the leg openings was nearly as high (French Cut panties come up to the waist, has a high cut leg, and usually are full in the rear&lt;ref&gt;Lisa Cole, '' Lingerie, the Foundation of a Woman's Life'', page 45, Choice Publications, 2005, {{ISBN|978-0-9711803-4-5}}&lt;/ref&gt;). As with the bra and other type of lingerie, manufacturers of the last quarter of the century marketed panty styles that were designed primarily for their sexual allure.&lt;ref name=ddhills /&gt; From this decade sexualization and eroticization of the male body was on the rise. The male body was celebrated through advertising campaigns for brands such as [[Calvin Klein]], particularly by photographers [[Bruce Weber (photographer)|Bruce Weber]] and [[Herb Ritts]].&lt;ref name=schmidt&gt;Christine Schmidt, ''The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk'', page 19, Bloomsbury Academic, 2012, {{ISBN|0-85785-123-3}}&lt;/ref&gt; Male bodies and men's undergarments were commodified and packaged for mass consumption, and swimwear and sportswear were influenced by sports photography and fitness.&lt;ref name=schmidt /&gt; Over time, swimwear evolved from weighty wool to high-tech [[skin-tight garment]]s, eventually cross-breeding with sportswear, underwear and exercise wear, resulting in the interchangeable fashions of the 1990s.&lt;ref&gt;Christine Schmid, ''The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk'', page 102, A&amp;C Black, 2013, {{ISBN|978-0-85785-124-6}}&lt;/ref&gt;
===ປະຫວັດການ===
{{multiple image
| header    = Women's underwear
| align     = right
| image1    = Barcley custom corsets15.jpg
| width1    = 120
| caption1  = 1927
| image2    = Female model A 03.JPG
| width2    = 130
| caption2  = 2013
}}

As the swimsuit was evolving, the underwear started to change. Between 1900 and 1940, swimsuit lengths followed the changes in underwear designs.&lt;ref&gt;Muriel Barbier, Shazia Boucher, ''The Story of Lingerie'', page 139, Parkstone International, 2012, {{ISBN|978-1-78042-970-0}}&lt;/ref&gt; In the 1920s women started discarding the corset, while the Cadole company of Paris started developing something they called the &quot;breast girdle&quot;.&lt;ref name=napol&gt;Anthony Napoleon, ''Awakening Beauty&quot;, page 130, Virtualbookworm Publishing, 2003, {{ISBN|978-1-58939-378-3}}&lt;/ref&gt; During the Great Depression, panties and bras became softly constructed and were made of various elasticized yarns making underwear fit like a second skin. By 1930s underwear styles for both women and men were influenced by the new brief models of swimwear from Europe. Although the waistband was still above the navel, the leg openings of the panty brief were cut in an arc to rise from the crotch to the hip joint. The brief served as a template for most all variations of panties for the rest of the century.&lt;ref name=ddhills&gt;Daniel Delis Hill, '' As Seen in Vogue: A Century of American Fashion in Advertising'', page 158, Texas Tech University Press, 2007, {{ISBN|978-0-89672-616-1}}&lt;/ref&gt; Warner standardized the concept of [[Cup size]] in 1935. The first underwire bra was developed in 1938.&lt;ref name=napol /&gt; Beginning in the late thirties skants, a type of skanty men's briefs, were introduced, featuring very high-cut leg openings and a lower rise to the waistband.&lt;ref name=ddhills /&gt; [[Howard Hughes]] designed a push-up bra to be worn by [[Jane Russell]] in ''[[The Outlaw]]'' in 1943, although Russell stated in interviews that she never wore the 'contraption'. In 1950 [[Maidenform]] introduced the first official bust enhancing bra.&lt;ref name=napol /&gt;

By the 1960s, the bikini swimsuit influenced panty styles and coincided with the cut of the new lower rise jeans and pants.&lt;ref name=ddhills /&gt; In the seventies, with the emergence of skintight jeans, thong versions of the panty became mainstream, since the open, stringed back eliminated any tell-tale panty lines across the rear and hips. By the 1980s the design of the French-cut panty pushed the waistband back up to the natural waistline and the rise of the leg openings was nearly as high (French Cut panties come up to the waist, has a high cut leg, and usually are full in the rear&lt;ref&gt;Lisa Cole, '' Lingerie, the Foundation of a Woman's Life'', page 45, Choice Publications, 2005, {{ISBN|978-0-9711803-4-5}}&lt;/ref&gt;). As with the bra and other type of lingerie, manufacturers of the last quarter of the century marketed panty styles that were designed primarily for their sexual allure.&lt;ref name=ddhills /&gt; From this decade sexualization and eroticization of the male body was on the rise. The male body was celebrated through advertising campaigns for brands such as [[Calvin Klein]], particularly by photographers [[Bruce Weber (photographer)|Bruce Weber]] and [[Herb Ritts]].&lt;ref name=schmidt&gt;Christine Schmidt, ''The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk'', page 19, Bloomsbury Academic, 2012, {{ISBN|0-85785-123-3}}&lt;/ref&gt; Male bodies and men's undergarments were commodified and packaged for mass consumption, and swimwear and sportswear were influenced by sports photography and fitness.&lt;ref name=schmidt /&gt; Over time, swimwear evolved from weighty wool to high-tech [[skin-tight garment]]s, eventually cross-breeding with sportswear, underwear and exercise wear, resulting in the interchangeable fashions of the 1990s.&lt;ref&gt;Christine Schmid, ''The Swimsuit: Fashion from Poolside to Catwalk'', page 102, A&amp;C Black, 2013, {{ISBN|978-0-85785-124-6}}&lt;/ref&gt;

==Bikini waxing	==
{{multiple image
| header    = Bikini waxing styles
| align     = right
| image1    = Bikini lines.jpg
| width1    = 100
| caption1  = American waxing (also: triangle, regular)
| image2    = Landing strip.svg
| width2    = 100
| caption2  = French waxing (also: Mohican, landing strip)
| image3    = Brazilian hollywood.jpg
| width3    = 100
| caption3  = Brazilian waxing (also: Hollywood, full monty)
| footer    = ''Sources:''&lt;ref name=milady/&gt;&lt;ref name=essort/&gt;&lt;ref name=BrBi/&gt;&lt;ref name=landingstrip&gt;{{cite web|last1=Grey|first1=Maggie|title=Basic Pubic Hairstyles|url=http://www.landingstrip.org/basic-pubic-hairstyles/|website=The Landing Strip|accessdate=June 13, 2014|date=2012-06-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=SalE /&gt;&lt;ref name=SalE&gt;{{cite book | author = Salinger, Eve | year = 2005 | title = The Complete Idiot's Guide to Pleasing Your Woman | publisher = Alpha Books/Penguin Group | location = New York | page = 196 | isbn = 978-1-59257-464-3 |url=https://books.google.com/books?id=9YISte-SRZEC&amp;pg=PA196}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Boston&gt;{{cite book | author = Boston Women's Health Book Collective, The | year = 2005 | title = Our Bodies, Ourselves: A New Edition for a New Era | publisher = Touchstone/Simon &amp; Schuster | location = New York | page = [https://archive.org/details/ourbodiesoursel00bost/page/4 4] | isbn = 978-0-7432-5611-7 | edition = 35th anniversary | title-link = Our Bodies, Ourselves }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hiscock |first=Jane |author2=Frances Lovett |title=Beauty Therapy |url=https://books.google.com/books?id=CLHeHGFlQiYC&amp;pg=PA325 |accessdate=May 9, 2013 |year=2004 |edition=2nd |publisher=Heinemann Educational Publishers |location=Oxford, UK |isbn=978-0-435-45102-8 |page=325}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Latour|first=Stephanie |title=Erotic Review's Bedside Companion: An ABC of Delightful Depravity |url=https://books.google.com/books?id=CLHeHGFlQiYC&amp;pg=PA325 |accessdate=May 9, 2013 |year=2002 |publisher=Anova Books|isbn=978-1-84411-002-5|page=25|quote=Salons offer a choice of waxing styles for women, including the widely renowned Brazilian or Mohican for those concerned not to reveal a single stray pube in the inciest, winciest beachwear, while The Hollywood denotes the full monty.}}&lt;/ref&gt;
}}

Bikini waxing is the [[hair removal|epilation]] of [[pubic hair]] beyond the bikini line by use of [[waxing]]. The bikini line delineates the part of a woman's pubic area to be covered by the bottom part of a bikini, which means any pubic hair visible beyond the boundaries of a swimsuit.&lt;ref name=Embod1&gt;Heinz Tschachler, Maureen Devine, Michael Draxlbauer; ''The EmBodyment of American Culture''; pp 61–62; LIT Verlag, Berlin-Hamburg-Münster; 2003; {{ISBN|3-8258-6762-5}}.&lt;/ref&gt; Visible pubic hair is widely culturally disapproved, considered to be [[Embarrassment|embarrassing]], and often removed.&lt;ref name=Embod1/&gt;

As popularity of bikinis grew, the acceptability of pubic hair diminished.&lt;ref name=Han&gt;David L. Hanlon, Geoffrey Miles White, ''Voyaging Through the Contemporary Pacific'', page 99, Rowman &amp; Littlefield, 2000, {{ISBN|0742500454}}&lt;/ref&gt; But, with certain styles of women's swimwear, pubic hair may become visible around the [[crotch]] area of a [[swimsuit]].&lt;ref name=Embod1/&gt; With the reduction in the size of swimsuits, especially since the advent of the bikini after 1945, the practice of bikini waxing has also become popular.&lt;ref name=Embod1/&gt; The Brazilian style which became popular with the rise of thong bottoms.&lt;ref name=heinz/&gt;

Depending on the style of bikini-bottom and the amount of skin visible outside the bikini,&lt;ref name=heinz&gt;Heinz Tschachler, Maureen Devine and Michael Draxlbauer (ed.), ''The EmBodyment of American Culture'', page 62, LIT Verlag Münster, 2003, {{ISBN|978-3-8258-6762-1}}&lt;/ref&gt; pubic hair may be styled into several styles&lt;ref name=milady&gt;Helen Bickmore; ''Milady's Hair Removal Techniques: A Comprehensive Manual''; Thomson Delmar Learning; 2003; {{ISBN|1-4018-1555-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=essort&gt;{{cite web |url=http://www.essortment.com/different-types-bikini-wax-application-techniques-59434.html |title=Different Types of Bikini Wax and Application Techniques |publisher=Essortment |accessdate=May 9, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225003346/http://www.essortment.com/different-types-bikini-wax-application-techniques-59434.html |archivedate=December 25, 2013 |df=mdy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=BrBi&gt;{{cite web |url=http://www.brazilian-bikinis.org/brazilianbikiniwax.html |title=Brazilian bikini wax |publisher=Brazilian Bikinis |accessdate=May 9, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117052055/http://www.brazilian-bikinis.org/brazilianbikiniwax.html |archive-date=November 17, 2012 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; — American waxing (removal of pubic hair from the sides, top of the thighs, and under the navel), French waxing (leaves only a vertical strip in front), Brazilian waxing (removal of all hair in the pelvic area, particularly suitable for [[Thong (clothing)|thong bottoms]]).&lt;ref&gt;Milady, ''[https://books.google.com.bd/books?id=_DKKtUx5uo4C&amp;pg=PA688&amp;dq=%22bikini+waxing%22+evolution#v=onepage&amp;q=%22bikini%20waxing%22%20evolution Milady Standard Cosmetology 2012]'', page 22, Cengage Learning, 2011, {{ISBN|1439059306}}&lt;/ref&gt;

==Bikini tan==
[[File:Tan lines on human female chest.jpg|thumb|upright|Tan lines created by a bikini]]

The [[tan line]]s created by the wearing of a bikini while tanning are known as a bikini tan. A 1969 innovation of tan-through swimwear uses fabric which is perforated with thousands of micro holes that are nearly invisible to the naked eye, but which let enough sunlight through to produce a line-free tan.&lt;ref name=nyt&gt;{{cite news |newspaper=[[The New York Times]] |title=Tan-Through Fabric Lets Sun Shine In |url=https://www.nytimes.com/1969/10/17/archives/tanthrough-fabric-lets-sun-shine-in.html |last=Taylor |first=Angela |date=October 17, 1969 |page=55}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1082764/3/ |title=Scorecard: No nudes is good news |magazine=[[Sports Illustrated]] |date=September 1, 1969 |accessdate=April 15, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012014005/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1082764/3/ |archivedate=October 12, 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012014005/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1082764/3/ |date=ຕຸລາ 12, 2013 }}&lt;/ref&gt;

As bikinis leave most of the body exposed to potentially dangerous [[ultraviolet|UV]] radiation, overexposure can cause [[sunburn]], [[skin cancer]], as well as other acute and chronic [[Health effects of sun exposure|health effects]] on the skin, eyes, and [[immune system]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Health effects of UV radiation|url=http://www.who.int/uv/health/en/ |publisher=WHO|accessdate=March 7, 2015}}&lt;/ref&gt; As a result, medical organizations recommend that bikini wearers protect themselves from UV radiation by using broad-spectrum [[sunscreen]], which has been shown to protect against sunburn, skin cancer,&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Kanavy HE |author2=Gerstenblith MR |title=Ultraviolet radiation and melanoma |journal=Semin Cutan Med Surg |volume=30 |issue=4 |pages=222–228 |date=December 2011 |pmid=22123420 |doi=10.1016/j.sder.2011.08.003 }}&lt;/ref&gt; wrinkling and sagging skin.&lt;ref&gt;{{cite journal |url=http://annals.org/article.aspx?articleid=1691732 |title=Sunscreen and Prevention of Skin Aging |journal=Annals of Internal Medicine |date=June 4, 2013 |author1=M.C.B. Hughes|author2=G.M. Williams|author3=P. Baker|author4=A.C. Green |volume=158 |issue=11 |pages=781–790 |doi=10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00002|pmid=23732711 }}&lt;/ref&gt; Certain sunscreen ingredients can cause harm if they penetrate the skin over time.&lt;ref&gt;{{cite journal |author1=Burnett M.E. |author2=Wang S.Q. |title=Current sunscreen controversies: a critical review |journal=Photodermatology, Photoimmunology &amp; Photomedicine |volume=27 |issue=2 |pages=58–67 |date=April 2011 |pmid=21392107 |doi=10.1111/j.1600-0781.2011.00557.x }}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>9760m6f5vneiwxvv8t4bsonp5hrov5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ໂດລາເອມອນ ເດິມູບວີ່ ໂນບິຕະສຳຫລວດດິນແດນຈັນທາ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16058</id>
    <revision>
      <id>127737</id>
      <parentid>85113</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T16:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7660" sha1="5avzyyerxklvac7tianq4eujmy4d6rp" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ຮູບເງົາ
| name = ໂດຣາເອມອນ ຕອນ ໂນບິຕະບຸກເບີກດວງຈັນ
| ຊື່ພາສາອື່ນ = ドラえもん のび太の月面探査記&lt;br /&gt;(Doraemon: Nobita no Getsumen Tanshaki)
| ປະເພດ = [[ອານີເມຊັນ]], ຜະຈົນໄພ, [[ວິທະຍາສາດ]]
| ຜູ້ກຳກັບ = Shinnosuke Yakuwa
| ຜູ້ຂຽນບົດ = Midori Tsuji
| ອ້າງອີງຈາກ = [[ໂດຣາເອມອນ]] ໂດຍ Fujiko F. Fujio
| ມື້ອອກສາຍ = 1 ມີນາ 2019 (ປະເທດຢີ່ປຸ່ນ)
| ຄວາມຍາວ = 111 ນາທີ
| ປະເທດ = ຢີ່ປຸ່ນ
| ພາສາ = ຢີ່ປຸ່ນ
}}

'''ໂດຣາເອມອນ ຕອນ ໂນບິຕະບຸກເບີກດວງຈັນ''' (ຍີ່ປຸ່ນ: ドラえもん のび太の月面探査記}}; ອັງກິດ: Doraemon: Nobita's Chronicle of the Moon Exploration}}) ແມ່ນຮູບເງົາອານີເມຊັນຢີ່ປຸ່ນປະເພດຜະຈົນໄພ ແລະ ວິທະຍາສາດ (Sci-Fi) ໃນປີ 2019. ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ຖືເປັນຈະຮູບເງົາ[[ໂດຣາເອມອນ]] ເດິ ມູວີ້ (Doraemon the Movie) ລຳດັບທີ 39 ໂດຍແມ່ນການກຳກັບຂອງ ທ່ານ ຊິນໂນຊຶເກະ ຢາຄຸວະ (Shinnosuke Yakuwa) ແລະ ຂຽນບົດໂດຍ ນັກຂຽນນິຍາຍຊື່ດັງ ມິໂດຣິ ສຶຈິ (Midori Tsuji)&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;[https://doraeiga.com/2019/ Doraemon the Movie 2019 Official Website]&lt;/ref&gt;。

ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈມາຈາກຄວາມເຊື່ອ ແລະ ເລື່ອງເລົ່າພື້ນບ້ານຂອງຢີ່ປຸ່ນທີ່ວ່າ &quot;ມີກະຕ່າຍອາໄສ ແລະ ຕຳເຂົ້າໜົມໂມຈິຢູ່ເທິງດວງຈັນ&quot; ພ້ອມທັງເປັນການສະເຫຼີມສະຫຼອງການຄົບຮອບ 50 ປີຂອງການຍານອາໂປໂລ 11 ທີ່ໄປຢຽບດວງຈັນເປັນຄັ້ງທຳອິດ.

== ເນື້ອເລື່ອງຫຍໍ້ ==
ຂ່າວການຄົ້ນພົບເງົາສີຂາວປະຫຼາດຢູ່ເທິງ[[ດວງຈັນ]]ຈາກຍານສຳຫຼວດ ໄດ້ກາຍເປັນກະແສດັງໄປທົ່ວໂລກ. '''ໂນບິຕະ''' ໄດ້ບອກກັບທຸກຄົນໃນຫ້ອງຮຽນວ່າ ເງົານັ້ນແມ່ນ &quot;ກະຕ່າຍດວງຈັນ&quot; ຕາມຄວາມເຊື່ອບູຮານ ແຕ່ກັບຖືກໝູ່ເພື່ອນ ໂດຍສະເພາະ '''ຊິເງໂອະ''' (ຊູເນໂອະ) ແລະ '''ທາເຄຊິ''' (ໄຈແອນ) ຫົວຂວັນ ແລະ ເບິ່ງເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກ.

ໂນບິຕະ ຈຶ່ງໄດ້ໄປຂໍຮ້ອງໃຫ້ '''ໂດຣາເອມອນ''' ຊ່ວຍ. ໂດຣາເອມອນ ຈຶ່ງໄດ້ໃຊ້ຂອງວິເສດ &quot; huy badge&quot; (ປ້າຍສະມາຊິກຊົມລົມຕ່າງຄວາມຄິດ) ເພື່ອສ້າງອານາຈັກກະຕ່າຍຂຶ້ນມາຢູ່ທາງເບື້ອງມືດຂອງດວງຈັນ ບ່ອນທີ່ບໍ່ມີໃຜແນມເຫັນ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ໄດ້ມີນັກຮຽນໃໝ່ຍ້າຍເຂົ້າມາຊື່ວ່າ '''ລູກ້າ''' (Luka) ເຊິ່ງເບິ່ງຄືວ່າມີຄວາມລັບບາງຢ່າງກ່ຽວກັບດວງຈັນ.

ໂນບິຕະ ແລະ ໝູ່ເພື່ອນ ລວມທັງ '''ຊິຊຶກະ''' ແລະ ລູກ້າ ຈຶ່ງໄດ້ພາກັນເດີນທາງໄປທ່ອງທ່ຽວທີ່ອານາຈັກກະຕ່າຍເທິງດວງຈັນ. ແຕ່ພວກເຂົາກັບຕ້ອງໄດ້ພົບພໍ້ກັບຄວາມຈິງທີ່ວ່າ ລູກ້າ ແລະ ຄອບຄົວຂອງລາວ ບໍ່ແມ່ນມະນຸດໂລກ ແຕ່ເປັນ &quot;ເອສປາ&quot; (Espal) ສິ່ງມີຊີວິດທີ່ມີພະລັງຈິດວິເສດ ທີ່ກຳລັງຖືກໄລ່ລ່າຈາກກອງທັບຕ່າງດາວຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍ ທີ່ຫວັງຈະເອົາພະລັງຈິດຂອງພວກເຂົາໄປໃຊ້ເປັນອາວຸດທຳລາຍລ້າງ. ໂດຣາເອມອນ ແລະ ໝູ່ເພື່ອນຈຶ່ງຕ້ອງຮ່ວມມືກັນ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອລູກ້າ ແລະ ປົກປ້ອງດວງຈັນໃຫ້ປອດໄພ&lt;ref name=&quot;review&quot;&gt;Review: Doraemon the Movie 2019, Eiga.com&lt;/ref&gt;.

== ຕົວລະຄອນໃໝ່ໃນຕອນນີ້ ==
* '''ລູກ້າ (Luka / ルカ):''' ເດັກໜຸ່ມປິດສະໜາທີ່ຍ້າຍມາຮຽນຫ້ອງດຽວກັນກັບໂນບິຕະ ແທ້ຈິງແລ້ວລາວແມ່ນຊາວ &quot;ເອສປາ&quot; ທີ່ມີພະລັງຈິດ ແລະ ອາໄສຢູ່ເທິງດວງຈັນມາເປັນເວລາດົນນານ.
* '''ລູນ່າ (Luna / ルນາ):''' ເອື້ອຍຂອງລູກ້າ ອາໄສຢູ່ໃນອານາຈັກເທິງດວງຈັນ ເປັນຜູ້ຄອຍເບິ່ງແຍງ ແລະ ປົກປ້ອງເຫຼົ່າເອສປາອົງອື່ນໆ.
* '''ອັນ (Al / アル):''' ເດັກນ້ອຍຊາວເອສປາ ທີ່ມີພະລັງຈິດພິເສດສາມາດຮ້ອງເພງເພື່ອທຳນາຍອະນາຄົດໄດ້.
* '''ໄດໂອດໍ້ (Diabolo / ディアボロ):''' ຜູ້ນຳກອງທັບຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍຈາກດາວ &quot;ຄາກຸຍຍະ&quot; ທີ່ຕ້ອງການຈັບໂຕຊາວເອສປາ ເພື່ອເອົາພະລັງງານໄປໃຊ້ຟື້ນຟູອາວຸດສົງຄາມ.

== ຄວາມສຳເລັດ ແລະ ລາຍໄດ້ ==
ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ໂດຍສາມາດເປີດຕົວເປັນອັນດັບ 1 ໃນບັອກອັອຟຟິສ (Box Office) ຢີ່ປຸ່ນ ແລະ ຄອງແຊ້ມຕິດຕໍ່ກັນດົນເຖິງ 6 ອາທິດ. ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ເຮັດລາຍໄດ້ທົ່ວໂລກໄປຫຼາຍກວ່າ '''65 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ'''.

== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ໝວດ ==
[[ໝວດ:ຮູບເງົາອານີເມຊັນ]]
[[ໝວດ:ໂດຣາເອມອນ]]
[[ໝວດ:ຮູບເງົາຢີ່ປຸ່ນ]]</text>
      <sha1>5avzyyerxklvac7tianq4eujmy4d6rp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127738</id>
      <parentid>127737</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T16:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7656" sha1="fk7f9ge5kvvpbs2mwbp6rtx3xo5ha0k" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ຮູບເງົາ
| name = ໂດຣາເອມອນ ຕອນ ໂນບິຕະບຸກເບີກດວງຈັນ
| ຊື່ພາສາອື່ນ = ドラえもん のび太の月面探査記&lt;br /&gt;(Doraemon: Nobita no Getsumen Tanshaki)
| ປະເພດ = [[ອານີເມຊັນ]], ຜະຈົນໄພ, [[ວິທະຍາສາດ]]
| ຜູ້ກຳກັບ = Shinnosuke Yakuwa
| ຜູ້ຂຽນບົດ = Midori Tsuji
| ອ້າງອີງຈາກ = [[ໂດຣາເອມອນ]] ໂດຍ Fujiko F. Fujio
| ມື້ອອກສາຍ = 1 ມີນາ 2019 (ປະເທດຢີ່ປຸ່ນ)
| ຄວາມຍາວ = 111 ນາທີ
| ປະເທດ = ຢີ່ປຸ່ນ
| ພາສາ = ຢີ່ປຸ່ນ
}}

'''ໂດຣາເອມອນ ຕອນ ໂນບິຕະບຸກເບີກດວງຈັນ''' (ຍີ່ປຸ່ນ: ドラえもん のび太の月面探査記; ອັງກິດ: Doraemon: Nobita's Chronicle of the Moon Exploration) ແມ່ນຮູບເງົາອານີເມຊັນຢີ່ປຸ່ນປະເພດຜະຈົນໄພ ແລະ ວິທະຍາສາດ (Sci-Fi) ໃນປີ 2019. ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ຖືເປັນຈະຮູບເງົາ[[ໂດຣາເອມອນ]] ເດິ ມູວີ້ (Doraemon the Movie) ລຳດັບທີ 39 ໂດຍແມ່ນການກຳກັບຂອງ ທ່ານ ຊິນໂນຊຶເກະ ຢາຄຸວະ (Shinnosuke Yakuwa) ແລະ ຂຽນບົດໂດຍ ນັກຂຽນນິຍາຍຊື່ດັງ ມິໂດຣິ ສຶຈິ (Midori Tsuji)&lt;ref name=&quot;official&quot;&gt;[https://doraeiga.com/2019/ Doraemon the Movie 2019 Official Website]&lt;/ref&gt;。

ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈມາຈາກຄວາມເຊື່ອ ແລະ ເລື່ອງເລົ່າພື້ນບ້ານຂອງຢີ່ປຸ່ນທີ່ວ່າ &quot;ມີກະຕ່າຍອາໄສ ແລະ ຕຳເຂົ້າໜົມໂມຈິຢູ່ເທິງດວງຈັນ&quot; ພ້ອມທັງເປັນການສະເຫຼີມສະຫຼອງການຄົບຮອບ 50 ປີຂອງການຍານອາໂປໂລ 11 ທີ່ໄປຢຽບດວງຈັນເປັນຄັ້ງທຳອິດ.

== ເນື້ອເລື່ອງຫຍໍ້ ==
ຂ່າວການຄົ້ນພົບເງົາສີຂາວປະຫຼາດຢູ່ເທິງ[[ດວງຈັນ]]ຈາກຍານສຳຫຼວດ ໄດ້ກາຍເປັນກະແສດັງໄປທົ່ວໂລກ. '''ໂນບິຕະ''' ໄດ້ບອກກັບທຸກຄົນໃນຫ້ອງຮຽນວ່າ ເງົານັ້ນແມ່ນ &quot;ກະຕ່າຍດວງຈັນ&quot; ຕາມຄວາມເຊື່ອບູຮານ ແຕ່ກັບຖືກໝູ່ເພື່ອນ ໂດຍສະເພາະ '''ຊິເງໂອະ''' (ຊູເນໂອະ) ແລະ '''ທາເຄຊິ''' (ໄຈແອນ) ຫົວຂວັນ ແລະ ເບິ່ງເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກ.

ໂນບິຕະ ຈຶ່ງໄດ້ໄປຂໍຮ້ອງໃຫ້ '''ໂດຣາເອມອນ''' ຊ່ວຍ. ໂດຣາເອມອນ ຈຶ່ງໄດ້ໃຊ້ຂອງວິເສດ &quot; huy badge&quot; (ປ້າຍສະມາຊິກຊົມລົມຕ່າງຄວາມຄິດ) ເພື່ອສ້າງອານາຈັກກະຕ່າຍຂຶ້ນມາຢູ່ທາງເບື້ອງມືດຂອງດວງຈັນ ບ່ອນທີ່ບໍ່ມີໃຜແນມເຫັນ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ໄດ້ມີນັກຮຽນໃໝ່ຍ້າຍເຂົ້າມາຊື່ວ່າ '''ລູກ້າ''' (Luka) ເຊິ່ງເບິ່ງຄືວ່າມີຄວາມລັບບາງຢ່າງກ່ຽວກັບດວງຈັນ.

ໂນບິຕະ ແລະ ໝູ່ເພື່ອນ ລວມທັງ '''ຊິຊຶກະ''' ແລະ ລູກ້າ ຈຶ່ງໄດ້ພາກັນເດີນທາງໄປທ່ອງທ່ຽວທີ່ອານາຈັກກະຕ່າຍເທິງດວງຈັນ. ແຕ່ພວກເຂົາກັບຕ້ອງໄດ້ພົບພໍ້ກັບຄວາມຈິງທີ່ວ່າ ລູກ້າ ແລະ ຄອບຄົວຂອງລາວ ບໍ່ແມ່ນມະນຸດໂລກ ແຕ່ເປັນ &quot;ເອສປາ&quot; (Espal) ສິ່ງມີຊີວິດທີ່ມີພະລັງຈິດວິເສດ ທີ່ກຳລັງຖືກໄລ່ລ່າຈາກກອງທັບຕ່າງດາວຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍ ທີ່ຫວັງຈະເອົາພະລັງຈິດຂອງພວກເຂົາໄປໃຊ້ເປັນອາວຸດທຳລາຍລ້າງ. ໂດຣາເອມອນ ແລະ ໝູ່ເພື່ອນຈຶ່ງຕ້ອງຮ່ວມມືກັນ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອລູກ້າ ແລະ ປົກປ້ອງດວງຈັນໃຫ້ປອດໄພ&lt;ref name=&quot;review&quot;&gt;Review: Doraemon the Movie 2019, Eiga.com&lt;/ref&gt;.

== ຕົວລະຄອນໃໝ່ໃນຕອນນີ້ ==
* '''ລູກ້າ (Luka / ルカ):''' ເດັກໜຸ່ມປິດສະໜາທີ່ຍ້າຍມາຮຽນຫ້ອງດຽວກັນກັບໂນບິຕະ ແທ້ຈິງແລ້ວລາວແມ່ນຊາວ &quot;ເອສປາ&quot; ທີ່ມີພະລັງຈິດ ແລະ ອາໄສຢູ່ເທິງດວງຈັນມາເປັນເວລາດົນນານ.
* '''ລູນ່າ (Luna / ルນາ):''' ເອື້ອຍຂອງລູກ້າ ອາໄສຢູ່ໃນອານາຈັກເທິງດວງຈັນ ເປັນຜູ້ຄອຍເບິ່ງແຍງ ແລະ ປົກປ້ອງເຫຼົ່າເອສປາອົງອື່ນໆ.
* '''ອັນ (Al / アル):''' ເດັກນ້ອຍຊາວເອສປາ ທີ່ມີພະລັງຈິດພິເສດສາມາດຮ້ອງເພງເພື່ອທຳນາຍອະນາຄົດໄດ້.
* '''ໄດໂອດໍ້ (Diabolo / ディアボロ):''' ຜູ້ນຳກອງທັບຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍຈາກດາວ &quot;ຄາກຸຍຍະ&quot; ທີ່ຕ້ອງການຈັບໂຕຊາວເອສປາ ເພື່ອເອົາພະລັງງານໄປໃຊ້ຟື້ນຟູອາວຸດສົງຄາມ.

== ຄວາມສຳເລັດ ແລະ ລາຍໄດ້ ==
ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນ ໂດຍສາມາດເປີດຕົວເປັນອັນດັບ 1 ໃນບັອກອັອຟຟິສ (Box Office) ຢີ່ປຸ່ນ ແລະ ຄອງແຊ້ມຕິດຕໍ່ກັນດົນເຖິງ 6 ອາທິດ. ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ເຮັດລາຍໄດ້ທົ່ວໂລກໄປຫຼາຍກວ່າ '''65 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ'''.

== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ໝວດ ==
[[ໝວດ:ຮູບເງົາອານີເມຊັນ]]
[[ໝວດ:ໂດຣາເອມອນ]]
[[ໝວດ:ຮູບເງົາຢີ່ປຸ່ນ]]</text>
      <sha1>fk7f9ge5kvvpbs2mwbp6rtx3xo5ha0k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16236</id>
    <revision>
      <id>127720</id>
      <parentid>115042</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>127720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9090" sha1="7moz305b8tp7cncy2se739yftbymxdg" xml:space="preserve">{{ປັບພາສາ}}{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
'''ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນແມ່ນ''' ໜຶ່ງ ໃນສາມອົງກອນຄອມມູນິດທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງ[[ພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ]].

ໃນຊຸມປີ 1920, ການເຄື່ອນໄຫວປະຕິວັດຕ້ານຈັກກະພັດອາເມລິກາພວມຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງແຮງຢູ່ຫວຽດນາມ.  ໜຶ່ງ ໃນບັນດາອົງການປະຕິວັດທີ່ເຂັ້ມແຂງທີ່ສຸດໃນເວລານັ້ນແມ່ນສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຕິວັດຫວຽດນາມ, ໂດຍປະຕິບັດຕາມແນວທາງການເມືອງຄອມມູນິດທີ່ຈັດໂດຍ Nguyen Ai Quoc ໃນປີ 1925 ຢູ່ກວາງໂຈ ([[ປະເທດຈີນ]]).  ຮອດທ້າຍຊຸມປີ 1920, ສະມາຄົມຄອມມູນິດຫຼາຍແຫ່ງໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນອົງການນີ້.  ບາງສະມາຊິກທີ່ເຂັ້ມແຂງທີ່ສຸດຕ້ອງການສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດທີ່ແທ້ຈິງໃນປະເທດຫວຽດນາມເພື່ອປ່ຽນແທນສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຕິວັດຫວຽດນາມ.  ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມຕໍ່ມາໄດ້ປ່ຽນຊື່ໃນກອງປະຊຸມທີ່ຮົງກົງໃນເດືອນຕຸລາ 930 ເພາະວ່າຄອມມູນິດສາກົນໄດ້ສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ການສ້າງຕັ້ງພັກດຽວໃນອິນດູຈີນ.

ການດັດແກ້ຈຸລັງພັກຄອມມູນິດຄັ້ງທຳອິດ

ໃນເດືອນມີນາປີ 1929, ສະມາຊິກສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ຈຳ ນວນ 7 ຄົນປະກອບມີ:

Ngo Gia Tu,
ທ່ານ Nguyen Duc Canh,
ທ່ານ Trinh Dinh Cuu,
ທ່ານ Tran Van Cung,
Do Ngoc Du
ດຶກແຮັກດິງ
Nguyen Tuan (Kim Ton)
ພົບປະກັນທີ່ 5D Ham Long, [[ຮ່າໂນ້ຍ]], ຕັດສິນໃຈສ້າງຕັ້ງສາຂາຄອມມູນິດແລະໄດ້ເລືອກຕັ້ງ Tran Van Cung (ນາມແຝງ Quoc Anh) ເປັນເລຂາ.  ເຖິງວ່າ Nguyen Phong Sac, ເຖິງວ່າຈະຂາດວຽກຍ້ອນວຽກງານພິເສດຂອງລາວ, ກໍ່ຍັງຖືກຮັບຮູ້ວ່າເປັນສະມາຊິກຢ່າງເປັນທາງການ [2].  ນີ້ແມ່ນສາຂາຄອມມູນິດແຫ່ງ ທຳ ອິດຢູ່ຫວຽດນາມ.  ສາຂາຫ້ອງນີ້ໄດ້ສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ການສ້າງຕັ້ງພັກຄອມມູນິດ.  ບົນພື້ນຖານນັ້ນ, ໜ່ວຍ ພັກໄດ້ກະກຽມຢ່າງຕັ້ງ ໜ້າ ເພື່ອສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດເພື່ອປ່ຽນແທນສະຫະພັນຊາວ ໜຸ່ມ ປະຕິວັດຫວຽດນາມ.

ຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມແກ້ໄຂ

ໃນກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງ ທຳ ອິດຂອງຄະນະຊາວ ໜຸ່ມ ປະຊາຊົນປະຕິວັດຫວຽດນາມໃນຕົ້ນເດືອນພຶດສະພາປີ 1929 ໄດ້ມີການຖົກຖຽງກັນລະຫວ່າງຄະນະຜູ້ແທນອ້ອມຂ້າງການຊຸກຍູ້ການສ້າງຕັ້ງພັກຄອມມູນິດ.  ພາຍຫຼັງຂໍ້ສະ ເໜີ ເພື່ອຍຸບສະມາຄົມຊາວ ໜຸ່ມ ປະຊາຊົນປະຕິວັດຫວຽດນາມ, ການສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດໄດ້ຖືກປະຕິເສດ, ຄະນະຜູ້ແທນ Tonkin (ລວມທັງ Tran Van Cung, Ngo Gia Tu ແລະ Nguyen Tuan) ໄດ້ຖອນຕົວອອກຈາກສະພາແລະກັບຄືນບ້ານ.

ການປັບປຸງການສ້າງຕັ້ງແລະການ ດຳ ເນີນງານ

ວັນທີ 17 ມິຖຸນາ, 1929 ຢູ່ທີ່ 312 ຖະ ໜົນ Kham Thien, ຮ່າໂນ້ຍ, [3] [4] ປະມານ 20 ຕົວແທນຂອງອົງການຈັດຕັ້ງຮາກຖານຄອມມູນິດໃນພາກ ເໜືອ ໄດ້ພົບປະກັນຢູ່ທີ່ກອງປະຊຸມເພື່ອຕັດສິນການສ້າງຕັ້ງພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ.  ຜ່ານຖະແຫຼງການແລະລັດຖະບັນຍັດຂອງພັກ, ການຕັດສິນໃຈເຜີຍແຜ່ຄ້ອນແລະຄ້ອນ, ໄດ້ສົ່ງໃຫ້ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກຊົ່ວຄາວ, ໃນນັ້ນປະກອບມີ: Trinh Dinh Cuu, Nguyen Duc Canh, Ngo Gia Tu, Tran Van Cung, Nguyen Phong Sac,  Tran Tu Chinh ແລະ Nguyen Tuan (Kim Ton).  ອົງການນີ້ໄດ້ພັດທະນາຢູ່ Tonkin ແລະໄດ້ສົ່ງຄົນໄປສູນກາງປະເທດຫວຽດນາມແລະ Cochinchina ເພື່ອໂຄສະນາເພື່ອສ້າງຕັ້ງພັກໃນທົ່ວປະເທດຫວຽດນາມ.

ໃນເດືອນກຸມພາປີ 1930, ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນແລະບັນດາອົງການຄອມມູນິດອື່ນໆໃນຫວຽດນາມ (ພັກກອມມູນິດ Annam, ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ) ໄດ້ທ້ອນໂຮມເຂົ້າເປັນພັກກອມມູນິດຫວຽດນາມ (ທ່ານ Trinh Dinh Cuu ແມ່ນບຸກຄົນ).  ຫົວ ໜ້າ ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງຊົ່ວຄາວ).

