ປະເທດລາວ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lo">
  <siteinfo>
    <sitename>ວິກິພີເດຍ</sitename>
    <dbname>lowiki</dbname>
    <base>https://lo.wikipedia.org/wiki/%E0%BB%9C%E0%BB%89%E0%BA%B2%E0%BA%AB%E0%BA%BC%E0%BA%B1%E0%BA%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ສື່</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ພິເສດ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ສົນທະນາ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ຮູບ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮູບ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ໝວດ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບໝວດ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ປະເທດລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471</id>
    <revision>
      <id>130477</id>
      <parentid>127696</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T08:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43321-50</username>
        <id>23863</id>
      </contributor>
      <comment>DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.</comment>
      <origin>130477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162875" sha1="byu334i2ytxglvarzgc6x0yjs9xgb5d" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]

DHOTMANYKEOMORLAKOTH==ຂໍ້ຄວາມ==
{{notelist}}

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>byu334i2ytxglvarzgc6x0yjs9xgb5d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130478</id>
      <parentid>130477</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T08:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NDG</username>
        <id>21653</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted edits by [[Special:Contribs/~2026-43321-50|~2026-43321-50]] ([[User talk:~2026-43321-50|talk]]) to last version by RenWikiLA: purely nonsense content</comment>
      <origin>127696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162873" sha1="4irjy9cvlnmm77i7pmoms3c5jf8ypp7" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>4irjy9cvlnmm77i7pmoms3c5jf8ypp7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130479</id>
      <parentid>130478</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T08:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43321-50</username>
        <id>23863</id>
      </contributor>
      <comment>DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.</comment>
      <origin>130479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162911" sha1="1t5tdrqx6it5g9eoymg3w0qe3dva9xd" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>1t5tdrqx6it5g9eoymg3w0qe3dva9xd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130481</id>
      <parentid>130479</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T09:29:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46480-41</username>
        <id>23993</id>
      </contributor>
      <comment>/* ເພີ່ມເຕີມ */ DHOTMANY KEOMORLAKOTH</comment>
      <origin>130481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162939" sha1="c8n253xurn0uqyh0s8bp6ehpf4d2psq" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]CALTEX DHOTMANY KEOMORLAKOTH

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>c8n253xurn0uqyh0s8bp6ehpf4d2psq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130482</id>
      <parentid>130481</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T09:29:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46480-41</username>
        <id>23993</id>
      </contributor>
      <comment>/* ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ */ DHOTMANY KEOMORLAKOTH</comment>
      <origin>130482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162960" sha1="9l8axjmddwxthwjjop32yfhwdvsifhb" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]CALTEX DHOTMANY KEOMORLAKOTH

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}DHOTMANY KEOVORLAKOTH

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>9l8axjmddwxthwjjop32yfhwdvsifhb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130483</id>
      <parentid>130482</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T09:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46480-41</username>
        <id>23993</id>
      </contributor>
      <comment>/* ບັນນານຸກົມ */ DHOTMANY KEOMORLAKOTH</comment>
      <origin>130483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="162981" sha1="atwlivibw0f9nerwzhzvyyut8tvzzb6" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]CALTEX DHOTMANY KEOMORLAKOTH

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}DHOTMANY KEOVORLAKOTH

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]DHOTMANY KEOMORLAKOTH</text>
      <sha1>atwlivibw0f9nerwzhzvyyut8tvzzb6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130484</id>
      <parentid>130483</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T09:32:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46480-41</username>
        <id>23993</id>
      </contributor>
      <comment>/* ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ */ DHOTMANY KEOMORLAKOTH DHOTMANY USD PTURIN 10CENT.</comment>
      <origin>130484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163092" sha1="qyz5n0y4q7h6f5xvms8gxfz4os0szr4" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​DHOTMANY KEOMORLAKOTH DHOTMANY KEOVORLAKOTH USD PTURIN 10CENT DHOTMANY USD AI IN AI CENT DHOTMANY KEOVORLAKOTH

== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]CALTEX DHOTMANY KEOMORLAKOTH

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}DHOTMANY KEOVORLAKOTH

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]DHOTMANY KEOMORLAKOTH</text>
      <sha1>qyz5n0y4q7h6f5xvms8gxfz4os0szr4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130485</id>
      <parentid>130484</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T09:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46480-41</username>
        <id>23993</id>
      </contributor>
      <comment>/* ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ */ DHOTMANY KEOMORLAKOTH DHOTMANY KEOVORLAKOTH</comment>
      <origin>130485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163115" sha1="bea9y59jt44meh8fr3j0y4z7om7ph2m" xml:space="preserve">
{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}DHOTMANY KEOMORLAKOTH USD PTURIN CENT.

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]]
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==DHOTMANY KEOMORLAKOTH DHOTMANY USD PTURIN 10CENT DHOTMANY KEOVORLAKOTH
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​DHOTMANY KEOMORLAKOTH DHOTMANY KEOVORLAKOTH USD PTURIN 10CENT DHOTMANY USD AI IN AI CENT DHOTMANY KEOVORLAKOTH

== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]CALTEX DHOTMANY KEOMORLAKOTH

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}DHOTMANY KEOVORLAKOTH

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]DHOTMANY KEOMORLAKOTH</text>
      <sha1>bea9y59jt44meh8fr3j0y4z7om7ph2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຈໍດານ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>13980</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Jordan" />
    <revision>
      <id>130451</id>
      <parentid>87642</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ຊອກດານີ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Jordan]]</comment>
      <origin>130451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="exa60ubcl5saxr8y1cxcx43ti6l2m9v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Jordan]]</text>
      <sha1>exa60ubcl5saxr8y1cxcx43ti6l2m9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຕູລະກີ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>13986</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Turkey" />
    <revision>
      <id>130456</id>
      <parentid>88043</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ຕວກກີ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Turkey]]</comment>
      <origin>130456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="raemj215bx1n3zq70nh3gy6ec1xvubu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Turkey]]</text>
      <sha1>raemj215bx1n3zq70nh3gy6ec1xvubu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ມອນເຕເນໂກ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14009</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Montenegro" />
    <revision>
      <id>130461</id>
      <parentid>88045</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ມົງເຕເນໂກ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Montenegro]]</comment>
      <origin>130461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="k08r79g6zdrudt86k3emhi7m4qadi6o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Montenegro]]</text>
      <sha1>k08r79g6zdrudt86k3emhi7m4qadi6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ລິກເຕນສະໄຕ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14016</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Liechtenstein" />
    <revision>
      <id>130463</id>
      <parentid>88038</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ລິກເຕນສະຕາຍ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Liechtenstein]]</comment>
      <origin>130463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="eln6sj8w5ml9dyy5ei33xtzni78o93w" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Liechtenstein]]</text>
      <sha1>eln6sj8w5ml9dyy5ei33xtzni78o93w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ໄອສ໌ແລນ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14029</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Iceland" />
    <revision>
      <id>130473</id>
      <parentid>87287</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:18:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ອິດສະລັງ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Iceland]]</comment>
      <origin>130473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="0zbk4irm9tf4p7xefvuqhvp13yng88c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Iceland]]</text>
      <sha1>0zbk4irm9tf4p7xefvuqhvp13yng88c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ໂມຫຼັອກໂຄ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14046</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Morocco" />
    <revision>
      <id>130470</id>
      <parentid>72117</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ໂມຣັອກໂຄ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Morocco]]</comment>
      <origin>130470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="pdp9mdlsljhx8s3g69zsr1gkm3bh2pz" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Morocco]]</text>
      <sha1>pdp9mdlsljhx8s3g69zsr1gkm3bh2pz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ໄອຊ໌ແລນ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14057</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Iceland" />
