Pancasila

Wikipedia madwiki https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Mèḍia Spesial Pakanḍhâ'ân Pangangghuy Pakanḍhâ'ânna pangangghuy Wikipèḍia Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia Bhengkek Pakanḍhâ'ânna bhengkek MèḍiaWiki Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki Cèṭa'an Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an Bhântowan Pakanḍhâ'ânna bhântowan Bhângsa Pakanḍhâ'ânna bhângsa TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara Pancasila 0 1443 64423 64410 2026-05-29T03:53:17Z Seeharee 1782 64423 wikitext text/x-wiki '''Pancasila''' (Carakan: ꦥꦤ꧀ꦕꦱꦶꦭ) iyâ arèya pèlar iḍeologis naghârâ [[Inḍonèsia]]. Sambhâdhân Pancasila rèya asalla ḍâri ḍuwâ' ocâ' [[Bhâsa Sanskerta|Sanskerta]]:पञ्च "''pañca''" sè artèna lèma' bân शीला "''śīla''" sè artèna prinsip otabâ nīgGër. Pancasila aropa'aghi pandhuman oḍi' abhângsa bân anaghârâ ka'angghuy sakabbhina ra'yat Inḍonesia. Lalèma' iḍeologi otama sè nyoson Pancasila iyâ arèya lèma sèla Pancasila. Iḍeologi otama kasebbhut bâḍâ è alinèa kaempa' ḍâlem Pamokka'an [[Undang-Undang Dhâsar Naghâra Rèpublik Inḍonèsia Taon 1945|Undang-Undang Dhâsar 1945]]: # Ketuhanan Yang Maha Esa # Kemanusiaan yang adil dan beradab # Persatuan Indonesia # Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaratan/perwakilan # Keadilan sosial bagi seluruh rakyat Indonesia [[Bhengkek:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|jmpl|Lambhâng Pancasila]] Makkè bâḍâ obâ'ân èssè bân ongroddhâ lalèma' sila Pancasila sa'abhiddhâ bâjâ tahap [[Romosan-Romosan Pancasila|panyosonan Pancasila]] è taon 1945, tangghâl 1 Junè èpapagghun mènangka arè lahèrra Pancasila. == Sajhârâ perumusân bân lahèrra Pancasila == È tangghâl 1 Maret 1945, èkaghâbây [[Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan]], sè è katowaè bi' [[Dr. Kanjeng Raden Tumenggung]] (K.R.T.) Radjiman Wedyodiningrat. Ḍâlem pidato pembuka'anna, Dr. Radjiman ngajuwaghi pertanya'an ka anggota-anggota sidang jhâ' apa ḍâsar Naghâra Inḍonèsia sè bhâkal è bentuk rèya. È ḍâlem usaha arumus aghi Pancasila mènangka ḍâsar naghârâ sè resmi, bâḍâ usulân-usulân pribadi sè èkoca' ḍâlem Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia. Mohammad Yamin arumus aghi ''Lèma' Ḍâsar'' bâkto apidato è 29 Mèi 1945. Rumusân kasebbhut è antarana: perikebangsaan, perikemanusiaan, periketuhanan, perikerakyatan, bân kesejahteraan rakyat. Dhibi'en ngucak jhâ' lèma' sila sè èrumus aghi kasebhhut asalla ḍâri sajhârâ, peradaban, aghâma, bân oḍi ketatanegaraan sè la abit bâḍâ è Inḍonèsia. Namong, Mohammad Hatta, ḍâlem memoarra, aragu aghi pidato Yamin kasebbhut. Pancasila bi' Soekarno sè èkoca'aghi neng tangghâl 1 Juni 1945 ḍâlem pidato spontanna sè èkennal kalabân judul ''Lahèrra Pancasila''. Soekarno ngumum aghi gagasan ḍâsar naghârâna, sè ènyamaè "Pancasila". Gagasan kasebbhut è antarana: kebangsaan Inḍonèsia otabâ nasionalisme, kemanusiaan otabâ internasionalisme, mufakat otabâ demokrasi, kesejahteraan sosial, tor ketuhanan yang berkebudayaan. Nyama "Pancasila" èkoca' bi' Soekarno ḍâlem pidatona neng tangghâl 1 Juni, oca'en epon: <blockquote>Samangkèn bânnyaprinsip: kebangsaan, internasionalisme, mufakat, kesejahteraan, bân ketuhanan, lèma' bilanganna. Nyamana bânnè Panca Dharma, tapè ènyamè rèya kalabân petunjuk seorang kanca ahli bhása – nyamana Pancasila. Sila artèna asas otabâ ḍâsar, bân è attas kalèma' ḍâsar rèya sè è bangun Naghâra Inḍonèsia, kekal bân abadi.