ຕາມທ່ານດຣ Vu Quang Hien, ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຮ່າໂນ້ຍ, ປະທານໂຮ່ຈີມິນໃນປີ 1930 ຄິດວ່າພັກກອມມູນິດແຍກຕ່າງຫາກຕ້ອງໄດ້ຮັບການສ້າງຕັ້ງໃນ 3 ປະເທດອິນດູຈີນ, ແຕ່ວ່າພັກກອມມູນິດສາກົນໄດ້ສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ການສ້າງຕັ້ງພັກ ໜຶ່ງ ຢູ່ອິນດູຈີນ.  ເທົ່ານັ້ນ.  ໝາກ ຜົນຂອງກອງປະຊຸມຢູ່ຮົງກົງໃນເດືອນຕຸລາປີ 1930, ໂດຍປະທານ Tran Phu ຕັດສິນໃຈປະຖິ້ມຊື່ພັກຄອມມູນິດຫວຽດນາມແລະຕັ້ງຊື່ພັກຄອມມູນິດອິນດູຈີນ.

ເມື່ອກອງປະຊຸມສູນກາງພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນໄດ້ພົບປະກັນຢູ່ເມືອງໄຊງ່ອນໃນວັນທີ 12 ມີນາ 1931, ຄວາມ ສຳ ພັນລະຫວ່າງຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງ, ຜູ້ ນຳ ປະຈຸບັນ Tran Phu, ແລະທ່ານ Ho Chi Minh, ໃນເວລານັ້ນຢູ່ Hong  ກົງ, ໄດ້ລົງມາຫຼາຍ.  ອີງຕາມທ່ານ Sophie Quinn-Judge, ຜູ້ຂຽນຂອງ &quot;[[ໂຮ່ຈີ່ມິນ|ໂຮຈິມິນ]]: ປີ Miss&quot;, Ho ໄດ້ຖືກວິພາກວິຈານໃນເວລານັ້ນເພາະວ່າປະຊາຊົນເລີ່ມເຫັນວ່າລາວເປັນຜູ້ປະຕິຮູບແນວໂນ້ມ.  ປະເທດ. [5]  ກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້, ທ່ານດຣຫວໍກວາງເຮີນ, ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຮ່າໂນ້ຍ, ໃຫ້ຮູ້ວ່າ, ໂຮ່ຈີມິນໃນເວລານັ້ນມີຄວາມເຫັນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍຈາກພັກກອມມູນິດສາກົນ, ແລະກໍ່ຖືກ &quot;ກ່າວປະນາມຢ່າງຮຸນແຮງ.  ຈາກກອງຂອງຄອມມູນິດສາກົນ</text>
      <sha1>7moz305b8tp7cncy2se739yftbymxdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ອາຣວາດາ, ໂຄໂລຣາໂດ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17593</id>
    <revision>
      <id>127722</id>
      <parentid>94461</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:19:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */</comment>
      <origin>127722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1459" sha1="5002jph0b9j20lydhoopv1ud40314g1" xml:space="preserve">
'''ເມືອງ Arvada''' ( /ɑːr ˈ v æ d ə / ) ເປັນ ເທດສະບານເມືອງໃນລັດໂຄໂລຣາໂດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນ ເຂດປົກຄອງ Jefferson ແລະ Adams, ລັດ Colorado, [[ສະຫະລັດ]].  ປະຊາກອນຂອງເມືອງນີ້ມີ 124,402 ຄົນ ຈາກການສຳຫລວດ ສໍາມະໂນຄົວສະຫະລັດ 2020, ໂດຍມີ 121,510 ຄົນອາໄສໃນເຂດປົກຄອງ Jefferson ແລະ 2,892 ຄົນອາໄສຢູ່ໃນເຂດປົກຄອງ Adams.  Arvada ແມ່ນ ເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບທີ 7 ໃນລັດ Colorado. ເມືອງນີ້ເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງ Denver-Aurora-Lakewood, CO Metropolitan Statistical Area ແລະ Front Range Urban Corridor . ເມືອງປະຫວັດສາດ Olde Town Arvada ແມ່ນ 7 ໄມລ (11&amp;nbsp;ກິ​ໂລ​ແມັດ​) ທາງ​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ເຫນືອ​ຂອງ [[:en:Colorado_State_Capitol|Colorado State Capitol]]ໃນ Denver.
[[ຮູບ:Cable-stayed_bridge_At_Gold_Strike_Park_in_Arvada,_Colorado.jpg|left|thumb| ຂົວສາຍເຄເບີ້ນຢູ່ສວນສາທາລະນະ Gold Strike Park]]</text>
      <sha1>5002jph0b9j20lydhoopv1ud40314g1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ພະໂພທິທຳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17846</id>
    <revision>
      <id>127725</id>
      <parentid>96277</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>127725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3578" sha1="3nbq5ptcpv1alc4tphgqa2u0j1wagu2" xml:space="preserve">(&lt;u&gt;ທ່ານໂພທິທັມ&lt;/u&gt;)Bodhidharma ([[ພາສາສັນສະກິດ|ສັນສະກິດ]]: Bodhidharma, Devanagari बोधिधर्म;  ຕົວອັກສອນ Roman (NLAC): bōdhidharma;  [[ພາສາຈີນ|ຈີນ]]: 菩提達摩, ພິນອິນ: Pútídámó, Dámó), ແຕ່ໃນນິຍາຍຄວາມເຂັ້ມແຂງພາຍໃນຂອງໄທແລະລາວ, ມັນມັກເອີ້ນວ່າ ຕັ໊ກມ່ອ ຫຼື ຕັ້ກມ່ອ (ສຳນຽງເທຄວັນ.  ກົງ​ກັບ​ພາສາ​ຈີນ​ກາງ​ວ່າ ຕັ໊ກມ່ອ) ເປັນ​ພະ​ມະຫາ​ຍານ​ຜູ້​ກໍ່​ຕັ້ງ​ນິກາຍ ເຊົນ ໃນ​ປະ​ເທດ​ຈີນ.  ມີປະຫວັດສາດທີ່ບໍ່ຈະແຈ້ງຫຼາຍ  ແຕ່ເຊື່ອວ່າມີຢູ່  ແລະເປັນຜູ້ກໍ່ຕັ້ງວັດ ເສ້າຫຼິນ ໃນປະເທດຈີນແລະຍັງໄດ້ເຜີຍແຜ່ມວຍຈີນໃນບັນດາຈົວຂອງວັດ ເສ້າຫຼິນ.  ຈົນກາຍ [[ເຊັນ|ເຊົນ]] ຊື່ສຽງຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້

[[ພຣະພຸດທະເຈົ້າ]]

ອີງຕາມຄວາມໝາຍ,  ພຣະອົງໄດ້ເກີດໃນສະຕະວັດທີ 6  ແລະເປັນລູກຊາຍທີສາມຂອງ ພຣະມະຫາກະສັດແຄວ້ນຄັນທາຣະ.  [[ປະເທດອິນເດຍ]]  ໃກ້​ກັບ&lt;nowiki&gt;[[​ເມືອງມາຣາຊ]]&lt;/nowiki&gt;ໃນ​ປະ​ຈຸ​ບັນ.  ມີຕາສີຟ້າ  ນັບຕັ້ງແຕ່ລາວຍັງອ່ອນ  ພະອົງ​ເກັ່ງ​ກ້າ ແລະ​ຮູ້​ຈັກ​ພະ​ຄຳພີ​ຂອງ​ທຸກ​ສາສະໜາ ແລະ​ວັນນະຄະດີ.  ການພິມອັກສອນບູຮານ  ລາວເປັນນັກປັນຍາຊົນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຍຸກ.


&lt;span lang=&quot;lo&quot;&gt;ประวัติชีวิตของท่านถือเป็นตำนาน ขาดหลักฐานที่แน่นอน เช่น ตำนานหนึ่งเล่าว่า ท่านได้ตัดหนังตาทิ้ง เนื่องจากโมโหที่เผลอหลับไปขณะทำสมาธิ เมื่อหนังตานั้นตกถึงพื้น ก็เติบโตกลายเป็นต้นชา และตำนานยังเล่าต่อว่า ด้วยเหตุดังกล่าวภิกษุนิกายเซนจึงนิยมดื่มน้ำชา เพราะจะได้ไม่ง่วงเวลาทำสมาธิ&lt;/span&gt;

&lt;span lang=&quot;lo&quot;&gt;พ.ศ. 1079 มีการสร้างสถูปอุทิศถวายท่านขึ้นในเมืองเหอหนาน ภายหลังรัชสมัยจักรพรรดิถังไท่จง&lt;/span&gt;

&lt;span lang=&quot;lo&quot;&gt;ตุ๊กตาล้มลุกของญี่ปุ่น ที่เรียกว่า &quot;ดะรุมะ&quot; ก็เชื่อกันว่าสืบมาจากท่าน&lt;/span&gt;</text>
      <sha1>3nbq5ptcpv1alc4tphgqa2u0j1wagu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ການປະຕິວັດລັດເຊຍ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18755</id>
    <revision>
      <id>127739</id>
      <parentid>98938</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T17:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Fixed typo</comment>
      <origin>127739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="3pb7b4d2bc3p7li9in2qy0ktgt48mgh" xml:space="preserve">[[File:19170704 Riot on Nevsky prosp Petrograd.jpg|thumb|ຄວາມວຸ່ນວາຍໃນສະໄໝການປະຕິວັດລັດເຊຍໃນນະຄອນເປໂຕກາດ]]
'''ການປະຕິວັດຣັດເຊຍ''' ແມ່ນສະໄໝແຫ່ງການປະຕິວັດທາງການເມືອງແລະທາງສັງຄົມໃນ[[ຈັກກະວັດລັດເຊຍ]] ເຂິ່ງເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ່ 1]] ຄ.ສ. 1917 ຈາກການລົ້ມລ້າງ[[ລາດຊະວົງໂຣມານອຟ]]ແລະຈັດຕັ້ງລັດຖະບານສັງຄົມນິຍມ ຕາມດ້ວຍ[[ການປະຕິວັດເດືອນຕຸລາ|ການປະຕິວັດຄົ້ງທີ່ສອງ]]ແລະ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລັດເຊຍ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ທີ່ນອງເລືອດ ການປະຕິວັດລັດເຊຍນັບເປັນການປະຕິວັດຄັ້ງແລກແລະເປັນແບບຢ່າງໃນການປະຕິວັດອື່ນ ໆ ຂອງເອີລົບຫຼັງສົງຄາມໂລກ ເຊັ່ນ [[ການປະຕິວັດເດືອນພະຈິກ]]ໃນເຢຍລະມັນ</text>
      <sha1>3pb7b4d2bc3p7li9in2qy0ktgt48mgh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ບລູ ອາຣໄຄຟ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20050</id>
    <revision>
      <id>127717</id>
      <parentid>121523</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */</comment>
      <origin>127717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112702" sha1="6rl3lxkj41mx0k7ykgcugtpcoo4wbw0" xml:space="preserve">{{Italic title}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ກາຕູນຍີ່ປຸ່ນ/ຫົວຂໍ້|name=ບລູ ອາຣໄຄຟ|image=Blue Archive JP logo.svg|caption=ໂລໂກ້ເກມ|ja_kanji=ブルーアーカイブ|ja_romaji=Bu rū ā kai bu|creator=[[ເນັກຊອນ|ເນັກຊອນ ເກມສ]]|ja_name=ブルーアーカイブ|en_name=Blue Archive}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ກາຕູນຍີ່ປຸ່ນ/ເກມ|ຊື່=ບລູ ອາຣໄຄຟ|ຜູ້ພັດທະນາ=ເນັກຊອນ ເກມສ|ຜູ້ຈັດຈຳໜ່າຍ={{ubl|[[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]]/[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]:ໂຢສະຕາ| 
ທົ່ວໂລກ: ເນັກຊອນ}}|ຜູ້ກຳກັບ=ຄິມຢອງຮາ&lt;ref name=&quot;1.5Y2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-07-16/yostar-pictures-animates-blue-archive-game-1.5th-anniversary-short/.187726|title=Yostar Pictures Animates Blue Archive Game's 1.5th Anniversary Short|last=Loo|first=Egan|website=[[Anime News Network]]|date=16 July 2022|access-date=28 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220716192320/https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-07-16/yostar-pictures-animates-blue-archive-game-1.5th-anniversary-short/.187726|archive-date=16 July 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt;|ຜູ້ປະພັນ={{ubl|ມິສຶກິໂຢະ| 
ຄະຣຸດ|
ນໍ}}|ປະເພດ=[[ເກມສວມບົດບາດ|ສວດບົດບາດ]], [[ເກມວາງແຜນແບບຣຽລ-ທາມ|ວາງແຜນແບບຣຽລ-ທາມ]], [[ວີຊວລໂນເວລ]]|engine=ຢູນິຕີ້|ແພລັດຟອມ=ແອນດອຍດ໌, ໄອໂອເອັສ|ວັນເດືອນປີທີ່ເປີດຕົວ={{ubl|[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: ທີ4 ກຸມພາ 2021|
ທົ່ວໂລກ: ທີ8ພະຈິກ 2021|[[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]]: ທີ3 ສິງຫາ 2023}}|title=ບລູ ອາຣໄຄຟ}}{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ກາຕູນຍີ່ປຸ່ນ/ວີດີໂອ|type=tv series|title=ບລູ ອາຣໄຄຟ ດິ ແອນິເມຊັ້ນ|director=ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ|writer={{ubl|[[ຮິໂຣຊິ ໂອໂນກິ|ໂອໂນກິ ຮິໂຣຊິ]]|ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ}}|music=40mP|studio=ໂຢສະຕາ ພິກເຈີສ໌&lt;br/&gt;ແຄນດີ້ບັອກຊ໌|licensee=[[ອາຊີໃຕ້]]/[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້|ອາຄະເນ]]: [[ມີເດຍລິ້ງຄ໌]]|network=[[ເຄືອຂ່າຍ TX|TXN]] ([[ທີວີ ໂຕກຽວ|ທີວີ ໂຕກຽວ]]), [[ນິບປັອນ ບີເອັສ|BS11]]|first=ວັນທີ7 ເມສາປີ2024|episodes=5}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ກາຕູນຍີ່ປຸ່ນ/ອື່ນໆ|title=ສິ່ງພິມ|content=;ມັງງະ
* ''[[#ກິດຈະວັດປະຈຳວັນຂອງແກັງຮັບຈ້າງສາລະພັດ68|ບລູ ອາຣໄຄຟ: ກິດຈະວັດປະຈຳວັນຂອງແກັງຮັບຈ້າງສາລະພັດ68]]''
* ''[[#ພະແນກພັດທະນາເກມກັບການປະຈົນໄພອັນຍິ່ງໃຫຍ່!|ບລູ ອາຣໄຄຟ: ພະແນກພັດທະນາເກມກັບການປະຈົນໄພອັນຍິ່ງໃຫຍ່!]]''}}{{Infobox animanga/Footer|portal=no}}
'''''ບລູ ອາຣໄຄຟ''''' ( ຍີ່ປຸ່ນ:ブルーアーカイブ; ໄທ:บลูอาร์ไคฟ์; ເກົາຫຼີ:블루 아카이브; ຈີນ:蔚蓝档案; ອັງກິດ:Blue archive) ເປັນ ເກມສວມບົດບາດ ທີ່ພັດທະນາໂດຍ [[ເນັກຊອນເກມ]] (ເມື່ອກ່ອນເອີ້ນວ່າ ແໜັນ ເກມ), ບໍລິສັດຍ່ອຍຂອງ [[ເນັກຊອນ]]. ເປິດຕົວເມື່ອປີ 2021 ສໍາລັບ [[ແອນດຣອຍດ໌|ແອນດຣອຍ]] ແລະ [[ໄອໂອເອສ]], ຄັ້ງແຮກໃນປະເທດຍີ່ປຸ່ນໂດຍ [[ໂຢສະຕາ]] ແລະ​ໜຶ່ງປີຕໍ່ມາໃນທົ່ວໂລກໂດຍ ເນັກຊອນ. &lt;ref name=&quot;1.5Y2&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-07-16/yostar-pictures-animates-blue-archive-game-1.5th-anniversary-short/.187726|title=Yostar Pictures Animates Blue Archive Game's 1.5th Anniversary Short|last=Loo|first=Egan|website=[[Anime News Network]]|date=16 July 2022|access-date=28 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220716192320/https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-07-16/yostar-pictures-animates-blue-archive-game-1.5th-anniversary-short/.187726|archive-date=16 July 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ເກມ''ບລູ ອາຣໄຄຟ'' ແມ່ນ ເກມຫຼິ້ນຟຣີທີ່ປະກອບດ້ວຍລະບົບ [[ເກມກາຊາ|ກາຊາ]] ເຊິ່ງເປັນວິທີການໃນການຮັບຕົວລະຄອນໃໝ່. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີການດັດແປງມາເປັນ [[ອະນິເມະ|ອະນິເມະ]] ທີ່ມີຊື່ວ່າ ''ບລູ ອາຣໄຄຟ ດິ ແອນິເມຊັ້ນ''.

ຜູ້ຫຼິ້ນ ແລະ ຕົວດຳເນີນເລື່ອງແມ່ນນາຍຄູທີ່ຖືກເອີ້ນໃຫ້ໄປເມືອງ ຄິໂວທ່ອດ ໂດຍປະທານອົງການສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປ, ຄະນະກໍາມະການພິເສດທີ່ປົກຄອງໂຮງຮຽນຕ່າງໆ. ຫຼັງຈາກການຫາຍຕົວໄປຢ່າງກະທັນຫັນຂອງລາວ, ມີເຫດຄວາມຮຸນແຮງໄດ້ເກີດຂື້ນຮອບ ຄິໂວທ່ອດ ແລະ ຜູ້ຫຼິ້ນໄດ້ຖືກມອບໝາຍໂດຍສະມາຊິກທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ຂອງສະພາເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາ ແລະ ຊ່ວຍຄົ້ນຫາປະທານ. &lt;ref name=&quot;PocketGamer2&quot;&gt;{{cite web|title=Blue Archive, the highly anticipated anime RPG with over one million pre-registrations, has launched on Android and iOS|url=https://www.pocketgamer.com/blue-archive/official-launch-android-ios/|website=[[Pocket Gamer]]|last=Botadkar|first=Tanish|date=November 9, 2021|access-date=December 17, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211109152636/https://www.pocketgamer.com/blue-archive/official-launch-android-ios/|archive-date=November 9, 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ການຫຼິ້ນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
''ບລູ ອາຣໄຄຟ'' ເປັນ ເກມສວມບົດບາດ ວາງແຜນຍຸດ​ທະ​ສາດ &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pocketgamer.com/blue-archive/6-month-anniversary/|title=Blue Archive celebrating half year anniversary with an abundance of free gifts|last=Derrick|first=Connor|website=[[Pocket Gamer]]|date=April 27, 2022|access-date=September 16, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220427100924/https://www.pocketgamer.com/blue-archive/6-month-anniversary/|archive-date=April 27, 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ທີ່ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ຫຼິ້ນໃນການຕັ້ງ ແລະ ລະດົມໜ່ວຍ ທີ່ມີສະມາຊິກຫົກຄົນ (ສອງ &quot;ກອງສະໜັບສະໜູນ&quot; ແລະ ສີ່ &quot;ກອງໜ້າ&quot;) ເຂົ້າຮ່ວມໃນການຕໍ່ສູ້. &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.siliconera.com/blue-archive-characters-are-packed-with-personality/|title=Blue Archive Characters are Packed with Personality|last=Lada|first=Jenni|website=[[Siliconera]]|date=November 24, 2021|access-date=September 16, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20211124143913/https://www.siliconera.com/blue-archive-characters-are-packed-with-personality|archive-date=November 24, 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ໂດຍຄວາມສາມາດຂອງນັກຮຽນສາມາດໄດ້ຮັບການປັບປຸງໄດ້ໃນຫຼາຍວິທີເຊັ່ນ: ການເພີ່ມຄ່າປະສົບການ, ອາວຸດ, ເກາະ ແລະ ທັກສະ. ສາມາດຮັບນັກຮຽນເພີ່ມໄດ້ຜ່ານລະບົບສຸ່ມ ຕູ້ກາຊາ ໂດຍໃຊ້ ສະກຸນເງິນໃນເກມ, ເຊິ່ງສາມາດຊື້ໄດ້ດ້ວຍເງີນແທ້ .

ໜ່ວຍຈະຢູ່ໃນ ແຜນທີ່ແບບຫົກຫຼ່ຽມ ເດີນເທື່ອລະຕາ (turn-based hex map) ແລະ ເລີ່ມຕົ້ນການຕໍ່ສູ້ດ້ວຍການຍ່າງໄປຫາສັດຕູ ຫຼື ກັບກັນ. ໃນການຕໍ່ສູ້, ກອງໜ້າຈະຍ່າງໄປຕາມເສັ້ນທາງຊື່ ແລະ ບາງຄັ້ງກໍ່ພົບກັບກຸ່ມສັດຕູ. ກອງໜ້າຈະຍິງການໂຈມຕີແບບອັດຕະໂນມັດ ແລະ ສາມາດຫຼົບຢູ່ຫຼັງສິ່ງຂອງເພື່ອຫຼຸດໂອກາດທີ່ຈະຖືກໂຈມຕີ. ກອງສະໜັບສະໜຸດບໍ່ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນການຕໍ່ສູ້ໂດຍກົງແຕ່ເພີ່ມຄ່າສະຕັດ(ພະລະກຳລັງ)ຂອງກອງໜ້າ ແລະ ສະຫນັບສະຫນູນພວກເຂົາຈາກແນວຫຼັງແທນ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຜູ້ຫຼິ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຄວບຄຸມການຕໍ່ສູ້ຍົກເວັ້ນການນໍາໃຊ້ທັກສະ(ສະກິວ)ຕ່າງໆຂອງນັກຮຽນທີ່ມີຄ່າໃຊ້ຈ່າຍເປັນຄ່າທີ່ເພີ່ມເອງໄດ້ໃນການນໍາໃຊ້. ນັກຮຽນ ແລະ ສັດຕູທັງສອງມີຄ່າການໂຈມຕີ ແລະ ການປ້ອງກັນທີ່ມີພື້ນຖານຈາກການເປົ່າຍິງຊຸບ, ເຊິ່ງກໍານົດຈຸດແຂງ ແລະ ຈຸດອ່ອນຂອງເຂົາເຈົ້າ. ນັກຮຽນຈະໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອໂດຍເຮລິຄອບເຕີ້ ແລະ ບໍ່ສາມາດເຂົ້າຮ່ວມໃນການຕໍ່ສູ້ໄດ້ອີກ ຫາກເລືອດຂອງພວກເຂົາໝົດ.

== ເນື້ອເລື່ອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}

=== ການຈັດເລື່ອງ ===
ເລື່ອງລາວຂອງ ''ບລູ ອາຣໄຄຟ'' ຕັ້ງຢູ່ໃນໂລກທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບໂລກຂອງເຮົາ. ໃນ[[ນະຄອນລັດ|ເມືອງລັດ]]ແຫ່ງສະຖາບັນການສຶກສາ ''ຄິໂວທອສ'' (Kivotos), ເຊິ່ງເປັນສະຫະພັນຂອງໂຮງຮຽນຫຼາຍພັນສະຖາບັນ. ພົນລະເມືອງພາຍໃນຄິໂວທອສປະກອບມີສາມເຜົ່າພັນຄື:  '''ອະມະນຸດ'''  ເຊິ່ງລວມເອົາຕັ້ງແຕ່ມະນຸດທຳມະດາໄປຈົນເຖິງເທວະດາ, ປີສາດ, ເອລຟ໌ ແລະ ສັດອະສູນ ໂດຍທີ່ຍັງຄົງໄວ້ເຊິ່ງລັກສະນະຈາກເຜົ່າພັນຕ່າງໆທີ່ປະສົມເຊັ່ນ: ຫູ ແລະ ຫາງ, '''ສັດ'''ຫຼາກຫຼາຍເຜົ່າພັນທີ່ມີສະຕິປັນຍາ, ແລະ '''ຫຸ່ນຍົນ'''ທີ່ມີສະຕິປັນຍາຄວາມຮູ້ສຶກຄືກັບຄົນ. ຍ້ອນການມີຢູ່ຂອງວົງແວນ ''ຮາໂລ'' ເຊິ່ງປະກົດຢູ່ເທິງຫົວຂອງຊາວຄິໂວທອສ'','' ເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາມີຄວາມຕ້ານທານ ແລະ ສາມາດເອົາຊີວິດລອດຈາກການບາດເຈັບສາຫັດໄດ້ເຊັ່ນ: ກະສຸນປືນ ແລະ ລະເບີດ, ວິທີດຽວທີ່ຈະຂ້າຊາວຄິໂວທອສໄດ້ແມ່ນຕ້ອງທຳລາຍວົງຮາໂລຂອງຄົນຜູ້ນັ້ນ. ແລະ ດ້ວຍເຫດປະການນີ້ກໍຕ້ອງຂອບໃຈຕໍ່ທຳມະຊາດຂອງຊາວຄິໂວທອສທີ່ເກືອບຈະທຳລາຍບໍ່ໄດ້ນີ້, ທຸກຄົນຈຶ່ງມີສິດພົກພາອາວຸດປືນໄປໃສມາໃສບໍ່ຕ່າງຫຍັງກັບໂທລະສັບມືຖື ຫຼື ເຄື່ອງຕົກແຕ່ງ.

ຕົວເມືອງນັ້ນຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງອົງການສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປ(General Student Council) ຫຼື ຈີເອັສຊີ(GSC), ລັດຖະບານທີ່ເປັນຄະນະກຳມະການບໍລິຫານກາງທີ່ນຳໂດຍປະທານສະພານັກຮຽນ ຫຼື ທ່ານປະທານນັກຮຽນ, ໂດຍໄດ້ບໍລິຫານຈາກຫໍເສັງຊ໌ຕໍາ(Sanctum Tower) ເຊິ່ງສາມາດເຂົ້າເຖິງການລົງທະບຽນຂອງນັກຮຽນທຸກຄົນໄດ້. ແຕ່ເຖິງແມ່ນວ່າສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປຈະເປັນລັດຖະບານກາງຂອງຄິໂວທອສ, ແຕ່ໂຮງຮຽນທັງໝົດນັ້ນດຳເນີນງານ ແລະ ປົກຄອງເຂດປົກຄອງຂອງຕົນຢ່າງອິດສະຫຼະ ໂດຍມີໂຮງຮຽນທີ່ຊົງອິດທິພົນທີ່ສຸດຢູ່ສາມແຫ່ງຄື: ໂຮງຮຽນສາມັນທຣີນີຕີ້, ສະຖາບັນເກເຮັນນ້າ ແລະ ໂຮງຮຽນວິທະຍາສາດ-ຄະນິດສາດມີເລນຽມ.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ສາມໂຮງຮຽນມະຫາອຳນາດ
| style=&quot;background-color:#ffcc7f;text-align:center&quot; |'''ໂຮງຮຽນສາມັນທຣີນີຕີ້'''
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |ໂຮງຮຽນສາມັນທຣີນີຕີ້ແມ່ນໂຮງຮຽນສາສະໜາແຫ່ງໜຶ່ງໃນຄິໂວທອສ. ໂດຍມີການສົ່ງເສີມໃຫ້ມີຄວາມສາມັກຄີກັນພ້ອມກັບປູກຝັງແນວຄິດຂອງ&quot;ປາກກາ&quot; ແລະ &quot;ດາບ&quot;. ໂຮງຮຽນແຫ່ງນີ້ເປັນໜຶ່ງໃນສະຖາບັນທີ່ເກົ່າແກ່ ແລະ ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນຄິໂວທອສ. ອຸດົມຄະຕິຂອງທຣີນີຕີ້ແມ່ນ&quot;ລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ&quot;, &quot;ສະຫງ່າງາມ&quot; ແລະ &quot;ມາລະຍາດ&quot;, ເຊິ່ງຂັດກັບອຸດົມຄະຕິຂອງຄວາມເສລີ ແລະ ຄວາມໂກລາຫົນວຸ່ນວາຍຂອງໂຮງຮຽນເກເຮັນນ້າ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ຈຶ່ງເກີດມີຄວາມກຽດຊັງ ແລະ ຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງສອງສະຖາບັນນີ້ຕະຫຼອດມາ.
ພາຍໃນທຣີນີຕີ້ປະກອບໄປດ້ວຍຝ່າຍຕ່າງໆ, ໂດຍມີສາມຝ່າຍຂົ້ວອຳນາດຫຼັກຄື: ປາດເຕີ, ຟີລຽດສ ແລະ ແຊງທັສ. ທັງສາມຝ່າຍຈະມີການສົ່ງຕົວແທນມາເຂົ້າຮ່ວມສະພານັກຮຽນ ຫຼື ທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ &quot;ສະພານໍ້າຊາ&quot;. ສະພານໍ້າຊາຈະດຳເນີນງານໄປຕາມລະບົບສາມຝ່າຍ, ໂດຍຕົວແທນແຕ່ລະຄົນຈະຜັດກັນເປັນ&quot;ເຈົ້າພາບ&quot; ຫຼື &quot;ໂຮສທ໌&quot;, ຜູ້ທີ່ເປັນເຈົ້າພາບຈະເຮັດໜ້າທີ່ເປັນປະທານສະພານັກຮຽນໃນຊ່ວງເວລານັ້ນໆ.
|-
| style=&quot;background-color:#ff3e3e;text-align:center&quot; |'''ສະຖາບັນເກເຮັນນ້າ'''
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |ສະຖາບັນເກເຮັນນ້າແມ່ນໜຶ່ງໃນໂຮງຮຽນທີ່ເກົ່າແກ່ ແລະ ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນຄິໂວທອສ. ອຸດົມຄະຕິຂອງເກເຮັນນ້າແມ່ນ&quot;ເສລີພາບ ແລະ ຄວາມໂກລາຫົນວຸ່ນວາຍ&quot;. ດ້ວຍເຫດນີ້, ຈຶ່ງມີສະໂມສອນ ຫຼື ກຸ່ມຈຳນວນຫຼາຍເຮັດຕາມອຳເພີໃຈ ແລະ ມັກສ້າງບັນຫາ ແລະ ຍັງໃຊ້ອາຄານຮຽນຫຼັກ ແລະ ອາຄານນອກອື່ນໆຕາມໃຈທີ່ພວກເຂົາຕ້ອງການ, ບາງກຸ່ມກໍເຮັດຜິດກົດໝາຍ. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນຄົນອື່ນໆຈຳເປັນຕ້ອງຮຽນໃນສະເພາະເຂດບາງເຂດຂອງວິທະຍາເຂດເທົ່ານັ້ນ.
ຍ້ອນອຸດົມການຂອງເກເຮັນນ້າກັບທຣີນີຕີ້ນັ້ນແຕກຕ່າງກັນຢ່າງສຸດຂົ້ວ, ເຮັດໃຫ້ທັງສອງສະຖາບັນກາຍເປັນສັດຕູກັນຈົນສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປໄດ້ວາງແຜນຈັດຕັ້ງສົນທິສົນຍາເອເດັນ ເພື່ອຮັກສາສະພາບຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະ ຄວາມສຳພັນທີ່ເປັນຢູ່ລະຫວ່າງສອງໂຮງຮຽນທີ່ເປັນປະຕິປັກຕໍ່ກັນ.
|-
| style=&quot;background-color:#2b60ff;text-align:center&quot; |'''ໂຮງຮຽນວິທະຍາສາດ-ຄະນິດສາດມີເລນຽມ'''
|-
| style=&quot;text-align:center&quot; |ໂຮງຮຽນວິທະຍາສາດ-ຄະນິດສາດມີເລນຽມແມ່ນສະຖາບັນທີ່ໃໝ່ສຸດໃນບັນດາສາມມະຫາອຳນາດ ແລະ ຄິໂວທອສ, ໂດຍໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບຕັກກະສາດ ແລະ ທັກສະດ້ານເຕັກນິກເໜືອສິ່ງອື່ນໃດ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ພວກເຂົາຈຶ່ງຢືນຢູ່ແຖວໜ້າທາງດ້ານການວິໄຈດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະ ດຶງດູດນັກຮຽນຈຳນວນຫຼາຍທີ່ມີຄວາມສົນໃຈ ແລະ ຕ້ອງການສຶກສາຮໍ່າຮຽນຄະນິດສາດ ແລະ ວິທະຍາສາດໃຫ້ເຂົ້າມາຮຽນ. ເຖິງແມ່ນວ່າມີເລນຽມຈະບໍ່ມີຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ປະຫວັດສາດທີ່ຍາວນານຄືກັບທຣີນີຕີ້ ແລະ ເກເຮັນນ້າ, ແຕ່ມີເລນຽມກໍສາມາດຂຶ້ນມາທັດທ່ຽມກັບພວກເຂົາໄດ້ໃນແງ່ດ້ານອິດທິພົນ, ເນື່ອງຈາກໂຄງສ້າງພື້ນຖານ, ອຸປະກອນ ແລະ ສິ່ງປະດິດຈຳນວນຫຼາຍທີ່ເຫັນ ແລະ ໃຊ້ທົ່ວທັງຄິໂວທອສລ້ວນແລ້ວມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກມີເລນຽມ.
ໃນທຸກໆປີ, ທາງໂຮງຮຽນຈະມີການຈັດການແຂ່ງຂັນໃຫຍ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ມີເລນຽມໄພຣຊ, ເຊິ່ງສະໂມສອນຊົມຮົມຕ່າງໆທົ່ວໂຮງຮຽນຈະແຂ່ງຂັນກັນຕາມຜົນງານຂອງແຕ່ລະສະໂມສອນ.
|}
ກ່ອນເຫດການພາຍໃນເກມ, ປະທານສະພານັກຮຽນໄດ້ເອີ້ນຕົວຕົວລະຄອນເຮົາ, ອາຈານທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ເຊັນເຊ (先生, ຄູໃນ[[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ]]), ຂໍໃຫ້ໄປເປັນທີ່ປຶກສາຂອງຊາເລ້, ອົງການສຶບສວນທີ່ຈັດຕັ້ງໂດຍຕົວປະທານເອງ. ຈາກນັ້ນລາວກໍຫາຍຕົວໄປ, ກໍ່ໃຫ້ເກີດການກໍ່ອາດຊະຍາກຳ ແລະ ການໃຊ້ກຳລັງທະຫານໃນເມືອງ. ເຊັນເຊຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ, ສະໂມສອນ(ຊົມຣົມ), ແລະ ສະຖາບັນການສຶກສາພາຍໃນຄິໂວທອສໃນການແກ້ບັນຫາສາລະພັດຕ່າງໆ, ນອກນີ້ລາວ(ເຮົາ)ຍັງຕ້ອງຮັບມືກັບຄວາມຂັດແຍ່ງລະຫວ່າງໂຮງຮຽນ, ສົງຄາມ, ອາດຊະຍາກຳ, ບໍລິສັດຜູກຂາດ, ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງ (ຄໍຣັບຊັນ), ເອໄອຮ້າຍ, ສິ່ງມີຊີວິດເໜືອທຳມະຊາດ, ກຸ່ມເລິກລັບ ແລະ ລັກທິທີ່ເຂົ້າມາຄຸກຄາມຄິໂວທອສ.

=== ອົງ ===
ເນື້ອເລື່ອງຫຼັກຂອງເກມເພິ່ນແບ່ງອອກເປັນ&quot;ອົງ&quot;, ເຊິ່ງເນັ້ນໃສ່ສະເພາະເລື່ອງລາວຂອງກຸ່ມໃດກຸ່ມໜຶ່ງເຊັ່ນ ສະໂມສອນຕ່າງໆໃນໂຮງຮຽນ, ເຊິ່ງແຕ່ລະອົງຍັງແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍບົດ. ປັດຈຸບັນມີຫ້າອົງ, ໂດຍເລື່ອງລາວຂອງສີ່ອົງແຮກຈະເປັນມະຫາອົງທຳອິດທີ່ເອີ້ນວ່າ&quot;ອົງສຸດທ້າຍ&quot;, ເຊິ່ງໄດ້ເຊື່ອມໂຍງເລື່ອງລາວຕັ້ງແຕ່ອົງທຳອິດມານັ້ນເຂົ້າກັນເປັນອົງທີ່ໄດ້ຄອບຄຸມເລື່ອງລາວທັງໝົດເຊິ່ງເປັນການຈົບເນື້ອເລື່ອງພາກສ່ວນທີໜຶ່ງ ແລະ ດຳເນີນເລື່ອງຕໍ່ໄປເປັນອົງອື່ນໆອີກໃນອະນາຄົດ ແລະ ພັດທະນາໄປເລື່ອຍໆຜ່ານການເລົ່າເລື່ອງ.