    <revision>
      <id>130471</id>
      <parentid>87313</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:18:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ອິດສະລັງ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Iceland]]</comment>
      <origin>130471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="0zbk4irm9tf4p7xefvuqhvp13yng88c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Iceland]]</text>
      <sha1>0zbk4irm9tf4p7xefvuqhvp13yng88c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Imagemap Thailand</title>
    <ns>10</ns>
    <id>14450</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Kuwait" />
    <revision>
      <id>130474</id>
      <parentid>86431</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ກູເວດ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Kuwait]]</comment>
      <origin>130474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="kp8cdymp50munk6apxjwqg7v78e6b6o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Kuwait]]</text>
      <sha1>kp8cdymp50munk6apxjwqg7v78e6b6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຄູເວດ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16223</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Kuwait" />
    <revision>
      <id>130450</id>
      <parentid>86422</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ກູເວດ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Kuwait]]</comment>
      <origin>130450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="kp8cdymp50munk6apxjwqg7v78e6b6o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Kuwait]]</text>
      <sha1>kp8cdymp50munk6apxjwqg7v78e6b6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ໄອຊ໌ແລນດ໌</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16340</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Iceland" />
    <revision>
      <id>130472</id>
      <parentid>87078</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:18:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ອິດສະລັງ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Iceland]]</comment>
      <origin>130472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="0zbk4irm9tf4p7xefvuqhvp13yng88c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Iceland]]</text>
      <sha1>0zbk4irm9tf4p7xefvuqhvp13yng88c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ອັນດໍຣາ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16342</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Andorra" />
    <revision>
      <id>130466</id>
      <parentid>88053</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ອັງດອກ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Andorra]]</comment>
      <origin>130466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="2kbz57ad3sgft7mnshxi412v7gnx8nu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Andorra]]</text>
      <sha1>2kbz57ad3sgft7mnshxi412v7gnx8nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ລິກເຕນສ໌ໄຕນ໌</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16347</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Liechtenstein" />
    <revision>
      <id>130464</id>
      <parentid>88040</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:17:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ລິກເຕນສະຕາຍ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Liechtenstein]]</comment>
      <origin>130464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="eln6sj8w5ml9dyy5ei33xtzni78o93w" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Liechtenstein]]</text>
      <sha1>eln6sj8w5ml9dyy5ei33xtzni78o93w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ມອນເຕເນໂກຣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16357</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Montenegro" />
    <revision>
      <id>130462</id>
      <parentid>88032</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ມົງເຕເນໂກ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Montenegro]]</comment>
      <origin>130462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="k08r79g6zdrudt86k3emhi7m4qadi6o" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Montenegro]]</text>
      <sha1>k08r79g6zdrudt86k3emhi7m4qadi6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ນະຄອນລັດວາຕີກັນ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16384</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Vatican City" />
    <revision>
      <id>130457</id>
      <parentid>87201</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ນະຄອນລັດວາຕິກັງ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Vatican City]]</comment>
      <origin>130457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="bwzvbw7f93678dj8ex9h4zicoptvyea" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Vatican City]]</text>
      <sha1>bwzvbw7f93678dj8ex9h4zicoptvyea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຊານມາຣີໂນ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16397</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data San Marino" />
    <revision>
      <id>130453</id>
      <parentid>88029</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ແຊັງມາແລງ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data San Marino]]</comment>
