ປະເທດລາວ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="lo">
  <siteinfo>
    <sitename>ວິກິພີເດຍ</sitename>
    <dbname>lowiki</dbname>
    <base>https://lo.wikipedia.org/wiki/%E0%BB%9C%E0%BB%89%E0%BA%B2%E0%BA%AB%E0%BA%BC%E0%BA%B1%E0%BA%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ສື່</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ພິເສດ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ສົນທະນາ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບວິກິພີເດຍ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ຮູບ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮູບ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບມີເດຍວິກິ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບແມ່ແບບ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບຊ່ວຍເຫຼືອ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ໝວດ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ສົນທະນາກ່ຽວກັບໝວດ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ປະເທດລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1471</id>
    <revision>
      <id>131026</id>
      <parentid>130814</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T02:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>131026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="163018" sha1="qrqgn33i2ue8bu4vy8i4lgapfoykerc" xml:space="preserve">{{Hatnote|&quot;ລາວ&quot; ປ່ຽນທາງມາບ່ອນນີ້ ສຳລັບຄວາມໝາຍອື່ນ ໄປເບິ່ງທີ່ [[ລາວ (ແກ້ຄວາມກຳກວມ)]]}}

{{ປ້າຍບົດຄວາມດີເດັ່ນ}}
{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ປະເທດ
| conventional_long_name = ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
| common_name            = ລາວ
| native_name            = 
| image_flag             = Flag of Laos.svg
| image_coat             = Emblem_of_Laos_(2025-).svg
| symbol_type            = [[ເຄື່ອງໝາຍຊາດ]]
| national_motto         = &quot;ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ&quot;
| national_anthem        = &quot;[[ເພງຊາດລາວ]]&quot;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;padding-top:0.5em;&quot;&gt;[[File:National Anthem of Laos.ogg|center]]&lt;/div&gt;
| image_map              = {{Switcher|[[ຮູບ:Laos (orthographic projection).svg|frameless]]|ສະແດງລູກໂລກ|[[ຮູບ:Location Laos ASEAN.svg|250px|upright=1.15|frameless]]|ສະແດງແຜນທີ່ອາຊຽນ|default=1}}
| map_caption            = {{map caption |location_color=ຂຽວ |region=[[ອາຊຽນ]] |region_color=ເທົາເຂັ້ມ |legend=Location Laos ASEAN.svg}}
| capital                = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| coordinates            = {{Coord|17|58|N|102|36|E|type:city}}
| largest_city           = [[ວຽງຈັນ]]
| official_languages     = [[ພາສາລາວ]]
| recognised_languages   = 
| languages_type         = ພາສາທີ່ເວົ້າ
| languages              = {{hlist|[[ພາສາລາວ|ລາວ]]|[[ພາສາມົ້ງ|ມົ້ງ]]|[[ພາສາກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]|[[ພາສາຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studycountry.com/guide/LA-language.htm|title=The Languages spoken in Laos|website=Studycountry|access-date=16 September 2018}}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups          = {{unbulleted list 
 | 53.2% [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]]
 | 11% [[ເຜົ່າກຶມມຸ|ກຶມມຸ]]
 | 9.2% [[ຊາວມົ້ງ|ມົ້ງ]]
 | 3.4% [[ພາສາຜູ້ໄທ|ຜູ້ໄທ]]
 | 3.1% [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ໄທ]]
 | 2.5% ມະກອງ
 | 2.2% [[ຊາວກະຕາງ|ກະຕາງ]]
 | 2.0% [[ຊາວລື້|ລື້]]
 | 1.8% [[ອາຂ່າ]]
 | 11.6% ອື່ນໆ {{efn|ລວມ[[List of ethnic groups in Laos|ກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດນ້ອຍຫຼາຍກວ່າກຸ່ມຊົນເຜົ່າຂະໜາດຫຼາຍກວ່າ 100 ກຸ່ມ]]}}
 }}
| ethnic_groups_year     = 2015&lt;ref name=&quot;Census2015&quot;&gt;{{cite web|url=https://lao.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/PHC-ENG-FNAL-WEB_0.pdf|title=Results of Population and Housing Census 2015 |publisher=Lao Statistics Bureau |access-date=1 May 2020}}&lt;/ref&gt;
| demonym                = [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ຊາວລາວ]]
| government_type        = ເປັນ[[ລັດເອກະພາບ|ລັດດ່ຽວ]] ປົກຄອງໂດຍ[[ລັດ​ພັກ​ດຽວ|ພັກດຽວ]] [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] [[ສາທາລະນະລັດ]][[ສັງຄົມນິຍົມ]]
| leader_title1          = [[ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄະນະບໍລິຫານງານສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການໃຫຍ່]]&lt;br&gt;[[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]]{{efn|ປະເທດລາວເປັນ[[ລັດດ່ຽວ]]ທີ່ເປັນ[[ລັດ​ກອມ​ມູນິດ]]ແບບ[[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]] ຕຳແໜ່ງທີ່ຊົງອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ[[ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] ບໍ່ແມ່ນ[[ປະທານປະເທດລາວ|ປະທານປະເທດ]] ເລຂາທິການໃຫຍ່ຄວບຄຸມ[[ກົມການເມືອງສູນກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ|ກົມການເມືອງ]] ແລະ [[ເລຂາທິການ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວັດລາວ|ເລຂາທິການ]] ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງກາຍເປັນຜູ້ນຳລາວ''ໂດຍພຶດຕິໄນ''}}
| leader_name1           = [[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]
| leader_title2          = [[ລາຍຊື່ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ|ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ]]
| leader_name2           = [[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]
| leader_title3          = [[ຮອງປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ຮອງປະທານປະເທດ]]
| leader_name3           = [[ບຸນທອງ ຈິດມະນີ]]&lt;br&gt;[[ປານີ ຍາທໍ່ຕູ້]]
| leader_title4          = [[ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ (ປະເທດລາວ)|ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| leader_name4           = [[ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ]] (ເສຍຊີວິດ)
| legislature            = [[ສະພາແຫ່ງຊາດ|ສະພາແຫ່ງຊາດ]]
| sovereignty_type      = [[ປະຫວັດສາດລາວ|ກໍ່ຕັ້ງ]]
| established_event1     = [[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]]
| established_date1      = 1354–1707
| established_event2     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ອານາຈັກຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຈຳປາສັກ​]]
| established_date2      = 1707–1778
| established_event3     = ອານາຈັກລ້ານຊ້າງຖືກປົກຄອງໂດຍ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]​
| established_date3      = 1778–1893
| established_event4     = [[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ|ຕົກເປັນອານານິຄົມຝຣັ່ງ]]
| established_date4      = 1893–1953
| established_event5     = ຮວມລາຊະອານາຈັກ
| established_date5      = 11 ພຶດສະພາ 1947
| established_event6     = [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ|ປະກາດເອກະລາດ]]&lt;br /&gt;ຈາກ[[ອານາຈັກອານານິຄົມຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]
| established_date6      = 22 ຕຸລາ 1953
| established_event7     = [[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ລົ້ມລ້າງກະສັດ]]
| established_date7      = 2 ທັນວາ 1975
| established_event8     = [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ]]
| established_date8      = 14 ສິງຫາ 1991
| established_event9     = [[ວັນຊາດ]]
| established_date9      = 2 ທັນວາ
| area_km2               = 237,955
| area_rank              = ອັນດັບທີ 82 &lt;!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;
| area_sq_mi             = 91,428.991 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| percent_water          = 2
| population_estimate    = 7,123,205
| population_census      = 6,492,228&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|title=Laos|publisher=Lao Department of Statistics|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113204058/http://www.geohive.com/cntry/laos.aspx|archive-date=13 November 2016}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_year = 2019
| population_estimate_rank = ອັນດັບທີ 105
| population_census_year = 2015
| population_density_km2 = 26.7
| population_density_sq_mi = &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = ອັນດັບທີ 151
| GDP_PPP                = {{increase}} 74.309&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2022&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=544,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2021&amp;ey=2022&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1|title = World Economic Outlook Database, April 2023 |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |access-date=12 April 2023 }}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
| GDP_PPP_year           = 2023
| GDP_PPP_rank           = ອັນດັບທີ 106
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} 9,800 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 125
| GDP_nominal            = {{Decrease}} 17.347&amp;nbsp;ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_year       = 2023
| GDP_nominal_rank       = ອັນດັບທີ 145
| GDP_nominal_per_capita = {{Decrease}} 2,319 ໂດລາສະຫະລັດ&lt;ref name=&quot;IMF database 2023&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ອັນດັບທີ 152
| Gini                   = 36.4 &lt;!--number only--&gt;
| Gini_year              = 2012
| Gini_change            = &lt;!--increase/decrease/staedy--&gt;
| Gini_ref               = &lt;ref name=&quot;wb-gini&quot;&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=Gini Index|publisher=World Bank|access-date=2 March 2011}}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank              = 
| HDI                    = 0.617 &lt;!--number only--&gt;
| HDI_year               = 2023 &lt;!--Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year--&gt;
| HDI_change             = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|title=Human Development Report 2025|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=2025|access-date=14 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank               = ອັນດັບທີ 147
| currency               = [[ເງີນກີບລາວ|ກີບ]] (₭)
| currency_code          = LAK
| time_zone              = [[ເວລາໃນປະເທດລາວ]]
| utc_offset             = +7
| date_format            = ວວ/ດດ/ປປປປ
| drives_on              = ຂວາ
| calling_code           = [[+856]]
| iso3166code            = LA
| cctld                  = [[.la]]
| religion               = {{unbulleted list 
 | 66.0% [[ພຸດທະສາສະໜາ|ພຸດ]]{{efn|ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສປປລາວ ສະບັບປັບປຸງປີ 2025|url=https://constituteproject.org/constitution/Laos_2003.pdf?lang=lo|website=na.gov.la|access-date=03 August 2025|quote=ມາດຕາ 9 (ປັບປຸງ) ລັດ ເຄົາລົບ ແລະ ປົກປ້ອງການເຄື່ອນໄຫວອັນຖືກກົດໝາຍ ຂອງພຸດທະສາສະນິກະຊົນ ແລະ ສາສະນິກະຊົນອື່ນ, ປຸກລະດົມສົ່ງເສີມພຣະພິກຂຸສົງ-ສາມະເນນ, ນັກບວດ, ນັກສອນສາສະໜາ ໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການເຄື່ອນໄຫວທີ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ.}}&lt;/ref&gt;}}
 | 30.7% [[ສາສະໜາຜີ]]
 | 1.5% [[ສາສະໜາຄຣິດໃນປະເທດລາວ|ຄຣິດ]] 
 | 1.8% [[ສາສະໜາໃນປະເທດລາວ|ອື່ນໆ]] / [[ການບໍ່ມີສາສະໜາ|ບໍ່ມີ]]&lt;ref name=&quot;assets.pewresearch.org&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=2012-12-18 |title=Table: Religious Composition by Country |url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2012/12/globalReligion-tables.pdf |access-date=2026-01-06 |website=Pew Research Center |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
}}
|footnotes={{notelist}}}}
'''ປະເທດລາວ''' ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຄື '''ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ''' (ຫຍໍ້ວ່າ: ສ.ປ.ປ.ລາວ)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ສ.ປ.ປ ລາວ |url=https://na.gov.la/%E0%BA%AA-%E0%BA%9B-%E0%BA%9B-%E0%BA%A5%E0%BA%B2%E0%BA%A7/ |access-date=2026-01-06 |website=The National Assembly of Lao PDR |language=lo}}&lt;/ref&gt; ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີຊາຍແດນອອກສູ່ທະເລ]]ຢູ່ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ໂດຍທາງພາກເໜືອມີຊາຍແດນຕິດກັບ[[ປະເທດຈີນ]] ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ປະເທດກຳປູເຈຍ]] ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]]&lt;ref&gt;{{cite web |date= |title=สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว |url=https://www.nia.go.th/media/almanac/2022/01/Lao_2022.pdf |access-date=2026-01-06 |website=NIA |language=th}}&lt;/ref&gt;

ຫຼັງຈາກຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄວາມຂັດແຍ້ງພາຍໃນ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ດິນແດນລາວຈຶ່ງໄດ້ແຕກແຍກອອກແມ່ນສາມສ່ວນຄື [[ພຣະຣາຊອານາຈັກຫລວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]], [[ອານາຈັກວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]] ແລະ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos - Under foreign rule|url=https://www.britannica.com/place/Laos|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}&lt;/ref&gt; ກ່ອນຈະຕົກແມ່ນເມືອງໃນແອກປົກຄອງຂອງ[[ອານາຈັກຣັດຕະນະໂກສິນ|ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1778 ຍາວນານນັບສະຕະວັດຈົນເມື່ອ[[ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ (1893)|ວິກິດການຝຣັ່ງ-ສະຫຍາມ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1893 ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວທັ້ງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອານານິຄົມຂອງ[[ປະເທດຝຣັ່ງ|ຝຣັ່ງ]]ແລະຮວມຕົວກັນເປັນປະເທດໃນປີ ຄ.ສ. 1949&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laos History|url=https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|website=www.asia-discovery.com|access-date=2021-07-07|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416141857/https://www.asia-discovery.com/Laos/travel-guide/history.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກການຍຶດຄອງຂອງ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ|ຍີ່ປຸ່ນ]] ກໍຖືກຝຣັ່ງຍຶດຄອງອີກຫົນຈົນກະທັ່ງໄດ້ຮັບ[[ເອກະລາດ]]ໃນປີ ຄ.ສ. 1953.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-01-09|title=Laos profile - timeline|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|access-date=2021-07-07}}&lt;/ref&gt; ພາຍຫຼັງ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ຈົບລົງໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ຂະບວນການນັກສຶກສາ 21 ອົງກອນຈຶ່ງຫັນໄປຮ່ວມມືກັບ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot; ຂະບວນການປະຕິວັດກອມມູນິດທີ່ໄດ້ຄອງອຳນາດຢ່າງເດັດຂາດແລະສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ປະກອບກັບກະແສຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ນັກສຶກສາໄດ້ມີການລົງມະຕິລົ້ມລ້າງກະສັດຢ່າງສົມບູນ ຕໍ່ມາ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ]]ຖືກເຊີນເຂົ້າຄ່າຍກັກກັນໃນວຽງໄຊແລະເສຍຊີວິດຢ່າງລຶກລັບ{{Citation needed}} ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງມາເປັນລະບອບສັງຄົມນິຍົມກອມມູນິດແລະສ້າງຕັ້ງປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ&quot; ຊຶ່ງໃນຊ່ວງທຳອິດ ລາວຕ້ອງພຶ່ງພາຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເສດຖະກິດຈາກສະຫະພາບໂຊວຽດຈົນກະທັ່ງລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1991.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |access-date=2024-03-12 |archive-date=2024-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241129180418/http://www.timelinesdb.com/listevents.php?subjid=129&amp;title=Laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະເທດລາວມີສ່ວນຮ່ວມໃນ[[ຂໍ້ຕົກລົງການຄ້າອາຊີປາຊີຟິກ]], ການປະຊຸມສຸດຍອດ[[ອາຊຽນ]], ການປະຊຸມ[[ອາຊີຕາເວັນອອກ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມແມ່ນສະມາຊິກ[[ອົງການການຄ້າໂລກ]]ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1997 ກ່ອນຈະໄດ້ຮັບການຕອບຮັບໃນປີ ຄ.ສ. 2013. ໂດຍລາວເປັນປະເທດທີ່ສາມາດຜະລິດໄຟຟ້າໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ&lt;ref&gt;{{Cite news |last= |first= |date=2020-09-04 |title=Chinese firm to run Lao electric grid |url=https://www.bangkokpost.com/business/general/1980027/chinese-firm-to-run-lao-electric-grid |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt; ຊຶ່ງການສ້າງເຂື່ອນເພື່ອຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າຈາກພະລັງງານນ້ຳແລະສົ່ງຂາຍໄປຍັງປະເທດເພື່ອນບ້ານຢ່າງ[[ປະເທດໄທ|ໄທ]] [[ປະເທດຈີນ|ຈີນ]] ແລະ[[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]. ໃນດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ລາວໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການ 4G ແມ່ນປະເທດທີສອງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕໍ່ຈາກ[[ປະເທດສິງກະໂປ|ສິງກະໂປ]] ມາຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2012.{{efn|ບໍລິການລາວໂທລະຄົມໄດ້ເປີດນຳໃຊ້ໃນເດືອນພະຈິກ ປີ2012 ແຕ່ບາງແຫລ່ງກໍບອກວ່າເປັນພຽງການທົດລອງ

&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Reporters |first=Online |date=2012-10-29 |title=Laos to launch 4G |url=https://www.bangkokpost.com/life/tech/318681/laos-to-launch-4g |access-date=2026-01-06 |work=Bangkok Post |language=en}}&lt;/ref&gt;

4G ອາດຈະນຳເປີດໃຫ້ທຸກຄົນນຳໃຊ້ໄດ້ໃນເດືອນມິຖຸນາ 2015 ໂດຍຢູນິເທວ:

&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Unitel launches 4G service in Laos |url=https://international.viettel.vn/news-detail/unitel-launches-4g-service-in-laos |access-date=2026-01-06 |website=international.viettel.vn }}{{Dead link|date=ເມສາ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;}} ເສັ້ນ[[ທາງລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໃນປີ 2021.&lt;ref&gt;[https://www.prachachat.net/economy/news-814220 รถไฟจีน-ลาว เปิดให้บริการวันนี้ (3 ธ.ค.) ควรรู้อะไรบ้าง? ก่อนตกขบวน]&lt;/ref&gt;

== ທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ==
ຄຳວ່າ &quot;ລາວ&quot; ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວນັ້ນ ແມ່ນມີມູນເຫດດັ່ງນີ້:{{sfn|ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌|pp=7-9}}

# ຄຳວ່າລາວ ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນມາພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຂຶ້ນຂອງສັງຄົມລາວ ຫຼື ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນພ້ອມໆກັບການກຳເນີດຄົນລາວ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກ[[ພາສາປາລີ]] ລາວ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງໝາກນ້ຳເຕົ້າ.
# ຄຳວ່າລາວ ອາດມາຈາກການເອີ້ນຊົນເຜົ່າລາວ ເຊິ່ງເປັນຊົນເຜົ່າດັ່ງເດີມ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ກ່ອນມີປະເທດລາວ
# ຄົນລາວ ກຳເນີດຈາກຊົນເຜົ່າໝຶ່ງຢູ່ແຂວງຢູນນ່ານ ເຊິ່ງມີນາມເດີມວ່າ ເກົ້າຫຼວງ (ມາຈາກຄຳວ່າ ເກົ້າຫຼົງ ເປັນມັງກອນ ຫຼື ນາກ ເກົ້າອົງ ຫຼື ຊາຍທັງເກົ້າ). ຕໍ່ມາໄດ້ຍ້າຍມາເລື້ອຍລົງມາທາງພາກໃຕ້ເລື້ອຍໆ ແລະ ຖືກເອີ້ນສັ່ນໆວ່າ ຫຼວງ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍກາຍມາເປັນ ລາວ
# ແຕ່ກ່ອນ ຄົນທ້ອງຖິ່ນຈະຢູ່ຕາມລຳນ້ຳ, ສ່ວນຄົນລາວຍ້າຍແຕ່ພາກເໜືອມາຢູ່ ຈະອາໄສຢູ່ຕາມບ່ອນສູງກ່ວາ, ຄົນທ້ອງຖິ່ນເອີ້ນຄົນລາວທີ່ມາຢູ່ນີ້ ແມ່ນຄົນດາວ, ເພາະເວລາເບິ່ງຈາກລຸ່ມຂຶ້ນເທິງ ຈະຕິດພັນກັບດວງດາວຢູ່ທ້ອງຟ້າ
# ຄົນຈີນບາງພວກບາງໝູ່ໃນເຂດຢູນນານຂອງຈີນມັກອອກສຽງຕົວ &quot;ດ&quot;​ເປັນຕົວ&quot;ລ&quot;​ແລະອອກສຽງຕົວ &quot;ລ&quot;​ເປັນຕົວ &quot;ດ&quot;​ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນພວກທີ່ຢູ່ທີ່ສູງອັນມີທ້ອງຟ້າດາວວະດິງສາພ້ຽນຈາກດາວກາຍເປັນລາວອັນພາໃຫ້ມີຄຳວ່າລາວ

ສ່ວນໃນພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າລາວ ທີ່ໝາຍເຖິງປະເທດລາວ ສະກົດວ່າ &quot;Laos&quot; ແລະ ລາວທີ່ໝາຍເຖິງຄົນລາວ ໃຊ້ &quot;Lao&quot; ແລະ ບາງເທື່ອຈະມີການໃຊ້ຄຳວ່າ &quot;Laotian&quot; ເພື່ອໃຊ້ກ່າວເຖິງຊາວລາວທ້ອງຖິ່ນທີ່ອາໄສຢູ່ໃນລາວ.&lt;ref name=&quot;tripsavvy&quot;&gt;{{cite web|last1=Rodgers|first1=Greg|title=How to Say &quot;Laos&quot;|url=https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|website=TripSavvy|access-date=18 March 2020|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303055220/https://www.tripsavvy.com/how-to-say-laos-3976795|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fodors&quot;&gt;{{cite web|last1=Ragusa|first1=Nina|title=10 Things You Need to Know Before Visiting Laos|url=https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|website=Fodors|access-date=18 March 2020|date=4 April 2019|archive-date=23 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210323062406/https://www.fodors.com/world/asia/laos/experiences/news/10-things-you-need-to-know-before-visiting-laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Meaning of Laos in English|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|website=Cambridge Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104428/https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Laos – definition and synonyms|url=https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|website=Macmillan Dictionary|access-date=7 October 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308155501/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Definition of Laos by Merriam-Webster|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|website=Merriam-Webster|access-date=27 March 2020|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308102619/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Laos|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ພູມສັນຖານ ==
{{Main|ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ}}[[ຮູບ:Mountains Mekong river and dwellings seen from Mount Phou Si at dusk in Luang Prabang Laos.jpg|left|thumb|[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ທີ່ໄຫຼຜ່ານ[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]]]
[[File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_LAO_present.svg|left|thumb|ແຜນທີ່ຈຳແນກພູມອາກາດເຄິບເປນ (Köppen) ຂອງປະເທດລາວ]]
ປະເທດລາວເປັນປະເທດດຽວທີ່[[ປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ|ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລ]]ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]] ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງ[[ເສັ້ນຂະໜານ]]ທີ 14° ແລະ 23° ເໜືອ, ແລະ[[ເສັ້ນແວງ]]ທີ 100° ແລະ 108° ຕາເວັນອອກ. ເຂດທີ່ປະກອບດ້ວຍປ່າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຕັ້ງຢູ່ພູເຂົາສ່ວນໃຫຍ່, ຈຸດທີ່ສູງທີ່ສຸດແມ່ນ[[ພູເບ້ຍ]]ຢູ່ທີ່ 2,818 ແມັດທີ່ມີທົ່ງພຽງແລະພູພຽງບາງສ່ວນ. [[ແມ່ນ້ຳຂອງ|ແມ່ນໍ້າຂອງ]]ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນການແຍກຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກທີ່ຕິດກັບປະເທດໄທ, [[ສາຍພູຫຼວງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ [[ພູເຂົາງຫຼວງພະບາງ|ພູເຂົາຫຼວງພຣະບາງ]]ເປັນທີ່ກັ້ນຊາຍແດນທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບເຂດເນີນສູງຂອງໄທ. ມີພູພຽງຢູ່ 2 ແຫ່ງຄື: ພູພຽງຊຽງຂວາງທາງທິດເໜືອ ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ຢູ່ພາກໃຕ້ສຸດ.&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{cite web|title=Nsc Lao Pdr|url=http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123082302/http://www.nsc.gov.la/Products/Populationcensus2005/PopulationCensus2005_chapter2.htm|archive-date=23 January 2012|publisher=Nsc.gov.la}}&lt;/ref&gt; ປະເທດລາວສາມາດຖືວ່າປະກອບດ້ວຍ 3 ພູມສັນຖານຄື: ພາກເໜືອ, ພາກກາງ, ແລະ ພາກໃຕ້. ປະເທດລາວມີດັດຊະນີຄວາມສົມບູນທາງດ້ານພູມສັນຖານປ່າໄມ້ປີ 2019 ຢູ່ທີ່ 5.59/10, ຢູ່ໃນອັນດັບທີ 98 ທົ່ວໂລກຈາກທັງໝົດ 172 ປະເທດ.&lt;ref name=&quot;FLII-Supplementary&quot;&gt;{{cite journal|last1=Grantham|first1=H. S.|display-authors=et al.|title=Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity|journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|year=2020|article-number=5978|issn=2041-1723|doi=10.1038/s41467-020-19493-3|pmid=33293507|pmc=7723057|bibcode=2020NatCo..11.5978G}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1993, ລັດຖະບານລາວໄດ້ກຳນົດໃຫ້ 21% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນແຫ່ງຊາດ ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງອະນຸລັກຖິ່ນທີ່ຢູ່ອາໃສຂອງສັດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110175658/http://indochinatrek.com/laos/lao-guides.html|archive-date=10 November 2010|title=Laos travel guides|publisher=Indochinatrek.com|access-date=23 January 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ລັກສະນະພູມອາກາດ ===
ພູມອາກາດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນມີຄວາມຮ້ອນຊຸ່ມ, ມີລົມມໍລະສຸມ ແຕ່ບໍ່ມີພາຍຸ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ຕໍ່ໄປແມ່ນມີລະດູແລ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກຫາເດືອນເມສາ. ຄົນທ້ອງຖິ່ນແມ່ນວ່າມີ 3 ລະດູຄື: ລະດູຝົນ, ລະດູໜາວ ແລະ ລະດູຮ້ອນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ໃນໄລຍະສອງເດືອນສຸດທ້າຍຂອງລະດູແລ້ງສະພາບອາກາດຈະຮ້ອນກວ່າ 4 ເດືອນກ່ອນໜ້ານີ້.&lt;ref name=&quot;climate&quot;&gt;{{cite web|title=Laos – Climate|url=http://countrystudies.us/laos/45.htm|access-date=23 January 2011|publisher=Countrystudies.us|archive-date=20 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520154327/http://countrystudies.us/laos/45.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ປ່າໄມ້ ===
ດ້ວຍພູມີປະເທດ ແລະ ພູມອາກາດທີ່ເປັນເຂດຮ້ອນຊຸ່ມ ມັນໄດ້ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ ສປປ ລາວ ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດນາໆຊະນິດ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.worldbank.org/en/country/lao/publication/lao-biodiversity-a-priority-for-resilient-green-growth|title=Biodiversity|publisher=dicf.unepgrid.ch|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://dicf.unepgrid.ch/lao-peoples-democratic-republic/biodiversity?|title=Lao Biodiversity : A Priority for Resilient Green Growth|date=17 July 2020|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt;, ​ເຊິ່ງມີ[[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳແອດ-ພູເລີຍ]] ທີ່ເປັນ​ບ່ອນ​ປ່າຫງວນສັດຊະນິດ​ທີ່​ໃກ້​ຈະ​ສູນ​ພັນ​ເຊັ່ນ​ທະນີ​ແກ້ມ​ຂາວ​ທາງ​ພາກ​ເໜືອ​ແລະ​ຊາ​ວລາ.&lt;ref name=&quot;Laos wildlife1&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.namet.org/wildlife|title=Laos wildlife|website=worldbank.org|access-date=4 May 2025}}&lt;/ref&gt; ປ່າ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ເປັນ​ບ່ອນ​ພັກ​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ສັດ​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນົມ​ຫຼາຍ​ກວ່າ 50 ຊະ​ນິດ ແລະ​ນົກ​ເກືອບ 300 ຊະ​ນິດ, ພ້ອມ​ກັບ​ສັດ​ເລືອ​ຄານ ແລະ ສັດ​ນ້ຳ​ຈືດ.

=== ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການທຳລາຍປ່າໃນລາວ ===
[[ຮູບ:Laos - Bolaven Plateau - Logging.JPG|left|thumb|ລົດຂົນກົກໄມ້ຢູ່ທີ່[[ພູພຽງບໍລະເວນ]]ລາວໃຕ້ ຊ່ວງປີ 2009]]
ສປປ ລາວ ຜະເຊີນກັບບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ ເຊິ່ງບັນຫາການບຸກລຸກທຳລາຍປ່າໄມ້ຖືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.country-data.com/cgi-bin/query/r-7823.html|title=Laos Environmental problems &amp; Policy|publisher=United Nations Encyclopedia of the Nations|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ສາເຫດຫຼັກແມ່ນມາຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຂຸດຄົ້ນປ່າໄມ້ເພື່ອການຄ້າ, ແຜນການສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກເພີ່ມຕື່ມ, ຄວາມຕ້ອງການສັດປ່າ ແລະ ເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອໄປເຮັດເປັນອາຫານ ແລະ ຢາພື້ນເມືອງຈາກຕ່າງປະເທດ, ລວມທັງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນ ເຊິ່ງລ້ວນແຕ່ສ້າງແຮງກົດດັນຕໍ່ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ.

[[ໂຄງການພັດທະນາສະຫະປະຊາຊາດ]] (UNDP) ໄດ້ເຕືອນວ່າ: &quot;ການປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດແບບຍືນຍົງໃນ ສປປ ລາວ ແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ສ້າງການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311201841/http://www.undplao.org/whatwedo/energy_env.php|archivedate=11 March 2008|title=Energy &amp; Environment for Sustainable Development|publisher=United Nations Development Programme|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2011, ໜັງສືພິມ The Independent ໄດ້ລາຍງານວ່າ ລາວໄດ້ເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງ[[ເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ]] ເຊິ່ງເປັນເຂື່ອນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ່ງກັນຫຼາຍຢູ່ເທິງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]] ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການເຫັນດີຢ່າງເປັນທາງການ. ກຸ່ມນັກອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມກ່າວວ່າ ເຂື່ອນແຫ່ງນີ້ຈະສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ປະຊາຊົນກວ່າ 60 ລ້ານຄົນ, ຂະນະທີ່ກຳປູເຈຍ ແລະ ຫວຽດນາມ ຕ່າງກໍ່ສະແດງຄວາມກັງວົນຕໍ່ປະລິມານນ້ຳທີ່ຈະໄຫຼລົງສູ່ເຂດລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ ແລະ ໄດ້ຄັດຄ້ານໂຄງການນີ້ຢ່າງເປັນທາງການ. [[ຄະນະກຳມາທິການແມ່ນ້ຳຂອງ]] (MRC) ເຊິ່ງເປັນອົງກອນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ເພື່ອສົ່ງເສີມການຄຸ້ມຄອງແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຍືນຍົງ ໄດ້ອອກບົດສຶກສາເຕືອນວ່າ ຫາກເຂື່ອນໄຊຍະບູລີ ແລະ ໂຄງການອື່ນໆ ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ມັນຈະ &quot;ທຳລາຍຄວາມອຸດົມສົມບູນ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງແຫຼ່ງປາໃນແມ່ນ້ຳຂອງຢ່າງຮ້າຍແຮງ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Buncombe |first=Andrew |date=20 April 2011 |title=Mekong ecology in the balance as Laos quietly begins work on dam |url=https://www.independent.co.uk/environment/green-living/mekong-ecology-in-the-balance-as-laos-quietly-begins-work-on-dam-2270082.html |accessdate=20 April 2011 |publisher=The Independent |location=London}}&lt;/ref&gt; ຝ່າຍຫວຽດນາມຍັງໄດ້ເຕືອນຕື່ມວ່າ ເຂື່ອນດັ່ງກ່າວຈະສົ່ງຜົນເສຍຕໍ່ເຂດດິນດອນຕອນລຸ່ມແມ່ນ້ຳຂອງ (Mekong Delta) ເຊິ່ງເປັນບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງຄົນເກືອບ 20 ລ້ານຄົນ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຜະລິດເຂົ້າກວ່າ 50% ລວມທັງອາຫານທະເລ ແລະ ໝາກໄມ້ກວ່າ 70% ຂອງຫວຽດນາມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khampoua.wordpress.com/tag/laos-hydroelectric-project/|title=Vietnam worries about impacts from Laos hydroelectric project|publisher=Voices for the Laotian Who do not have Voices|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt; ທັງນີ້, ການສ້າງເຂື່ອນຈຳນວນຫຼາຍແມ່ນຍ້ອນລາວມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນ &quot;ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊີ&quot; ໂດຍການສົ່ງອອກກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2018/09/laos-building-dams-negative-impacts-180911043821027.html|title=Laos to keep building dams despite negative impacts|website=www.aljazeera.com|access-date=2018-09-11}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກນີ້, ການລັກລອບຕັດໄມ້ທຳລາຍປ່າຍັງເປັນບັນຫາໃຫຍ່. ກຸ່ມອະນຸລັກສິ່ງແວດລ້ອມປະເມີນວ່າ ມີໄມ້ທ່ອນຈຳນວນມະຫາສານຖືກຕັດ ແລະ ຂົນສົ່ງຈາກລາວໄປຫວຽດນາມໃນແຕ່ລະປີ ໂດຍຜ່ານການຮ່ວມມືລະຫວ່າງບໍລິສັດຕ່າງໆ ເຊິ່ງໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນສ່ວນໃຫຍ່ຖືກນຳໄປເຮັດເປັນເຟີນີເຈີເພື່ອສົ່ງອອກໄປຍັງປະເທດຕາເວັນຕົກ.&lt;ref&gt;Environmental Investigation Agency (26 September 2012) [http://eia-international.org/laos-forests-still-falling-to-connected-businesses &quot;Laos' forests still falling to 'connected' businesses&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|archive-url=https://web.archive.org/web/20101204130032/http://illegal-logging.info/item_single.php?it_id=2605&amp;it=news|dead-url=yes|archive-date=4 December 2010|title=U.S. furniture demand drives illegal logging in Laos|publisher=illegal-logging.info|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;CleanBiz.Asia News (31 July 2011) &quot;Vietnam army accused of illegal timber trading in Laos&quot; http://www.cleanbiz.asia/news/vietnam-army-accused-illegal-timber-trading-laos#.VKmlVKLZqSo{{dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Radio Australia News (3 October 2012) [http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/program/connect-asia/laos-failing-to-act-on-illegal-logging-says-environmental-agency/1024722 &quot;Laos failing to act on illegal logging, says environmental agency&quot;]&lt;/ref&gt;

ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງລັດຖະບານໃນປີ 1992, ປ່າໄມ້ເຄີຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 48% ຂອງປະເທດ, ແຕ່ໄດ້ຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງ 41% ໃນປີ 2002. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ໃນຄວາມເປັນຈິງ ເນື້ອທີ່ປ່າໄມ້ອາດຈະເຫຼືອບໍ່ເຖິງ 35% ເນື່ອງຈາກຜົນກະທົບຈາກໂຄງການພັດທະນາຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ການສ້າງເຂື່ອນ ແລະ ການລັກລອບຕັດໄມ້ທີ່ຍັງຄົງມີຢູ່.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.voanews.com/lao/news/a-52-2009-02-24-voa3-90694899.html|title=Illegal Logging Increasingly Prevalent in Laos|publisher=voanews.com|accessdate=20 April 2011}}&lt;/ref&gt;

ໃນຊ່ວງຊຸມປີ 1980, ການທຳລາຍປ່າສ່ວນໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເຂດພາກເໜືອ ເຊິ່ງມີເນື້ອທີ່ປ່າຖືກທຳລາຍປະມານ 300,000 ເຮັກຕາຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kim|first=Se Bin|last2=Alounsavath|first2=Oupakone|date=2015-03-13|title=Forest policy measures influence on the increase of forest cover in northern Laos|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21580103.2014.977358?src=recsys|journal=Forest Science and Technology|language=en|volume=11|issue=3|pages=166–171|doi=10.1080/21580103.2014.977358|issn=2158-0103}}&lt;/ref&gt; ບົດສຶກສາຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດພົບວ່າ ກຸ່ມຄົນທີ່ເຂົ້າໄປຂຸດຄົ້ນຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຍາກໃນເຂດຊົນນະບົດ. ຈາກການປຽບທຽບຂໍ້ມູນລະຫວ່າງກຸ່ມຄົນທຸກ ແລະ ຄົນລວຍ ເຫັນໄດ້ວ່າຄົນທຸກມີຄວາມສ່ຽງສູງຕໍ່ຜົນກະທົບດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສຸຂະພາບ ແລະ ເສດຖະກິດ ຍ້ອນຂາດຕົ້ນທຶນທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ການເງິນ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nguyen|first=Trung Thanh|last2=Do|first2=Truong Lam|last3=Grote|first3=Ulrike|date=2018-07-20|title=Natural resource extraction and household welfare in rural Laos|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ldr.3056|journal=Land Degradation &amp; Development|language=en|volume=29|issue=9|pages=3029–3038|doi=10.1002/ldr.3056|issn=1085-3278}}&lt;/ref&gt; ຂະນະທີ່ຄົນທຸກຕ້ອງເພິ່ງພາເຄື່ອງປ່າຂອງດົງເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ແລະ ຄວາມໝັ້ນຄົງທາງອາຫານ, ແຕ່ກຸ່ມຄົນທີ່ມີຖານະດີກວ່າພັດເນັ້ນການຂຸດຄົ້ນໄມ້ເພື່ອສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ປະຫວັດສາດ ==
{{Main|ປະຫວັດສາດລາວ}}

=== ຍຸກປະຖົມບູຮານ ===
[[File:Pha That Luang, Vientiane, Laos.jpg|thumb|[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]]ແຫ່ງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ.]]
ໄດ້ມີການຂຸດຄົ້ນພົບກະໂຫຼກຫົວມະນຸດບູຮານໃນປີ 2009 ທີ່[[ຖໍ້າຜາລິງ]]ໃນ[[ສາຍພູຫຼວງ]]ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ໂດຍກະໂຫຼກຫົວດັ່ງກ່າວມີອາຍຸປະມານ 46 ພັນປິ ຈຶ່ງກາຍເປັນຊາກດຶກດຳບັນມະນຸດສະໄໜໃໝ່ທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.&lt;ref&gt;{{Cite journal|pmid = 22908291|pmc = 3437904|year = 2012|last1 = Demeter|first1 = F|display-authors=et al.|title = Anatomically modern human in Southeast Asia (Laos) by 46 ka|url = https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2012-09-04_109_36/page/14375|journal = Proceedings of the National Academy of Sciences|volume = 109|issue = 36|pages = 14375–14380|doi = 10.1073/pnas.1208104109|bibcode = 2012PNAS..10914375D|doi-access = free|issn = 0027-8424 }}&lt;/ref&gt; ຢູ່ພາກເໜືອມີການຄົ້ນພົບບູຮານວັດຖຸທີ່ເປັນຫີນເຊິ່ງສັນນິຖານວ່າຢູ່ໃນສະໄໜດຽວກັນກັບຊ່ວງປາຍ[[ສະໄໜໄພລສະໂຕຊີນ]].&lt;ref&gt;{{Cite journal|year = 2009|last1 = White|first1 = J.C.|title = Archaeological Investigations in northern Laos: New contributions to Southeast Asian prehistory|journal = Antiquity|volume = 83|issue = 319|last2 = Lewis|first2 = H.|last3 = Bouasisengpaseuth|first3 = B.|last4 = Marwick|first4 = B.|last5 = Arrell|first5 = K|url = http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|access-date = 18 September 2016|archive-date = 10 October 2017|archive-url = https://web.archive.org/web/20171010191403/http://antiquity.ac.uk/projgall/white/|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ຫຼັກຖານທາງບູຮານຄະດີໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມກະສິກຳທີ່ເລີ່ມພັດທະນາຂຶ້ນໃນຊ່ວງສະຫະສະວັດທີ IV ກ່ອນຄຣິສຕະການ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Marwick|first1=Ben|last2=Bouasisengpaseuth|first2=Bounheung|chapter=History and Practice of Archaeology in Laos|editor1-last=Habu|editor1-first=Junko|editor2-last=Lape|editor2-first=Peter|editor3-last=Olsen|editor3-first=John|title=Handbook of East and Southeast Asian Archaeology|publisher=Springer|date=2017|chapter-url=https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|access-date=20 January 2018|archive-date=6 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190706125232/https://osf.io/preprints/socarxiv/75zhc/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຫຼຸມສົບ ແລະ ສຸສານປ່າຊ້າຕ່າງໆບົ່ງບອກໄດ້ເຖິງສະພາບສັງຄົມທີ່ມີຄວາມຊັບຊ້ອຍຂຶ້ນ ມີການຄົ້ນພົບເຄື່ອງທອງແດງໃນຊ່ວງ 1500 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ແລະ ເຄື່ອງມືເຫຼັກໃນຊ່ວງ 700 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ. ໃນສະໄໜປະຖົມບູຮານຂອງປະຫວັດສາດລາວໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບອາລິຍະທຳອື່ນໆນຳເຊັ່ນ: ອາລິຍະທຳຈີນ ແລະ ອິນເດຍເປັນຕົ້ນ. ອີງຕາມຫຼັກຖານທາງພາສາສາດ ແລະ ປະຫວັດສາດອື່ນໆ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ເວົ້າພາສາ[[ກຸ່ມພາສາໄຕ]]ໄດ້ເຄີຍມີການອົບພະຍົບຈາກ[[ກວາງຊີ]]ມາຍັງດິນແດນທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຫຼືກໍຄືດິນແດນໃນຍຸກສະໄໜໃໝ່ຂອງລາວ ແລະ ໄທໃນຊ່ວງລະຫວ່າງຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ VIII ແລະ X ນັ້ນເອງ.&lt;ref name=&quot;PittayawatPittayaporn&quot;&gt;[http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf Pittayaporn, Pittayawat (2014). Layers of Chinese Loanwords in Proto-Southwestern Tai as Evidence for the Dating of the Spread of Southwestern Tai] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150627063518/http://www.manusya.journals.chula.ac.th/files/essay/Pittayawat%2047-68.pdf |date=27 June 2015 }}. ''MANUSYA: Journal of Humanities'', Special Issue No 20: 47–64.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ===
{{Main|ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ}}
ປະເທດລາວມີປະຫວັດສາດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານມາແຕ່ສະຕະວັດທີ XIV ຫຼື ສະໄໜຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂຶ້ນໂດຍ[[ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ]],&lt;ref name=&quot;Coedes&quot;&gt;{{cite book|last= Coedès|first= George|author-link= George Coedès|editor= Walter F. Vella|others= trans. Susan Brown Cowing|title= The Indianized States of Southeast Asia|year= 1968 |publisher= University of Hawaii Press |isbn = 978-0-8248-0368-1}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຜູ້ເປັນບິດາໄດ້ເນລະເທດເພິ່ນມາຢູ່ທີ່[[ອານາຈັກຂະແມ]]ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ. ໂດຍໄລຍະເວລາຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມພ້ອມດ້ວຍທະຫານຂະແມໜຶ່ງໝື່ນນາຍ ໄດ້ເຂົ້າຍຶດທ້ອນໂຮມເອົາດິນແດນລາວຕາມແຄມ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ]]ຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສາມາດຍຶດຄອງເອົາ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ເມືອງວຽງຈັນ]]ໄດ້ສຳເລັດ ນອກນີ້ພຣະເຈົ້າຟ້້າງຸ່ມແມ່ນໄດ້ສືບສາຍມາຈາກກະສັດລາວບູຮານທີ່ສືບເຊື້ອສາຍກັນມາແຕ່ດົນນານຈາກຂຸນບູຣົມ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|title=Fa Ngum|website=Encyclopædia Britannica|access-date=23 December 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308050252/https://www.britannica.com/biography/Fa-Ngum|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ພຣະອົງຍັງໄດ້ກະທຳການນຳເອົາພຸດທະສາສະໜາ[[ນິກາຍເຖຣະວາດ|ເຖຣະວາດ]]ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ຈົນກາຍເປັນສາສະໜາປະຈຳອານາຈັກ. ແຕ່ໃນເວລາຕໍ່ມາໃນປີ 1373 ບັນດາເສນາອາມາດໃຫຍ່ກໍບໍ່ອາດສາມາດທົນຕໍ່ການປະພຶດຕົນທີ່ໂຫດຮ້າຍຂອງພຣະອົງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ມີການຂັບໄລ່ພຣະອົງອອກຈາກວຽງຈັນ ແລະ ສະເດັດລີ້ໄພໄປຢູ່ທີ່ບໍລິເວນ[[ຈັງຫວັດນ່ານ]]ຂອງປະເທດໄທໃນປັດຈຸບັນ,&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-url = https://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum |archive-date = 8 March 2010 |title = Fa Ngum |publisher=History.com |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດ, ພຣະຣາຊບຸດຮອງອົງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງນາມວ່າ ທ້າວອຸ່ນເຮືອນ ໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງຣາຊພາຍໃຕ້ນາມ&quot;[[ພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ]]&quot; ແລະ ໄດ້ຄອງຣາຊຍາວນານເຖິງ 43 ປີ. ນັບແຕ່ນັ້ນ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນໃນຣັຊສມັຍຂອງພຣະເຈົ້າສາມແສນໄທ ແຕ່ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະອົງໃນປີ 1421, ເມືອງລ້ານຊ້າງກໍເລີ່ມເສື່ອມໂຊມລົງ ແລະ ເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍທີ່ຈະຍືດຍາວໄປເປັນສະຕະວັດ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 3, &quot;Through Chaos to a New Order&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}&lt;/ref&gt;