ຕ່າງໝູ່ກັບເກມກາຊາສ່ວນຫຼາຍໃນຕະຫຼາດ, ເລື່ອງລາວຫຼັກຂອງ''ບລູ ອາຣໄຄຟ''ສ່ວນຫຼາຍຖືກນຳສະເໜີໃນຮູບແບບ[[ວີຊວລໂນເວວ]]ເປັນຫຼັກ, ໃຊ້ຕົວລະຄອນທີ່ມີເລເວວຫຼາຍເກີນ ແລະ ການຫຼິ້ນອັດຕະໂນມັດ ຫຼື ການບັງຄັບແພ້ ເພື່ອສ້າງບັນຍາກາດໃນການເລົ່າເລື່ອງ ແລະ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີການປິດກັ້ນເນື້ອຫາສາມາດບັນຍາຍ, ເລົ່າ ຫຼື ເບິ່ງໄດ້ຍ້ອນຂໍ້ຈຳກັດຂອງວີຊລລໂນເວວທີ່ເຫັນໄດ້ໃນເກມກາຊາຫຼາຍໆເກມ, ໃນຂະນະດຽວກັນນັ້ນກໍໃຊ້ກິດຈະກຳຕ່າງໆໃນການເພີ່ມເນື້ອຫາເພີ່ມເຕີມໃຫ້ກັບເລື່ອງລາວ, ໂດຍຫຼາຍອັນທີ່ເປີດຕົວຫຼັງອົງສຸດທ້າຍມານັ້ນກໍໄດ້ໃຊ້ຮູບແບບວີຊວລໂນເວວ ຖ້າບໍ່ແມ່ນກໍຈະເປັນໃນລັກສະນະຮູບແບບແຍກຂອງນິຍາຍທີ່ສາມາດໂຕ້ຕອບໄດ້.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|style=&quot;text-align:center&quot;|'''ອົງ'''
|style=&quot;text-align:center&quot;|'''ຊື່ອົງ'''
|style=&quot;text-align:center&quot;|'''ສະຖານທີ່ຫຼັກ'''
|-
| style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center;center;width: 10%&quot; |'''ອົງທີ1'''
| style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center&quot; |'''''ຄະນະກຳມະການແຜນງານອະບິດອສ'''''
| style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center&quot; |ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມອະບິດອສ
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center&quot; |ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມອະບິດອສມີໜີ້ສິນລົ້ນຖ້ວມຕົວ, ນັກຮຽນທີ່ເຫຼືອພຽງຫ້າຄົນ ຈຶ່ງໄດ້ຈັດຕັ້ງຄະນະກຳມະການແຜນງານ. ພວກເຂົາມັກຖືກໂຈມຕີຈາກພວກນັກເລງມາເປັນເວລາຍາວນານ ພວກເຂົາເລີຍຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຊາເລ້. ພວກເຂົາໄດ້ສືບສວນ ແລະ ຄົ້ນພົບວ່າບໍລິສັດທີ່ພວກເຂົາເປັນໜີ້ຢູ່ນັ້ນ, ໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນໄດ້ຈັດສາກໃຫ້ໂຮງຮຽນກູ້ເງິນຈຳນວນຫຼາຍເກີນທີ່ຈະຈ່າຍໄຫວຍ້ອນຜົນຈາກໄພທຳມະຊາດ, ເຮັດໃຫ້ໂຮງຮຽນຕ້ອງຂາຍທີ່ດິນຈຳນວນຫຼາຍ. ໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນຈ້າງແກ້ງນັກເລງໃຫ້ມາໂຈມຕີເມື່ອພວກຄະນະກຳມະການແຜນງານບໍ່ຍອມຂາຍທີ່ດິນທີ່ໂຮງຮຽນຂອງພວກເຂົາຕັ້ງຢູ່. ເພື່ອເປັນການລົງໂທດພວກເຂົາທີ່ເຂົ້າມາສືບສວນ, ໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນຈຶ່ງຫຼຸດມື້ຊຳລະເງິນເຂົ້າມາເປັນໃນສິ້ນອາທິດ ແລະ ເພີ່ມມູນຄ່າໜີ້. ໂຮຊິໂນະ, ສະມາຊິກຂອງຄະນະກຳມະການແຜນງານໄດ້ລາອອກໄປ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມກັບໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນ ເພື່ອແລກກັບການຍົກໜີ້ຂອງອະບິດອສ. ແຕ່ຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ, ລາວຖືກຫຼອກ ແລະ ຖືກຈັບເພື່ອສົ່ງມອບຕົວໃຫ້ກັບອົງກອນເລິກລັບທີ່ໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນຮ່ວມມືນຳ, ເກມາເທຣຍ ເຊິ່ງມອບຕົວລາວມາທົດລອງ ແລະ ທົດລອງພະລັງທີ່ລາວມີ. ດ້ວຍການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກໜ່ວຍຮັບຈ້າງສາລະພັດ68, ກຸ່ມຄົນທີ່ເຄີຍຖືກຈ້າງໃຫ້ມາໂຈມຕີອະບິດອສ, ໃນທ້າຍທີ່ສຸດເຫຼົ່ານັກຮຽນອະບິດອສກໍຊ່ວຍເຫຼືອໂຮຊິໂນະສຳເລັດ. ຕໍ່ມາ, ຄະນະກຳມະການແຜນງານໄດ້ຮັບການຫຼຸດໜີ້ລົງຢ່າງຫຼາຍ ແລະ ໄດ້ຖືກຮັບຮອງເປັນສະພານັກຮຽນແຫ່ງໂຮງຮຽນມັດທະຍົມອະບິດອສຢ່າງເປັນທາງການ.
|-
| style=&quot;background-color:#2b60ff;text-align:center&quot; |'''ອົງທີ2'''
| style=&quot;background-color:#2b60ff;text-align:center&quot; |'''''ລຳບຸບຜາຈັກກົນ'''''
| style=&quot;background-color:#2b60ff;text-align:center;center;width: 20%&quot; |ໂຮງຮຽນວິທະຍາສາດ-ຄະນິດສາດມີເລນຽມ
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|ຊາເລ້ໄດ້ຮັບຄຳຮ້ອງຈາກພະແນກພັດທະນາເກມຢູ່ທີ່ໂຮງຮຽນວິທະຍາສາດ-ຄະນິດສາດມີເລນຽມ ເພື່ອພະຍາຍາມທີ່ຈະປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ສະໂມສອນຂອງພວກເຂົາຖືກຍຸບຍ້ອນມີສະມາຊິກໜ້ອຍກວ່າສີ່ຄົນ ແລະ ບໍ່ສາມາດຜະລິດວີດີໂອເກມທີ່ມິຄຸນນະພາບຕາມວັດຖຸປະສົງຂອງສະໂມສອນໄດ້. ພະແນກພັດທະນາເກມຈຶ່ງຕັດສິນໄປທີ່ເຂດຮ້າງຂອງມີເລນຽມ ເພື່ອຫາແຮງດັນບານໃຈໃນການສ້າງເກມຂອງພວກເຂົາ. ແຕ່ພວກເຂົາຊັ້ນພັດພົບກັບຫຸ່ນຍົນສາວທີ່ພວກເຂົາໄດ້ຕັ້ງຊື່ໃຫ້ວ່າ ອະຣິສ, ເຊິ່ງມີຄວາມຫຼົງໄຫຼໃນວີດີໂອເກມຫຼາຍ. ສະໂມສອນພະແນກພັດທະນາເກມແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ອະຣິສເປັນສະມາຊິກຄົນທີສີ່, ລັກເອົາໂປຣແກຣມຈາກຫ້ອງນິລະໄພຂອງໂຮງຮຽນ, ແລະ ສາມາດສ້າງເກມໄດ້ທັນເວລາ ແລະ ຫຼຸດພົ້ນຈາກການຖືກຍຸບ. ໃນເວລາຕໍ່ມາ, ອະຣິສຖືກລັກພາຕົວໄປໂດຍຣິໂອະ, ປະທານສະພານັກຮຽນໂຮງຮຽນມີເລນຽມ, ເຊິ່ງໄດ້ເປີດໂປງວ່າແທ້ຈິງແລ້ວນັ້ນ ອະຣິສແມ່ນຫົວໜ້າຂອງດີວີ:ຊັນ(DIVI:SION), ກອງທັບຫຸ່ນຍົນທີ່ຕັ້ງໂປຣແກຣມໄວ້ເພື່ອໃຫ້ທຳລາຍຄິໂວທອສ. ຊາເລ້, ພະແນກພັດທະນາເກມ ພ້ອມດ້ວຍມິດສະຫາຍໄດ້ເຮັດປະຕິບັດການຊ່ວຍເຫຼືອ ແລະ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ຣິໂອະຖອດລະບົບ(ຂ້າ)ອະຣິສ. ແຕ່ໃນທ້າຍທີ່ສຸດ, ອະຣິສກໍສາມາດເອົາຊະນະຄຳສັ່ງໂປຣແກຣມທີ່ຝັງໃນຫົວຂອງລາວໄດ້, ຍ້ອນຄວາມປາດຖະໜາທີ່ຈະເປັນຜູ້ກ້າແທນທີ່ຈະເປັນຕົວຮ້າຍອັນແຮງກ້າ, ແລະ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ດີວີ:ຊັນປິດລະບົບລົງ. ອະຣິສໄດ້ກັບຄືນສູ່ສະໂມສອນພະແນກພັດທະນາເກມ, ສ່ວນຣິໂອະໄດ້ລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງຂອງຕົນ. 
|-
| style=&quot;background-color:#ffcc7f;text-align:center&quot; |'''ອົງທີ3'''
| style=&quot;background-color:#ffcc7f;text-align:center&quot; |'''''ສົນທິສັນຍາເອເດັນ'''''
| style=&quot;background-color:#ffcc7f;text-align:center&quot; |ໂຮງຮຽນສາມັນທຣີນີຕີ້
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|ຊາເລ້ໄດ້ຮັບຄຳຮ້ອງຈາກນາງິສະ, ສະມາຊິກສະພານັກຮຽນຂອງໂຮງຮຽນສາມັນທຣີນີຕີ້ໃຫ້ຊ່ວຍກຳຈັດຄົນທໍລະຍົດທີ່ຫວັງຈະຂັດຂວາງການລົງນາມໃນສົນທິສົນຍາເອເດັນລະຫວ່າງທຣີນີຕີ້ ແລະ ສະຖາບັນເກເຮັນນ້າ. ນາງິສະໄດ້ລວບລວມຜູ້ຕ້ອງສົງໄສທັງໝົດໄວ້ໃນສະໂມສອນຊັ້ນຮຽນເສີມ, ເຊິ່ງລາວໄດ້ວາງແຜນທີ່ຈະໄລ່ອອກນັກຮຽນໃນຫັ້ນທັງໝົດ. ຊາເລ້ຈຶ່ງໄດ້ປະຕິເສດທີ່ຈະຊ່ວຍນາງິສະ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອສະໂມສອນຊັ້ນຮຽນເສີມແທນ ເຖິງແມ່ນວ່ານາງິສະຈະເຂົ້າມາຫຍຸ້ງກໍຕາມ. ໃນທີ່ສຸດ, ຜູ້ທໍລະຍົດທີ່ແທ້ຈິງກໍຖືກເປີດເຜີຍວ່າແມ່ນໝູ່ຂອງນາງິສະ, ມິກະ ເຊິ່ງຮ່ວມມືກັບທີມສະຄວອດອາຣຽສຈາກໂຮງຮຽນສາຂາອາຣຽສ. ອາຣຽສພະຍາຍາມທີ່ຈະທຳລາຍການລົງນາມສົນທິສົນຍາເອເດັນ, ແຕ່ຊາເລ້ ແລະ ສະໂມສອນຊັ້ນຮຽນເສີມກໍສາມາດຂັດຂວາງແຜນການຂອງພວກເຂົາໄດ້ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ຕ້ອງລ່າຖອຍໜີໄປ. ຈາກນັ້ນ ຊາໂອຣິ, ຫົວໜ້າສະຄວອດອາຣຽສໄດ້ຂໍຮ້ອງໃຫ້ຊາເລ້ເຂົ້າຊ່ວຍເຫຼືອໝູ່ຂອງລາວ, ອະສຶໂກະ ເຊິ່ງເບຍທຣິຊ, ສະມາຊິກຂອງກຸ່ມເກມາເທຣຍວາງແຜນທີ່ຈະສັງເວີຍເພື່ອພິທີກຳ. ຊາເລ້ສາມາດທີ່ຈະໂນ້ມນ້າວໃຫ້ສະມາຊິກທີ່ເຫຼືອຂອງສະຄວອດອາຣຽສ ແລະ ມິກະໃຫ້ມາຮ່ວມມືກັນຊ່ວຍເຫຼືອອະສຶໂກະໄດ້ ໃນຂະນະທີ່ທຣີນີຕີ້ກຳລັງບຸກໂຮງຮຽນອາຣຽສ. ເບຍທຣິຊຖືກບັງຄັບໃຫ້ຍອມແພ້ ແລະ ຫຼົບໜີໄປ, ສ່ວນມິກະທີ່ເຄີຍຖືກຈັບຄຸກກໍໄດ້ຮັບການອະໄພຍະໂທດ.
|-
| style=&quot;background-color:#778899;text-align:center&quot; |'''ອົງທີ4'''
| style=&quot;background-color:#778899;text-align:center&quot; |'''''ກະຕ່າຍແຫ່ງຄາລບານັອກ'''''
| style=&quot;background-color:#778899;text-align:center&quot; |ສະຖາບັນພິເສດເອັສອາຣທີ(SRT)
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|ຊາເລ້ຖືກສົ່ງໃຫ້ໄປປາບປາມກອງກຳລັງກະຕ່າຍ, ເຊິ່ງກຳລັງປະທ້ວງເລື່ອງການປິດສະຖາບັນພິເສດເອັສອາຣທີຂອງພວກເຂົາ. ຊາເລ້ຈຶ່ງຕັດສິນໃຈພະຍາຍາມຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາ ແຕ່ຕອນທຳອິດລາວບໍ່ໄວ້ວາງໃຈ ແລະ ບໍ່ໃຫ້ຄວາມຮ່ວມມື. ແຕ່ທ້າຍທີ່ສຸດພວກເຂົາກໍໄວ້ໃຈຊາເລ້ ຫຼັງຈາກລາວຊ່ວຍກູ້ຄ່າຍຂອງພວກເຂົາຈາກພາຍຸຝົນ, ພວກເຂົາເລີ່ມສືບສວນຄະດີເລິກລັບຂອງໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນທີ່ພະຍາຍາມຂັບໄລ່ປະຊາຊົນອອກໄປຈາກທີ່ຢູ່ຂອງພວກເຂົາ. ພວກເຂົາໄດ້ເປີດໂປງແຜນການສົມຄົບຄິດທີ່ສະຖາບັນເຝິກຕຳຫຼວດວາລຄີຣີ້ລັກຊື້ອາວຸດຈາກໄຄເຊີ ຄໍປໍເຣຊັນ, ເຊິ່ງໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດເລື່ອງອື້ສາວ ແລະ ເຮັດໃຫ້ແຜນການພັດທະນາເຂດຂອງໄຄເຊີຢຸດສະຫງັດ. ພາຍຫຼັງເຫດການໃນອົງສຸດທ້າຍ, ຫົວໜ້າສຳນັກປ້ອງກັນແຫ່ງອົງການນັກຮຽນ ຄາຢະໄດ້ລັດຖະປະຫານອົງການສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປດ້ວຍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຂອງກອງກຳລັງຈິ້ງຈອກ, ເຊິ່ງຫວັງວ່າລາວຈະສາມາດຟື້ນຟູສະຖາບັນເອັສອາຣທີໄດ້. ແຕ່ເລື່ອງກໍຫັກມຸມເມື່ອຄາຢະສັ່ງໃຫ້ກອງກຳລັງຈິ້ງຈອກທຳລາຍສະຖານີລົດໄຟໂດຍຈັດສາກວ່າເປັນການກໍ່ການຮ້າຍ, ແຕ່ພວກເຂົາກໍຖືກຂັດຂວາງໂດຍກອງກຳລັງກະຕ່າຍ. ເມື່ອພວກເຂົາໄດ້ເຫັນ ແລະ ຕະໜັກເຖິງສິ່ງທີ່ພວກເຂົາໄດ້ເຮັດລົງໄປ, ກອງກຳລັງຈິ້ງຈອກ ຈຶ່ງຍອມຈຳນົນຕໍ່ຊາເລ້ ແລະ ມອບຫຼັກຖານເພື່ອໃຊ້ກ່າວຫາຄາຢະ, ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການຈັບກຸມລາວໃນທ້າຍທີ່ສຸດ. 
|-
| style=&quot;background-color:#f8f8ff;text-align:center&quot; |'''ອົງສຸດທ້າຍ'''
| style=&quot;background-color:#f8f8ff;text-align:center&quot; |'''''ສະຖານທີ່ໆປະຕິຫານທັງໝົດເລີ່ມຕົ້ນ'''''
| style=&quot;background-color:#f8f8ff;text-align:center&quot; |ຊາເລ້ ແລະ ອົງການນັກຮຽນທົ່ວໄປ
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center&quot;|ຍ້ອນຄວາມກົງວົນກ່ຽວກັບຄຳທຳນາຍທີ່ທຳນາຍເຖິງຊະຕາກຳຂອງຄິໂວທອສ, ຊາເລ້ຈຶ່ງສົ່ງຄຳເຕືອນໃຫ້ຮອງປະທານສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປ, ຣິນ ເຊິ່ງພະຍາຍາມທີ່ຈະຈັດການປະຊຸມ. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ສະມາຊິກຄົນອື່ນໆຂອງອົງການສະພານັກຮຽນທົ່ວໄປທີ່ເຫັນແນວນັ້ນ ເຊິ່ງໄດ້ອົດທົນມາດົນແລ້ວ ຈຶ່ງພາກັນລົງນາມບໍ່ໄວ້ວາງໃຈຣິນຍ້ອນເຊື່ອວ່າລາວກຳລັງກ້າວລໍ້າອຳນາດຂອງລາວເອງໃນການໃຊ້ຍຶດຄິໂວທອສ, ເຊິ່ງໄດ້ນຳໄປສູ່ການພະຍາຍາມຍຶດອຳນາດຂອງໄຄເຊີ ແລະ ຍຶດຄິໂວທອສມາເປັນຂອງຕົນເອງ. ຊາເລ້, ກອງກຳລັງກະຕ່າຍ ແລະ ວາລຄີຣີ້ສາມາດຂັດຂວາງໄຄເຊີໄດ້, ແຕ່ກໍຊັ້ນພັດມີຫໍຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເອີ້ນວ່າຫໍແຫ່ງຄຳລ່ວງ ເລີ່ມປະກົດຂຶ້ນເທິງເມືອງ. ໃນຂະນະທີ່ຊາເລ້ໄດ້ລວມກຳລັງນັກຮຽນສ່ວນໃຫຍ່ ເພື່ອປ້ອງກັນຕ້ານຫໍເຫຼົ່ານັ້ນ, ພວກເຂົາຍັງສົ່ງເຮືອເຫາະອະວະກາດ ເພື່ອໂຈມຕີສະຖານີອະວະກາດທີ່ເບິ່ງຄືວ່າຈະເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງຫໍແຫ່ງຄຳລ່ວງ. ເມື່ອຂຶ້ນສະຖານີແລ້ວ, ພວກເຂົາກໍຄົ້ນພົບວ່າຜູ້ບົງການແມ່ນເພລນາພາເທສ ແລະ ອະນູບິສ, ຕົວເຊັນເຊ ແລະ ຊິໂຣໂກະໃນອີກຈັກກະວານສາຍເວລາໜຶ່ງທີ່ເຮັດວຽກຮັບໃຊ້ພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ສີສັນ. ຊາເລ້ສາມາດເອົາຊະນະເພລນາພາເທສ ແລະ ອະນູບິສໄດ້, ລາວກໍໄດ້ເຮັດຕາມຄຳຂໍສຸດທ້າຍຂອງເພລນາພາເທສຄືການຊ່ວຍເຫຼືອອະນູບິສໃນຕອນທີ່ສະຖານີອະວະກາດກຳລັງຈະລະເບີດ. ດ້ວຍການພັງທະລາຍຂອງສະຖານີອະວະກາດນັ້ນ, ຫໍແຫ່ງຄຳລ່ວງກໍຫາຍໄປ, ຄິໂວທອສເລີ່ມພັດທະນາສ້າງຂຶ້ນໃໝ່, ສ່ວນອະນູບິສກໍຈາກໄປ ເພື່ອເລີ່ມຕົ້ນຊີວິດຂອງຕົນທີ່ເຄີຍລົ້ມແຫຼວມາກ່ອນໃນຈັກກະວານໃໝ່.
|-
| style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |'''ອົງທີ5'''
| style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |'''''ຮຽກກະຣຽວຣັນ'''''
| style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |ສະມາພັນແນວລວມຮຽກຄິຢະໂຄ
|-
| colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; | -
|}


ຕາຕະລາງລຸ່ມນີ້ແມ່ນຕາຕະລາງກິດຈະກຳທັງໝົດໃນເກມ (ເວີຊັນສາກົນ). 
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+ຕາຕະລາງກິດຈະກຳເນື້ອເລື່ອງ ພາຍໃນເກມ
! rowspan=&quot;2&quot; |ຊື່ກິດຈະກຳ
! colspan=&quot;2&quot; |ມື້ກິດຈະກຳ
! rowspan=&quot;2&quot; |ໝາຍເຫດ
|-
!ເວີຊັນຍີ່ປຸ່ນ
!ເວີຊັນສາກົນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ເທດສະການດອກໄມ້ຊາກຸລະບານໃໝ່
|ທີ25 ກຸມພາ - ທີ11 ມີນາປີ2021
|ທີ29 ພະຈິກ - ທີ14 ທັນວາປີ2021
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິວັດປ່ວນ ອີວານ ຄູປາລາ
|ທີ29 ເມສາ - ທີ13 ພຶດສະພາປີ2021
|ທີ11 -  25 ມັງກອນປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຄວາມປາດຖະໜາໃນລະດູຮ້ອນ
|ທີ30 ມິຖຸນາ - ທີ15 ກໍລະກົດປີ2021
|ທີ22 ກຸມພາ - ທີ8 ມີນາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປິດເທີມລະດູຮ້ອນຂອງທ່ານປະທານກຳມະການລະບຽບວິໄນຮິນະ
|ທີ29 ກໍລະກົດ - ທີ12 ສິງຫາປີ2021
|ທີ22 ມີນາ - ທີ5 ເມສາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຫິ້ນໝາກລີ້ໃນດິນແດນໃນຝັນ
|ທີ26 ສິງຫາ - ທີ19 ກັນຍາປີ2021
|ທີ19 ເມສາ - ທີ3 ພຶດສະພາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຊອກຫາບັນນີ້ ພາລະກິດລັບເທິງເຮືອຢອດ
|ທີ29 ກັນຍາ - ທີ13 ຕຸລາປີ2021
|ທີ3 - 17 ພືດສະພາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຮັນສຶເນະ ມິຄຸ ສະເປຊຽວໄລຟ້ ອິນ ຄິໂວທ່ອດ
|ທີ3 - 17 ພະຈິກປີ2021
|ທີ14 - 28 ມິຖຸນາປີ2022
|ກິດຈະກຳຮ່ວມມື(ຄໍແລັບ)
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການພິເສດ ພາກເດກາແກຣມມາຕອນ
|ທີ9 - 24 ພະຈິກປີ2021
|ທີ21 ມິຖຸນາ - ທີ5 ກໍລະກົດປີ2022
|ສ່ວນທີໜຶ່ງ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ອອນເຊັນ No.227 ບັນທຶກລະມຸນ!
|ທີ30 ພະຈິກ - ທີ14 ທັນວາປີ2021
|ທີ12 - 26 ກໍລະກົດປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ບົດບັນເລງແຫ່ງປີໃໝ່ No.68
|ທີ29 ທັນວາປີ2021 - ທີ12 ມັງກອນປີ2022
|ທີ9 - 23 ສິງຫາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຊາເລ້ແຮັບປີ້ວາເລນທາຍ &amp; ໂຄສາກະ ວາຄາໂມະ-ຄວາມມິດງຽບ ແລະ ງານສະຫຼອງ
|ທີ26 ມັງກອນ - ທີ9 ກຸມພາປີ2022
|ທີ6 - 20 ກັນຍາປີ2022 
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ເທດສະການດອກໄມ້ຊາກຸລະບານໃໝ່
|ທີ9 - 16 ກຸມພາປີ2022
|ທີ20 - 27 ກັນຍາປີ2022
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຊິດເຕີຈອງໂກະກັງກັບແມ່ມົດແຫ່ງຫໍສະມຸດເກົ່າ
|ທີ23 ກຸມພາ - ທີ9 ມີນາປີ2022
|ທີ4 - 18 ຕຸລາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິວັດປ່ວນ ອີວານ ຄູປາລາ
|ທີ9 - 16 ມີນາປີ2022
|ທີ18 - 25 ຕຸລາປີ2022
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຄວາມປາດຖະໜາໃນລະດູຮ້ອນ
|ທີ20 ເມສາ - ທີ4 ພຶດສະພາປີ2022
|ທີ22 - 29 ພະຈິກປີ2022
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຫົວໃຈແຫ່ງຄວາມອັບໂຊກ
|ທີ27 ເມສາ - ທີ11 ພຶດສະພາປີ2022
|ທີ29 ພະຈິກ - ທີ13 ທັນວາປີ2022
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການພິເສດ ພາກເດກາແກຣມມາຕອນ
|ທີ8 - 22 ມິຖຸນາປີ2022
|ທີ27 ທັນວາປີ2022 - ທີ10 ມັງກອນປີ2023
|ສ່ວນທີສອງ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຄະນະກຳມະການອະບິດອສຟື້ນຟູຣີສອດ
|ທີ22 ມິຖຸນາ - ທີ6 ກໍລະກົດປີ2022
|ທີ17 - 31 ມັງກອນປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ແຜນການຮ້ານສາຂາລິມທະເລ
|ທີ20 ກໍລະກົດ - ທີ3 ສິງຫາປີ2022
|ທີ31 ມັງກອນ - ທີ14 ກຸມພາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການພິເສດ ພາກເດກາແກຣມມາຕອນ
|ທີ6 - 20 ກໍລະກົດປີ2022
|ທີ14 - 27 ກຸມພາປີ2023
|ສ່ວນທີສາມ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຄວາມລັບລົດຫວານກັບດົງປືນ
|ທີ24 ສິງຫາ - ທີ7 ກັນຍາປີ2022
|ທີ28 ກຸມພາ - ທີ14 ມີນາປີ2023
|
|-
| style=&quot;text-align:center&quot;|ປິດເທີມລະດູຮ້ອນຂອງທ່ານປະທານກຳມະການລະບຽບວິໄນຮິນະ
|ທີ7 - 14 ກັນຍາປີ2022
|ທີ14 - 21 ມີນາປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຫິ້ນໝາກລີ້ໃນດິນແດນໃນຝັນ
|ທີ21 ກັນຍາ - ທີ5 ຕຸລາປີ2022
|ທີ21 - 28 ມີນາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|On Your Mark ＠ Millennium ~ງານຄິໂວທອສ ຮາໂລ ເຟສຕິວ້ອລ໌~
|ທີ28 ກັນຍາ - ທີ12 ຕຸລາປີ2022
|ທີ28 ມີນາ - ທີ11 ເມສາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຊອກຫາບັນນີ້ ພາລະກິດລັບເທິງເຮືອຢ່ອດ
|ທີ12 - 19 ຕຸລາປີ2022
|ທີ11 - 18 ເມສາປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|Get Set, Go! ຄິໂວທອສ ຮາໂລ ເຟສຕິວ້ອລ໌
|ທີ29 ຕຸລາ - ທີ9 ພະຈິກປີີ2022
|ທີ25 ເມສາ - ທີ3 ພືດສະພາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການພິເສດ ພາກເດກາແກຣມມາຕອນ
|ທີ16 - 30 ພະຈິກປີ2022
|ທີ16 - 29 ພຶດສະພາປີ2023
|ສ່ວນທີສີ່
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ອອນເຊັນ No.227 ບັນທຶກລະມຸນ!
|ທີ30 ພະຈິກ - ທີ7 ທັນວາປີ2022
|ທີ30 ພືດສະພາ - ທີ6 ມິຖຸນາປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ງານສະຫຼອງຄຣິດສະມາສແຫ່ງມະຫາວິຫານ
|ທີ14 - 28 ທັນວາປີ2022
|ທີ13 - 27 ມິຖຸນາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປີໃໝ່ສຸດປ່ວນກັບຄາບເປີດເທສະການ
|ທີ28 ທັນວາປີ2022 - ທີ11 ມັງກອນປີ2023
|ທີ27 ມິຖຸນາ - ທີ11 ກໍລະກົດປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຊາເລ້ແຮັບປີ້ວາເລນທາຍ &amp; ໂຄສາກະ ວາຄາໂມະ-ຄວາມມິດ ແລະ ງານສະຫຼອງ
|ທີ11 - 24 ມັງກອນປີ2023
|ທີ11 - 25 ກໍລະກົດປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການຍຶດຫໍແຫ່ງຄຳລ່ວງ
|ທີ24 ມັງກອນ - ທີ22 ກຸມພາປີ2023
|ທີ25 ກໍລະກົດ - ທີ22 ສິງຫາປີ2023
|ປະຕິບັດການປະສົມ (ເຣດໂລກ)
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຊິດເຕີ້ຈອງໂກ໊ະກັງກັບແມ່ມົດແຫ່ງຫໍສະມຸດເກົ່າ
|ທີ10 - 22 ກຸມພາປີ2023
|ທີ11 - 22 ສິງຫາປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການຍຶດເຮືອບິນຮັດຕຣາຮາຊິດ
|ທີ22 ກຸມພາ - ທີ8 ມີນາປີ2023
|ທີ22 ສິງຫາ - ທີ5 ກັນຍາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ເສີກຊີ້ຊະຕາ-ເພລນາພາເທສ
|ທີ8 - 22 ມີນາປີ2023
|ທີ5 - 19 ກັນຍາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການຟື້ນຟູເຂດຊິລາໂທຣິ D.U.
|ທີ12 - ທີ22 ມີນາປີ2023
|ທີ9 - 19 ກັນຍາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ບົດບັນເລງແຫ່ງປີໃໝ່ No.68
|ທີ22 ມີນາ - ທີ5 ເມສາປີ2023
|ທີ26 ກັນຍາ - ທີ10 ຕຸລາປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
| style=&quot;text-align:center&quot;|ຫົວໃຈແຫ່ງຄວາມອັບໂຊກ
|ທີ12 - ທີ19 ເມສາປີ2023
|ທີ24 - 31 ຕຸລາປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຈົດໝາຍເຕືອນສີຂາວ ~ສຸນທະລີຍະພາບໃນຂະລຶຫາດແຫ່ງຄວາມຫຼອກລວງ~
|ທີ26 ເມສາ - ທີ10 ພຶດສະພາປີ2023
|ທີ31 ຕຸລາ - ທີ14 ພະຈິກປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຄວາມລັບລົດຫວານກັບດົງປືນ
|ທີ10 - 17 ພຶດສະພາປີ2023
|ທີ14 - 21 ພະຈິກປີ2023
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ເຕົ່າມັງກອນຜະນຶກກຳລັງ ~ອະນາຄົດທີ່ລວມເປັນໜຶ່ງດັ່ງໃຈປາດຖະໜາ~
|ທີ24 ພຶດສະພາ - ທີ7 ມິຖຸນາປີ2023
|ທີ28 ພະຈິກ - ທີ12 ທັນວາປີ2023
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ງົບການເງິນຊາເລ້ with ອົງການນັກຮຽນ
|ທີ7 - 21 ມິຖຸນາປີ2023
|ທີ12 -26 ທັນວາປີ2023
|ພາກທີໜຶ່ງ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ປະຕິບັດການພິເສດພາກລະດູຮ້ອນ ການໄລ່ລ່າຂອງກະຕ່າຍ ແລະ ເລື່ອງເລິກລັບຂອງກຸ້ງທີ່ຫາຍໄປ
|ທີ21 ມິຖຸນາ - ທີ5, ກໍລະກົດປີ2023
|ທີ26 ທັນວາ - ທີ9 ມັງກອນປີ2024
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ງົບການເງິນຊາເລ້ with ອົງການນັກຮຽນ
|ທີ5 - 17 ກໍລະກົດປີ2023
|ທີ9 -23 ມັງກອນປີ2024
|ພາກທີສອງ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຄະນະກຳມະການອະບິດອສຟື້ນຟູຣີສອດ
|ທີ17 -  24 ກໍລະກົດປີ2023
|ທີ23 - 30 ມັງກອນປີ2024
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ຕາມລ່າສົມບັດລັບ ~ຄາບນອກຫຼັກສູດທຣີນີຕີ້~
|ທີ24 ກໍລະກົດ - ທີ9 ສິງຫາປີ2023
|ທີ30 ມັງກອນ - ທີ15 ກຸມພາປີ2024
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ແຜນການຮ້ານສາຂາລິມທະເລ
|ທີ16 - 23 ສິງຫາປີ2023
|ທີ20-27 ກຸມພາປີ2024
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ເລື່ອງລາວຂອງໂດຈິນໃນໂຮງຮຽນ ~ຕອນສຸດທ້າຍຈາກທັງສອງຄົນ~
|ທີ 23 ສິງຫາ - ທີ6 ກັນຍາປີ2023
|ທີ27 ກຸມພາ - ທີ12 ມີນາປີ2024
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|On Your Mark ＠ Millennium ~ງານຄິໂວທອສ ຮາໂລ ເຟສຕິວ້ອລ໌~
|ທີ6 - 15 ກັນຍາປີ2023
|ທີ12 - 21 ມີນາປີ2024
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|Get Set, Go! ຄິໂວທອສ ຮາໂລ ເຟສຕິວ້ອລ໌
|ທີ15 -27 ກັນຍາປີ2023
|ທີ21 ມີນາ - ທີ2 ເມສາປີ2024
|ຣີຣັນ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|Trip-Trap-Train
|ທີ27 ກັນຍາ - ທີ11 ຕຸລາປີ2023
|ທີ2 -16 ເມສາປີ2024
|
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ງົບການເງິນຊາເລ້ with ອົງການນັກຮຽນ
|ທີ11 - 24 ຕຸລາປີ22023
|ທີ16 - 30 ເມສາປີ2024
|ພາກທີສາມ
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ແຟ້ມລັບໄວຮຸ່ນ ຄະດີວິທະຍາສາດ
|ທີ24 ຕຸລາ - ທີ8 ພະຈິກປີ2023
|ທີ30 ເມສາ - ທີ14 ພຶດສະພາປີ2024
|ກິດຈະກຳຮ່ວມມື(ຄໍແລັບ)
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ງົບການເງິນຊາເລ້ with ອົງການນັກຮຽນ
|ທີ8 - 22 ພະຈິກປີ2023
|ທີ14 - 28 ພຶດສະພາປີ2024
|ພາກທີສີ່
|-
|style=&quot;text-align:center&quot;|ງົບການເງິນຊາເລ້ with ອົງການນັກຮຽນ
|ທີ22 ພະຈິກ - ທີ6 ທັນວາປີ2023
|ທີ28 ພຶດສະພາ - ທີ11 ມິຖຸນາປີ2024
|ພາກທີຫ້າ
|}

== ການພັດທະນາ ແລະ ຈັດຈຳໜ່າຍ ==
{{ໂຄງສ່ວນ|date=}}
ໂຢສະຕາ ປະກາດເກມມືຖື ແລະຈັດ ທົດສອບເບຕະ ສໍາລັບ Android ໃນເດືອນກໍລະກົດ ປີ2020. &lt;ref&gt;{{Cite web|date=2020-02-18|title=Project MX - New waifu mobile game for Japan and South Korea announced by NAT Games|url=https://mmoculture.com/2020/02/project-mx-new-waifu-mobile-game-for-japan-and-south-korea-announced-by-nat-games/|access-date=2023-12-20|website=MMO Culture|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120102159/https://mmoculture.com/2020/02/project-mx-new-waifu-mobile-game-for-japan-and-south-korea-announced-by-nat-games/|archive-date=January 20, 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ໃນ​ເບື້ອງ​ຕົ້ນ​ມີ​ກໍາ​ນົດ​ທີ່​ຈະ​ປ່ອຍ​ອອກ​ມາ​ໃນ​ປີ 2020​, ແຕ່​ໄດ້​ຖືກ​ເລື່ອນໄປ​ເປັນທີ4 ເດືອນ​ກຸມ​ພາ 2021​.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dengekionline.com/articles/59876/|title=Yostar新作『ブルーアーカイブ』のリリース時期が来年初頭に変更|website=Dengeki|language=ja|date=December 12, 2020|access-date=December 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211223029/https://dengekionline.com/articles/59876/|archive-date=December 11, 2020|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Blue Archive Release Date Set for February 2021 in Japan|url=https://www.siliconera.com/blue-archive-release-date-set-for-february-2021-in-japan/|website=[[Siliconera]]|author=SATO|date=January 27, 2021|access-date=November 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127205006/https://www.siliconera.com/blue-archive-release-date-set-for-february-2021-in-japan/|archive-date=January 27, 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

ເວີຊັນທົ່ວໂລກໄດ້ປະກາດເປີດຕົວໃນເດືອນສິງຫາປີ2021,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Blue Archive Official English Version Announced|url=https://www.siliconera.com/blue-archive-english-version-website-twitter/|website=[[Siliconera]]|last=Hashimoto|first=Kazuma|date=August 18, 2021|access-date=December 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818172044/https://www.siliconera.com/blue-archive-english-version-website-twitter/|archive-date=August 18, 2021|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ໂດຍມີຜູ້ລົງທະບຽນລ່ວງໜ້າທະລຸໜຶ່ງລ້ານຄົນກ່ອນວາງຈຳໜ່າຍ&lt;ref name=&quot;PocketGamer&quot;&gt;{{Cite web|title=Blue Archive, the highly anticipated anime RPG with over one million pre-registrations, has launched on Android and iOS|archive-url=https://www.pocketgamer.com/blue-archive/official-launch-android-ios/}}&lt;/ref&gt;. ເວີຊັນດັ່ງກ່າວ, ເຊິ່ງລວມມີພາສາອັງກິດ, ເກົາຫຼີ, ຈີນດັ້ງເດີມ ແລະ ໄທ, ໄດ້ເຜີຍແຜ່ເມື່ອເດືອນພະຈິກທີ8ໃນປີດຽວກັນໂດຍ ເນັກຊອນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Blue Archive Global Release is Next Week|url=https://www.siliconera.com/blue-archive-global-release-is-next-week/|website=[[Siliconera]]|last=Lada|first=Jenni|date=November 2, 2021|access-date=December 3, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;1.5Y&quot;&gt;{{Cite web|archive-url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2022-07-16/yostar-pictures-animates-blue-archive-game-1.5th-anniversary-short/.187726|title=Yostar Pictures Animates Blue Archive Game's 1.5th Anniversary Short}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນພະຈິກທີ11, ປີ2022, ເນັກຊອນໄດ້ອັບເດດເຣດຕິ່່ງຂອງເກມເວີຊັນທົ່ວໂລກຈາກ&quot;ໄວຮຸ່ນ&quot;ເປັນ&quot;ຜູ້ໃຫຍ່&quot;,ແລະ ເຜີຍແຜ່ເວີຊັນ&quot;ໄວຮຸ່ນ&quot;ແຍກຕ່າງຫາກ, ເຊິ່ງເປັນຜົນສືບເນື່ອງມາຈາກປັນຫາການໃຫ້ເຣດຕິ່ງໃນເກົາຫຼີ. ໂດຍໃນເວີຊັນ&quot;ໄວຮຸ່ນ&quot;ໄດ້ມີການດັດແປງເນື້ອຫາບາງສ່ວນຈາກເກມດັ້ງເດີມ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Early Notice About the Addition of the Teen Version and Raising the Age Rating of the Existing App |url=https://m.nexon.com/forum/thread/102212 |access-date=2023-08-29 |website=m.nexon.com |language=en}}&lt;/ref&gt;

ເກມເວີຊັນພາສາຈີນສຳລັບຈີນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ ໄດ້ເປີດຕົວໃນເດືອນມີນາປີ2023, ໂດຍມີການດັດແປງເພື່ອໃຫ້ຊອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍຈີນກ່ຽວກັບການວາງຈຳໜ່າຍ ແລະ ຫິ້ນເກມພາຍໃນປະເທດ. ຕໍ່ມາ ເວັບໄຊ້ເກມໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການພ້ອມກັນກັບຕົວຢ່າງແຮກໃນເດືອນມີນາທີ31, ປີ2023 ໂດຍເປີດໃຫ້ລົງທະບຽນລ່ວງໜ້າໃນມື້ດຽວກັນ. ຈາກນັ້ນໄດ້ມີການຈັດໂຄດເບຕ້າລະຫວ່າງເດືອນມິຖຸນາ - ເດືອນກໍລະກົດ, ແລະ ໃນເດືອນສິງຫາທີ3, ປີ2023, ຕົວເກມໄດ້ເປີດຕົວຢ່າງເປັນທາງການໃນຈີນ, ເຜີຍແຜ່ໂດຍ ໂຢສະຕາ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-06-16 |title=이제는 중국으로, &amp;#039;블루 아카이브&amp;#039; 中 CBT |url=https://www.inven.co.kr/webzine/news/?news=285731 |access-date=2023-08-29 |website=인벤 |language=ko}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=《蔚蓝档案》手游官方网站-与你的日常，就是奇迹 |url=https://bluearchive-cn.com/ |access-date=2023-08-29 |website=bluearchive-cn.com |language=zh}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນຕຸລາປີ2023, ເນັກຊອນໄດ້ປະກາດຈະລົງເວີຊັນສາກົນໃນ[[ກາເລັກຊີ ສະຕໍ]]ສຳລັບອຸປະກອນມືຖື[[ຊັມຊຸງ]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=커뮤니티|first=넥슨|title=[Update] Blue Archive Galaxy Store Pre-Registration Event!|url=https://forum.nexon.com/bluearchive-en/board_view?thread=2312063|access-date=2023-10-28|website=forum.nexon.com|language=ko}}&lt;/ref&gt; ລົງເມື່ອວັນທີ31, ເດືອນຕຸລາປີ2023.