      <origin>130453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="envsteciy7zw3ksyrrn9vdeqthqd7vx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data San Marino]]</text>
      <sha1>envsteciy7zw3ksyrrn9vdeqthqd7vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ບຣິຕິຊອິນດຽນໂອຊຽນເທຣ໌ຣິທໍຣີ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16398</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data British Indian Ocean Territory" />
    <revision>
      <id>130458</id>
      <parentid>87242</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ບຣິຕິຊອິນດຽນໂອຊຽນເທຣິທໍຣີ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data British Indian Ocean Territory]]</comment>
      <origin>130458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="eyh1z150hr81w62h4hbmiaiu4g2vw9z" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data British Indian Ocean Territory]]</text>
      <sha1>eyh1z150hr81w62h4hbmiaiu4g2vw9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ເຊນຕ໌ເຮເລນາ ອັສເຊນຊັນ ແລະຕຣິສຕັນດາກູນຢາ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16400</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha" />
    <revision>
      <id>130468</id>
      <parentid>87468</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ເຊນເຮເລນາ ອັສເຊນຊັນ ແຮກຕຣິສຕັນດາກູນຢາ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]</comment>
      <origin>130468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="bj0gladknn91uxvjct3i8qrrphq69r4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]</text>
      <sha1>bj0gladknn91uxvjct3i8qrrphq69r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ເຊນເຮເລນາ ອັສເຊນຊັນ ແລະຕຣິສຕັນດາກູນຢາ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16439</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha" />
    <revision>
      <id>130469</id>
      <parentid>87462</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ເຊນເຮເລນາ ອັສເຊນຊັນ ແຮກຕຣິສຕັນດາກູນຢາ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]</comment>
      <origin>130469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="bj0gladknn91uxvjct3i8qrrphq69r4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]</text>
      <sha1>bj0gladknn91uxvjct3i8qrrphq69r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ອຸຊເບກິສະຖານ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16443</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Uzbekistan" />
    <revision>
      <id>130467</id>
      <parentid>87479</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ອຸດສະເບກິດສະຖານ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Uzbekistan]]</comment>
      <origin>130467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="1531bkoxd2ipt7owyy0h4nfx96gjpgo" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Uzbekistan]]</text>
      <sha1>1531bkoxd2ipt7owyy0h4nfx96gjpgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ປາເລສ໌ໄຕນ໌</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16461</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Palestine" />
    <revision>
      <id>130460</id>
      <parentid>87544</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ປາເລດສະຕິນ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Palestine]]</comment>
      <origin>130460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="5ihrf3dsuseq7garm25ztvmosrowhmj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Palestine]]</text>
      <sha1>5ihrf3dsuseq7garm25ztvmosrowhmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ບາຫ໌ເຣນ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16465</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Bahrain" />
    <revision>
      <id>130459</id>
      <parentid>87556</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ບາເຣນ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Bahrain]]</comment>
      <origin>130459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="ic9zjaqtoo8z2wm6uo82ippqjy9kdrx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Bahrain]]</text>
      <sha1>ic9zjaqtoo8z2wm6uo82ippqjy9kdrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຕຸຣກີ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16477</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Turkey" />
    <revision>
      <id>130455</id>
      <parentid>88018</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ຕວກກີ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Turkey]]</comment>
      <origin>130455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="raemj215bx1n3zq70nh3gy6ec1xvubu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Turkey]]</text>
      <sha1>raemj215bx1n3zq70nh3gy6ec1xvubu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຊັງມາລີໂນ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16550</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data San Marino" />
    <revision>
      <id>130452</id>
      <parentid>87947</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ແຊັງມາແລງ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data San Marino]]</comment>
      <origin>130452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="envsteciy7zw3ksyrrn9vdeqthqd7vx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data San Marino]]</text>
      <sha1>envsteciy7zw3ksyrrn9vdeqthqd7vx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ຕວັກກີ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16551</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Turkey" />