ໃນປີ 1520 [[ພະເຈົ້າໂພທິສະລາດ|ພຣະຍາໂພທິສະຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊ ແລະ ຊົງຍ້າຍຣາຊທານີຈາກເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຊຽງທອງ]]ມາທີ່ເມືອງວຽງຈັນເພື່ອຫຼີກລ່ຽງການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ. ຕໍ່ມາແມ່ນ [[ເຈົ້າໄຊເສດຖາທິລາດ|ສົມເດັຈພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊ]] ຂຶ້ນຄອງຣາຊໃນປີ 1548 ພາຍຫຼັງການສະຫວັນນະຄົດຂອງພຣະຣາຊບິດາຂອງພຣະອົງ, ໂດຍພຣະອົງໂປຣດເກົ້າໃຫ້ສ້າງ[[ທາດຫຼວງ|ພຣະທາດຫຼວງ]] ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນໜຶ່ງໃນສັນຍະລັກຂອງຊາດລາວ. ພຣະໄຊຍະເສດຖາທິຣາຊສະເດັດສະຫວັນນະຄົດລະຫວ່າງທີ່ພຣະອົງຊົງເດີນທັບໄປຜາບກະບົດທີ່[[ປະເທດກຳປູເຈຍ|ກຳປູເຈຍ]] ເຮັດໃຫ້ອານາຈັກລ້ານຊ້າງເກີດຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຍາວນານກວ່າເຈັດສິບປີ ເຊິ່ງຂ້ອງກ່ຽວກັບການຮຸກຮານຂອງພະມ້າ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ.&lt;ref&gt;Sanda Simms, ch. 6, &quot;Seventy Years of Anarchy&quot;, in ''The Kingdoms of Laos'' (London: Taylor &amp; Francis, 2013). {{ISBN|9781136863370}}; see also P.C. Sinha, ed., ''Encyclopaedia of South East and Far East Asia'', vol. 3 (Anmol, 2006).&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາໃນປີ 1637 ເມື່ອ[[ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາທຳມິກະລາດ|ພຣະເຈົ້າສຸຣິຍະວົງສາທັມມິກະຣາຊ]]ຂຶ້ນຄອງຣາຊ, ອານາຈັກລ້ານຊ້າງໄດ້ຂະຫຍາຍອານາເຂດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງຕົນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຮັດໃຫ້ຣັຊສະໄໝຂອງພຣະອົງຈຶ່ງຖືກຖືວ່າ ເປັນຍຸກທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມທີ່ສຸດຂອງປະເທດລາວ. ແຕ່ເມື່ອພຣະອົງສະເດັດສະຫວັນນະຄົດໂດຍໄຮ້ເຊິ່ງຣັຊທາຍາດສືບຣາຊສົມບັດ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລ້ານຊ້າງແຕກອອກເປັນສາມອານາຈັກນັບແຕ່ປີ 1763 ຫາ 1769 ຈົນກອງທັບຂອງພະມ້າໄດ້ເຂົ້າຮຸກຮານທາງພາກເໜືອຂອງລາວ ແລະ ເຂົ້າຍຶດ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]]ໄດ້ສຳເລັດ ໃນຂະນະທີ່[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]]ຕົກເປັນ[[ການມີອຳນາດເໜືອປະເທດອື່ນ|ປະເທສຣາຊ]]ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງ[[ປະເທດໄທ|ສຍາມ]].&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Askew, Marc.|title=Vientiane : transformations of a Lao landscape|year=2010|orig-year= 2007|publisher=Routledge|others=Logan, William Stewart, 1942–, Long, Colin, 1966–|isbn=978-0-415-59662-6|location=London|oclc=68416667}}&lt;/ref&gt;

ໄລຍະຕໍ່ມາ ເຈົ້າອານຸວົງສ໌ໄດ້ຮັບການໂປຣດເກົ້າໃຫ້ເປັນພຣະມະຫາກະສັດແຫ່ງວຽງຈັນໂດຍສຍາມ. ພຣະອົງຊົງສະໜັບສະໜູນການຟື້ນຟູສິລະປະກຳ ແລະ ວັນນະຄະດີລາວ ແລະ ໄດ້ຟື້ນຟູຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຫຼວງພຣະບາງ. ແຕ່ຕໍ່ມາຍ້ອນແຮງກົດດັນຈາກຫວຽດນາມ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວໃນຕອນນັ້ນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພຣະອົງກະທຳ[[ກະບົດເຈົ້າອານຸວົງສ໌|ການກະບົດຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານສຍາມໃນປີ 1826]] ເພື່ອຍາດເອົາເອກະລາດ, ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ການກະບົດຄັ້ງນີ້ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ແລະ ວຽງຈັນກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງໝັກໝ່ວງ ສິ້ນສະພາບຄວາມເປັນເມືອງ ແລະ ຖືກປະຮ້າງນັບແຕ່ນັ້ນມາ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.asianewsnet.net/home/news.php?sec=3&amp;id=15718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126004328/http://www.asianewsnet.net/home/news.php?id=15718&amp;sec=3 |url-status=usurped |archive-date=26 November 2010 |title=Let's hope Laos hangs on to its identity |publisher=Asianewsnet.net |access-date=23 January 2011 }}&lt;/ref&gt; ສ່ວນເຈົ້າອານຸວົງສ໌ກໍຖືກຈັບຕົວໄປທີ່ກຣຸງເທພໃນຖານະນັກໂທດ ແລະ ຈັບຄັງຈົນໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍສິ້ນພຣະຊົນນະທີ່ບ່ອນນັ້ນ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Imperial Wars 1815–1914 | series = Encyclopedia of Warfare Series |editor-last=Showalter | editor-first =  Dennis | editor-link = Dennis Showalter |date= 2013|isbn=978-1-78274-125-1|publisher = Amber Books | location=London|oclc=1152285624}}&lt;/ref&gt;

ຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1876 ສຍາມໄດ້ມີການທັບທາງທະຫານໃນດິນແດນລາວ ເຊິ່ງຖືກອະທິບາຍໂດຍນັກສັງເກດການຊາວອັງກິດທີ່ອາໄສຢູ່ຫັ້ນວ່າ &quot;ເປັນການກວາດຕ້ອນຂ້າທາດຂຂະໜານໃຫຍ່&quot;.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101012011239/http://kyotoreviewsea.org/slavery3.htm &quot;Slavery in Nineteenth-Century Northern Thailand: Archival Anecdotes and Village Voices&quot;]. ''The Kyoto Review of Southeast Asia''&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງເສດ (ຄ.ສ.1893–1953) ===
{{Main|ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ|ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ}}
[[File:Local Lao in the French Colonial guard.png|thumb|ຫະຫານທ້ອງຖິ່ນລາວໃນຄ່າຍຂອງພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ, {{circa| 1900}}]]

ໃນສະຕະວັດທີ XIX ຫຼວງພຣະບາງຖືກບຸກປຸ້ນສະດົມໂດຍກອງທັບທຸງດຳຈີນ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Librios Semantic Environment |url = http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20070718125054/http://www.culturalprofiles.net/laos/Directories/Laos_Cultural_Profile/-1064.html |archive-date = 18 July 2007 |title = Laos: Laos under the French |publisher = Culturalprofiles.net |date=11 August 2006 |access-date = 23 January 2011}}&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຝຣັ່ງເສດໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ[[ເຈົ້າອຸ້ນຄຳ]]ເອົາໄວ້ ແລະ ທຳການໂຮມເອົາອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເຂົ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນອາລັກຂາຂອງ[[ອິນດູຈີນຝຣັ່ງ]]. ຕໍ່ມາກໍໄດ້ໂຮມເອົາ[[ອານາຈັກຈຳປາສັກ]] ແລະ ດິນແດນຂອງອານາຈັກວຽງຈັນເຂົ້ານຳ ໂດຍມີ[[ເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງ|ເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌]]ແຫ່ງອານາຈັກຫຼວງພຣະບາງເປັນຜູ້ປົກຄອງລາວທັງໝົດ ແລະ ໄດ້ມີການຍ້າຍຣາຊທານີມາຍັງເມືອງວຽງຈັນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ວຽງຈັນໄດ້ກາຍເປັນເມືອງຫຼວງຂອງລາວອີກຄັ້ງ.&lt;ref&gt;Carine Hahn, ''Le Laos'', Karthala, 1999, pp. 69–72&lt;/ref&gt; 

ລາວສາມາດຜະລິດ[[ກົ່ວ]], ຢາງພາລາ ແລະ ກາເຟໄດ້ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບສ່ວນແບ່ງກາຍ1%ຈັກເທື່ອຈາກການສົ່ງອອກຂອງອິນດູຈີນຝຣັ່ງ. ໃນຊຸມປີ 1940 ມີຊາວຝຣັ່ງອາໄສຢູ່ໃນລາວປະມານຫົກຮ້ອຍຄົນ.&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.lonelyplanet.com/laos/history |title = History of Laos |website = Lonely Planet |date = 9 August 1960 |access-date = 23 January 2011 |archive-date = 25 February 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210225100345/https://www.lonelyplanet.com/laos/history |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງຝຣັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ພາຊາວຫວຽດນາມມາຢູ່ລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາກຂາດແຄນແຮງງານພາຍໃນອິນດູຈີນຝຣັ່ງ.&lt;ref name=&quot;SørenIvarsson&quot;&gt;Ivarsson, Søren (2008). ''[https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 Creating Laos: The Making of a Lao Space Between Indochina and Siam, 1860–1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140148/https://books.google.com/books?id=FsXjlJF_fokC&amp;pg=PA102 |date=10 April 2023 }}''. NIAS Press, p. 102. {{ISBN|978-8-776-94023-2}}.&lt;/ref&gt; ໃນປີ 1943 ປະຊາກອນຫວຽດໃນລາວເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍເຖິງສີ່ໝື່ນກວ່າຄົນ ຈິ່ງໄດ້ກາຍເປັນປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ໃນບາງຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂອງລາວ ແລະ ຍັງໄດ້ຮັບສິດໃນການເລືອກຕັ້ງເອົາຜູ່ນຳຂອງຕົນເອງອີກດ້ວຍ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1997). ''[https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 A History of Laos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230405045254/https://books.google.com/books?id=8VvvevRkX-EC&amp;dq=A+History+of+Laos&amp;pg=PA51 |date=5 April 2023 }}''. Cambridge University Press, p. 51. {{ISBN|978-0-521-59746-3}}.&lt;/ref&gt; ໂດຍມີສັດສ່ວນຂອງຊາວຫວຽດນາມທີ່ຢູ່ອາໄສໃນລາວ 53% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງວຽງຈັນ, 85% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ທ່າແຂກ]] ແລະ 62% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດຂອງ[[ເມືອງປາກເຊ|ປາກເຊ]]. ມີພຽງຕົວ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ເມືອງຫຼວງພຣະບາງ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຄົນລາວຍັງຄົງມີສັດສ່ວນປະຊາກອນຫຼາຍກວ່າໝູ່.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ຈົນກະທັ່ງປີ 1945 ຝຣັ່ງເສດໄດ້ວາງແຜນຍ້າຍຊາວຫວຽດນາມໄປຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນສາມພື້ນທີ່ອັນໄດ້ແກ່: ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ພູມພາກ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]] ແລະ [[ພູພຽງບໍລະເວນ]] ແຕ່ແຜນດັ່ງກ່າວກໍຕ້ອງຍົກເລີກໄປຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt; ບໍ່ຊັ້ນຄົນລາວຄົງຈະສິ້ນເສຍອຳນາດໃນການປົກຄອງຕົວເອງໄປແລ້ວ ອີງຕາມທີ່[[ມາຣ໌ຕິນ ສະຈວຣ໌ຕ-ຟອກຊ໌]]ໄດ້ກ່າວໄວ້.&lt;ref name=&quot;MartinStuart-FoxA&quot;/&gt;

ລາວໃນຊ່ວງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງນັ້ນ, [[ວິຊີຝຣັ່ງ]], [[ປະເທດໄທ]], [[ຈັກກະວັດຍີ່ປຸ່ນ|ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ]] ແລະ [[ຝຣັ່ງເສລີ|ຝຣັ່ງເສດເສລີ]]ໄດ້ຍາດແຍ່ງກັນຍຶດເອົາດິນແດນລາວ.&lt;ref&gt;Paul Lévy, ''Histoire du Laos'', PUF, 1974.&lt;/ref&gt; ໃນວັນທີ 9 ມີນາປີ 1945 ປະຊາຊົນລາວຈຳນວນໜຶ່ງລຸກຮືຂຶ້ນປະກາດເອກະລາດເພື່ອໃຫ້ລາວໄດ້ມີເອກະລາດອີກຄັ້ງ ໂດຍຍຶດເອົາເມືອງຫຼວງພຣະບາງເປັນເມືອງຫຼວງ. ແຕ່ຕໍ່ມາກອງທັບຍີ່ປຸ່ນສອງກອງພັນໄດ້ເຂົ້າຍຶດເອົາໄດ້ໃນວັນທີ 7 ເມສາ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;&gt;Savada, Andrea Matles (editor) (1994). &quot;Events in 1945&quot;. [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html ''A Country Study: Laos''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721090309/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/latoc.html |date=21 July 2015 }}. Federal Research Division, Library of Congress.&lt;/ref&gt; ຍີ່ປຸ່ນພະຍາຍາມບັງຄັບໃຫ້ພຣະເຈົ້າສີສວ່າງວົງສ໌ປະກາດເອກະລາດໃຫ້ກັບລາວ ແຕ່ເມື່ອມາຮອດວັນທີ 8 ເມສາ ພຣະອົງພັດປະກາດຢຸຸດຕິການເປັນປະເທດອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງແທນ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ລັກສົ່ງ[[ເຈົ້າກິດາວົງ|ເຈົ້າຊາຍກິດາວົງສ໌]]ໃຫ້ໄປເປັນຜູ້ແທນລາວຕໍ່[[ພັນທະມິດຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ II|ຝ່າຍສຳພັນທະມິດ]] ແລະ ສົ່ງ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າຊາຍສີສວ່າງ]]ໄປເປັນຜູ້ແທນຕໍ່ຝ່າຍຍີ່ປຸ່ນ.&lt;ref name=&quot;A Country Study: Laos&quot;/&gt; ບາດເມື່ອຍີ່ປຸ່ມພ່າຍແພ້ ປະຊາຊົນລາວພ້ອມທັງ[[ເຈົ້າເພັດຊະລາດ|ເຈົ້າຊາຍເພັຊຣາຊ]]ໄດ້ປະກາດເອກະລາດຂຶ້ນ, ແຕ່ໃນປີ 1946 ກອງທັບຝຣັ່ງໄດ້ບຸກເຂົ້າຍຶດລາວອີກຄັ້ງ ແລະ ໄດ້ມອບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວຄືນ.&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

ໃນຊ່ວງ[[ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງ]], [[ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ]]ໄດ້ຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພ້ອມທັງສ້າງຕັ້ງກຸ່ມລາວອິສຣະຂຶ້ນ ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ &quot;[[ກຸ່ມປະເທດລາວ]]&quot;. ກຸ່ມປະເທດລາວໄດ້ເລີ່ມຕໍ່ສູ້ຕ້ານກອງກຳລັງຝຣັ່ງ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກກຸ່ມຂອງຫວຽດນາມ ຫຼື [[ຫວຽດມິນ]]. ໃນປີ 1950 ຝຣັ່ງເສດຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ຍອມມອບສະຖານະເຄິ່ງປົກຄອງຕົນເອງໃຫ້ກັບລາວໃນຖານະປະເທດບໍລິວານພາຍໃຕ້[[ສະຫະພາບຝຣັ່ງ]]. ແຕ່ເຖິງວ່າຈະເປັນດັ່ງນັ້ນ ຝຣັ່ງກໍຍັງຄົງກຳອຳນາດສູງສຸດໂດຍພຶດຕິໄນຄືເກົ່າ ຈົນມາຮອດວັນທີ 22 ຕຸລາປີ 1953 ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອກະລາດອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນທົ່ວທັງປະເທດໃນຖານະປະເທດທີ່ມີ[[ລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ|ລະບອບປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕອັນມີພຣະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຣັຖທັມມະນູນ]].&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|title=Laos profile|date=9 January 2018|access-date=26 April 2019|archive-date=8 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308064338/https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-15355605|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |title=Laos – Overview |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=23 January 2011 |archive-date=11 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511175031/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/330219/Laos/52500/People?anchor=ref509292 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກຫຼັງປະກາດເອກະລາດ ແລະ ສົງຄາມກາງເມືອງ (ຄ.ສ.1953–1975) ===
{{Main|ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ}}
[[File:FrenchLaos1953.png|thumb|ນາຍພົນ[[ຣາອູນ ຊາລັນ]]ແຫ່ງຝຣັ່ງເສສກັບ[[ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສວ່າງວັທະນາ|ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ]] ນະ ພຣະຣາຊວັງທີ່ເມືອງ[[ເມືອງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພຣະບາງ]], ທີ4 ພຶດສະພາປີ 1953.]]
ສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີໜຶ່ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນທົ່ວທັງພາກພື້ນອິນດູຈີນ ໂດຍແມ່ນຝຣັ່ງເສດທີ່ໄດ້ປະຊາໄຊໄປໃນເສິກສົງຄາມ ອັນນຳໄປສູ່ການລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງສັນຕິພາບສຳລັບສາມຊາດແຫຼມອິນດູຈີນນະທີ່[[ກອງ​ປະ​ຊຸມ​ເຈ​ນີ​ວາ​ 1954|ກອງປະຊຸມເຈນີວາປີ 1954]]. ໃນປີ 1960 [[ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ]]ໄດ້ປະສົບກັບການກໍ່ກະບັດຂຶ້ນຢ່າງລຽນຕໍ່ຂອງກອງກຳລັງ[[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນຈາກ[[ສາທາລະນະ​ລັດ ປະຊາທິປະ​ໄຕ ຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມເໜືອ]] ແລະ [[ສະຫະພາບໂຊວຽດ]]ສູ້ຕ້ານກັບ[[ກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວ]]ຢ່າງບໍ່ພັກເຊົາ. ໂດຍໃນປີ 1962 ໄດ້ມີຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະໂຮມສອງຝ່າຍເຂົ້າກັນ ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມເຊິ່ງນຳພາໂດຍ[[ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ]] ແຕ່ກໍບໍ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ສະຖານະການພິກຜັນກາຍເປັນຈຸດບົ້ງຊີ້ແຫ່ງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງ[[ສົງຄາມກາງເມືອງລາວ|ສົງຄາມກາງເມືອງ]]ລະຫວ່າງຝ່າຍຣາຊອານາຈັກລາວ ແລະ ປະເທດລາວ ເຊິ່ງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກ[[ກອງທັບປະຊາຊົນຫວຽດນາມ]] ແລະ [[ຫວຽດກົງ]].&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;britannica&quot; /&gt;

[[File:Muang Khoun - Laos - 01.JPG|thumb|right|ຊາກເປະເພຂອງ[[ເມືອງຄູນ]], ອະດີດເມືອງຫຼວງຂອງ[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ຖືກທຳລາຍຈາກການຖິ້ມລະເບີດຂອງສະຫະລັດໃນຊຸມປີ1960.]]
ປະເທດລາວນັ້ນຖືເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຢ່າງຫຼາຍກັບ[[ສົງຄາມຫວຽດນາມ]]ອັນຍ້ອນວ່າກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອໄດ້[[ການຮຸກຮານລາວຂອງຫວຽດນາມເໜືອ|ເຂົ້າ ແລະ ຍຶດເອົາດິນແດນ]]ລາວບາງພາກສ່ວນມາຕັ້ງເປັນແຫຼ່ງກົບດານ ແລະ ເສັ້ນທາງລຳລຽງສະບຽງ ແລະ ກຳລັງພົນໄປສູ້ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມໃຕ້|ຫວຽດນາມໃຕ້]]. ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສະຫະລັດຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າມາແຊກແຊງລາວ ເພື່ອຕອບໂຕ້ກັບພວກຫວຽດນາມເໜືອໂດຍການເຂົ້າມາຖິ້ມລະເບີດຈຳນວນຫຼາຍ ໂຈມຕີໃສ່ກອງກຳລັງຫວຽມນາມເໜືອ, ສະໜັບສະໜຸນທັງກອງທັບຣາຊອານາຈັກລາວໂດຍກົງຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ກຳລັງຕ້ານອື່ນໆໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆຢ່າງປິດລັບ, ພ້ອມທັງສະໜັບສະໜຸນໃຫ້ກອງທັບຫວຽດນາມໃຕ້ເຂົ້າສູ້ຢູ່ໃນລາວນຳດ້ວຍ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=britannica /&gt;

[[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄດ້ຖິ້ມລະເບິດທາງອາກາດໃສ່ກອງທັບຫວຽດນາມເໜືອ ແລະ [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອປົກປ້ອງບໍ່ໃຫ້ລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວພ່າຍແພ້ຕໍ່ກຳລັງປະເທດລາວ ແລະ ຕ້ານບໍ່ໃຫ້ຫວຽດນາມເໜືອນຳໃຊ້[[ເສັ້ນທາງໂຮ່ຈີມິນ]]ໄດ້.&lt;ref name=bbc /&gt; ໃນລະຫວ່າງປີ 1964-1973 ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມລະເບີດໃນລາວຫຼາຍກວ່າ 2 ລ້ານໂຕນ ເຊິ່ງເກືອບຈະເທົ່າກັບລະເບີດທັງໝົດທີ່ສະຫະລັດໄດ້ຖິ້ມໃສ່ເອີຣົບ ແລະ ອາຊີໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງຄິດເປັນປະມານ 2,1 ລ້ານໂຕນ, ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ລາວກາຍເປັນປະເທດທີ່ຖືກຖິ້ມລະເບີດໃສ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດເມື່ອທຽບກັບຂະໜາດປະຊາຊົນ. ''[[ເດິນິວຢອກທາມສ໌]]'' ໄດ້ລາຍງານໄວ້ວ່າ &quot;ເກືອບນຶ່ງໂຕນຕໍ່ນຶ່ງຄົນໃນລາວ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|author-link1=Ben Kiernan|last1=Kiernan|first1=Ben|last2=Owen|first2=Taylor|url=http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|title=Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications|work=The Asia-Pacific Journal|date=26 April 2015|access-date=18 September 2016|archive-date=1 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301041322/http://apjjf.org/2015/13/16/Ben-Kiernan/4313.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ມີລະເບີດປະມານ 80 ລ້ານລູກທີ່ຍັງບໍ່ລະເບີດຢູ່ທົ່ວປະເທດຕັ້ງເໜືອຮອດໃຕ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດໄພອັນຕະລາຍຈາກ[[ວັດຖຸລະເບີດທີ່ຍັງບໍ່ທັນແຕກ]] (Unexploded ordnance, ຫຍໍ້ວ່າ UXO) ເຊັ່ນ: [[ລະເບີດລູກວ່ານ|ລະເບີດວ່ານກະຈາຍ]] ແລະ ກັບລະເບີດ ຫຼື ຮຽກກັນວ່າ ບອມບີ້{{efn|Bombie ໝາຍເຖິງລະເບີດ ເຊິ່ງເປັນຊື່ຫຼິ້ນທີ່ຄົນລາວຕັ້ງໃຫ້ ແລະ ໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ.}} ເຊິ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວໄດ້ຮັບບາດເຈັບ, ເສຍອົງຄາ ຫຼື ເສຍຊີວິດ50ຄົນຕໍ່ປີ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wright|first=Rebecca|url=http://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|title='My friends were afraid of me': What 80 million unexploded US bombs did to Laos|work=[[CNN]]|date=6 September 2016|access-date=18 September 2016|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117203916/https://www.cnn.com/2016/09/05/asia/united-states-laos-secret-war/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ຍ້ອນຜົນກະທົບຈາກລະເບີດລູກວ່ານນີ້ເອງ, ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ສະໜັບສະໜຸນໃນ[[ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍລະເບີດລູກວ່ານ|ອະນຸສັນຍາວ່າດ້ວຍການຫ້າມນຳໃຊ້ອາວຸດລະເບີດລູກວ່ານ]] ແລະ ເປັນເຈົ້າພາບໃນການຈັດຕັ້ງກອງປະຊຸມລະດັບປະເທດຄັ້ງທຳອິດຂອງອະນຸສັນຍາດັ່ງກ່າວໃນເດືອນພະຈິກປີ2010.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Disarmament|url=http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|work=The United Nations Office at Geneva|publisher=United Nations|access-date=20 September 2013|date=November 2011|archive-date=21 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060643/http://www.unog.ch/80256EE600585943/(httpPages)/B3F3E37A2838630FC125772E0050F4F7?OpenDocument|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
[[File:Vientianne1973.jpg|thumb|ທະຫານປະເທດລາວທີ່ວຽງຈັນໃນປີ1973.]]
ມາຮອດປີ 1975, [[ກຸ່ມປະເທດລາວ|ປະເທດລາວ]]ສາມາດໂຄ່ນລົ້ມລັດຖະບານຣາຊອານາຈັກລາວໄດ້ສຳເລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຫ້ເຈົ້າສີສວ່າງວັທນາ ສລະຣາຊບັນລັງໃນວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975 ເຊິ່ງຕໍ່ມາ ພຣະອົງກໍສະຫວັນນະຄົດໃນຄ່າຍສຳມະນາ. ໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງນີ້ໄດ້ພາກຊີວິດຄົນລາວໄປ 20000-62000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Obermeyer|first1=Ziad|last2=Murray|first2=Christopher J. L.|last3=Gakidou|first3=Emmanuela|year=2008|title=Fifty years of violent war deaths from Vietnam to Bosnia: analysis of data from the world health survey programme|journal=[[BMJ]]|volume=336|issue=7659|pages=1482–1486|doi=10.1136/bmj.a137|pmid=18566045|pmc=2440905}} See Table 3.&lt;/ref&gt;

=== ຍຸກສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ (ຄ.ສ.1975~) ===
ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາປີ 1975, ພາຍຫຼັງການຍຶດອຳນາດສຳເລັດ ລັດຖະບານປະເທດລາວພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ[[ໄກສອນ ພົມວິຫານ]]ໄດ້ປ່ຽນຊື່ປະເທດເປັນ &quot;ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ&quot; ແລະ ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ຫວຽດນາມມີສິດໃນກອງທັບ ແລະ ສາມາດແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງໃນການປົກຄອງປະເທດລາວໄດ້. ໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງລາວ ແລະ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຜ່ານສົນທິສັນຍາມິດຕະພາບໃນປີ 1977 ເຊິ່ງໄດ້ກາຍເປັນແນວທາງສຳຄັນຂອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງລາວ ແລະ ເປັນຮາກຖານຂອງອິດທິພົນຂອງຫວຽດນາມໃນດ້ານການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວ.&lt;ref name=bbc /&gt;&lt;ref name=&quot;Martin Stuart-Fox&quot;&gt;Stuart-Fox, Martin (1980). ''[https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents LAOS: The Vietnamese Connection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211013074847/https://www.jstor.org/stable/27908403?seq=1#page_scan_tab_contents |date=13 October 2021 }}''. In Suryadinata, L (Ed.), ''Southeast Asian Affairs'' (1980). Singapore: Institute of Southeast Asian Stuides, pg. 191.&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 1979 ຫວຽດນາມໄດ້ຂໍໃຫ້ລາວທຳການຕັດຄວາມສຳພັນກັບ[[ປະເທດຈີນ|ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ]], ສົ່ງຜົນໃຫ້ຈີນ, [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]] ແລະ ປະເທດອື່ນໆຕັດຄວາມສຳພັນທາງການຄ້າກັບລາວ.&lt;ref name=&quot;DamienKingsbury&quot;&gt;Kingsbury, Damien (2016). ''[https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 Politics in Contemporary Southeast Asia: Authority, Democracy and Political Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410140218/https://books.google.com/books?id=8CQlDwAAQBAJ&amp;pg=PA50 |date=10 April 2023 }}''. Taylor &amp; Francis;{{ISBN|978-1-317-49628-1}}, pg. 50.&lt;/ref&gt; ໃນປີດຽວກັນນີ້ ມີທະຫານຂອງຫວຽດນາມຫ້າໝື່ນນາຍ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ຂັ້ນພົນລະເຮືອນປະມານຫົກພັນຄົນໃນລາວ, ແລະ ຍັງມີຄົນຫວຽດນາມເຮັດວຽກໂດຍກົງກັບກະຊວງຕ່າງໆປະມານພັນກວ່າຄົນໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]].&lt;ref name=&quot;Savada&quot;&gt;Savada, Andrea M. (1995). ''[http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf Laos: a country study] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419183125/http://www.public-library.uk/dailyebook/Laos%20-%20a%20country%20study.pdf |date=19 April 2018 }}''. Federal Research Division, Library of Congress, p. 271. {{ISBN|0-8444-0832-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Prayaga&quot;&gt;Prayaga, M. (2005). ''[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf Renovation in Vietnam since 1988 a study in political, economic and social change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180419122734/http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/103010/8/08_chapter-iv.pdf |date=19 April 2018 }} (PhD thesis)''. Sri Venkateswara University. Chapter IV: The Metamorphosed Foreign Relations, pg. 154.&lt;/ref&gt;

ເຖິງສົງຄາມກາງເມືອງຈະຈົບລົງແລ້ວ, [[ການ​ກະ​ບົດ​ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ|ຄວາມຂັດແຍ້ງ]]ລະຫວ່າງກຸ່ມກະບົດມົ້ງກັບລັດຖະບານກໍຍັງຄົງດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງປະເທດເຊັ່ນ: ເຂດທະຫານປິດໄຊສົມບູນໃກ້[[ແຂວງວຽງຈັນ]] ແລະ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]. ໃນລະຫວ່າງປີ 1975-1996 [[ສະຫະລັດອາເມຣິກາ|ສະຫະລັດ]]ໄປອົບພະຍົບພາຊາວລາວປະມານ 250000 ກວ່າຄົນລີ້ໄພມາປະເທດໄທ, ລວມໄປເຖິງຄົນມົ້ງ 130000 ກວ່າຄົນ.&lt;ref&gt;[https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm Laos (04/09)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024185208/https://2009-2017.state.gov/r/pa/ei/bgn/2770.htm |date=24 October 2020 }}. U.S. Department of State.{{failed verification|date=January 2021}}&lt;/ref&gt;

ໃນວັນທີ 3 ທັນວາປີ 2021, ເສັ້ນທາງ[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ|ລົດໄຟວຽງຈັນ-ບໍ່ເຕັນ]] ໄລຍະທາງ 422 ກິໂລແມັດ ເຊິ່ງເປັນໂຄງການສຳຄັນພາຍໃຕ້ ''[[ຂໍ້ຕົກລົງໜຶ່ງແລວໜຶ່ງເສັ້ນທາງ]]'' ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການຢ່າງເປັນທາງການ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Completed China-Laos Railway |url=https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |website=ASEAN Business News |language=en |date=21 December 2021 |access-date=18 May 2022 |archive-date=12 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512130726/https://www.aseanbriefing.com/news/the-completed-china-laos-railway/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ການເມືອງ ==
{{multiple image|align=right|image1=Thongloun_Sisoulith_in_Kazan_-_2024_(cropped_2).jpg|width1=126|caption1=&lt;center&gt;[[ທອງລຸນ ສີສຸລິດ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ເລຂາທິການໃຫຍ່ ແລະ ປະທານປະເທດ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;|image2=Sonexay_Siphandone_2023.jpg|width2=115|caption2=&lt;center&gt;[[ສອນໄຊ ສີພັນດອນ]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ&lt;/small&gt;&lt;/center&gt;}}
ປະເທດລາວເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວ ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຫ້າລັດຂອງໂລກທີ່ຍັງຄົງຢູ່ພາຍໃຕ້[[ລັດທິຄອມມູນິດ|ລະບອບຄອມມູນິດ]]ຫຼັງຈາກການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມໃນຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1989 ແລະປີ ຄ.ສ. 1991 ການເມືອງຂອງປະເທດຖືກຄອບງຳໂດຍໂຄງສ້າງຄູ່ຂອງພັກແລະອຳນາດລັດ ຮວມເຖີງເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດທັງໝົດກໍ່ແມ່ນສະມາຊິກພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເຊັ່ນກັນ ດ້ວຍເຫດນີ້ ທຳໃຫ້ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດມີອຳນາດໃນການປົກຄອງແບບບໍ່ຈຳກັດ ແລະຄວບຄຸມກິດຈະການຕ່າງໆ ທັງມວນໃນປະເທດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ອົງການນອກພາກລັດຟຣີດອມເຮ້າສ໌ (Freedom House) ໄດ້ຈັດໃຫ້ລະບົບການເມືອງຂອງປະເທດລາວວ່າມີລັກສະນະ &quot;ບໍ່ເສລີ&quot; ແລະໃຫ້ຄະແນນໃນລະດັບຕ່ຳຫຼາຍສຳຫຼັບຫານຄຸ້ມຄອງສິດທິທາງການເມືອງແລະສິດທິຂອງພົນລະເມືອງ&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |title=Freedom in the World 2017 – Laos |publisher=[[Freedom House]] |language=ອັງກິດ |date=2018-01-02 |access-date=2024-03-12 |archive-date=2019-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925200158/https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2017/laos |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ປະມຸກລັດຂອງລາວ ຄື [[ປະທານປະເທດ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ|ປະທານປະເທດ]] ຊຶ່ງຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານ[[ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັນລາວ]]ດ້ວຍ ໂດຍປະທານປະເທດແມ່ນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ລັດທະມົນຕີ ຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ ແລະຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານເມືອງ ໂດຍການແຕ່ງຕັ້ງຕຳແໜ່ງທັງໝົດຕ້ອງຜ່ານການຍືນຍັນຈາກສະພາແຫ່ງຊາດ

=== ອຳນາດນິຕິບັນຍັດ ===
[[File:National Assembly of Laos (11888085666).jpg|thumb|[[ສະພາແຫ່ງຊາດ]]ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນ ໂຄງສ້າງສູງສຸດຂອງລັດລາວແລະສະພານິຕິບັນຍັດ ຄື [[ສະພາແຫ່ງຊາດ]] ແມ່ນສະພາດ່ຽວ ມີທັງໝົດ 132 ທີ່ນັ່ງ ຊຶ່ງຈະປ່ຽນແປງໃນທຸກໆ 5 ປີ ຜ່ານການເລືອກຕັ້ງທົ່ວໄປ ສະພາແຜ່ງຊາດຈະປະຊຸມປີລະສອງຫົນເປັນເວລາສອງສາມສັບປະດາ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot;&gt;{{cite book |author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=211}}&lt;/ref&gt; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄະນະກຳມະການປະຈຳຈະຕິດຕາມການດຳເນີນການຕາມການພິຈາລະນາ ຕີຄວາມລັດຖະທຳມະນູນ ແລະສະເໜີຜູ້ສະມັກຮັບຕຳແໜ່ງສຳຄັນ ໂດຍຄະນະກຳມະການປະຈຳປະກອບດ້ວຍ ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ ຮອງປະທານ ແລະຜູ້ແທນແປດຄົນ ຊຶ່ງຄະນະກຳມະການສະພາແຕ່ລະສ່ວນ ໜົ່ວຍງານພາຍໃນ ແລະສຳນັກງານຂອງທັ້ງ 18 ແຂວງ ກໍ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ສະພາແຫ່ງຊາດດ້ວຍ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot;&gt;{{cite book|author=Aurel Croissant |title=Die politischen Systeme Südostasiens: eine Einführung |publisher=Springer VS |place=Wiesbaden |year=2016 |ISBN=978-3-531-14349-1 |page=212}}&lt;/ref&gt;

ໜ້າທີ່ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດ ຄື ການເລືອກປະທານປະເທດດ້ວຍສຽງຂ້າງມາກປະມານສອງເຖິງສາມ ເພື່ອແຕ່ງຕັ້ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຕາມຄຳຮ້ອງຂໍຂອງປະທານປະເທດ ເຊ່ນດຽວກັບລັດຖະມົນຕີ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແລະໄອຍະການສູງສຸດ&lt;ref name=&quot;Croissant211&quot; /&gt; ຢ່າງໃດກໍ່ດີ ໃນທາງປະຕິບັດແລ້ວ ມີພຽງສະເພາະການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດເທົ່ານັ້ນ ທີ່ໄດ້ຮັບການອະນຸມັດ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ອົງກອນມວນຊົນຍັງຄົງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ສົ່ງຮ່າງກົດໝາຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂບາງປະການ ແຕ່ສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບໃນການອະນຸມັດການວາງແຜນເສດຖະກິດ ງົບປະມານ ແລະການປ່ຽນແປງໃນລັດຖະບານ

=== ຝ່າຍບໍລິຫານ ===
ອຳນາດບໍລິຫານຢູ່ທີ່ປະທານປະເທດແລະຄະນະລັດຖະມົນຕີ ໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີເປັນປະທານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ແຕ່ມີອຳນາດການຕັດສິນໃຈພຽງເລັກນ້ອຍ ໃນທາງປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຂອງຄະນະກຳມະການກາງຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດດຳເນີນການໂດຍຜູ້ບໍລິຫານ&lt;ref name=&quot;Croissant212&quot; /&gt;

ເຊ່ນດຽວກັບການບໍລິຫານງານຂອງແຂວງແລະເມືອງ ທີ່ມີໂຄງສ້າງເໝືອນກັນກັບລັດຖະບານກາງ ແຕ່ຕັວແທນເມືອງໄດ້ຮັບເລືອກຈາກປະຊາຊົນແລະແຕ່ງຕັ້ງຢ່າງເປັນທາງການໂດຍຫົວໜ້າຜູ້ບໍລິຫານແຂວງ

==ເສດຖະກິດຂອງລາວ ==
{{Main|ເສດຖະກິດລາວ}}
[[File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rice_planting_near_Champasak_(Laos).jpg|thumb|ປະມານ 80% ຂອງປະຊາກອນລາວ ດຳລົງຊີວິດກະສິກຳແບບກຸ້ມກິນ]]
[[ຮູບ:Talatsao @ 2012.JPG|thumb|[[ຕະຫຼາດເຊົ້າ]] ປີ 2012]]
ເສດຖະກິດຂອງລາວແມ່ນອີງໃສ່ການລົງທຶນ ແລະ ການຄ້າກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານເປັນຫຼັກ ເຊັ່ນ: ໄທ, ຫວຽດນາມ ແລະ ໂດຍສະເພາະແມ່ນ [[ປະເທດຈີນ|ສ.ປ ຈີນ]] ທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຫຼາຍໃນເຂດພາກເໜືອ. ນອກຈາກນີ້, [[ເມືອງປາກເຊ]]ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງເຂດທີ່ມີການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດຈາກການຄ້າຊາຍແດນກັບໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ. ໃນປີ 2009, ລັດຖະບານອາເມລິກາ ພາຍໃຕ້ການນຳພາຂອງທ່ານ ໂອບາມາ ໄດ້ປະກາດຍົກເລີກຂໍ້ຫ້າມຕ່າງໆ ເພື່ອໃຫ້ບໍລິສັດຂອງລາວສາມາດຮັບການສະໜັບສະໜູນທາງດ້ານການເງິນຈາກທະນາຄານເພື່ອການສົ່ງອອກ ແລະ ນຳເຂົ້າຂອງສະຫະລັດ (US Export-Import Bank) ໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite news |author=THOMAS FULLER |date=17 September 2009 |title=Communism and Capitalism Are Mixing in Laos |url=https://www.nytimes.com/2009/09/18/world/asia/18laos.html?pagewanted=all&amp;_r=0 |publisher=New York Times}}&lt;/ref&gt; ຕໍ່ມາໃນປີ 2011, [[ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບລາວ]]ໄດ້ເລີ່ມເປີດການຊື້-ຂາຍຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ໃນປີ 2012 ລັດຖະບານກໍ່ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ &quot;ສູນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທາງດ້ານການຄ້າຂອງ ສປປ ລາວ&quot; (Laos Trade Portal) ເພື່ອເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຮວບຮວມທຸກຢ່າງໃຫ້ແກ່ນັກທຸລະກິດໃນການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກສິນຄ້າ.