ອີງຕາມການສຳພາດທີ່ໄຕຫວັນເມື່ອເດືອນທັນວາປີ2023, ຜູ້ກຳກັບ-ຄິມຢອງຮາ ໄດ້ບອກວ່າພວກເຂົາໄດ້ວາງແຜນພັດທະນາລ່ວງໜ້າໄວ້ສອງປີ ແລະ ຄາດວ່າຢ່າງນ້ອຍຈະມີການພັດທະນາຕໍ່ໄປອີກ15ປີພາຍໃຕ້ແນວທາງຂອງພວກເຂົາ. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງບອກວ່າຕອນນີ້ພວກເຂົາໄດ້ເນັ້ນໃສ່ການແກ້ໄຂບັນຫາການແຄຣັດສ(ການເຮັດວຽກຂອງໂປຣແກຣມເກີດລົ້ມເຫຼວ)ທີ່ມັກເກີດຂຶ້ນໃນເກມ, ໂດຍມີສາເຫດມາຈາກໂມເດັມຂອງສິ່ງຕ່າງໆໃນເກມມີຄວາມຊັບຊ້ອນ ແລະ ມີຈຳນວນຫຼາຍ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ແຣມ(ໜ່ວຍເກັບຄວາມຈຳຫຼັກ)ຂອງມືຖືທີ່ມີໜ້ອຍ ມີພື້ນທີບໍ່ພໍ ນຳໄປສູ່ການແຄຣັດສ. ແລະ ຍັງບອກວ່າປັດຈຸບັນຍັງບໍ່ມີການວາງແຜນທີ່ຈະເຮັດເວີຊັນພີຊີ(ຄອມພິວເຕີ).&lt;ref&gt;{{Cite web|title=《蔚藍檔案》研發團隊來台分享營運心路歷程 透露今年營收大幅成長關鍵因素|url=https://gnn.gamer.com.tw/detail.php?sn=260507|access-date=2023-12-20|website=巴哈姆特電玩資訊站}}&lt;/ref&gt;

== ສື່ອື່ນໆ ==

=== ແອນິເມຊັ້ນ ===

==== ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນ ====
ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນສອງຕອນໄດ້ຮັບການເຜີຍແຜ່ສຳລັບເປັນວີດີໂອໂປຣໂມດຂອງເກມ. ທັງສອງຕອນຜະລິດໂດຍໂຢສະຕາ ພິກເຈີສ ແລະ ລົງໃນຊ່ອງຢູທູບທາງການ.

ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນຄົບຮອບ1.5ປີ ເປີດຕົວເມື່ອວັນທີ16, ກໍລະກົດປີ2022 ໂດຍເປັນແອນິເມຊັ້ນພິເສດຄວາມຍາວ9ນາທີສຳລັບກິດຈະກຳລະດູຮ້ອນ ແລະ ກິດຈະກຳຄວບຮອບເຄິ່ງຫຼັງ, ໂດຍມີນັກຮຽນຈາກອະບິດອສ, ເຮັກຄິຍະໂຄ, ທຣີນິຕີ້ ແລະ ເກເຮັນນ້າ ມາຮ່ວມພາລະກິດໃນການກຽມຕົວສຳລັບກິດຈະກຳລະດູຮ້ອນຂອງພວກເຂົາ.&lt;ref&gt;{{Citation|title=【ブルアカ】1.5周年記念ショートアニメーション|url=https://www.youtube.com/watch?v=kXVco22ZCw8|access-date=2024-01-08|language=en}}&lt;/ref&gt;

ວັນອັນສວຍງານຂອງນັກຝັນ (Beautiful Day Dreamer) ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນອີກຕອນ, ເຊິ່ງເລົ່າເລື່ອງລາວຂອງພະແນກພັດທະນາເກມຈາກມີເລມຽມ. ເຜີຍແຜ່ເມື່ອວັນທີ22, ພະຈິກປີ2022 ໂດຍມີຄວາມຍາວປະມານ9ນາທີ.&lt;ref&gt;{{Citation|title=【ブルアカ】ショートアニメーション「beautiful day dreamer」|url=https://www.youtube.com/watch?v=PekLhzxmDuU|access-date=2024-01-08|language=en}}&lt;/ref&gt;

ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນຄົບຮອບ2.5ປີ ກຳລັງຈະເຜີຍແຜ່ໃນວັນທີ23, ກໍລະກົດປີ2023, ແຕ່ກໍມີລາຍງານວ່າຖືກຍົກເລີກກ່ອນທີ່ຈະໄດ້ຮັບການຢືນຢັນໃນໄລຟ໌ສະຕຣີມເມື່ອວັນທີ24, ທັນວາປີ2023, ເຊິ່ງຢືນຢັນວ່າຖືກຍົກເລີກແທ້ ເນື່ອງຈາກບັນຫາທາງດ້ານຄຸນນະພາບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.4gamer.net/games/519/G051983/20230723002/|title=「ブルアカ」，水着姿の限定生徒ウイ，ヒナタ，ハナコが7月24日より順次登場。アニメの続報や新作グッズなども発表された生放送をレポート|website=[[4Gamer.net]]|date=2023-07-23|accessdate=2023-12-25|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225125159/https://www.4gamer.net/games/519/G051983/20230723002/|archive-date=2023-12-25|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://game.watch.impress.co.jp/docs/news/1557182.html|title=「ブルアカ」、2.5周年ショートアニメーションの制作中止が決定|website=GAME Watch|date=2023-12-24|accessdate=2023-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20231224105120/https://game.watch.impress.co.jp/docs/news/1557182.html|archive-date=2023-12-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!style=&quot;background-color:#4899EA&quot; |ລ/ດ
!style=&quot;background-color:#4899EA&quot; |ຊື່
!style=&quot;background-color:#4899EA&quot; |ວັນເຜີຍແຜ່
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |1
|style=&quot;text-align:center&quot; |ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນຄົບຮອບ1.5ປີ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ15, ກໍລະກົດປີ2022
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |2
|style=&quot;text-align:center&quot; |ວັນອັນສວຍງານຂອງນັກຝັນ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ21, ພະຈິກປີ2022
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |3
|style=&quot;text-align:center&quot; |ແອນິເມຊັ້ນສັ້ນຄົບຮອບ2.5ປີ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ບໍ່ໄດ້ເຜີຍແຜ່
|}

==== ''ບລູ ອາຣໄຄຟ ດິ ແອນິເມຊັ້ນ'' ====
{{ໂຄງສ່ວນ}}
ຊຸດກ[[ອະນິເມະ|າຕູນອະນິເມະ]]ໂທລະທັດທີ່ດັດແປງມາຈາກເກມບລູ ອາຣໄຄຟມີຊື່ວ່າ ''ບລູ ອາຣໄຄຟ ດິ ແອນິເມຊັ້ນ'' ໄດ້ຮັບການປະກາດເມື່ອວັນທີ22, ມັງກອນປີ2023.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Loo|first=Egan|title=Blue Archive Smartphone RPG Gets TV Anime|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-01-22/blue-archive-smartphone-rpg-gets-tv-anime/.194074|website=[[Anime News Network]]|access-date=January 22, 2023|date=January 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122095452/https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-01-22/blue-archive-smartphone-rpg-gets-tv-anime/.194074|archive-date=January 22, 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.famitsu.com/news/202301/22289971.html|title=【ブルアカ】テレビアニメ『ブルーアーカイブ The Animation』が制作決定。ナビゲーターでおなじみのアロナが描かれたティザービジュアルも解禁|language=ja|magazine=[[Famitsu]]|date=2023-01-22|access-date=2023-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20230122100207/https://www.famitsu.com/news/202301/22289971.html|archive-date=January 22, 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຊຸດແອນິເມຊັ້ນຜະລິດໂດຍໂຢສະຕາ ພິກເຈີສ໌ ແລະ ແຄນດີ້ບັອກຊ໌ ແລະ ກຳກັບໂດຍຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ, ແລະ [[ໂອໂນກິ ຮິໂຣຊິ]]ຄ່ອຍດູແລເລື່ອງບົດພ້ອມດ້ວຍຢາມະກິຊິ, ມາກິ ຊຸນຈິຮັບໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ຊ່ວຍຜູ້ກຳກັບ, ແລະ ຮາກິວາຣະ ຮິໂຣມິດສຶເປັນຜູ້ອອກແບບຕົວລະຄອນ ແລະ ຮັບໜ້າທີ່ເປັນຫົວໜ້າຜູ້ກຳກັບແອນິເມຊັ້ນ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Pineda|first=Rafael Antonio|title=Blue Archive Anime Reveals Director, Studio, 1st 2 Cast Members|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-07-24/blue-archive-anime-reveals-director-studio-1st-2-cast-members/.200594|website=[[Anime News Network]]|access-date=July 24, 2023|date=July 24, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724052953/https://www.animenewsnetwork.com/news/2023-07-24/blue-archive-anime-reveals-director-studio-1st-2-cast-members/.200594|archive-date=July 24, 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ອະນິເມະຈະດັດແປງມາຈາກເນື້ອເລື່ອງອົງທີໜຶ່ງ ''ຄະນະກຳມະການແຜນງານອະບິດອສ.'' ນັກພາກຕົວລະຄອນທັງໝົດແມ່ນຄືກັບໃນເກມ. ອອກອາກາດຕອນແຮກໃນວັນທີ8, ເມສາປີ2024ຜ່ານ[[ທີວີ ໂຕກຽວ|ຊ່ອງທີວີ ໂຕກຽວ]]ໂດຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຊ່ວງລາຍການສາຍອະນິເມະຕອນກາງຄືນວັນອາທິດທີ່ບໍ່ທັນມີຊື່ ແລະ ຍັງມີສາຍເທິງເຄືອຂ່າຍອື່ນໆ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Cayanan|first=Joanna|title=TV Tokyo Launches New Sunday Night Anime Programming Block Starting With Blue Archive The Animation on April 7|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-03-11/tv-tokyo-launches-new-sunday-night-anime-programming-block-starting-with-blue-archive-the-animation-/.208584|website=[[Anime News Network]]|access-date=March 11, 2024|date=March 11, 2024|archive-date=March 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240311101527/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-03-11/tv-tokyo-launches-new-sunday-night-anime-programming-block-starting-with-blue-archive-the-animation-/.208584|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Hodgkins|first=Crystalyn|title=Blue Archive Anime's Promo Video Reveals More Cast, April Debut|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-01-20/blue-archive-anime-promo-video-reveals-more-cast-april-debut/.206685|website=[[Anime News Network]]|access-date=January 20, 2024|date=January 20, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240120102941/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-01-20/blue-archive-anime-promo-video-reveals-more-cast-april-debut/.206685|archive-date=January 20, 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[ມີເດຍລິງຄ໌]]ໄດ້ຮັບລິຂະສິດຂອງຊຸດອະນິເມະສຳລັບການສາຍໃນຂົງເຂດອາຊີປາຊີຟິກ(ຍົກເວັ້ນອົດສະຕຣາລີ້ ແລະ [[ປະເທດນິວຊີແລນດ໌|ນູແວນເຊລັງ]]) ແລະ ໄດ້ນຳມາສະຕຣິມເທິງຊ່ອງຢູທູບຂອງອະນິ-ວັນ ອາຊີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Antonio Pineda|first=Rafael|title=Blue Archive Anime's Promo Video Reveals More Cast, April Debut|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-04-02/ani-one-asia-reveals-kaiju-no-8-blue-archive-6-other-anime-for-spring-2024-streaming/.209476|website=[[Anime News Network]]|access-date=April 2, 2024|date=April 2, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402104057/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-04-02/ani-one-asia-reveals-kaiju-no-8-blue-archive-6-other-anime-for-spring-2024-streaming/.209476|archive-date=April 2, 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ຕາຕະລາງຕອນຂອງ''ບລູ ອາຣໄຄຟ ດິ ແອນິເມຊັ້ນ''
!style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center&quot; |ລ/ດ
!style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center;width: 40%&quot; |ຊື່
!style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center:center;width: 15%&quot; |ກຳກັບໂດຍ{{efn|group=note|name=a|ຂໍ້ມູນນີ້ນຳມາຈາກເຄຣດິດຕອນຈົບຂອງຕອນ.}}
!style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center:center;width: 15%&quot; |ຂຽນບົດໂດຍ{{efn|group=note|name=a|ຂໍ້ມູນນີ້ນຳມາຈາກເຄຣດິດຕອນຈົບຂອງຕອນ.}}
!style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center:center;width: 15%&quot; |ລຽງລຳດັບສາກໂດຍ{{efn|group=note|name=a|ຂໍ້ມູນນີ້ນຳມາຈາກເຄຣດິດຕອນຈົບຂອງຕອນ.}}
!style=&quot;background-color:#0de3ff;text-align:center:center;width: 15%&quot; |ມື້ອອກອາກາດ
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |1
|style=&quot;text-align:center&quot; |&quot;ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມອະບິດອສ, ຄະນະກຳມະການແຜນງານອະບິດອສ&quot; ([[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: アビドス高等学校廃校対策委員会)
|style=&quot;text-align:center&quot; |ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂອໂນກິ ຮິໂຣຊິ,
ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ7 ເມສາປີ2024
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |2
|style=&quot;text-align:center&quot; |&quot;ຂ້ອຍບໍ່ຍອມຮັບເຈົ້າຫຼອກ!&quot; ([[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: 私は認めない！)
|style=&quot;text-align:center&quot; |ມາກິ ຊຸນຈິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂອໂນກິ ຮິໂຣຊິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ມາກິ ຊຸນຈິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ14 ເມສາປີ2024
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |3
|style=&quot;text-align:center&quot; |&quot;ໃຫ້ເປັນໜ້າທີ່ຂອງໜ່ວຍຮັບຈ້າງສາລະພັດ68ເອງເຈົ້າ&quot; ([[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: 便利屋68にお任せください！)
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂຄບາຢາຊິ ຮິຊາໂນຣິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂອໂນກິ ຮິໂຣຊິ,
ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ຢາມະກິຊິ ໄດໂກະ,
ມາສຸດະ ໂທຊິຮິໂກະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ21 ເມສາປີ2024
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |4
|style=&quot;text-align:center&quot; |&quot;ກອງກຳລັງໜ້າກາກມິສຶກິ&quot; ([[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: 覆面水着団☆)
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂຄມັດສຶ ຄາສຸມະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂອໂນກິ ຮິໂຣຊິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ອາຊຶມະ ຣຽວສຸເກະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ28 ເມສາປີ2024
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |5
|style=&quot;text-align:center&quot; |&quot;ບໍ່ແມ່ນໝູ່ກັນໄດ໋!&quot; ([[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: 友達なんかじゃない！)
|style=&quot;text-align:center&quot; |ຄຸນິຖມຖຕະ ອິຈິໂອະ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂທໂມຢາມະ ຄຸນິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ອຸເມັດສຶ ໂທໂມມິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ5 ພຶດສະພາປີ2024
|-
|style=&quot;background-color:#EAECF0;text-align:center&quot; |6
|style=&quot;text-align:center&quot; |&quot;ຄະນະກຳມະການລະບຽບວິໄນເກເຮັນນ້າ&quot; ([[ພາສາຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]]: ゲヘナ風紀委員会)
|style=&quot;text-align:center&quot; |ຊຽວ ຈູ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ໂທໂມຢາມະ ຄຸນິ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ຊຽວ ຈູ
|style=&quot;text-align:center&quot; |ທີ12 ພຶດສະພາປີ2024
|}

=== ສື່ພິມ ===
{{ໂຄງສ່ວນ}}
ຕົວເກມໄດ້ເປີດຕົວສື່ພິມຢ່າງເປັນທາງການເຊັ່ນຊຸດກາຕູນສັ້ນ, ຊຸດມັງງະພາກແຍກ ແລະ ປຶ້ມອາທ໌ເວີກທາງການ.

==== ປຶ້ມງານສີລະປະ/ປຶ້ມອາທ໌ເວີກສທາງການ ====
ຊຸດໜັງສືລວບລວມງານພາບສີລະປະຂອງເກມທີ່ມີຊື່ວ່າປຶ້ມງານສີລະປະທາງການຂອງບລູ ອາຣໄຄຟ ໄດ້ຮັບການຕີພິມໂດຍ''[[ອິຈິຈິນຊະ]]''ພາຍໃຕ້ທະບຽນຂອງດິເອັນເອ ມີເດຍ ຄອມມິກສໂດຍອອກເຫຼັ້ມແຮກເມື່ອວັນທີ5, ຕຸລາປີ2022. ເຫຼັ້ມແຮກປະກອບດ້ວຍແນວຄິດການອອກແບບຫຼາກຫຼາຍພາບຫຼາຍແບບ, ນີ້ລວມເຖິງທັງການອອກແບບຕົວລະຄອນ, ອຸປະກອນພາຍໃນເກມໄປຈົນເຖິງງານສີລະປະກິດຈະກຳປີແຮກຂອງເກມ, ເຊິ່ງລວມເຖິງງານສີລະປະຂອງເຫຼົ່າແຂກຮັບເຊີນ ແລະ ການສຳພັດເຈົ້າໜ້າທີ່.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ブルーアーカイブ オフィシャルアートワークス|url=https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802406}}&lt;/ref&gt; ເຫຼັ້ມທີສອງເຊິ່ງຄວບລວມເອົາງານພາບຂອງປີທີສອງຂອງເກມວາງຂາຍເມື່ອວັນທີ19, ທັນວາປີ2023.

ປຶ້ມເຫຼັ້ມນີ້ຍັງໄດ້ຮັບການຕີພິມເປັນ[[ພາສາຈີນດັ້ງເດີມ]] ແລະ ພາສາເກົາຫຼີໂດຍເນັກຊອນ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=蔚藍檔案 - ▎出版預告! 老師，聽說蔚藍檔案官方美術集確定會出版中文版本了! #BlueArchive #蔚藍檔案 {{!}} Facebook|url=https://www.facebook.com/TW.BlueArchive/photos/a.119144407180368/273729615055179/|access-date=2024-02-07|website=www.facebook.com|language=en}}&lt;/ref&gt;

==== ແອັດໂທໂລຈີ ຄອມມິກ/ຊຸດກາຕູນສັ້ນ ບລູ ອາຣໄຄຟ ====
ບລູ ອາຣໄຄຟ ມີຊຸດກາຕູນສັ້ນ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍກາຕູນເລື່ອງສັ້ນຕ່າງໆຈາກສິລະປິນຫຼາຍໆຄົນ, ໄດ້ປະກາດຜະລິດໃນວັນທີ 24 ເດີອນກໍລະກົດປີ 2021 ແລະ ເຫຼັ້ມແຮກວາງຈຳໜ່າຍເມື່ອວັນທີ26 ເດືອນກໍລະກົດປີ2021ໂດຍ''[[ອິຈິຈິນຊະ]]''. ປັດຈຸບັນມີທັງໝົດສາມເຫຼັ້ມ ເມື່ອວັນທີ25 ເດືອນກໍລະກົດປີ2023. ຕີພິມໂດຍ ອິສິຈິນຊ່າ.&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ja:ブルーアーカイブ コミックアンソロジー VOL.1|url=https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802270|publisher=[[Ichijinsha]]|access-date=August 4, 2021|language=ja|archive-date=August 4, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804121546/https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802270|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ja:ブルーアーカイブ コミックアンソロジー VOL.2|url=https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802291|publisher=[[Ichijinsha]]|access-date=January 28, 2022|language=ja|archive-date=January 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128053920/https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802291|url-status=live}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ja:ブルーアーカイブ コミックアンソロジー VOL.3|url=https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802565|publisher=[[Ichijinsha]]|access-date=July 25, 2023|language=ja|archive-date=January 20, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240120091132/https://data.ichijinsha.co.jp/detail/75802565|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ຊຸດກາຕູນສັ້ນອີກເລື່ອງແມ່ນ''ບລູ ອາຣໄຄຟ ເດັນເກກີ ແອັດໂທໂລຈີ ຄອມມິກ'' ເຜີຍແຜ່ໂດຍຄາໂດຄາວະພາຍໃຕ້ທະບຽນຂອງເດັນເກກິ ຄອມມິກ EXເມື່ອວັນທີ3, ກຸມພາປີ2023.&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ja:ブルーアーカイブ 電撃コミックアンソロジー|url=https://www.kadokawa.co.jp/product/322209001381/|publisher=Kadokawa|access-date=December 23, 2022|language=ja|archive-date=December 23, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221223021647/https://www.kadokawa.co.jp/product/322209001381/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==== ''ກິດຈະວັດປະຈຳວັນຂອງແກັງຮັບຈ້າງສາລະພັດ68'' ====
''ບລູ ອາຣໄຄຟ: ກິດຈະວັດປະຈຳວັນຂອງແກັງຮັບຈ້າງສາລະພັດ68'' (ブルーアーカイブ 便利屋68業務日誌, Blue Archive: Problem Solver 68 Business Diary)ແມ່ນມັງງະພາກແຍກຂອງເກມ, ເລົ່າກ່ຽວກັບຊີວິດປະຈຳວັນຂອງເຫຼົ່າສະມາຊິກແກັງຮັບຈ້າງສາລະພັດ68. ມັງງະເລື່ອງນີ້ວາງຈຳໜ່າຍທຸກເດືອນໂດຍ [[ບຸຊິໂຣດ]] ໃນເວັບໄຊ ''ຄອມມິກບຸຊິໂຣດເວັບ''ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ14 ເດືອນຕຸລາປີ2022, ແຕ້ມໂດຍໂນງິວະ ຄາເອເດະ. ເຫຼັ້ມແຮກວາງຈຳໜ່າຍເມື່ອວັນທີ8 ເດືອນມິຖຸນາປີ2023.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-04-10|title=ブルーアーカイブ 便利屋68業務日誌|url=https://comicbushi-web.com/article/blueaka_benri68|access-date=2023-11-18|website=コミックブシロードWEB|language=ja|archive-date=2023-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230512061151/https://comicbushi-web.com/article/blueaka_benri68|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== ''ພະແນກພັດທະນາເກມກັບການປະຈົນໄພອັນຍິ່ງໃຫຍ່!'' ====
ບລູ ອາຣໄຄຟ: ພະແນກພັດທະນາເກມກັບການປະຈົນໄພອັນຍິ່ງໃຫຍ່! (ブルーアーカイブ ゲーム開発部だいぼうけん!, Blue Archive: The Great Adventure of Game Development Department!)ແມ່ນມັງງະພາກແຍກອີກເລື່ອງ, ໄດ້ປະກາດຜະລິດໃນໄລຟ໌ສະຕຣິມເມື່ອວັນທີ20 ເດືອນຕຸລາປີ2023, ເລົ່າກ່ຽວກັບຊົມຮົມພະແນກພັດທະນາເກມ. ແຕ້ມດ້ວຍອາຊາໂຕະ ມິສຸ ແລະ ລົງໃນເວັບໄຊອ່ານມັງງະ ''ກັນກັນອອນລາຍຂອງ''[[ສະແຄວ່ ອີນິກຊ໌|ສະແຄວ່ຣອ໌ ອີນິກຊ໌]]ເມື່ອວັນທີ31, ທັນວາປີ2023.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Tai|first=Anita|title=Aharen-san wa Hakarenai's Asato Mizu Launches Blue Archive Manga|url=https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-01-02/aharen-san-wa-hakarenai-asato-mizu-launches-blue-archive-manga/.206096|website=Anime News Network|access-date=January 4, 2024|date=January 2, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240102191637/https://www.animenewsnetwork.com/news/2024-01-02/aharen-san-wa-hakarenai-asato-mizu-launches-blue-archive-manga/.206096|archive-date=January 2, 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://game.watch.impress.co.jp/docs/news/1557183.html|title=やや&quot;太もも&quot;を強調するアングル!? 「ブルアカ」の新たなコミカライズよりユウカのイラスト公開|language=ja|publisher=Impress|date=2023-12-24|access-date=2023-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20231224105122/https://game.watch.impress.co.jp/docs/news/1557183.html|archive-date=2023-12-24|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-12-31|url=https://natalie.mu/comic/news/555028|title=「ブルーアーカイブ」を水あさとがコミカライズ、ピンチのゲーム開発部にあの人が協力|publisher=[[Natalie (website)|Natalie]]|language=ja|access-date=2024-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109070145/https://natalie.mu/comic/news/555028|archive-date=2024-01-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ເພງ ===

==== ເພງປະກອບ ====
ມີເພງບາງເພງທີ່ໄດ້ມີການໃຊ້ຕະຫຼອດທັງເກມ. &quot;ຮຸ່ງອາລຸນອັນສົດໃສ (Clear Morning)&quot;, ໂດຍ[[ໂອກຸຣະ ຢູຍ|''ໂອກຸຣະ ຢູຍ'']] ຖືກໃຊ້ເປັນເພງຕີມຫຼັກສຳລັບເກມເວີຊັນຍີ່ປຸ່ນ, ໂດຍຊິງເກິນເຜີຍແຜ່ເມື່ອວັນທີ31, ມີນາປີ2021. &quot;ເປົ້າໝາຍຄືຄວາມຮັກ (Target for love)&quot;, ໂດຍ[[ລີ ຈິນອ່າ|''ລີ ຈິນອ່າ'']] ຖືກໃຊ້ສຳລັບເວີຊັນສາກົນ. ສ່ວນປະເທດຈີນແມ່ນ &quot;ແຜ່ນຜ້າຟ້າ (Blue Canvas)&quot;, ໂດຍ''ClariS'', ຖືກໃຊ້ສຳລັບເວີຊັນຈີນ.

ເພງຕີມອື່ນໆທີ່ໃຊ້ໃນເກມ &quot;ວັນລະດູຮ້ອນຄາກາຍະກິ (Kagayaki Summer Days)&quot; ແລະ &quot;ພາລະກິດຂອງພວກເຮົາ (Our Quest)&quot;, ເຊິ່ງໃຊ້ໃນແອນິເມຊັ້ນສັ້ນ ແລະ ຮ້ອງໂດຍນັກພາກຫຼາຍຄົນຂອງເກມ, &quot;ຄວາມຊົງຈຳແຫ່ງຄວາມເມດຕາ (Memories of Kindness)&quot;, ໃຊ້ເປັນເພງຕີມຂອງອົງສຸດທ້າຍ ຮ້ອງໂດຍ''ຄາໂນະ''ໃນເວີຊັນຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ''[[ຢອນຮາ]]''ສຳລັບເພງສະບັບພາສາເກົາຫຼີ ແລະ ອັງກິດ, ແລະ &quot;ຂອບໃຈ (Thanks to)&quot;, ເຊິ່ງເປັນເພງພິເສດສຳລັບງານກິດຈະກຳຄົບຮອບ1.5ປີໃນເກົາຫຼີໂດຍ ''ຢອນຮາ''ໃນພາສາອັງກິດ ແລະ ພາສາເກົາຫຼີ.

==== ດົນຕີປະກອບຕົ້ນສະບັບ ====
ເພງດົນຕີປະກອບສ່ວນຫຼາຍແມ່ນປະພັນຂຶ້ນໂດຍ''ມິສຶກິໂຢະ''(Mitsukiyo), ''ຄະຣຸດ''(Karut), ແລະ ''ນໍ''(Nor). ແຕ່ກໍມີນັກດົນຕີຄົນອື່ນໆມາມີສ່ວນລວມນຳເປັນໄລຍະໆເຊັ່ນ ''ໄອໂອບານ''ສຳລັບການຮ່ວມມືກັນກັບຊຸດກາຕູນ''[[ເຣລກັນ ແຟ້ມລັບຄະດີວິທະຍາສາດ]].''

ເພງຕົ້ນສະບັບເຫຼົ່ານີ້ຖືກລວມກັນເປັນຊຸດໃນຊຸດເພງທີ່ມີຊື່ວ່າ''ບລູ ອາຣໄຄຟ ອໍຣິຈີນໍ ຊາວແທຣັກ''(Blue Archive Original Soundtrack)'','' ຊຸດແຮກໄດ້ເຜີຍແຜ່ເມື່ອວັນທີ24, ມີນາປີ2022. ຊຸດຫຼ້າສຸດແມ່ນຊຸດທີຫ້າ, ເຜີຍແຜ່ເມື່ອວັນທີ21, ມັງກອນປີ2024.

== ຜົນຕອບຮັບ ແລະ ຜົນກະທົບຕໍ່ສັງຄົມ ==

=== ຄວາມນິຍົມ ===
ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຕອນແຮກຈະຖືກວິຈານຢ່າງໜັກເນື່ອງຈາກການຂາດຫາຍຂອງເນື້ອຫາເກມເວີຊັນສາກົນ, ແຕ່ໃນໄລຍະຕໍ່ມາກໍໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວຫຼັງຈາກການປັບປຸງ, ປັດຈຸບັນມີຖານແຟນໆຈຳນວນຫຼາຍໂດຍສະເພາະໃນເຂດ[[ອາຊີປາຊີຟິກ]](ອາຊີອາຄະເນ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ເກົາຫຼີ).

ຕົວເກມໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງຫຼາຍເມື່ອໄວໆນີ້ໃນ[[ງານຄອມມິເກະ]] ດ້ວຍອີງຕາມຂໍ້ມູນຂອງC102 (ງານຄອມມິເກະຄັ້ງທີ102)ປະຈຳລະດູຮ້ອນປີ2023 ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າເກມມີຈຳນວນຊຸ້ມທີ່ເຂົ້າລວມໃນສ່ວນເກມເຄືອຂ່າຍສັງຄົມທົ່ວໂລກສູງສຸດ, ໂດຍມີ894ຊຸ້ມທີ່ຂາຍເຄື່ອງ ແລະ ປື້ມໂດຈິນກ່ຽວກັບເກມ.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-06-10|title=【コミケC102】最大手サークル数の覇権ゲームが決まる！ブルアカ894ウマ娘804アイマス688Fate656東方648艦これ602|url=http://nokuo.blog.jp/archives/49352481.html|access-date=2023-11-03|website=本田未央ちゃん応援まとめ速報|language=ja|archive-date=2023-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612164844/http://nokuo.blog.jp/archives/49352481.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວຈາກ446ຊຸ້ມຂາຍທີ່ເຂົ້າລວມໃນC101ປະຈຳລະດູໜາວປີ2022.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2022-12-30|title=C101サークル数 ウマ娘728 ホロライブ620 艦これ654 東方596 デレマス474|url=http://nokuo.blog.jp/archives/48141685.html|access-date=2023-11-03|website=本田未央ちゃん応援まとめ速報|language=ja}}&lt;/ref&gt; ຕົວເກມຈຶ່ງໄດ້ຈັດບູດໃຫຍ່ທາງການຂຶ້ນໃນງານຄອມມິເກະຄັ້ງທີ103 ປະຈຳລະດູໜາວປີ2023 ຫຼັງຈາກຈັດຊຸ້ມເກມໃນສ່ວນເກມເຄືອຂ່າຍສັງຄົມທົ່ວໂລກກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=$B%3%_%C%/%^!|url=http://www.comiket.co.jp/info-c/C103/C103genre.html|access-date=2023-11-03|website=$B%3%_%C%/%^!|language=ja}}&lt;/ref&gt; ໂດຍພົບວ່າມີຜູ້ພັດທະນາຂອງເກມທີ່ໂດດເດັ່ນໄດ້ເຂົ້າລວມເຊັ່ນ ຫົວໜ້າຜູ້ພັດທະນາ ຄິມຢອງຮາ ແລະ ຜູ້ປະພັນເພງ ມິສຶກິໂຢະ ໄດ້ມາເບິ່ງຊົມບູດໃນງານ ແລະ ພົບປະກັບເຫຼົ່າແຟນໆ ແລະ ສິລະປິນເພື່ອເປັນການສະໜັບສະໜູນ. ຈາກການສຳຫຼວດເມື່ອວັນທີ16, ທັນວາປີ2023ທີ່ຈັດເຮັດໂດຍ[[ບໍລິສັດທຸລະກິດສິ່ງພິມນິກເຄັອ໌ຈຳກັດ|ນິກເຄັອ໌ ເອັນເຕີເທນເມັນ]], ຖານແຟນເກມຂອງບລູ ອາຣໄຄຟໃນຍີ່ປຸ່ນມີອາຍຸສະເລ່ຍ24ປີ, ແລະ ມີອັດຕາສ່ວນຊາຍ-ຍິງທີ່ບ່ຽງຫາຊາຍທີ່80:20.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://xtrend.nikkei.com/atcl/contents/18/00960/00001/|title=今、本当に推されている「人」「作品」が分かる 最旬&quot;推し&quot;新潮流|date=February 2, 2024|author1=Ayase Hirashima|author2=Eri Hatano|website=[[Nikkei Business Publications|Nikkei Cross Trend]]|lang=ja|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240222142208/https://xtrend.nikkei.com/atcl/contents/18/00960/00001/|archive-date=February 22, 2024}}&lt;/ref&gt;

ເກມນີ້ຍັງໄດ້ດຶງດູດ(ຄອບງຳ)ເຫຼົ່າສິລະປິນມັງງະ ແລະ ນັກເຮັດແອນິເມຊັນຊື່ດັງຫຼາຍໆຄົນໃຫ້ມາເປັນແຟນ(ເສບຕິດ)ເກມ ແລະ ຍັງໄດ້ເຮັດຜົນງານແຟນອາທ໌ຂອງເກມນຳ. ໜຶ່ງໃນນັ້ນແມ່ນຜູ້ແຕ່ງເລື່ອງ ໂປະຊິ ເດິ ຣັອກ!, ຮາມາຈິ ອາກິ ທີ່ໄດ້ເຂົ້າລວມໃນງານຄອມມິເກະຄັ້ງທີ101 ແລະ ໄດ້ຈັດຊຸ້ມຂາຍໂດຈິນເກມບລູ ອາຣໄຄຟຂອງລາວເອງ. ໂດຍໂປະຊິ ເດິ ຣັອກ! ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງລົ້ນຫຼາມ ຫຼັງຈາກການແປງເປັນອະນິເມະທີ່ອອກອາກາດຈົບເມື່ອອາທິດກ່ອນງານຈະຈັດ, ເຮັດໃຫ້ຊຸ້ມຂາຍຂອງລາວມີຜູ້ຄົນມາເບິ່ງເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ເຊິ່ງຫຼາຍເຖິງ300ກວ່າຄົນ. ດ້ວຍເຫດນີ້ຜູ້ຈັດງານຕ້ອງຍ້າຍຊຸ້ມຂອງລາວອອກໄປນອກຫໍງານສູນກາງໃຫຍ່ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ແອອັດເກີນໄປ, ແລະ ຊຸ້ມຂາຍຂອງລາວກໍຂາຍປຶ້ມໝົດຢ່າງວ່ອງໄວໃນຊ່ວງຕອນສວາຍ.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-11-03|title=Bocchi the Rock! Manga Creator's Loner Experience at Comiket|url=https://www.animenewsnetwork.com/interest/2022-12-31/bocchi-the-rock-manga-creator-loner-experience-at-comiket/.193473|access-date=2023-11-03|website=Anime News Network|language=en}}&lt;/ref&gt; ລາວຍັງໄດ້ມີສ່ວນລວມໃນງານຄອມມິເກະກັບໂດຈິນບລູ ອາໄຄ້ໃນຄັ້ງຖັດໆມາ ແລະ ຍັງໄດ້ມີສ່ວນລວມໃນການໂປຣໂມດເກມຢ່າງເປັນທາງການນຳ.

=== ລາງວັນ ===
ບລູ ອາຣໄຄຟໄດ້ຮັບລາງວັນຈາກບໍລິສັດວິໄຈການຕະຫຼາດເຊັນເຊີ ທາວເວີສຳລັບການເລົ່າເລື່ອງທີ່ດີທີ່ສຸດ, ເອົາຊະນະການຂັດເລືອກກັບເກມອື່ນໆເຊັ່ນ: [[ເຟດ/ແກຣນ ອໍເດີ]], [[ກັອດເດສ ອອຟ ວິກຕໍຣີ້: ນິກເກະ]] ແລະ [[ຮອນໄຄ: ສະຕາ ເຣລ]].&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Loo|first=Nan|title=Sensor Tower APAC Awards 2023 Winners|url=https://sensortower.com/blog/sensor-tower-apac-awards-2023-winners#:~:text|website=Sensor Tower|date=February 28, 2024|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228192533/https://sensortower.com/blog/sensor-tower-apac-awards-2023-winners|archive-date=February 28, 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ລາຍໄດ້ ===
ລາຍໄດ້ລວມຕັ້ງແຕ່ເປີດຕົວຈົນເຖິງເດືອນຕຸລາປີ2023 ທະລຸູ400ລ້ານໂດລາສະຫະລັດຈາກທຸກເວີີຊັນ. ເກມເວີຊັນຍີ່ປຸ່ນມີສ່ວນແບ່ງຫຼາຍເຖິງ75%ຂອງລາຍໄດ້ທັງໝົດ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ブルーアーカイブが2023年に大幅成長、前年同期比2倍以上の収益とダウンロード数を世界市場で記録|url=https://sensortower.com/ja/blog/blue-archive-grow-significantly-in-2023/|access-date=2024-01-03|website=Sensortower|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207123749/https://sensortower.com/ja/blog/blue-archive-grow-significantly-in-2023/|archive-date=December 7, 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ໃນເດືອນສິງຫາປີ2023, ຕົວເກມເຮັດລາຍໄດ້ໆ19ລ້ານໂດລາສະຫະລັດໃນເວີຊັນຍີ່ປຸ່ນ, ແລະ 4ລ້ານໂດລາສະຫະລັດໃນເວີຊັນທົ່ວໂລກ, ລາຍໄດ້ລວມແມ່ນຢູ່ທີ່24ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=GACHAREVENUE|url=https://www.gacharevenue.com/revenue|access-date=2023-09-24|website=www.gacharevenue.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010223630/https://www.gacharevenue.com/revenue|archive-date=October 10, 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ຈາກຂໍ້ມູນຂອງເນັກຊອນ, ບລູ ອາຣໄຄຟ ເປັນເກມທີ່ເຮັດລາຍໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລາຍງານທາງການເງີນປະຈຳໄຕມາດ, ໂດຍເປັນໜຶ່ງໃນເກມທີ່ເຮັດລາຍໄດ້ໄດ້ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດໃນຍີ່ປຸ່ນໃນລາຍງານທາງການເງີນປະຈຳໄຕມາດທີສອງຂອງປີ2023.