    <revision>
      <id>130454</id>
      <parentid>87950</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ຕວກກີ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Turkey]]</comment>
      <origin>130454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="raemj215bx1n3zq70nh3gy6ec1xvubu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Turkey]]</text>
      <sha1>raemj215bx1n3zq70nh3gy6ec1xvubu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແມ່ແບບ:Country data ອັງໂດລາ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>16571</id>
    <redirect title="ແມ່ແບບ:Country data Andorra" />
    <revision>
      <id>130465</id>
      <parentid>88009</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T14:17:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>2221</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Fixing double redirect from [[ແມ່ແບບ:Country data ອັງດອກ]] to [[ແມ່ແບບ:Country data Andorra]]</comment>
      <origin>130465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="2kbz57ad3sgft7mnshxi412v7gnx8nu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ແມ່ແບບ:Country data Andorra]]</text>
      <sha1>2kbz57ad3sgft7mnshxi412v7gnx8nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22030</id>
    <revision>
      <id>130480</id>
      <parentid>128453</parentid>
      <timestamp>2026-08-26T08:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-46480-41</username>
        <id>23993</id>
      </contributor>
      <comment>/* ຂໍ້ມູນຈາກ */ DHOTMANY KEOVORLAKOTH 12,90000000</comment>
      <origin>130480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12896" sha1="m3aqjv00mdk0qxuh8dmxxfoyaakjqbz" xml:space="preserve">{{Hatnote|ສຳລັບ​ລັດຖະບານພັດຖິ່ນ​ທີ່​ເຄີຍ​ຄວບ​ຄຸມ​ອານາຈັກ, ໄປທີ່ [[ລັດຖະບານລາຊະອານາຈັກລາວພັດຖິ່ນ]]}}{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ອະດີດປະເທດ|native_name=ພະລາຊະອານາຈັກລາວ&lt;br&gt;&lt;small&gt;ລາດຊະອານາຈັກລາວ&lt;/small&gt;|common_name=Laos|status=[[ອານານິຄົມ]]ຝຣັ່ງ(1947–1953)&lt;br&gt; [[ລະບອບລັດຖະທຳມະນູນ]] (1953–1975)|p1=ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|flag_p1=Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg|p2=ລັດໃນອະນຸລັກຝຣັ່ງໃນລາວ|flag_p2=Flag of Laos (1893-1952).svg|s1=ປະເທດລາວ|flag_s1=Flag of Laos.svg|s2=ລັດຖະບານລາຊະອານາຈັກລາວພັດຖິ່ນ|flag_s2=Flag of Laos (1952-1975).svg|conventional_long_name=ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|image_flag=Flag of Laos (1952-1975).svg|flag_alt=|image_coat=Royal Seal of the Kingdom of Laos.svg|image_map=Laos (orthographic projection).svg|national_anthem=&lt;center&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg]]&lt;br/&gt;[[ເພງຊາດລາວ]]&lt;/center&gt;|capital={{nowrap|[[ວຽງຈັນ]] &lt;small&gt;(ບໍລິຫານ)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;[[ຫຼວງພະບາງ]] &lt;small&gt;(ລາຊະວົງ)&lt;/small&gt;}}|largest_city=[[ວຽງຈັນ]]|common_languages=[[ພາສາລາວ]]&lt;br/&gt;[[ພາສາຝຣັ່ງ]]|government_type=ລັດຖະທຳມະນູນທີ່ເປັນເອກະພາບ|year_leader1=1947–1959|leader2=[[ພະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວັດທະນາ]]|year_leader2=1959–1975|leader1=[[ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ]]|title_leader=[[ພະມະຫາກະສັດລາວ|ກະສັດ]]|title_deputy=[[ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແຫ່ງພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]|deputy1=[[ເຈ້າສຸວັນນະລາດ]]|year_deputy1=1947–1948 &lt;small&gt;(ກ່ອນ)&lt;/small&gt;|deputy2=[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]]|year_deputy2=1962–1975 &lt;small&gt;(ສຸດທ້າຍ)&lt;/small&gt;|event_start=ຄວາມເປັນເອກະລາດ|date_start=11 ພຶດສະພາ|year_start=1947|event1=ເອ​ກະ​ລາດ|date_event1=22 ຕຸລາ 1953|event2=ການຍອມຮັບຂອງສະຫະປະຊາຊາດ|date_event2=14 ທັນວາ 1955|event3=ການປະຕິວັດຂອງພັກປະຕິວັດປະຊາຊົນລາວ|date_event3=23 ສິງຫາ 1975|event_end=[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ ສປປ.ລາວ]]|date_end=2 ທັນວາ|year_end=1975|stat_area1=|stat_pop1=3,100,000|currency=[[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]]|calling_code=856|drives_on=ຂວາ|today=[[ປະເທດລາວ]]}}
{{ແມ່ແບບ:ປະຫວັດສາດລາວ}}
'''ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ''' (ພະລາຊະອານາຈັກລາວ) ແມ່ນລັດເອກະລາດທີ່ປົກຄອງໃນຊ່ວງປີ 1947 ຫາ 1975, ໂດຍໃຊ້[[ລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບລາຊາທິປະໄຕໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ]]ທີ່ມີພະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ, ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຫຼັງ[[ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ|ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ]] [[ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ|II]]. ຈົນມາຮອດວັນທີ 2 ທັນວາ ປີ 1975, ກະສັດອົງສຸດທ້າຍ [[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວັດທະນາ|ພຣະເຈົ້າສີສະວ່າງວັດທະນາ]] ໄດ້ຍອມຈຳນົນລາຊະບັນລັງໃຫ້ແກ່[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]ໃນ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງໃນລາວ]], ຫຼັງຈາກນັ້ນ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]]ກໍໄດ້ໂຄ່ນລົ້ມລະບອບຣາຊາທິປະໄຕ ແລະ ສະຖາປະນາເປັນ [[ປະເທດລາວ|ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເຊິ່ງເປັນ[[ສັງຄົມນິຍົມ|ລະບອບສັງຄົມນິຍົມ]][[ລັດທິມາກ-ເລນິນ|ມາກ-ເລນິນ]], ເຊິ່ງໄດ້ປົກຄອງປະເທດລາວຕັ້ງແຕ່ 1975 ມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/laos/la_glos.html|title=About this Collection - Country Studies|website=loc.gov|access-date=21 March 2018}}&lt;/ref&gt;