ໃນປີ 2016, ຈີນກາຍເປັນຜູ້ລົງທຶນຕ່າງປະເທດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນລາວ ໂດຍມີມູນຄ່າການລົງທຶນສະສົມຕັ້ງແຕ່ປີ 1989 ສູງເຖິງ 5.395 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ຖັດລົງມາແມ່ນໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ທີ່ເປັນຜູ້ລົງທຶນອັນດັບສອງ ແລະ ອັນດັບສາມຕາມລໍາດັບ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth/|title=Out of obscurity|last=Lowe|first=Sandra|date=10 December 2016|website=www.atimes.com|publisher=|access-date=14 December 2016|archive-date=13 ທັນວາ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213224945/http://www.atimes.com/article/china-top-foreign-investor-behind-laos-fast-growth//|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ເຖິງວ່າຈະມີການພັດທະນາໃນຫຼາຍດ້ານ, ແຕ່ການກະສິກຳແບບກຸ້ມຕົນເອງຍັງຄົງກວມເອົາເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຜະລິດຕະພັນມວນລວມພາຍໃນ (GDP) ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຮອງຮັບແຮງງານເຖິງ 80%. ປະເທດລາວມີເນື້ອທີ່ທີ່ສາມາດເຮັດການຜະລິດໄດ້ພຽງ 4.01% ແລະ ມີເນື້ອທີ່ປູກພືດຢືນຕົ້ນພຽງແຕ່ 0.34% ເທົ່ານັ້ນ &lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html Field Listing – Land use] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140326095031/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2097.html |date=2014-03-26 }}, ''CIA World Factbook''.&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງຖືວ່າຕໍ່າທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນແມ່ນ້ຳຂອງ.&lt;ref&gt;About Greater Mekong Subregion at [https://web.archive.org/web/20111117130328/http://beta.adb.org/countries/gms/main Asian Development Bank]&lt;/ref&gt; ການປູກເຂົ້າຍັງຄົງເປັນອາຊີບຫຼັກ ໂດຍກວມເອົາເນື້ອທີ່ທຳການຜະລິດເຖິງ 80% ແລະ ຄົວເຮືອນຊາວກະສິກອນປະມານ 77% ສາມາດຜະລິດເຂົ້າກຸ້ມກິນດ້ວຍຕົນເອງ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070628094304/http://www.irri.org/donors/SDC/pdfs/RiceFabricOf%20LifeInLaos.pdf Rice: The Fabric of Life in Laos]. Lao_IRRI Project&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Barclay, Adam and Shrestha, Samjhana (April–June 2006) [https://web.archive.org/web/20061012050925/http://www.irri.org/publications/today/pdfs/5-2/22-27.pdf &quot;Genuinely Lao&quot;], ''Rice Today''.&lt;/ref&gt;

ຍ້ອນການພັດທະນາແນວພັນເຂົ້າທີ່ດີຂຶ້ນ ແລະ ການປະຕິຮູບເສດຖະກິດ, ເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສາມາດບັນລຸຄວາມສົມດຸນລະຫວ່າງການນຳເຂົ້າ ແລະ ສົ່ງອອກເຂົ້າໄດ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 1999. ນອກຈາກນີ້, ລາວຍັງເປັນປະເທດທີ່ມີສາຍພັນເຂົ້າຫຼາກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອະນຸພາກພື້ນ, ເຊິ່ງລັດຖະບານໄດ້ຮ່ວມມືກັບສະຖາບັນວິໄຈເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ເພື່ອເກັບກຳຕົວຢ່າງແນວພັນເຂົ້າຫຼາຍພັນຊະນິດທີ່ມີຢູ່ໃນປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614081343/http://www.irri.org/publications/annual/pdfs/ar2000/Race.pdf|archivedate=14 June 2007|title=A Race Against Time|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ນອກຈາກການກະສິກຳແລ້ວ, ເສດຖະກິດລາວຍັງໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອເພື່ອການພັດທະນາຈາກອົງການສາກົນ ເຊັ່ນ: IMF ແລະ ADB ລວມທັງການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດໃນຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ແລະ ການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນທອງ ແລະ ຄຳ). ຂະແໜງການທ່ອງທ່ຽວກໍ່ກາຍເປັນອຸດສາຫະກຳທີ່ເຕີບໂຕໄວທີ່ສຸດໃນປະເທດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການພັດທະນາເສດຖະກິດຍັງຜະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຈາກບັນຫາ &quot;ສະໝອງໄຫຼ&quot; ຫຼື ການຍ້າຍຖິ່ນຖານຂອງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງໄປຕ່າງປະເທດ.&lt;ref&gt;{{cite book|author1=Özden, Çaḡlar|author2=Schiff, Maurice W.|title=International migration, remittances, and the brain drain|url=https://books.google.com/books?id=khtB0xgugD8C|year=2006|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-6372-0}}&lt;/ref&gt;

ລາວເປັນປະເທດທີ່ອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນແຮ່ທາດ ແລະ ມີທ່າແຮງມະຫາສານດ້ານພະລັງງານນ້ຳ. ລັດຖະບານໄດ້ສົ່ງເສີມການລົງທຶນເພື່ອຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ເຊັ່ນ: [[ຖ່ານຫີນ]], [[ຄຳ]], [[ບົກຊິດ]], [[ກົ່ວ]] ແລະ [[ທອງຄຳ|ທອງ]]. ໃນດ້ານພະລັງງານ, ພື້ນທີ່ພູດອຍ ແລະ ແຫຼ່ງນ້ຳທີ່ອຸດົມສົມບູນເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດຜະລິດ ແລະ ສົ່ງອອກໄຟຟ້າໄດ້ເປັນຈຳນວນຫຼາຍ, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍສົ່ງອອກໃຫ້ໄທ ແລະ ຫວຽດນາມ ເປັນຫຼັກ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515093014/http://www.adb.org/Documents/TARs/LAO/40514-LAO-TAR.pdf|archivedate=15 May 2011|title=Preparing the Cumulative Impact Assessment for the Nam Ngum 3 Hydropower Project: Financed by the Japan Special Fund|format=PDF|accessdate=27 June 2010}}&lt;/ref&gt;

ຜະລິດຕະພັນຂອງລາວທີ່ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກດີທີ່ສຸດແມ່ນ &quot;[[ເບຍລາວ]]&quot; ເຊິ່ງມີການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດໃນທົ່ວໂລກ ເຊັ່ນ: [[ສະຫະລັດ]], [[ອັງກິດ]], [[ເຢຍລະມັນ]], [[ຍີ່ປຸ່ນ]], [[ເກົາຫຼີໃຕ້]] ລວມທັງປະເທດເພື່ອນບ້ານ. ສ່ວນຂະແໜງການຂຸດຄົ້ນບໍ່ແຮ່ ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງຂະແໜງການທີ່ດຶງດູດການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດໄດ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ສ້າງລາຍຮັບທີ່ສຳຄັນໃຫ້ແກ່ປະເທດຊາດ ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2003 ເປັນຕົ້ນມາ.

== ສັງຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}

=== ປະຊາກອນ ===
ປະຈຸບັນ ປະຊາກອນລາວ ມີທັງໝົດ 7,588,447 ຄົນ (ຂໍ້ມູນປີ 2016ຂອງກະຊວງປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ), ໃນນີ້ ກຸ່ມຄົນທີ່ມີອາຍຸແຕ່ 0 ຫາ 14 ປີ ກວມອັດຕາສ່ວນເຖິງ 37.8%, ໝວດອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 59 ປີ ມີ 56.5% ແລະ ໝວດອາຍຸແຕ່ 60 ປີຂື້ນໄປ
ມີພຽງແຕ່ 6%. ກຸ່ມອາຍຸຕ່ຳຫາປານກາງກວມອັດຕາສ່ວນສູງຄືແນວນີ້ ບົ່ງບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າປະຊາກອນລາວແມ່ນ ປະຊາກອນໜຸ່ມ ແລະ ສ່ວນວ່າກຸ່ມຄົນສູງອາຍຸ ມີພຽງແຕ່ 6% ນັ້ນ ສະແດງວ່າຄົນລາວມີອາຍຸຍືນສະເລ່ຍ
ຕ່ຳ 64 ປີ (ຊາຍ 66 ປີ ແລະ ຍິງ 63 ປີ).

==== ໂຄງສ້າງດ້ານເພດ ====
ຕາມຕົວເລກຂອງຈຳນວນປະຊາກອນລາວ ໃນປີ 2008 ເພດຍິງມີຈຳນວນຫຼາຍເຖິງ 3.007.339 ຄົນ ເຊິ່ງເທົ່າກັບ 50.11% ແລະ ເພດຊາຍ 2.993.041 ຄົນ ເທົ່າກັບ 49.81%

==== ໂຄງສ້າງດ້ານອາຊີບ ====
ກຸ່ມຄົນທີ່ຢູ່ໃນໄວອອກແຮງງານ ຫຼື ໄວກຳລັງແຮງງານ ແມ່ນກຸ່ມຄົນຜູ້ມີອາຍຸແຕ່ 15 ຫາ 60 ປີ ເຊ່ິງກວມເອົາອັດຕາເຖິງ 56.5% ຂອງພົນລະເມືອງລາວທັງໝົດ. ໃນຈຳນວນຜູ້ອອກແຮງງານທັງໝົດນັ້ນ, ເຫັນວ່າຜູ້ຜະລິດ
ໂດຍກົງ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນຫຼາຍກວ່າໝູ່ ເຊ່ິງໃນນັ້ນ ຊາວກະສິກອນມີ 85% ແລະ ກຳມະກອນ-ວິສາວະກອນ ມີ 9%. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອນັ້ນແມ່ນຜູ້ຜະລິດໂດຍທາງອ້ອມ (ພະນັກງານບໍລິຫານ, ຜູ້ບໍລິການ, ສຶກສາ, ວັດທະນະທຳ, ສາທາລະນະສຸກ) ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ມີອາຊີບແນ່ນອນ.

==== '''ໂຄງສ້າງດ້ານຊົນເຜົ່າ''' ====
* ໃນປັດຈຸບັນ ສປປ ລາວ ມີ 1 ຊົນຊາດ ຄື ຊາດລາວ, ມີ 50 ຊົນເຜົ່າ(ໃນກອງປະຊຸມສະໄໝສາມັນເທື່ອທີ່6 ຂອງສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ່8 ໄດ້ຮັບຮອງ ຊົນເຜົ່າບຣູ ເປັນທາງການ ຊຶ່ງໄດ້ຈຳນວນຊົນເຜົ່າໃນ ສປປ ລາວ ໄດ້ເພີ່ມຈາກ 49 ມາເປັນ 50 ເຜົ່າ ໃນປະຈຸບັນ) ແລະ ມີ 4 ໝວດພາສາ ມີດັ່ງນີ້:
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ລາວ-ໄຕ ຄື: [[ລາວ (ຊົນເຜົ່າ)|ລາວ]], ຜູ້ໄທ, ພວນ, ໄທດຳ, ໄທຂາວ, ລື້, ຍວນ, ແຊກ, ເມີ້ຍ, ກະດາບ, ຢັ້ງ, ໂຢ້ຍ, ຍໍ. ບັນດາຊົນເຜົ່າເຫຼົ່ານີ້ ສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມເຂດລ້ອງແມ່ນ້ຳສາຍ.
ຕ່າງໆ. ເປັນຕົ້ນແມ່ນລ້ອງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]] ໂດຍກວມເອົາ 55% ຂອງຈຳນວນພົນລະເມືອງທັງໝົດໃນທົ່ວປະເທດ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມອນ-ຂະແມ: ປະກອບດ້ວຍເຜົ່າຂະມຸ(ກືມມຸ), ລະເມດ, ລະເວນ, ລະແວ, ສ່ວຍ, ມະກອງ, ປະໂກະ, ແຍະ, ຍະເຫີນ, ເຈັງ, ສະລັກ, ຕະໂອ້ຍ,ເມ່ືອງ (ມອນ), ຕຸມ, ສະລາງ, ຕີ, ສີລາ, ງວນ, ງີ້ວ ເຊິ່ງກວມອັດຕາສ່ວນ 27% ຂອງຈຳນວນປະຊາກອນທັງໝົດ ແລະ ອາໄສຢູ່ພູພຽງທາງພາກໃຕ້ ແລະ ຢູ່ລຽບສາຍພູຫຼວງເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ມົ້ງ-ຢ້າວ: ເຜົ່າມົ້ງ (ຂາວ, ດຳ, ລາຍ, ແດງ), ຢ້າວ, ແລນແຕນ, ອາຂາ, ປີລູ, ໂອມາ, ເອີຢາ, ລູມາ. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ພູສູງທາງພາກເໜືອເປັນສ່ວນຫຼາຍ.
* ໝວດທີ່ໃຊ້ພາສາຕະກູນ ຈີນ-ຕິເບດ: ກໍ້, ກຸ່ຍ, ສີດາ, ພູນ້ອຍ,ມູເຊີ, ຮາຍີ, ໂລໂລ, ຫໍ້. ເຊິ່ງອາໄສຢູ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍສະເພາະແມ່ນບັນດາແຂວງທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ແລະ ມຽນມາ (ຜົ້ງສາລີ, ຫຼວງນ້ຳທາ, ອຸດົມໄຊ, ຫົວພັນ).
ນອກຈາກ 4 ໝວດພາສາດັ່ງກ່າວແລ້ວ ພົນລະເມືອງລາວຍັງປະກອບດ້ວຍຊາວຕ່າງດ້າວອີກຈຳນວນໜຶ່ງເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ,ຈີນ, ໄທ, ອິນເດຍ. ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນຫຼາຍອາໄສຢູ່ຕາມຕົວເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ມາຮອດ ປັດຈຸບັນ ຈຳນວນໜຶ່ງກໍໄດ້ປ່ຽນສັນຊາດ ເປັນພົນລະເມືອງລາວຢ່າງຖາວອນແລ້ວ.

=== ພາສາ ===
{{Main|ພາສາລາວ}}[[ຮູບ:Lao schoolbook with illustrated lao alphabet.jpg|thumb|right|ປື້ມຕົວອັກສອນລາວ]]
ພາສາລາວ{{spaces}}ແມ່ນພາສາທາງການຂອງ[[ສປປ ລາວ|ປະເທດສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]] ເປັນພາສາແມ່ຂອງຊົນຊາດລາວ ແລະ ຊົນເຊື້ອສາຍອື່ນໃນປະເທດລາວ  ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີຄວາມສຳພັນຄ້າຍຄຽງກັບພາສາພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ( ອີສານ ) ຂອງ[[ປະເທດໄທ]] ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວເຊິ່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫຼະປະກອບ (ລະບົບການນຂຽນ ທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະ ຕິດຕາມດ້ວຍສະຫຼະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ)  ແລະ ມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບພາສາໄທ. ພາສາລາວແມ່ນ ພາສາໃນກຸ່ມພາສາລາວ-ໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງ[[ຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ]]

==== ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ ====
ພາສາລາວສືບຖອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງ[[ປະເທດຈີນ]]ເຊິ່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫຼາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫຼາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງ[[ຊາວມົງໂກນ]] ແລະ ການປູກຝັງທຳມາຫາກີນ, ຄົນໄຕໃດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ ຕາມຮີມຝັ່ງ[[ແມ່ນ້ຳຂອງ​]]. ການອົບພະຍົກຂອງ[[ຊາວໄຕ]]ກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູລົມລາຊາທິລາດ.
* [[ພາສາລາວ]]
* [[ອັກສອນລາວເດີມ]]
* [[ອັກສອນລາວບູຮານ]]

=== ສາສະໜາ ===
ຄົນລາວສ່ວນຫຼາຍນັບຖື [[ສາສະໜາພຸດ]] ນິກາຍຫິນະຍານ ເຊິ່ງເປັນສາສະໜາປະຈຳຊາດ (60% ຂອງປະຊາກອນທັງໝົດ) ຖັດຈາກ ສາສະໜາພຸດ ແມ່ນ ສາສະໜາ ບັນພະບູລຸດຂອງຊົນເຜົ່າມົ້ງ ຊຶ່ງກວມເອົາ ປະມານ 15% ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ຍັງມີຊົນເຜົ່າກຸ່ມນ້ອຍອື່ນໆ ລວມທັງເຜົ່າລາວຈຳນວນໜຶ່ງ ນັບຖື[[ສາສະໜາຄິດ]] ແລະ ອິສະລາມ ແຕ່ວ່າ ກວມເອົາອັດຕາສ່ວນໜ້ອຍຫຼາຍ. ສຳລັບ [[ສາສະໜາຄິດ]]ແລ້ວ, ສ່ວນຫຼາຍ ຈະມີຜູ້ນັບຖືເປັນກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມ ທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າຢູ່ລາວ ແຕ່ສະໄໝສົງຄາມ, ສ່ວນ[[ສາສະໜາອິສະລາມ]] ພົບວ່າມີການນັບຖືໃນໝູ່ຊົນເຜົ່າສ່ວນໜ້ອຍ (ຊົນເຜົ່າຫ້ໍ) ທີ່ອາໄສຕາມຊາຍແດນດ້ານຕິດກັບ[[ປະເທດມຽນມາ]] ແລະ ຊຸມຊົນ[[ມຸສະລິມ]]ທີ່ມີເສື້ອສາຍ ອາຊີໃຕ້ ແລະ ຈາມໃນ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
[[ສາສະໜາ]]: [[ສາສະໜາພຸດ]] [[ນິກາຍເຖລະວາດ]] 60%

=== ວັດທະນະທຳ ===
[[ພຸດທະສາສະໜາ]][[ນິກາຍເຖລະວາດ]] ນັບເປັນແບບແຜນຫຼັກຂອງວັດທະນະທຳລາວ ເຊິ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນທົ່ວປະເທດ ທັງໃນດ້ານພາສາ ແລະ ສິລະປະ, ວັນນະຄະດີ, ສິລະປະການສະແດງ ຯລຯ ສຳຫຼັບດົນຕີລາວນັ້ນ ຍັງຄົງມີອິດທິພົນຂອງ[[ແຄນ]] ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະຈຳຊາດ ວົງດົນຕີຂອງລາວແມ່ນວົງໝໍລຳ ມີ ໝໍລຳ ແລະ ໝໍແຄນ ທຳນອງການຂັບຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ທາງພາກເໜືອເອິ້ນວ່າ ຂັບ ພາກໃຕ້ຈາກ ບໍລິຄຳໄຊລົງໄປເອິ້ນວ່າ ລຳ ເຊ່ັນ: ຂັບງຶ່ມວຽງຈັນ, ຂັບພວນຊຽງຂວາງ, ລຳສາລະວັນຂອງແຂວງສະລະວັນ, ລຳພູໄທ, ລຳຕັງຫວາຍ, ລຳຄອນສະຫວັນ, ລຳບ້ານຊອກຂອງແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ລໍາໂສມ, ລຳສີພັນດອນຂອງແຂວງຈຳປາສັກ, ລຳມະຫາໄຊຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ, ຂັບທຸ້ມຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ຂັບລື້ຂອງຊາວລື້ ເປັນຕົ້ນ ການແຕ່ງກາຍທີ່ເປັນເອກະລັກຢ່າງໜຶ່ງຂອງຄົນລາວແມ່ນ ຜູ້ຍິງຈະນຸ່ງສິ້ນ,ເກົ້າຜົມ,ບ່ຽງແພ. ອາຫານຂອງຄົນລາວຈະກິນເຂົ້າໜຽວເປັນຫຼັກ ອາຫານທີ່ເປັນເອກະລັກແມ່ນ: ແຈ່ວ, ຕຳໝາກຮຸ່ງ, ປິ້ງໄກ່, ສົ້ມປາ ເປ້ນຕົ້ນ.

ອະລິຍະທຳເກົ່າແກ່ຂອງລາວນັ້ນ ມີປາກົດຈາກຫຼັກຖານດ້ານບູຮານຄະດີຍຸກຫີນ ຢູ່ [[ທົ່ງໄຫຫີນ]]{{spaces}}[[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]

=== '''ແຄນລາວ ມໍລະດົກໂລກ''' ===
ແຄນ ແມ່ນເຄື່ອງດົນຕີ ອຳມະຕະຂອງຊາວລາວ ເຊິ່ງເປັນສິ່ງຕິດພັນຢ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບຊີວິດຂອງຄົນລາວ. ແຄນສາມາດກ່ອມອາລົມຄົນໃຫ້ມ່ວນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນສຸກສັນໃນຍາມມີໄຊຊະນະ ແລະ ປະສົບຜົນສຳເລັດອັນ ແຄນຍັງກ່ອມຈິດໃຈໃຫ້ຄົນຄິດຮອດບ້ານເກົ່າເມືອງຫຼັງ ແລະ ເຮັກໃຫ້ຄິດຮອດບ້ານທີ່ເຄີຍພັກອາໄສ, ເຮັດໃຫ້ຄຶດຮອດອະດີດຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ເມື່ອໄດ້ຟັງສຽງແຄນລາວຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ລຳສັ້ນ, ລຳລ່ອງ ແລະ ອື່ນໆ. ແຄນເປັນເຄື່ອງດົນຕີປະເພດໃຊ້ປາກເປົ່າດ້ວຍວິທີສູບລົມເຂົ້າ-ອອກຕາມຈັງຫວະ ແລະ ທຳນອງ ຫຼື ລາຍທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ຢ່າງຄັກແນ່. 

ແຄນເຮັດດ້ວຍໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ) ເຊິ່ງໄດ້ປະກອບດ້ວຍວັດຖຸ 4 ຢ່າງ ແມ່ນໄມ້ລູກແຄນ, ໄມ້ອໍ້ (ໄມ້ປາວ), ເຕົ້າແຄນ (ໄມ້ດູ່), ລີ້ນແຄນເຮັດດ້ວຍທອງ ຫຼື ເງີນສະເພາະຂີ້ສູດ ໃຊ້ໄວ້ຕິດຮູແຄນ. ແຄນມີ 4 ຊະນິດ ຄື: (1) ແຄນຫົກ ເປັນແຄນສຳ່ນ້ອຍເອີ້ນວ່າ ແຄນນ້ອຍ ຫຼື ແຄນສັ້ນ, ມີລູກແຄນຂ້າງລະ 3 ລູກ ມີ ສຽງນຳກັນ 5 ສຽງຄື ຟາ-ຊອນ-ລາ-ໂດ-ເຣ; (2) ແຄນເຈັດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງມີລູກຂ້າງລະ 7 ລູກ, ແຄນສຳ່ກາງນິຍົມເປົ່າໃສ່ດົນຕີອື່ນໆ ມີສຽງນຳກັນ 7 ສຽງຄື: ໂດ-ເຣ-ມີ-ຟາ-ຊອນ-ລາ-ທີ; (3) ແຄນແປດ ເປັນແຄນສຳ່ກາງເຊິ່ງໃຫຍ່ກວ່າແຄນເຈັດໜ້ອຍໜຶ່ງ ໃຊ້ສຳລັບເປົ່າດ່ຽວໂດຍປະສົບປະສານກັບສຽງລຳ ແລະ ສຽງຂັບປະເພດຕ່າງໆ, ແຄນແປດເປັນແຄນທີ່ໝໍລຳນິຍົມຊົມໃຊ້ຫຼາຍກວ່າໝູ່; (4) ແຄນເກົ້າ ເປັນແຄນທີ່ມີລູກຂ້າງລະເກົ້າ ແຄນຊະນິດນີ້ແມ່ນແຄນທີ່ເພິ່ນນິຍົມຊົມໃຊ້ເປົ່າໃສ່ລຳໂສມ, ສີພັນດອນ, ລຳພື້ນເມືອງ, ລຳນິທານເກົ່າແກ່ ໃນປະຈຸບັນໝໍລຳບໍ່ມັກໃຊ້ກັນແລ້ວ ແຕ່ໃນບາງເຂດກໍມີການຂັບງັບບຸນປະເພນີດ້ວຍສຽງແຄນຢູ່. 

=== ອາຫານລາວ ===
[[ຮູບ:LaoFood LarbNeua.JPG|thumb|[[ລາບ]]ເປັນອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທົ່ວໂລກ.]]
{{see also|ອາຫານລາວ}}
[[ປາແດກ]], [[ຂ່າ]], [[ຫົວສີໄຄ]], [[ໝາກຂີ້ຫູດ]] ແມ່ນສ່ວນປະກອບທີ່ສຳຄັນໃນປຸງແຕ່ງອາຫານລາວ. ອາຫານລາວທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ [[ລາບ]] ແລະ [[ຕຳໝາກຫຸ່ງ]]. ລາບ ເປັນອາຫານທີ່ມີການນຳ[[ຊີ້ນ]]ທີ່ຍັງດິບມາປະສົມເຂົ້າກັບ[[ເຄື່ອງເທດ]], ສ່ວນ ຕຳໝາກຫຸ່ງ ເປັນອາຫານທີ່ນຳ[[ໝາກຫຸ່ງ]] ມາຕຳລົງພ້ອມ[[ໝາກເຜັດ]] [[ຜັກທຽມ]] [[ໝາກເລັ່ນ]] [[ໝາກນາວ]] ແລະອື່ນໆ.

ອາຫານລາວໄດ້ມີການພັດທະນາມາດົນນານ ພ້ອມກັບການຂະຫຍັບຂະຫຍາຍຂອງ[[ຊົນຊາດລາວ]]ທີ່ໄດ້ຍ້າຍໄປກໍ່ຮ່າງສ້າງໂຕໃນທ້ອງຖິ່ນຕ່າງໆ ໃນ[[ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້]]. ອາຫານລາວມີອິດທິພົນຕໍ່ຊົນຊາດໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ ໃນ[[ອາຫານໄທ]]ປັດຈຸບັນກໍໄດ້ມີອາຫານລາວເປັນສ່ວນປະກອບນຳ ເຊັ່ນ [[ລາບ]] ໂດຍມີການບໍລິໂພກໂດຍຄົນເຊື້ອສາຍລາວທີ່ຢູ່ໃນ[[ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງໄທ]] ແລະນອກຈາກນີ້ ລາບ ກໍໄດ້ມີການເຜີຍແພ່ໄປຮອດພາກກາງຂອງໄທ ເຊັ່ນ [[ບາງກອກ]] ຯລຯ ໂດຍມີການປຸງແຕ່ງທີ່ອາດຕ່າງຈາກລາບລາວແດ່. ໃນຂະນະດຽວກັນ ອາຫານລາວກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊົນຊາດລ້ອມຮອບຄືກັນ. ລາວໄດ້ຮັບວິທີ[[ການຂົ້ວ]] ([[ພາສາຈີນກາງ|ຈີນກາງ]]: 炒 chǎo) ແລະ ອາຫານຈຳພວກເຂົ້າເສັ້ນເຊັ່ນ [[ເຝີ]] [[ເຂົ້າຊອຍ]] ຈາກ[[ຊາວຈີນ]] ແລະ [[ຊາວຫວຽດນາມ]] (ເຊິ່ງກໍໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຊາວຈີນຄືກັນ). ນອກຈາກນີ້ [[ອາຫານຕາເວັນຕົກ]]ກໍໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນພັດທະນາການຂອງອາຫານລາວຄືກັນ. [[ໝາກເຜັດ]]ເປັນສິ່ງນຶ່ງທີ່[[ຊາວປອກຕຸຍການ]]ໄດ້ນຳເຂົ້າມາໃນອະດີດ. ຕັ້ງແຕ່ປະເທດລາວເປັນຫົວເມືອງຂອງ[[ປະເທດຝະລັ່ງ|ຝະລັ່ງ]]ກໍໄດ້ມີການບໍລິໂພກ[[ເຂົ້າຈີ້]] [[ກະແລັມ]] [[ແວງ]] [[ເນີຍແຂງ]] ຯລຯ ແລະອາຫານຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນ.

[[ເຄື່ອງດື່ມ]]ຫຼັກທີ່ນິຍົມຊົມຊື່ນໃນປະເທດລາວມັກຂຶ້ນຢູ່ກັບອາຍຸຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ. ໄວລຸ້ນໜຸ່ມລາວນິຍົມດື່ມ[[ນ້ຳເຕົ້າຮູ້]]&lt;ref&gt;[https://www.bloggang.com%2Fviewdiary.php%3Fid%3Dtantailovegongtup%26group%3D18&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNFUZwqPzQJeXqefqMBJlUs8f9LQ-g รวมทริปท่องเที่ยวเวียงจันทน์ ลาว - BlogGang.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.kroobannok.com%2Fblog%2F25029&amp;ei=-twQUua3EYmuyQGn64Aw&amp;usg=AFQjCNH8BBAgzYrShmTgqNasKZg2KRabDA &quot;คนลาว&quot; ....เรียบง่ายแต่มีความสุข]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນເຄື່ອງດື່ມທີ່ຜະລິດຈາກໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ. ສ່ວນເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາທີ່ຂຶ້ນຊື່ລືຊາໃນປະເທດແມ່ນ[[ເບຍລາວ]]&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/05/26/business/global/26beer.html Just Another Beer? Not to Those in Laos - NYTimes.com]&lt;/ref&gt; ເຊິ່ງເປັນ[[ເບຍ]]ທີ່ຜະລິດໃນປະເທດລາວ.

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{{ຫຼ້າສະໄໝ}}
{{main|ແຂວງຂອງປະເທດລາວ}}{{Clear}}
{| style=&quot;float:left;&quot;
|                                        &lt;big&gt;'''ຕາຕະລາງ​ຂໍ້ມູນ,​ແຂວງ,​ພົນລະເມືອງ​ລາວ ຄ.ສ.'''&lt;/big&gt;​ 2020

{| class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; font-size:100%;&quot;
|- style=&quot;font-size:100%; text-align:right;&quot;
!ແຜນທີ່
!ແຂວງ
!ເມືອງເອກ
!ເນື້່ອທີ່ &lt;br/ຕາລາງກິໂລແມັດ&gt;
!​ພົນລະເມືອງ ​(2015)
!ພົນລະເມືອງ (2018)&lt;ref name&quot;ກົມສະຖິຕິຄ.ສ2018&quot;&gt;{{Cite web |title=LAOSIS |url=https://laosis.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |website=laosis.lsb.gov.la}}&lt;/ref&gt;
!ພົນລະເມືອງ​ (2020) ຄາດຄະເນ​
!ຄວາມໜາແໜ້ນຂອງພົນລະເມືອງ&lt;br /&gt;(ຄົນຕໍ່km2)​
|-
|---
| [[file:khammouane Province-Laos.svg|90px]]
| 01. [[ແຂວງຄໍາມ່ວນ]]
| [[ທ່າແຂກ]]​
|16,315 
|392,100
|420,950
|433,570 
|26.57
| LA-KH
|-
|---
| [[file:champasak Province-Laos.svg|90px]]
| 02. [[ແຂວງຈໍາປາສັກ]]
| [[ປາກເຊ]]
|15,415 
|694,000
|733,582
|752,688
|48.83
| LA- CH
|-
|---
| [[file:Salavan Province-Laos.svg|90px]]
| 03. [[ແຂວງສາລະວັນ]]
| [[ເມືອງສາລະວັນ]]
|10,691
|397,000
|426,991  
|442,200
|41.39
| LA-SL
|-
|---
| [[file:Savannakhet Province-Laos.svg|90px]]
| 04. [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
| [[​ໄກສອນພົມວິຫານ]]
|21,774 
|969,700
|1,037,553  
|1,070,035
|49.14
| LA-SV
|-
|---
| [[file:Xiangkhouang Province-Laos.svg|90px]]
| 05. [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]]
| [[ໂພນສະຫວັນ]]​
|14,751
|244,100
|261,686
|267,172
|18.11
| LA-XI
|-
|----
| [[file:Sainyabuli Province-Laos.svg|90px]]
| 06. [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ]]
| [[ໄຊຍະບູລີ]]
|16,389 
|381,300
|411,893 
|423,496
|25.84
| LA-XA
|-
|---
| [[file:Xaisomboun Province in Laos 2013.svg|90px]]
| 07. [[ແຂວງໄຊສົມບູນ]]
| [[ອະນຸວົງ]]
|8,551
|85,200	
|102,041
|107,926
|12.62
| LA-XS
|-
|---
| [[file:Sekong Province-Laos.svg|90px]]
| 08. [[ແຂວງເຊກອງ]]
| [[ເຊກອງ]]
|7,665
|113,200
|124,570
|129,398
|16.88
| LA-XE
|-
|----
| [[file:Bolikhamsai Province-Laos.svg|90px]]
| 09. [[ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ]]
| [[ປາກຊັນ]]
|14,863 
|237,700
|303,794 
|315,956
|21.19
| LA-BL
|-
|---
| [[file:Bokeo Province-Laos.svg|90px]]
| 10. [[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ]]
| [[ຫ້ວຍຊາຍ]]​
|6,196
|179,300 
|196,641  
|203,468
|32.84
| LA-BK
|-
|---
| [[file:Phôngsali Province-Laos.svg|90px]]
| 11. [[ແຂວງຜົ້ງສາລີ]]
| [[ຜົ້ງສາລີ]]
|16,270 
|178,000
|189,777 
|193,145
|11.87
| LA-PH
|-
|---
| [[file:Laos Provinces Luang Namtha.svg|90px]]
| 12. [[ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ]]
| [[ຫຼວງນ້ຳທາ]]
|9,325
|175,700
|192,392
|199,090
|21.35
| LA-LM
|-
|---
| [[file:Luang Prabang Province-Laos.svg|90px]]
| 13. [[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]]
| [[ຫຼວງພະບາງ]]
|16,875
|431,900
|459,189
|467,157
|27.68
| LA-LP
|-
|---
| [[file:Vientiane Province-Laos.svg|90px]]
| 14. [[ແຂວງວຽງຈັນ]]
| [[ໂພນໂຮງ]]​
|15,610
|419,100
|450,475
|462,142
|29.61
| LA-VI
|-
|---
| [[file:Houaphanh Province-Laos.svg|90px]]
| 15. [[ແຂວງຫົວພັນ]]
| [[ຊຳເໜືອ]]​
|16,500 
|289,400
|306,247  
|310,976
|18.85
| LA-HO
|-
|---
| [[file:Attapeu Province-Laos.svg|90px]]
| 16. [[ແຂວງອັດຕະປື]]
| [[ອັດຕະປື]]
|10,320 
|139,600
|153,656
|159,885
|15.49
| LA-AT
|-
|---
| [[file:Oudomxay Province-Laos.svg|90px]]
| 17. [[ແຂວງອຸດົມໄຊ]]
| [[ເມືອງໄຊ]]
|15,370
|307,600
|334,702 
|345,425
|22.47
| LA-OU
|-
|---
| [[file:Vientiane Prefecture-Laos.svg|90px]]
| 18. [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| [[ຈັນທະບູລີ]]
|3,920
|820,900
|906,859
|948,447
|242.0
| LA-VT
|}
|}
* '''ໂດຍແບ່ງອອກເປັນຍິງ ແລະ ຊາຍ'''
'''ຊາຍ:''' 3,622,​983ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​&gt;{{Cite web |title=Lao Statistics Bureau Homepage |url=https://www.lsb.gov.la/ |access-date=2026-01-06 |language=lo}}&lt;/ref&gt;

'''ຍິງ:''' 3,608,​170ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

'''ລວມທັງໝົດ:''' 7,231,153ຄົນ&lt;ref Name=&quot;ຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລາວປີ2020(ກົມສະຖິຕິສູນສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ&quot;​)​ /&gt;

* '''ຈາກການສຳຫລວດສຳມະໂນຄົວ''',​

ໃນວັນທີ່ 27 ກຸມພາ ຄ.ສ. 2006 ໄດ້ມີການຍຸບ[[ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ]] ໝາຍເລກ 13 ໃນແຜນທີ່ ຢ່າງເປັນທາງການ ອີງຕາມດຳລັດນາຍົກລັດຖະມົນຕີທີ 10/ນຍ. ລົງວັນທີ່ 13 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2006 ໂດຍເມືອງທ່າໂທມ ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງຊຽງຂວາງ]] ແລະ [[ເມືອງໄຊສົມບູນ]] ຖືກລວມເຂົ້າກັບ [[ແຂວງວຽງຈັນ]].

ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 31 ທັນວາ ປີ2013 ໄດ້ຈັດຕັ້ງແຂວງໃໝ່ໃນບໍລິເວນທີ່ເຄີຍເປັນເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ກັບສອງໝູ່ບ້ານຈາກເມືອງວັງວຽງໃນແຂວງວຽງຈັນ ໂດຍໃສ່ຊື່ວ່າ &quot;ແຂວງໄຊສົມບູນ&quot; ມີ 5 ເມືອງໄດ້ແກ່ ເມືອງອານຸວົງ (ຊື່ເກົ່າ: ໄຊສົມບູນ), ເມືອງຫົ່ມ,ເມືອງທ່າໂທມ,ເມືອງລ້ອງຊານ, ເມືອງລອງແຈ້ງ.

== ວັນສຳຄັນ ==
[[ຮູບ:Laos-10-228 (8686967342).jpg|thumb|right|ວັນຊາດ 2 ທັນວາ]]
[[ຮູບ:Lao New Year costumes and water throwing.jpg|thumb|right|ວັນ[[ປີໃຫມ່ລາວ]]]]
ໃນປະເທດລາວມີວັນພັກລັດຖະການ, ເທດສະການ ແລະ ພິທີຕ່າງໆເຊັ່ນ:
{| class=wikitable
|+ '''ເທດສະການ ແລະ ວັນພັກລັດຖະການ'''
! ວັນທີ !! ຊື່ !! ໝາຍເຫດ
|-
| 1 ມັງກອນ || [[ບຸນປີໃໝ່ສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-
| 20 ມັງກອນ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງກອງທັບ]]
|ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ປາຍເດືອນມັງກອນ/ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ || [[ວັນກຸດຈີນ]] ແລະ [[ກຸດຫວຽດ]] 
| ວັນຂື້ນປີໃໝ່ຂອງຄົນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ປະເທດລາວຂ້ອນຂ້າງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບວັນນີ້ ເພາະວ່າລາວເຮົາມີຄວາມສຳພັນໃກ້ຊິດກັບຫວຽດນາມ ແລະ ຈີນ. ມີຄົນຫວຽດນາມ
ແລະ ຄົນຈີນ ຫຼາຍສົມຄວນເຂົ້າມາອາໃສຢູ່ໃນປະເທດລາວ
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ມາຄະບູຊາ]] [[ບຸນວັດພູ]] ແລະ [[ບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
|-----
| ກຸມພາ || [[ບຸນເຂົ້າຈີ່]] ||  
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] ເປັນບຸນທີ່ຈັດຂື້ນຫຼັງຈາກເກັບກ່ຽວສຳເລັດແລ້ວ
|-----
|-----
| ມີນາ || [[ບຸນພະເວດ]] ||  
| ນິຍົມກັນຈັດໃນເດືອນ 4 ຕາມ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]ຂອງລາວ 
|-----
| 8 ມີນາ || [[ວັນແມ່ຍິງສາກົນ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
|-----
| 22 ມີນາ || [[ວັນສ້າງຕັ້ງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ]] || ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ເມສາ   ປະມານວັນທີ 14-16 || [[ບຸນປີໃໝ່ລາວ]] || ມື້ທຳອິດຂອງວັນປີໃໝ່ເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານລ່ວງ ມື້ທີສອງເອີ້ນວ່າ ວັນເນົາ ມື້ທີ່ສາມເອີ້ນວ່າ ວັນສັງຂານຂື້ນ ບາງປີມີວັນເນົາ 2 ວັນ
ເຮັດໃຫ້ເລີ່ມບຸນວັນທີ 13-16 ກໍມີ ຫຼື ບາງປີກໍເລີ່ມ ວັນທີ 14-17 ກໍມີ ແລ້ວແຕ່ການຄຳນວນຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິຂອງລາວ ແລະ ເປັນວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 1 ພຶດສະພາ || [[ວັນກຳມະກອນສາກົນ]]
| ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ວັນວິສາຂະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ພຶດສະພາ || [[ບຸນບັ້ງໄຟ]]
| || ມັກຈັດໃນເດືອນ 6 ຫຼືເດືອນ 7 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນເທດສະການກ່ຽວກັບການຂໍຝົນ
|-----
|-----
| 1 ມິຖຸນາ || [[ວັນປູກຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຊາດ]] ແລະ [[ວັນເດັກນ້ອຍສາກົນ]]
| ເປັນວັນທີ່ລັດສົ່ງເສີມໃຫ້ປະຊາຊົນປູກຕົ້ນໄມ້
|-----
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນອາສາລະຫະບູຊາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]]
|-----
| ກໍລະກົດ || [[ບຸນເຂົ້າພັນສາ]]
| ຂື້ນກັບ[[ປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ]] 
|-----
| ສິງຫາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນແຮມ 14 ຄ່ຳເດືອນ 9 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ ເປັນການລະນຶກເຖິງຜູ້ທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ
|-----
|-----
| ກັນຍາ || [[ບຸນຫໍ່ເຂົ້າສະຫຼາກ]]
| ຈັດຂື້ນໃນວັນຂື້ນ 15 ຄ່ຳເດືອນ 10 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
|-----
| 7 ຕຸລາ || [[ວັນຄູແຫ່ງຊາດ]]
| ເປັນວັນລະນຶກເຖິງຄຸນຂອງຄູ (ນາຍຄູຄຳ)
|-----
|-----
| ຕຸລາ || [[ບຸນອອກພັນສາ]]
| ສີ້ນສຸດລະດູຝົນ ມີການແຂ່ງເຮືອ ແລະ ໄຫຼເຮືອໄຟ (ມີທັງ ເຮືອໄຟໂຄກ ແລະ ເຮືອໄຟນ້ຳ)
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທາດຫຼວງ]] || 
| ເປັນນະມັດສະການພະທາດຫຼວງວຽງຈັນ
|-----
|-----
| ພະຈິກ || [[ບຸນທອດກະຖິນ]] || 
| ຈັດຂື້ນໃນເດືອນ 12 ຕາມປະຕິທິນຈັນທະຄະຕິ
|-----
| 2 ທັນວາ || [[ວັນຊາດ]] || 
| ເປັນວັນສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ ລາວ ແລະ ວັນພັກທາງລັດຖະການ
|-----
| 31 ທັນວາ || ວັນສີ້ນປີ
|  || 
|}

== ການຄົມມະນາຄົມ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}{{ປັບພາສາ}}

ການ​ພັດທະນາ​ລະ ບົບ​ຄົມມະນາຄົມ-​ຂົນ​ສົ່ງ ​ເປັນ​ລະບົບ​ທັນ​ສະ​ໄຫມ​ນັ້ນ ຈະ​ເປັນ​ປັດ​​ໄຈ​ສຳຄັນ ​ແຫ່ງ​ການ​ຫັນປ່ຽນ ປະ​ເທດ​ລາວ ຈາກ​ການ​ເປັນ Land Lock ສູ່​ການ​ເປັນ Land Link ຫຼື ເຮັດ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ລາວ​ເປັນ​ໃຈກາງ​ເຊື່ອມ​ໂຍງ ດ້ານ​ການ​ຄົມມະນາຄົມ-ຂົນ​ສົ່ງ,​ ການ​ຄ້າ,​ ການທ່ອງທ່ຽວ ​ແລະ ດ້ານ​ອື່ນໆອີກ ​ໃນ​ອະນຸ​ພາກພື້ນ. ສ່ວນ ​ແຜນການ​ ພັດທະນາ ຂະແໜງກະສິກຳ ໄປຕາມ ທິດຍົກສູງສະມັດຖະພາບ ແລະ ຄຸນນະພາບ ຂອງຜົນຜະລິດ, ສ້າງຄວາມໝັ້ນຄົງດ້ານສະບຽງອາຫານ ຈະ​ສົ່ງເສີມ​ການ​ ກະສິກຳ​ ອີນຊີ-ປອດ​ສານພິດ ​ແລະ ການ​ປູກ​ພືດ​ສີນ​ຄ້າ​ມູນ​ຄ່າ​ສູງ;​ ພ​້ອມກັນນັ້ນ ກໍ​ຈະປະຕິບັດຍຸດທະ ສາດດ້ານປ່າໄມ້ໃຫ້ເປັນຈິງ ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນການເພີ່ມເນື້ອທີ່ປົກຫຸ້ມຂອງປ່າໄມ້ ໃຫ້ກວມເຖິງ 65% ຂອງ ເນື້ອທີ່ທົ່ວປະເທດ ໃນປີ 2015.