=== ການກຳກັບຄວບຄຸບ ===
{{ໂຄງສ່ວນ}}

==== ການເຊັນເຊີ້ເນື້ອຫາເວີຊັນສາກົນ ====
ເວີຊັນສາກົນ ຫຼື ທົ່ວໂລກ ໄດ້ຮັບການວິພາກວິຈານຢ່າງໜັກໜ່ວງໃນເລື່ອງການເຊັນເຊີ້ເນື້ອຫາບາງສ່ວນເມື່ອນຳມາປຽບທຽບກັບເວີຊັນຍີ່ປຸ່ນ, ເຖິງແມ່ນວ່າທາງ ເນັກຊອນຈະສັນຍາວ່າຈະເກັບເນື້ອຫາດັ້ງເດີມເອົາໄວ້ກໍຕາມ. ກາບຟິກຂອງເກມບາງສ່ວນມີການປ່ຽນແປງ ຫຼື ສູມເຂົ້າ, ແລະ ບົດສົນທະນາບາງຕອນທີ່ຕົ້ນສະບັບ(ຍີ່ປຸ່ນ)ມີເນື້ອຫາສຸ່ມສ່ຽງ ກໍມີການແປງໃຫ້ເບົາລົງ ຫຼັງຈາກການແປ. ສິ່ງນີ້ນຳໄປສູ່ການຖິ້ມ ລະເບີດລີວິວໂດຍຜູ້ຫິ້ນທັງໃນ Google Play ແລະ App Store. ຈັ່ງໃດກໍຕາມ, ມີການກ່າວກັນວ່າເວີຊັນເກົາຫຼີບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນຈາກການປ່ຽນແປງເຫຼົ່ານີ້, ທັງທີ່ເວີຊັນເກົາຫຼີເອງກໍລວມຢູ່ໃນເວີຊັນສາກົນເຊັ່ນກັນ.

ດ້ວຍເຫດນີ້, ຫົວໜ້າຝ່າຍຜູ້ພັດທະນາ ຄິມຢ່ອງຮາ ຈຶ່ງຕອບກັບໂດຍກ່າວວ່າ ພວກເຂົາຈຳເປັນຕ້ອງປະຕິບັດຕາມ &quot;ຂໍ້ກຳນົດພາຍນອກ&quot; ເພື່ອໃຫ້ສາມາດວາງຈຳໜ່າຍເກມຂອງພວກເຂົາ ໃນພູມມິພາອື່ນໆ ແລະ ຂໍໂທດເຫຼົ່າຜູ້ຫິ້ນສຳລັບການທີ່ບໍ່ສາມາດຮັກສາສັນຍາຂອງພວກເຂົາໄດ້.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=https://twitter.com/EN_BlueArchive/status/1471366983534858242?s=20 |url=https://twitter.com/EN_BlueArchive/status/1471366983534858242?s=20 |access-date=2023-09-24 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}&lt;/ref&gt;

ການເຊັນເຊີ້ຖີກຍົກເລິກໃນເດືອນພະຈິກປີ2022, ເນັກຊອນໄດ້ເປີດຕົວເວີຊັນ &quot;ເຣດ-ທີ້(ໄວຮຸ່ນ)&quot; ສຳລັບເວີຊັນສາກົນແຍກຕ່າງຫາກ (ໝາຍເປັນ ບລູ ອາຣໄຄຟ(15+) ໃນ Google Play ແລະ ບລູ ອາຣໄຄຟ(12+) ໃນ App Store) ນອກນີ້ຍັງຍົກລະດັບເຣດຕິ່ງຂອງເວີຊັນຕົ້ນສະບັບເປັນ 17+(ຫຼື 18+ ໃນເກົາຫຼີ), ສາເຫດຫຼັກມາຈາກການທີ່ ຄະນະກຳມະການຈັດເຣດຕິ່ງແຫ່ງ ສ.ເກົາຫຼີ ໄດ້ເພີ່ມເຣດຕິ່ງຂອງເວີຊັນຕົ້ນສະບັບ, ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການປະທ້ວງຢ່າງໜັກໜ່ວງຈາກເຫຼົ່າແຟນເກມຂອງຜູ້ຫຼິ້ນຊາວເກົາຫຼີ, ທີ່ໃນທ້າຍທີ່ສຸດຈະໄດ້ນຳເລື່ອງນີ້ສູ່ການເປີດໂປງທາດແທ້ຂອງເຫດການຄັ້ງນີ້ວ່າແມ່ນການສໍ້ໂກງ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-10-08 |title=Blue Archive Will Split into Separately Age-Rated versions |url=https://www.siliconera.com/blue-archive-will-split-into-separately-age-rated-versions/ |access-date=2023-09-24 |website=Siliconera |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==== ການຄວບຄຸມຂອງຄະນະກຳມະການຈັດເຣດຕິ່ງເກົາຫຼີ ====
ໃນການຕັດສິນໃຈທີ່ໄດ້ນຳໄປສູ່ຂໍ້ຂັດແຍ້ງ, [[ຄະນະກຳມະການຈັດເຣດຕິ່ງ ແລະ ດູແລເກມ|ຄະນະກຳມະການຈັດເຣດຕິ່ງ ແລະ ດູແລເກມແຫ່ງສາທາລະນະລັດເກົາຫຼີ(ເກົາຫຼີໃຕ້) ຫຼື ຈີອາຣເອຊີ(GRAC)]]ໄດ້ມີການເພີ່ມເຣດຂອງເກມບລູ ອາຣໄຄ້ຟ ແລະ [[ເຟດ/ແກຣນ ອໍເດີ|''ເຟດ/ແກຣນ ອໍເດີ'']]ຈາກ15+ເປັນ18+ຢ່າງບໍ່ມີລາຍລະອຽດໃນເດືອນຕຸລາປີ2022. ໂດຍເຫຼົ່າແຟນເກມທັງຫຼາຍບໍ່ວ່າຈະໃນເກົາຫຼີແຕ່ແຟນເກມທົ່ວໂລກເອງກໍບໍ່ເຫັນນຳກັບການກະທຳຂອງຄະນະກຳມະການ, ຈຶ່ງມີແຟນເກມຈຳນວນໜຶ່ງໄດ້ພາກັນລົງນາມຍື່ນຄຳຮ້ອງໂດຍ5,400ຄົນເພື່ອຂໍໃຫ້ມີການກວດສອບຄະນະກຳມະການ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pocketgamer.biz/news/81900/south-korean-game-regulatory-agency-investigated-for-corruption/|title=South Korean game regulatory agency investigated for corruption|last=Morris|first=Iwan|date=5 July 2023|website=PocketGamer.biz|archive-url=https://web.archive.org/web/20240105201437/https://www.pocketgamer.biz/news/81900/south-korean-game-regulatory-agency-investigated-for-corruption/|archive-date=5 January 2024|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ການຮຽກຮ້ອງໄດ້ຖືກຍື່ນຂຶ້ນສານໂດຍສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ລີຊັງຮອນຈາກ[[ພັກປະຊາທິປະໄຕເກົາຫຼີ]].&lt;ref name=&quot;EBN&quot;&gt;{{Cite web|last=진명갑|date=2022-10-13|title=[국감22] 수년째 15세 이용 게임 돌연 청불 등급|url=https://www.ebn.co.kr/news/view/1550499|access-date=2023-09-24|website=EBN|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20221013085730/https://www.ebn.co.kr/news/view/1550499|archive-date=October 13, 2022|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຜົນຂອງການກວດສອບໄດ້ມີການເຜີຍແຜ່ໃນເດືອນມິຖຸນາປີ2023ໂດຍ[[ກະຊວງວັດທະນະທຳ, ກີລາ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ]], ເຊິ່ງພົບວ່າຄະນະກຳມະການມີການໃຊ້ເງິນພາສີຈຳນວນ700ລ້ານວອນ(5ແສນໂດລາສະຫະລັດ)ໃນທາງທີ່ຜິດ, ໂດຍນຳມາຈາກທຶນສຳລັບໂຄງການພາຍໃນ. ທາງກະຊວງກ່າວວ່າພວກເຂົາໄດ້ມີການປ່ຽນຄະນະກຳມະການຊຸດໃໝ່, ໂດຍປ່ຽນຫົວໜ້າ ແລະ ດຳເນີນຄະດີກັບຜູ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງທັງໝົດ.&lt;ref&gt;{{Cite news|author1=Joshua Wolens|date=2023-07-06|title=Anime game fans got so angry about a nudity-related age rating they brought down South Korea's 'festering and rotting' game rating agency for corruption|language=en|work=PC Gamer|url=https://www.pcgamer.com/anime-game-fans-got-so-angry-about-a-nudity-related-age-rating-they-brought-down-south-koreas-festering-and-rotting-game-rating-agency-for-corruption/|access-date=2023-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926013705/https://www.pcgamer.com/anime-game-fans-got-so-angry-about-a-nudity-related-age-rating-they-brought-down-south-koreas-festering-and-rotting-game-rating-agency-for-corruption/|archive-date=September 26, 2023|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;EBN&quot; /&gt;

== ອ້າງອີງ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ລິ້ງພາຍນອກ ==

* {{Official website|https://bluearchive.nexon.com/home}}
* {{Official website|https://anime.shochiku.co.jp/bluearchive-anime/|ເວັບໄຊອະມິເມະທາງການ}} (ຍີ່ປຸ່ນ)
* [https://www.facebook.com/EN.BlueArchive ບລູ ອາຣໄຄຟ໌] ທີ່ [[ເຟດບຸກ|Facebook]]
* {{ທະວິດເຕີ|EN_BlueArchive}}
* [https://www.youtube.com/channel/UCsrnDYrkovQhCCE8kwKcvKQ ບລູ ອາຣໄຄຟ໌]  ທີ່ [[ຢູທູບ|YouTube]]

== ຂໍ້ຄວາມ ==
[[ໝວດ:ເກມ]]</text>
      <sha1>6rl3lxkj41mx0k7ykgcugtpcoo4wbw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແຂວງບິ່ງເຢືອງ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21303</id>
    <revision>
      <id>127753</id>
      <parentid>119823</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T02:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4920" sha1="ilbyjfmzjlx1vqr5cf1eo69or1xy75k" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ນິຄົມ|name=ແຂວງບິ່ງເຢືອງ|type=[[Provinces of Vietnam|Province]]|image_seal=Biểu trưng tỉnh Bình Dương.svg|image_skyline=Binh Duong Collage.jpg|image_caption=ຕາມເຂັມໂມງ, ຈາກຊ້າຍເທິງ:&lt;br&gt;ສູນບໍລິຫານ ບິ່ງດິ້ງ, ຫໍໂມງຂອງສີ່ແຍກ ດຶກດຳບັນ, ວິຫານ ໂຮ່ຍອານ, [[ວັດ ໂຮ່ຍຂ່າງ]], [[Phú Cường, Bình Dương|Phú Cường]] ວິຫານ , [[Đại Nam Văn Hiến]], [[ວັດ Thien Hau|Temple of Lady Thiên Hậu]].|nickname=The industrial capital of the South|image_map=Binh Duong in Vietnam before 1 July 2025.svg|map_caption=Location of Bình Dương within Vietnam|image_map1={{Infobox mapframe|zoom=8|frame-width=280}}|coordinates={{Coord|11|10|N|106|40|E|region:VN-57_type:adm1st|display=inline,title}}|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|Vietnam}}|subdivision_type1=[[Regions of Vietnam|Region]]|subdivision_name1=[[Southeast (Vietnam)|Southeast]]|seat_type=Capital|seat=[[Thủ Dầu Một]]|leader_party=|leader_title=[[Provinces of Vietnam#People's Council|People's Council]] Chairman|leader_name=Phạm Văn Chánh|leader_title1=[[Provinces of Vietnam#People's Committee|People's Committee]] Chairman|leader_name1=Võ Văn Minh|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;area_2022&quot;&gt;{{Cite act|date=18 October 2023|type=Decision|index=3048/QĐ-BTNMT|legislature=[[Ministry of Natural Resources and Environment (Vietnam)]]|title=Biểu số 4.5: Hiện trạng sử dụng đất vùng Đông Nam Bộ năm 2022|trans-title=Table 4.5: Current land use status in the Southeast region in 2022|language=vi|url=https://monre.gov.vn/VanBan/Lists/VanBanChiDao/Attachments/3012/b4.5_Signed.pdf}} – the data in the report are in hectares, rounded to integers&lt;/ref&gt;|area_total_km2=2694.64|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_footnotes=|population_total=2,823,427|population_as_of=2023|population_density_km2=auto|population_demonym=''Binh Duong people'' &lt;br&gt;''Binzuonese''|demographics_type1=Demographics|demographics1_title1=[[List of ethnic groups in Vietnam|Ethnicities]]|demographics1_info1=[[Vietnamese people|Vietnamese]], [[Khmer Krom|Khmer]], [[Tay people|Tày]], [[Hoa people|Hoa]], [[Stieng people|Xtiêng]]|demographics_type2=GDP&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kinhtedothi.vn/tong-quan-kinh-te-xa-hoi-cua-tinh-binh-duong-nam-2023.html|title=Economic - Social Overview of Binh Duong Province in 2023|access-date=2024-10-22|archive-date=2025-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250322120350/https://kinhtedothi.vn/tong-quan-kinh-te-xa-hoi-cua-tinh-binh-duong-nam-2023.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|demographics2_title1=Total|demographics2_info1=[[VND]] 483.032 trillion&lt;br/&gt;[[US$]] 20.750 billion (2023)|blank1_name=[[Human Development Index|HDI]] (2020)|blank1_info={{increase}} 0.756&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Human Development Index by province(*) by Cities, provincies and Year |url=https://www.gso.gov.vn/en/px-web/?pxid=E1438&amp;theme=Health%2C%20Culture%2C%20Sport%20and%20Living%20standard |access-date=September 28, 2024 |website=[[General Statistics Office of Vietnam]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;([[List of administrative divisions of Vietnam by Human Development Index|14th]])|timezone=[[Indochina Time|ICT]]|utc_offset=+7|area_code_type=[[Telephone numbers in Vietnam|Area codes]]|area_code=650 (until 16 July 2017)&lt;br/&gt;274 (from 17 June 2017)|iso_code=[[ISO 3166-2:VN|VN-57]]|website={{URL|www.binhduong.gov.vn/}}|native_name=Bình Dương}}'''ບິ່ງເຢືອງ''' ([[ພາສາຫວຽດນາມ|ພາສາຫວຽດ]]: Bình Dương) ​ແມ່ນ ​ແຂວງ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ຫວຽດນາມ. ຕັ້ງ​ຢູ່​ພາກ [[ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ (ຫວຽດນາມ)|​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້]] ​ຂອງ​ປະ​ເທດ ແລະ ເຂດ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​ຫຼັກ 2, ມີ​ຊາຍ​ແດນ​ຕິດ​ກັບ ​ແຂວງ ບິ່ງ​ເຟືອກ ທິດ​ເໜືອ, [[ເມືອງໂຮ່ຈິມິນ|ນະ​ຄອນ ໂຮ່​ຈີ​ມິນ]] ທິດ​ໃຕ້ ແລະ ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ​ສຽງ​ໃຕ້, [[ແຂວງໄຕນິງ|ແຂວງ ໄຕນິງ]] ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ຕົກ ແລະ [[ແຂວງດົ່ງນາຍ|ດ່າ​ນ​ນາຍ. ແຂວງ]] ​ທາງ​ທິດ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​. ແຂວງ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ຈາກ ​ແຂວງ​ເຊີນ​ເບ ​ໃນ​ວັນ​ທີ 1 ມັງກອນ 1997.

== ອ້າງອີງ ==</text>
      <sha1>ilbyjfmzjlx1vqr5cf1eo69or1xy75k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ອັດສະລິຍະ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21424</id>
    <revision>
      <id>127736</id>
      <parentid>113563</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T16:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <origin>127736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7984" sha1="fpanpj0vj64buspobigekb5o2hzr2lh" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ສິ່ງນາມມະທຳ
| name = ອັດສະລິຍະ
| ຊື່ພາສາອື່ນ = Genius
| ໝວດໝູ່ຫຼັກ = [[ຈິດວິທະຍາ]], [[ສະຕິປັນຍາ]]
}}

'''ອັດສະລິຍະ''' ({{lang-en | Genius}}) ແມ່ນລັກສະນະຂອງບຸກຄົນທີ່ມີ[[ຄວາມເຂົ້າໃຈ]]ອັນເລິກເຊິ່ງ, ມີແນວຄິດສ້າງສັນທີ່ເປັນຕົ້ນສະບັບ ແລະ ມີຄວາມສາມາດພິເສດໂດດເດັ່ນໃນການປະຕິບັດສິລະປະ, ວິທະຍາສາດ, ຄະນິດສາດ ຫຼື ໃນຂົງເຂດວຽກງານຕ່າງໆ ທີ່ລື່ນກາຍຄວາມຄາດຫວັງແບບທົ່ວໄປ. ຄວາມອັດສະລິຍະນີ້ ມັກຈະເປັນສິ່ງທີ່ກຳນົດມາດຕະຖານໃໝ່ໃຫ້ແກ່ອະນາຄົດ, ສ້າງວິທີການເຮັດວຽກທີ່ມີປະສິດທິພາບກວ່າເກົ່າ ຫຼື ເປັນຄວາມສາມາດທີ່ຢູ່ເໜືອກວ່າຄູ່ແຂ່ງທົ່ວໄປຢ່າງຈະແຈ້ງ&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;Britannica, T. Editors of Encyclopaedia. &quot;Genius.&quot; ''Encyclopedia Britannica''.&lt;/ref&gt;.

ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ຄວາມອັດສະລິຍະຈະມີຄວາມກ່ຽວພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບ[[ສະຕິປັນຍາ]] (ຄວາມສາມາດທາງປັນຍາ) ແລະ ຜົນງານການສ້າງສັນອັນຊົງຄຸນຄ່າ. ນອກຈາກນັ້ນ, ຄຳວ່າ &quot;ອັດສະລິຍະ&quot; ຍັງຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອອ້າງອີງເຖິງບຸກຄົນທີ່ມີຄຸນລັກສະນະດັ່ງກ່າວ, ລວມໄປເຖິງກຸ່ມຄົນທີ່ເປັນ [[ພະຫູສູດ]] (Polymath) ເຊິ່ງມີຄວາມຮູ້ຄວາມຊ່ຽວຊານ ແລະ ເກັ່ງກ້າສາມາດໃນຫຼາກຫຼາຍສາຂາວິຊາພ້ອມກັນ ເຊັ່ນ [[ອານແບກ ອາຍສະຕາຍ]] ຫຼື [[ເລໂອນາໂດ ດາວິນຊີ]]&lt;ref name=&quot;cox&quot;&gt;Cox, C. M. (1926). ''The Early Mental Traits of Three Hundred Geniuses''. Stanford University Press.&lt;/ref&gt;.

== ປະຫວັດສາດ ແລະ ທີ່ມາຂອງແນວຄິດ ==
ໃນ[[ຍຸກໂຣມັນ]]ບູຮານ, ຄຳວ່າ &quot;Genius&quot; (ໃນພາສາລາຕິນ) ບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງຄວາມສະຫຼາດຂອງມະນຸດ, ແຕ່ໝາຍເຖິງ &quot;ຈິດວິນຍານຜູ້ປົກປັກຮັກສາ&quot; (Guardian spirit) ທີ່ຄອຍຕິດຕາມ ແລະ ມອບແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ແກ່ບຸກຄົນໃດໜຶ່ງຕັ້ງແຕ່ເກີດຈົນຕາຍ. 

ແນວຄິດນີ້ໄດ້ປ່ຽນແປງໄປໃນ[[ຍຸກຟື້ນຟູສິລະປະວັດທະນະທຳ]] (Renaissance) ແລະ [[ຍຸກແຫ່ງການຕື່ນຮູ້]] (Enlightenment), ເຊິ່ງຜູ້ຄົນເລີ່ມເບິ່ງວ່າ ຄວາມອັດສະລິຍະບໍ່ແມ່ນສິ່ງສັກສິດພາຍນອກ, ແຕ່ເປັນ &quot;ພອນສະຫວັນພາຍໃນ&quot; ຂອງມະນຸດເອງ ໂດຍສະເພາະບຸກຄົນທີ່ສາມາດສ້າງສັນຜົນງານສິລະປະ ຫຼື ຄົ້ນພົບກົດເກນທາງວິທະຍາສາດໃໝ່ໆ ທີ່ບໍ່ເຄີຍມີໃຜເຮັດໄດ້ມາກ່ອນ&lt;ref name=&quot;galton&quot;&gt;Galton, F. (1869). ''Hereditary Genius: An Inquiry into Its Laws and Consequences''. Macmillan.&lt;/ref&gt;.

== ການວັດແທກໃນທາງຈິດວິທະຍາ ==
ໃນທາງ[[ຈິດວິທະຍາ]]ສະໄໝໃໝ່, ໄດ້ມີການພະຍາຍາມກຳນົດ ແລະ ວັດແທກຄວາມອັດສະລິຍະໂດຍໃຊ້ຕົວຊີ້ວັດຕ່າງໆ:

=== ລະດັບສະຕິປັນຍາ (IQ) ===
ນັກຈິດວິທະຍາບາງກຸ່ມ ໄດ້ໃຊ້[[ລະດັບສະຕິປັນຍາ]] ຫຼື IQ (Intelligence Quotient) ເປັນເກນໃນການກຳນົດ. ຕາມມາດຕະຖານການທົດສອບສະຕິປັນຍາຂອງ Stanford-Binet, ບຸກຄົນທີ່ມີຄະແນນ IQ ຕັ້ງແຕ່ '''140 ຂຶ້ນໄປ''' ຈະຖືກຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມ &quot;ອັດສະລິຍະ ຫຼື ໃກ້ຄຽງອັດສະລິຍະ&quot; (Genius or near genius) ເຊິ່ງມີປະຊາກອນພຽງແຕ່ປະມານ 0.5% ເທົ່ານັ້ນໃນໂລກ ທີ່ມີລະດັບນີ້&lt;ref name=&quot;terman&quot;&gt;Terman, L. M. (1925). ''Genetic Studies of Genius''. Stanford University Press.&lt;/ref&gt;.

=== ຄວາມຄິດສ້າງສັນ ແລະ ຜົນງານ ===
ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ນັກຈິດວິທະຍາຮຸ່ນຫຼັງ ເຊັ່ນ ຮັງສ໌ ໄອເຊັງຄ໌ (Hans Eysenck) ເຫັນວ່າ IQ ພຽງຢ່າງດຽວບໍ່ສາມາດສ້າງອັດສະລິຍະໄດ້ ຖ້າຂາດ &quot;ຄວາມຄິດສ້າງສັນທີ່ແຕກຕ່າງ&quot; (Divergent thinking) ແລະ ຄວາມມຸ່ງໝັ້ນ. ອັດສະລິຍະທີ່ແທ້ຈິງ ຕ້ອງແມ່ນຜູ້ທີ່ສາມາດປ່ຽນຄວາມສະຫຼາດໃຫ້ກາຍເປັນ &quot;ຜົນງານຕົວຈິງ&quot; ທີ່ປ່ຽນແປງໂລກໄດ້&lt;ref name=&quot;eysenck&quot;&gt;Eysenck, H. (1995). ''Genius: The Natural History of Creativity''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;.

== ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ &quot;ຄົນເກັ່ງ&quot; ກັບ &quot;ອັດສະລິຍະ&quot; ==
ໃນທາງວິຊາການ, ໄດ້ມີການຈຳແນກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ ຄົນທີ່ມີພອນສະຫວັນ/ຄົນເກັ່ງ (Talent) ແລະ ອັດສະລິຍະ (Genius) ໄວ້ດັ່ງນີ້:
* '''ຄົນເກັ່ງ (Talent):''' ແມ່ນຜູ້ທີ່ສາມາດຍິງເປົ້າໝາຍ ທີ່ຄົນທົ່ວໄປຍິງບໍ່ເຖິງ. ພວກເຂົາຮຽນຮູ້ໄດ້ໄວ ແລະ ມີຄວາມຊ່ຽວຊານສູງໃນລະບົບ ຫຼື ກົດເກນທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ.
* '''ອັດສະລິຍະ (Genius):''' ແມ່ນຜູ້ທີ່ສາມາດຍິງເປົ້າໝາຍ '''ທີ່ຄົນທົ່ວໄປແນມບໍ່ເຫັນ'''. ພວກເຂົາບໍ່ພຽງແຕ່ເກັ່ງໃນລະບົບເກົ່າ, ແຕ່ເປັນຜູ້ສ້າງລະບົບ, ກົດເກນ, ຫຼື ອົງຄວາມຮູ້ໃໝ່ຂຶ້ນມາ ເຊິ່ງປະຕິວັດວົງການນັ້ນໆ ໄປຕະຫຼອດກາລານ.

== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ໝວດ ==
[[ໝວດ:ສະຕິປັນຍາ]]
[[ໝວດ:ຈິດວິທະຍາ]]
[[ໝວດ:ມະນຸດ]]</text>
      <sha1>fpanpj0vj64buspobigekb5o2hzr2lh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ບໍລິສັດຟອດມໍເຕີ້</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21900</id>
    <revision>
      <id>127750</id>
      <parentid>125856</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T00:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13405" sha1="0drluc10blvqnbxgzc018k04ihphp27" xml:space="preserve">{{ຄຸນນະພາບການແປ}}{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ບໍລິສັດ|name=ບໍລິສັດຟອດມໍເຕີ້|logo=Ford logo flat.svg|logo_size=|image=FordGlassHouse.jpg|image_size=|image_caption=[[ສໍານັກງານໃຫຍ່ Ford World]] ໃນ [[Dearborn, Michigan]]|type=[[ບໍລິສັດສາທາລະນະ|ສາທາລະນະ]]|traded_as={{unbulleted list|{{NYSE|F}}|[[S&amp;P 100]] component|[[S&amp;P 500]] component}}|founder=[[ເຮັນຣີ ຟອດ]]|area_served=ທົ່ວໂລກ|key_people={{unbulleted list
  | [[William Clay Ford Jr.]] ([[Chairman#Executive chairman|executive chairman]])
  | [[Jim Farley (businessman)|Jim Farley]] ([[President (corporate title)|president]] &amp; [[CEO]])
  }}|industry=[[ອຸດສາຫະກໍາລົດຍົນ|ລົດຍົນ]]|products={{unbulleted list
  | [[Automobile]]s
  | [[Performance car|Performance vehicle]]s
  | [[Luxury vehicle]]s
  | [[Commercial vehicle]]s
  | [[List of auto parts|Automotive parts]]
  }}|services={{unbulleted list
  | Automotive finance
  | [[Vehicle leasing]]
  | [[Service (motor vehicle)|Vehicle service]]
  }}|production={{increase}} 4.4 ລ້ານຄັນ (2023)|revenue={{increase}} {{US$|176.2 billion|link=yes}} (2023)|operating_income={{increase}} {{US$|5.46 billion}} (2023)|net_income={{increase}} {{US$|4.33 billion}} (2023)|assets={{increase}} {{US$|273.3 billion}} (2023)|equity={{decrease}} {{US$|42.80 billion}} (2023)|num_employees=177,000 (2023)|owner=[[Ford family (Michigan)|Ford family]] (2% equity; 40% voting power)|divisions={{unbulleted list
  | Ford Blue
  | Ford Model E
  | Ford Pro
  }}|brands={{plainlist|
* Ford
* [[Lincoln Motor Company|Lincoln]]
* [[Motorcraft]]
}}|subsid={{collapsible list
|'''International'''
* [[Ford Motor Company of Argentina|Ford Argentina]]
* [[Ford Australia]]
* [[Ford do Brasil|Ford Brazil]]
* [[Ford Motor Company of Canada|Ford Canada]]
* [[Ford of Europe|Ford Europe]]
** [[Ford of Britain|Britain]]
** [[Ford SAF|France]]
** [[Ford Germany|Germany]]
** [[Henry Ford &amp; Son Ltd|Ireland]]
** [[Ford Italia|Italy]]
** [[Ford Otosan|Otosan]] (41%)
** [[Ford Romania|Romania]]
** [[:es:Ford Valencia Body &amp; Assembly|Spain]]
** [[TrustFord]]
* [[Ford India Private Limited|Ford India]]
* [[Ford Motor Company of New Zealand|Ford New Zealand]]
* [[Ford Motor Company Philippines|Ford Philippines]]
* [[Ford Motor Company of Southern Africa|Ford Southern Africa]]
* [[Ford Vietnam]] (75%)
* [[Ford Lio Ho]] (70%)
* [[AutoAlliance Thailand]] (50%)
* [[Changan Ford]] (35%)
* [[Jiangling Motors]] (32%)
'''Finance'''
* [[Ford Motor Credit Company|Ford Credit]]
'''Other'''
* BlueOval SK
* Ford Drive
* Ford Next
* [[Ford Performance]]
* Latitude AI
}}|predecessor=[[ບໍລິສັດ ເຮັນຣີ ຟອດ]]|founded={{start date and age|1903|6|16}} in [[Detroit]], [[Michigan]], [[United States|U.S.]]&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hyde|first=Charles K.|date=June 2005|title=National Historic Landmark Nomination – Ford Piquette Avenue Plant|url=http://www.nps.gov/nhl/find/statelists/mi/FordPiquette.pdf|publisher=[[National Park Service]]|page=11|access-date=August 18, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222032217/http://www.nps.gov/nhl/find/statelists/mi/FordPiquette.pdf|archive-date=February 22, 2017}}&lt;/ref&gt;|hq_location=[[ສໍານັກງານໃຫຍ່ Ford ໂລກ]]|hq_location_city=[[Dearborn, Michigan|Dearborn]], ມິຊິແກນ|hq_location_country=ສະຫະລັດ|website={{URL|https://ford.com}}|footnotes=&lt;ref name=Annual8K2021&gt;{{cite web|title=Ford Motor Company 2021 Annual Form 8-K Report |url= https://d18rn0p25nwr6d.cloudfront.net/CIK-0000038009/2fd06f5b-1d25-4ba1-9ca9-ac261f33fd60.pdf |website= cloudfront.net |access-date=February 4, 2022|date=December 31, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;10-K&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/37996/000003799624000009/f-20231231.htm |title=Ford Motor Company 2023 Annual Report (Form 10-K) |date=February 7, 2024 |publisher=[[U.S. Securities and Exchange Commission]] |access-date=February 11, 2024 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=4traders&gt;{{cite web |url=http://www.4-traders.com/FORD-MOTOR-COMPANY-12542/company/ |title=Ford Motor Company: Shareholders, managers and business summary |website=4-Traders |location=France |access-date=May 15, 2016 |archive-date=July 18, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718230409/http://www.4-traders.com/FORD-MOTOR-COMPANY-12542/company |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=FordFamily&gt;{{cite news |last=Rogers |first=Christina |title=Shareholders Again Back Ford Family |url=https://www.wsj.com/articles/shareholders-again-back-ford-family-1463087314 |url-status=live |work=[[The Wall Street Journal]] |date=May 12, 2016 |access-date=September 16, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930141157/https://www.wsj.com/articles/shareholders-again-back-ford-family-1463087314 |archive-date=September 30, 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=DFP0302&gt;{{cite news |last=Howard |first=Phoebe Wall |title=Ford reveals radical plan to restructure automaker into three business units |url=https://www.freep.com/story/money/cars/ford/2022/03/02/ford-ceo-jim-farley-unveils-plan-ev-model-e/6981544001/ |work=[[Detroit Free Press]] |date=March 2, 2022 |access-date=March 3, 2022}}&lt;/ref&gt;}}

'''ບໍລິສັດຟອດມໍເຕີ້''' (ທີ່ຮູ້ຈັກທົ່ວໄປໃນນາມ '''ຟອດ''') ແມ່ນຜູ້ຜະລິດລົດຍົນ ຂ້າມຊາດ ຂອງອາເມຣິກາ ມີສໍານັກງານໃຫຍ່ຢູ່ Dearborn, ລັດ Michigan, ສະຫະລັດ. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍ Henry ຟອດ ແລະປະກອບໃນເດືອນມິຖຸນາ 16, 1903. ບໍລິສັດຂາຍລົດໃຫຍ່ແລະຍານພາຫະນະການຄ້າພາຍໃຕ້ຍີ່ຫໍ້ ຟອດ, ແລະລົດຟຸ່ມເຟືອຍພາຍໃຕ້ຍີ່ຫໍ້ Lincoln ຂອງຕົນ. ບໍລິສັດໄດ້ລົງທະບຽນຢູ່ໃນ [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບນິວຢອກ]] ແລະຖືກຄວບຄຸມໂດຍ ຄອບຄົວ ຟອດ . ເຂົາເຈົ້າມີສິດເປັນເຈົ້າການຂອງຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ ແຕ່ມີອຳນາດລົງຄະແນນສຽງຫຼາຍ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ford Family's Stake Is Smaller, But They're Richer And Still Firmly In Control|archive-url=https://www.forbes.com/sites/joannmuller/2010/12/02/ford-familys-stake-is-smaller-but-theyre-richer-and-remain-firmly-in-control/}}&lt;/ref&gt;

ຟອດໄດ້ແນະນຳວິທີການຜະລິດລົດຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ການຈັດການຂະໜາດໃຫຍ່ຂອງກຳມະກອນອຸດສາຫະ ກຳ ໂດຍໃຊ້ລຳດັບການຜະລິດທີ່ອອກແບບຢ່າງລະມັດລະ ວັງທີ່ພິມດ້ວຍການເຄື່ອນຍ້າຍ ສາຍປະກອບ. ໃນປີ 1914, ວິທີການເຫຼົ່ານີ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນທົ່ວໂລກເປັນ ຟອດism. ຟອດ ອະດີດບໍລິສັດຍ່ອຍຂອງອັງກິດ Jaguar ແລະ Land Rover, ໄດ້ມາໃນປີ 1989 ແລະ 2000, ຕາມລໍາດັບ, ຖືກຂາຍໃຫ້ຜູ້ຜະລິດລົດໃຫຍ່ອິນເດຍ Tata Motors ໃນເດືອນມີນາ 2008. ຟອດ ເປັນ​ເຈົ້າ​ຂອງ​ຜູ້​ຜະ​ລິດ​ລົດ​ຍົນ Volvo ຊູ​ແອັດ​ຈາກ 1999 ຫາ 2010.&lt;ref&gt;{{Cite press release|title=Ford Motor Company Completes Sale of Volvo to Geely|archiveurl=http://www.ford.com/about-ford/news-announcements/press-releases/press-releases-detail/pr-ford-motor-company-completes-sale-33059}}&lt;/ref&gt; ໃນ​ໄຕ​ມາດ​ທີ​ສາມ​ຂອງ​ປີ 2010, ຟອດ ໄດ້​ຢຸດ​ເຊົາ​ການ​ຜະ​ລິດ​ຕະ​ພັນ Mercury, ພາຍ​ໃຕ້​ການ​ທີ່​ມັນ​ໄດ້​ຕະ​ຫຼາດ​ລົດ​ຂະ​ຫນາດ​ໃຫຍ່​ໃນ​ສະ​ຫະ​ລັດ​ອາ​ເມລິ​ກາ, ກາ​ນາ​ດາ, ເມັກ​ຊິ​ໂກ, ແລະ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ກາງ​ນັບ​ຕັ້ງ​ແຕ່&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/06/03/business/03mercury.html|title=Ford to End Production of Its Mercury Line|work=The New York Times|date=June 2, 2010}}&lt;/ref&gt;

ຟອດ ເປັນຜູ້ຜະລິດລົດໃຫຍ່ອັນດັບສອງໃນສະຫະລັດ, ຮອງຈາກ General Motors, ແລະເປັນ ອັນດັບ 6 ຂອງໂລກ, ຮອງຈາກ [[ໂຕໂຍຕ້າ]], Volkswagen Group, Hyundai Motor Group, Stellantis, ແລະ General Motors, ອີງຕາມການຜະລິດຍານພາຫະນະໃນປີ 2022.&lt;ref&gt;{{Cite web|archive-url=https://www.factorywarrantylist.com/car-sales-by-manufacturer.html|title=Top 15 Automakers in the World &amp;#124; Car Sales Rank Worldwide}}&lt;/ref&gt; ໃນທ້າຍປີ 2010, ຟອດ ເປັນຜູ້ຜະລິດລົດໃຫຍ່ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບ 5 ໃນເອີຣົບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|archive-url=http://www.acea.be/images/uploads/files/20110114_PRPC-FINAL-1012.xls|title=New Passenger Car Registrations by Manufacturer European Union (EU)}}&lt;/ref&gt; ບໍລິສັດໄດ້ເປີດເຜີຍສາທາລະນະໃນປີ 1956 ແຕ່ຄອບຄົວ ຟອດ, ໂດຍຜ່ານ ຮຸ້ນຊັ້ນ B ພິເສດ, ຮັກສາ 40 ເປີເຊັນຂອງສິດລົງຄະແນນສຽງ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/joannmuller/2014/03/09/william-clay-fords-legacy-cemented-familys-dynasty/|title=William Clay Ford's Legacy Cemented Family's Dynasty}}&lt;/ref&gt; ໃນ​ລະ​ຫວ່າງ ​ວິ​ກິດ​ການ​ອຸດ​ສາ​ຫະ​ກໍາ​ຍານ​ຍົນ​ປີ 2008-2010​, ບໍ​ລິ​ສັດ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ດີ້ນ​ລົນ​ທາງ​ດ້ານ​ການ​ເງິນ​ແຕ່​ບໍ່​ຈໍາ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ຈາກ​ລັດ​ຖະ​ບານ​ກາງ​, ບໍ່​ເຫມືອນ​ກັບ​ສອງ​ຜູ້​ຜະ​ລິດ​ລົດ​ໃຫຍ່​ອື່ນໆ​ຂອງ​ສະ​ຫະ​ລັດ​.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bush announces $17.4 billion auto bailout|archive-url=https://www.politico.com/story/2008/12/bush-announces-174-billion-auto-bailout-016740}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Stopgap auto bailout to help GM, Chrysler|url=https://money.cnn.com/2008/12/19/news/companies/auto_crisis/|archive-date=2025-01-26|access-date=2024-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20250126151227/https://money.cnn.com/2008/12/19/news/companies/auto_crisis/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ ຟອດ Motors ໄດ້ກັບຄືນສູ່ຜົນກຳໄລ,&lt;ref&gt;{{Cite news|title=How Ford stayed strong through the financial crisis|url=https://money.cnn.com/2011/01/12/autos/Bill-Ford-Alan-Mulally-carmaker.fortune/index.htm|archive-date=2018-07-02|access-date=2024-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702093254/http://archive.fortune.com/2011/01/12/autos/Bill-Ford-Alan-Mulally-carmaker.fortune/index.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ແລະເປັນບໍລິສັດອັນດັບທີ 11 ຂອງອາເມລິກາທັງໝົດໃນບັນຊີລາຍຊື່ 2018 Fortune 500, ອີງຕາມລາຍຮັບທົ່ວໂລກໃນປີ 2017 ຂອງ $156.7.&amp;nbsp;ຕື້. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ford Motor|archive-url=http://fortune.com/fortune500/ford-motor/}}&lt;/ref&gt; ໃນປີ 2023, ຟອດ ຜະລິດ 4.4&amp;nbsp;ລົດຍົນຫຼາຍລ້ານຄັນ, ແລະມີພະນັກງານປະມານ 177,000 ຄົນໃນທົ່ວໂລກ. ບໍລິສັດໄດ້ດໍາເນີນທຸລະກິດຮ່ວມກັນໃນປະເທດຈີນ (Changan ຟອດ), ໄຕ້ຫວັນ (ຟອດ Lio Ho), ປະເທດໄທ (AutoAlliance ປະເທດໄທ), ແລະຕຸລະກີ (ຟອດ Otosan). ຟອດ ເປັນເຈົ້າຂອງຫຸ້ນ 32% ໃນ ບໍລິສັດ Jiangling Motors ຂອງຈີນ.&lt;ref name=&quot;AR&quot;&gt;{{Cite web|title=Jiangling Motors Corporation, Ltd. 2017 Annual Report|archive-url=https://q.stock.sohu.com/newpdf/201830483868.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jiangling Motors Corporation, Ltd. 2022 Annual Report|archive-url=https://file.finance.sina.com.cn/211.154.219.97:9494/MRGG/CNSESZ_STOCK/2023/2023-3/2023-03-30/8926212.PDF}}&lt;/ref&gt;