== ການປົກຄອງ ==
ນັບຕັ້ງແຕ່ການປະກາດເອກະລາດຂອງລາວຕາມສົນທິສັນຍາເຊີແນວໃນປີ ຄ.ສ. 1953 ລັດຖະບານແຫ່ງພະຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ຖືກຍອມຮັບວ່າເປັນລັດຖະບານທີ່ມີອຳນາດປົກຄອງທົ່ວປະເທດລາວ. ຕາມລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງພະຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ປະເທດຊາດມີລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕ ແລະ [[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບຣາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;https://thaistudentsoverseas.com/2021/02/12/laos-from-kingdom-to-peoples-republic/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://old-book.ru.ac.th/e-book/p/PS476(50/PS476-2.pdf |access-date=2025-04-15 |archive-date=2025-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250613143900/http://old-book.ru.ac.th/e-book/p/PS476(50/PS476-2.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

ລັດຖະບານກາງແມ່ນຕັ້ງຢູ່[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ສ່ວນສົມເດັດພະເຈົ້າຊີວິດແມ່ນປະທັບຢູ່[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ນະຄອນຫຼວງພຣະບາງ]]. ໃນເວລານັ້ນ, ສົມເດັດພະເຈົ້າຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງເປັນພະມະຫາຊີວິດພະອົງທຳອິດ ແລະ ທ່ານ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]]ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີຄົນທຳອິດຂອງພະຣາຊອານາຈັກລາວ.

ເຈົ້າຊາຍທັງສາມ ແລະ [[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ພຣະເຈົ້າສີສະຫວ່າງວັດທະນາ]] ໄດ້ພະຍາຍາມຫຼາຍຄັ້ງໃນການສ້າງຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມ. ລັດຖະບານປະສົມຄັ້ງທຳອິດໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1958 ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ, ແຕ່ລົ້ມລະລາຍລົງຫຼັງຈາກສອງເດືອນ. ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຜູ້ທີ່ຢູ່ໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງລັດຖະມົນຕີ ແລະ ໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳຈາກພຣະມະຫາກະສັດ, ໄດ້ເຮັດຂໍ້ຕົກລົງກັບພຣະອານຸຊາຂອງເພີ່ນຄື[[ສຸພານຸວົງ|ເຈົ້າສຸພານຸວົງ]].

ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາໄດ້ມອບຕຳແໜ່ງໃນຄະນະລັດຖະມົນຕີ 2 ທີ່ນັ່ງໃຫ້ກັບກຸ່ມປະເທດລາວທີ່ເປັນກອມມູນິດ, ແລະ ເປັນການແລກປ່ຽນໃຫ້ສຸພານຸວົງຈະນຳເອົາທະຫານກອມມູນິດຈຳນວນ 1,500 ນາຍຈາກທັງໝົດ 6,000 ນາຍເຂົ້າສູ່ກອງທັບຫຼວງ. ເຈົ້າຊາຍສຸພານຸວົງໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການວາງແຜນ, ຟື້ນຟູ ແລະ ພັດທະນາເມືອງ, ໃນຂະນະທີ່ສະມາຊິກອີກຄົນໜຶ່ງຂອງພັກກອມມູນິດໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງສາສະໜາ ແລະ ສິລະປະກຳ.

ຕໍ່ມາ, ຄວາມວຸ້ນວາຍທາງການເມືອງພາຍໃນປະເທດທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ຍາວນານ ໄດ້ນຳໄປສູ່ຄວາມພະຍາຍາມຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມຫຼາຍຄັ້ງ ແລະ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນລັດຖະບານທີ່ມີອາຍຸສັ້ນ ເນື່ອງຈາກຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງການເມືອງພາຍໃນປະເທດ ແລະ ການແຊກແຊງຈາກມະຫາອຳນາດຢ່າງ[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ]]&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== ຄວາມສຳພັນກັບຕ່າງປະເທດ ==
ລັດຖະບານລາຊະອານາຈັກລາວ ມີສາຍພົວພັນໃກ້ຊິດກັບ[[ສະຫະລັດອາເມລິກາ]], ເຊິ່ງໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອດ້ານການເງິນ ແລະ ສະໜັບສະໜູນການຕໍ່ສູ້ກັບກຸ່ມປະເທດລາວ ແລະ ກອງກຳລັງຫວຽດນາມເໜືອ. ໃນປີ 1957, ສະຫະລັດໄດ້ໃຊ້ຈ່າຍເງິນຊ່ວຍເຫຼືອຕໍ່ຫົວຄົນສຳລັບຄົນລາວຫຼາຍກວ່າປະເທດໃດໆ ໃນໂລກ, ຄິດໄລ່ເປັນມູນຄ່າ 150 ໂດລາສະຫະລັດຕໍ່ຄົນ, ເຊິ່ງເທົ່າກັບສອງເທົ່າຂອງລາຍໄດ້ສະເລ່ຍຕໍ່ປີຂອງປະຊາຊົນລາວ. ສ່ວນໜຶ່ງຂອງເງິນດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອສະໜັບສະໜູນຜູ້ສະໝັກເລືອກຕັ້ງທີ່ເປັນຝ່າຍສະຫະລັດ, ໃນຂະນະທີ່ສ່ວນອື່ນໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃນໂຄງການສະໜັບສະໜູນຄ່າສະກຸນເງິນກີບ.&lt;ref&gt;John Holt (2009). Page 110. Spirits of the Place: Buddhism and Lao Religious Culture.&lt;/ref&gt;

ພຣະມະຫາກະສັດສີສະຫວ່າງວັດທະນາ ໄດ້ເດີນທາງໄປຢ້ຽມຢາມສະຫະລັດອາເມລິກາໃນປີ 1963 ເພື່ອພົບປະກັບປະທານາທິບໍດີ ຈອນ ເອຟ ເຄນນີດີ.

ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນຈາກ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດອົດສະຕຣາລີ|ອົດສະຕາລີ]], [[ປະເທດມຽນມາ|ພະມ້າ]], [[ປະເທດໄທ|ໄທ]] ແລະ [[ຍີ່ປຸ່ນ]].