=== ເສັ້ນທາງບົກ ===
ປະເທດລາວມີທາງຫຼວງດ້ວຍກັນທັງໝົດ 52.201 ກິໂລແມ້ດ ໃນນັ້ນ, ທາງປູຢາງ ກວມເອົາ 18,326.5 ກິໂລແມັດ ແລະ ທີ່ເຫຼືອອີກ 27,089 ກິໂລແມ້ດ ແມ່ນເປັນທາງດີນແດງ ແລະ ປູຫີນອ່ອນ. ບັນດາເສັ້ນທາງທີ່ສຳຄັນຂອງ ສປປ ລາວເຮົາ ແມ່ນ ເສັ້ນທາງເລກທີ່ 13 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ເໜືອສຸດ ຮອດໃຕ້ສຸດ, ເລກທີ 9 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ ໄປຫາ ຊາຍແດນ ລາວບ່າວ, ເລກທີ 12 ຈາກແຂວງຈຳມ່ວນ ໄປຫາ ຊາຍແດນລາວ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ທາງເລກທີ່ 8 ຈາກບໍລິຄຳໄຊ ຫາຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. ນອກຈາກນີ້, ຍັງມີເສັ້ນທາງເລກທີ່ 11 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລຽບຕາມແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ໄປຫາແຂວງໄຊຍະບູລີ ຊຶ່ງມີລວງຍາວທັງໝົດ ປະມານ 400 ກິໂລແມັດ, ຊຶ່ງໃນນີ້ 80% ແມ່ນໄດ້ປູຢາງມາດຕະຖານແລ້ວ, ສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແມ່ນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ ກຳລັງປັບປຸງການກໍ່ສ້າງ. ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ຍັງມີເສັ້ນທາງ ເລກທີ 11A ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ໄປຫາຊາຍແດນ ພູດູ່ ລາວ-ໄທ, ເສັ້ນທາງ ເລກທີ່ 7 ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຕ່ເມືອງພູຄູນ ຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ ໄປຫາ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ ໄປຫາ ດ່ານນ້ຳກັ່ນ ຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ. 

==== ເສັ້ນທາງລົດໄຟ ====
[[File:2021-12-03 China-Laos-Eisenbahn.jpg|thumb|right|[[ລົດໄຟລາວ-ຈີນ]] (ຂະບວນລ້ານຊ້າງ)]]
[[File:Boten–Vientiane_railway_crossing_Vientiane–Boten_Expressway_-_Mapillary_(vwog4i1S3AEbshtZp5Gi49).jpg|thumb|ທາງລົດໄຟລາວ-ຈີນ]]
* ທາງ[[ລົດໄຟ]]ໃນປັດຈຸບັນ
ໃນປັດຈຸບັນປະເທດລາວເກືອບບໍ່ມີລະບົບລົດໄຟ ໃນປີ ຄ.ສ. 2007 ຈຶງໄດ້ມີການກໍ່ສ້າງລາງຕໍ່ຈາກເຄືອຂ່າຍລົດໄຟ[[ປະເທດໄທ]] ອອກໄປ 3.5 ກິໂລແມັດ ຂ້າມຂົວມິດຕະພາບລາວ — ໄທ ແຫ່ງທຳອິດ ເຂົ້າສູ່ປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ມີການສຳຫຼວດເພື່ອສ້າງຕໍ່ໄປອີກ 12 ກິໂລແມ້ດ ໄປຍັງວຽງຈັນ

ນອກຈາກນັ້ນ ປະເທດລາວ ກໍ່ຍັງບໍ່ມີການຄົມມະນາຄົມຕິດຕໍ່ກັບປະເທດອື່ນອີກທາງລົດໄຟ ເຖິງວ່າ ຈະມີຂໍ້ສະເໜີໃນການສ້າງລົດໄຟຕິດຕໍ່ກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]] ມາກ່ອນກໍ່ຕາມ ປະເທດເພື່ອນບ້ານຕ່າງໆ ໃຊ້ຮາງຂະໜາດ 1000 ມິນລິແມ້ດ ຮວມທັ້ງຮາງທີ່ໄປຮອດຍູນນານໃນ[[ປະເທດຈີນ]].
* ການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ — ຈີນ ອີງໃສ່ການພົວພັນລະຫວ່າງອາຊຽນ — ຈີນທີ່ນັບມື້ຂະຫຍາຍຕົວທັງໄດ້ຕົກລົງສ້າງເຂດການຄ້າເສລີອາຊຽນ — ຈີນນັບແຕ່ປີ 2010 ເປັນຕົ້ນໄປ. ການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ກັບບັນດາປະເທດ[[ອາຊຽນ]], ສປ ຈີນ ໄດ້ເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ຜ່ານປະເທດລາວທີ່ເຫັນວ່າມີໄລຍະທາງ ສັ້ນທີ່ສຸດໃນຈຳນວນ 3 ເສັ້ນທາງທີ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືກັນໃນປີ 1996.

ເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ຖືກເລືອກແມ່ນເປັນເສັ້ນຜ່ານກາງເລີ່ມແຕ່ສິງກະໂປ ຜ່ານມາເລເຊຍເຂົ້າ[[ບາງກອກ]] [[ປະເທດໄທ]] ແລ້ວຕໍ່ໃສ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຂອງ ສປປ ລາວ ຂຶ້ນໄປຫາຊາຍແດນລາວ-ຈີນແລ້ວກ້າວສູ່ ຄຸນມິງລວມຄວາມຍາວ 3.640 ກິໂລແມັດ ແຕ່ດ້ວຍການຕົກລົງເຫັນດີຂອງການນຳສອງປະເທດເພື່ອຍົກລະດັບການພົວພັນລາວ — ຂຶ້ນເປັນຄູ່ຮ່ວມຍຸດທະສາດຮອບດ້ານ ຈະສ້າງເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ແຕ່ຊາຍແດນຈີນ — ລາວເຂົ້າຫາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບໄທກ່ອນ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈິ່ງຂະຫຍາຍຕໍ່ຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ລົງໄປທ່າແຂກຕໍ່ໃສ່ຊາຍແດນລາວ — ຫວຽດນາມ.

ໄລຍະທາງແຕ່ຈຸດຊາຍແດນລາວ — ຈີນ ເຖິງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ມີລວງຍາວທັງຫມົດປະມານ 427ກິໂລແມັດ ໃນນັ້ນ ເສັ້ນທາງຕ້ອງຜ່ານອຸບມຸງໃນຄວາມຍາວ 190 ກວ່າກິໂລແມັດ ແລະ ໄດ້ສ້າງຂົວຍາວ 90 ກິໂລແມັດ ຫຼືສະເລ່ຍເສັ້ນທາງຜ່ານທັງອຸບມຸງ-ຂົວກວມເອົາ 2/3 ຂອງເສັ້ນທາງທັງຫມົດ ແລະ ຈະໄດ້ໃຊ້ທຶນສູງເຖິງ 7 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ເພື່ອນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນການກໍ່ສ້າງຕາມແຜນ ຈະເລີ່ມລົງມືກໍ່ສ້າງໃນວັນທີ 25 ເມສາປີ 2011 ທີ່ຈະມາເຖິງ ໂດຍຈະໃຊ້ເວລາ 4 ປີໃຫ້ສໍາເລັດເພື່ອເປັນຂອງຂວັນຮັບຕ້ອນວັນສະຖາ ປະນາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 40 ປີ. ເພື່ອກໍ່ສ້າງເສັ້ນທາງສາຍສຳຄັນນີ້ ໃຫ້ສຳເລັດຕາມແຜນໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນລາວ — ຈີນໂດຍແບ່ງອັດຕາສ່ວນ ໃນການປະກອບຮຸ້ນຄື: ຝ່າຍຈີນປະກອບເປັນເງິນສົດ, ອຸປະກອນ ແລະ ຖືຮຸ້ນ 70%, ສ່ວນຝ່າຍລາວກໍ່ປະກອບເປັນເງິນສົດ, ວັດຖຸກໍ່ ສ້າງຈຳນວນຫນຶ່ງຖືຄອງຮຸ້ນ 30% ແລະ ຍັງສາມາດເພີ່ມຮຸ້ນໄດ້ຕາມການພັດທະນາເສດຖະກິດສັງຄົມ. ລາງລົດໄຟໃນສາຍນີ້ ແມ່ນເອົາຕາມມາດຕະຖານສາກົນທີ່ມີລວງກວ້າງ 1,435 ແມັດ, ແລ່ນດ້ວຍກະແສໄຟຟ້າສາ ມາດປ້ອງກັນການສັ່ນສະເທືອນຂອງແຜ່ນດິນໄຫວ ໃນລະດັບ 7 ລິກເຕີ.

ສຳລັບມາດຕະຖານຄວາມໄວແມ່ນກຳນົດ 200 ກິໂລແມັດຕໍ່ ຊົ່ວໂມງ (ສະເພາະລົດໄຟໂດຍສານ) ແລະ 120 ກິໂລແມັດຕໍ່ຊົ່ວໂມງ (ສຳລັບລົດໄຟຂົນສົ່ງສິນຄ້າ). ດ້ານການກໍ່ສ້າງແມ່ນອີງໃສ່ມາດ ຖານເຕັກນິກຂອງຈີນທີ່ໂລກຍອມຮັບແລ້ວ ແລະຈະມີດ້ວຍກັນ 5 ສະຖານີໃຫຍ່ຄື: ສະຖານີບໍ່ເຕັມ, ເມືອງໄຊ, ຫຼວງພະບາງ, ວັງວຽງ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ພ້ອມນັ້ນ ກໍ່ຈະມີສະຖານີນ້ອຍອີກຈຳນວນຫນຶ່ງລວມ 21 ສະຖານີ. ຫຼັງຈາກເສັ້ນທາງສ້າງສຳເລັດຈະກາຍເປັນແຮງດັນອັນສຳຄັນຕໍ່ການຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງສປປ ລາວ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ເວລາກໍ່ສ້າງກໍ່ເປັນຜົນດີບໍ່ໜ້ອຍສຳລັບພະນັກງານວິຊາການ, ກຳມະກອນ ເພາະໂຄງການດັ່ງກ່າວ ຄາດຈະຕ້ອງການແຮງງານຫຼາຍ ເຖິງ 50 ພັນ ຄົນເຂົ້າຮ່ວມ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ສາຍທາງເສັ້ນປະຫວັດສາດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ສ້າງເພື່ອຂົນສົ່ງສິນຄ້າເປັນຄວາມຫວັງໃຫຍ່ ແຕ່ປະຈຸບັນລາວຍັງມີສິນຄ້າບໍ່ຫຼາຍເທົ່າທີີ່ຄວນ ສະນັ້ນ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງເພີ່ມການຜະລິດໃຫ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

=== ເສັ້ນທາງນ້ຳ ===
ປະເທດລາວມີແມ່ນ້ຳທີ່ໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ 4,587 ກິໂລແມ້ດ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຂາຂອງມັນທີ່ແຍກອອກໄປ ແລະ ອີກ 2,897 ກິໂລແມັດ ທີ່ບາງສ່ວນໃຊ້ໃນການຄົມມະນາຄົມໄດ້ ດ້ວຍເຮືອທີ່ເລິກໄປຈາກຜິວນ້ຳບໍ່ກາຍເຄິ່ງແມັດ.

=== ທາງອາກາດ ===
ປະເທດລາວມີສະໜາມບິນທັງໝົດ 52 ແຫ່ງເຊິ່ງມີຢູ່ພຽງ 9 ແຫ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ມີລັນເວລາດຍາງ ສ່ວນອີກ 43 ແຫ່ງບໍ່ມີ ແລະ ສະໜາມບິນທີ່ລາດຍາງ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ ແລະ ສະໜາມສາກົນຫຼວງພະບາງ ທີ່ມີລະຍະທາງຫຼາຍກ່ວາ 2,438 ແມັດ ສ່ວນທີ່ເຫຼືອມີລັນເວລາດຍາງ ສະໜາມບິນສີ່ແຫ່ງມີລັນເວຍາວ 1,524 — 2,437 ແມັດ ແລະ ສີ່ແຫ່ງທີ່ເຫຼືອມີລະຍະທາງລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ
ສະໜາມບິນທີ່ເຫຼືອບໍ່ມີລັນເວຍ໌ລາດຍາງມີຈຳນວນ 43 ແຫ່ງ ມີສະໜາມບິນພຽງແຫ່ງດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ມີຄວາມຍາວຫຼາຍກ່ວາ 1,524 ແມ້ດ; 17 ແຫ່ງມີຄວາມຍາວລະຫວ່າງ 914 — 1,523 ແມ້ດ ສ່ວນອີກ 25 ແຫ່ງສຸດທ້າຍມີຄວາມຍາວນ້ອຍກວ່າ 914 ແມ້ດ.

==== ສາຍການບິນ ====
* [[ການບິນລາວ|ລັດວິສາຫະກິດການບິນລາວ]]
* [[ລາວ ເຊັນໂທ ແອລາຍ]]
* [[ລາວເດີນອາກາດ]]

==== ສະໜາມບິນ ====
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນປາກເຊ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນຫຼວງພະບາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສາມຫຼ່ຽມຄຳ]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນເຊໂນ(ສະຫວັນນະເຂດ)]]
*  [[ສະໜາມບິນສາກົນສະຫວັນນະເຂດ]]
*  [[ສະໜາມບິນບໍ່ແກ້ວ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫຼວງນ້ຳທາ]]
*  [[ສະໜາມບິນອຸດົມໄຊ]] 
*  [[ສະໜາມບິນຊຽງຂວາງ]]
*  [[ສະໜາມບິນຫົວພັນ]]
*  [[ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນຜົ້ງສາລີ]]
*  [[ສະໜາມບິນອັດຕະປື]]

== ອັນດັບເວທີລະຫວ່າງປະເທດແລະໂລກ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອົງກອນ
! ຫົວຂໍ້ສຳຫຼວດ
! ອັນດັບທີ
|-
| [[Heritage Foundation]]/&lt;br /&gt;''[[The Wall Street Journal]]''
| ດັດຊະນີເສລີພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ &lt;br /&gt; (Index of Economic Freedom)
| 149 ຈາກ 157
|-
| [[Reporters Without Borders|ອົງການສື່ໄຮ້ພົມແດນ]]
| ດັດຊະນີເສລີພາບສື່ໂລກ &lt;br /&gt; (Worldwide Press Freedom Index)
| 156 ຈາກ 167
|-
| [[Transparency International|ອົງການຄວາມໂປ່ງໃສນາໆຊາດ]]
| ດັດຊະນີການຮັບຮູ້ເຖິງການທຸດຈະລິດ &lt;br /&gt; (Corruption Perceptions Index)
| 163 ຈາກ 179
|-
| [[United Nations Development Programme|ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາ]]
| ດັດຊະນີພັດທະນາມະນຸດ &lt;br /&gt; (Human Development Index)
| 130 ຈາກ 177 
|-
|}
*ໝາຍເຫດ:ຂໍ້ມູນປະເທດໃນການຈັດລຽງທີ່ນີ້ແມ່ນຖືກຮອງຮັບເອົາ179ປະເທດທົ່ວໂລກ.​
== ເຫດການສຳຄັນ ==
{{ຕ້ອງການອ້າງອິງ}}
* [[ກອງປະຊຸມອາຊຽນ|ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນ 2004 ແລະ 2016]]
* [[ກອງປະຊຸມອາເຊັມ]] 2012
* [[ມະຫະກຳກີລາແຫ່ງປະຊາຊາດອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້(ຊີເກມ)]] 2009
* [[ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງວຽງຈັນ 450 ປີ]]
* [[ກອງປະຊຸມຝຣັ່ງໂກໂຟນີ]]
* [[ກອງປະຊຸມລະເບີດບົ່ມບີ]]

== ເພີ່ມເຕີມ ==
* [[ລັດຖະທຳມະນູນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ]]

==ຂໍ້ຄວາມຂະຫຍາຍ==
{{notelist}}

== ອ້າງອີງ​ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

== ບັນນານຸກົມ ==
*{{cite book|author-link=ສິລາ ວີຣະວົງສ໌|editor-last1=ສຸເນດ ບຸນຍາວົງ|editor-first1=|editor-last2=ດວງເດືອນ ໂພທິສານ|editor-first2=|title=(ພົງສາວະດານລາວ)ປວັດສາດລາວ ແຕ່ບູຮານເຖິງ 1946 (ຕົ້ນສະບັບ1958) (ພິມຄັ້ງທີ3 2001)|location=ສ.ປ.ປ. ລາວ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ|publisher=ຫໍສະໝຸດແຫ່ງຊາດ|author=ມະຫາ ສີລາ ວີຣະວົງສ໌}}

{{ອາຊຽນ}}
[[ໝວດ:ປະເທດໃນອາຊີ|ລ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ|*]]</text>
      <sha1>qrqgn33i2ue8bu4vy8i4lgapfoykerc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວິກິພີເດຍ:ປະຕູສູ່ຊຸມຊົນ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2212</id>
    <revision>
      <id>131023</id>
      <parentid>130815</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:26:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>5637</id>
      </contributor>
      <comment>/* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */ new section</comment>
      <origin>131023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23922" sha1="3xo297va877fysiw25caz4jyfm6ieob" xml:space="preserve">&lt;center&gt;&lt;font size = &quot;+2&quot;&gt;'''ຍິນ​ດີ​ຕ້ອນ​ຮັບ​ສູ່ປະຕູສູ່ຊຸມຊົນ'''&lt;/font&gt;&lt;/center&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:44, 16 ມັງກອນ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[ຜູ້ໃຊ້:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:21, 18 ມັງກອນ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ສົນທະນາ]])&lt;/bdi&gt; 11:15, 19 ມີນາ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ຜູ້ໃຊ້:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ສົນທະນາຂອງຜູ້ໃຊ້:MediaWiki message delivery|ສົນທະນາ]]) 17:11, 3 ເມສາ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; 23:28, 27 ເມສາ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-30_Wikipedias&amp;oldid=30466145 --&gt;

== Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Read this message in another language&lt;/span&gt;]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.&lt;/span&gt;

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.&lt;/span&gt;

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.&lt;/span&gt; 

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This banner will remain visible until the end of the operation.&lt;/span&gt; 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.&lt;/span&gt;'''

* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;If you try to edit or save during these times, you will see an error message.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;If you see the error message, then please wait until everything is back to normal.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Then you should be able to save your edit.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.&lt;/span&gt;

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;''Other effects'':&lt;/span&gt;

* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Background jobs will be slower and some may be dropped.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Red links might not be updated as quickly as normal.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Some long-running scripts will have to be stopped.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;We expect the code deployments to happen as any other week.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.&lt;/span&gt;
* &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.&lt;/span&gt;

&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;This project may be postponed if necessary.&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]].&lt;/span&gt; &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Any changes will be announced in the schedule.&lt;/span&gt; 

'''&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Please share this information with your community.&lt;/span&gt;'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 ກັນຍາ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:26, 21 ກັນຍາ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ວິກິພີເດຍ:Community Portal]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31067433 --&gt;</text>
      <sha1>3xo297va877fysiw25caz4jyfm6ieob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ແຂວງຄຳມ່ວນ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5208</id>
    <revision>
      <id>131030</id>
      <parentid>128428</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T03:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50966-30</username>
        <id>24171</id>
      </contributor>
      <comment>/* ເຈົ້າແຂວງຄຳມ່ວນໃນອະດີດ */</comment>
      <origin>131030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43759" sha1="4htnzf3b5xj29u4ur8yc0gkbgbhm5j9" xml:space="preserve">{{ຕ້ອງການອ້າງອີງ}}{{ແຂວງປະເທດລາວ
| Province = ຄຳມ່ວນ
|image       = [[ຮູບ:Montage_of_Khammouane_Province,_Laos.jpg|210px]]
| Capital = [[ທ່າແຂກ]]
| Area = 16,315
| Population = 460,226 &lt;small&gt;''(2025 ຄາດຄະເນ)''&lt;/small&gt;
| coordinates             = {{coord|17.5|N|105.333333|E|type:adm1st_region:KH|display=inline, title}}

| Popdensity = 28 
| ISO3166 = LA-KH
| Geocode = 12000
|governor=ວັນໄຊ ພອງສະຫວັນ|motto=ຄຳມ່ວນດິນແດນທຳມະຊາດ ປະຫວັດສາດ
ວິລະຊົນ ຕົ້ນກຳເນີດລຳຜະຫຍາມະຫາໄຊ
ກິນຊຸບໜໍ່ໄມ້ແກ່ງໄກ່ໃສ່ສານ ນະມັດສະການ
ພຣະທາດສີໂຄດຕະບອງ ເປັນເຈົ້າຂອງເຂົ້າໜົມປ່ານ ປະສານປວງປະຊາ ເລັ່ງພັດທະນາ
ຊ່ວຍປະຊາໃຫ້ມີສຸກ.}}

[[ຮູບ:Khammouane Province-Laos.svg|thumb|right]]
'''ຄຳມ່ວນ''' ({{lang-en|Khammouan}}) ເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງ[[ປະເທດລາວ]]ທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນກາງຂອງປະເທດ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ[[ປະເທດໄທ]] ແລະ ທິດຕະເວັນອອກຕິດກັບ[[ປະເທດຫວຽດນາມ]], ທິດເໜືອຕິດກັບ[[ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ]] ແລະ ທິດໃຕ້ຕິດກັບ[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]. ແຂວງຄຳມ່ວນຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນພຽງແຕ່ 350 ກິໂລ
ແມັດເທົ່ານັ້ນ. ແຂວງຄຳມ່ວນຍັງເປັນແຂວງທີ່ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ[[ພູພຽງນາກາຍ]] ເຊິ່ງເປັນ ພູພຽງທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ແຂວງຄຳມ່ວນຍັງມີສັກກະຍະພາບທາງການອຸດສາຫະກຳ, ການບໍລິການຂົນສົ່ງ(Logistics) ແລະ ເປັນແຂວງທີ່ມີພື້ນທີ່ກະສິກຳ ຈຳນວນຫຼາຍອີກດ້ວຍ.

== ປະຫວັດແຂວງຄຳມ່ວນ ==

==== ອານາຈັກຟູນັນ ແລະ ອານາຈັກເຈນລະ(ຂອມ) ====
ແຂວງຄຳມ່ວນມີຄວາມສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດລາວ ໃນອະດີດປະມານ ຄ.ສ 5 ແຂວງຄຳມ່ວນເຄີີຍເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ [[ອານາຈັກຟູນັນ]] ແລະ [[ອານາຈັກເຈນລະ]](ຂອມ) ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ [[ເມືອງສີໂຄດຕະບູນ|ອານາຈັກສີໂຄດຕະບູນ]] ຫຼື [[ສີໂຄຕະປູຣະ]]. ໃນສະໄໝຝຣັ່ງເຂົ້າມາຮຸກຮານລາວເຮົາ ເມືອງສີໂຄດຕະບູນ ຈຶ່ງໄດ້ຖືກປ່ຽນຊື່ເປັນເມືອງທ່າແຂກ ດ້ວຍເຫດນີ້ພາຍໃນເມືອງທ່າແຂກ ຈຶ່ງສາມາດພົບເຫັນອາຄານສະຖາປັດຕະຍະກຳ ແບບຝຣັ່ງ ຢັ້ງຢາຍຢູ່. ປັດຈຸບັນຊື່ເມືອງທ່າແຂກຈຶ່ງເປັນພຽງຊື່ເມືອງເອກຂອງແຂວງເທົ່ານັ້ນ. ເນື່ອງຈາກຊື່ເມືອງທ່າແຂກບໍ່ໄດ້ສະທ້ອນເຖິງຄວາມເປັນລາວຢ່າງພຽງພໍ.

==== [[ອານາຈັກສີໂຄດຕະບູນ]] ຫຼື [[ສີໂຄຕະປູຣະ]]. ====

==== ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ====


== ຄຳຂັວນຂອງແຂວງ: ==
'''ພະທາດສີໂຄດຕະບອງງາມສະຫງ່າ        ລໍາຜະຫຍາມະຫາໄຊ'''  

'''ກໍາແພງໃຫຍ່ພູຄັນນາ                           ຜາຫີນໜາມໜໍ່'''  

'''ບໍ່ໄຟຟ້ານໍ້າເທີນສອງ                             ກອງລໍ-ນາຕານນໍ້າລອດຖ້ຳ'''  

'''ວິລະກຳ 21 ມີນາ 1946'''  

== ເຈົ້າແຂວງຄຳມ່ວນໃນອະດີດ ==

ທ່ານ ກຸວໍລະວົງ ປີ 1948
ທ່ານ ໂງ່ນ ຊະນະນິກອນ ປີ 1949
ທ່ານ ບຸນທັນ ຊົງວິໄລ  ປີ 1951
ທ່ານ ນິດ ສິງຫາຣາດ ປີ 1953
ທ່ານ ອຸໄດ ສຸວັນນະວົງ ປີ 55
ທ່ານ ຄຳເລື່ອນ ບຸນຍະແສງ 57
ທ່ານ ນິດໜໍ່ຄຳ  60
ທ່ານ ນິດ ສິງຫາຣາດ 64
ທ່ານ ອຸໄດ ສຸວັນນະວົງ 68
ທ່ານ ສີສຸວັນ  70
ທ່ານ ຄຳເລື່ອນ ບຸນຍະແສງ 71
ທ່ານ ສຸທິລຶກ 72
ທ່ານ ບຸນລ້ຽງ ຈຸລາມະນີ 74
ທ່ານ ຄຳເພັດ ພູນສະຫວັດ 75
ທ່ານ ວັນທອງ ລິນສົມພູ 75
ທ່ານ ຜາດີ ແກ້ວມະນີ 79
ທ່ານ ຄຳບານ ຈັນທະສອນ 86
ທ່ານ ອິນປົງ ໄຄ້ຍະວົງ 88
ທ່ານ ເຄນ ຜາລີວົງ ປີ 95
&lt;ref&gt;ອານາຈັກສີໂຄດຕະປອງ ໂດຍ ດວງໄຊ ຫລວງພະສີ&lt;/ref&gt;

== ລັກສະນະພູມສັນຖານ ==
ແຂວງຄຳມ່ວນມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 16,315 ກິໂລຕາແມັດ ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນທົ່ງພຽງລຽບແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງພູຮາວກໍ ເຊິ່ງມີຄວາມສູງ 2,256 ແມັດ ແລະ ທາງທິດຕາເວັນອອກ ຍັງມີສາຍພູຫຼວງເຊິ່ງເປັນສາຍພູກັ້ນແດນລະຫວ່າງລາວ-ຫວຽດນາມ.
ແຂວງຄຳມ່ວນມີປະຊາກອນປະມານ 455.669 ຄົນ, ຄວາມໜາແໜ້ນສະເລ່ຍປະມານ 27ຄົນ ຕໍ່ ກິໂລຕາແມັດ.
ປະຊາກອນ

== ທີ່ຕັ້ງ ແລະ ຊາຍແດນ ==
* ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ສ.ສ ຫວຽດນາມ]]
* ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ [[ຈັງຫວັດນະຄອນພະນົມ|ແຂວງນະຄອນພະນົມ]] ຂອງ [[ປະເທດໄທ|ຣາຊະອານາຈັກໄທ]]
* ທິດເໜືອຕິດກັບ [[ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ]]
* ທິດໃຕ້ຕິດກັບ [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]

== ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ ==
ແຂວງຄໍາມ່ວນ ໄດ້ກຳນົດໃຫ້ມີ 44 ຕາແສງ ລາຍລະອຽດດັ່ງລຸ່ມນີ້:
 1). ເມືອງທ່າແຂກ 91 ບ້ານ, ມີ 05 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ສີໂຄດ, ນາມ່ວງ, ນາເສ, ນາໂດນ ແລະ ຕາແສງດົງໃຕ້.
 2).​ ເມືອງໜອງບົກ 55 ບ້ານ, ມີ 04 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ໜອງຜໍາ, ໜອງບົກ, ດອນສະຫວ່າງ ແລະ ຕາແສງຕານເທິງ.
 3). ເມືອງເຊບັ້ງໄຟ 45 ບ້ານ, ມີ 04 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ສີບຸນເຮືອງ, ແສນຄໍາສົມບູນ, ຄຳແພໃຕ້ ແລະ ຕາແສງ ຄຳແພເໜືອ.
 4).​ ເມືອງຫີນບູນ 100 ບ້ານ, ມີ 06 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ໂພນຕິ້ວ, ຄໍາແກ້ວ, ຫີນບູນ, ຫາດໃຫຍ່, ປຸ່ງເໜືອ ແລະ ຕາແສງເລົ່າຄາ.
 5).​ ເມືອງມະຫາໄຊ 68 ບ້ານ, ມີ 04 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ມະຫາໄຊ, ໂພນສະອາດ, ປ່າໜາມ ແລະ ຕາແສງ ໂພນເມືອງ.
 6). ເມືອງຍົມມະລາດ 46 ບ້ານ, ມີ 04 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງນາບໍ່, ຍົມມະລາດ, ນາໂຊກ ແລະ ຕາແສງ ພີດ.
 7). ເມືອງບົວລະພາ 73 ບ້ານ, ມີ 05 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ຕະຫລອງ, ທົ່ງຂາມ, ຊອກ, ນາສະລອນ ແລະຕາແສງ ໜອງມ້າ.
 8/.​ ເມືອງນາກາຍ 35 ບ້ານ, ມີ 05 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ນາກາຍ, ເມືອງຫຼວງ-ນາຕານ, ນາວາງ, ທ່າໃຜ່ບ້ານ ແລະ ຕາແສງ ເຕີງ.
 9). ເມືອງໄຊບົວທອງ 44 ບ້ານ, ມີ 04 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງ ສີວິໄລ, ນາຊາຍຄຳ, ນາພ້າວ ແລະ ຕາແສງ ນໍ້າກະປໍ.
 10). ເມືອງຄູນຄໍາ 22 ບ້ານ, ມີ 03 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງນາກາງ, ຄູນແກ້ວ ແລະ ຕາແສງ ທ່ານາ. &lt;ref&gt;Khammouane News on Facebook&lt;/ref&gt;

{|class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ອັນດັບ || ລະຫັດ || ເມືອງ/ເທດສະບານ || ພົນລະເມືອງ
|-
|1 || [[1201]] ||[[ທ່າແຂກ]] [[Thakhek]]||102,753 ||
|-
|2 || [[1202]] ||[[ເມືອງມະຫາໄຊ (Mahaxay)]]|| 42,528 ||
|-
|3 || [[1203]] ||[[ເມືອງໜອງບົກ (Nongbok)]]|| 55,319 ||
|-
|4 || [[1204]] ||[[ເມືອງຫີນບູນ (Hinboun)]]|| 57,779 ||
|-
|5 || [[1205]] ||[[ເມືອງຍົມມະລາດ (Nhommalath)]]|| 38,132 ||
|-
|6 || [[1206]] ||[[ເມືອງບົວລະພາ (Bualapha)]]|| 37,575 ||
|-
|7 || [[1207]] ||[[ເມືອງນາກາຍ (Nakai)]]|| 30,717 ||
|-
|8 || [[1208]] ||[[ເມືອງເຊບັ້ງໄຟ (Xebangfai)]]|| 34,824 ||
|-
|9 || [[1209]] ||[[ເມືອງໄຊບົວທອງ (Xaybuathong)]] || 30,391 ||
|-
|10 || [[1210]] ||[[ເມືອງຄູນຄໍາ (Kounkham)]]|| 26,123 ||
|}

{|class=&quot;wikitable&quot;


== ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ==
ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ຂອງແຂວງ ອັດຕາຂະຫຍາຍຕົວເສດຖະກິດຂອງແຂວງ ປະຕິບັດໄດ້ 6.4% (ມະຕິສະພາ  6.13%), ລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ (GDP) ບັນລຸໄດ້ 26,772 ຕື້ກີບ, ເທົ່າກັບ 104% (ມະຕິສະພາ 25,733 ຕື້ກີບ); ລາຍຮັບສະເລ່ຍຕໍ່ຫົວຄົນ 2,700 ໂດລາສະຫະລັດ (ມະຕິສະພາ 2,694 ໂດລາສະຫະລັດ), ພົນລະເມືອງ 460,226 ຄົນ; ອັດຕາແລກປ່ຽນ 21,535 ກີບ/1 ໂດລາສະຫະລັດ, ອັດຕາເງິນເຟີ້ສະເລ່ຍ 4.35%.
=&gt; ລົງທຶນຂອງລັດ: ໄດ້ຮັບອະນຸມັດທຶນທັງໜົດ 379 ໂຄງການ, ມູນຄ່າລວມທັງໝົດ 828.40 ຕື້ກີບ, ໃນໄລຍະ 01 ປີ 2025 ຜ່ານມາສາມາດ ປະຕິບັດໄດ້ 327 ໂຄງການ, ມູນຄ່າ 606.66 ຕື້ກີບ ເທົ່າກັບ 73.23% ຂອງທຶນທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸມັດ ເທົ່າກັບ 79.20% ຂອງ ( ມະຕິສະພາ 766 ຕື້ກີບ )
=&gt; ການລົງທຶນທາງການເພື່ອການພັດທະນາ (ODA) ທີ່ບໍ່ນອນໃນສາລະບານລົງທຶນຂອງລັດ: ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ 16 ໂຄງການ, ມູນຄ່າ 249 ຕື້ກີບ ເທົ່າກັບ 80% ຂອງ (ມະຕິສະພາ 311 ຕື້ກີບ).
=&gt; ການລົງທຶນຂອງເອກະຊົນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ: ສາມາດດຶງດູດການລົງທຶນພາກເອກະຊົນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະະເທດໄດ້ທັງໝົດ 79 ໂຄງການ ເຊີ່ງມີມູນຄ່າທັງໝົດ 2,567 ຕື້ກີບ ເທົ່າກັບ 66% ຂອງ (ມະຕິສະພາ 3,835 ຕື້ກີບ), ທຶນຈົດທະບຽນ 2,508 ຕື້ກີບ. ໃນນັ້ນ: ກິດຈະການສຳປະທານມີ 23 ໂຄງການ ທຶນທັງໝົດມູນຄ່າ 1,755 ຕື້ກີບ ແລະ ທຶນຈົດທະບຽນ 1,696 ຕື້ກີບ, ກິດຈະການທົ່ວໄປ 56 ໂຄງການ ທຶນທັງໝົດ ມີມູນຄ່າ 812 ຕື້ກີບ ແລະ ທຶນຈົດທະບຽນ 812 ຕື້ກີບ.
=&gt; ດ້ານທະນາຄານ: ສາມາດລະດົມເງິນຝາກຂອງລະບົບສະຖາບັນການເງິນ ໄດ້ຈຳນວນ 8,297.66 ຕື້ກີບ ເພີ່ມຂຶ້ນ 9.93% ທຽບປີຜ່ານມາ,ເພີ້ມຂື້ນ 0.29% ທຽບໃສ່ເດືອນຜ່ານມາ,ການສະໜອງສິນເຊື່ອໃຫ້ສັງຄົມຂອງລະບົບສະຖາບັນການເງິນປະຕິບັດໄດ້ 1,205.99 ຕື້ກີບ ເທົ່າກັບ 86.33% ຂອງ(ມະຕິສະພາ 1,397 ຕື້ກີບ) ເພີ້ມຂື້ນ 7.6% ທຽບໃສ່ປີຜ່ານມາ,ເພີ້ມຂື້ນ 7.75% ທຽບໃສ່ເດືອນຜ່ານມາ.ໃນນີ້: ສິນເຊື່ອສະໜອງໃຫ້ຂະແໜງທັງໝົດ ແຍກຕາມຂະແໜງການມີຄື: ຂະແໜງອຸດສາຫະກຳ ກວມເອົາ 20.59% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ; ຂະແໜງກໍ່ສ້າງ ກວມເອົາ  5.55% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ; ຂະແໜງປະກອບວັດຖຸເຕັກນິກ ກວມເອົາ 0.08% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ; ຂະແໜງກະສິກຳ-ປ່າໄມ້  ກວມເອົາ 19.70% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ; ຂະແໜງການຄ້າ ກວມເອົາ  23.18% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ;  ຂະແໜງຂົນສົ່ງ-ໄປສະນີ ກວມເອົາ  6.84% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ; ຂະແໜງບໍລິການ ກວມເອົາ 10.16%ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ; ຂະແໜງຫັດຖະກຳ ກວມເອົາ 0.29% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ ແລະ ຂະແໜງອື່ນໆ ກວມເອົາ 13.61% ຂອງສິນເຊື່ອທັງໝົດ.

=&gt; ເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວໃນລະດັບ 6.2% ແລະ ຂະແໜງການຂະຫຍາຍຕົວເພີ່ມຂຶ້ນສະເລ່ຍຄື:
-	ຂະແໜງ ກະສິກຳ		ຂະຫຍາຍຕົວ 	ສະເລ່ຍໃນລະດັບ	  3.1%.
-	ຂະແໜງ ອຸດສາຫະກຳ 	ຂະຫຍາຍຕົວ 	ສະເລ່ຍໃນລະດັບ   7.6%.
-	ຂະແໜງ ບໍລະການ 		ຂະຫຍາຍຕົວ 	ສະເລ່ຍໃນລະດັບ	  5.9%.
-	ຂະແໜງ ພາສີ		    ຂະຫຍາຍຕົວ 	ສະເລ່ຍໃນລະດັບ	  6.2%.

== ການກະສິກໍາ ==
- ການຜະລິດເຂົ້ານາແຊງ ປີ 2025 ທົ່ວແຂວງ ປະຕິບັດໄດ້ 11,865 ເຮັກຕາ ເທົ່າກັບ 83.64% ຂອງ (ແຜນການ 14,186 ເຮັກຕາ), ສະມັດຕະພາບ 5.21 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ 61,845 ໂຕນ ເທົ່າກັບ 78.38% ຂອງ (ແຜນການ 78,896 ໂຕນ).ໃນນັ້ນ: ເນື້ອທີ່ນາດໍາ 90,232 ເຮັກຕາ ເທົ່າກັບ 97.24% ຂອງແຜນການປີ,  (ແຜການນ 6,953 ເຮັດຕາ) ແລະ ເທົ່າ 53.05% ຂອງເນື້ອທີ່ລວມ, ເນື້ອທີ່ນາຫວ່ານ 5,570 ເຮັກຕາ ເທົ່າກັບ 100% ຂອງ (ແຜນການ 5,570 ເຮັກຕາ) ແລະ ເທົ່າກັບ 46.94 % ຂອງເນື້ອທີ່ລວມ. ປູກເປັນສະບຽງອາຫານໄດ້ໃນເນື້ອທີ່ 3,877 ເຮັກຕາ, ເທົ່າກັບ 82.55 % ຂອງ (ແຜນການ 4,696 ເຮັກຕາ), ສະມັດຕະພາບ 5.10 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ 19,779 ໂຕນ ເທົ່າກັບ 76.84% ຂອງ(ແຜນ 25,840 ໂຕນ). ປູກເປັນສິນຄ້າສາມາດປະຕິບັດໄດ້ໃນເນື້ອທີ່ 7,988 ເຮັກຕາ, ເທົ່າກັບ 84.17% ຂອງ (ແຜນການ 9,490 ເຮັກຕາ), ສະມັດຕະພາບ 5.27 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ 42,066 ໂຕນ ເທົ່າກັບ 78.28% ຂອງ (ແຜນ 53,056 ໂຕນ).
- ການປູກພຶດສະຮອງ (ລະດູແລ້ງ): ສາມາດປູກໄດ້ເນື້ອທີ 10,506 ເຮັກຕາ ເທົ່າກັບ 99.80% ຂອງ (ແຜນການ 10,527 ເຮັກຕາ),ສະມັດຕະພາບ 6.37 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ 66,957 ໂຕນ ເທົ່າກັບ 117.64% ຂອງ (ແຜນການ 56,914 ໂຕນ) ແລະ ການປູກເປັນສະບຽງອາຫານ ປະຕິບັດໄດ້ໃນເນື້ອທີ່ 3,683 ເຮັກຕາ, ເທົ່າກັບ  97.61 % ຂອງ (ແຜນການ 3,773 ເຮັກຕາ), ສະມັດຕະພາບ 5.15 ໂຕນ/ເຮັກຕາ, ຜົນຜະລິດ 18,972 ໂຕນ ເທົ່າກັບ 95.29% ຂອງ (ແຜນການ 19,906 ໂຕນ).

== ອຸດສາຫະກໍາໜັກ ==
- ການຜະລິດແຮ່ທາດ : ສາມາດຜະລິດແຮ່ທາດໄດ້ ໄດ້ 562.97 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ ເທົ່າກັບ 300% ຂອງ (ມະຕິສະພາ 187.25 ລ້ານໂດລາມະຫະລັດ), ສາມາດຈຳໜ່າຍຜະລິດຕະພັນແຮ່ທາດໄດ້ 808.47 ລ້ານໂດລາ  ເທົ່າກັບ 400% ຂອງ (ມະຕິສະພາ 202.01 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ). 
- ອຸດສາຫະກໍາປຸງແຕ່ງເປັນຕົ້ນ: ຜະລິດຕະພັນສະບຽງອາຫານ, ຊີມັງ, ປຸນຂາວ, ວັດສະດຸກໍ່ສ້າງ,ທາດເຄມີ, ເມັດຢາງ, ຜະລິດ PE ແລະ ອື່ນໆ ເຊິ່ງສາມາດປະຕິບັດໄດ້ມູນຄ່າການຜະລິດ  2,778.86 ຕື້ກີບ, ເທົ່າກັບ 71% ຂອງ (ມະຕິສະພາ 3,905 ຕື້ກີບ)ແລະ ເທົ່າກັບ 133% ຂອງ(ແຜນການ 2,083.89 ຕື້ກີບ) ທຽບໃສ່ໄລຍະດຽວກັນ ຂອງປີຜ່ານມາເພີ່ມຂຶ້ນ 15%, ສາເຫດຍ້ອນ: ມີໂຮງງານອຸດສາຫະກຳປຸງແຕ່ງ ໄດ້ເກິດຂຶ້ນໃໝ່ຫຼາຍແຫ່ງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການ ຂອງຕະຫຼາດຫຼາຍຂຶ້ນ, ມູນຄ່າການຈຳໜ່າຍ  3,103.25 ຕື້ກີບ, ເທົ່າກັບ 83% ຂອງ (ມະຕິສະພາ 3,705 ຕື້ກີບ) ແລະ ເທົ່າກັບ 120% ຂອງ(ແຜນການ 2,582.20 ຕື້ກີບ).ທຽບໃສ່ໄລຍະດຽວກັນ ຂອງປີຜ່ານມາ ເພີ່ມຂຶ້ນ 35%. ສາເຫດຍ້ອນ: ມີກຳລັງການຜະລິດຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ມີຄວາມຕ້ອງການ ຂອງຕະຫຼາດ ກໍ່ຫຼາຍຂຶ້ນ.