== ອ້າງອີງ ==</text>
      <sha1>0drluc10blvqnbxgzc018k04ihphp27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວລັອກ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24752</id>
    <revision>
      <id>127746</id>
      <parentid>126765</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T21:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10074" sha1="hvfoenlnk6z1ty4jww8jm03ctdd3d3c" xml:space="preserve">[[File:Vlogger greeting viewer.jpg|thumb|[[ຢູທູບເບີ]] (Vlogger) ກຳລັງກ່າວທັກທາຍ[[ຜູ້ຊົມ]]]]
Vlog (ວລັອກ ຫຼື ວີລັອກ){{Refnest|group=&quot;ໝາຍເຫດ&quot;|ການອອກສຽງໃນ[[ພາສາອັງກິດ]]ແມ່ນ {{IPAc-en|v|l|ɒ|ɡ}}&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.theguardian.com/world/2009/jul/09/merriam-webster-dictionary-new-words | title=Merriam-Webster releases list of new words to be included in dictionary | date=July 9, 2009 }}&lt;/ref&gt; ແຕ່ໃນບາງປະເທດມັກເອີ້ນວ່າ &quot;ບີລັອກ&quot; ຫຼື &quot;ວີລັອກ&quot;. ໃນບົດຄວາມນີ້ຈະໃຊ້ຄຳວ່າ Vlog ເປັນພາສາອັງກິດໃນບາງສ່ວນເພື່ອຄວາມຊັດເຈນ.}} ແມ່ນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງ[[ບລັອກ]] (Blog) ທີ່ໃຊ້[[ວິດີໂອ]]ເປັນສື່ກາງຫຼັກ, ຫຍໍ້ມາຈາກຄຳວ່າ ວິດີໂອລັອກ (video log) ຫຼື ວິດີໂອບລັອກ (video blog).
ເນື້ອຫາຂອງ Vlog ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງວິດີໂອ (ຫຼືລິ້ງວິດີໂອ) ເຂົ້າກັບຂໍ້ຄວາມອະທິບາຍ, ຮູບພາບ ແລະ [[ເມຕາເດຕາ]] (Metadata) ອື່ນໆ. ວິດີໂອອາດຈະເປັນການຖ່າຍແບບບາດດຽວຈົບ ຫຼື ມີການຕັດຕໍ່ຫຼາຍພາກສ່ວນເຂົ້າກັນ. Vlog ແມ່ນໝວດໝູ່ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມສູງໃນເວັບໄຊ [[ຢູທູບ]] (YouTube).
ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ການສ້າງ Vlog ໄດ້ສ້າງຊຸມຊົນຂະໜາດໃຫຍ່ໃນ[[ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ]] ແລະ ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນຮູບແບບຄວາມບັນເທີງດີຈີຕອນທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມທີ່ສຸດ. ເຊື່ອກັນວ່າ Vlog ສາມາດຖ່າຍທອດເນື້ອຫາ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກໄດ້ເລິກເຊິ່ງກວ່າບລັອກທີ່ເປັນຕົວໜັງສື&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Huh|first1=Jina|date=2014-08-25|title=Health Vlogs as Social Support for Chronic Illness Management|journal=ACM Transactions on Computer-Human Interaction}}&lt;/ref&gt;. ນອກຈາກນີ້, Vlog ຍັງສາມາດສົ່ງຜ່ານລະບົບ [[RSS]] ຫຼື [[Atom]] ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຊົມສາມາດຕິດຕາມ ແລະ ເບິ່ງຜ່ານອຸປະກອນມືຖື ຫຼື ຄອມພິວເຕີໄດ້ໂດຍອັດຕະໂນມັດ (ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມຢູ່ທີ່ [[ວິດີໂອພອດແຄສ]]).
== ປະຫວັດ ==
Nelson Sullivan ສິລະປິນຊາວນິວຢອກ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນການບັນທຶກວິດີໂອໃນຮູບແບບທີ່ຄ້າຍກັບບລັອກໃນຊຸມປີ 1980 ຢູ່ບໍລິເວນນິວຢອກ ແລະ ເຊົາແຄໂຣໄລນາ&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Remembering New York's Downtown Documentarian Nelson Sullivan|url=https://www.vice.com/en_us/article/8gdv3v/remembering-downtowns-documentarian-nelson-sullivan|last=Colucci|first=Emily|date=2014-07-07|website=Vice}}&lt;/ref&gt;.
ໃນວັນທີ 2 ມັງກອນ 2000, Adam Kontras ໄດ້ໂພສວິດີໂອລົງໃນບລັອກຂອງລາວເພື່ອແຈ້ງໃຫ້ໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ຄອບຄົວຊາບກ່ຽວກັບການເດີນທາງໄປ [[ລອສແອງເຈລີສ]] ເພື່ອເຮັດຕາມຄວາມຝັນໃນວົງການບັນເທີງ ເຊິ່ງຕໍ່ມາກາຍເປັນວິດີໂອບລັອກທີ່ຍາວນານທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ&lt;ref name=&quot;kontraspost&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.4tvs.com/Journey/Pages/J1200.html |title=Talk about moving in the 21st Century... |last=Kontras |first=Adam |date=January 2, 2000 }}&lt;/ref&gt;. ໃນເດືອນພະຈິກ ປີດຽວກັນ, Adrian Miles ໄດ້ໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;vog&quot; ເພື່ອອ້າງເຖິງວິດີໂອບລັອກຂອງລາວ&lt;ref name=&quot;milesvideo1&quot;&gt;{{cite web|url=http://vogmae.net.au/vog/2000/11/welcome/ |title=Welcome |last=Miles |first=Adrian |date=November 27, 2000 }}&lt;/ref&gt;. ໃນປີ 2004, Steve Garfield ໄດ້ເປີດຕົວວິດີໂອບລັອກຂອງຕົນເອງ ແລະ ປະກາດວ່າປີດຽວກັນນັ້ນແມ່ນ &quot;ປີແຫ່ງວິດີໂອບລັອກ&quot;&lt;ref name=&quot;garfieldyearoftheblog&quot;&gt;{{cite web|url=http://homepage.mac.com/stevegarfield/videoblog/year_of.html |title=2004: The Year of the Video Blog |last=Garfield |first=Steve |date=January 1, 2004 }}&lt;/ref&gt;.
=== ຢູທູບ (YouTube) ===
[[File:Dmitry Medvedev videoblog 30 November 2008.ogg|thumb|ວິດີໂອບລັອກຂອງອະດີດປະທານາທິບໍດີຣັດເຊຍ [[Dmitry Medvedev]] ທີ່ໂພສໃນເດືອນພະຈິກ 2008.]]
ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2005 ເປັນຕົ້ນມາ, Vlog ໄດ້ແຜ່ຫຼາຍຢ່າງໄວວາ ຍ້ອນການກຳເນີດຂອງເວັບໄຊ [[ຢູທູບ]]. Jawed Karim ຜູ້ຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງເວັບໄຊ ໄດ້ອັບໂຫຼດວິດີໂອ Vlog ທຳອິດຂອງຢູທູບໃນຊື່ &quot;Me at the zoo&quot; (ຂ້ອຍຢູ່ສວນສັດ) ໃນເດືອນເມສາ 2005 ຜ່ານຊ່ອງ &quot;jawed&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |title=YouTube created a FOMO viewing culture over the past 13 years |work=Polygon |date=April 23, 2018}}&lt;/ref&gt;. ຄວາມງ່າຍດາຍ ແລະ ຄວາມເປັນທຳມະຊາດຂອງການບັນທຶກຊີວິດປະຈຳວັນໄດ້ກາຍເປັນເອກະລັກຂອງ Vlog ແລະ ເປັນຮູບແບບຫຼັກຂອງ [[ຢູທູບເບີ]] (YouTuber)&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Duplantier |first1=Aaron |title=Authenticity and How We Fake It |date=2016 |publisher=McFarland |isbn=9780786498499}}&lt;/ref&gt;.
=== ກິດຈະກຳ ແລະ ງານຕ່າງໆ ===
ກິເນສບຸກ (Guinness World Records): Charles Trippy ເຈົ້າຂອງຊ່ອງ &quot;Internet Killed Television&quot; ໄດ້ຮັບການບັນທຶກສະຖິຕິໂລກໃນຖານະຜູ້ທີ່ໂພສ Vlog ສ່ວນຕົວຕິດຕໍ່ກັນທຸກມື້ດົນທີ່ສຸດໃນໂລກ (ຫຼາຍກວ່າ 3,000 ວິດີໂອ ນັບຮອດປີ 2019)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-11000/most-consecutive-daily-personal-video-blogs-posted-on-youtube/|title=Most consecutive daily personal video blogs posted on YouTube|publisher=Guinness World Record}}&lt;/ref&gt;.
VidCon: ແມ່ນງານປະຊຸມປະຈຳປີທີ່ຈັດຂຶ້ນຢູ່ລອສແອງເຈລີສ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ສ້າງເນື້ອຫາ ແລະ ຜູ້ຊົມໄດ້ພົບປະແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ກິດຈະກຳທາງທຸລະກິດ&lt;ref name=&quot;vidcon&quot;&gt;{{cite web|url=http://vidcon.com/about|title=Vidcon|publisher=Vidcon}}&lt;/ref&gt;.
== ການນຳໃຊ້ ==
ການສຶກສາ: Vlog ຖືກນຳມາໃຊ້ໃນການຮຽນ-ການສອນເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຮຽນພັດທະນາທັກສະການປາກເວົ້າ ແລະ ການສື່ສານ&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu|first=Mei-hui|date=July 2016|title=Blending a class video blog to optimize student learning outcomes in higher education|journal=The Internet and Higher Education}}&lt;/ref&gt;.
ສຸຂະພາບ: ມີການໃຊ້ Vlog ເພື່ອແບ່ງປັນປະສົບການ ແລະ ສ້າງຊຸມຊົນຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ປ່ວຍພະຍາດຊື້ເຮື້ອ ເຊັ່ນ ມະເຮັງ ຫຼື ເບົາຫວານ&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;.
== ປະເພດຂອງ Vlog ==
Vlog ສ່ວນຕົວ: ບັນທຶກເລື່ອງລາວສ່ວນຕົວເພື່ອແບ່ງປັນໃຫ້ຜູ້ອື່ນຊົມ.
Vlog ຖ່າຍທອດສົດ: ການໃຊ້ລະບົບ [[YouTube Live]], [[Instagram]] ຫຼື [[Facebook Live]] ເພື່ອສື່ສານແບບສົດໆ.
Vlog ເພື່ອການສຶກສາ: ເນັ້ນການໃຫ້ຄວາມຮູ້ໃນຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ.
Vlog ເພື່ອການສົນທະນາ: ເນັ້ນການແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນໃນປະເດັນຕ່າງໆ.
== ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ ==
 * [[ບລັອກ]] (Blog)
 * [[ຢູທູບເບີ]] (YouTuber)
 * [[ວິດີໂອພອດແຄສ]] (Video podcast)
== ໝາຍເຫດ ==
{{Reflist|group=&quot;ໝາຍເຫດ&quot;}}
== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{Reflist|2}}
[[ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ]]
[[ໝວດ:ວິດີໂອອອນລາຍ]]
[[ໝວດ:ການສື່ສານ]]</text>
      <sha1>hvfoenlnk6z1ty4jww8jm03ctdd3d3c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127751</id>
      <parentid>127746</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T01:15:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>127751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10217" sha1="izz4rfusborepsxp5zm7y0jtktuki49" xml:space="preserve">[[File:Vlogger greeting viewer.jpg|thumb|[[ຢູທູບເບີ]] (Vlogger) ກຳລັງກ່າວທັກທາຍ[[ຜູ້ຊົມ]]]]
Vlog (ວລັອກ ຫຼື ວີລັອກ){{Refnest|group=&quot;ໝາຍເຫດ&quot;|ການອອກສຽງໃນ[[ພາສາອັງກິດ]]ແມ່ນ {{IPAc-en|v|l|ɒ|ɡ}}&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.theguardian.com/world/2009/jul/09/merriam-webster-dictionary-new-words | title=Merriam-Webster releases list of new words to be included in dictionary | date=July 9, 2009 }}&lt;/ref&gt; ແຕ່ໃນບາງປະເທດມັກເອີ້ນວ່າ &quot;ບີລັອກ&quot; ຫຼື &quot;ວີລັອກ&quot;. ໃນບົດຄວາມນີ້ຈະໃຊ້ຄຳວ່າ Vlog ເປັນພາສາອັງກິດໃນບາງສ່ວນເພື່ອຄວາມຊັດເຈນ.}} ແມ່ນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງ[[ບລັອກ]] (Blog) ທີ່ໃຊ້[[ວິດີໂອ]]ເປັນສື່ກາງຫຼັກ, ຫຍໍ້ມາຈາກຄຳວ່າ ວິດີໂອລັອກ (video log) ຫຼື ວິດີໂອບລັອກ (video blog).
ເນື້ອຫາຂອງ Vlog ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງວິດີໂອ (ຫຼືລິ້ງວິດີໂອ) ເຂົ້າກັບຂໍ້ຄວາມອະທິບາຍ, ຮູບພາບ ແລະ [[ເມຕາເດຕາ]] (Metadata) ອື່ນໆ. ວິດີໂອອາດຈະເປັນການຖ່າຍແບບບາດດຽວຈົບ ຫຼື ມີການຕັດຕໍ່ຫຼາຍພາກສ່ວນເຂົ້າກັນ. Vlog ແມ່ນໝວດໝູ່ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມສູງໃນເວັບໄຊ [[ຢູທູບ]] (YouTube).
ໃນຊຸມປີມໍ່ໆມານີ້, ການສ້າງ Vlog ໄດ້ສ້າງຊຸມຊົນຂະໜາດໃຫຍ່ໃນ[[ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ]] ແລະ ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນຮູບແບບຄວາມບັນເທີງດີຈີຕອນທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມທີ່ສຸດ. ເຊື່ອກັນວ່າ Vlog ສາມາດຖ່າຍທອດເນື້ອຫາ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກໄດ້ເລິກເຊິ່ງກວ່າບລັອກທີ່ເປັນຕົວໜັງສື&lt;ref name=&quot;:03&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Huh|first1=Jina|date=2014-08-25|title=Health Vlogs as Social Support for Chronic Illness Management|journal=ACM Transactions on Computer-Human Interaction}}&lt;/ref&gt;. ນອກຈາກນີ້, Vlog ຍັງສາມາດສົ່ງຜ່ານລະບົບ [[RSS]] ຫຼື [[Atom]] ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຊົມສາມາດຕິດຕາມ ແລະ ເບິ່ງຜ່ານອຸປະກອນມືຖື ຫຼື ຄອມພິວເຕີໄດ້ໂດຍອັດຕະໂນມັດ (ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມຢູ່ທີ່ [[ວິດີໂອພອດແຄສ]]).
== ປະຫວັດ ==
Nelson Sullivan ສິລະປິນຊາວນິວຢອກ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນການບັນທຶກວິດີໂອໃນຮູບແບບທີ່ຄ້າຍກັບບລັອກໃນຊຸມປີ 1980 ຢູ່ບໍລິເວນນິວຢອກ ແລະ ເຊົາແຄໂຣໄລນາ&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Remembering New York's Downtown Documentarian Nelson Sullivan|url=https://www.vice.com/en_us/article/8gdv3v/remembering-downtowns-documentarian-nelson-sullivan|last=Colucci|first=Emily|date=2014-07-07|website=Vice}}&lt;/ref&gt;.
ໃນວັນທີ 2 ມັງກອນ 2000, Adam Kontras ໄດ້ໂພສວິດີໂອລົງໃນບລັອກຂອງລາວເພື່ອແຈ້ງໃຫ້ໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ຄອບຄົວຊາບກ່ຽວກັບການເດີນທາງໄປ [[ລອສແອງເຈລີສ]] ເພື່ອເຮັດຕາມຄວາມຝັນໃນວົງການບັນເທີງ ເຊິ່ງຕໍ່ມາກາຍເປັນວິດີໂອບລັອກທີ່ຍາວນານທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ&lt;ref name=&quot;kontraspost&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.4tvs.com/Journey/Pages/J1200.html |title=Talk about moving in the 21st Century... |last=Kontras |first=Adam |date=January 2, 2000 }}&lt;/ref&gt;. ໃນເດືອນພະຈິກ ປີດຽວກັນ, Adrian Miles ໄດ້ໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;vog&quot; ເພື່ອອ້າງເຖິງວິດີໂອບລັອກຂອງລາວ&lt;ref name=&quot;milesvideo1&quot;&gt;{{cite web|url=http://vogmae.net.au/vog/2000/11/welcome/ |title=Welcome |last=Miles |first=Adrian |date=November 27, 2000 }}&lt;/ref&gt;. ໃນປີ 2004, Steve Garfield ໄດ້ເປີດຕົວວິດີໂອບລັອກຂອງຕົນເອງ ແລະ ປະກາດວ່າປີດຽວກັນນັ້ນແມ່ນ &quot;ປີແຫ່ງວິດີໂອບລັອກ&quot;&lt;ref name=&quot;garfieldyearoftheblog&quot;&gt;{{cite web|url=http://homepage.mac.com/stevegarfield/videoblog/year_of.html |title=2004: The Year of the Video Blog |last=Garfield |first=Steve |date=January 1, 2004 }}&lt;/ref&gt;.
=== ຢູທູບ (YouTube) ===
[[File:Dmitry Medvedev videoblog 30 November 2008.ogg|thumb|ວິດີໂອບລັອກຂອງອະດີດປະທານາທິບໍດີຣັດເຊຍ [[Dmitry Medvedev]] ທີ່ໂພສໃນເດືອນພະຈິກ 2008.]]
ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2005 ເປັນຕົ້ນມາ, Vlog ໄດ້ແຜ່ຫຼາຍຢ່າງໄວວາ ຍ້ອນການກຳເນີດຂອງເວັບໄຊ [[ຢູທູບ]]. Jawed Karim ຜູ້ຮ່ວມກໍ່ຕັ້ງເວັບໄຊ ໄດ້ອັບໂຫຼດວິດີໂອ Vlog ທຳອິດຂອງຢູທູບໃນຊື່ &quot;Me at the zoo&quot; (ຂ້ອຍຢູ່ສວນສັດ) ໃນເດືອນເມສາ 2005 ຜ່ານຊ່ອງ &quot;jawed&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |title=YouTube created a FOMO viewing culture over the past 13 years |work=Polygon |date=April 23, 2018}}&lt;/ref&gt;. ຄວາມງ່າຍດາຍ ແລະ ຄວາມເປັນທຳມະຊາດຂອງການບັນທຶກຊີວິດປະຈຳວັນໄດ້ກາຍເປັນເອກະລັກຂອງ Vlog ແລະ ເປັນຮູບແບບຫຼັກຂອງ [[ຢູທູບເບີ]] (YouTuber)&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Duplantier |first1=Aaron |title=Authenticity and How We Fake It |date=2016 |publisher=McFarland |isbn=9780786498499}}&lt;/ref&gt;.
=== ກິດຈະກຳ ແລະ ງານຕ່າງໆ ===
ກິເນສບຸກ (Guinness World Records): Charles Trippy ເຈົ້າຂອງຊ່ອງ &quot;Internet Killed Television&quot; ໄດ້ຮັບການບັນທຶກສະຖິຕິໂລກໃນຖານະຜູ້ທີ່ໂພສ Vlog ສ່ວນຕົວຕິດຕໍ່ກັນທຸກມື້ດົນທີ່ສຸດໃນໂລກ (ຫຼາຍກວ່າ 3,000 ວິດີໂອ ນັບຮອດປີ 2019)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-11000/most-consecutive-daily-personal-video-blogs-posted-on-youtube/|title=Most consecutive daily personal video blogs posted on YouTube|publisher=Guinness World Record}}&lt;/ref&gt;.
VidCon: ແມ່ນງານປະຊຸມປະຈຳປີທີ່ຈັດຂຶ້ນຢູ່ລອສແອງເຈລີສ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ສ້າງເນື້ອຫາ ແລະ ຜູ້ຊົມໄດ້ພົບປະແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ກິດຈະກຳທາງທຸລະກິດ&lt;ref name=&quot;vidcon&quot;&gt;{{cite web|url=http://vidcon.com/about|title=Vidcon|publisher=Vidcon|access-date=2026-05-16|archive-date=2014-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20141203204649/http://vidcon.com/about/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
== ການນຳໃຊ້ ==
ການສຶກສາ: Vlog ຖືກນຳມາໃຊ້ໃນການຮຽນ-ການສອນເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຮຽນພັດທະນາທັກສະການປາກເວົ້າ ແລະ ການສື່ສານ&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite journal|last=Liu|first=Mei-hui|date=July 2016|title=Blending a class video blog to optimize student learning outcomes in higher education|journal=The Internet and Higher Education}}&lt;/ref&gt;.
ສຸຂະພາບ: ມີການໃຊ້ Vlog ເພື່ອແບ່ງປັນປະສົບການ ແລະ ສ້າງຊຸມຊົນຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ປ່ວຍພະຍາດຊື້ເຮື້ອ ເຊັ່ນ ມະເຮັງ ຫຼື ເບົາຫວານ&lt;ref name=&quot;:03&quot; /&gt;.
== ປະເພດຂອງ Vlog ==
Vlog ສ່ວນຕົວ: ບັນທຶກເລື່ອງລາວສ່ວນຕົວເພື່ອແບ່ງປັນໃຫ້ຜູ້ອື່ນຊົມ.
Vlog ຖ່າຍທອດສົດ: ການໃຊ້ລະບົບ [[YouTube Live]], [[Instagram]] ຫຼື [[Facebook Live]] ເພື່ອສື່ສານແບບສົດໆ.
Vlog ເພື່ອການສຶກສາ: ເນັ້ນການໃຫ້ຄວາມຮູ້ໃນຫົວຂໍ້ໃດໜຶ່ງ.
Vlog ເພື່ອການສົນທະນາ: ເນັ້ນການແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນໃນປະເດັນຕ່າງໆ.
== ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ ==
 * [[ບລັອກ]] (Blog)
 * [[ຢູທູບເບີ]] (YouTuber)
 * [[ວິດີໂອພອດແຄສ]] (Video podcast)
== ໝາຍເຫດ ==
{{Reflist|group=&quot;ໝາຍເຫດ&quot;}}
== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{Reflist|2}}
[[ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ]]
[[ໝວດ:ວິດີໂອອອນລາຍ]]
[[ໝວດ:ການສື່ສານ]]</text>
      <sha1>izz4rfusborepsxp5zm7y0jtktuki49</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຊ່ວຍເຫຼືອ:CS1 errors</title>
    <ns>12</ns>
    <id>24896</id>
    <revision>
      <id>127729</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ສ້າງໜ້າຊ່ວຍເຫຼືອອະທິບາຍວິທີແກ້ໄຂຂໍ້ຜິດພາດໃນການອ້າງອີງ (CS1 errors) ເພື່ອເປັນຄູ່ມືໃຫ້ຜູ້ຂຽນ (Created help page for Citation Style 1 (CS1) errors and maintenance)</comment>
      <origin>127729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4264" sha1="hbjq5vplcfphjnn3x394aqbiidm5eas" xml:space="preserve">{{ຊ່ວຍເຫຼືອ}} '''CS1 errors''' (Citation Style 1 errors) ແມ່ນຂໍ້ຄວາມເຕືອນການເຮັດວຽກທີ່ຜິດພາດຂອງ [[ແມ່ແບບ:ອ້າງອີງ]] (Citation templates) ເຊັ່ນ {{tl|cite web}}, {{tl|cite book}} ຫຼື {{tl|cite news}}. ຂໍ້ຄວາມເຕືອນເຫຼົ່ານີ້ຈະປາກົດເປັນຕົວໜັງສືສີແດງໃນສ່ວນຂອງ &quot;ອ້າງອີງ&quot; ເພື່ອບອກໃຫ້ຜູ້ຂຽນຮູ້ວ່າຂໍ້ມູນໃນການອ້າງອີງນັ້ນບໍ່ສົມບູນ ຫຼື ມີຮູບແບບທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ.

== ຂໍ້ຜິດພາດທີ່ພົບເລື້ອຍ ແລະ ວິທີແກ້ໄຂ ==

=== 1. ບໍ່ມີຫົວຂໍ້ (Missing or empty title) ===

* '''ສາເຫດ:''' ເຈົ້າໃສ່ລິງຄ໌ URL ແຕ່ບໍ່ໄດ້ໃສ່ຊື່ເວັບໄຊ ຫຼື ຊື່ບົດຄວາມໃນພາກສ່ວນ `title=`.
* '''ວິທີແກ້ໄຂ:''' ຕື່ມຊື່ບົດຄວາມໃສ່ ເຊັ່ນ: `|title=ປະຫວັດຂອງ ເຕ໋ ສັດຕະວັດ`.

=== 2. ບໍ່ມີ URL (Missing or empty url) ===

* '''ສາເຫດ:''' ໃຊ້ແມ່ແບບ {{tl|cite web}} ແຕ່ບໍ່ໄດ້ໃສ່ລິງຄ໌ໃນ `url=`.
* '''ວິທີແກ້ໄຂ:''' ຕື່ມລິງຄ໌ເວັບໄຊທີ່ຖືກຕ້ອງໃສ່ ເຊັ່ນ: `|url=https://www.example.com`.

=== 3. ວັນທີບໍ່ຖືກຕ້ອງ (Check date values in) ===

* '''ສາເຫດ:''' ໃສ່ວັນທີໃນຮູບແບບທີ່ລະບົບບໍ່ຮອງຮັບ ຫຼື ໃສ່ວັນທີທີ່ບໍ່ມີຈິງ (ເຊັ່ນ 31 ກຸມພາ).
* '''ວິທີແກ້ໄຂ:''' ໃຊ້ຮູບແບບສາກົນ ຄ.ສ. ເຊັ່ນ `YYYY-MM-DD` (2026-05-16) ຫຼື ພາສາລາວທີ່ຖືກຕ້ອງ.

=== 4. ການໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍຊ້ຳຊ້ອນ ===

* '''ສາເຫດ:''' ມີການໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍ `|` ຫຼື `[` `]` ຜິດບ່ອນ ພາຍໃນພາຣາມິເຕີ.
* '''ວິທີແກ້ໄຂ:'''&lt;nowiki&gt; ກວດເບິ່ງວ່າປິດວົງເລັບປິກກາ `}}` ຄົບຫຼືບໍ່ ແລະ ບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍແປກໆ ປົນຢູ່ໃນລິງຄ໌.&lt;/nowiki&gt;

== ປະເພດຂອງຂໍ້ຄວາມເຕືອນ ==
ຂໍ້ຄວາມເຕືອນ CS1 ແບ່ງອອກເປັນ 2 ປະເພດຫຼັກ:

# '''ຂໍ້ຜິດພາດ (Errors):''' ຈະສະແດງເປັນສີແດງ ແລະ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ການສະແດງຜົນການອ້າງອີງເພຍ.
# '''ຂໍ້ຄວນລະວັງ (Maintenance):''' ມັກຈະເປັນສີບົວ ຫຼື ຂໍ້ຄວາມແນະນຳ (ບາງຄັ້ງອາດຈະຖືກເຊື່ອງໄວ້) ເພື່ອໃຫ້ຂໍ້ມູນມີຄວາມລະອຽດຂຶ້ນ.

== ເຄື່ອງມືຊ່ວຍເຫຼືອ ==

* ຖ້າເຈົ້າເຫັນຂໍ້ຄວາມສີແດງ ໃຫ້ກົດທີ່ລິງຄ໌ &quot;help&quot; ຂ້າງຂໍ້ຄວາມນັ້ນ (ຖ້າມີ) ເພື່ອອ່ານລາຍລະອຽດວິທີແກ້ໄຂໃນວິກິພີເດຍສາກົນ.
* ພະຍາຍາມໃຊ້ '''Visual Editor''' (ການແກ້ໄຂແບບເຫັນພາບ) ເພາະລະບົບຈະຊ່ວຍກວດສອບຂໍ້ຜິດພາດໃຫ້ອັດຕະໂນມັດກ່ອນບັນທຶກ.

[[ໝວດໝູ່:ຊ່ວຍເຫຼືອວິກິພີເດຍ]] [[ໝວດໝູ່:ແມ່ແບບອ້າງອີງ]]</text>
      <sha1>hbjq5vplcfphjnn3x394aqbiidm5eas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວິກິພີເດຍ:ຈະຖາມຄຳຖາມຢູ່ໃສ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24897</id>
    <revision>
      <id>127730</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:49:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ສ້າງໜ້າດ້ວຍ &quot;{{ລັດລັດ|WP:ASK}}  {| style=&quot;width:100%; background: linear-gradient(135deg, #e0f2fe 0%, #f0fdf4 100%); border: 2px solid #bae6fd; border-radius: 12px; padding: 24px; margin-bottom: 24px;&quot; | style=&quot;vertical-align: top; padding-right: 16px;&quot; | [[File:Help-browser.svg|56px]] | style=&quot;vertical-align: middle;&quot; | &lt;span style=&quot;font-size: 1.5em; color: #0369a1; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 6px;&quot;&gt;ຍິນດີຕ້ອນຮັ...&quot;</comment>
      <origin>127730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6751" sha1="pzwqqhcq8gy45ezprus10j3jsogdv3m" xml:space="preserve">{{ລັດລັດ|WP:ASK}}

{| style=&quot;width:100%; background: linear-gradient(135deg, #e0f2fe 0%, #f0fdf4 100%); border: 2px solid #bae6fd; border-radius: 12px; padding: 24px; margin-bottom: 24px;&quot;
| style=&quot;vertical-align: top; padding-right: 16px;&quot; | [[File:Help-browser.svg|56px]]
| style=&quot;vertical-align: middle;&quot; | &lt;span style=&quot;font-size: 1.5em; color: #0369a1; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 6px;&quot;&gt;ຍິນດີຕ້ອນຮັບສູ່ ວິກິພີເດຍພາສາລາວ&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 1.05em; color: #334155; line-height: 1.6;&quot;&gt;ສະບາຍດີມືໃໝ່ທຸກທ່ານ. ຫາກທ່ານມີຂໍ້ສົງໄສ ຫຼື ພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການເລີ່ມຕົ້ນນຳໃຊ້ວິກິພີເດຍ ບໍ່ຕ້ອງກັງວົນໃຈເດີ້. ພວກເຮົາໄດ້ຈັດກຽມ &quot;ພື້ນທີ່ສອບຖາມ&quot; ທີ່ເໝາະສົມກັບແຕ່ລະປະເພດຄຳຖາມຂອງທ່ານໄວ້ໃຫ້ແລ້ວ. ກະລຸນາເລືອກຊ່ອງທາງທີ່ຕ້ອງການທາງດ້ານລຸ່ມນີ້ໄດ້ເລີຍ.&lt;/span&gt;
|}

== ຄູ່ມືການເລືອກຊ່ອງທາງສອບຖາມ ==

{| style=&quot;width:100%; border-collapse: separate; border-spacing: 0 12px;&quot;
|-
| style=&quot;background: #f8fafc; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #38bdf8; border-radius: 8px; padding: 16px;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size: 1.15em; font-weight: bold; color: #0284c7;&quot;&gt;1. ຄຳຖາມກ່ຽວກັບ &quot;ວິທີການຂຽນ ຫຼື ວິທີໃຊ້ງານ&quot;&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 6px; color: #475569; font-size: 0.95em;&quot;&gt;ຫາກທ່ານບໍ່ຮູ້ວິທີໃສ່ຮູບພາບ, ວິທີສ້າງຕາຕະລາງ ຫຼື ມີຂໍ້ສົງໄສກ່ຽວກັບກົດລະບຽບຕ່າງໆ:&lt;/div&gt;
* ➡️ [[ວິກິພີເດຍ:ໜ້າຊ່ວຍເຫຼືອ|'''ໜ້າຊ່ວຍເຫຼືອ (Help Desk)''']] — ມີໝູ່ເພື່ອນອາສາສະໝັກຄອຍໃຫ້ຄຳແນະນຳ ແລະ ສະໜັບສະໜູນທ່ານສະເໝີ.
|-
| style=&quot;background: #f8fafc; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #4ade80; border-radius: 8px; padding: 16px;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size: 1.15em; font-weight: bold; color: #16a34a;&quot;&gt;2. ຄຳຖາມກ່ຽວກັບ &quot;ເນື້ອໃນຂອງບົດຄວາມ&quot;&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 6px; color: #475569; font-size: 0.95em;&quot;&gt;ຫາກທ່ານພົບຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ຫຼື ຕ້ອງການປຶກສາຫາລືກ່ຽວກັບເນື້ອໃນໃນບົດຄວາມໃດໜຶ່ງ:&lt;/div&gt;
* ➡️ '''ໜ້າສົນທະນາ (Talk page):''' ໃຫ້ໄປທີ່ບົດຄວາມນັ້ນ ແລ້ວກົດປຸ່ມ &lt;span style=&quot;background: #e2e8f0; padding: 2px 6px; border-radius: 4px; font-size: 0.9em;&quot;&gt;&quot;ສົນທະນາ&quot;&lt;/span&gt; ຢູ່ສ່ວນເທິງ ເພື່ອແລກປ່ຽນຄຳຄິດເຫັນນຳກັນ.
|-
| style=&quot;background: #f8fafc; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #fbbf24; border-radius: 8px; padding: 16px;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size: 1.15em; font-weight: bold; color: #d97706;&quot;&gt;3. ຄຳຖາມກ່ຽວກັບ &quot;ຄວາມຮູ້ທົ່ວໄປ&quot;&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 6px; color: #475569; font-size: 0.95em;&quot;&gt;ຫາກທ່ານມີຄຳຖາມດ້ານປະຫວັດສາດ, ວິທະຍາສາດ ຫຼື ຢາກຮູ້ເລື່ອງລາວຕ່າງໆ ໃນໂລກ (ທີ່ບໍ່ກ່ຽວກັບວິທີໃຊ້ວິກິພີເດຍ):&lt;/div&gt;
* ➡️ [[ວິກິພີເດຍ:ສູນຕອບຄຳຖາມ|'''ສູນຕອບຄຳຖາມ (Reference Desk)''']] — ເປັນພື້ນທີ່ສາທາລະນະທີ່ທຸກຄົນສາມາດມາຖາມ-ຕອບຄວາມຮູ້ຮ່ວມກັນໄດ້.
|-
| style=&quot;background: #f8fafc; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #f43f5e; border-radius: 8px; padding: 16px;&quot; |
&lt;span style=&quot;font-size: 1.15em; font-weight: bold; color: #e11d48;&quot;&gt;4. ຕ້ອງການຄົນຊ່ວຍເຫຼືອແບບສ່ວນຕົວທັນທີ&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top: 6px; color: #475569; font-size: 0.95em;&quot;&gt;ຫາກທ່ານຕ້ອງການຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອໃນໜ້າສົນທະນາສ່ວນຕົວຂອງທ່ານເອງ:&lt;/div&gt;
* ➡️ ທ່ານສາມາດພິມລະຫັດ &lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt; ໄວ້ໃນໜ້າສົນທະນາສ່ວນຕົວຂອງທ່ານ ແລ້ວລໍຖ້າການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກເພື່ອນໆ ໄດ້ເລີຍ.
|}

---

== ຂໍ້ຄວນລະວັງເພື່ອຄວາມປອດໄພ ==

* '''ຮັກສາຂໍ້ມູນສ່ວນຕົວ:''' ເນື່ອງຈາກວິກິພີເດຍເປັນພື້ນທີ່ສາທາລະນະ ກະລຸນາຢ່າເປີດເຜີຍເບີໂທລະສັບ, ອີເມວ ຫຼື ທີ່ຢູ່ແທ້ຂອງທ່ານເພື່ອຄວາມປອດໄພ.
* '''ກວດສອບຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ:''' ບາງຄັ້ງຄຳຖາມຂອງທ່ານອາດຈະມີຄຳຕອບທີ່ກຽມໄວ້ແລ້ວໃນ [[ຊ່ວຍເຫຼືອ:ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ|ຄຳຖາມທີ່ພົບເລື້ອຍ (FAQ)]].
* '''ກົດແຫ່ງຄວາມເປັນມິດ:''' ບໍ່ມີຄຳຖາມໃດທີ່ເປັນຄຳຖາມທີ່ບໍ່ດີ. ອາສາສະໝັກທຸກຄົນພ້ອມທີ່ຈະເຕີບໂຕ ແລະ ຮຽນຮູ້ໄປພ້ອມກັບທ່ານ.