== ຂໍ້ມູນຈາກ ==
{{DEFAULTSORT:ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ}}
[[ໝວດ:ອະດີດ​ປະ​ເທດ​ໃນ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກສຽງ​ໃຕ້]]
[[ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ]]DHOTMANY KEOVORLAKOTH12,90000000</text>
      <sha1>m3aqjv00mdk0qxuh8dmxxfoyaakjqbz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23010</id>
    <revision>
      <id>130475</id>
      <parentid>129965</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T15:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nation wiki 2026</username>
        <id>22610</id>
      </contributor>
      <comment>Error</comment>
      <origin>130475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1794" sha1="2o269g9xbenumn2zeas7csubjfgn201" xml:space="preserve">'''ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ''' ({{Lang-en|Lao National Radio}}; ຫຍໍ້​​ທາງ​ການ​ເປັນ '''LNR''') ເປັນ​ສະ​ຖາ​ນີ​ວິ​ທະ​ຍຸ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​[[ປະເທດລາວ|ປະ​ເທດລາວ]]. ໄດ້​ຖືກ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 13 ສິງຫາ ປີ 1960 ແລະ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ສະຖານີກະ​ຈາຍ​ສຽງ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ໃນ​ປີ 1975

== ຄື້ນຄວາມຖີ່ ==
ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວສາມາດ​ຟັງ​ໄດ້​ຢູ່​ໃນ​ຄື້ນຄວາມ​ຖີ່​ດັ່ງ​ນີ້:

* 567 kHz AM (ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວຊ່ອງ 1)
* 103.7 MHz FM (ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວຊ່ອງ 1)
* 1026 kHz AM (ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວຊ່ອງ 2)
* 96.5 Mhz FM (ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວຊ່ອງ 2)
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ຊື່
! ຄວາມຖີ່
! ພະລັງງານ
! ສະຖານທີ່ເຄື່ອງສົ່ງ
|-
| ລາຍການວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ 1 AM
| AM 567 kHz
| 200~300 kW
| ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
|-
| ລາຍການວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ 1 FM
| FM 103.7 MHz
| 10 kW
| ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
|}

== ອ້າງອີງ ==</text>
      <sha1>2o269g9xbenumn2zeas7csubjfgn201</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130476</id>
      <parentid>130475</parentid>
      <timestamp>2026-08-25T15:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nation wiki 2026</username>
        <id>22610</id>
      </contributor>
      <comment>/* ຄື້ນຄວາມຖີ່ */ Error</comment>
      <origin>130476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1588" sha1="1r1akda83cu7hceh8wlqk6v6h6c102x" xml:space="preserve">'''ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ''' ({{Lang-en|Lao National Radio}}; ຫຍໍ້​​ທາງ​ການ​ເປັນ '''LNR''') ເປັນ​ສະ​ຖາ​ນີ​ວິ​ທະ​ຍຸ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ຂອງ​[[ປະເທດລາວ|ປະ​ເທດລາວ]]. ໄດ້​ຖືກ​ສ້າງ​ຕັ້ງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ວັນ​ທີ 13 ສິງຫາ ປີ 1960 ແລະ​ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ສະຖານີກະ​ຈາຍ​ສຽງ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ໃນ​ປີ 1975

== ຄື້ນຄວາມຖີ່ ==
ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວສາມາດ​ຟັງ​ໄດ້​ຢູ່​ໃນ​ຄື້ນຄວາມ​ຖີ່​ດັ່ງ​ນີ້:

* 567 kHz AM (ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວຊ່ອງ 1)
* 103.7 MHz FM (ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວຊ່ອງ 1)
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ຊື່
! ຄວາມຖີ່
! ພະລັງງານ
! ສະຖານທີ່ເຄື່ອງສົ່ງ
|-
| ລາຍການວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ 1 AM
| AM 567 kHz
| 200~300 kW
| ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
|-
| ລາຍການວິທະຍຸກະຈາຍສຽງແຫ່ງຊາດລາວ 1 FM
| FM 103.7 MHz
| 10 kW
| ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
|}

== ອ້າງອີງ ==</text>
      <sha1>1r1akda83cu7hceh8wlqk6v6h6c102x</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>