== ພະລັງງານ ==
+ ການຜະລິດພະລັງງານ: ທົ່ວແຂວງມີແຫຼ່ງຜະລິດໄຟຟ້າພະລັງງານນໍ້າຈຳນວນ 4 ແຫ່ງຄື: ເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າເທີນ 2, ເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າເທີນ-ຫີນບູນ, ເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຫີນບູນຕອນລຸ່ມ ແລະ ພະລັງງານແສງອາທິດ 01 ແຫ່ງ ສາມາດຜະລິດພະລັງງານໄຟຟ້າໄດ້ 6,615.20 GWh ເທົ່າກັບ 78% ຂອງ (ມະຕິສະ 8,376 GWh) ແລະ ສາມາດຈໍາໜ່າຍພາຍໃນໄດ້: 684.20 GWh ເປັນມູນຄ່າ: 309,59 ລ້ານບາດ ແລະ 20,11 ລ້ານໂດລາ; ຈໍາໜ່າຍຕ່າງປະເທດໄດ້: 5,931 GWh ເປັນມູນຄ່າ: 5.540,29 ລ້ານບາດ ແລະ 139,20 ລ້ານໂດລາ.   
+ ວຽກເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ:
	ເຂື່ອນທີ່ກຳລັງສືກສາ ມີຢູ່ 06 ເຂື່ອນຄື:
1)	ເຂື່ອນໄຟຟ້າເຊບັ້ງໄຟ 01 ແກ້ງແກວ ມີກຳລັງຕິດຕັ້ງຢູ່ 110 MW, ມີກໍາລັງພະລິດ 480 GWH/Y.
2)	ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແກ້ງສອຍ ມີກຳລັງຕິດຕັ້ງ 15 MW, ມີກໍາລັງພະລິດ 104 GWH/Y. 
3)	ເຂື່ອນໄຟຟ້າຝາຍນໍ້າລົ້ນນໍ້າຂະໜາດນ້ອຍແກ້ງຫົວຫາດສົນ ບ້ານໂພນແສດ ເມືອງຍົມມະລາດ, ມີກຳລັງຕິດຕັ້ງ 10 MW. ມີກໍາລັງການຜະລິດສະເລ່ຍ 63.129 GWH/Y. 
4)	ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍ ສາຍນໍ້າໄຮ ຕອນເທີງ ເມືອງຄູນຄໍາ, ມີກຳລັງຕິດຕັ້ງ 15 MW.
5)	ໂຄງການໃນການ ຂໍສືກສໍາຫຼວດໃນການຕິດຕັ້ງເຄືອງປັນໄຟຟ້າທ້າຍເຮືອນຈັກ ຂອງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າເທີນ ຫີນບຸນ (ເຂດທ້າຍເຮືອນຈັກບ້ານນໍ້າສະນາມ).
6)	ໂຄງການ ຜະລິດໄຟຟ້າ ແບບສູບນໍ້າກັບ ຂອງບໍລິສັດໄຟຟ້ານໍ້າເທີນ2 ເຂດບ້ານດອນ-ຂອນແກ່ນ ອ່າງນໍ້່າເທີນ 2 ແລະ ທ້າຍເຮືອນຈັກ ເຂດເມືອງຍົມມະລາດ.
	ໂຄງການສືກສາກ່ຽວກັບພະລັງງານແສງຕາເວັນ 4 ໂຄງການ :
1)	ໂຄງການພະລັງງານແສງຕາເວັນ ຂອງລັດວິສາຫະກິດ ໄຟຟ້າລາວ ສືກສາສໍາຫຼວດໃນ 5 ເຂດຄື:ເມືອງ ທ່າແຂກ ເຂດບ້ານໂພນເຍຍ,ເມືອງ ເຊບັ້ງໄຟ ເຂດບ້ານ ຂົວເຊ,ເມືອງ ຫີນບູນ  ເຂດບ້ານ ດົງມ່ວງໄຂ,ເມືອງ ໜອງບົກ ເຂດບ້ານດົງຂວາງ, ເມືອງ ມະຫາໄຊ ເຂດບ້ານໂພນສະຫັວນ.
2)	ໂຄງການໄຟຟ້າແສງຕາເວັນໃນກໍາລັງຕີດຕັ້ງ 30 ເມກາວັດ ໃນເນື້ອທີ່ 54.5 ເຮັກຕາ ໃນເຂດນີຄົມອຸດສາຫະກໍາ ບ້ານດົງໃຕ້ (ນິຄົມອຸດສາຫະກໍາ 2ພັນເຮັກຕາ) ເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄໍາມ່ວນ ຂອງບໍລິສັດ ຊີໂນ-ອາກຣີ ໂປຕາສ ຈໍາກັດ.
3)	ໂຄງການສືກສາສໍາຫຼວດ ພະລັງງານໄຟຟ້າ ແສງຕາເວັນ ເຂດ ບ້ານໜອງຫ່າງ ເມືອງທ່າແຂກ ແລະ ບ້ານໜອງພັງ ເມືອງ ເຊບັ້ງໄຟ ແຂວງຄໍາມ່ວນ ຂອງບໍລິສັດ ຍຸນນານ ຫຼື (YEIG )  ຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນໃນການຂໍສືກສາ. (ປະຈຸບັນອິງຕາມແຈ້ງການຂອງຫ້ອງວ່າການລັດຖະບານ ໃຫ້ໂຄງການດັ່ງກ່າວ ສືກສາສັນຍາ ແລະກໍ່ສ້າງໄປພ້ອມກັນ ປະຈຸບັນໂຄງການດັ່ງກ່າວໄດ້ກໍ່ສ້າງສໍາເລັດ ແລະໄດ້ຂາຍໄຟໃຫ້ແກ່ ລັດວິສະຫະກິດໄຟຟ້າລາວໃນຕົ້ນເດືອນ ເມສາ 2025 ເປັນຕົ້ນມາ (ແຕ່ໂຄງການດັ່ງກ່າວແມ່ນຕ້ອງໄດ້ເຊັນ CA ຄືນ).
4)	ໂຄງການສືກສາສໍາຫຼວດ ພະລັງງານແສງຕາເວັນ ເຂດບ້ານນາມັນປາ, ບ້ານໂພນ, ບ້ານດົງຂວາງ, ບ້ານໜອງບົກ ເມືອງໜອງບົກໃນເນື້ອທີ່ 182 ເຮັກຕາ ເພື່ອຮັບໃຊ້ ໂຄງການ ເອັກດີແອວ ຄໍາມ່ວນໂປຕາຣັສ.
	ໂຄງການພະລັງງານຄວາມຮ້ອນ (ໄຟຟ້າ ຖ່ານຫີນ) 02 ໂຄງການ :
1)	ໂຄງການ ສືກສາສໍາຫຼວດ ໂຄງການໄຟຟ້າພະລັງງານຄວາມຮ້ອນ  ຖ່ານຫີນ ທີ່ຈຸດສຸມຫລັງຄັງ ເມືອງ ບົວລະພາ (ຍ້າຍມາ ບ້ານ ກວນໂພ ເມືອງ ຍົມມະລາດ) ຂອງບໍລິສັດ ບົວລະພາ ພາວເວີ ເຊີ່ງຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນ CA (ການ ສືກສາສໍາຫຼວດເນື່ອທີ່ດີນຂອງປະຊາຊົນ ຜູ້ທີ່ຖືກຜົນກະທົບ ໃນເນື່ອ ທີ່ 90 ເຮັກຕາ).
2)	ໂຄງການສືກສາ ໄຟຟ້າຖ່ານຫີນ ແລະຊີວະມວນ ໃນກໍາລັງຕີດຕັ້ງ 300 ເມກາວັດ ໃນເນື່ອທີ່ 74 ເຮັກຕ່າ ໃນເຂດນີຄົມອຸດສາຫະກໍາ ເຂດບ້ານດົງໃຕ້(ນິຄົມອຸດສາຫະກໍາ 2ພັນເຮັກຕາ) ເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄໍາມ່ວນ ຂອງບໍລິສັດ ຊີໂນ-ອາກຣີ ໂປຕາສ ຈໍາກັດ. 
	 ພະລັງງານລົມ 7 ໂຄງການ:
1)	ໂຄງການພະລັງງານລົມ ທີ່ສືກສາເຂດ ເມືອງນາກາຍ ແລະ ເມືອງບົວລະພາ ໃນການສືກສາສໍາຫຼວດຂອງບໍລິສັດ ພົງຊັບ ຈໍາກັດ ເຊີ່ງສືກສາສໍາຫຼວດ ຢູ່ 03ແຂວງ ຄື: ແຂວງ ຄໍາມ່ວນ, ແຂວງ ບໍລິຄໍາໄຊ ແລະ ແຂວງ ສະຫັວນນະເຂດ ສືກສາສໍາຫຼວດໃນກໍາລັງຕິດຕັ້ງ 1,600 MW.
2)	ໂຄງການພະລັງງານລົມ ເຂດຫຼັງຄັງ ເມືອງ ບົວລະພາ ຂອງບໍລິສັດ the Blue Circle pte. Ltd ຂໍສຶກສາສໍາຫຼວດຄວາມເປັນໄປໄດ້ທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ເຕັກນິກຂອງໂຄງການພະລັງງານລົມ ໃນ ຮູບແບບການລົງທຶນຮ່ວມລະຫວ່າງ ພາກລັດ ແລະ ເອກະຊົນ ຢູ່ເຂດບ້ານໜອງຈັນ, ເມືອງບົວລະພາ, ແຂວງຄໍາມ່ວນ ໃນເນື້ອທີ່ 1,825.05 ເຮັກຕາ.
3)	ໂຄງການພະລັງງານລົມ ເຂດເມືອງບົວລະພາ ແລະ ເມືອງໄຊບົວທອງ ແຂວງ ຄໍາມ່ວນ ຂອງບໍລິສັດ Energy singapore Pte.Ltd ໃນການສືກສາສໍາຫຼວດກວມເອົາ ເມືອງ ບົວລະພາ ມີເນື້ອທີ່ 8,547 ເຮັດຕາ ເມືອງ ໄຊບົວທອງ  ໃນເນື້ອທີ່ 5,552 ເຮັດຕ່າ ຂອງເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 14,099 ເຮັກຕາ.
4)	ໂຄງການເກັບກໍາຂໍ້ມູມເບື້ອງຕົ້ນ ພະລັງງານລົມ ຂອງບໍລິສັດ Dal Dung- Jinkopower Jsc.ໃນເນື່ອທີ່ 10,585 ເຮັກຕາ  ໃນກໍາລັງການຜະລິດ 500 MW ກວມເອົາ 03 ເມືອງ ຄື: ເມືອງບົວລະພາ, ເມືອງຍົມມະລາດ ແລະ ເມືອງມະຫາໄຊ ແຂວງຄໍາມ່ວນ.
5)	ໂຄງການ ເກັບກໍາຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນ ພະລັງງານລົມ ເຂດໜອງມ້າ ລະໂບຍ ແລະ ວັງມະເນີ ຂອງບໍລິສັດ ຈິລາວອນ ຈໍາກັດ ເຊີງຂໍສືກສາໃນເນື່ອທີ່ 16,382 ເຮັກຕາ ( ເຊີ່ງຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນຂໍສືກສາ).
6)	ໂຄງການ ເກັບກໍາຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນ ພະລັງງານລົມ ຂອງບໍລີສັດ ທີ ກຮູບ ( T Group ) ເຊີ່ງຂໍສືກສາສໍາຫຼວດໃນເຂດ 2ເມືອງຄື: ເມືອງ ບົວລະພາ 2 ບ້ານ (ບ້ານໂພນ- ນາເພົ້າ) ແລະ ເມືອງ ນາກາຍ ( ບ້ານດອນ ແລະ ບ້ານຂອນແກ່ນ ) ເນື້ອທີ່ໃນການຂໍສືກສາ 4,138 ເຮັກຕາ (ໃນຂັ້ນຕອນຂໍສືກສາ).
7)	ໂຄງການພະລັງງານລົມ ໃນການເກັບກໍາຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນຂອງບໍລິສັດ ຂອງບໍລິສັດ ຫວຽດ-ລາວ ຂໍສືສາສໍາຫຼວດໃນເຂດ
ເມືອງນາກາຍ (ເນື້ອທີ່ສ່ວນ 1 ອາດນອນໃນເຂດອຸທິຍານແຫ່ງຊາດ ນາກາຍ-ນໍ້າເທີນ) ເຊີ່ງຂໍສືກສາສໍາຫຼວດໃນເນື້ອທີ່ 34.591 ເຮັກຕາ ໃນກໍາລັງຕິດຕັ້ງ 500-600 ເມກາວັດ.

== ການເງິນການທະນາຄານ ==

== ທຸລະກິດການທ່ອງທ່ຽວ==

ໃນປີ 2024, ແຂວງຄຳມ່ວນໄດ້ຕ້ອນຮັບນັກທ່ອງທ່ຽວເກີນ 800,000 ຄົນ, ສ້າງລາຍຮັບ 1,000 ຕື້ກີບ (46 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ). 
&lt;ref&gt;https://laotiantimes.com/2025/01/30/khammouane-sets-sights-on-tourism-boom-in-2025-with-new-attractions-eco-friendly-initiatives/&lt;/ref&gt;

== ທຸລະກິດໂຮງແຮມ==

== ການຄົມມະນາຄົມ ==

==== + ການຂົນສົ່ງທາງບົກ ====
- ທາງເລກທີ 13 (R13): ທາງເລກທີ 13 (R13) ເປັນເສັ້ນທາງຫຼວງທີ່ສຳຄັນໃນລາວ ທີ່ຜ່ານແຂວງຄຳມ່ວນ ໂດຍເຊື່ອມຕໍ່ພາກເໜືອຂອງລາວຜ່ານແຂວງຄຳມ່ວນ ແລະ ໄປຈົບທີ່ແຂວງພາກໃຕ້. ເສັ້ນທາງນີ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການຂົນສົ່ງ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍເສດຖະກິດ-ສັງຄົມໃນທົ່ວປະເທດຂອງລາວ.

- ທາງເລກທີ 12 (R12): ທາງເລກທີ 12 (R12) ເປັນເສັ້ນທາງສາຍຫຼວງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນໃນການເຊື່ອມຕໍ່ ປະເທດໄທ - ລາວ - ຫວຽດນາມ ໂດຍຜ່ານ ແຂວງຄຳມ່ວນ ແລະ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ເສັ້ນທາງເສດຖະກິດຕາເວັນອອກ-ຕາເວັນຕົກ (East-West Economic Corridor - EWEC).

- ທາງເລກທີ 8 (R8): ທາງເລກທີ 8 (R8) ເປັນເສັ້ນທາງສາຍຫຼວງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນໃນການເຊື່ອມຕໍ່ ປະເທດໄທ, ສປປ ລາວ, ແລະ ຫວຽດນາມ ຜ່ານ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ແລະ ແຂວງຄຳມ່ວນ ໂດຍສິ້ນສຸດຢູ່ ດ່ານນໍ້າພາວ (Cầu Treo) ຊາຍແດນຫວຽດນາມ.

- ທາງດ່ວນທ່າແຂກ-ດ່ານຈໍຫລໍ:

- ທາງດ່ວນວຽງຈັນ-ປາກເຊ:

- ດ່ານຊາຍແດນສາກົນ-ສະຖານີຂົນສົ່ງສິນຄ້າທ່າບົກທ່າແຂກ(Thakhek Dry Port):

==== + ການຂົນສົ່ງທາງເຮືອ ====
ການຂົນສົ່ງທາງເຮືອໃນແຂວງຄໍາມ່ວນ ແມ່ນສ່ວນຫນຶ່ງທີ່ສໍາຄັນຂອງລະບົບຂົນສົ່ງໃນແຂວງນີ້ ໂດຍສະເພາະການຂົນສົ່ງຜ່ານແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ແມ່ນໍ້າສາຂາຕ່າງໆ. ແຂວງຄໍາມ່ວນ ຕັ້ງຢູ່ທາງກາງຂອງລາວ ແລະ ມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດໄທ ແລະ ປະເທດຫວຽດນາມ ເຮັດໃຫ້ການຂົນສົ່ງທາງເຮືອມີບົດບາດສໍາຄັນໃນການຄົມມະນາຄົມ ແລະ ການຄ້າ.

'''ຈຸດສໍາຄັນຂອງການຂົນສົ່ງທາງເຮືອໃນແຂວງຄໍາມ່ວນ:'''

# '''ແມ່ນໍ້າຂອງ''': ເປັນເສັ້ນທາງຂົນສົ່ງຫລັກ ເຊື່ອມຕໍ່ກັບແຂວງອື່ນໆ ແລະ ປະເທດເພື່ອນບ້ານ.
# '''ເຮືອຂົນສົ່ງປະເພດຕ່າງໆ''': ລວມມີເຮືອບັນທຸກ, ເຮືອດ່ວນ ແລະ ເຮືອຂອງຊາວບ້ານ.
# '''ທ່າເຮືອສໍາຄັນ''':
#* '''ທ່າເຮືອເມືອງທ່າແຂກ''': ໃຊ້ສໍາລັບການຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານ ແລະ ສິນຄ້າ.
#* '''ທ່າເຮືອເມືອງໜອງບົກ''': ໃຊ້ສໍາລັບການຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານ ແລະ ສິນຄ້າ.
#* '''ທ່າເຮືອເມືອງຫີນບູນ''': ໃຊ້ສໍາລັບການຂົນສົ່ງຜູ້ໂດຍສານ ແລະ ສິນຄ້າ

==== + ການຂົນສົ່ງທາງອາກາດ ====
- ສະໜາມບິນສາກົນທ່າແຂກ(THK): ສະໜາມບິນສາກົນທ່າແຂກ (Thakhek International Airport) ແມ່ນໜຶ່ງໃນສະໜາມບິນສາກົນຂອງລາວ ຕັ້ງຢູ່ໃນເມືອງທ່າແຂກ, ແຂວງຄຳມ່ວນ. ສະໜາມບິນດັ່ງກ່າວ ທີ່ຕັ້ງເດີມຢູ່ບ້ານໂພນສະໜາມ ເຊີ່ງໄດ້ໂຈະການດໍາເນີນການແລ້ວ ແລະ ໄດ້ຍົກຍ້າຍມາທີ່ ບ້ານໂພນພິມ(ຫຼັກ 6 ທາງເລກທີ13ໃຕ້), ເຊີ່ງປັດຈຸບັນກໍາລັງວາງແຜນຄົ້ນຄວ້າການກໍ່ສ້າງ ເພື່ອສົ່ງເສີມການທ່ອງທ່ຽວ, ເສດຖະກິດທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ດຶງດູດການລົງທຶນພາຍໃນແຂວງ. ສະໜາມບິນແຫ່ງນີ້ຈະຊ່ວຍເຊື່ອມຕໍ່ພາກກາງຂອງລາວກັບພາກເໜືອ-ໃຕ້ ແລະ ປະເທດອື່ນໆ ໂດຍສະເພາະແມ່ນປະເທດທ່ອງທ່ຽວໃນອາຊີ ເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມ, ໄທ, ຈີນ, ກໍາປູເຈຍ...

== ການສື່ສານ ==

== ການສຶກສາ ==

== ສາທາລະນະສຸກ ==
ແຂວງ ຄໍາມ່ວນ ມີໂຮງໝໍແຂວງ 1 ແຫ່ງ, ໂຮງໝໍທະຫານແຂວງ 1 ແຫ່ງ, ໂຮງໝໍສາກົນຄໍາມ່ວນ 1 ແຫ່ງ, ໂຮງໝໍເມືອງ 10 ຕົວເມືອງ 10 ແຫ່ງ, ນອກນັ້ນ ຍັງມີ ຄລີນິກ ຈໍານວນໜື່ງ.

== ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ ==
* [[ພະທາດສີໂຄດຕະບອງ]]
* [[ຖະໜົນສິງກະໂປຈຸລະມະນີ]]
* [[ຖະໜົນສຸພານຸວົງ]]
* [[ພະທາດເມືອງພອນ]]
* [[ຕາດຄອນແກ້ວ]]
* ຂຸນກອງແລງ
* [[ກຳແພງຍັກ]]
* [[ນ້ຳຕົກຕາດສະນາມ]]
* ນໍ້າຕົກຕາດສຽງລື
* ຜາກະຕ່າຍ
* [[ຖ້ຳຜາແຂ້]]
* [[ທ່າຝຣັ່ງ]] ວັງສີຄາມ
* [[ຖ້ຳຊຽງລຽບ]]
* [[ຖ້ຳພະຈັນ]]
* [[ຖ້ຳພະອິນ]]
* [[ຖ້ຳພະ|ຖ້ຳພະ(ຖ້ຳຜາຊ້າງ)]]
* [[ຖ້ຳຂຸນນ້ຳໂດນ]]
* ຖໍ້າປາເຊືອມ-ໜອງເທົາ
* ຫ້ວຍນໍ້າໄສ
* ຖໍ້ານໍ້າລອດເຊບັ້ງໄຟ
* [[ຖ້ຳກອງລໍ]]
* [[ຖ້ຳນົກແອ່ນ(ຖ້ຳນາງແອ່ນ)]]
* ຂຸນນໍ້າຄໍາດິບ
* ຕາດວັງຢ້ຽມ
* [[ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດພູ​ຫີນ​ປູນ]]
* [[ເຂີນໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2|ເຂື່ອນໄຟຟ້ານ້ຳເທີນ 2]]
* [[ຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີ 3]]
* [[ວັດຖຸບູຮານວັດບ້ານ​ທ່າ​ຫມີ]]
* [[ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດຫີນໜາມໜໍ່]]
* [[ຕະຫຼາດຫຼັກສອງ]]
* [[ຕະຫຼາດຫຼັກສາມ]]
* [[ທາດຕຸມພະວັງ(ບ້ານນາວາງ)]]
* [[ດິນຈີ່ກາຍເປັນຫີນ(ວັດປ່າໂຊກຄຳແສນ)]]
* [[​ພູຜາມ່ານ]](The Rock View)
* ແປວນຽມ

== ບຸກຄົນທີ່ມີຊື່ສຽງ ==

'''ດ້ານການປົກຄອງ'''

* ພະຍາສີໂຄດຕະບອງ

'''ນັກປະພັນ'''

'''ນັກຮ້ອງ'''

* ກິດາວເພັດ ໜູຫ່ວງ
* ບຸນເກີດ ໜູຫ່ວງ
* ໂກສິນ ໜູຫ່ວງ
* ແອນ້ອຍ ນິພົນ
* ຕ໋ອຍ ນິພົນ
* ທອງດໍາ ກອງດວງດີ
* ກ້ອງ ໄຊຍະວົງ
* ກູດ GX2
* T' JAME UNO
* ສະຫງ່າ
* ຊຽງເໝີ ໂຄກໝາກນໍ
* ກິໂລ້ ລູກສີໂຄດ
'''ນັກກິລາ'''

== ງານປະເພນີປະຈໍາປີ ==
* ເທສະການປີໃໝ່ສາກົນ
* ງານບຸນກຸດຈີນ-ຫວຽດນາມ
* ງານບຸນພະທາດສີໂຄດຕະບອງ
* ງານບຸນພະທາດຕຸ້ມພະວັງ
* ງານບຸນພະທາດເມືອງພອນ
* ບຸນປີໃໝ່ລາວ
* ບຸນພະເວດ ຫຼື ບຸນມະຫາຊາດ
* ບຸນບັ້ງໄຟ
* ບຸນເຂົ້າພັນສາ
* ບຸນເຂົ້າປະດັບດິນ
* ບຸນເຂົ້າສະຫລາກ
* ບຸນອອກພັນສາ ຫຼື ງານບຸນຊ່ວງເຮືອ

== ຄວາມສໍາພັນລະຫວ່າງປະເທດ ==
ແຂວງ ຄໍາມ່ວນ ມີຄວາມສໍາພັນໃນຖານະເມືອງພີ່ນ້ອງກັບເມືອງຕ່າງປະເທດດັ່ງນີ້:
* {{flagicon|Vietnam}} [[ແຂວງກວາງບິນ|ແຂວງ ກວາງບິງ]] [[ປະເທດຫວຽດນາມ]]
* {{flagicon|Vietnam}} [[ແຂວງ ຮ່າ​ຕິ້ງ|ແຂວງ ຮາຕິງ]] [[ປະເທດຫວຽດນາມ]]
* {{flagicon|China}} [[:en:Guangxi|ມົນທົນກວ່າງຊີ]] [[ປະເທດຈີນ]]
* {{flagicon|Thailand}} [[ຈັງຫວັດນະຄອນພະນົມ|ແຂວງນະຄອນພະນົມ]] [[ປະເທດໄທ]]
* {{flagicon|Thailand}} [[ຈັງຫວັດສະກົນນະຄອນ|ແຂວງສະກົນນະຄອນ]] [[ປະເທດໄທ]]


{{ແຂວງຂອງລາວ}}

[[ໝວດ:ແຂວງ|ຄ]]
[[ໝວດ:ປະເທດລາວ]]
[[ໝວດ:ແຂວງຂອງລາວ|ຄ]]

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>4htnzf3b5xj29u4ur8yc0gkbgbhm5j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ອີໂບລາ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8751</id>
    <revision>
      <id>131024</id>
      <parentid>130106</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T02:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>131024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36770" sha1="swoe8rx9lqtbuisjkwb5y2iwik0w5ob" xml:space="preserve">[[ຮູບ:7042 lores-Ebola-Zaire-CDC Photo.jpg|thumbnail|ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ]]


'''ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ''' ({{lang-en|Ebola virus disease}}, {{lang-fr|maladie à virus Ebola}}) ຫຼື '''ໄຂ້ເລືອດອອກອີໂບລາ''' ເປັນພະຍາດຂອງມະນຸດທີ່ເກີດຈາກໄວຣັດອີໂບລາ ເຊິ່ງຈະເລີ່ມມີອາການສອງເຖິງສາມອາທິດຫຼັງຈາກສຳຜັດໄວຣັດ ໂດຍມີ[[ໄຂ້]], ເຈັບຄໍ, ປວດກ້າມເນື້ອ ແລະ [[ປວດຫົວ]]. ຈາກນັ້ນຈະມີອາການປຸ້ນທ້ອງ, ຮາກ ແລະ [[ຖອກທ້ອງ]] ຮ່ວມກັບການເຮັດວຽກຂອງ[[ຕັບ]] ແລະ [[ໄຕ]] ຫຼຸດລົງຕາມມາ. ເມື່ອຮອດຈຸດນີ້ ບາງຄົນເລີ່ມມີປັນຫາເລືອດອອກ&lt;ref name=WHO2014&gt;{{cite web|title=Ebola virus disease  Fact sheet N°103|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs103/en/|work=World Health Organization|accessdate=12 April 2014|date=March 2014}}&lt;/ref&gt;

ບຸກຄົນຈະໄດ້ຮັບພະຍາດນີ້ທຳອິດ ເມື່ອສຳຜັດກັບເລືອດ ຫຼື ທາດນ້ຳໃນຮ່າງກາຍຈາກສັດທີ່ຕິດເຊື້ອເຊັ່ນ: ລີງ ຫຼື [[ເຈຍ]] ເຊື່ອວ່າເຈຍເປັນຕົວນຳພາ ແລະ ແຜ່ພະຍາດ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກໄວຣັດ. ເມື່ອຕິດເຊື້ອແລ້ວ, ພະຍາດອາດຈະແຜ່ຈາກຄົນສູ່ຄົນໄດ້. ຜູ້ທີ່ລອດຊີວິດ ອາດສາມາດສົ່ງຜ່ານພະຍາດທາງນ້ຳອະສຸຈິໄດ້ເປັນເວລາເກືອບສອງເດືອນ. ໃນການວິນິດໄສ, ຕ້ອງແຍກພະຍາດອື່ນທີ່ມີອາການຄ້າຍຄືກັນອອກກ່ອນເຊັ່ນ: [[ມາລາເຣຍ]], [[ອະຫິວາ]] ແລະ [[ໄຂ້ເລືອດອອກຈາກໄວຣັດ]]ອື່ນໆ. ອາດທົດສອບເລືອດຫາ[[ອັງຕີບໍດີ]]ຕໍ່ໄວຣັດ, [[ເດແອັນອາ]]ຂອງໄວຣັດ ຫຼື ຕົວໄວຣັດເອງເພື່ອຢືນຢັນການວິນິດໄສ.

ການປ້ອງກັນຮວມເຖິງການຫຼຸດຜ່ອນການລະບາດຂອງພະຍາດຈາກລີງ ແລະ ໝູທີ່ຕິດເຊື້ອສູ່ຄົນ ອາດເຮັດໄດ້ໂດຍການກວດສອບຫາການຕິດເຊື້ອໃນສັດເຫຼົ່ານີ້ ແລະ ຂ້າ ແລະ ຈັດການກັບຊາກສົບຢ່າງເໝາະສົມຫາກພົບພະຍາດ.  ການປຸງຊີ້ນສັດ ແລະ ໃສ່ເສື້ອຜ້າປ້ອງກັນຢ່າງເໝາະສົມເມື່ອຈັດການກັບຊີ້ນສັດອາດຊ່ວຍໄດ້, ເຊັ່ນດຽວກັບການໃສ່ເສື້ອຜ້າປ້ອງກັນ ແລະ [[ການລ້າງມື|ລ້າງມື]]ເມື່ອຢູ່ໃກ້ຜູ້ປ່ວຍເປັນພະຍາດດັ່ງກ່າວ. ຕົວຢ່າງທາດແຫຼວຈາກຮ່າງກາຍຜູ້ປ່ວຍຄວນຈັດການດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງເປັນພິດເສດ.&lt;ref name=WHO2014/&gt;

ບໍ່ມີການຮັກສາໄວຣັດຢ່າງເຈາະຈົງ. ການຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ປ່ວຍມີຄື: ການບຳບັດຄືນນ້ຳ (rehydration therapy) ທາງປາກ ຫຼື [[ການສິດເຂົ້າເສັ້ນເລືອດດຳ|ເສັ້ນເລືອດດຳ]]. ພະຍາດນີ້ມີ[[ອັດຕາເສຍຊີວິດ]]ສູງ ລະຫວ່າງ 50% ເຖິງ 90% ຂອງຜູ້ຕິດເຊື້ອໄວຣັດ.&lt;ref name=WHO2014/&gt;&lt;ref name=&quot;Elsevier/Academic Press&quot;&gt;{{cite book|author1=C.M. Fauquet|title=Virus taxonomy classification and nomenclature of viruses; 8th report of the International Committee on Taxonomy of Viruses|date=2005|publisher=Elsevier/Academic Press|location=Oxford|isbn=9780080575483|page=648|url=http://books.google.ca/books?id=9Wy7Jgy5RWYC&amp;pg=PA648}}&lt;/ref&gt; ມີການບັນທຶກວ່າພົບພະຍາດນີ້ທຳອິດຢູ່[[ປະເທດຊູດັງ]] ແລະ [[ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ກົງໂກ]] ໂດຍເກີດການລະບາດໃນເຂດຮ້ອນ[[ອາຟຣິກາໃຕ້ຊາຮາຣາ]] ລະຫວ່າງປີ 1976 ຫາປິ 2012 ເຊິ່ງມີຜູ່ຕິດເໍຊື້ອບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 1,000 ຄົນຕໍ່ປີ&lt;ref name=WHO2014/&gt;&lt;ref name=MMWRJune2014&gt;{{cite web|title=Ebola Viral Disease Outbreak — West Africa, 2014|url=http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6325a4.htm?s_cid=mm6325a4_w|website=CDC|accessdate=26 June 2014|date=June 27, 2014}}&lt;/ref&gt;. ການລະບາດຄັ້ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດນັບແຕ່ອະດີດຈົນຮອດປັດຈຸບັນແມ່ນ [[ການລະບາດຂອງອີໂບລາໃນອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກ ຄ.ສ. 2014]] ເຊິ່ງກຳລັງດຳເນີນຢູ່ ໂດຍລະບາດໃນ[[ປະເທດກິເນ]], [[ເຊຍຣາເລອອນ]] ແລະ [[ລີເບເຣຍ]].&lt;ref name=CDC2014/&gt; ຈົນຮອດເດືອນກໍລະກົດ 2014, ມີຜູ່ປ່ວຍຢືນຢັນແລ້ວກວ່າ 1,320 ຄົນ.&lt;ref name=CDC2014&gt;{{cite web|title=CDC urges all US residents to avoid nonessential travel to Liberia, Guinea, and Sierra Leone because of an unprecedented outbreak of Ebola.|url=http://wwwnc.cdc.gov/travel/notices/warning/ebola-liberia|website=CDC|accessdate=2 August 2014|date=July 31, 2014}}&lt;/ref&gt; ເຖິງວ່າຈະມີຄວາມພະຍາຍາມໃນການພັດທະນາ[[ວັກແຊງ]]ຢູ່, ແຕ່ຈົນເຖິງຕອນນີ້ກໍຍັງບໍ່ທັນມີວັກແຊງເທື່ອ.&lt;ref name=WHO2014/&gt;

== ອາການ ແລະ ອາການສະແດງ ==
[[file:Symptoms of ebola.png|thumb|ອາການຂອງອີໂບລາ&lt;ref&gt;[http://www.cdc.gov/vhf/ebola/symptoms/ Ebola Hemorrhagic Fever] from [[Centers for Disease Control and Prevention].P age last updated: January 28, 2014.&lt;/ref&gt;]]
ອາການ ແລະ ອາການສະແດງຂອງອີໂບລາປົກກະຕິຈະເລີ່ມຂຶ້ນກະທັນຫັນຄ້າຍຄື[[ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່]] ໂດຍມີຄວາມຮູ້ສຶກເມື່ອຍ, ໄຂ້, ປວດຫົວ ແລະ ປວດຂໍ້, ກ້າມເນື້ອ ແລະ ທ້ອງ&lt;ref name=&quot;Gatherer 2014&quot;&gt;{{cite journal | author = Gatherer D | title = The 2014 Ebola virus disease outbreak in West Africa | journal = J. Gen. Virol. | volume = 95 | issue = Pt 8 | pages = 1619–1624 | year = 2014 | pmid = 24795448 | doi = 10.1099/vir.0.067199-0 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=CDC2014S/&gt;. ນອກຈາກນີ້, ອາການຮາກ, ຖອກທ້ອງ ແລະ ບໍ່ຢາກອາຫານຍັງພົບໄດ້ທົ່ວໄປ&lt;ref name=CDC2014S/&gt;. ອາການທີ່ພົບໜ້ອຍກວ່າມີ: ອາການເຈັບຄໍ, ເຈັບໜ້າເອິກ, ສະເອິະ, [[ອາການຫາຍໃຈລຳບາກ|ຫາຍໃຈລຳບາກ]] ແລະ ກືນລຳບາກ.&lt;ref name=CDC2014S/&gt; ເວລາສະເລ່ຍລະຫວ່າງໄດ້ຮັບເຊື້ອຈົນມີອາການແມ່ນ 8 ເຖິງ 10 ວັນ, ແຕ່ເກີດໄດ້ລະຫວ່າງ 2 ເຖິງ 21 ວັນ.&lt;ref name=CDC2014S&gt;{{cite web|title=Ebola Hemorrhagic Fever Signs and Symptoms|url=http://www.cdc.gov/vhf/ebola/symptoms/index.html|website=CDC|accessdate=2 August 2014|date=January 28, 2014}}&lt;/ref&gt; ທີ່ຜິວໜັງອາດມີຕຸ່ມຈຸດພຽງ ແລະ ຕຸ່ມນູນ [maculopapular rash] (ໃນປະມານ 50% ຂອງຜູ້ປ່ວຍ).&lt;ref name=Hoenen2006 /&gt; ອາການເລີ່ມຕົ້ນຂອງພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາອາດຄ້າຍຄືກັບອາການເລີ່ມຕົ້ນຂອງ[[ມາລາເຣຍ]], [[ໄຂ້ຍຸງ]] ຫຼື ໄຂ້ເຂດຮ້ອນອື່ນ ກ່ອນທີ່ພະຍາດຈະດຳເນີນເຂົ້າສູ່ໄລຍະເລືອດອອກ.&lt;ref name=&quot;Gatherer 2014&quot;/&gt;

ໃນໄລຍະເລືອດອອກ, ອາດຈະມີເລືອດອອກພາຍໃນ ແລະ ໃຕ້ຜິວໜັງ, ມ່ານຕາແດງ ແລະ [[ຮາກເປັນເລືອດ]],&lt;ref name=&quot;Gatherer 2014&quot;/&gt; ເລືອດອອກທາງຜິວໜັງອາດພາໃຫ້ເກີດ[[ຈຸດເລືອດອອກ]], [[ເພີພິວຣາ]], [[ເລືອດອອກໃຕ້ຜິວໜັງ]] ແລະ [[hematoma|ເລືອດຈັບໂຕເປັນກ້ອນ]] [hematoma] (ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງບໍລິເວນທີ່ສັກຢາ).

ຜູ້ປ່ວຍທຸກລາຍມີອາການບາງຢ່າງຂອງ[[ລະົບບໝູນວຽນ]] ຮວມທັງ[[Coagulopathy|ເລືອດແຂງຕົວບົກພ່ອງ]].&lt;ref name=Hoenen2006 /&gt; ມີລາຍງານເລືອດອອກຈາກບ່ອນທີ່ເຈາະ ແລະ ເນື້ອເຍື່ອເມືອກ (ເຊັ່ນ: [[ທາງເດີນອາຫານ]], [[ດັງ]], [[ຊ່ອງຄອດ]] ແລະ [[ເຫງືອກ]]) ໃນຈຳນວນ 40–50% ຂອງຜູ້ປ່ວຍ.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Ebola Virus, Clinical Presentation | publisher = Medscape | url = http://emedicine.medscape.com/article/216288-clinical#a0217|accessdate=2012-07-30 }}&lt;/ref&gt; ຊະນິດຂອງເລືອດອອກທີ່ຮູ້ວ່າເກີດກັບພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ ຮວມທັງຮາກເປັນເລືອດ, [[ໄອເປັນເລືອດ]] ຫຼື [[ອາຈົມເປັນເລືອດ]], ເລືອດອອກໜັກພົບໜ້ອຍ ແລະ ປົກກະຕິ ຈຳກັດຢູ່ສະເພາະທາງເດີນອາຫານ.&lt;ref name=Hoenen2006&gt;{{cite journal | author = Hoenen T, Groseth A, Falzarano D, Feldmann H | title = Ebola virus: unravelling pathogenesis to combat a deadly disease | journal = Trends in Molecular Medicine | volume = 12 | issue = 5 | pages = 206–215 | date = May 2006 | pmid = 16616875 | doi = 10.1016/j.molmed.2006.03.006 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Fisher-Hoch SP, Platt GS, Neild GH, Southee T, Baskerville A, Raymond RT, Lloyd G, Simpson DI | title = Pathophysiology of shock and hemorrhage in a fulminating viral infection (Ebola) | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-infectious-diseases_1985-11_152_5/page/887 | journal = J. Infect. Dis. | volume = 152 | issue = 5 | pages = 887–894 | year = 1985 | pmid = 4045253 | doi = 10.1093/infdis/152.5.887 }}&lt;/ref&gt;

ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ການພັດທະນາຂອງອາການເລືອດອອກ ມັກຈະບົ່ງບອກເຖິງພະຍາດທີ່ຮຸນແຮງ, ແຕ່ວ່າອາການເລືອດອອກບໍ່ໄດ້ນຳໄປສູ່ [[ບໍລິມາດເລືອດໜ້ອຍ]] ແລະ ບໍ່ແມ່ນສາເຫດການຕາຍ (ການເສຍເລືອດທັງໝົດຕ່ຳ ຍົກເວັ້ນລະຫວ່າງ[[ການເກີດລູກ]]) ເຊິ່ງຂັດຕໍ່ຄວາມເຊື່ອສ່ວນໃຫຍ່. ການເສຍຊີວິດນັ້ນເກີດຈາກ[[ກຸ່ມອາການເຮັດໜ້າທີ່ຜິດປົກກະຕິຂອງຫຼາຍອະໄວຍະວະ]] ເນື່ອງຈາກທາດແຫຼວກະຈາຍໃໝ່ (fluid redistribution), ຄວາມດັນໂລຫິດຕ່ຳ [[disseminated intravascular coagulation|ເລືອດຈັບກ້ອນໃນຫຼອດເລືອດແຜ່ກະຈາຍ]] ແລະ ການຕາຍສະເພາະສ່ວນຂອງເນື້ອເຍື່ອສະເພາະຈຸດ.