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-top: 30px; font-size: 1.05em; color: #4b5563; font-weight: bold;&quot;&gt;
ມາຮ່ວມສ້າງສັນສັງຄົມແຫ່ງການແບ່ງປັນໃນວິກິພີເດຍພາສາລາວນຳກັນເດີ້.
&lt;/div&gt;

[[ໝວດໝູ່:ວິກິພີເດຍ]]
[[ໝວດໝູ່:ຊ່ວຍເຫຼືອວິກິພີເດຍ]]</text>
      <sha1>pzwqqhcq8gy45ezprus10j3jsogdv3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວິກິພີເດຍ:Manual of Style</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24898</id>
    <revision>
      <id>127731</id>
      <timestamp>2026-05-16T14:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ສ້າງໜ້າດ້ວຍ &quot;{{ລັດລັດ|WP:MOS}}  {| style=&quot;width:100%; background: #f8fafc; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 12px; padding: 24px; margin-bottom: 24px;&quot; | style=&quot;vertical-align: top; padding-right: 16px;&quot; | [[File:Nuvola apps kdict.png|56px]] | style=&quot;vertical-align: middle;&quot; | &lt;span style=&quot;font-size: 1.5em; color: #1e293b; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 6px;&quot;&gt;ຄູ່ມືການຂຽນ (Manual of Style)&lt;/span&gt; &lt;span style=...&quot;</comment>
      <origin>127731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13162" sha1="ssqwllqu8n321v3lt7fsbx82wvhcere" xml:space="preserve">{{ລັດລັດ|WP:MOS}}

{| style=&quot;width:100%; background: #f8fafc; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 12px; padding: 24px; margin-bottom: 24px;&quot;
| style=&quot;vertical-align: top; padding-right: 16px;&quot; | [[File:Nuvola apps kdict.png|56px]]
| style=&quot;vertical-align: middle;&quot; | &lt;span style=&quot;font-size: 1.5em; color: #1e293b; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 6px;&quot;&gt;ຄູ່ມືການຂຽນ (Manual of Style)&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 1.05em; color: #475569; line-height: 1.6;&quot;&gt;ຄູ່ມືການຂຽນສະບັບນີ້ ແມ່ນຂໍ້ກຳນົດມາດຕະຖານໃນການຈັດຮູບແບບບົດຄວາມຂອງວິກິພີເດຍພາສາລາວ. ມີຈຸດປະສົງເພື່ອໃຫ້ບົດຄວາມທັງໝົດມີຄວາມເປັນເອກະພາບ, ສະອາດຕາ, ແລະ ອ່ານງ່າຍຕາມຫຼັກສາກົນ. ກະລຸນາສຶກສາຄຳແນະນຳເຫຼົ່ານີ້ເພື່ອຮັກສາຄຸນນະພາບຂອງສາລານຸກົມ.&lt;/span&gt;
|}

== 1. ໂຄງສ້າງພື້ນຖານຂອງບົດຄວາມ (Article Structure) ==

ບົດຄວາມທີ່ສົມບູນຄວນໄດ້ຮັບການຈັດລຽງລໍາດັບເນື້ອໃນຕາມໂຄງສ້າງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

# '''ສ່ວນນຳ (Lead Section):''' ຢູ່ເທິງສຸດຂອງບົດຄວາມ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຫົວຂໍ້.
# '''ເນື້ອໃນຫຼັກ (Body text):''' ແບ່ງອອກເປັນສ່ວນໆ ໂດຍໃຊ້ຫົວຂໍ້ລະດັບຕ່າງໆ.
# '''ພາກສ່ວນທ້າຍບົດຄວາມ (Standard appendices):''' ຈັດລຽງຕາມລຳດັບດັ່ງນີ້:
#* == ຜົນງານ / ລາຍການອ້າງອີງ == (ຖ້າມີ)
#* == ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ == (ລິງພາຍໃນວິກິພີເດຍ)
#* == ເອກະສານອ້າງອີງ == (ແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງຂໍ້ມູນ)
#* == ລິງພາຍນອກ == (ເວັບໄຊທາງການພາຍນອກ)
#* ໝວດໝູ່ (Categories)


== 2. ສ່ວນນຳ ແລະ ປະໂຫຍກທຳອິດ (Lead Section) ==

ສ່ວນນຳແມ່ນສ່ວນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ເພາະເປັນຈຸດທຳອິດທີ່ຜູ້ອ່ານຈະເບິ່ງເພື່ອສະຫຼຸບໃຈຄວາມ.

{| style=&quot;width:100%; border-collapse: separate; border-spacing: 0 8px;&quot;
|-
| style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #6366f1; border-radius: 6px; padding: 12px;&quot; |
'''ການກຳນົດຕົວໜາ (Bold):''' ໃນປະໂຫຍກທຳອິດ, ໃຫ້ໃສ່ຊື່ຫົວຂໍ້ບົດຄວາມເປັນ '''ຕົວໜາ''' ເຊັ່ນ:
* &lt;code&gt;'''ປະເທດລາວ''' (ພາສາອັງກິດ: Laos) ແມ່ນ...&lt;/code&gt;
|-
| style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #6366f1; border-radius: 6px; padding: 12px;&quot; |
'''ຊື່ພາສາຕ່າງປະເທດ:''' ຫາກເປັນບົດຄວາມກ່ຽວກັບບຸກຄົນ ຫຼື ສິ່ງຂອງທີ່ມີຊື່ເດີມເປັນພາສາຕ່າງປະເທດ ໃຫ້ໃສ່ຊື່ຕົ້ນສະບັບ ແລະ ຄຳອ່ານພິນອິນ ຫຼື ຄຳອ່ານອອກສຽງໄວ້ໃນວົງເລັບ ຖັດຈາກຕົວໜາທຳອິດ.
|-
| style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #6366f1; border-radius: 6px; padding: 12px;&quot; |
'''ຄວາມຍາວ:''' ສ່ວນນຳບໍ່ຄວນຍາວເກີນໄປ ຄວນມີຄວາມຍາວປະມານ 1 ຫາ 3 ຫຍໍ້ໜ້າ ທີ່ສາມາດອະທິບາຍພາບລວມທັງໝົດໄດ້.
|}


== 3. ຫົວຂໍ້ ແລະ ການແບ່ງສ່ວນເນື້ອໃນ (Headings) ==

ການໃຊ້ຫົວຂໍ້ທີ່ຖືກຕ້ອງຈະຊ່ວຍສ້າງ &quot;ສາລະບານ&quot; ໃຫ້ບົດຄວາມໂດຍອັດຕະໂນມັດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ບົດຄວາມມີໂຄງສ້າງທີ່ຊັດເຈນ.

* '''ລະດັບທີ 1 (==):''' ໃຊ້ສຳລັບຫົວຂໍ້ຫຼັກຂອງບົດຄວາມ (ຫ້າມໃຊ້ລະດັບ &lt;code&gt;= =&lt;/code&gt; ເພາະຖືກສະຫງວນໄວ້ສຳລັບຊື່ບົດຄວາມ).
* '''ລະດັບທີ 2 (===):''' ໃຊ້ສຳລັບຫົວຂໍ້ຍ່ອຍທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ຫຼັກ.
* '''ລະດັບທີ 3 (====):''' ໃຊ້ສຳລັບຫົວຂໍ້ຍ່ອຍໃນລະດັບຕໍ່ໄປ.

&lt;blockquote&gt;
'''ຂໍ້ຄວນລະວັງຈາກຄູ່ມືຍີ່ປຸ່ນ:''' 
* ຫຼີກເວັ້ນການຂ້າມລະດັບຫົວຂໍ້ (ເຊັ່ນ: ຈາກ == ແລ້ວຂ້າມໄປ ==== ໂດຍບໍ່ມີ ===).
* ບໍ່ຄວນໃສ່ລິງພາຍໃນ (Internal links) ໄວ້ໃນແຖບຫົວຂໍ້.
* ບໍ່ຄວນໃສ່ເຄື່ອງໝາຍຕົກໃຈ ຫຼື ເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມໃນຫົວຂໍ້ ຍົກເວັ້ນແຕ່ເປັນຊື່ສະເພາະ.
&lt;/blockquote&gt;


== 4. ຮູບແບບຕົວອັກສອນ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນ ==

ເພື່ອຄວາມສະອາດຕາ ແລະ ເປັນລະບຽບ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມຫຼັກການດັ່ງນີ້:

=== ການໃຊ້ຕົວໜາ ແລະ ຕົວເນີ້ງ ===
* '''ຕົວໜາ (&lt;nowiki&gt;'''ຕົວໜາ'''&lt;/nowiki&gt;):''' ໃຊ້ສະເພາະກັບຊື່ບົດຄວາມໃນປະໂຫຍກທຳອິດ ຫຼື ຄຳສັບທີ່ເປັນຄຳກຸນແຈສຳຄັນແທ້ໆ ບໍ່ຄວນໃຊ້ຕົວໜາຊ້ຳຊ້ອນທົ່ວບົດຄວາມ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ລົບກວນສາຍຕາຜູ້ອ່ານ.
* '''ຕົວເນີ້ງ (&lt;nowiki&gt;''ຕົວເນີ້ງ''&lt;/nowiki&gt;):''' ໃຊ້ສຳລັບຊື່ພາສາຕ່າງປະເທດທີ່ມີການຖອດອັກສອນ (ເຊັ່ນ ພິນອິນ: ''Táng Chényǔ'') ຫຼື ໃຊ້ກັບຊື່ວິທະຍາສາດຂອງສິ່ງມີຊີວິດ. ບໍ່ນິຍົມໃຊ້ຕົວເນີ້ງກັບຂໍ້ຄວາມພາສາລາວທົ່ວໄປ ເພາະອ່ານຍາກໃນຈໍສະແດງຜົນ.

=== ການຍໍ້ໜ້າ ແລະ ການຂຶ້ນແຖວໃໝ່ ===
* ການຂຶ້ນຫຍໍ້ໜ້າໃໝ່ ໃຫ້ເວັ້ນແຖວວ່າງ 1 ແຖວໃນລະບົບ Wikitext.
* ບໍ່ຄວນໃຊ້ລະຫັດ &lt;code&gt;&lt;br /&gt;&lt;/code&gt; ພາຍໃນເນື້ອຫາທົ່ວໄປ ຍົກເວັ້ນແຕ່ໃນຕາຕະລາງ ຫຼື ກ່ອງຂໍ້ມູນ (Infobox) ທີ່ຕ້ອງການຈຳກັດເນື້ອທີ່.


== 5. ການສະແດງຊື່ສະເພາະ ແລະ ຄຳທັບສັບ (Terminology) ==

{| style=&quot;width:100%; background-color: #ffffff; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 8px; padding: 16px;&quot;
| '''ຫຼັກການຖອດຊື່ສະເພາະ:'''
# ຫາກມີຄຳສັບພາສາລາວທີ່ເປັນທາງການ ແລະ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງແລ້ວ ໃຫ້ໃຊ້ຄຳສັບນັ້ນເປັນຫຼັກ.
# ຫາກເປັນຊື່ບຸກຄົນ, ສະຖານທີ່ ຫຼື ຊື່ສະເພາະຕ່າງປະເທດ ໃຫ້ກຳນົດຄຳສະກົດພາສາລາວ ໂດຍອີງຕາມສຽງອອກສຽງຕົ້ນສະບັບໃຫ້ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດ.
# ໃນກໍລະນີທີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄຳທັບສັບພາສາອັງກິດ ຫຼື ພາສາອື່ນໆ ໃຫ້ໃສ່ວົງເລັບຊື່ພາສາຕົ້ນສະບັບໄວ້ໃນການປາກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດຂອງຄຳສັບນັ້ນ.
|}


== 6. ການຈັດການຮູບພາບ (Images) ==

ຮູບພາບມີໜ້າທີ່ສະໜັບສະໜູນເນື້ອໃນ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອການຕົກແຕ່ງໃຫ້ສວຍງາມພຽງຢ່າງດຽວ.

* '''ຕຳແໜ່ງ:''' ໂດຍທົ່ວໄປ ໃຫ້ຈັດວາງຮູບພາບໄວ້ທາງດ້ານຂວາ (&lt;code&gt;|thumb|right&lt;/code&gt;) ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຂັດຈັງຫວະການອ່ານຂໍ້ຄວາມຈາກຊ້າຍໄປຂວາ.
* '''ຄຳອະທິບາຍຮູບ:''' ຮູບພາບທຸກຮູບຕ້ອງມີຄຳອະທິບາຍສັ້ນໆ ຢູ່ກ້ອງຮູບ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານເຂົ້າໃຈວ່າຮູບນັ້ນກ່ຽວຂ້ອງກັບເນື້ອໃນແນວໃດ.
* '''ຂະໜາດຮູບ:''' ບໍ່ຄວນກຳນົດຂະໜາດເປັນພິກເຊລ (Pixel) ຕາຍຕົວ (ເຊັ່ນ 300px) ຍົກເວັ້ນມີຄວາມຈຳເປັນ, ແຕ່ໃຫ້ໃຊ້ຄຳສັ່ງ &lt;code&gt;|thumb&lt;/code&gt; ເພື່ອໃຫ້ລະບົບປັບຂະໜາດຕາມອຸປະກອນຂອງຜູ້ອ່ານອັດຕະໂນມັດ.


== 7. ລະບົບການອ້າງອີງ ແລະ ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ (Citations) ==

ບົດຄວາມວິກິພີເດຍຈະຂາດຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື ຫາກບໍ່ມີການອ້າງອີງ. ນີ້ແມ່ນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງຄູ່ມືການຂຽນ.

* '''ບ່ອນວາງການອ້າງອີງ:''' ໃຫ້ວາງແທັກອ້າງອີງ &lt;code&gt;&lt;ref&gt;...&lt;/ref&gt;&lt;/code&gt; ໄວ້ທາງຫຼັງຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ຫຼັງເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນທັນທີ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວັ້ນວ່າງ.
* '''ຄວາມເປັນເອກະພາບ:''' ຄວນໃຊ້ແມ່ແບບການອ້າງອີງ (CS1) ໃຫ້ເປັນຮູບແບບດຽວກັນທັງບົດຄວາມ ເຊັ່ນ:
** &lt;code&gt;{{cite web |url=ລິງເວັບ |title=ຫົວຂໍ້ |publisher=ສື່ |accessdate=ວັນທີ}}&lt;/code&gt;
* ຫ້າມໃສ່ລິງພາຍນອກ (External links) ປົນຢູ່ພາຍໃນເນື້ອຫາຫຼັກໂດຍກົງ ໃຫ້ປ່ຽນລິງເຫຼົ່ານັ້ນເປັນເອກະສານອ້າງອີງດ້ານລຸ່ມແທນ.


== 8. ການຈັດໝວດໝູ່ (Categories) ==

* ທຸກບົດຄວາມຕ້ອງມີໝວດໝູ່ຢູ່ທ້າຍບົດຄວາມສະເໝີ.
* ການໃສ່ໝວດໝູ່ ຄວນເລືອກໝວດໝູ່ທີ່ມີຄວາມສະເພາະເຈາະຈົງທີ່ສຸດ (ຕົວຢ່າງ: ຫາກໃສ່ &lt;code&gt;[[ໝວດໝູ່:ນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທ]]&lt;/code&gt; ແລ້ວ ກໍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃສ່ &lt;code&gt;[[ໝວດໝູ່:ນັກສະແດງ]]&lt;/code&gt; ເພາະມັນຊ້ຳຊ້ອນກັນ).

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-top: 30px; border-top: 1px solid #cbd5e1; padding-top: 20px; font-size: 0.95em; color: #475569;&quot;&gt;
ຄູ່ມືການຂຽນສະບັບນີ້ໄດ້ຮັບການປັບປຸງເພື່ອເປັນແນວທາງຮ່ວມກັນ. ການຮັກສາຮູບແບບໃຫ້ເປັນມາດຕະຖານ ຈະຊ່ວຍຍົກລະດັບວິກິພີເດຍພາສາລາວໃຫ້ເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນລະດັບສາກົນ.
&lt;/div&gt;

[[ໝວດໝູ່:ວິກິພີເດຍ]]
[[ໝວດໝູ່:ຄູ່ມືການຂຽນວິກິພີເດຍ]]</text>
      <sha1>ssqwllqu8n321v3lt7fsbx82wvhcere</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127732</id>
      <parentid>127731</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T14:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Fixed typo</comment>
      <origin>127732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13162" sha1="fw1r0bwq49qsks2kalg8i7perxt3sbk" xml:space="preserve">{{ທາງລັດ|WP:MOS}}

{| style=&quot;width:100%; background: #f8fafc; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 12px; padding: 24px; margin-bottom: 24px;&quot;
| style=&quot;vertical-align: top; padding-right: 16px;&quot; | [[File:Nuvola apps kdict.png|56px]]
| style=&quot;vertical-align: middle;&quot; | &lt;span style=&quot;font-size: 1.5em; color: #1e293b; font-weight: bold; display: block; margin-bottom: 6px;&quot;&gt;ຄູ່ມືການຂຽນ (Manual of Style)&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 1.05em; color: #475569; line-height: 1.6;&quot;&gt;ຄູ່ມືການຂຽນສະບັບນີ້ ແມ່ນຂໍ້ກຳນົດມາດຕະຖານໃນການຈັດຮູບແບບບົດຄວາມຂອງວິກິພີເດຍພາສາລາວ. ມີຈຸດປະສົງເພື່ອໃຫ້ບົດຄວາມທັງໝົດມີຄວາມເປັນເອກະພາບ, ສະອາດຕາ, ແລະ ອ່ານງ່າຍຕາມຫຼັກສາກົນ. ກະລຸນາສຶກສາຄຳແນະນຳເຫຼົ່ານີ້ເພື່ອຮັກສາຄຸນນະພາບຂອງສາລານຸກົມ.&lt;/span&gt;
|}

== 1. ໂຄງສ້າງພື້ນຖານຂອງບົດຄວາມ (Article Structure) ==

ບົດຄວາມທີ່ສົມບູນຄວນໄດ້ຮັບການຈັດລຽງລໍາດັບເນື້ອໃນຕາມໂຄງສ້າງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

# '''ສ່ວນນຳ (Lead Section):''' ຢູ່ເທິງສຸດຂອງບົດຄວາມ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຫົວຂໍ້.
# '''ເນື້ອໃນຫຼັກ (Body text):''' ແບ່ງອອກເປັນສ່ວນໆ ໂດຍໃຊ້ຫົວຂໍ້ລະດັບຕ່າງໆ.
# '''ພາກສ່ວນທ້າຍບົດຄວາມ (Standard appendices):''' ຈັດລຽງຕາມລຳດັບດັ່ງນີ້:
#* == ຜົນງານ / ລາຍການອ້າງອີງ == (ຖ້າມີ)
#* == ເບິ່ງເພີ່ມເຕີມ == (ລິງພາຍໃນວິກິພີເດຍ)
#* == ເອກະສານອ້າງອີງ == (ແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງຂໍ້ມູນ)
#* == ລິງພາຍນອກ == (ເວັບໄຊທາງການພາຍນອກ)
#* ໝວດໝູ່ (Categories)


== 2. ສ່ວນນຳ ແລະ ປະໂຫຍກທຳອິດ (Lead Section) ==

ສ່ວນນຳແມ່ນສ່ວນທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ເພາະເປັນຈຸດທຳອິດທີ່ຜູ້ອ່ານຈະເບິ່ງເພື່ອສະຫຼຸບໃຈຄວາມ.

{| style=&quot;width:100%; border-collapse: separate; border-spacing: 0 8px;&quot;
|-
| style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #6366f1; border-radius: 6px; padding: 12px;&quot; |
'''ການກຳນົດຕົວໜາ (Bold):''' ໃນປະໂຫຍກທຳອິດ, ໃຫ້ໃສ່ຊື່ຫົວຂໍ້ບົດຄວາມເປັນ '''ຕົວໜາ''' ເຊັ່ນ:
* &lt;code&gt;'''ປະເທດລາວ''' (ພາສາອັງກິດ: Laos) ແມ່ນ...&lt;/code&gt;
|-
| style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #6366f1; border-radius: 6px; padding: 12px;&quot; |
'''ຊື່ພາສາຕ່າງປະເທດ:''' ຫາກເປັນບົດຄວາມກ່ຽວກັບບຸກຄົນ ຫຼື ສິ່ງຂອງທີ່ມີຊື່ເດີມເປັນພາສາຕ່າງປະເທດ ໃຫ້ໃສ່ຊື່ຕົ້ນສະບັບ ແລະ ຄຳອ່ານພິນອິນ ຫຼື ຄຳອ່ານອອກສຽງໄວ້ໃນວົງເລັບ ຖັດຈາກຕົວໜາທຳອິດ.
|-
| style=&quot;background: #ffffff; border: 1px solid #e2e8f0; border-left: 6px solid #6366f1; border-radius: 6px; padding: 12px;&quot; |
'''ຄວາມຍາວ:''' ສ່ວນນຳບໍ່ຄວນຍາວເກີນໄປ ຄວນມີຄວາມຍາວປະມານ 1 ຫາ 3 ຫຍໍ້ໜ້າ ທີ່ສາມາດອະທິບາຍພາບລວມທັງໝົດໄດ້.
|}


== 3. ຫົວຂໍ້ ແລະ ການແບ່ງສ່ວນເນື້ອໃນ (Headings) ==

ການໃຊ້ຫົວຂໍ້ທີ່ຖືກຕ້ອງຈະຊ່ວຍສ້າງ &quot;ສາລະບານ&quot; ໃຫ້ບົດຄວາມໂດຍອັດຕະໂນມັດ ແລະ ເຮັດໃຫ້ບົດຄວາມມີໂຄງສ້າງທີ່ຊັດເຈນ.

* '''ລະດັບທີ 1 (==):''' ໃຊ້ສຳລັບຫົວຂໍ້ຫຼັກຂອງບົດຄວາມ (ຫ້າມໃຊ້ລະດັບ &lt;code&gt;= =&lt;/code&gt; ເພາະຖືກສະຫງວນໄວ້ສຳລັບຊື່ບົດຄວາມ).
* '''ລະດັບທີ 2 (===):''' ໃຊ້ສຳລັບຫົວຂໍ້ຍ່ອຍທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ຫຼັກ.
* '''ລະດັບທີ 3 (====):''' ໃຊ້ສຳລັບຫົວຂໍ້ຍ່ອຍໃນລະດັບຕໍ່ໄປ.

&lt;blockquote&gt;
'''ຂໍ້ຄວນລະວັງຈາກຄູ່ມືຍີ່ປຸ່ນ:''' 
* ຫຼີກເວັ້ນການຂ້າມລະດັບຫົວຂໍ້ (ເຊັ່ນ: ຈາກ == ແລ້ວຂ້າມໄປ ==== ໂດຍບໍ່ມີ ===).
* ບໍ່ຄວນໃສ່ລິງພາຍໃນ (Internal links) ໄວ້ໃນແຖບຫົວຂໍ້.
* ບໍ່ຄວນໃສ່ເຄື່ອງໝາຍຕົກໃຈ ຫຼື ເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມໃນຫົວຂໍ້ ຍົກເວັ້ນແຕ່ເປັນຊື່ສະເພາະ.
&lt;/blockquote&gt;


== 4. ຮູບແບບຕົວອັກສອນ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນ ==

ເພື່ອຄວາມສະອາດຕາ ແລະ ເປັນລະບຽບ ໃຫ້ປະຕິບັດຕາມຫຼັກການດັ່ງນີ້:

=== ການໃຊ້ຕົວໜາ ແລະ ຕົວເນີ້ງ ===
* '''ຕົວໜາ (&lt;nowiki&gt;'''ຕົວໜາ'''&lt;/nowiki&gt;):''' ໃຊ້ສະເພາະກັບຊື່ບົດຄວາມໃນປະໂຫຍກທຳອິດ ຫຼື ຄຳສັບທີ່ເປັນຄຳກຸນແຈສຳຄັນແທ້ໆ ບໍ່ຄວນໃຊ້ຕົວໜາຊ້ຳຊ້ອນທົ່ວບົດຄວາມ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ລົບກວນສາຍຕາຜູ້ອ່ານ.
* '''ຕົວເນີ້ງ (&lt;nowiki&gt;''ຕົວເນີ້ງ''&lt;/nowiki&gt;):''' ໃຊ້ສຳລັບຊື່ພາສາຕ່າງປະເທດທີ່ມີການຖອດອັກສອນ (ເຊັ່ນ ພິນອິນ: ''Táng Chényǔ'') ຫຼື ໃຊ້ກັບຊື່ວິທະຍາສາດຂອງສິ່ງມີຊີວິດ. ບໍ່ນິຍົມໃຊ້ຕົວເນີ້ງກັບຂໍ້ຄວາມພາສາລາວທົ່ວໄປ ເພາະອ່ານຍາກໃນຈໍສະແດງຜົນ.

=== ການຍໍ້ໜ້າ ແລະ ການຂຶ້ນແຖວໃໝ່ ===
* ການຂຶ້ນຫຍໍ້ໜ້າໃໝ່ ໃຫ້ເວັ້ນແຖວວ່າງ 1 ແຖວໃນລະບົບ Wikitext.
* ບໍ່ຄວນໃຊ້ລະຫັດ &lt;code&gt;&lt;br /&gt;&lt;/code&gt; ພາຍໃນເນື້ອຫາທົ່ວໄປ ຍົກເວັ້ນແຕ່ໃນຕາຕະລາງ ຫຼື ກ່ອງຂໍ້ມູນ (Infobox) ທີ່ຕ້ອງການຈຳກັດເນື້ອທີ່.


== 5. ການສະແດງຊື່ສະເພາະ ແລະ ຄຳທັບສັບ (Terminology) ==

{| style=&quot;width:100%; background-color: #ffffff; border: 1px solid #cbd5e1; border-radius: 8px; padding: 16px;&quot;
| '''ຫຼັກການຖອດຊື່ສະເພາະ:'''
# ຫາກມີຄຳສັບພາສາລາວທີ່ເປັນທາງການ ແລະ ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງແລ້ວ ໃຫ້ໃຊ້ຄຳສັບນັ້ນເປັນຫຼັກ.
# ຫາກເປັນຊື່ບຸກຄົນ, ສະຖານທີ່ ຫຼື ຊື່ສະເພາະຕ່າງປະເທດ ໃຫ້ກຳນົດຄຳສະກົດພາສາລາວ ໂດຍອີງຕາມສຽງອອກສຽງຕົ້ນສະບັບໃຫ້ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດ.
# ໃນກໍລະນີທີ່ຕ້ອງໃຊ້ຄຳທັບສັບພາສາອັງກິດ ຫຼື ພາສາອື່ນໆ ໃຫ້ໃສ່ວົງເລັບຊື່ພາສາຕົ້ນສະບັບໄວ້ໃນການປາກົດຕົວຄັ້ງທຳອິດຂອງຄຳສັບນັ້ນ.
|}


== 6. ການຈັດການຮູບພາບ (Images) ==

ຮູບພາບມີໜ້າທີ່ສະໜັບສະໜູນເນື້ອໃນ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອການຕົກແຕ່ງໃຫ້ສວຍງາມພຽງຢ່າງດຽວ.

* '''ຕຳແໜ່ງ:''' ໂດຍທົ່ວໄປ ໃຫ້ຈັດວາງຮູບພາບໄວ້ທາງດ້ານຂວາ (&lt;code&gt;|thumb|right&lt;/code&gt;) ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຂັດຈັງຫວະການອ່ານຂໍ້ຄວາມຈາກຊ້າຍໄປຂວາ.
* '''ຄຳອະທິບາຍຮູບ:''' ຮູບພາບທຸກຮູບຕ້ອງມີຄຳອະທິບາຍສັ້ນໆ ຢູ່ກ້ອງຮູບ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານເຂົ້າໃຈວ່າຮູບນັ້ນກ່ຽວຂ້ອງກັບເນື້ອໃນແນວໃດ.
* '''ຂະໜາດຮູບ:''' ບໍ່ຄວນກຳນົດຂະໜາດເປັນພິກເຊລ (Pixel) ຕາຍຕົວ (ເຊັ່ນ 300px) ຍົກເວັ້ນມີຄວາມຈຳເປັນ, ແຕ່ໃຫ້ໃຊ້ຄຳສັ່ງ &lt;code&gt;|thumb&lt;/code&gt; ເພື່ອໃຫ້ລະບົບປັບຂະໜາດຕາມອຸປະກອນຂອງຜູ້ອ່ານອັດຕະໂນມັດ.


== 7. ລະບົບການອ້າງອີງ ແລະ ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ (Citations) ==

ບົດຄວາມວິກິພີເດຍຈະຂາດຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື ຫາກບໍ່ມີການອ້າງອີງ. ນີ້ແມ່ນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງຄູ່ມືການຂຽນ.

* '''ບ່ອນວາງການອ້າງອີງ:''' ໃຫ້ວາງແທັກອ້າງອີງ &lt;code&gt;&lt;ref&gt;...&lt;/ref&gt;&lt;/code&gt; ໄວ້ທາງຫຼັງຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ຫຼັງເຄື່ອງໝາຍວັກຕອນທັນທີ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເວັ້ນວ່າງ.
* '''ຄວາມເປັນເອກະພາບ:''' ຄວນໃຊ້ແມ່ແບບການອ້າງອີງ (CS1) ໃຫ້ເປັນຮູບແບບດຽວກັນທັງບົດຄວາມ ເຊັ່ນ:
** &lt;code&gt;{{cite web |url=ລິງເວັບ |title=ຫົວຂໍ້ |publisher=ສື່ |accessdate=ວັນທີ}}&lt;/code&gt;
* ຫ້າມໃສ່ລິງພາຍນອກ (External links) ປົນຢູ່ພາຍໃນເນື້ອຫາຫຼັກໂດຍກົງ ໃຫ້ປ່ຽນລິງເຫຼົ່ານັ້ນເປັນເອກະສານອ້າງອີງດ້ານລຸ່ມແທນ.


== 8. ການຈັດໝວດໝູ່ (Categories) ==

* ທຸກບົດຄວາມຕ້ອງມີໝວດໝູ່ຢູ່ທ້າຍບົດຄວາມສະເໝີ.
* ການໃສ່ໝວດໝູ່ ຄວນເລືອກໝວດໝູ່ທີ່ມີຄວາມສະເພາະເຈາະຈົງທີ່ສຸດ (ຕົວຢ່າງ: ຫາກໃສ່ &lt;code&gt;[[ໝວດໝູ່:ນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທ]]&lt;/code&gt; ແລ້ວ ກໍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃສ່ &lt;code&gt;[[ໝວດໝູ່:ນັກສະແດງ]]&lt;/code&gt; ເພາະມັນຊ້ຳຊ້ອນກັນ).

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-top: 30px; border-top: 1px solid #cbd5e1; padding-top: 20px; font-size: 0.95em; color: #475569;&quot;&gt;
ຄູ່ມືການຂຽນສະບັບນີ້ໄດ້ຮັບການປັບປຸງເພື່ອເປັນແນວທາງຮ່ວມກັນ. ການຮັກສາຮູບແບບໃຫ້ເປັນມາດຕະຖານ ຈະຊ່ວຍຍົກລະດັບວິກິພີເດຍພາສາລາວໃຫ້ເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນລະດັບສາກົນ.
&lt;/div&gt;

[[ໝວດໝູ່:ວິກິພີເດຍ]]
[[ໝວດໝູ່:ຄູ່ມືການຂຽນວິກິພີເດຍ]]</text>
      <sha1>fw1r0bwq49qsks2kalg8i7perxt3sbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຜູ້ໃຊ້:Hnybnbn</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24899</id>
    <revision>
      <id>127733</id>
      <timestamp>2026-05-16T16:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14110" sha1="jjpnlrco5w4a7j2ricxaazct32tua7n" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ເທບພະເຈົ້າ
| name = ນາງສັງຂານ
| ສັນຊາດ = ລາວ / ອຸສາຄະເນ
| ກ່ຽວຂ້ອງກັບ = [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]], ທ້າວກະບິນລະພົມ
}}

'''ນາງສັງຂານ''' (ອັງກິດ: Nang Sangkhan) ແມ່ນຕົວແທນຂອງລູກສາວທັງ 7 ຂອງ[[ທ້າວກະບິນລະພົມ]] (ຫຼື ທ້າວມະຫາພົມ) ຕາມ[[ຕຳນານ]]ຄວາມເຊື່ອຂອງລາວ ແລະ ບັນດາປະເທດໃນແຫຼມອິນດູຈີນ ທີ່ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບ[[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] (ບຸນສົງການ). ໃນທຸກໆ ປີ ຈະມີການຄັດເລືອກ ແລະ ປະກວດນາງສັງຂານ ເພື່ອເປັນຕົວແທນໃນການແຫ່ວໍ ເຊິ່ງເປັນຮີດຄອງປະເພນີທີ່ສືບທອດກັນມາແຕ່ບູຮານນະການ&lt;ref name=&quot;laoyouth&quot;&gt;[https://laoyouth-radio.com/education/2026/04/06/the-history-of-sangkhan-lao-new-year/ The History of Sangkhan: Lao New Year], ວິທະຍຸເຍົາວະຊົນລາວ.&lt;/ref&gt;。

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ສັງຂານ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ສັງຂານ&quot; ໃນບໍລິບົດຂອງບຸນປີໃໝ່ລາວ ແມ່ນກາຍມາຈາກພາສາ[[ສັນສະກິດ]] ວ່າ '''&quot;ສັງກຣານຕິ&quot; (Sankranti)''' ເຊິ່ງແປວ່າ &quot;ການເຄື່ອນຍ້າຍ&quot; ຫຼື &quot;ການຍ່າງກ້າວເຂົ້າສູ່&quot;. ໃນທາງ[[ດາລາສາດ]], ມັນໝາຍເຖິງການທີ່ດວງອາທິດເຄື່ອນຍ້າຍຈາກລາສີມີນາ ເຂົ້າສູ່ລາສີເມສາ ເຊິ່ງເປັນການເລີ່ມຕົ້ນຮອບປີໃໝ່ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ&lt;ref name=&quot;mict&quot;&gt;ກະຊວງຖ່ານແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ. (2022). ''ປະຫວັດສາດ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີບຸນປີໃໝ່ລາວ''. ໂຮງພິມແຫ່ງລັດ.&lt;/ref&gt;.

== ຕຳນານຄວາມເປັນມາ ==
ຕາມຕຳນານກ່າວໄວ້ວ່າ ມີຊາຍໜຸ່ມຜູ້ໜຶ່ງຊື່ວ່າ '''ທ້າວທຳມະບານກຸມານ''' ເປັນຜູ້ທີ່ມີຄວາມສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມ ມັກຮຽນຮູ້ ແລະ ສາມາດຟັງສຽງນົກຮ້ອງເຂົ້າໃຈ. ຄວາມສະຫຼາດຂອງລາວໄດ້ຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໄປຮອດສະຫວັນ ເຮັດໃຫ້ '''ທ້າວກະບິນລະພົມ''' ເທບພະເຈົ້າອົງໜຶ່ງເກີດຄວາມອິດສາ ແລະ ຕ້ອງການມາທົດສອບຄວາມຮູ້ ໂດຍການຕັ້ງຄຳຖາມ 3 ຂໍ້ ຄື:
# ໃນຕອນເຊົ້າ ສิຣິ (ລາບລາສີ) ຂອງມະນຸດຢູ່ໃສ?
# ໃນຕອນທ່ຽງ ສິຣິ ຂອງມະນຸດຢູ່ໃສ?
# ໃນຕອນແລງ ສິຣິ ຂອງມະນຸດຢູ່ໃສ?

ໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າ ຖ້າທ້າວທຳມະບານກຸມານຕອບໄດ້ ທ້າວກະບິນລະພົມຈະຕັດຫົວຂອງຕົນເອງບູຊາ ແຕ່ຖ້າຕອບບໍ່ໄດ້ ທ້າວທຳມະບານກຸມານຕ້ອງຕັດຫົວຕົນເອງ. ທ້າວທຳມະບານກຸມານຂໍເວລາ 7 ວັນເພື່ອຊອກຫາຄຳຕອບ. ໃນມື້ທີ 6 ລາວຍັງຄິດບໍ່ອອກ ເລີຍໄປນອນຢູ່ກ້ອງຕົ້ນຕານ ແລະ ໄດ້ຍິນນົກອິນຊີຜົວເມຍລົມກັນເຖິງຄຳຕອບ ທ້າວທຳມະບານກຸມານຈຶ່ງຈື່ຄຳຕອບນັ້ນໄປຕອບທ້າວກະບິນລະພົມ ຄື:
* '''ຕອນເຊົ້າ:''' ສິຣິຢູ່ທີ່ &quot;ໜ້າ&quot; ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງລ້າງໜ້າໃນຕອນເຊົ້າ.
* '''ຕອນທ່ຽງ:''' ສິຣິຢູ່ທີ່ &quot;ເອິກ&quot; ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງເອົານ້ຳຫຼືແປ້ງຫອມມາລູບເອິກ.
* '''ຕອນແລງ:''' ສິຣິຢູ່ທີ່ &quot;ຕີນ&quot; ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງລ້າງຕີນກ່ອນເຂົ້ານອນ.

ເມື່ອທ້າວທຳມະບານກຸມານຕອບຖືກ ທ້າວກະບິນລະພົມຈຶ່ງຕ້ອງຕັດສຽນ (ຫົວ) ຂອງຕົນເອງຕາມຄຳໝັ້ນສັນຍາ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກສຽນຂອງທ້າວກະບິນລະພົມມີລິດເດດຫຼາຍ ຖ້າຕົກຖືກແຜ່ນດິນຈະເກີດໄຟໄໝ້, ຖ້າຖິ້ມຂຶ້ນເທິງອາກາດຝົນຈະແລ້ງ, ແລະ ຖ້າຖິ້ມລົງມະຫາສະໝຸດນ້ຳຈະແຫ້ງຂອດ. ທ້າວກະບິນລະພົມຈຶ່ງໄດ້ຮຽກລູກສາວທັງ 7 ຄົນມາ ແລະ ເອົາພານມາຮອງຮັບສຽນໄວ້ ແລ້ວນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ຖ້ຳຄັນທຸລີ ໃນເຂົາພະສຸເມນ&lt;ref name=&quot;laopost&quot;&gt;[https://laopost.com/archives/157738 ຕຳນານນາງສັງຂານ], ລາວໂພສ.&lt;/ref&gt;.

ເມື່ອຮອດກຳນົດ 365 ມື້ ທີ່ໝູນວຽນມາຮອດມື້ປີໃໝ່ (ມື້ສັງຂານລ່ວງ) ລູກສາວທັງ 7 ທີ່ຜັດປ່ຽນກັນໃນແຕ່ລະປີ ຈະຕ້ອງໄດ້ອັງເຊີນສຽນຂອງບິດາອອກມາແຫ່ສະກາລະບູຊາ ອ້ອມເຂົາພະສຸເມນ ແລ້ວນຳກັບໄປໄວ້ບ່ອນເກົ່າ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດມີປະເພນີແຫ່ນາງສັງຂານມາເຖິງປັດຈຸບັນ.