== ສາເຫດ ==
[[file:EbolaCycle.png|thumb|ວົງຈອນຊີວິດຂອງ Ebolavirus]]
ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາເກີດຈາກໄວຣັດສີ່ໃນຫ້າຊະນິດທີ່ຈັດຢູ່ໃນສະກຸນ ''[[Ebolavirus]]'' ວົງ Filoviridae ອັນດັບ Mononegavirales ໄວຣັດທັງສີ່ຊະນິດນັ້ນໄດ້ແກ່: ໄວຣັດບັນດີບູກຽວ (Bundibugyo virus, BDBV), ໄວຣັດອີໂບລາ (Ebola virus, EBOV), ໄວຣັດຊູດັງ (Sudan virus, SUDV) ແລະ ໄວຣັດປ່າຕາອີ (Taï Forest virus, TAFV). ສຳລັບໄວຣັດຊະນິດທີຫ້າ, ໄວຣັດເຣດສະຕັນ (Reston virus, RESTV) ຄາດກັນວ່າບໍ່ໄດ້ກໍ່ພະຍາດໃນມະນຸດ. ລະຫວ່າງການລະບາດ ຜູ້ທີ່ມີຄວາມສ່ຽງສູງສຸດແມ່ນ ເຈົ້າໜ້າທີ່ສາທາລະນະສຸກ ແລະ ຜູ້ໃກ້ຊິດກັບຜູ້ປ່ວຍ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ebola Hemorrhagic Fever Risk of Exposure|url=http://www.cdc.gov/vhf/ebola/exposure/index.html|website=CDC|accessdate=2 August 2014|date=August 1, 2014}}&lt;/ref&gt;

=== ການແຜ່ເຊື້ອ ===
ບໍ່ສາມາດຮູ້ໄດ້ທັງໝົດວ່າອີໂບລາແຜ່ເຊື້ອແນວໃດ&lt;ref name=CDC2014P&gt;{{cite web|title=Ebola Hemorrhagic Fever Prevention|url=http://www.cdc.gov/vhf/ebola/prevention/index.html|website=CDC|accessdate=2 August 2014|date=July 31, 2014}}&lt;/ref&gt;. ເຊື່ອວ່າພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ ເກີດຫຼັງໄວຣັດອີໂບລາແຜ່ສູ່ມະນຸດທຳອິດໂດຍການສຳຜັດກັບທາດແຫຼວຈາກຮ່າງກາຍຂອງສັດທີ່ຕິດເຊື້ອ. ການແຜ່ເຊື້ອຈາກຄົນສູ່ຄົນເກີດໄດ້ຜ່ານການສຳຜັດກັບເລືອດ ຫຼື ທາດແຫຼວຈາກຮ່າງກາຍຜູ້ຕິດເຊື້ອໂດຍກົງ (ຮວມທັງການສີດຢາດອງສົບຜູ້ຕາຍທີ່ຕິດເຊື້ອ) ຫຼື ການສຳຜົດກັບອຸປະກອນທາງການແພດທີ່ປົນເປື້ອນ ຫຼື ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງ ເຂັມ ແລະ ກະບອກສີດຢາ.&lt;ref name=CDCPress2014/&gt; ການແຜ່ເຊື້ອຜ່ານການສຳຜັດທາງປາກ ແລະ ການສຳຜັດທາງ[[ເຍື່ອບຸຕາ]] ໜ້າຈະເປັນໄປໄດ້&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Jaax N, Jahrling P, Geisbert T, Geisbert J, Steele K, McKee K, Nagley D, Johnson E, Jaax G, Peters C | title = Transmission of Ebola virus (Zaire strain) to uninfected control monkeys in a biocontainment laboratory | url = https://archive.org/details/sim_the-lancet_december-23-30-1995_346_8991-8992/page/1669 | journal = Lancet | volume = 346 | issue = 8991–8992 | pages = 1669–1671 | date = Dec 1995 | pmid = 8551825 | doi = 10.1016/S0140-6736(95)92841-3 | issn = 0140-6736 }}&lt;/ref&gt; ແລະ ຢືນຢັນແລ້ວໃນ[[ໄປຣເມດ]]ທີ່ບໍ່ແມ່ນມະນຸດ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Jaax NK, Davis KJ, Geisbert TJ, Vogel P, Jaax GP, Topper M, Jahrling PB | title = Timed appearance of lymphocytic choriomeningitis virus after gastric inoculation of mice | url = https://archive.org/details/sim_archives-of-pathology-laboratory-medicine_1996-02_120_2/page/140 | journal = Archives of pathology &amp; laboratory medicine | volume = 120 | issue = 2 | pages = 140–155 | date = Feb 1996 | pmid = 8712894 | first4 = P. | issn = 0003-9985 | first2 = K. J. | first5 = G. P. | first3 = T. J. | first6 = M. | first7 = P. B. }}&lt;/ref&gt; ແນວໂນ້ມການຕິດເຊື້ອພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາເປັນວົງກວ້າງນັ້ນຖືວ່າຕ່ຳ ເພາະພະຍາດນີ້ຕິດໄດ້ສະເພາະຈາກການສຳຜັດໂດຍກົງກັບສານຄັດຫຼັ່ງຈາກຜູ້ປ່ວຍທີ່ມີອາການເທົ່ານັ້ນ.&lt;ref name=CDCPress2014&gt;{{cite web|title=CDC Telebriefing on Ebola outbreak in West Africa|url=http://www.cdc.gov/media/releases/2014/t0728-ebola.html|website=CDC|accessdate=3 August 2014|date=July 28, 2014}}&lt;/ref&gt; ການເລີ່ມຕົ້ນອາການທີ່ໄວວາເຮັດໃຫ້ການລະບຸຜູ້ປ່ວຍ ແລະ ຈຳກັດຄວາມສາມາດຂອງບຸກຄົນໃນການແຜ່ເຊື້ອໂດຍການເດີນທາງງ່າຍຂຶ້ນ, ເນື່ອງຈາກສົບຂອງຜູ້ເສຍຊີວິດຍັງສາມາດຕິດເຊື້ອໄດ້. ແພດບາງຄົນຈຶ່ງຕ້ອງໃຊ້ມາດຕະການເພື່ອກຳຈັດສົບໃນທາງທີ່ປອດໄພ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຂັດຕໍ່ພິທີກຳຝັງສົບຂອງທ້ອງຖິ່ນກໍຕາມ.&lt;ref name=&quot;nyt&quot;&gt;{{Cite news|first=Blaine|last=Harden|title=Dr. Matthew's Passion|url=http://www.nytimes.com/library/magazine/home/20010218mag%2debola.html|work=[[New York Times]] Magazine|date=2001-02-18|accessdate=2008-02-25}}&lt;/ref&gt;

ເຈົ້າໜ້າທີ່ການແພດທີ່ບໍ່ສວມໃສ່ເສື້ອຜ້າປ້ອງກັນທີ່ເໝາະສົມອາດສຳຜັດເຊື້ອໄດ້.&lt;ref&gt;{{Citation | title = Ebola virus and Marburg virus: Causes | publisher = Mayo Clinic | url = http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ebola-virus/basics/causes/con-20031241 | author = Mayo Clinic Staff }}&lt;/ref&gt; ໃນອະດີດ ການແຜ່ເຊື້ອທີ່ໄດ້ມາຈາກໂຮງພະຍາບານເກີດໃນໂຮງພະຍາບານໃນທະວີບອາຟຣິກາ ເນື່ອງຈາກການໃຊ້ເຂັມສັກຢາຊ້ຳ ແລະ ຂາດການປ້ອງກັນສາກົນ.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Lashley|first1=edited by Felissa R.|last2=Durham|first2=Jerry D.|title=Emerging infectious diseases trends and issues|date=2007|publisher=Springer Pub. Co.|location=New York|isbn=9780826103505|page=141|edition=2nd ed.|url=http://books.google.ca/books?id=fsaWlKQ4OjcC&amp;pg=PA141}}&lt;/ref&gt;

ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາບໍ່ແຜ່ເຊື້ອຜ່ານອາກາດ,&lt;ref name=WHOAir2014&gt;{{cite web | title = 2014 Ebola Virus Disease (EVD) outbreak in West Africa | url = http://www.who.int/ith/updates/20140421/en/ | publisher = WHO | accessdate = 3 August 2014 | date = 21 April 2014 | deadurl = no | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140729034008/http://www.who.int/ith/updates/20140421/en/ | archivedate = 29 July 2014 | df = dmy-all }}&lt;/ref&gt; ແຕ່ວ່າໄວຣັດສາມາດແຜ່ເຊື້ອໄດ້ເພາະລະອອງທີ່ເກີດຈາກຫ້ອງປະຕິບັດການ ທີ່ມີຂະໜາດ 0.8–1.2 ມີໂກຣແມັດທີ່ສາມາດຫາຍໃຈເຂົ້າໄປໄດ້.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Johnson E, Jaax N, White J, Jahrling P | title = Lethal experimental infections of rhesus monkeys by aerosolized Ebola virus | url = https://archive.org/details/sim_international-journal-of-experimental-pathology_1995-08_76_4/page/227 | journal = International journal of experimental pathology | volume = 76 | issue = 4 | pages = 227–236 | date = Aug 1995 | pmid = 7547435 | pmc = 1997182 | first4 = P. | issn = 0959-9673 | first2 = N. | first3 = J. }}&lt;/ref&gt; ເນື່ອງຈາກຊ່ອງທາງການຕິດເຊື້ອທີ່ເປັນໄປໄດ້ນີ້, ໄວຣັດເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງຖືກຈັດເປັນ[[ອາວຸດຊີວະພາບ]]ໝວດອາ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Leffel EK, Reed DS | title = Marburg and Ebola viruses as aerosol threats | journal = Biosecurity and bioterrorism : biodefense strategy, practice, and science | volume = 2 | issue = 3 | pages = 186–191 | year = 2004 | pmid = 15588056 | doi = 10.1089/bsp.2004.2.186 | issn = 1538-7135 | month =  }}&lt;/ref&gt; ຫຼ້າສຸດ, ໄວຣັດໄດ້ສະແດງວ່າສາມາດແຜ່ຈາກໝູໄປຍັງໄປຣເມດທີ່ບໍ່ແມ່ນມະນຸດໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສຳຜັດ.&lt;ref name=&quot;pmid23155478&quot;&gt;{{cite journal | author = Weingartl HM, Embury-Hyatt C, Nfon C, Leung A, Smith G, Kobinger G | title = Transmission of Ebola virus from pigs to non-human primates | journal = Sci Rep | volume = 2 | issue = | pages = 811 | year = 2012 | pmid = 23155478 | pmc = 3498927 | doi = 10.1038/srep00811 }}&lt;/ref&gt;

ເຈຍຖ່າຍເອົາໝາກໄມ້ ແລະ ຊີ້ນທີ່ກິນແລ້ວບາງສ່ວນອອກມາ แล้วสัตว์บกเลี้ยงลูกด้วยนมอย่างແລ້ວສັດບົກລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມຢ່າງ[[ກໍຣີລາ]] ແລະ ໄດເກີ (duiker) ກິນໝາກໄມ້ທີ່ຕົກລົງມາເຫຼົ່ານັ້ນ, ຕ່ອງໂສ້ເຫດການນີ້ເຮັດໃຫ້ເກດີວິທີການແຜ່ເຊື້ອທາງອ້ອມທີ່ເປັນໄປໄດ້ຜ່ານຕົວຖືກບຽດບຽນທຳມະຊາດໄປຍັງປະສາກອນສັດ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການວິໄຈການກຳຈັດໄວຣັດໃນນ້ຳລາຍຂອງເຈຍ. ການຜະລິດໝາກໄມ້, ພິດຕິກຳຂອງສັດ ແລະ ປັດໃຈອື່ນທີ່ຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະເວລາ ແລະ ສະຖານທີ່ ອາດຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດການລະບາດໃນໝູ່ປະຊາກອນສັດ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Gonzalez JP, Pourrut X, Leroy E | title = Ebolavirus and other filoviruses | journal = Current topics in microbiology and immunology | volume = 315 | pages = 363–387 | year = 2007 | pmid = 17848072 | doi = 10.1007/978-3-540-70962-6_15 | isbn = 978-3-540-70961-9 | series = Current Topics in Microbiology and Immunology }}&lt;/ref&gt;

=== ຕົວເກັບເຊື້ອ ===
ເຈຍຖືວ່າເປັນຕົວເກັບເຊືອຕາມທຳມະຊາດ(natural reservoir) ທີ່ໜ້າຈະເປັນໄປໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Fruit bats may carry Ebola virus |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/4484494.stm|work=BBC News|date=2005-12-11|accessdate=2008-02-25}}&lt;/ref&gt; ນອກຈາກນີ້, ພືດ, [[ສັດຂາປ້ອງ]] ແລະ ນົກກໍຖືກພິຈາລະນາດ້ວຍ. ຮູ້ກັນວ່າ ເຈຍໄດ້ອາໄສຢູ່ນອກໂຮງງາານເຊິ່ງຜູ້ປ່ວຍລາຍທຳອິດເຮັດວຽກຢູ່ ຂອງການລະບາດໃນປີ 1976 ແລະ ຍັງອາດກ່ຽວຂ້ອງກັບການຕິດເຊື້ອ[[ໄວຣັດມາກເບີກ]]ໃນປີ 1975 ແລະ 1980.&lt;ref name=&quot;Pourrut2005&quot; /&gt; ຈາກພືດ 24 ຂະນິດ ແລະ ສັດມີກະດູກສັນຫຼັງ 19 ຊະນິດທີ່ຖືກປູກເຊື້ອດ້ວຍໄວຣັດອີໂບລາ ມີພຽງແຕ່[[ເຈຍ]]ເທົ່ານັ້ນທີ່ຕິດເຊື້ອ&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Swanepoel R, Leman PA, Burt FJ, Zachariades NA, Braack LE, Ksiazek TG, Rollin PE, Zaki SR, Peters CJ | title = Experimental inoculation of plants and animals with Ebola virus | journal = Emerging Infectious Diseases | volume = 2 | issue = 4 | pages = 321–325 | date = Oct 1996 | pmid = 8969248 | pmc = 2639914 | doi = 10.3201/eid0204.960407 | issn = 1080-6040 }}&lt;/ref&gt;. ການຂາດອາການສະແດງທາງຄຼີນິກໃນເຈຍເຫຼົ່ານັ້ນ ເປັນຄຸນສົມບັດຂອງສາຍພັນເກັບເຊື້ອ. ການສຳຫຼວດສັດ 1,030 ຊະນິດ ເຊິ່ງໃນນັ້ນລວມມີເຈຍ 679 ຊະນິດຈາກ[[ປະເທດກາບົງ]] ແລະ [[ສາທາລະນະລັດກົງໂກ]] ໃນປີ 2002 ຫາ 2003 ພົບວ່າ [[ເຈຍໝາກໄມ້]] 13 ຊະນິດມີຊິ້ນສ່ວນແອຣ໌ແອັນອາຂອງໄວຣັດອີໂບລາ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Leroy EM, Kumulungui B, Pourrut X, Rouquet P, Hassanin A, Yaba P, Délicat A, Paweska JT, Gonzalez JP, Swanepoel R | title = Fruit bats as reservoirs of Ebola virus | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2005-12-01_438_7068/page/575 | journal = Nature | volume = 438 | issue = 7068 | pages = 575–576 | year = 2005 | pmid = 16319873 | doi = 10.1038/438575a | bibcode = 2005Natur.438..575L }}&lt;/ref&gt; ຈົນຮອດປີ 2005, ມີການລະບຸວ່າ ເຈຍໝາກໄມ້ສາມຊະນິດ (''Hypsignathus monstrosus'', ''Epomops franqueti'', ແລະ ''Myonycteris torquata'') ຕິດໄວຣັດອີໂບລາ. ປັດຈຸບັນ, ສົງໄສວ່າເຈຍເຫຼົ່ານັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງຕົວຖືກບຽດບຽນທີ່ເກັບເຊືອໄວຣັດອີໂບລາ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Pourrut X, Délicat A, Rollin PE, Ksiazek TG, Gonzalez JP, Leroy EM | title = Spatial and temporal patterns of Zaire ebolavirus antibody prevalence in the possible reservoir bat species | journal = The Journal of infectious diseases | volume = Suppl 2 | issue = s2 | pages = S176–S183 | year = 2007 | pmid = 17940947 | doi = 10.1086/520541 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = Times&gt;Starkey, Jerome (5 April 2014) [http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/africa/article4054794.ece 90 killed as fruit bats spread Ebola virus across West Africa] The Times (subscription may be needed), Retrieved 5 April 2014&lt;/ref&gt;

ລະຫວ່າງປີ 1976 ຫາ 1999, ໃນບັນດາສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ, ສັດປີກ, ສັດເລືອຄານ, ສັດເຄິ່ງບົກເຄິ່ງນ້ຳ ແລະ ສັດຂາປ້ອງ 30,000 ຊະນິດທີ່ໄດ້ສຸ່ມຕົວຢ່າງຈາກພື້ນທີ່ລະບາດ, ບໍ່ພົບໄວຣັດອີໂບລາ ນອກຈາກຮ່ອງຮອຍທາງພັນທຸກຳທີ່ພົບໃນ[[ສັດແຂ້ວແຫ້ນ]] ຫົກຊະນິດ (''Mus setulosus'' ແລະ ''Praomys'') ແລະ [[ໜູຜີ]]ໜຶ່ງຊະນິດ (''Sylvisorex ollula'') ที่เก็บจาก ທີ່ເກັບຈາກ[[ສາທາລະນະລັດອາຟຣິກາກາງ]].&lt;ref name=&quot;Pourrut2005&quot;&gt;{{cite journal | author = Pourrut X, Kumulungui B, Wittmann T, Moussavou G, Délicat A, Yaba P, Nkoghe D, Gonzalez JP, Leroy EM | title = The natural history of Ebola virus in Africa | journal = Microbes and infection / Institut Pasteur | volume = 7 | issue = 7–8 | pages = 1005–1014 | year = 2005 | pmid = 16002313 | doi = 10.1016/j.micinf.2005.04.006 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Morvan1999&quot;&gt;{{cite journal | author = Morvan JM, Deubel V, Gounon P, Nakouné E, Barrière P, Murri S, Perpète O, Selekon B, Coudrier D, Gautier-Hion A, Colyn M, Volehkov V | title = Identification of Ebola virus sequences present as RNA or DNA in organs of terrestrial small mammals of the Central African Republic | journal = Microbes and Infection | volume = 1 | issue = 14 | pages = 1193–1201 | year = 1999 | pmid = 10580275 | doi = 10.1016/S1286-4579(99)00242-7 }}&lt;/ref&gt; ພົບຮ່ອງຮອຍໄວຣັດອີໂບລາໃນຊາກສົບຂອງກໍຣີລາ ແລະ [[ຊິມແປນຊີ]] ລະຫວ່າງການລະບາດໃນປີ 2001 ແລະ 2003, ເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ກາຍເປັນແຫຼ່ງການຕິດເຊື້ອໃນມະນຸດ, ແຕ່ວ່າອັດຕາການຕາຍສູງຈາກການຕິດເຊື້ອໃນສາຍພັນເຫຼົ່ານີ້ ເຮັດໃຫ້ມັນບໍ່ໜ້າເປັນຕົວເກັບເຊື້ອຕາມທຳມະຊາດ.&lt;ref name=&quot;Pourrut2005&quot; /&gt;

ການແຜ່ເຊື້ອລະຫວ່າງຕົວເກັບເຊື້ອຕາມທຳມະຊາດ ກແລະ ມະນຸດພົບໄດ້ໜ້ອຍ ແລະ ການລະບາດຕາມປົກກະຕິທີ່ຕິດຕາມມາໄດ້ແມ່ນມີຜູ້ດຽວເຊິ່ງໄດ້ຈັດການກັບຊາກສົບຂອງກໍຣີລາ, ຊິມແປນຊີ ຫຼື ໄດເກີ.&lt;ref&gt;{{cite journal | author = Peterson AT, Bauer JT, Mills JN | title = Ecologic and Geographic Distribution of Filovirus Disease | journal = Emerging Infectious Diseases | volume = 10 | issue = 1 | pages = 40–47 | year = 2004 | pmid = 15078595 | pmc = 3322747 | doi = 10.3201/eid1001.030125 }}&lt;/ref&gt; ປະຊາກອນບາງສ່ວນຂອງອາຟຣິກາຕາເວັນຕົກຍັງກິນເຈຍໝາກໄມ້ ເຊິ່ງຜ່ານການຮົມຄວັນ, ປີ້ງ ຫຼື ເຮັດເປັນແກງເຜັດ.&lt;ref name = Times/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2014-03-25 |title=Guinea Ebola outbreak: Bat-eating banned to curb virus |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-26735118 |access-date=2026-02-26 |work=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

=== ໄວຣັດວິທະຍາ ===
[[file:Ebola virus em.png|thumb|ວີຣີອົງຂອງໄວຣັດອີໂບລາຖ່າຍດ້ວຍ[[ກ້ອງຈຸລະທັດ]]ເອເລັກຕຣົງ]]

==== ຈີໂນມ ====
ເຊັ່ນດຽວກັບ [[mononegavirus]] ທຸກຊະນິດ, ວີຣີອົງ (virion) ອີໂບລາມີ[[ຈີໂນມ]][[ແອຣ໌ແອັນອາ]]ບໍ່ແຜ່ເຊື້ອ (non-infectious), ເສັ້ນຊື່ ສາຍດ່ຽວບໍ່ເປັນປ້ອງ (nonsegmented). ສະພາບຂົ້ວລົບເຊິ່ງມີ inverse-complementary 3' ແລະ 5' termini ບໍ່ມີ 5' cap, ບໍ່ໂປລີອາດີນີລີຊົງ(not polyadenylated) ແລະ ບໍ່ເຊື່ອມກັບ[[ໂປຣຕີນ]]ດ້ວຍ[[ພັນທະໂກວາລັງ]]. ຈີໂນມ ebolavirus ຍາວປະມານ 19,000 ຄູ່ເບດ ແລະມີເຈັດ[[ແຊນ]] ຕາມລຳດັບດັ່ງນີ້: 3'-UTR-NP-VP35-VP40-GP-VP30-VP24-L-5'-UTR. ຈີໂນມຂອງ ebolavirus ຫ້າຊະນິດ (BDBV, EBOV, RESTV, SUDV, ແລະ TAFV) ຕ່າງກັນທີ່ລຳດັບ, ຈຳນວນ ແລະ ຕຳແໜ່ງແຊນທີ່ທັບຊ້ອນກັນ.

==== ຂະໜາດ ແລະ ຮູບຮ່າງ ====
ເຊັ່ນດຽວກັບໄວຣັດທຸກຊະນິດ, ວີຣີອົງອີໂບລາ ເປັນອານຸພາກຄ້າຍຄືເສັ້ນດ້າຍທີ່ອາດຈະປະກົດໃນຮູບຕະຂໍຄົນລ້ຽງແກະ ຫຼື ຮູບຕົວ &quot;U&quot; ຫຼື ເລກ &quot;6&quot; ແລະ ຍັງອາດຈະຂົດມ້ວນເປົນວົງແຫວນ ຫຼື ແຕກກິ່ງກ້ານໄດ້. ໂດຍທົ່ວໄປ, ວີຣີອົງອີໂບລາມີຄວາມກວ້າງ 80 ນາໂນແມັດ ແຕ່ວ່າຄວາມຍາວຂ້ອນຂ້າງແປຜັນ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ຄວາມຍາວ[[ມັດທະຍະຖານ]]ຂອງອານຸພາກ ebolavirus ມີພິໄສລະຫວ່າງ 974 ເຖິງ 1,086 ນາໂນແມັດ (ເຊິ່ງຂັດກັບວີຣີອົງມາກເບີກ ເຊິ່ງເປັນຄວາມຍາວມັດທະຍະຖານແທກໄດ້ 795–828 ນາໂນແມັດ) ແຕ່ວ່າເຄີຍພົບອານຸພາກທີ່ຍາວເຖິງ 14,000 ນາໂນແມັດໃນການເພາະລ້ຽງເນື້ອເຍື່ອ.

== ການຮັກສາ ==
[[File:Ebola outbreak in Gulu Municipal Hospital.jpg|right|300px|ຫໍຜູ້ປ່ວຍແຍກໃນໂຮງພະຍາບານທີ່ເມືອງກູລູ, ອູການດາ ເມື່ອຄາວລະບາດເມື່ອ ຄ.ສ. 2000]]
ໃນປັດຈຸບັນຍັງບໍ່ທັນມີການຮັກສາເຈາະຈົງສຳລັບພະຍາດໄວຣັດອີໂບລາ ມີພຽງແຕ່ການຮັກສາແບບປະຄັບປະຄອງ (supportive treatment) ໄດ້ແກ່ການເຮັດຫັດຖະການລຸກລ້ຳໃຫ້ໜ້ອຍທີ່ສຸດ, ຮັກສາສົມດຸນເອເລັກໂຕຣລິດ ແລະ ທາດແຫຼວເພື່ອປ້ອງກັນພາວະຂາດນ້ຳ, ໃຫ້ສານຕ້ານການແຂງຕົວຂອງເລືອດເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃ້ຫເກີດເລືອດຈັບໂຕເປັນກ້ອນແບບແຜ່ກະຈາຍ (DIC), ໃຫ້ສານຊ່ວຍການແຂັງຕົວຂອງເລືອດໃນໄລຍະທ້າຍເພື່ອຄວບຄຸມບໍ່ໃຫ້ມີເລືອດອອກ, ບັນເທົາອາການປວດ ແລະ ໃຊ້ຢາຕ້ານເຊື້ອບັກເຕຣີ ຫຼື ຢາຕ້ານເຊື້ອເັຫດເພື່ອຮັກສາອາການຕິດເຊື້ອຊ້ຳຊ້ອນ (ຖ້າມີ).

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist|2}}

{{ລາຍການອ້າງອີງ}}

[[ໝວດ:ອີໂບລາ| ]]
[[ໝວດ:ໄຂ້ຈາກໄວຣັດທີ່ມີແມງໄມ້ເປັນພາຫະ ແລະ ໄຂ້ເລືອດອອກທີ່ເກີດຈາກໄວຣັດ]]
[[ໝວດ:ພະຍາດຮັບຈາກສັດ]]
[[ໝວດ:ພະຍາດເຂດຮ້ອນ]]
[[ໝວດ:ໄຂ້ເລືອດອອກຈາກໄວຣັດ]]</text>
      <sha1>swoe8rx9lqtbuisjkwb5y2iwik0w5ob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ມີສແກຣນລາວ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18273</id>
    <revision>
      <id>131022</id>
      <parentid>129128</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T14:26:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023: ຕົວແທນແຂວງ */</comment>
      <origin>131022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40296" sha1="c0lkegmr6eee5zje8pqpogc5aald21k" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນ ເວັບໄຊຕ໌
| name = ມີສແກຣນລາວ

| image = 
| caption = 
| motto = 
| formation = [[2017]]
| type = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| headquarters = [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]], [[ປະເທດລາວ]]
| location = {{LAO}}
| members = [[ມິສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມີສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
| language = [[ພາສາລາວ|ລາວ]]
| leader_title = ຜູ້ອຳນວຍການກອງປະກວດ
| leader_name = 
| main_organ =[[ມິສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມີສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ]]
| key_people =
| budget =
| website =
}}

'''ມີສແກຣນລາວ''' ('''{{lang-en|Miss Grand  Laos}}''') ເປັນການປະກວດນາງງາມລະດັບປະເທດຂອງ[[ປະເທດລາວ]] ຈັດຂຶ້ນເປັນຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ [[2017]] ປັດຈຸບັນດຳເນີດການຈັດປະກວດໂດຍ ບໍລິສັດ [[ມິສລາວ]] ຈຳກັດ (Miss Lao Co., Ltd.) ຜູ້ຮັບຜິດຊອບດຳເນີນການປະກວດມີສແກຣນລາວ&lt;ref name=tvl/&gt; ທັງນີ້ ການປະກວດມີສແກຣນລາວມີຈຸດປະສົງເພື່ອຄັດເລືອກໂຕແທນນາງງາມ ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ[[ມິສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ມີສແກຣນ]][[ມິສແກຣນອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ|ອິນເຕີເນຊັນແນລ]]ແລະ[[ນາງງາມນານາຊາດ|ມິສອິນເຕີເນຊັນແນລ]] ໂດຍມີການຖ່າຍທອດສົດການປະກວດຜ່ານທາງ[[ສະຖານີໂທລະພາບແຫ່ງຊາດລາວ|ສະຖານີໂທລະພາບ TVLAO HD]]&lt;ref name=tvl&gt;{{cite web|url=https://unader.com/miss-grand-laos-%E0%BA%88%E0%BA%B0%E0%BA%88%E0%BA%B1%E0%BA%94%E0%BA%82%E0%BA%B6%E0%BB%89%E0%BA%99%E0%BA%84%E0%BA%B1%E0%BB%89%E0%BA%87%E0%BA%97%E0%BA%B3%E0%BA%AD%E0%BA%B4%E0%BA%94%E0%BA%97%E0%BA%B5/|title=Miss Grand Laos ຈະຈັດຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດທີ່ ສປປລາວ.|date=2017|accessdate=16 ກໍລະກົດ 2017|author=ມະຫາຊົນ|work=Unader.com}}{{Dead link|date=ກັນຍາ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງມີສແກຣນລາວຄົນທຳອິດ ແມ່ນ [[ຈິນນາລີ ນໍລະສິງ]] (Chinnaly Nolasing)&lt;ref name=&quot;laos&quot;&gt;{{cite web|url=https://laotiantimes.com/2017/07/15/miss-grand-laos-2017-revealed/|title=Miss Grand Laos 2017 Revealed|date=15 ກໍລະກົດ 2017|accessdate=16 ກໍລະກົດ 2017|author=Laotian Times|work=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;laopost&quot;&gt;{{cite web|url=https://laopost.com/2017/07/15/92340|title=“ຈິນນາລີ ນໍລະສິງ” ມິສແກຣນລາວ ຄົນທຳອິດຂອງລາວ|date=15 ກໍລະກົດ 2017|accessdate=16 ກໍລະກົດ 2017|author=Lao Post|work=}}{{Dead link|date=ກັນຍາ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ຈາກແຂວງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ແລະ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ[[ມິສແກຣນດ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ 2017|ມີສແກຣນລາວອິນເຕີເນຊັນແນລ 2017]] ເຊິ່ງຖືວ່າເປັນການປະກວດມີສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລຄັ້ງທີ່ 5 ລາວສາມາດຜ່ານເຂົ້າຮອບທັອບ 20 ຄົນສຸດທ້າຍໃນການປະກວດດັ່ງກ່າວໄດ້ ສ່ວນຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງມີສແກຣນລາວຄົນປັດຈຸບັນ ແມ່ນ [[ນົບພະລັດ ສີໄກພັກ]] (Nobphalat Sykaiyphack) ຈາກແຂວງ[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]] ເຊິ່ງໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງຈາກການປະກວດມີສແກຣນລາວ 2018 ເມື່ອວັນທີ 25 ມີນາ 2018 ແລະ ໄດ້ເປັນໂຕແທນເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ[[ມິສແກຣນດ໌ອິນເຕີເນຊັນແນລ 2018|ມີສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2018]] ໃນຊ່ວງເດືອນປີ 2018

== ລາຍຊື່ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ ==
{{ບົດຄວາມຫຼັກ|ລາຍຊື່ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງມີສແກຣນລາວ}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size: 80%&quot; ;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; |ປີ
! rowspan=&quot;2&quot; | ຄັ້ງທີ
! rowspan=&quot;2&quot; | ວັນທີ
! rowspan=&quot;2&quot; | ສະຖານທີ່
! rowspan=&quot;2&quot; | ແຂວງເຈົ້າພາບ
! rowspan=&quot;2&quot; | ຜູ້ເຂົ້າແຂ່ງຂັນ
! colspan=&quot;5&quot; | ຜົນການແຂ່ງຂັນ
! rowspan=&quot;2&quot; | ອ້າງອີງ
|-
! ມີສແກຣນລາວ
! ຮອງອັນດັບ 1
! ຮອງອັນດັບ 2
! ຮອງອັນດັບ 3
! ຮອງອັນດັບ 4
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|2017||1||15 ກໍລະກົດ|| rowspan=&quot;2&quot; |ITECC Shopping Mall, Xaysetha|| rowspan=&quot;7&quot; |[[ແຂວງວຽງຈັນ]]||17||[[ຈິນນາລີ ນໍລະສິງ]]&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||[[ພູນຊັບ ພົນໂຍທາ]]&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||[[ກິດສະດາ ວົງໄຊສະຫວາດ]]&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||[[ນິດາກອນ ຈັນດາລາສານ]]&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||ແສງສະຫວັນ ສີຫາລາດ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])
|&lt;ref name=&quot;laos17&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;india17&quot;&gt;{{cite web|date=18 July 2017|title=Chinnaly Norasing crowned Miss Grand Laos 2017|url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-grand-international/chinnaly-norasing-crowned-miss-grand-laos-2017/eventshow/59647248.cms|work=[[Times of India]]|accessdate=4 June 2022|archivedate=18 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170718160930/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-grand-international/chinnaly-norasing-crowned-miss-grand-laos-2017/eventshow/59647248.cms}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;laos17&quot;&gt;{{cite web|url=https://laotiantimes.com/2017/07/15/miss-grand-laos-2017-revealed/|title=Miss Grand Laos 2017 Revealed|work=The Laotian Times|author=Jasmina Yap|date={{date|15-7-2017}}|accessdate={{date|15-4-2021}}|language=en|archivedate={{date|8-10-2018}}|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181008132820/https://laotiantimes.com/2017/07/15/miss-grand-laos-2017-revealed/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mgl2017&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.missnews.com.br/noticias/lao-beauty-queen-to-represent-country-at-miss-supranational-2017|title=Lao beauty queen to represent country at Miss Supranational 2017|date={{date|4-10-2017}}|accessdate={{date|15-4-2021}}|language=en|work=Miss News|archivedate=2021-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210414182649/http://www.missnews.com.br/noticias/lao-beauty-queen-to-represent-country-at-miss-supranational-2017|author=Sisouphan Amphonephong|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|[[ມິສແກຣນລາວ 2018|2018]]||2||24 ມີນາ||12||ນົບພະລັດ ສີໄກພັກ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||ມະນິກາ ສຸກວົງສາ&lt;br&gt;([[ແຂວງເຊກອງ]])||ສິລິຍະພອນ ຊາພິລົມ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||{{n/a|''ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບລາງວັນ''}}||{{n/a|''ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບລາງວັນ''}}|| &lt;ref name=&quot;mgl2018&quot;&gt;{{cite web|url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-grand-international/nobphalat-sikaiphak-crowned-miss-grand-laos-2018/articleshow/63463388.cms?from=mdr|title=Nobphalat Sikaiphak crowned Miss Grand Laos 2018|date={{date|26-3-2018}}|accessdate={{date|15-4-2021}}|language=en|work=[[Times of India]]|archivedate={{date|4-3-2021}}|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304095207/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-grand-international/nobphalat-sikaiphak-crowned-miss-grand-laos-2018/articleshow/63463388.cms}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lao2018&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tonamcha.com/2018/03/MISG2018.html|archivedate=26 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926041245/http://www.tonamcha.com/2018/03/MISG2018.html|date=24 March 2018|accessdate=4 June 2022|language=lo|work=Tonamcha.com|title=ນົບພະລັດ ສີໄກພັກ ໄດ້ຊະນະຫົວຂໍ້ ກັບມຸງກຸດ ມີສແກຣນລາວ 2018}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|[[ມິສແກຣນລາວ 2019|2019]]{{ref label|Alpha|α}}||{{n/a}}||20 ສິງຫາ||Landmark Hotel, Sisattanak||20|| ມະໄລລັກ ພະຈັນ&lt;br&gt;([[ແຂວງຈຳປາສັກ]])||ພັດທະນາ ຄິດາພອນ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||{{n/a|''ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບລາງວັນ''}}||{{n/a|''ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບລາງວັນ''}}||{{n/a|''ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບລາງວັນ''}}|| &lt;ref name=&quot;daily&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.dailynews.co.th/women/833110/|title=มิสแกรนด์ลาว ขอยุติประเด็นดราม่าชุดประจำชาติ &quot;ปลากัดลาว&quot;|date=24 March 2021|language=th|work=[[Daily News (Thailand)|Daily News]]|accessdate=4 June 2022|archivedate=26 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210326084645/https://www.dailynews.co.th/women/833110/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;worldgrand&quot;&gt;{{cite web|url=https://laoedaily.com.la/2019/09/21/57742/|title=ສາວງາມຈາກປາກເຊ ເຈນ ມະໄລລັກ ພະຈັນ Miss Grand Laos 2019|date=21 September 2019|language=lo|accessdate=4 June 2022|work=Lao Economic Daily|archivedate=3 June 2022|archiveurl=https://archive.today/20220603184946/https://laoedaily.com.la/2019/09/21/57742/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;world2019&quot;&gt;{{cite web|url=https://muan.sanook.com/57863/|title=ໄດ້ແລ້ວ Miss Grand Laos 2019! &quot;ມະໄລລັກ ພະຈັນ&quot; ສາວປາກເຊໄວ 24 ປີ ຄວ້າມຸງກຸດໄປຄອງ|date=20 September 2019|accessdate=4 June 2022|language=lo|work=[[Sanook.com]]|archivedate=3 June 2022|archiveurl=https://archive.today/20220603183652/https://muan.sanook.com/57863/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|2022||3||27 ກັນຍາ||Crowne Plaza Vientiane||20||ພຸດສະຫວັນ ວົງຄຳຊາວ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||ສຸກັນຍາ ສຸລິວົງ&lt;br&gt;([[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]])||ຈິດຕ້າ ທິບພົນໂພສີ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||ກິດຕິມາ ຄັນທະເພັງໄຊ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])||ຈິນດາວັນ ແສນທະວີ&lt;br&gt;([[ແຂວງວຽງຈັນ]])
|&lt;ref name=&quot;laos22&quot;&gt;{{cite web|url=https://laoedaily.com.la/2022/07/22/115556/|title=ລຸ້ນນໍາກັນວ່າ 1 ໃນ 20 ສາວງາມ ໃຜຈະໄດ້ເປັນ Miss Grand Laos 2022|author=Duangpixa|date=22 July 2022|accessdate=21 August 2022|language=lo|work=Lao E-Daily|archivedate=21 August 2022|archiveurl=https://archive.today/20220821022236/https://laoedaily.com.la/2022/07/22/115556/}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|2023||4||29 ກໍລະກົດ||National Convention Center (NCC)||18|| ເພັດມະນີ ພິລາກອນ&lt;br&gt;([[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]])||ຫລຸຍ ຈັນທະລັງສີ&lt;br&gt;([[ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ]])||ປາລີນາ ຄຳປາສຸກ&lt;br&gt;([[ແຂວງຄຳມ່ວນ]])||ອາລິສາ ເຄນນາວົງ&lt;br&gt;([[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]])||ສາຍທອງ ທຳມະວົງ&lt;br&gt;([[ແຂວງຊຽງຂວາງ]])
| &lt;ref name=&quot;chinese&quot;&gt;{{cite web|url=http://zgmh.net/Article_show.aspx?chid=5&amp;id=42054|title=万国小姐决赛落下帷幕，万象美女夺桂冠|date=1 August 2023|accessdate=2 August 2023|language=zh|website=Zgmh.net|publisher=中-老信息网 中-老{云南勐腊}磨憨磨丁经济信息网 版权所有|archivedate=1 August 2023|archiveurl=https://archive.today/20230801204101/http://zgmh.net/Article_show.aspx?chid=5&amp;id=42054}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;date&quot;&gt;{{cite web|url=https://tienphong.vn/nhan-sac-nguoi-dep-lai-phap-o-hoa-hau-hoa-binh-lao-post1547517.tpo|title=Nhan sắc người đẹp lai Pháp ở Hoa hậu Hòa bình Lào|date=30 June 2023|accessdate=23 July 2023|language=vi|publisher=[[Tiền Phong (newspaper)|Tiền Phong]]|archivedate=8 July 2023|archiveurl=https://archive.today/20230708092401/https://tienphong.vn/nhan-sac-nguoi-dep-lai-phap-o-hoa-hau-hoa-binh-lao-post1547517.tpo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;chinese&quot;&gt;{{cite web|url=http://zgmh.net/Article_show.aspx?chid=5&amp;id=42054|title=万国小姐决赛落下帷幕，万象美女夺桂冠|date=1 August 2023|accessdate=2 August 2023|language=zh|website=Zgmh.net|publisher=中-老信息网 中-老{云南勐腊}磨憨磨丁经济信息网 版权所有|archivedate=1 August 2023|archiveurl=https://archive.today/20230801204101/http://zgmh.net/Article_show.aspx?chid=5&amp;id=42054}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|2024||5||25 ສິງຫາ||ITECC Shopping Mall, Xaysetha||17||ສຸກສະຫວັນ ວົງຊົມພູ&lt;br&gt;([[ແຂວງຈຳປາສັກ]])||ລົດຈະນາ ກຸນນາວົງ&lt;br&gt;([[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]])|| ລັດສະຫມີ ກິນນະວົງ&lt;br&gt;([[ແຂວງອັດຕະປື]])||ພາວິນ້າ ມູນວົງສາ&lt;br&gt;([[ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ]])||ທິບພາວັນ ອິນທະວົງ&lt;br&gt;([[ແຂວງຊຽງຂວາງ]])||&lt;ref name=&quot;2024top5&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.wgi888.com/news/181786.html|language=zh|date=27 August 2024|website=www.wgi888.com|title=2024老挝万国小姐决赛落下帷幕！占巴色省黑皮辣妹夺桂冠|archivedate=27 August 2024|archiveurl=https://archive.today/20240827124851/https://www.wgi888.com/news/181786.html|trans-title=The 2024 Miss Grand Laos finals came to an end! The dark-skinned hottie from Champasak Province won the title}}&lt;/ref&gt;
|- style=&quot;text-align: center;&quot;
|2025|||6||1 ສິງຫາ||Crowne Plaza Vientiane||18||ສິຣິໂສພາ ພິມມະໄກສອນ&lt;br&gt;([[ແຂວງຈຳປາສັກ]])||ລຸຍ ຊັນທະລັງສີ&lt;br&gt;([[ແຂວງຫຼວງພະບາງ]])||ໂບລານັນ ຈັນທະວົງ&lt;br&gt;([[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]])||ເພັດພະຈັນ ພັນທະລັງສີ&lt;br&gt;([[ແຂວງຊຽງຂວາງ]])||ວັນນີ ຈະຊົວດາ&lt;br&gt;([[ແຂວງອັດຕະປື]])||
|}
===ລຽງລຳດັບແຂວງຂອງຜູ້ຊະນະ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-alignt:center; font-size: 80%&quot;;
|-
!ແຂວງ
!ຈຳນວນ
!ປີທີ່ຊະນະ
|-
|[[ແຂວງຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 3
|2019, 2024, 2025
|-
|[[ແຂວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]]
|style=&quot;text-align:center;&quot; | 2017, 2018, 2022
|-
|[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
| rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | 1
|2023
|-
|[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]]
|2021
|}

== ຜົນງານການປະກວດລະດັບນານາຊາດ ==
'''ສັນຍາລັກສີ'''
{{plainlist|
* {{Color box|gold|border=silver}} : ຖືກປະກາດເປັນຜູ້ຊະນະ
* {{Color box|#FFFF33|border=silver}} : ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງຮອງອັນດັບ (ເຂົ້າຮອບ 5 ຄົນສຸດທ້າຍ)
* {{Color box|#FFFF99|border=silver}} : ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍ (ເຂົ້າຮອບ 10 ຄົນສຸດທ້າຍ)
* {{Color box|#FFFACD|border=silver}} : ເຂົ້າຮອບຮອງຊະນະເລີດ (ເຂົ້າຮອບ 20/21/22 ຄົນສຸດທ້າຍ)
* {{Color box|#FADADD|border=silver}} : ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນພິເສດ
}}

=== ມີສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ - Miss Grand International ===
{{ບົດຄວາມຫຼັກ|ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ}}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center; width:100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ປີ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງ / ຕົວແທນ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ແຂວງ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ຜົນງານລະດັບຊາດ
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ອ້າງອີງ
|-
! style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ຕຳແໜ່ງໃນການປະກວດ
! style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ລາງວັນພິເສດ
|- style=&quot;background-color:#FFFACD; : bold&quot;
|{{flagicon|ໄທ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2025|2025]]
|ສິຣິໂສພາ ພິມມະໄກສອນ
|[[ແຂວງຈຳປາສັກ]]
|ມີສແກຣນລາວ 2025
|'''ເຂົ້າຮອບ 22 ຄົນສຸດທ້າຍ '''
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 1 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* 15 ຄົນສຸດທ້າຍ – ຄວາມສາມາດພິເສດ}}
|
|-
|{{flagicon|ໄທ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2024|2024]]
|ສຸກສະຫວັນ ວົງຊົມພູ
|[[ແຂວງຈຳປາສັກ]]
|ມີສແກຣນລາວ 2024
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
|
|
|- style=&quot;background-color:#FFFACD; : bold&quot;
|{{flagicon|ຫວຽດນາມ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2023|2023]]
|ເພັດມະນີ ພິລາກອນ
|[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
|ມີສແກຣນລາວ 2023
|'''ເຂົ້າຮອບ 20 ຄົນສຸດທ້າຍ '''
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 1 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* 18 ຄົນສຸດທ້າຍ – ສຽງດີເດັ່ນ}}
|
|-
| {{flagicon|ອິນໂດເນເຊຍ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2022|2022]]
|ພຸດສະຫວັນ ວົງຄຳຊາວ
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|ມີສແກຣນລາວ 2022
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 2 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* 10 ຄົນສຸດທ້າຍ – ມິສປ໊ອບປູລາໂຫວດ
* 20 ຄົນສຸດທ້າຍ – ຊຸດປະຈຳຊາດດີເດັ່ນ}}
|
|-
| {{flagicon|ໄທ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2021|2021]]
|ດາວມີໄຊ ພະຈັນສິດທິ
|[[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ]]
|ມີສແກຣນລາວ 2021
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
|
|
|-
| {{flagicon|Thailand}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2020|2020]]
|ພັດທະນາ ຄິດາພອນ
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|[[ມິສແກຣນລາວ 2019|ຮອງອັນດັບ 1 - ມີສແກຣນລາວ 2019]]
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
|
|
|-
|{{flagicon|ເວເນຊຸເອລາ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2019|2019]]
|ມະໄລລັກ ພະຈັນ
|[[ແຂວງຈຳປາສັກ]]
|[[ມິສແກຣນລາວ 2019|ມີສແກຣນລາວ 2019]]
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|''ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ''}}
|
|-
| {{flagicon|Myanmar}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2018|2018]]
| ນົບພະລັດ ສີໄກພັກ
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|[[ມິສແກຣນລາວ 2018|ມີສແກຣນລາວ 2018]]
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 1 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* 12 ຄົນສຸດທ້າຍ – ຊຸດປະຈຳຊາດດີເດັ່ນ}}
|
|- style=&quot;background-color:#FFFACD; : bold&quot;
| {{flagicon|ຫວຽດນາມ}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2017|2017]]
|[[ຈິນນາລີ ນໍລະສິງ]]
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|ມີສແກຣນລາວ 2017
| '''ເຂົ້າຮອບ 20 ຄົນສຸດທ້າຍ '''
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 3 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* 3 ຄົນສຸດທ້າຍ – ໂຊວ໌ໂອເພນນິ່ງແດນສ໌
* 10 ຄົນສຸດທ້າຍ – ຊຸດປະຈຳຊາດດີເດັ່ນ
* 10 ຄົນສຸດທ້າຍ – ຊຸດລອຍນ້ຳດີເດັ່ຮ}}
|
|-
|{{flagicon|Thailand}} [[ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2013|2013]]
|[[ຄຣິສຕີນ້າ ລາຊະສິມມາ]]
|[[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]
|[[ນາງສາວລາວ 2012]]
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|''ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ''}}
|&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Miss Grand International - Miss Christina Lasasimma, Miss Grand Laos 2013. {{!}} Facebook|url=https://hi-in.facebook.com/photo/?fbid=626387414050925&amp;set=a.568738516482482|website=hi-in.facebook.com|language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=ສະເໜ່ເມືອງລາວ The Glory of Laos - ນ້ອງ Miss Christina Lasasimma Miss Laos 2012 ເຂົ້າຮ່ວມງານປະກວດ Miss Grand International 2013 ໂບດໃຫ້ນ້ອງແນ່. Please vote and share for Miss Christina Lasasimma to be the winner of Miss Grand International 2013! Click here to vote: http://www.missgrandinternational.com/submitvote.php?id=127 :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: Cr: missgrandinternational.com Like ✔ Comment ✔ Share ✔ :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::: ສະເໜ່ເມືອງລາວ The Glory of Laos {{!}} Facebook|url=https://www.facebook.com/TheGloryofLaos/photos/%E0%BA%99%E0%BB%89%E0%BA%AD%E0%BA%87-miss-christina-lasasimma-miss-laos-2012-%E0%BB%80%E0%BA%82%E0%BA%BB%E0%BB%89%E0%BA%B2%E0%BA%AE%E0%BB%88%E0%BA%A7%E0%BA%A1%E0%BA%87%E0%BA%B2%E0%BA%99%E0%BA%9B%E0%BA%B0%E0%BA%81%E0%BA%A7%E0%BA%94-miss-grand-intern/545578338843540/|url-status=live|website=www.facebook.com|language=th}}&lt;/ref&gt;
|}
=== ການປະກວດອື່ນໆ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%; text-align:center; width:100%&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ປີ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ຜູ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງ / ຕົວແທນ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ແຂວງ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ຜົນງານລະດັບຊາດ
! colspan=&quot;3&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ການປະກວດລະດັບນານາຊາດ
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ອ້າງອີງ
|-
! style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ການປະກວດ
! style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ຕຳແໜ່ງໃນການປະກວດ
! style=&quot;background-color:#787878;color:#FFFFFF;&quot; |ລາງວັນພິເສດ
|-
|{{flagicon|ຍີ່ປຸ່ນ}} 2018
|ມະນິກາ ສຸກວົງສາ
|[[ແຂວງເຊກອງ]]
|[[ມີສແກຣນລາວ 2018|ຮອງອັນດັບ 1 - ມີສແກຣນລາວ 2018]]
|[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ]] 2018
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|''ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ''}}
|
|-
|{{flagicon|ໂປໂລຍ}} 2018
|[[ກິດສະດາ ວົງໄຊສະຫວາດ]]
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|ຮອງອັນດັບ 2 - ມີສແກຣນລາວ 2017
|[[ມິສຊຸປຣາເນຊັນແນລ]] 2018
| colspan=&quot;2&quot; {{n/a|''ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດ''}}
|
|- style=&quot;background-color:#FFFACD; : bold&quot;
| {{flagicon|ຍີ່ປຸ່ນ}} 2017
|[[ພູນຊັບ ພົນໂຍທາ]]
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|ຮອງອັນດັບ 1 - ມີສແກຣນລາວ 2017
|[[ມິສອິນເຕີຣ໌ເນຊັນແນລ]] 2017
|'''ເຂົ້າຮອບ 8 ຄົນສຸດທ້າຍ '''
| style=&quot;background:;&quot; |
|
|-style=&quot;background-color:#FADADD; &quot;
| rowspan=&quot;2&quot; |{{flagicon|ຈີນ}} 2017
|[[ກິດສະດາ ວົງໄຊສະຫວາດ]]
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|ຮອງອັນດັບ 2 - ມີສແກຣນລາວ 2017
| rowspan=&quot;2&quot; |ມິສໄຊນາ-ອາຊຽນ ເອທິເຄດ 2017
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 1 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''ມາລະຍາດຍອດຢ້ຽມ'''}}
| rowspan=&quot;2&quot; |&lt;ref&gt;[https://thepageantcrown.blogspot.com/2017/10/miss-china-asean-pageant-on-etiquette.html Miss China-ASEAN Pageant on Etiquette 2017]&lt;/ref&gt;
|-style=&quot;background-color:#FADADD; &quot;
|ແສງສະຫວັນ ສີຫາລາດ
|[[ແຂວງວຽງຈັນ]]
|ຮອງອັນດັບ 4 - ມີສແກຣນລາວ 2017
|ບໍ່ຜ່ານເຂົ້າຮອບ
| style=&quot;background:;&quot; | {{collapsible list|
| title = 1 ລາງວັນພິເສດ
| titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 105%
|
* '''ຄວາມສາມາດພິເສດຍອດຢ້ຽມ'''}}
|}

== ການປະກວດລະດັບປະເທດ ==
;ສັນຍາລັກສີ
:{{Color box|#EAC117|'''&lt;small&gt;W&lt;/small&gt;'''|border=silver}} ຊະນະເລີດ
:{{Color box|#FFDB58|border=silver}} ຮອງຂະນະເລີດອັນດັບ 5/6
:{{Color box|#FFFF66|border=silver}} ເຂົ້າຮອບຮອງຊະນະເລີດ
:{{Color box|#FFFACD|border=silver}} ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍ
:{{Color box|#FADADD|border=silver}}  ລາງວັນພິເສດ
:{{Color box|#E6E6FA|border=silver}} ຖອນຕົວ
:{{Color box|#ECECEC|–|border=silver}} ບໍ່ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ

=== 2023: ຕົວແທນແຂວງ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 82%&quot;;
|+ຜູ້ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍ ມີສແກຣນລາວ ລະດັບຊາດ
! [[ເຂດການປົກຄອງຂອງປະເທດລາວ|ແຂວງ]]!! |2023
!2024
!2025
!2026
|-
| [[ແຂວງອັດຕະປື|ອັດຕະປື]]|| ພິທິດາ ເມືອງຈັນ
|bgcolor=#FFDB58|ລັດສະຫມີ ກິນນະວົງ (2nd)
|bgcolor=#FFDB58|ວັນນີ ຈະຊົວດາ (4th)
|ທັດສະພອນ ສຸກທະວີ
|-
|[[ແຂວງບໍ່ແກ້ວ|ບໍ່ແກ້ວ]]|| ລິດດາວັນ ວັນນະພົມ
|bgcolor=#FFFF66|ພອນວິໄລ ອາໄພຍະວົງ (Top 8)
|ວານິດາ ກາຍະລາດ
|
|-
|[[ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ|ບໍລິຄຳໄຊ]]|| ສຸພັນສາ ລາດຊະວົງ
|bgcolor=#FFDB58|ພາວິນ້າ ມູນວົງສາ (3rd)
|ຝົນ ໄຊປັນຍາ
|ດາລາວັນ ສີທໍຮັກ
|-
|[[ແຂວງຈຳປາສັກ|ຈຳປາສັກ]]|| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ສິລິວິມອນ ສິລິມຸງຄຸນ (Top 11)
|bgcolor=#EAC117|'''ສຸກສະຫວັນ ວົງຊົມພູ &lt;small&gt;(W)&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=#EAC117|'''ສິຣິໂສພາ ພິມມະໄກສອນ &lt;small&gt;(W)&lt;/small&gt;'''
|ມິນຕາ ສີຫາຈັກ
|-
|[[ແຂວງຫົວພັນ|ຫົວພັນ]]|| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ສົມຈິດ ພອນພິສິດ (Top 11)
|bgcolor=#FFFF66|ມາຊ້າ ຢາທໍຕູ້ຍົງກາຍ (Top 8)
|ພິມ ເພັດສະຫວັນ
|ສຸນາລີ ໄຊຍະສິງ
|-
| [[ແຂວງຄຳມ່ວນ|ຄໍາມ່ວນ]]|| bgcolor=&quot;#FFDB58&quot; |ປາລີນາ ຄຳປາສຸກ (2nd)
|bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; |ດວງພະຈັນ ບົວລະພາ (Top 12)
| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ມະລິໄຊ ສິງມະວົງ (Top 10)
|ນ້ໍາຫວານ ໝັນໂນລີນ
|-
|[[ແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ|ຫຼວງນ້ຳທາ]]|| bgcolor=&quot;#FFDB58&quot; |ຫລຸຍ ຈັນທະລັງສີ (1st)
|bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; |ສຸດທິດາ ອ່ອນແກ້ວ (Top 12)
|ຈັນທະລາ ທ່ຽງມະນີ
|
|-
|[[ແຂວງຫຼວງພະບາງ|ຫຼວງພະບາງ]]|| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ທິບພະວັນ ວົງຄໍາແກ້ວ (Top 11)
|ພຸດສະຫວ່າງ ອິນວົງ
|bgcolor=#FFDB58|ລຸຍ ຊັນທະລັງສີ (1st)
|ອານົງ ແກ້ວວິເສດ
|-
| [[ແຂວງອຸດົມໄຊ|ອຸດົມໄຊ]]|| ມິທູນາ ພັນທະວົງ
|ສິລິຈິດ ພິລາຄົງ
|bgcolor=#E6E6FA|ທຽນມະລີ ທຳມະສິດ
|ທິບພາພອນ ວົງສະຜ່າຍ
|-
|[[ແຂວງຜົ້ງສາລີ|ຜົ້ງສາລີ]]|| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ມາລິໄຊ ສິງມາວົງ (Top 11)
|ສຸດນະລີ ອິນຍະລາດ
|ພາມິນາ ສີຊົມພູ
|
|-
| [[ແຂວງໄຊຍະບູລີ|ໄຊຍະບູລີ]]|| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ມູທິດາ ກາຣານຕີ (Top 11)
|bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; |ລຳຄອນ ຄູນສະຫວັນ (Top 12)
| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ສຸດາລັດ ທະມົນຕີ (Top 10)
|ແສງດາລາ ສຸວັນຄໍາ
|-
| [[ແຂວງສາລະວັນ|ສາລະວັນ]]|| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ພັນທະວັນ ດາລາ (Top 11)
|ພູຕາວັນ ຈັນທາລາມີໄຊ
|ກຸດແກ້ວ ລັດທະສົມບັດ
|
|-
| [[ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ|ສະຫວັນນະເຂດ]]|| bgcolor=&quot;#FFDB58&quot; |ອາລິສາ ເຄນນາວົງ (3rd)
|bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; |ຕູນີ້ ຈັນທະວົງ (Top 12)
|bgcolor=#FFDB58|ໂບລານັນ ຈັນທະວົງ (2nd)
|ສຸດທິດາ ບັນນາວົງ
|-
| [[ແຂວງເຊກອງ|ເຊກອງ]]|| ລາດສະນີ ວົງສະຫວ່າງ
|ອະແມນດາ ເພັນຍະລາດ
|ທິບພະພອນ ສີສະເວງ
|
|-
| [[ແຂວງວຽງຈັນ|ວຽງຈັນ]]|| ທາດາມ ສຸມຸນທອງ
| bgcolor=#E6E6FA|ຊິງຫລິງ ແກ້ວມະນີວົງ
| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ໄພວັນ ຈັນທະວົງ (Top 10)
|ຈັນທາ ແກ້ວບຸນມາ
|-
| [[ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ]]|| bgcolor=&quot;#EAC117&quot; |'''ເພັດມະນີ ພິລາກອນ &lt;small&gt;(W)&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=#FFDB58|ລົດຈະນາ ກຸນນາວົງ (1st)
| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ລະຕິກອນ ສຸກສົມພັນ (Top 10)
|ຫລຸຍອີສ ຈັນທະລັງສີ
|-
| [[ແຂວງໄຊສົມບູນ|ໄຊສົມບູນ]]|| ພີມພອນ ພົນເສນາ
|bgcolor=#FFFF66|ລິດຕ້າ ມຸງຄຸນວົງຈຳປາ (Top 8)
| bgcolor=&quot;#FFFACD&quot; | ສຸດທິດາ ຊັນທະລັງສີ (Top 10)
|
|-
|[[ແຂວງຊຽງຂວາງ|ຊຽງຂວາງ]]|| bgcolor=&quot;#FFDB58&quot; |ສາຍທອງ ທຳມະວົງ (4th)
|bgcolor=#FFDB58|ທິບພາວັນ ອິນທະວົງ (4th)
|bgcolor=#FFDB58|ເພັດພະຈັນ ພັນທະລັງສີ (3rd)
|ວຽງ ວາງ
|-
! ລວມ !!18
!18
!18
!12
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 82%&quot;;
|+ຜູ້ເຂົ້າຮອບສຸດທ້າຍ ມີສແກຣນລາວ ລະດັບຊາດ
! ໝາຍເລກ !! 2017 !! 2018 !! 2019 !! 2022
|-
|01
|bgcolor=#FFDB58|[[ນິດາກອນ ຈັນດາລາສານ]] (3rd)
|bgcolor=#FFDB58|ສິລິຍະພອນ ຊາພິລົມ (2nd)
|bgcolor=#EAC117|'''[[ເນລະມິດ ໄຊປັນຍາ]]''' &lt;small&gt;'''(W)&lt;br&gt;(Miss World Laos)'''&lt;/small&gt;
|bgcolor=#FFFACD|ພິສະໄໝ ໂພນສະນິດ (Top 11)
|-
|02
|ບົວລິນ ວັນນະຄອນ
|ອາລຸນນີ ສະວຸດພົນ
|bgcolor=#FFFACD|ລັດດາພອນ ພົມສຸວັນ (Top 10)
|bgcolor=#FFFACD|ນ້ຳທິບ ປະພັນ (Top 11)
|-
|03
|bgcolor=#FFFACD|ພັນທະສອນ ຈິດຕະພົນ (Top 10)
|bgcolor=#FFFACD|ລິນໄຂສີ ໄຊຍະສຸກ (Top 6)
|ພະທິດາ ສີຫາບັນທົມ
|ນະລິນທອນ ຟອງສີ
|-
|04
|ສຸດດາວອນ ປະຕະພັນ
|ເມລີ ຄຳສິທິວົງ
|ຈັນມະໝອນ ນາດທະນົງສີ
|ທິບພະວັນ ໄຊຍະສານ
|-
|05
|bgcolor=#FFDB58|ແສງສະຫວັນ ສີຫາລາດ (4th)
|bgcolor=#FFFACD|ມະໂນລັກ ພົນໂຍທາ (Top 6)
|ດ່ອນລ້າ ທິພົມມະຈັນ
|ມຸກດາວັນ ມະນີ
|-
|06
|ກັນລະຍາ ທຸມມະເກສອນ
|ສິລິພອນ ຄຳພິລາວົງ
|ປ່າກູ້ລີ ສີວົງໄຊ
|bgcolor=#FFFACD|ຈິນຕະນາ ທິດາພອນ (Top 11)
|-
|07
|bgcolor=#FFFACD|ຈັນດາລານີ ຫຼວງຈັນດາລາວົງ (Top 10)
|bgcolor=#FFDB58|ມະນິກາ ສຸກວົງສາ (1st)
|ເໝືອນຝັນ ລາດສະວົງ
|bgcolor=#FFFACD|ທະນາພອນ ກິດຕິຍະວົງ (Top 11)
|-
|08
|ອັງຄະນາ ວົງສະຫວັນ
|bgcolor=#FFFACD|ມະນີລັກ ໂຄຣເຊຍເຊລັກວີວີເອ້ (Top 6)
|ດາລາໄຊ ກັນລະຍາ
|ຄຳພອຍ ແກ້ວປະເສີດ
|-
|09
|ອະນຸຊາ ລັດທຳມະວົງ
|ສຸພັດຕາ ໄພຈັດຕະວັນ
|ວິໄລພອນ ແກ້ງດວງປັນຍາ
|bgcolor=#FFDB58|ຈິດຕ້າ ທິບພົນໂພສີ (2nd)
|-
|10
|bgcolor=#E6E6FA|ປາວີນາ
|ທິບພະສອນ ຈັດຕຸພອນໄຊ
|ມາລີນ່າ ສຸທໍາມະວົງ
|ມີລີ້ ຢາງຈົງຕົວ
|-
|11
|ວັດທະນະ ໄຊຍະວົງ
|ສາຍພິນ ແພງເມືອງ 
|bgcolor=#FFFACD|ນາລີສອນ ອ່ອນນາວົງ (Top 10)
|ກຸດແກ້ວ ລັດທະສົມບັດ
|-
|12
|bgcolor=#FFFACD|ວິລະພອນ ຂັນແກ້ວ (Top 10)
|bgcolor=#EAC117|'''ນົບພະລັດ ສີໄກພັກ &lt;small&gt;(W)&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=#FFFACD|ກິດຕິມາ ຄັນທະເພັງໄຊ (Top 10)
|ສຸນິສາ ໄຊຍະສານ
|-
|13
|bgcolor=#FFDB58|[[ພູນຊັບ ພົນໂຍທາ]] (1st)
|rowspan=8 {{n/a}}
|ເອ້ລີນ້າ ທະນູລັກ
|bgcolor=#FFDB58|ຈິນດາວັນ ແສນທະວີ (4th)
|-
|14
|bgcolor=#FFFACD|ສຸກພະເພັງ ຈຳປາວິໄລ (Top 10)
|bgcolor=#FFDB58|ສະນີຕ້າ ສະແຫວງໂຊກ &lt;small&gt;(2nd)&lt;br&gt;(Miss World Laos)&lt;/small&gt;
|ທິຕາວັນ ໄຊຍະວົງ
|-
|15
|bgcolor=#E6E6FA|ລາມາວະດີ ມະຫານຸສິດ
|bgcolor=#E6E6FA|ນິກສັນ ນໍແກ້ວ
|bgcolor=#EAC117|'''ພຸດສະຫວັນ ວົງຄຳຊາວ &lt;small&gt;(W)&lt;/small&gt;'''
|-
|16
|bgcolor=#FFDB58|[[ກິດສະດາ ວົງໄຊສະຫວາດ]] (2nd)
|bgcolor=#FFFACD|ພິດສະໄໝ ພົມມະວິໄຊ (Top 10)
|bgcolor=#FFDB58|ສຸກັນຍາ ສຸລິວົງ (1st)
|-
|17
|ດວງດີ ພວງເພັດ
|bgcolor=#FFFACD|ອາງຸ່ນ ດວງປັນຍາ (Top 10)
|ພອນພິລົມ ຮັນສັກດາ
|-
|18
|bgcolor=#FFFACD|ສຸກສະຫວັນ ຫຼວງລາດ (Top 10)
|bgcolor=#FFDB58|ປານິດາ ບຸບຜາ &lt;small&gt;(1st)&lt;br&gt;(Miss World Laos)&lt;/small&gt;
|bgcolor=#FFFACD|ອາລິສາ ຂຸນຄຳ (Top 11)
|-
|19
|bgcolor=#EAC117|'''[[ຈິນນາລີ ນໍລະສິງ]] &lt;small&gt;(W)&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=#EAC117|'''ມະໄລລັກ ພະຈັນ &lt;small&gt;(W)&lt;br&gt;(Miss Grand  Laos)&lt;/small&gt;'''
|bgcolor=#FFFACD|ລຸຍ ຊັນທະລັງສີ (Top 11)
|-
|20
|bgcolor=#E6E6FA|ພຸດທະສອນ ສີດາວັນ
|bgcolor=#FFDB58|ພັດທະນາ ຄິດາພອນ &lt;small&gt;(1st)&lt;br&gt;(Miss Grand  Laos)&lt;/small&gt;
|bgcolor=#FFDB58|ກິດຕິມາ ຄັນທະເພັງໄຊ (3rd)
|-
!ລວມ
!20
!12
!20
!20
|}

== ເພີ່ມເຕີມ ==
{|
|-
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນງານປະກວດຄວາມງາມລະດັບນານາຊາດ]]
*[[ລາຍຊື່ຕົວແທນປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ]]
| valign=&quot;top&quot; width=&quot;10%&quot; |
*[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດນາງງາມທີ່ສໍາຄັນ]]
*[[ປະເທດລາວໃນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍທີ່ສໍາຄັນ]]
|}

== ອ້າງອີງ ==
{{ລາຍການອ້າງອີງ}}
== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
{{ແມ່ແບບ:ເວທີການປະກວດຄວາມງາມໃນປະເທດລາວ}}
&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ປະກວດຄວາມງາມໃນປະເທດລາວ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c0lkegmr6eee5zje8pqpogc5aald21k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ວິນເຊັນ ແວນ ໂກະ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20540</id>
    <revision>
      <id>131027</id>
      <parentid>130099</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T02:33:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>131027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17562" sha1="eumceu0ifxw4n6blaevjpck0i4a72pe" xml:space="preserve">[[File:Vincent van Gogh - Self-Portrait - Google Art Project (454045).jpg|thumb|250px|ພາບຕົນເອງຊອງແວນ ໂກະໃນປິ ຄ.ສ. 1887]]

'''ວິນເຊັນ ວິນເລັມ ແວນ ໂກະ''' ({{lang-nl|Vincent Willem van Gogh}}; 30 ມີນາ ຄ.ສ. 1853 - 29 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1890) ເປັນນັກແຕ້ມຊາວໂຮນລັງໃນລັດທິປະທັບໃຈຍຸກຫຼັງ ເຊິ່ງແມ່ນຫນຶ່ງໃນນັກແຕ້ມທີ່ມີຊື່ສຽງແລະມີອິດທິພົນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດສິລະປະຕາເວັນຕົກ ເຂົາສ້າງຜົນງານສິລະປະຫຼາຍກວ່າ 2,100 ຮູບ ໃນເວລາພຽງ 10 ປີ ໃນຈຳນວນພາບສີນ້ຳມັນ 860 ຮູບ ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນຜະລິດໃນຊ່ວງເວລາ 2 ປີສຸດທ້າຍຂອງແວນ ໂກະ ງານພາບຂອງເຂົາມີມັງພາບພູມສັນຖານ, ພາບນິ່ງ, ພາບຄົນ ແລະພາບຕົນເອງ ທັງ​ຫມົດ​ມີ​ລັກ​ສະ​ນະ​ໂດຍການ​ໃຊ້ສີ​ທີ່​ຈັດຈ້ານແລະ​ການ​ແປງ​ທີ່​ເຂ້ມສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ອາ​ລົມທີ່​ນ່າປະທັບໃຈແລະເປົນພື້ນຖານການສ້າງສິນລະປະຍຸກໃໝ່ ຫຼັງ​ຈາກ​ທຸກ​ທໍ​ລະ​ມານ​ຈາກ​ຄວາມ​ເຈັບ​ປວດ​ໃຈ​ແລະ​ຄວາມ​ທຸກ​ຍາກ​ເປັນ​ເວ​ລາ​ຫຼາຍ​ປີ​ ເຂົາໄດ້ເສຍຊີວິດໃນອາຍຸ 37 ປີ

==ບັນນານຸກົມ==
{{refbegin|30em}}
* {{cite book |last= Arnold |first=Wilfred Niels |title=Vincent van Gogh: Chemicals, Crises, and Creativity|url= https://archive.org/details/vincentvangoghch0000arno |publisher=Birkhäuser |date=1992 |isbn=978-3-7643-3616-5 }}
* {{cite journal|last=Arnold|first=Wilfred Niels|title=The illness of Vincent van Gogh|journal=[[Journal of the History of the Neurosciences]]|volume=13|issue=1|pages=22–43|year=2004|doi=10.1080/09647040490885475|pmid=15370335|s2cid=220462421|url=https://www.researchgate.net/publication/8345093|access-date=23 October 2018|archive-date=23 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181023234318/https://www.researchgate.net/publication/8345093|url-status=live}}
&lt;!-- * {{cite book |last= Bailey |first=Martin |title=The Sunflowers are Mine: The Story of Van Gogh's Masterpiece|publisher=Frances Lincoln |date=2013 |isbn=978-0-7112-3298-3}} --&gt;
* {{cite journal |last=Blumer |first=Dietrich |doi=10.1176/appi.ajp.159.4.519 |doi-access=|title=The Illness of Vincent van Gogh |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-psychiatry_2002-04_159_4/page/519 |journal=[[American Journal of Psychiatry]] |year=2002 |volume=159 |issue=4 |pages=519–526 |pmid=11925286|s2cid=43106568 }}
* {{cite book |last=Callow |first=Philip |title=Vincent van Gogh: A Life |url=https://archive.org/details/vincentvangoghli00call_0 |url-access=registration |publisher=Ivan R. Dee |date=1990 |isbn=978-1-56663-134-1 }}
* {{cite book |last1=Channing |first1=Laurence |first2=Barbara J. |last2=Bradley |title=Monet to Dalí: Impressionist and Modern Masterworks from the Cleveland Museum of Art|publisher=Cleveland Museum of Art |date=2007 |isbn=978-0-940717-90-9 }}
* {{cite journal|last=Cohen|first=Ben |year=2003|title=A Tale of Two Ears|url=https://archive.org/details/sim_royal-society-of-medicine-great-britain-journal_2003-06_96_6/page/305|journal=[[Journal of the Royal Society of Medicine]]|volume=96 |issue=6|pmc=539517 |pmid=12782701 |pages=305–306 |doi=10.1177/014107680309600615}}
* {{cite book|last=Davies|first=Christopher|title=Divided by a Common Language: A Guide to British and American English|url=https://books.google.com/books?id=HTSWCwAAQBAJ|year=2007|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-0-547-35028-8|access-date=20 October 2016|archive-date=7 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307072526/https://books.google.com/books?id=HTSWCwAAQBAJ|url-status=live}}
* {{cite book |last1=Doiteau |first1=Victor |last2=Leroy |first2=Edgard |title=La Folie de Vincent Van Gogh |url=https://archive.org/details/lafoliedevincent00doit |language=fr |publisher=Éditions Aesculape |date=1928 |oclc=458125921 }}
* {{cite book |last=Dorn |first=Roland |title=Décoration: Vincent van Gogh's Werkreihe für das Gelbe Haus in Arles |trans-title=Décoration: Vincent van Gogh's Series of Works for the Yellow House in Arles |language=de |publisher=Olms Verlag |date=1990 |isbn=978-3-487-09098-6 }}
* {{cite contribution |last1=Dorn |first1=Roland |last2=Leeman |first2=Fred |contribution=(exh. cat.) |editor-last=Költzsch |editor-first=Georg-Wilhelm |title=Vincent van Gogh and the Modern Movement, 1890–1914|year=1990 |isbn=978-3-923641-33-8 }} Other editions: {{ISBN|978-3-923641-31-4}} (German); {{ISBN|978-90-6630-247-1}}(Dutch)
* {{cite contribution |last1=Dorn |first1=Roland |last2=Keyes |first2=George |contribution=(exh. cat) |title=Van Gogh Face to Face: The Portraits |year=2000 |publisher=Thames &amp; Hudson |isbn=978-0-89558-153-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/vangoghfacetofac0000gogh }} &lt;!-- (REFCHECK alt) --&gt;
* {{cite book |editor1-last=Dorn |editor1-first=Roland |editor2-last=Schröder |editor2-first=Albrecht |editor3-last=Sillevis |editor3-first=John |title= Van Gogh und die Haager Schule|publisher= Bank Austria Kunstforum |date=1996 |isbn=978-88-8118-072-1 }}
* {{cite contribution |last1=Druick |first1=Douglas |last2=Zegers |first2=Pieter |contribution=(exh. cat) |title=Van Gogh and Gauguin: The Studio of the South |publisher=Thames &amp; Hudson |year=2001 |isbn=978-0-500-51054-4 |url=https://archive.org/details/vangoghgauguinth00drui }}
* {{cite book |last=Edwards |first=Cliff |title=Van Gogh and God: A Creative Spiritual Quest |url=https://archive.org/details/vangoghgodcreati0000edwa |publisher=Loyola University Press|date=1989 |isbn=978-0-8294-0621-4 }}
* {{cite book |last=Erickson |first=Kathleen Powers |title=At Eternity's Gate: The Spiritual Vision of Vincent van Gogh |url=https://archive.org/details/ateternitysgate00eric |url-access=registration |publisher=Eerdmans |date=1998 |isbn=978-0-8028-4978-6 }}
* {{cite book |last1=Farr |first1=Dennis |last2=Peppiatt |first2=Michael |author2-link=Michael Peppiatt |last3=Yard |first3=Sally |title=Francis Bacon: A Retrospective |url=https://archive.org/details/francisbaconretr0000farr |url-access=registration |publisher=Harry N. Abrams |date=1999 |isbn=978-0-8109-2925-8 }} &lt;!-- WorldCat says place of publication not identified --&gt;
* {{ cite book | last=Feilchenfeldt | first=Walter | year=2013 | title=Vincent Van Gogh: The Years in France: Complete Paintings 1886–1890 | url=https://archive.org/details/vincentvangoghye0000feil | publisher=Philip Wilson  | isbn=978-1-78130-019-0 }}
* {{cite book |last=Fell |first=Derek |author-link=Derek Fell |title=The Impressionist Garden|url=https://archive.org/details/impressionistgar0000fell_u4h9 |publisher=Frances Lincoln |date=1997 |isbn=978-0-7112-1148-3 }}
* {{cite book |last=Fell |first=Derek |title=Van Gogh's Women: His Love Affairs and Journey into Madness |publisher=Pavilion Books |date=2015 |isbn=978-1-910232-42-2 }} &lt;!-- WorldCat only has 2005; Carrol &amp; Graf --&gt;
* {{cite book |last=Gayford |first=Martin |title=The Yellow House: Van Gogh, Gauguin, and Nine Turbulent Weeks in Arles |publisher=Penguin |date=2006 |isbn=978-0-670-91497-5 }}
* {{cite book |editor-last=Geskó |editor-first=Judit |title=Van Gogh in Budapest|url=https://archive.org/details/vangoghinbudapes0000gogh |publisher=Vince Books |date=2006 |isbn=978-963-7063-34-3 }}; {{ISBN|978-963-7063-33-6}} (Hungarian)
* {{cite book|last=Grant|first=Patrick|title=The Letters of Vincent van Gogh: A Critical Study|url=https://books.google.com/books?id=c2L7AwAAQBAJ&amp;pg=PA9|date=2014|publisher=Athabasca University Press|isbn=978-1-927356-74-6|access-date=20 October 2016|archive-date=7 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307050125/https://books.google.com/books?id=c2L7AwAAQBAJ&amp;pg=PA9|url-status=live}}
* {{cite book |last=Hammacher |first=Abraham M. |title=Vincent van Gogh: Genius and Disaster |publisher=Harry N. Abrams |date=1985 |isbn=978-0-8109-8067-9 |url=https://archive.org/details/vincentvangoghge0000hamm }}
* {{cite book |last=Hayden |first=Deborah |title=Pox: Genius, Madness and the Mysteries of Syphilis |url=https://archive.org/details/poxgeniusmadness0000hayd |url-access=registration |publisher=Basic Books |date=2003 |isbn=978-0-465-02881-8 }}
* {{cite journal |last =Hemphill |first= R. E. |title=The illness of Vincent van Gogh|journal=[[Journal of the Royal Society of Medicine|Proceedings of the Royal Society of Medicine]] |year= 1961 |volume= 54 |issue= 12 |pages =1083–1088| doi= 10.1177/003591576105401206 |pmid=13906376| pmc= 1870504 | s2cid= 38810743 }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Robert |author-link=Robert Hughes (critic) |title=Nothing If Not Critical |publisher=The Harvill Press |date=1990 |isbn=978-0-14-016524-1 |url=https://archive.org/details/nothingifnotcrit00robe }}
* {{cite book |last=Hughes |first=Robert |title=The Portable Van Gogh|url=https://archive.org/details/portablevangogh0000gogh |publisher=Universe |date=2002 |isbn=978-0-7893-0803-0 }}
* {{cite book |last=Hulsker |first=Jan |author-link=Jan Hulsker |title=The Complete Van Gogh, paintings, drawings, sketches |publisher=Phaidon |date=1980 |isbn=978-0-7148-2028-6 }}
* {{cite book |last=Hulsker |first=Jan|title=Vincent and Theo Van Gogh: A Dual Biography|url=https://archive.org/details/vincenttheovango0000huls |publisher=Fuller Publications |date=1990 |isbn=978-0-940537-05-7 }}
* {{cite book |last=Lubin |first=Albert J. |title=Stranger on the Earth: A Psychological Biography of Vincent van Gogh |publisher=Holt, Rinehart and Winston |date=1972 |isbn=978-0-03-091352-5 |url=https://archive.org/details/strangeronearth00lubi }}
* {{cite book |last=McQuillan |first=Melissa |title=Van Gogh |publisher=Thames and Hudson |date=1989 |isbn=978-0-500-20232-6 |url=https://archive.org/details/vangogh00mcqu }}
* {{cite book |last1=Naifeh |first1=Steven W. |author-link1=Steven Naifeh |first2=Gregory White |last2=Smith |author-link2=Gregory White Smith |title=Van Gogh: The Life|url=https://archive.org/details/vangoghlife0000naif |publisher=Random House |date=2011 |isbn=978-0-375-50748-9 }}
* {{cite book |last=Nemeczek |first=Alfred |title=Van Gogh in Arles|url=https://archive.org/details/vangoghinarles0000neme | publisher=Prestel Verlag |date=1999 |isbn=978-3-7913-2230-8 }}
* {{cite journal|last=Perry|first=Isabella H.|title=Vincent van Gogh's illness: a case record|url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-history-of-medicine_march-april-1947_21_2/page/146|journal=Bulletin of the History of Medicine|volume=21|pages=146–172|year=1947|issue=2|pmid=20242549}}
* {{cite contribution |last=Pickvance |first=Ronald |contribution=(exh. cat) |title=English Influences on Vincent van Gogh, an exhibition organised by the Fine Art Department, University of Nottingham and the Arts Council of Great Britain, 1974-5 |id=University of Nottingham, 1974/75|publisher=Arts Council |year=1974 }}
* {{cite contribution |last=Pickvance |first=Ronald |contribution=(exh. cat) |title=Van Gogh in Arles |id=[[Metropolitan Museum of Art]] |publisher=Abrams |year=1984 |isbn=978-0-87099-375-6 }}
* {{cite contribution |last=Pickvance |first=Ronald |contribution=(exh. cat) |title=Van Gogh in Saint-Rémy and Auvers |id=Metropolitan Museum of Art |publisher=Abrams |year=1986 |isbn=978-0-87099-477-7 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/vangoghinsaintre0000pick }}
* {{cite book |last=Pomerans |first=Arnold |author-link=Arnold Pomerans |title=The Letters of Vincent van Gogh |url=https://archive.org/details/lettersofvincent0000gogh |publisher=Penguin Classics |date=1997 |isbn=978-0-14-044674-6 }}
* {{cite book |last=Rewald |first=John |author-link=John Rewald |title=Post-Impressionism: From van Gogh to Gauguin|publisher=Secker &amp; Warburg |date=1978 |isbn=978-0-436-41151-9 }}
* {{cite book |last=Rewald |first=John |title=Studies in Post-Impressionism |url=https://archive.org/details/studiesinpostimp0000rewa |publisher=Abrams |date=1986 |isbn=978-0-8109-1632-6 }}
* {{cite book |last=Rosenblum |first=Robert |author-link=Robert Rosenblum |date=1975 |title=Modern Painting and the Northern Romantic Tradition: Friedrich to Rothko|publisher=Harper &amp; Row |isbn=978-0-06-430057-5 }}
* {{cite journal |last=Rovers |first=Eva |year=2007 | title='He Is the Key and the Antithesis of so Much': Helene Kröller-Müller's Fascination with Vincent van Gogh|journal=[[Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art]]|volume= 33|issue=4 |pages=258–272 |jstor=25608496 }}
* {{cite book|last=Selz|first=Peter Howard|title=German Expressionist Painting|url=https://books.google.com/books?id=UimQfCpawyUC&amp;pg=PA82|year=1968|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-02515-8|access-date=20 October 2016|archive-date=7 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307074229/https://books.google.com/books?id=UimQfCpawyUC&amp;pg=PA82|url-status=live}}
* {{cite journal |last=Sund |first=Judy |year= 1988|title=The Sower and the Sheaf: Biblical Metaphor in the Art of Vincent van Gogh|url=https://archive.org/details/sim_art-bulletin_1988-12_70_4/page/660 |journal=[[College Art Association|The Art Bulletin]] |volume= 70|issue=4 |pages=660–676 |jstor=3051107 |doi=10.2307/3051107}}
* {{cite book |last=Spurling |first=Hilary |author-link = Hilary Spurling |date= 1998|title=The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse, Vol. 1, 1869–1908|publisher=Hamish Hamilton|isbn=978-0-679-43428-3 }}
* {{cite book |last=Sund |first=Judy |title=Van Gogh |publisher=Phaidon |date=2002 |isbn=978-0-7148-4084-0 |url=https://archive.org/details/vangogh00sund }}
* {{cite book |last=Sweetman |first=David |author-link=David Sweetman |title=Van Gogh: His Life and His Art |publisher=Touchstone |date=1990 |url=https://books.google.com/books?id=rN7qAAAAMAAJ&amp;q=Sweetman+1990+%22Van+Gogh:+His+Life+and+His+Art%22 |isbn=978-0-671-74338-3 }}
* {{cite book |last=Tralbaut |first=Marc Edo |title=Vincent van Gogh, le mal aimé |language=fr|publisher=Alpine Fine Arts |orig-year=1969 |date=1981 |isbn=978-0-933516-31-1 }}
* {{cite book |last1=Van der Veen |first1=Wouter |first2=Peter |last2=Knapp |title=Van Gogh in Auvers: His Last Days|publisher=Monacelli Press |date=2010 |isbn=978-1-58093-301-8 }}
* {{cite book |last=Van der Wolk |first=Johannes |title=De schetsboeken van Vincent van Gogh |trans-title=The Sketchbooks of Vincent van Gogh |language=nl |publisher=Meulenhoff/Landshoff|isbn=978-90-290-8154-2 |date=1987 |ref=none}}
* {{cite book |last=Van Gogh |first=Vincent |author-link=Vincent van Gogh |url=http://www.vangoghletters.org/ |title=Vincent van Gogh – The Letters |editor1=Leo Jansen |editor2=Hans Luijten |editor3=Nienke Bakker |publisher=Van Gogh Museum &amp; Huygens ING |date=2009 |access-date=2024-01-14 |archive-date=2021-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210811194851/https://vangoghletters.org/ |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Van Heugten |first=Sjraar |title=Vincent van Gogh: tekeningen 1: Vroege jaren 1880–1883
|trans-title=Vincent van Gogh: Drawings 1: Early years 1880–1883 |language=nl|publisher=V+K |date=1996 |isbn=978-90-6611-501-9 }}
* {{cite journal |last=Van Uitert |first=Evert |year= 1981|title=Van Gogh's Concept of His ''Oeuvre''|journal=Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art |volume= 12|issue=4 |pages=223–244 |jstor=3780499 | ref = {{sfnRef|van Uitert|1981}} |doi=10.2307/3780499}}
* {{cite book |editor1-last=van Uitert |editor1-first=Evert |editor2-last=van Tilborgh |editor2-first=Louis |editor3-last=van Heugten |editor3-first=Sjraar |contribution=(exh. cat) |title= Vincent van Gogh|url=https://archive.org/details/vincentvangoghdr0000wolk |publisher= Arnoldo Mondadori Arte de Luca |date=1990 |isbn=978-88-242-0022-6 }}&lt;!-- ISBN 13 conversion shows a false result --&gt;
* {{cite book |last1=Walther |first1=Ingo |last2=Metzger |first2=Rainer |title=Van Gogh: the Complete Paintings|publisher=Taschen |date=1994 |isbn=978-3-8228-0291-5 }}
* {{cite journal |last=Weikop |first=Christian |year= 2007|title=Exhibition Reviews: Van Gogh and Expressionism. Amsterdam and New York |url=https://archive.org/details/sim_burlington-magazine_2007-03_149_1248/page/208 |journal=The Burlington Magazine|volume= 149|issue=1248 |pages=208–209 |jstor=20074786 }}
* {{cite book |last=Wilkie |first=Kenneth |title=The Van Gogh File: The Myth and the Man|url=https://archive.org/details/vangoghfilemythm0000wilk |publisher=Souvenir Press |date=2004 |isbn=978-0-285-63691-0 }}
{{refend}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
* {{Commons category-inline|Vincent van Gogh|ວິນເຊັນ ແວນ ໂກະ}}

[[ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1853]]
[[ໝວດ:ບຸກຄົນເສຍຊີວິດໃນປີ ຄ.ສ. 1890]]
[[ໝວດ:ສິລະປິນ]]</text>
      <sha1>eumceu0ifxw4n6blaevjpck0i4a72pe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ກູ​ບາ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22413</id>
    <revision>
      <id>131028</id>
      <parentid>115908</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T02:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>131028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5593" sha1="jrui68k4aqcqgndso6y8c5wd2jl59jg" xml:space="preserve">{{Infobox_Political_party
| name_lao = ພັກກອມມູນິດກູບາ
| colorcode        = {{party color|Communist Party of Cuba}}
| name             = Communist Party of Cuba
| native_name      = Partido Comunista de Cuba
| logo             = [[ຮູບ:Communist Party of Cuba logo.png]]
| logo_size        = 150px
| leader1_title    = [[ເລຂາທິການຜູ້ໜຶ່ງຂອງພັກກອມມູນິດກູບາ|ເລຂາທີໜຶ່ງ]]
| leader1_name     = [[ມິເກລ ມິດັຊ-ກາເນລ]]
| founder          = [[ຟີເດ ຄາສໂຕຣ]]
| foundation       = {{nowrap|{{start date and age|df=yes|1965|10|3}}}}
| predecessor      = [[ພັກ​ສາ​ມັກ​ຄີ​ຂອງ​ການ​ປະ​ຕິ​ວັດ​ສັງ​ຄົມ​ນິ​ຍົມ​ກູ​ບາ​]]
| slogan           = [[¡Hasta la victoria siempre!]]&lt;br /&gt;(&quot;Ever onward to victory!&quot;)
| flag             = Flag of the Communist Party of Cuba.svg
| headquarters     = [[Palace of the Revolution|Palacio de la Revolución]], [[Plaza de la Revolución]], [[ຮາວານາ]]
| newspaper        = ''[[Granma (newspaper)|Granma]]''
| youth_wing       = [[ສັນນິບາດຄອມມູນິດໜຸ່ມ (ຄິວບາ)|ສັນນິບາດຄອມມູນິດໜຸ່ມ]]
| wing3_title      = [[Pioneer movement|Children's wing]]
| wing3            = [[José Martí Pioneer Organization]]
| wing4_title      = [[Military|Armed wing]]
| wing4           =  [[Cuban Revolutionary Armed Forces]]
| membership_year  = 2022 {{estimation}}
| membership       = {{decrease}} &lt; 500,000&lt;ref name=&quot;membership&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.diariolasamericas.com/america-latina/cuba-el-pcc-y-la-ujc-se-desinflan-remedio-n4245139 |title=Cuba: El PCC y la UJC se desinflan sin remedio |date=16 March 2022 |website=[[Diario Las Américas]]}}&lt;/ref&gt;
| ideology         = {{ubl|class=nowrap
 | [[ຄອມມິວນິດ]]
 | [[ລັດທິມາກ-ເລນິນ]]
 | [[ລັດທິຄາສໂຕຣ]]&lt;ref&gt;Johnson, Elliott; Walker, David; Gray, Daniel (2014). ''Historical Dictionary of Marxism'' (2nd ed.). Rowman &amp; Littlefield. pp. 69–70. {{ISBN|978-1-4422-3798-8}}.&lt;/ref&gt;
 | [[ລັດທິກູວາຣາ]]&lt;ref&gt;{{cite book|author-last=Hansing |author-first=Katrin |date=2002 |title=Rasta, Race and Revolution: The Emergence and Development of the Rastafari Movement in Socialist Cuba |publisher=LIT Verlag Münster |isbn=3-8258-9600-5 |pages=41–42}}&lt;/ref&gt;
| [[ສັງຄົມນິຍົມຮັກຊາດ]]&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Hennessy |first=C. A. M. |date=1963 |title=The Roots of Cuban Nationalism |url=https://www.jstor.org/stable/2611204 |journal=International Affairs |volume=39 |issue=3 |pages=345–359 |doi=10.2307/2611204 |jstor=2611204 |issn=0020-5850}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Benjamin |first=Jules R. |date=1975-02-01 |title=The Machadato and Cuban Nationalism, 1928-1932 |url=https://archive.org/details/sim_hispanic-american-historical-review_1975-02_55_1/page/66 |journal=Hispanic American Historical Review |volume=55 |issue=1 |pages=66–91 |doi=10.1215/00182168-55.1.66 |issn=0018-2168|doi-access=free }}&lt;/ref&gt;
}}
| position         = [[ການເມືອງຊ້າຍໄກ|ຊ້າຍໄກ]]&lt;ref&gt;{{cite web |language=fr |url=http://typo.mondediplo.net/messages/138 |title=Parti communiste de Cuba (extrême gauche) (créé en 1965, seul parti légal) |trans-title=Communist Party of Cuba (extreme left) (established in 1965, only legal party) |website=Le Monde diplomatique}}&lt;/ref&gt;
| international    = [[International Meeting of Communist and Workers' Parties|IMCWP]]
| regional         = [[COPPPAL]]&lt;br /&gt;[[São Paulo Forum]]
| seats1_title     = [[National Assembly of People's Power|National Assembly]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=IPU PARLINE database: CUBA (Asamblea nacional del Poder popular), Last elections |website=ipu.org |publisher=[[Inter-Parliamentary Union]] |year=2013 |access-date=20 March 2015 |url=http://www.ipu.org/parline-e/reports/2079_E.htm}}&lt;/ref&gt;
| seats1           = {{composition bar|442|470|hex={{party color|Communist Party of Cuba}}}}
| colors           = {{color box|#FF0000|border=darkgray}} [[ສີແດງ]] {{color box|#0000FF|border=darkgray}} [[ສີຟ້າ]]
| website          = {{URL|https://www.pcc.cu/|www.pcc.cu}}
| country          = ຄິວບາ
}}

'''ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ກູ​ບາ''' ([[ພາສາສະເປນ|ສະເປນ]]: ''Partido Comunista de Cuba''; '''PCC''') ແມ່ນພັກແກນນຳພັກດຽວຂອງ[[ປະເທດກູບາ|ກູບາ]]. ມັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 3 ຕຸລາ 1965&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/topic/Communist-Party-of-Cuba&lt;/ref&gt;. ຜູ້​ກໍ່​ຕັ້ງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດ​ກູ​ບາ​ແມ່ນ[[ຟີເດ ຄາສໂຕຣ]] ​ແລະ​ເລຂາທິການ​ໃຫຍ່​ຄົນ​ປະຈຸ​ບັນ​ແມ່ນ[[ມິເກລ ມິດັຊ-ກາເນລ]].