== ລາຍລະອຽດຂອງນາງສັງຂານທັງ 7 ອົງ ==
ນາງສັງຂານທັງ 7 ອົງ ແມ່ນຕົວແທນຂອງແຕ່ລະມື້ໃນ 1 ສັບປະດາ ໂດຍມີລັກສະນະ, ເຄື່ອງປະດັບ, ອາຫານ (ພັກສາຫານ) ແລະ ພາຫະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ດັ່ງນີ້&lt;ref name=&quot;laopost&quot; /&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:left; font-size:95%;&quot;
|- style=&quot;background:#efefef; text-align:center;&quot;
! ມື້ !! ຊື່ນາງສັງຂານ !! ດອກໄມ້ທັດ !! ເຄື່ອງປະດັບ !! ພັກສາຫານ (ອາຫານ) !! ອາວຸດ (ຂວາ/ຊ້າຍ) !! ພາຫະນະ
|-
| '''###ວັນອາທິດ''' || ນາງທຸງສະເທວີ || ດອກຊະບາ || ປັດທະມະລາດ (ທັບທິມ) || ໝາກມ່ວງ || ຫັດຂວາຖືຈັກ, ຫັດຊ້າຍຖືສັງ || ຄຣຸດ
|-
| '''ວັນຈັນ''' || ນາງໂຄຣາຄະເທວີ || ດອກປີບ || ມຸກດາ (ໄຂ່ມຸກ) || ນ້ຳມັນ || ຫັດຂວາຖືພະຂັນ, ຫັດຊ້າຍຖືໄມ້ເທົ້າ || ເສືອ
|-
| '''ວັນອັງຄານ''' || ນາງຮາກສະເທວີ || ດອກບົວຫຼວງ || ໂມຣา || ເລືອດ || ຫັດຂວາຖືຕີສູນ, ຫັດຊ້າຍຖືທນູ || ໝູ
|-
| '''ວັນພຸດ''' || ນາງມົນທາເທວີ || ດອກຈຳປາ || ໄໄພທູນ || ນົມ, ເນີຍ || ຫັດຂວາຖືເຂັມ, ຫັດຊ້າຍຖືໄມ້ເທົ້າ || ລາ
|-
| '''ວັນພະຫັດ''' || นາງກິຣິນີເທວີ || ດອກມົນທາ || ມໍລະກົດ || ຖົ່ວ, ງາ || ຫັດຂວາຖືຂໍຊ້າງ, ຫັດຊ້າຍຖືປືນ || ຊ້າງ
|-
| '''ວັນສຸກ''' || ນາງກິມິທາເທວີ || ດອກຈົງກົນນີ || ບຸສຣาຄຳ || ກ້ວຍນ້ຳ || ຫັດຂວາຖືພະຂັນ, ຫັດຊ້າຍຖືພິນ || ຄວາຍ
|-
| '''ວັນເສົາ''' || ນາງມະໂຫທະຣາເທວີ || ດອກສາມຫາວ || ນິນ || ເນື້ອຊາຍ (ກວາງ) || ຫັດຂວາຖືຈັກ, ຫັດຊ້າຍຖືຕີສູນ || ນົກຍູງ
|}

=== ທ່າທາງການປະທັບ (ກິຣິຍາ) ===
ທ່າທາງການຂີ່ສັດພາຫະນະ ຂອງນາງສັງຂານໃນຂະບວນແຫ່ວໍ ຈະຖືກກຳນົດຕາມເວລາທີ່ດວງອາທິດຍ້າຍເຂົ້າສູ່ລາສີເມສາ (ເວລາສັງຂານລ່ວງ) ຂອງປີທຳນາຍນັ້ນໆ ດັ່ງນີ້:
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນເຊົ້າເຖິງຕ່ຽງ''' (06:00 - 12:00 ນ.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບຢືນ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນທ່ຽງເຖິງຄ່ຳ''' (12:00 - 18:00 ນ.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບນັ່ງ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນຄ່ຳເຖິງທ່ຽງຄືນ''' (18:00 - 24:00 น.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບນອນລືມຕາ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນທ່ຽງຄືນເຖິງຮຸ່ງເຊົ້າ''' (00:00 - 06:00 ນ.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບນອນຫຼັບຕາ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.

== ລຳດັບວັນສັງຂານໃນບຸນປີໃໝ່ລາວ ==
ບຸນປີໃໝ່ລາວຈະມີການສະເຫຼີມສະຫຼອງຫຼັກໆ ຢູ່ 3 ມື້ ເຊິ່ງມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບນາງສັງຂານໂດຍກົງ&lt;ref name=&quot;luangprabang&quot;&gt;ຫ້ອງການມໍລະດົກໂລກ ຫຼວງພະບາງ. (2023). ''ຮີດ 12 ຄອງ 14 ແລະ ປະເພນີການແຫ່ນາງສັງຂານ''. ບົດຄວາມວິຊາການ.&lt;/ref&gt;:
# '''ມື້ສັງຂານລ່ວງ:''' ແມ່ນມື້ທຳອິດ ທີ່ດວງອາທິດຍ້າຍອອກຈາກລາສີເກົ່າ. ປະຊາຊົນຈະປັດກວາດເຮືອນຊານໃຫ້ສະອາດ ແລະ ປະດິດສະຖານພານສຽນຂອງທ້າວກະບິນລະພົມ.
# '''ມື້ເນົາ (ມື້ຄຶງ):''' ແມ່ນມື້ທີ່ຢູ່ທ່າມກາງ ລະຫວ່າງປີເກົ່າ ແລະ ປີໃໝ່ (ບາງປີມີ 2 ມື້). ຕາມຕຳນານແມ່ນມື້ທີ່ສຽນຂອງທ້າວກະບິນລະພົມກຳລັງຖືກແຫ່ຢູ່.
# '''ມື້ສັງຂານຂຶ້ນ:''' ແມ່ນມື້ເລີ່ມຕົ້ນປີໃໝ່ຢ່າງເປັນທາງການ, ປະຊາຊົນຈະເຮັດບຸນຕັກບາດ, ຟັງທຳມະເທດສະໜາ ແລະ ຫົດສົງນ້ຳພຣະພຸດທະຮູບ.

== ປະເພນີການປະກວດນາງສັງຂານໃນປັດຈຸບັນ ==
ໃນປັດຈຸບັນ, ຮີດຄອງນີ້ໄດ້ກາຍມາເປັນ '''ການປະກວດນາງສັງຂານ''' ເຊິ່ງເປັນໄຮໄລ້ (Highlight) ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງບຸນປີໃໝ່ລາວ ໂດຍສະເພາະຢູ່ [[ຫຼວງພະບາງ]] (ເມືອງມໍລະດົກໂລກ). ການປະກວດນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ຄັດເລືອກເອົາຜູ້ທີ່ມີຄວາມງາມທາງດ້ານຮູບຮ່າງໜ້າຕາເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເນັ້ນໃສ່ຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ, ກິລິຍາມາລະຍາດ ທີ່ອ່ອນຊ້ອຍຕາມແບບຢ່າງແມ່ຍິງລາວ, ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນວັດທະນະທຳຮີດຄອງປະເພນີລາວ.

== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ໝວດ ==
[[ໝວດ:ບຸນປະເພນີລາວ]]
[[ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ]]
[[ໝວດ:ຄວາມເຊື່ອ]]</text>
      <sha1>jjpnlrco5w4a7j2ricxaazct32tua7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127734</id>
      <parentid>127733</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T16:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Fixed typo</comment>
      <origin>127734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13818" sha1="bao6kxom1p4vftih55hd9s7dt2trp84" xml:space="preserve">'''ນາງສັງຂານ''' ({{langx|en|Nang Sangkhan}}) ແມ່ນຕົວແທນຂອງລູກສາວທັງ 7 ຂອງ[[ທ້າວກະບິນລະພົມ]] (ຫຼື ທ້າວມະຫາພົມ) ຕາມ[[ຕຳນານ]]ຄວາມເຊື່ອຂອງລາວ ແລະ ບັນດາປະເທດໃນແຫຼມອິນດູຈີນ ທີ່ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບ[[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] (ບຸນສົງການ). ໃນທຸກໆ ປີ ຈະມີການຄັດເລືອກ ແລະ ປະກວດນາງສັງຂານ ເພື່ອເປັນຕົວແທນໃນການແຫ່ວໍ ເຊິ່ງເປັນຮີດຄອງປະເພນີທີ່ສືບທອດກັນມາແຕ່ບູຮານນະການ&lt;ref name=&quot;laoyouth&quot;&gt;[https://laoyouth-radio.com/education/2026/04/06/the-history-of-sangkhan-lao-new-year/ The History of Sangkhan: Lao New Year], ວິທະຍຸເຍົາວະຊົນລາວ.&lt;/ref&gt;。

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ສັງຂານ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ສັງຂານ&quot; ໃນບໍລິບົດຂອງບຸນປີໃໝ່ລາວ ແມ່ນກາຍມາຈາກພາສາ[[ສັນສະກິດ]] ວ່າ '''&quot;ສັງກຣານຕິ&quot; (Sankranti)''' ເຊິ່ງແປວ່າ &quot;ການເຄື່ອນຍ້າຍ&quot; ຫຼື &quot;ການຍ່າງກ້າວເຂົ້າສູ່&quot;. ໃນທາງ[[ດາລາສາດ]], ມັນໝາຍເຖິງການທີ່ດວງອາທິດເຄື່ອນຍ້າຍຈາກລາສີມີນາ ເຂົ້າສູ່ລາສີເມສາ ເຊິ່ງເປັນການເລີ່ມຕົ້ນຮອບປີໃໝ່ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ&lt;ref name=&quot;mict&quot;&gt;ກະຊວງຖ່ານແຫຼງຂ່າວ, ວັດທະນະທຳ ແລະ ທ່ອງທ່ຽວ. (2022). ''ປະຫວັດສາດ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີບຸນປີໃໝ່ລາວ''. ໂຮງພິມແຫ່ງລັດ.&lt;/ref&gt;.

== ຕຳນານຄວາມເປັນມາ ==
ຕາມຕຳນານກ່າວໄວ້ວ່າ ມີຊາຍໜຸ່ມຜູ້ໜຶ່ງຊື່ວ່າ '''ທ້າວທຳມະບານກຸມານ''' ເປັນຜູ້ທີ່ມີຄວາມສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມ ມັກຮຽນຮູ້ ແລະ ສາມາດຟັງສຽງນົກຮ້ອງເຂົ້າໃຈ. ຄວາມສະຫຼາດຂອງລາວໄດ້ຊື່ສຽງໂດ່ງດັງໄປຮອດສະຫວັນ ເຮັດໃຫ້ '''ທ້າວກະບິນລະພົມ''' ເທບພະເຈົ້າອົງໜຶ່ງເກີດຄວາມອິດສາ ແລະ ຕ້ອງການມາທົດສອບຄວາມຮູ້ ໂດຍການຕັ້ງຄຳຖາມ 3 ຂໍ້ ຄື:
# ໃນຕອນເຊົ້າ ສิຣິ (ລາບລາສີ) ຂອງມະນຸດຢູ່ໃສ?
# ໃນຕອນທ່ຽງ ສິຣິ ຂອງມະນຸດຢູ່ໃສ?
# ໃນຕອນແລງ ສິຣິ ຂອງມະນຸດຢູ່ໃສ?

ໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າ ຖ້າທ້າວທຳມະບານກຸມານຕອບໄດ້ ທ້າວກະບິນລະພົມຈະຕັດຫົວຂອງຕົນເອງບູຊາ ແຕ່ຖ້າຕອບບໍ່ໄດ້ ທ້າວທຳມະບານກຸມານຕ້ອງຕັດຫົວຕົນເອງ. ທ້າວທຳມະບານກຸມານຂໍເວລາ 7 ວັນເພື່ອຊອກຫາຄຳຕອບ. ໃນມື້ທີ 6 ລາວຍັງຄິດບໍ່ອອກ ເລີຍໄປນອນຢູ່ກ້ອງຕົ້ນຕານ ແລະ ໄດ້ຍິນນົກອິນຊີຜົວເມຍລົມກັນເຖິງຄຳຕອບ ທ້າວທຳມະບານກຸມານຈຶ່ງຈື່ຄຳຕອບນັ້ນໄປຕອບທ້າວກະບິນລະພົມ ຄື:
* '''ຕອນເຊົ້າ:''' ສິຣິຢູ່ທີ່ &quot;ໜ້າ&quot; ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງລ້າງໜ້າໃນຕອນເຊົ້າ.
* '''ຕອນທ່ຽງ:''' ສິຣິຢູ່ທີ່ &quot;ເອິກ&quot; ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງເອົານ້ຳຫຼືແປ້ງຫອມມາລູບເອິກ.
* '''ຕອນແລງ:''' ສິຣິຢູ່ທີ່ &quot;ຕີນ&quot; ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງລ້າງຕີນກ່ອນເຂົ້ານອນ.

ເມື່ອທ້າວທຳມະບານກຸມານຕອບຖືກ ທ້າວກະບິນລະພົມຈຶ່ງຕ້ອງຕັດສຽນ (ຫົວ) ຂອງຕົນເອງຕາມຄຳໝັ້ນສັນຍາ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກສຽນຂອງທ້າວກະບິນລະພົມມີລິດເດດຫຼາຍ ຖ້າຕົກຖືກແຜ່ນດິນຈະເກີດໄຟໄໝ້, ຖ້າຖິ້ມຂຶ້ນເທິງອາກາດຝົນຈະແລ້ງ, ແລະ ຖ້າຖິ້ມລົງມະຫາສະໝຸດນ້ຳຈະແຫ້ງຂອດ. ທ້າວກະບິນລະພົມຈຶ່ງໄດ້ຮຽກລູກສາວທັງ 7 ຄົນມາ ແລະ ເອົາພານມາຮອງຮັບສຽນໄວ້ ແລ້ວນຳໄປປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ຖ້ຳຄັນທຸລີ ໃນເຂົາພະສຸເມນ&lt;ref name=&quot;laopost&quot;&gt;[https://laopost.com/archives/157738 ຕຳນານນາງສັງຂານ], ລາວໂພສ.&lt;/ref&gt;.

ເມື່ອຮອດກຳນົດ 365 ມື້ ທີ່ໝູນວຽນມາຮອດມື້ປີໃໝ່ (ມື້ສັງຂານລ່ວງ) ລູກສາວທັງ 7 ທີ່ຜັດປ່ຽນກັນໃນແຕ່ລະປີ ຈະຕ້ອງໄດ້ອັງເຊີນສຽນຂອງບິດາອອກມາແຫ່ສະກາລະບູຊາ ອ້ອມເຂົາພະສຸເມນ ແລ້ວນຳກັບໄປໄວ້ບ່ອນເກົ່າ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດມີປະເພນີແຫ່ນາງສັງຂານມາເຖິງປັດຈຸບັນ.

== ລາຍລະອຽດຂອງນາງສັງຂານທັງ 7 ອົງ ==
ນາງສັງຂານທັງ 7 ອົງ ແມ່ນຕົວແທນຂອງແຕ່ລະມື້ໃນ 1 ສັບປະດາ ໂດຍມີລັກສະນະ, ເຄື່ອງປະດັບ, ອາຫານ (ພັກສາຫານ) ແລະ ພາຫະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ດັ່ງນີ້&lt;ref name=&quot;laopost&quot; /&gt;:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:left; font-size:95%;&quot;
|- style=&quot;background:#efefef; text-align:center;&quot;
! ມື້ !! ຊື່ນາງສັງຂານ !! ດອກໄມ້ທັດ !! ເຄື່ອງປະດັບ !! ພັກສາຫານ (ອາຫານ) !! ອາວຸດ (ຂວາ/ຊ້າຍ) !! ພາຫະນະ
|-
| '''###ວັນອາທິດ''' || ນາງທຸງສະເທວີ || ດອກຊະບາ || ປັດທະມະລາດ (ທັບທິມ) || ໝາກມ່ວງ || ຫັດຂວາຖືຈັກ, ຫັດຊ້າຍຖືສັງ || ຄຣຸດ
|-
| '''ວັນຈັນ''' || ນາງໂຄຣາຄະເທວີ || ດອກປີບ || ມຸກດາ (ໄຂ່ມຸກ) || ນ້ຳມັນ || ຫັດຂວາຖືພະຂັນ, ຫັດຊ້າຍຖືໄມ້ເທົ້າ || ເສືອ
|-
| '''ວັນອັງຄານ''' || ນາງຮາກສະເທວີ || ດອກບົວຫຼວງ || ໂມຣา || ເລືອດ || ຫັດຂວາຖືຕີສູນ, ຫັດຊ້າຍຖືທນູ || ໝູ
|-
| '''ວັນພຸດ''' || ນາງມົນທາເທວີ || ດອກຈຳປາ || ໄໄພທູນ || ນົມ, ເນີຍ || ຫັດຂວາຖືເຂັມ, ຫັດຊ້າຍຖືໄມ້ເທົ້າ || ລາ
|-
| '''ວັນພະຫັດ''' || นາງກິຣິນີເທວີ || ດອກມົນທາ || ມໍລະກົດ || ຖົ່ວ, ງາ || ຫັດຂວາຖືຂໍຊ້າງ, ຫັດຊ້າຍຖືປືນ || ຊ້າງ
|-
| '''ວັນສຸກ''' || ນາງກິມິທາເທວີ || ດອກຈົງກົນນີ || ບຸສຣาຄຳ || ກ້ວຍນ້ຳ || ຫັດຂວາຖືພະຂັນ, ຫັດຊ້າຍຖືພິນ || ຄວາຍ
|-
| '''ວັນເສົາ''' || ນາງມະໂຫທະຣາເທວີ || ດອກສາມຫາວ || ນິນ || ເນື້ອຊາຍ (ກວາງ) || ຫັດຂວາຖືຈັກ, ຫັດຊ້າຍຖືຕີສູນ || ນົກຍູງ
|}

=== ທ່າທາງການປະທັບ (ກິຣິຍາ) ===
ທ່າທາງການຂີ່ສັດພາຫະນະ ຂອງນາງສັງຂານໃນຂະບວນແຫ່ວໍ ຈະຖືກກຳນົດຕາມເວລາທີ່ດວງອາທິດຍ້າຍເຂົ້າສູ່ລາສີເມສາ (ເວລາສັງຂານລ່ວງ) ຂອງປີທຳນາຍນັ້ນໆ ດັ່ງນີ້:
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນເຊົ້າເຖິງຕ່ຽງ''' (06:00 - 12:00 ນ.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບຢືນ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນທ່ຽງເຖິງຄ່ຳ''' (12:00 - 18:00 ນ.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບນັ່ງ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນຄ່ຳເຖິງທ່ຽງຄືນ''' (18:00 - 24:00 น.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບນອນລືມຕາ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.
* ຖ້າສັງຂານລ່ວງໃນຊ່ວງ '''ຕອນທ່ຽງຄືນເຖິງຮຸ່ງເຊົ້າ''' (00:00 - 06:00 ນ.): ນາງສັງຂານຈະ '''ປະທັບນອນຫຼັບຕາ''' ຢູ່ເທິງຫຼັງສັດພາຫະນະ.

== ລຳດັບວັນສັງຂານໃນບຸນປີໃໝ່ລາວ ==
ບຸນປີໃໝ່ລາວຈະມີການສະເຫຼີມສະຫຼອງຫຼັກໆ ຢູ່ 3 ມື້ ເຊິ່ງມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບນາງສັງຂານໂດຍກົງ&lt;ref name=&quot;luangprabang&quot;&gt;ຫ້ອງການມໍລະດົກໂລກ ຫຼວງພະບາງ. (2023). ''ຮີດ 12 ຄອງ 14 ແລະ ປະເພນີການແຫ່ນາງສັງຂານ''. ບົດຄວາມວິຊາການ.&lt;/ref&gt;:
# '''ມື້ສັງຂານລ່ວງ:''' ແມ່ນມື້ທຳອິດ ທີ່ດວງອາທິດຍ້າຍອອກຈາກລາສີເກົ່າ. ປະຊາຊົນຈະປັດກວາດເຮືອນຊານໃຫ້ສະອາດ ແລະ ປະດິດສະຖານພານສຽນຂອງທ້າວກະບິນລະພົມ.
# '''ມື້ເນົາ (ມື້ຄຶງ):''' ແມ່ນມື້ທີ່ຢູ່ທ່າມກາງ ລະຫວ່າງປີເກົ່າ ແລະ ປີໃໝ່ (ບາງປີມີ 2 ມື້). ຕາມຕຳນານແມ່ນມື້ທີ່ສຽນຂອງທ້າວກະບິນລະພົມກຳລັງຖືກແຫ່ຢູ່.
# '''ມື້ສັງຂານຂຶ້ນ:''' ແມ່ນມື້ເລີ່ມຕົ້ນປີໃໝ່ຢ່າງເປັນທາງການ, ປະຊາຊົນຈະເຮັດບຸນຕັກບາດ, ຟັງທຳມະເທດສະໜາ ແລະ ຫົດສົງນ້ຳພຣະພຸດທະຮູບ.

== ປະເພນີການປະກວດນາງສັງຂານໃນປັດຈຸບັນ ==
ໃນປັດຈຸບັນ, ຮີດຄອງນີ້ໄດ້ກາຍມາເປັນ '''ການປະກວດນາງສັງຂານ''' ເຊິ່ງເປັນໄຮໄລ້ (Highlight) ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງບຸນປີໃໝ່ລາວ ໂດຍສະເພາະຢູ່ [[ຫຼວງພະບາງ]] (ເມືອງມໍລະດົກໂລກ). ການປະກວດນີ້ບໍ່ພຽງແຕ່ຄັດເລືອກເອົາຜູ້ທີ່ມີຄວາມງາມທາງດ້ານຮູບຮ່າງໜ້າຕາເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເນັ້ນໃສ່ຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ, ກິລິຍາມາລະຍາດ ທີ່ອ່ອນຊ້ອຍຕາມແບບຢ່າງແມ່ຍິງລາວ, ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນວັດທະນະທຳຮີດຄອງປະເພນີລາວ.

== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ໝວດ ==
[[ໝວດ:ບຸນປະເພນີລາວ]]
[[ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ]]
[[ໝວດ:ຄວາມເຊື່ອ]]</text>
      <sha1>bao6kxom1p4vftih55hd9s7dt2trp84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127735</id>
      <parentid>127734</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T16:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ແທນທີ່ເນື້ອໃນດ້ວຍ &quot; [[ໝວດ:ບຸນປະເພນີລາວ]] [[ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ]] [[ໝວດ:ຄວາມເຊື່ອ]]&quot;</comment>
      <origin>127735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144" sha1="gi7yamoxe8hm15yi4vvinrm76qo1b17" xml:space="preserve">
[[ໝວດ:ບຸນປະເພນີລາວ]]
[[ໝວດ:ວັດທະນະທຳລາວ]]
[[ໝວດ:ຄວາມເຊື່ອ]]</text>
      <sha1>gi7yamoxe8hm15yi4vvinrm76qo1b17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວິກິພີເດຍ:ບົດຄວາມດີເດັ່ນແມ່ນຫຍັງ?</title>
    <ns>4</ns>
    <id>24900</id>
    <revision>
      <id>127742</id>
      <timestamp>2026-05-16T19:47:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>ສ້າງໜ້າດ້ວຍ &quot;{{ຄູ່ມືວິກິພີເດຍ}} '''ຄູ່ມືບົດຄວາມດີເດັ່ນ (Featured Articles)''' ແມ່ນເອກະສານກຳນົດມາດຕະຖານຂັ້ນສູງສຸດ ສຳລັບການຮຽບຮຽງ, ການປະເມີນຜົນ ແລະ ການຄັດເລືອກບົດຄວາມທີ່ມີຄຸນນະພາບດີເລີດ ເພື່ອເປ...&quot;</comment>
      <origin>127742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6166" sha1="en81wrmj71byucahjg6vbrlfi844hfz" xml:space="preserve">{{ຄູ່ມືວິກິພີເດຍ}}
'''ຄູ່ມືບົດຄວາມດີເດັ່ນ (Featured Articles)''' ແມ່ນເອກະສານກຳນົດມາດຕະຖານຂັ້ນສູງສຸດ ສຳລັບການຮຽບຮຽງ, ການປະເມີນຜົນ ແລະ ການຄັດເລືອກບົດຄວາມທີ່ມີຄຸນນະພາບດີເລີດ ເພື່ອເປັນແບບຢ່າງໃນການພັດທະນາເນື້ອຫາຂອງວິກິພີເດຍພາສາລາວ. ບົດຄວາມດີເດັ່ນຖືເປັນຕົວຊີ້ວັດຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິຊາການຂອງຊຸມຊົນ ທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມຖືກຕ້ອງ, ຄວາມສົມບູນແບບ ແລະ ຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືຂອງຂໍ້ມູນ ເພື່ອໃຫ້ສາທາລະນະຊົນສາມາດນຳໄປໃຊ້ປະໂຫຍດໃນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ໂດຍບົດຄວາມທີ່ຜ່ານການຮັບຮອງຈະໄດ້ຮັບຮູບດາວສີຄຳ (⭐️) ປະດັບໄວ້ຢູ່ສ່ວນເທິງດ້ານຂວາຂອງໜ້າເວັບ.

ການພັດທະນາບົດຄວາມໃຫ້ບັນລຸມາດຕະຖານບົດຄວາມດີເດັ່ນ ຕ້ອງປະກອບດ້ວຍ 5 ເງື່ອນໄຂຫຼັກ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

* '''ຄວາມງົດງາມທາງດ້ານວັດທະນະທຳພາສາ:''' ການຮຽບຮຽງເນື້ອຫາຕ້ອງເປັນໄປຕາມຫຼັກໄວຍາກອນພາສາລາວຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ນຳໃຊ້ລະດັບພາສາທາງການ ທີ່ມີຄວາມສະຫຼະສະຫຼວຍ, ກະທັດຮັດ ແລະ ມີໂຄງສ້າງການນຳສະເໜີທີ່ມີເອກະພາບ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານສາມາດເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ.

* '''ຄວາມສົມບູນຮອບດ້ານຂອງເນື້ອຫາ:''' ບົດຄວາມຕ້ອງຮວບຮວມຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ສຳຄັນຢ່າງຄົບຖ້ວນ, ມີການວິເຄາະເຈາະເລິກໃນປະເດັນຫຼັກຢ່າງທົ່ວເຖິງ ແລະ ບໍ່າດຕົກບົກພ່ອງໃນລາຍລະອຽດທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອຄວາມເປັນເລີດທາງດ້ານວິຊາການ.

* '''ການຮັກສາຄວາມເປັນກາງ (Neutral point of view):''' ການນຳສະເໜີຂໍ້ມູນຕ້ອງດຳເນີນໄປດ້ວຍຄວາມທ່ຽງທຳ, ປາສະຈາກອະຄະຕິສ່ວນຕົວ, ບໍ່ມີລັກສະນະຊີ້ນຳຄວາມຄິດ ແລະ ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຕໍ່ທຸກໆທັດສະນະຄະຕິທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງສະເໝີພາບ.

* '''ການອ້າງອີງຕາມຫຼັກວິຊາການ:''' ທຸກຂໍ້ສະຫຼຸບ, ຂໍ້ມູນສະຖິຕິ ແລະ ຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ສຳຄັນ ຕ້ອງມີການລະບຸແຫຼ່ງອ້າງອີງທີ່ຊັດເຈນ ໂດຍນຳໃຊ້ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ໜ້າເຊື່ອຖືສູງ (Reliable sources) ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານສາມາດກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງຄືນໄດ້.

* '''ການນຳໃຊ້ສື່ປະກອບຢ່າງຖືກຕ້ອງ:''' ມີການຈັດວາງຮູບພາບ, ແຜນທີ່ ຫຼື ສື່ມັນຕິມີເດຍ (Multimedia) ທີ່ມີຄຳອະທິບາຍຢ່າງຈະແຈ້ງ, ສອດຄ່ອງກັບເນື້ອຫາ ແລະ ຕ້ອງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍລິຂະສິດ ລວມທັງນະໂຍບາຍເນື້ອຫາບໍ່ເສລີຂອງວິກິພີເດຍ.

ຂັ້ນຕອນການພິຈາລະນາແຕ່ງຕັ້ງບົດຄວາມດີເດັ່ນ ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການທີ່ຜູ້ໃຊ້ຮ່ວມກັນພັດທະນາບົດຄວາມໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານ ເພື່ອນຳສະເໜີເຂົ້າສູ່ຂັ້ນຕອນ &quot;ການສະເໜີຊື່ບົດຄວາມດີເດັ່ນ&quot;. ຈາກນັ້ນ, ຊຸມຊົນນັກວິຊາການ ແລະ ສະມາຊິກຈະຮ່ວມກັນກວດສອບ, ວິຈານ ເພື່ອໃຫ້ມີການປັບປຸງຂໍ້ບົກພ່ອງ ແລະ ດຳເນີນການລົງຄະແນນສຽງຢ່າງເປັນລະບຽບຕາມຫຼັກການສາກົນ. 

ການຮ່ວມມືກັນປະຕິບັດຕາມຄູ່ມືສະບັບນີ້ ຖືເປັນການຍົກລະດັບມາດຕະຖານສາລານຸກົມພາສາລາວ ໃຫ້ເປັນຄັງປັນຍາທີ່ຊົງຄຸນຄ່າ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດແກ່ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດຢ່າງຍືນຍົງ.

[[ໝວດໝູ່:ຄູ່ມືວິກິພີເດຍ]]
[[ໝວດໝູ່:ບົດຄວາມດີເດັ່ນ]]</text>
      <sha1>en81wrmj71byucahjg6vbrlfi844hfz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>127743</id>
      <parentid>127742</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T19:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>127743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="sj9lh2h28q89uaurta2tx042gyz2z7v" xml:space="preserve">'''ຄູ່ມືບົດຄວາມດີເດັ່ນ (Featured Articles)''' ແມ່ນເອກະສານກຳນົດມາດຕະຖານຂັ້ນສູງສຸດ ສຳລັບການຮຽບຮຽງ, ການປະເມີນຜົນ ແລະ ການຄັດເລືອກບົດຄວາມທີ່ມີຄຸນນະພາບດີເລີດ ເພື່ອເປັນແບບຢ່າງໃນການພັດທະນາເນື້ອຫາຂອງວິກິພີເດຍພາສາລາວ. ບົດຄວາມດີເດັ່ນຖືເປັນຕົວຊີ້ວັດຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິຊາການຂອງຊຸມຊົນ ທີ່ສະແດງເຖິງຄວາມຖືກຕ້ອງ, ຄວາມສົມບູນແບບ ແລະ ຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືຂອງຂໍ້ມູນ ເພື່ອໃຫ້ສາທາລະນະຊົນສາມາດນຳໄປໃຊ້ປະໂຫຍດໃນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ໂດຍບົດຄວາມທີ່ຜ່ານການຮັບຮອງຈະໄດ້ຮັບຮູບດາວສີຄຳ (⭐️) ປະດັບໄວ້ຢູ່ສ່ວນເທິງດ້ານຂວາຂອງໜ້າເວັບ.

ການພັດທະນາບົດຄວາມໃຫ້ບັນລຸມາດຕະຖານບົດຄວາມດີເດັ່ນ ຕ້ອງປະກອບດ້ວຍ 5 ເງື່ອນໄຂຫຼັກ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

* '''ຄວາມງົດງາມທາງດ້ານວັດທະນະທຳພາສາ:''' ການຮຽບຮຽງເນື້ອຫາຕ້ອງເປັນໄປຕາມຫຼັກໄວຍາກອນພາສາລາວຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ນຳໃຊ້ລະດັບພາສາທາງການ ທີ່ມີຄວາມສະຫຼະສະຫຼວຍ, ກະທັດຮັດ ແລະ ມີໂຄງສ້າງການນຳສະເໜີທີ່ມີເອກະພາບ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານສາມາດເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ.

* '''ຄວາມສົມບູນຮອບດ້ານຂອງເນື້ອຫາ:''' ບົດຄວາມຕ້ອງຮວບຮວມຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ສຳຄັນຢ່າງຄົບຖ້ວນ, ມີການວິເຄາະເຈາະເລິກໃນປະເດັນຫຼັກຢ່າງທົ່ວເຖິງ ແລະ ບໍ່າດຕົກບົກພ່ອງໃນລາຍລະອຽດທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອຄວາມເປັນເລີດທາງດ້ານວິຊາການ.

* '''ການຮັກສາຄວາມເປັນກາງ (Neutral point of view):''' ການນຳສະເໜີຂໍ້ມູນຕ້ອງດຳເນີນໄປດ້ວຍຄວາມທ່ຽງທຳ, ປາສະຈາກອະຄະຕິສ່ວນຕົວ, ບໍ່ມີລັກສະນະຊີ້ນຳຄວາມຄິດ ແລະ ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຕໍ່ທຸກໆທັດສະນະຄະຕິທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງສະເໝີພາບ.

* '''ການອ້າງອີງຕາມຫຼັກວິຊາການ:''' ທຸກຂໍ້ສະຫຼຸບ, ຂໍ້ມູນສະຖິຕິ ແລະ ຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ສຳຄັນ ຕ້ອງມີການລະບຸແຫຼ່ງອ້າງອີງທີ່ຊັດເຈນ ໂດຍນຳໃຊ້ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນທີ່ມີຄຸນນະພາບ ແລະ ໜ້າເຊື່ອຖືສູງ (Reliable sources) ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານສາມາດກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງຄືນໄດ້.

* '''ການນຳໃຊ້ສື່ປະກອບຢ່າງຖືກຕ້ອງ:''' ມີການຈັດວາງຮູບພາບ, ແຜນທີ່ ຫຼື ສື່ມັນຕິມີເດຍ (Multimedia) ທີ່ມີຄຳອະທິບາຍຢ່າງຈະແຈ້ງ, ສອດຄ່ອງກັບເນື້ອຫາ ແລະ ຕ້ອງຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍລິຂະສິດ ລວມທັງນະໂຍບາຍເນື້ອຫາບໍ່ເສລີຂອງວິກິພີເດຍ.

ຂັ້ນຕອນການພິຈາລະນາແຕ່ງຕັ້ງບົດຄວາມດີເດັ່ນ ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການທີ່ຜູ້ໃຊ້ຮ່ວມກັນພັດທະນາບົດຄວາມໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບມາດຕະຖານ ເພື່ອນຳສະເໜີເຂົ້າສູ່ຂັ້ນຕອນ &quot;ການສະເໜີຊື່ບົດຄວາມດີເດັ່ນ&quot;. ຈາກນັ້ນ, ຊຸມຊົນນັກວິຊາການ ແລະ ສະມາຊິກຈະຮ່ວມກັນກວດສອບ, ວິຈານ ເພື່ອໃຫ້ມີການປັບປຸງຂໍ້ບົກພ່ອງ ແລະ ດຳເນີນການລົງຄະແນນສຽງຢ່າງເປັນລະບຽບຕາມຫຼັກການສາກົນ. 

ການຮ່ວມມືກັນປະຕິບັດຕາມຄູ່ມືສະບັບນີ້ ຖືເປັນການຍົກລະດັບມາດຕະຖານສາລານຸກົມພາສາລາວ ໃຫ້ເປັນຄັງປັນຍາທີ່ຊົງຄຸນຄ່າ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດແກ່ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດຢ່າງຍືນຍົງ.

[[ໝວດໝູ່:ຄູ່ມືວິກິພີເດຍ]]
[[ໝວດໝູ່:ບົດຄວາມດີເດັ່ນ]]</text>
      <sha1>sj9lh2h28q89uaurta2tx042gyz2z7v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຜູ້ໃຊ້:Hnybnbn/ເອໂຄເຊຍ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24901</id>
    <revision>
      <id>127747</id>
      <timestamp>2026-05-16T22:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hnybnbn</username>
        <id>23307</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;__LEAD_SECTION__&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1354277054|Ecosia]]&quot;</comment>
      <origin>127747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="4ua2lyyv584vto696t0aoqw68kmzzq7" xml:space="preserve">== __LEAD_SECTION__ ==

{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ເວັບໄຊ|name=Ecosia|logo=Ecosia product images.jpg|logo_size=300px|caption=ເວັບໄຊຂອງ Ecosia Search (2026)|url=https://www.ecosia.org/|commercial=ແມ່ນ|type=[[ເຄື່ອງມືຄົ້ນຫາ]] and [[ເວັບບຣາວເຊີ]]|language=ພາສາອັງກິດ ແລະ ອີກ 46 ພາສາ|location_city=[[ເບີລິນ]]|country=ເຢຍລະມັນ|num_users=&gt;20 ລ້ານຄົນ&lt;ref name=&quot;Digit-Kelly&quot;&gt;{{Cite web |last=Kelly |first=Ross |date=8 April 2021 |title=How Ecosia is helping tackle climate change, one click at a time |url=https://digit.fyi/ecosia-is-helping-tackle-climate-change-one-click-at-a-time/ |access-date=4 August 2021 |website=[[Digit News]] |language=en}}&lt;/ref&gt;|CEO=Christian Kroll|launch_date=ເຄື່ອງມືຄົ້ນຫາ: 7 ທັນວາ 2009

ເວັບບຣາວເຊີ: 22 ເມສາ 2024|revenue=43.2M€ (2025)&lt;ref name=&quot;Ecosia's financial reports&quot;&gt;{{Cite web |date=22 May 2020 |title=Ecosia's Financial reports |url=https://de.blog.ecosia.org/ecosia-finanzberichte-baumplanzbelege/ |access-date=21 April 2026 |website=Ecosia |language=en}}
(The value 43.2M€ for annual revenue in 2023 was obtained by the summation of monthly revenues available in the drop-down list format of monthly blog posts about financial reports of 2023.
)&lt;/ref&gt;|current_status=ເປີດໃຊ້ງານຢູ່}}
&lt;references /&gt;
[[File:Ecosia_Chat_-_press_image.jpg|thumb|320x320px|Ecosia Chat 2026]]
'''Ecosia''' ແມ່ນ [[ເຄື່ອງມືຄົ້ນຫາ]] ທີ່ນຳໃຊ້ຜົນກຳໄລເພື່ອດຳເນີນການຕາມເປົ້າໝາຍດ້ານ [[ນິເວດວິທະຍາ]]/[[ສິ່ງແວດລ້ອມ]]. ຜົນການຄົ້ນຫາຂອງ Ecosia ແມ່ນມາຈາກດັດຊະນີການຄົ້ນຫາຂອງຕົນເອງທີ່ຊື່ວ່າ Staan, ເຊິ່ງພັດທະນາໂດຍ European Search Perspective (EUSP) ທີ່ຮ່ວມກັນກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນ, ລວມທັງ [[Google]] ແລະ [[Microsoft Bing]]; ດັ່ງນັ້ນ, Ecosia ຈຶ່ງເປັນເຄື່ອງມືຄົ້ນຫາແບບ [[Proxy server|ຕົວແທນ]] (Proxy sever) ໃນບາງສ່ວນ. ປີ 2025, Ecosia ມີສ່ວນແບ່ງຕະຫຼາດທົ່ວໂລກຢູ່ທີ່ 0.10-0.15%. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Suchmaschinen &amp; KI-Suche in Deutschland 2025|archive-url=https://seranking.com/de/blog/suchmaschinen-und-llms/}}&lt;/ref&gt; 

ບໍລິສັດຜູ້ດຳເນີນການຄື Ecosia [[GmbH]], ໄດ້ຮັບການກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 2009 &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Growing a Movement: Our Key Milestones - Ecosia Help Center|archive-url=https://support.ecosia.org/article/406-about-ecosia}}&lt;/ref&gt; ແລະ ມີສຳນັກງານໃຫຍ່ຕັ້ງຢູ່ທີ່ [[ເບີລິນ]], ປະເທດເຢຍລະມັນ.</text>
      <sha1>4ua2lyyv584vto696t0aoqw68kmzzq7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>