[[ຮູບ:Flag of the Communist Party of Cuba.svg|thumb|ທຸງພັກກອມມູນິດກູບາ]]

*
[[ຮູບ:Cuba Banner.JPG|thumb|ປ້າຍໂຄສະນາຂອງ​ພັກ​ກອມ​ມູນິດໃນ​[[ຮາວານາ|ຮາ​ວາ​ນາ]]]]
== ເອກະສານອ້າງອີງ ==
[[ໝວດ:ພັກກອມມູນິດ]]</text>
      <sha1>jrui68k4aqcqgndso6y8c5wd2jl59jg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ສະໂມສອນບານເຕະບີຄເມັກຊ໌ ບິ່ງເຢືອງ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22676</id>
    <revision>
      <id>131031</id>
      <parentid>128109</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T07:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>113</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:LOGO_BFC.png|LOGO_BFC.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Explicit|Explicit]] because: Copyright violation; see [[:c:Commons:Licensing|]] ([[:c:COM:CSD#F1|F1]]): Non-free logo above [[:c:Commons:Threshold of originality</comment>
      <origin>131031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2518" sha1="g9oahs8dnwxo2dykl933v74lcbh8jhf" xml:space="preserve">{{ກ່ອງຂໍ້ມູນສະໂມສອນເຕະບານ|clubname=ບີຄເມັກຊ໌ ບິ່ງເຢືອງ|image= |image_size=145px|fullname=ສະໂມສອນບານເຕະບີຄເມັກຊ໌ ບິ່ງເຢືອງ|nickname=''Cơn lốc miền Đông.''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vnexpress.net/con-loc-mien-dong-nam-bo-tro-lai-1173200.html|title='Cơn lốc miền Đông Nam Bộ' trở lại|publisher=VnExpress|date=12 March 2006|access-date=10 October 2020}}&lt;/ref&gt; (The Eastern Whirlwind)
  ''ເຊລຊີ ຫວຽດນາມ''|founded={{Start date and age|1976}} as ''Song Be''|ground=[[ສະຫນາມກິລາ Go Dậu|ສະຫນາມກິລາ Go Dau]]|capacity=18,250|chairman=Hồ Hồng Thạch|manager=[[Nguyễn Anh Đức]]|mgrtitle=Head coach|league=[[ວີ.ລີກ 1]]|season=[[2023–24 V.League 1|2023–24]]|position=[[2023–24 V.League 1|ວີ.ລີກ 1]], ອັນດັບທີ 8|website={{URL|http://www.becamexbinhduongfc.com}}|pattern_la1=_becamexbd22h|pattern_b1=_becamexbd22h|pattern_ra1=_becamexbd22h|pattern_sh1=|pattern_so1=|leftarm1=8904B4|body1=8904B4|rightarm1=8904B4|shorts1=8904B4|socks1=8904B4|pattern_la2=_becamexbd22a|pattern_b2=_becamexbd22a|pattern_ra2=_becamexbd22a|pattern_sh2=|pattern_so2=|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF|pattern_la3=_becamexbd22h|pattern_b3=_becamexbd22h|pattern_ra3=_becamexbd22h|pattern_sh3=|pattern_so3=|leftarm3=8904B4|body3=8904B4|rightarm3=8904B4|shorts3=fe5a1d|socks3=fe5a1d|current=ວີ.ລີກ 1 2023-24}}'''ສະໂມສອນບານເຕະບີຄເມັກຊ໌ ບິ່ງເຢືອງ''' ([[ພາສາຫວຽດນາມ|ຫວຽດນາມ]]: Câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương), ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກງ່າຍໆໃນນາມ'''ບີຄເມັກຊ໌ ບິ່ງເຢືອງ''' ​ແມ່ນ​ສະ​ໂມ​ສອນ​ບານ​ເຕະ​ມື​ອາ​ຊີບ​ຢູ່​[[ແຂວງບິ່ງເຢືອງ]], [[ປະເທດຫວຽດນາມ|ປະ​ເທດ​ຫວຽດ​ນາມ]]. ປະຈຸ​ບັນ​ມັນ​ຫຼິ້ນ​ຢູ່[[ວີ.ລີກ 1]], ລະດັບ​ສູງ​ສຸດ​ຂອງ​ບານ​ເຕະ​ຫວຽດນາມ

== ອ້າງອີງ ==

[[ໝວດ:ສະໂມສອນບານເຕະໃນ​ປະ​ເທດ​ຫວຽດ​ນາມ]]</text>
      <sha1>g9oahs8dnwxo2dykl933v74lcbh8jhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ຊັອກໂກແລັດ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23576</id>
    <revision>
      <id>131025</id>
      <parentid>120360</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T02:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>131025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2343" sha1="i7xv7tl2n0bl1zimsc7393cv7rtsrpz" xml:space="preserve">{{Infobox food|name=ຊັອກໂກແລັດ|image=Chocolate (blue background).jpg|image_size=200px|caption=ຊັອກໂກແລັດປະເພດຕ່າງໆ, ລວມທັງຊັອກໂກແລັດນົມ, ຊັອກໂກແລັດສີຂາວ, ແລະຊັອກໂກແລັດດຳ.|alternate_name=|country=|region=[[ມີໂຊອາເມຣິກາ]]|creator=|course=|served=|variations=|calories=|other=}}ຊັອກໂກແລັດແມ່ນຜະລິດຕະພັນອາຫານທີ່ເຮັດຈາກຟັກໂກໂກ້ມີຫຼາຍຊະນິດເຊັ່ນ ເປັນຂອງແຫຼວ, ແຂງ, ຫຼື ຊອສ, ສາມາດກິນໄດ້ເລີຍ ຫຼື ເພື່ອປຸງລົດຊາດອາຫານອື່ນໆ. ໄດ້ປາກົດວ່າໂກໂກ້ ຫຼື ກາກາໂອໄດ້ຖືກບໍລິໂພກນັບຕັ້ງແຕ່ອາລະຍະທໍາໂອເມັກ (1900-1100 ປີກ່ອນ ຄສ).&lt;ref name=&quot;powis&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Powis|first1=Terry G.|last2=Cyphers|first2=Ann|last3=Gaikwad|first3=Nilesh W.|last4=Grivetti|first4=Louis|last5=Cheong|first5=Kong|date=24 May 2011|title=Cacao use and the San Lorenzo Olmec|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2011-05-24_108_21/page/8595|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|language=en|volume=108|issue=21|pages=8595–8600|doi=10.1073/pnas.1100620108|issn=0027-8424|pmid=21555564|pmc=3102397|bibcode=2011PNAS..108.8595P}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|work=[[El Universal (Mexico City)|El Universal]]|url=http://www.eluniversal.com.mx/notas/526113.html|title=Consumían olmecas chocolate hace 3000&amp;nbsp;años|date=29 July 2008|location=Mexico City|access-date=2021-08-19|archive-date=2013-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016035521/http://www.eluniversal.com.mx/notas/526113.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ແລະສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປະຊາກອນມີໂຊອາເມຣິກາບູຮານ, ລວມທັງມາຍາ ແລະ ແອຊເທັກ, ໄດ້ບໍລິໂພກມັນໃນຮູບແບບຂອງເຄື່ອງດື່ມໂກໂກ້.

== ອ້າງອິງ ==</text>
      <sha1>i7xv7tl2n0bl1zimsc7393cv7rtsrpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ທົ່ງເຟລເກຣອີ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24713</id>
    <revision>
      <id>131029</id>
      <parentid>126597</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T02:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>13695</id>
      </contributor>
      <comment>Add 1 book for [[en:Wikipedia:Verifiability|verifiability]] (20260921sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]</comment>
      <origin>131029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7320" sha1="tolrdi7l5ghyvll2k2bam0zr1gok54l" xml:space="preserve">[[ຮູບ:Shepherd-vicinity_of_Naples.jpg|right|thumb|ແຜນທີ່ປີ ຄສ 1911 ຂອງທົ່ງ ເຟລເກຣອີ]]
[[ຮູບ:Phlegraean_Fields_Relief_Map,_SRTM-1.jpg|thumb|ແຜນ ທີ່ພູມສັນຖານ ຂອງທົ່ງ ເຟລເກຣອີ]]
[[ຮູບ:Vesuvius_SRTM3.png|right|thumb|ແຜນທີ່ພູມສັນຖານຂອງ ອ່າວເນເປິລສ໌ ພ້ອມດ້ວຍທົ່ງ ພວມດັດແກ້ ທົ່ງເຟລເກຣອີ ແລະ [[ພູວິຊູເວຍສ|ພູເຂົາໄຟ ພູວິຊູເວຍສ]]]]
[[ຮູບ:Pozzuoli_NASA_ISS004-E-5376_added_names.jpg|thumb|ຮູບຖ່າຍດາວທຽມ ຂອງທົ່ງ ພວມດັດແກ້ ທົ່ງເຟລເກຣອີ]]
[[ຮູບ:Campi_Flegrei.JPG|right|thumb|[[ຊູນຟູຣິກ|ຊູນຟູຣ໌]] ແລະ ຟູມາໂຣນ ຢູ່ທີ່ ປ່ອງພູເຂົາໄຟ Solfatara]]
'''ທົ່ງເຟລເກຣອີ''' ({{Langx|it|Campi Flegrei}}; {{Langx|nap|Campe Flegree}}; {{Langx|lat|Phlegraei campi}}; {{Langx|grc|Φλεγραία Πεδία}}) ເປັນ ແອ່ງ [[ພູເຂົາໄຟ]] ຂະໜາດໃຫຍ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງ [[ນາໂປລີ]], [[ອີຕາລີ|ປະເທດອີຕາລີ]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://volcanoes.usgs.gov/volcanoes/yellowstone/yellowstone_sub_page_49.html|title=Questions About Supervolcanoes|publisher=Usgs.gov|language=en|access-date=2026-03-15|archive-date=2017-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170703184836/https://volcanoes.usgs.gov/volcanoes/yellowstone/yellowstone_sub_page_49.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ການລະເບີດຂອງພູເຂົາໄຟ Neapolitan Yellow Tuff (ປະມານ 12kcal BP) ໄດ້ຜະລິດພຽງແຕ່ 50 ກິໂລແມັດກ້ອນ.&lt;ref name=&quot;Scarpati et al&quot;&gt;{{Cite journal|title=The Neapolitan Yellow Tuff — A large volume multiphase eruption from Campi Flegrei, Southern Italy}}&lt;/ref&gt; ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ມັນເປັນໜຶ່ງໃນພູເຂົາໄຟຈຳນວນໜ້ອຍທີ່ໃຫຍ່ພໍທີ່ຈະປະກອບເປັນ ແອ່ງ (caldera). ມັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ [[ແນວພູເຂົາໄຟແຄມປານຽນ]], ເຊິ່ງປະກອບມີ [[ພູວິຊູເວຍສ|ພູເຂົາໄຟ ພູວິຊູເວຍສ]], ປະມານ 9 ກິໂລແມັດ ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງເມືອງ [[ນາໂປລີ]]. ທົ່ງເຟລເກຣອີ ຖືກຕິດຕາມກວດກາໂດຍ ຫໍສັງເກດການ Vesuvius.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Campi Flegrei - stato attuale|url=https://www.ov.ingv.it/index.php/flegrei-stato-attuale|publisher=Osservatorio Vesuviano|language=it}}&lt;/ref&gt; ສ່ວນໜຶ່ງຂອງເມືອງ ນາໂປລີ ຖືກສ້າງຂຶ້ນເທິງມັນ. ການລະເບີດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດທີ່ຮູ້ຈັກຂອງທົ່ງເຟລເກຣອີ ມີ ດັດຊະນີການລະເບີດຂອງພູເຂົາໄຟ (VEI) ປະມານ 7. ມັນມັກຖືກເອີ້ນວ່າ supervolcano ໃນສື່ທີ່ນິຍົມ, ເຖິງແມ່ນວ່າຄໍານິຍາມທີ່ຍອມຮັບສໍາລັບຄໍາສັບນັ້ນແມ່ນພູເຂົາໄຟທີ່ມີການລະເບີດດ້ວຍ VEI ໃນລະດັບ 8, ເຊິ່ງເປັນລະດັບສູງສຸດ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Howard |first=Brian Clark |title=One of Earth's Most Dangerous Supervolcanoes Is Rumbling |url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/supervolcano-campi-flegrei-stirs-under-naples-italy |archive-url=https://web.archive.org/web/20210405175312/https://www.nationalgeographic.com/science/article/supervolcano-campi-flegrei-stirs-under-naples-italy |archive-date=2021-04-05|website=Nationalgeographc.com |date=2016-12-22 |publisher=National Geographic |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |author=de Silva, Shanaka|title=Arc magmatism, calderas, and supervolcanos|url=https://archive.org/details/sim_geology_2008-08_36_8/page/671|journal=Geology|year=2008|volume=36|issue=8 |page=671 |doi=10.1130/focus082008.1 |bibcode=2008Geo....36..671D|doi-access=free|language=en}}&lt;/ref&gt;

ພື້ນທີ່ຂອງ ແອ່ງ ຫຼື caldera ປະກອບດ້ວຍຫລຸມພູເຂົາໄຟ ແລະ ໂຄງສ້າງພູເຂົາໄຟ 24 ຈຸດ. ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຢູ່ໃຕ້ ອ່າວ Naples. ມີການປະກົດຕົວຂອງອາຍແກັສທີ່ຮົ່ວໄຫຼອອກມາໃນຫລຸມ Solfatara, ເຊິ່ງ ເຊື່ອກັນໃນໂຣມບູຮານ ວ່າເປັນບ້ານຂອງ Vulcan, ເທບພະເຈົ້າແຫ່ງໄຟ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The Illustrated History of Natural Disasters}}&lt;/ref&gt; ພື້ນທີ່ດັ່ງກ່າວມີປະກົດການ bradyseismic, ເຊິ່ງເຫັນໄດ້ຊັດເຈນທີ່ສຸດຢູ່ທີ່ Macellum of Pozzuoli, ເຊິ່ງຖືກລະບຸຜິດໂດຍເຄື່ອງຂຸດຄົ້ນໃນສະຕະວັດທີ 18 ວ່າເປັນວັດແຫ່ງ ເຊຣາພີສ (Serapis) : ແຖບຂອງຂຸມເຈາະ ທີ່ເກີດຈາກຫອຍທະເລ ປະໄວ້ຢູ່ເທິງເສົາຫີນອ່ອນສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລະດັບຂອງສະຖານທີ່ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລະດັບນໍ້າທະເລໄດ້ປ່ຽນແປງ. ການເຄື່ອນໄຫວແບບ hydrothermal ຍັງສາມາດສັງເກດເຫັນໄດ້ທີ່ Lucrino, Agnano ແລະເມືອງ Pozzuoli.

ໃນປັດຈຸບັນ, ທົ່ງເຟລເກຣອີ ປະກອບມີເມືອງ Naples ແຫ່ງ Agnano ແລະ Fuorigrotta, ເຂດພື້ນທີ່ຂອງ Pozzuoli, Bacoli, Monte di Procida, Quarto, ຫມູ່ເກາະ Phlegraean, Ischia, Procida ແລະ Vivara.

ປາກປ່ອງພູເຂົາໄຟ Solfatara ສາມາດເຂົ້າໄປໄດ້ດ້ວຍການຍ່າງຈົນຮອດປີ 2017 ແລະ ຈາກການສຳຫລວດຄັ້ງລ່າສຸດ ມີ ຟູ ມາໂຣລທີ່ປ່ອຍໄອນ້ຳຫຼາຍແຫ່ງ ແລະ ມີສະຂີ້ຕົມເດືອດຫຼາຍກວ່າ 150 ບ່ອນ. ພາຍໃນແອ່ງມີກວຍພູເຂົາໄຟຮອງ ແລະປ່ອງພູເຂົາໄຟທັຟຫລາຍບ່ອນ ແລະ ຖືກນ້ຳເຕີມເຕັມແລະກາຍເປັນທະເລສາບ Avernus.

== ເຄມີທໍລະນີສາດ ==</text>
      <sha1>tolrdi7l5ghyvll2k2bam0zr1gok54l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25436</id>
    <revision>
      <id>131032</id>
      <timestamp>2026-09-22T09:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>ສ້າງໜ້າດ້ວຍ &quot;{{Infobox pageant | name                 = ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌ | logo                 =  | logosize             =  | image                =  | caption              =  | type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]] | franchise_holder     =  | organization         =  | headquarters         = [[ປະເທດໄທ]] | pageant_region       = ນານາຊາດ | location...&quot;</comment>
      <origin>131032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4994" sha1="02hq9e1i8aibkbh669np89766061n6w" xml:space="preserve">{{Infobox pageant
| name                 = ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
| logo                 = 
| logosize             = 
| image                = 
| caption              = 
| type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| franchise_holder     = 
| organization         = 
| headquarters         = [[ປະເທດໄທ]]
| pageant_region       = ນານາຊາດ
| location             = 
| first                = 2018
| recent               = 
| current_titleholder  = 
| titleholder_represents = 
| language             = [[ພາສາອັງກິດ]]
| website              = 
}}

'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ເປັນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈັດການປະກວດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2018 ທີ່[[ປະເທດໄທ]]. ໃນປີ ຄ.ສ. 2018–2019 ໃຊ້ຊື່ວ່າ '''ອັນຕິຈູດແມນອິນເຕີເນຊັນແນລ''' ({{langx|en|Altitude Men International}}), ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 2021 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດເວີນ''' ({{langx|en|Mister Altitude World}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2022 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນແອັມບາດຊາເດີ''' ({{langx|en|Altitude World Ambassador}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນຊູເປີໂມເດລ''' ({{langx|en|Altitude World Supermodel}}) ເຊິ່ງຈັດປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດ''' ({{langx|en|Mister Altitude}}) ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນ '''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ແລະ '''ມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Miss Continental World}}).

== ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ ==

* '''Altitude Men International 2018 – 2019'''

ຈັດການປະກວດຊາຍງາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ປະເທດໄທ.

* '''Mister Altitude World 2021'''
** ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນຄັ້ງທຳອິດ.
* '''Altitude World Ambassador 2022'''
** ປ່ຽນຊື່ເພື່ອເນັ້ນບົດບາດທູດວັດທະນະທຳ.
* '''Altitude World Supermodel / Mister Altitude 202'''
** ຈັດການປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະປ່ຽນຊື່ເປັນ Mister Altitude.
* '''2023 – ปัจจุบัน'''
** ປ່ຽນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການເປັນ Mister Continental World และ Miss Continental World.

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.facebook.com/mistercontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/mistercontinentalworld/ ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.facebook.com/misscontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/misscontinentalworld/?g=5 ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>02hq9e1i8aibkbh669np89766061n6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>131033</id>
      <parentid>131032</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>/* ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ */</comment>
      <origin>131033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4982" sha1="2u684d843dmihv5lw7kc41mj9g73i52" xml:space="preserve">{{Infobox pageant
| name                 = ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
| logo                 = 
| logosize             = 
| image                = 
| caption              = 
| type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| franchise_holder     = 
| organization         = 
| headquarters         = [[ປະເທດໄທ]]
| pageant_region       = ນານາຊາດ
| location             = 
| first                = 2018
| recent               = 
| current_titleholder  = 
| titleholder_represents = 
| language             = [[ພາສາອັງກິດ]]
| website              = 
}}

'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ເປັນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈັດການປະກວດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2018 ທີ່[[ປະເທດໄທ]]. ໃນປີ ຄ.ສ. 2018–2019 ໃຊ້ຊື່ວ່າ '''ອັນຕິຈູດແມນອິນເຕີເນຊັນແນລ''' ({{langx|en|Altitude Men International}}), ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 2021 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດເວີນ''' ({{langx|en|Mister Altitude World}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2022 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນແອັມບາດຊາເດີ''' ({{langx|en|Altitude World Ambassador}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນຊູເປີໂມເດລ''' ({{langx|en|Altitude World Supermodel}}) ເຊິ່ງຈັດປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດ''' ({{langx|en|Mister Altitude}}) ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນ '''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ແລະ '''ມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Miss Continental World}}).

== ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ ==

* '''Altitude Men International 2018 – 2019'''

ຈັດການປະກວດຊາຍງາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ປະເທດໄທ.

* '''Mister Altitude World 2021'''
ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນຄັ້ງທຳອິດ.
* '''Altitude World Ambassador 2022'''
ປ່ຽນຊື່ເພື່ອເນັ້ນບົດບາດທູດວັດທະນະທຳ.
* '''Altitude World Supermodel / Mister Altitude 202'''
ຈັດການປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະປ່ຽນຊື່ເປັນ Mister Altitude.
* '''2023 – ปัจจุบัน'''
ປ່ຽນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການເປັນ Mister Continental World และ Miss Continental World.

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.facebook.com/mistercontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/mistercontinentalworld/ ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.facebook.com/misscontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/misscontinentalworld/?g=5 ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2u684d843dmihv5lw7kc41mj9g73i52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>131034</id>
      <parentid>131033</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>The Miss GEE ຍ້າຍໜ້າ [[ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌]] ໄປ [[ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌]]</comment>
      <origin>131033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4982" sha1="2u684d843dmihv5lw7kc41mj9g73i52" xml:space="preserve">{{Infobox pageant
| name                 = ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
| logo                 = 
| logosize             = 
| image                = 
| caption              = 
| type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| franchise_holder     = 
| organization         = 
| headquarters         = [[ປະເທດໄທ]]
| pageant_region       = ນານາຊາດ
| location             = 
| first                = 2018
| recent               = 
| current_titleholder  = 
| titleholder_represents = 
| language             = [[ພາສາອັງກິດ]]
| website              = 
}}

'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ເປັນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈັດການປະກວດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2018 ທີ່[[ປະເທດໄທ]]. ໃນປີ ຄ.ສ. 2018–2019 ໃຊ້ຊື່ວ່າ '''ອັນຕິຈູດແມນອິນເຕີເນຊັນແນລ''' ({{langx|en|Altitude Men International}}), ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 2021 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດເວີນ''' ({{langx|en|Mister Altitude World}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2022 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນແອັມບາດຊາເດີ''' ({{langx|en|Altitude World Ambassador}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນຊູເປີໂມເດລ''' ({{langx|en|Altitude World Supermodel}}) ເຊິ່ງຈັດປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດ''' ({{langx|en|Mister Altitude}}) ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນ '''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ແລະ '''ມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Miss Continental World}}).

== ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ ==

* '''Altitude Men International 2018 – 2019'''

ຈັດການປະກວດຊາຍງາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ປະເທດໄທ.

* '''Mister Altitude World 2021'''
ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນຄັ້ງທຳອິດ.
* '''Altitude World Ambassador 2022'''
ປ່ຽນຊື່ເພື່ອເນັ້ນບົດບາດທູດວັດທະນະທຳ.
* '''Altitude World Supermodel / Mister Altitude 202'''
ຈັດການປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະປ່ຽນຊື່ເປັນ Mister Altitude.
* '''2023 – ปัจจุบัน'''
ປ່ຽນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການເປັນ Mister Continental World และ Miss Continental World.

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.facebook.com/mistercontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/mistercontinentalworld/ ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.facebook.com/misscontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/misscontinentalworld/?g=5 ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2u684d843dmihv5lw7kc41mj9g73i52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>131036</id>
      <parentid>131034</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>/* ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ */</comment>
      <origin>131036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5082" sha1="lmxcjz77ci619thojft5sgig309jflc" xml:space="preserve">{{Infobox pageant
| name                 = ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
| logo                 = 
| logosize             = 
| image                = 
| caption              = 
| type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| franchise_holder     = 
| organization         = 
| headquarters         = [[ປະເທດໄທ]]
| pageant_region       = ນານາຊາດ
| location             = 
| first                = 2018
| recent               = 
| current_titleholder  = 
| titleholder_represents = 
| language             = [[ພາສາອັງກິດ]]
| website              = 
}}

'''ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister &amp; Miss Continental World}}) ເປັນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈັດການປະກວດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2018 ທີ່[[ປະເທດໄທ]]. ໃນປີ ຄ.ສ. 2018–2019 ໃຊ້ຊື່ວ່າ '''ອັນຕິຈູດແມນອິນເຕີເນຊັນແນລ''' ({{langx|en|Altitude Men International}}), ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 2021 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດເວີນ''' ({{langx|en|Mister Altitude World}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2022 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນແອັມບາດຊາເດີ''' ({{langx|en|Altitude World Ambassador}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນຊູເປີໂມເດລ''' ({{langx|en|Altitude World Supermodel}}) ເຊິ່ງຈັດປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດ''' ({{langx|en|Mister Altitude}}) ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນ '''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ແລະ '''ມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Miss Continental World}}).

== ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ ==

* '''Altitude Men International 2018 – 2019'''

ຈັດການປະກວດຊາຍງາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ປະເທດໄທ.

* '''Mister Altitude World 2021'''
ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນຄັ້ງທຳອິດ.
* '''Altitude World Ambassador (ຊາຍແລະຍິງ) 2022'''
ປ່ຽນຊື່ເພື່ອເນັ້ນບົດບາດທູດວັດທະນະທຳ.
* '''Altitude World Supermodel / Mister Altitude 2023'''
ຈັດການປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະປ່ຽນຊື່ເປັນ Mister Altitude.
* '''Mister &amp; Miss Continental World 2024 – ปัจจุบัน'''
ປ່ຽນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການເປັນ Mister Continental World และ Miss Continental World.

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌'''
* [https://www.facebook.com/mistercontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/mistercontinentalworld/ ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌'''
* [https://www.facebook.com/misscontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/misscontinentalworld/?g=5 ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lmxcjz77ci619thojft5sgig309jflc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>131037</id>
      <parentid>131036</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:51:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <origin>131037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5132" sha1="myaveewlwfbce5gdw9ts0ak725kfati" xml:space="preserve">{{Infobox pageant
| name                 = ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
| logo                 = 
| logosize             = 
| image                = 
| caption              = 
| type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| franchise_holder     = 
| organization         = 
| headquarters         = [[ປະເທດໄທ]]
| pageant_region       = ນານາຊາດ
| location             = 
| first                = ຊາຍ (2018)&lt;br&gt;ຍິງ (2022)
| recent               = 
| current_titleholder  = 
| titleholder_represents = 
| language             = [[ພາສາອັງກິດ]]
| website              = 
}}

'''ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister &amp; Miss Continental World}}) ເປັນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈັດການປະກວດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2018 ທີ່[[ປະເທດໄທ]]. ໃນປີ ຄ.ສ. 2018–2019 ໃຊ້ຊື່ວ່າ '''ອັນຕິຈູດແມນອິນເຕີເນຊັນແນລ''' ({{langx|en|Altitude Men International}}), ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 2021 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດເວີນ''' ({{langx|en|Mister Altitude World}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2022 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນແອັມບາດຊາເດີ''' ({{langx|en|Altitude World Ambassador}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນຊູເປີໂມເດລ''' ({{langx|en|Altitude World Supermodel}}) ເຊິ່ງຈັດປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດ''' ({{langx|en|Mister Altitude}}) ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນ '''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ແລະ '''ມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Miss Continental World}}).

== ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ ==

* '''Altitude Men International 2018 – 2019'''

ຈັດການປະກວດຊາຍງາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ປະເທດໄທ.

* '''Mister Altitude World 2021'''
ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນຄັ້ງທຳອິດ.
* '''Altitude World Ambassador (ຊາຍແລະຍິງ) 2022'''
ປ່ຽນຊື່ເພື່ອເນັ້ນບົດບາດທູດວັດທະນະທຳ.
* '''Altitude World Supermodel / Mister Altitude 2023'''
ຈັດການປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະປ່ຽນຊື່ເປັນ Mister Altitude.
* '''Mister &amp; Miss Continental World 2024 – ปัจจุบัน'''
ປ່ຽນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການເປັນ Mister Continental World และ Miss Continental World.

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌'''
* [https://www.facebook.com/mistercontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/mistercontinentalworld/ ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌'''
* [https://www.facebook.com/misscontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/misscontinentalworld/?g=5 ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>myaveewlwfbce5gdw9ts0ak725kfati</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>131038</id>
      <parentid>131037</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>/* ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ */</comment>
      <origin>131038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10421" sha1="9lqnwk8n7lr3pfaz5c3d6oknii6kw11" xml:space="preserve">{{Infobox pageant
| name                 = ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
| logo                 = 
| logosize             = 
| image                = 
| caption              = 
| type                 = [[ການປະກວດຄວາມງາມ]]
| franchise_holder     = 
| organization         = 
| headquarters         = [[ປະເທດໄທ]]
| pageant_region       = ນານາຊາດ
| location             = 
| first                = ຊາຍ (2018)&lt;br&gt;ຍິງ (2022)
| recent               = 
| current_titleholder  = 
| titleholder_represents = 
| language             = [[ພາສາອັງກິດ]]
| website              = 
}}

'''ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister &amp; Miss Continental World}}) ເປັນການປະກວດຄວາມງາມຊາຍລະດັບນານາຊາດ ໂດຍເລີ່ມຈັດການປະກວດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2018 ທີ່[[ປະເທດໄທ]]. ໃນປີ ຄ.ສ. 2018–2019 ໃຊ້ຊື່ວ່າ '''ອັນຕິຈູດແມນອິນເຕີເນຊັນແນລ''' ({{langx|en|Altitude Men International}}), ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 2021 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດເວີນ''' ({{langx|en|Mister Altitude World}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2022 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນແອັມບາດຊາເດີ''' ({{langx|en|Altitude World Ambassador}}), ໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ອັນຕິຈູດເວີນຊູເປີໂມເດລ''' ({{langx|en|Altitude World Supermodel}}) ເຊິ່ງຈັດປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 2023 ໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ '''ມິສເຕີອັນຕິຈູດ''' ({{langx|en|Mister Altitude}}) ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນ '''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Mister Continental World}}) ແລະ '''ມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌''' ({{langx|en|Miss Continental World}}).

== ວິວັດທະນາການຂອງຊື່ການປະກວດ ==
* '''Altitude Men International 2018 – 2019'''
ຈັດການປະກວດຊາຍງາມຄັ້ງທຳອິດທີ່ປະເທດໄທ.
* '''Mister Altitude World 2021'''
ປ່ຽນຊື່ການປະກວດເປັນຄັ້ງທຳອິດ.
* '''Altitude World Ambassador (ຊາຍແລະຍິງ) 2022'''
ປ່ຽນຊື່ເພື່ອເນັ້ນບົດບາດທູດວັດທະນະທຳ.
* '''Altitude World Supermodel / Mister Altitude 2023'''
ຈັດການປະກວດຮ່ວມກັບຝ່າຍຍິງເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະປ່ຽນຊື່ເປັນ Mister Altitude.
* '''Mister &amp; Miss Continental World 2024 – ปัจจุบัน'''
ປ່ຽນຊື່ຢ່າງເປັນທາງການເປັນ Mister Continental World และ Miss Continental World.

== ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 80%; text-align:center;&quot; |
! rowspan=&quot;2&quot; |ຄັ້ງທີ
! rowspan=&quot;2&quot; |ປີ
! rowspan=&quot;2&quot;  width=&quot;600&quot; |ຜູ້ຊະນະ
! colspan=&quot;4&quot; |ຮອງຊະນະເລີດ
! rowspan=&quot;2&quot; |ສະຖານທີ່
! rowspan=&quot;2&quot; |ຜູ້ເຂົ້າແຂ່ງຂັນ
|-
! width=&quot;600&quot; |ຮອງອັນດັບ 1
! width=&quot;600&quot; |ຮອງອັນດັບ 2
! width=&quot;600&quot; |ຮອງອັນດັບ 3
! width=&quot;600&quot; |ຮອງອັນດັບ 4
|-
| colspan=&quot;9&quot; {{n/a|Altitude Men International}}
|-
|1
|2018
|Htet Oo Htut&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Expert |first=The Pageant Crown |date=2018-11-05 |title=The Pageant Crown Ranking: Altitude Men International 2018 |url=https://thepageantcrown.blogspot.com/2018/11/altitude-men-international-2018.html |access-date=2025-02-16 |website=The Pageant Crown Ranking}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flag|Myanmar}}
|Bhupendra Naidu&lt;br&gt;{{flag|India}}
|Pongsiri Pattha&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}
|{{n/a|ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ}}
|{{n/a|ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ}}
| rowspan=&quot;2&quot; |[[ບາງກອກ]], [[ໄທ]]
|10
|-
|2
|2019
|Artur Orszag&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Expert |first=The Pageant Crown |date=2019-08-29 |title=The Pageant Crown Ranking: Altitude Men International 2019 |url=https://thepageantcrown.blogspot.com/2019/08/altitude-men-international-2019.html |access-date=2025-02-16 |website=The Pageant Crown Ranking}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flag|Czech Republic}}
|Marcio Silva&lt;br&gt;{{flag|Brazil}}
|Bryan Alexis De Guzman&lt;br&gt;{{flag|Philippines}}
|Poramet Manyuan&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}
|Nguyễn Thành Tâm&lt;br&gt;{{flag|Vietnam}}
|13
|-
| colspan=&quot;9&quot; {{n/a|Mister Altitude World ຫຼື Altitude World Ambassador}}
|-
|3
|2021
|Nathan Battaglia&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Expert |first=The Pageant Crown |date=2021-10-07 |title=The Pageant Crown Ranking: Mister Altitude World 2021 |url=https://thepageantcrown.blogspot.com/2021/10/mister-altitude-world-2021.html |access-date=2025-02-16 |website=The Pageant Crown Ranking}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flag|France}}
|Teddy Teng&lt;br&gt;{{flag|Tahiti}}
|Akash Rana&lt;br&gt;{{flag|India}}
|Khoon Nya&lt;br&gt;{{flag|Myanmar}}
|Noel Furto&lt;br&gt;{{flag|Saudi Arabia}}
|ອອນໄລນ໌
|8
|-
| colspan=&quot;9&quot; {{n/a|Altitude World Ambassador}}
|-
|4
|2022
|Chollasitphong Lamanchai &lt;small&gt;''(ແທນ)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web |last=Irwansyah |date=2022-06-04 |title=Vietnam Borong Gelar di Altitude World Supermodel dan World Fitness Supermodel 2022 |url=https://pageantempire.com/2022/06/04/vietnam-borong-gelar-di-altitude-world-supermodel-dan-world-fitness-supermodel-2022/ |access-date=2025-06-04 |website=Pageant Empire Indonesia |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}&lt;hr&gt;Paul An &lt;small&gt;''(ສະຫຼະ)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|last=Way|first=On The|date=2022-06-08|title=การประกวด นายแบบ-นางแบบ ระดับโลก Altitude World Supermodel &amp; World Fitness Supermodel 2022 -|url=https://siamrathnews.com/2022/06/08/38967/|language=en-US|access-date=2023-07-04|archive-date=2023-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704182455/https://siamrathnews.com/2022/06/08/38967/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;br&gt;{{flag|South Korea}}
|Jerson Mendez &lt;small&gt;''(ສະຫຼະ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;{{flag|Philippines}}
|Chollasitphong Lamanchai &lt;small&gt;''(ເລື່ອນ)''&lt;/small&gt;&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}
|Quang Thạch&lt;br&gt;{{flag|Vietnam}}
|Nicholas&lt;br&gt;{{flag|Singapore}}
|[[ບາງກອກ]], [[ໄທ]]
|17
|-
| colspan=&quot;9&quot; {{n/a|Altitude World Supermodel ແລະ Mister Altitude}}
|-
|5
|2023
|Richard Rey Gomez&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite web |last=Expert |first=The Pageant Crown |date=2023-05-29 |title=The Pageant Crown Ranking: Mister Altitude (World) 2023 |url=https://thepageantcrown.blogspot.com/2023/05/mister-altitude-world-2023.html |access-date=2025-02-16 |website=The Pageant Crown Ranking}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flag|Philippines}}
|Hoàng Đức Trung&lt;br&gt;{{flag|Vietnam}}
|Bade Arrasyid&lt;br&gt;{{flag|Indonesia}}
|Nattasak Phumnoi&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}
|Anthony&lt;br&gt;{{flag|South Africa}}
|[[ບາງກອກ]], [[ໄທ]]
|6
|-
| colspan=&quot;9&quot; {{n/a|Mister Continental World}}
|-
|6
|2024
|Jupheter Franco&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web|date=2024-06-03|title=Thailand dan Philippines Winner World Fitness Supermodel dan Mister Continental World 2024 {{!}} Pageant Empire Indonesia|url=https://pageantempire.com/2024/06/03/thailand-dan-philippines-winner-world-fitness-supermodel-dan-mister-continental-world-2024/|language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |last=Expert |first=The Pageant Crown |date=2024-06-09 |title=The Pageant Crown Ranking: Mister Continental World 2024 &amp; World Fitness Supermodel 2024 |url=https://thepageantcrown.blogspot.com/2024/06/mister-continental-world-2024-world.html |access-date=2025-02-16 |website=The Pageant Crown Ranking}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;{{flag|Philippines}}
|Abubakkar Syed&lt;br&gt;{{flag|India}}
|Kasidit Khajornkittiyuth&lt;br&gt;{{flag|Thailand}}
|{{n/a|ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ}}
|{{n/a|ບໍ່ມີຜູ້ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງ}}
|[[ບາງກອກ]], [[ໄທ]]
|11
|}

== ອ້າງອີງ ==
{{reflist}}

== ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ ==
'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌'''
* [https://www.facebook.com/mistercontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/mistercontinentalworld/ ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

'''ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌'''
* [https://www.facebook.com/misscontinentalworld/ ເຟສບຸກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.instagram.com/misscontinentalworld/?g=5 ອິນສະຕາແກຣມທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌
* [https://www.tiktok.com/@continentalworldofficial ຕິກຕອກທາງການ] ຂອງມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌

&lt;noinclude&gt;
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດຄວາມງາມຊາຍ]]
[[ໝວດ:ແມ່ແບບການປະກວດນາງງາມ]]
[[ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9lqnwk8n7lr3pfaz5c3d6oknii6kw11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25437</id>
    <redirect title="ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌" />
    <revision>
      <id>131035</id>
      <timestamp>2026-09-22T09:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>The Miss GEE</username>
        <id>22326</id>
      </contributor>
      <comment>The Miss GEE ຍ້າຍໜ້າ [[ມິສເຕີຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌]] ໄປ [[ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌]]</comment>
      <origin>131035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="59t00k47ucx06dpew2dcqgl4v369ft4" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ມິສເຕີແລະມິສຄອນຕິເນນຕັລເວີຣ໌ລດ໌]]</text>
      <sha1>59t00k47ucx06dpew2dcqgl4v369ft4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>