</blockquote>Sabellunna sidang sè awwâl rèya marè, èkaghâbây panitia kènnè' ka'angghuy arumus aghi polè Pancasila mènangka ḍâsar Naghâra mènorot pidato sè èkoca'aghi Soekarno neng tangghâl 1 Juni 1945, tor madhâddhi dokumèn kasebbhut mènangka tèks ka'angghuy aproklamasi aghi Inḍonèsia Mardhika. Ḍari panitia kènnè' kasebbhut, èpèlè sanga' orèng sè è kennal kalabân Panitia Sanga', ka'angghuy mamarè tugas kasebbhut. Rencana na saroju' neng tangghâl 22 Juni 1945, sè kantos è berri' nyama Piagam Jakarta. Samarèna rumusân Pancasila ètarèma mènangka ḍâsar naghârâ secara resmi, pan-bârâmpan dokumèn penetapanna è antarana: * • Rumusân sè awwâl: Piagam Jakarta (''Jakarta Charter'') – tangghâl 22 Juni 1945 * • Rumusân sè Kaḍuwe' : Pembukaan Undang-undang Dasar 1945 -–tangghâl 18 Aghustus 1945 * • Rumusân sè Katello': Mukaddimah Konstitusi Rèpublik Inḍonèsia Serikat – tangghâl 27 Ḍèsèmber 1949 * • Rumusân sè ka empa': Mukaddimah Undang-undang Dasar Sementara – tangghâl 15 Aghustus 1950 * • Rumusân sè kalèma': Rumusân sè awwal menjiwai Rumusân sè Kaḍuwe' bân aropa'aghi suatu rangkaian kesatuan kalabân Konstitusi (arujuk Dekret Prèsidèn 5 Juli 1959. È tangghâl 1 Junè 2016, Prèsidèn Joko Widodo la nandatangani Keputusan Prèsidèn (Keppres) Nomor 24 Taon 2016 tentang '''Hari Lahèr Pancasila''' sekaligus nettep aghi mènangka arè libur nasional sè berlaku molaè taon 2017. == Arè Kasaktèan Pancasila == Pada tanggal 30 September 1965, terjadi suatu peristiwa yang dinamakan Gerakan 30 September (G30S). Insiden ini sendiri masih menjadi perdebatan di tengah lingkungan akademisi mengenai siapa penggiatnya dan apa motif di belakangnya. Akan tetapi, otoritas militer dan kelompok keagamaan terbesar saat itu menyebarkan kabar bahwa insiden tersebut merupakan usaha PKI mengubah unsur Pancasila menjadi ideologi komunis, untuk membubarkan Partai Komunis Indonesia, dan membenarkan peristiwa Pembantaian di Indonesia 1965–1966. Pada hari itu, enam jenderal dan satu kapten serta berberapa orang lainnya dibunuh oleh oknum-oknum yang digambarkan pemerintah sebagai upaya kudeta. Gejolak yang timbul akibat G 30 S sendiri pada akhirnya berhasil diredam oleh otoritas militer Indonesia. Pemerintah Orde Baru kemudian menetapkan 30 September sebagai Hari Peringatan Gerakan 30 September G30S dan tanggal 1 Oktober ditetapkan sebagai '''Hari Kesaktian Pancasila'''. == Fungsi bân kedudukan Pancasila == Berikut rèya pan-bârâmpan fungsi bân kedudukan Pancasila ka'angghuy Naghâra kesatuan Rèpublik Inḍonèsia. * '''Pancasila mènangka jiwa Bhângsa Inḍonèsia''': mènangka nilai-nilai Kaoḍi'en è ḍâlem masyarakat bhângsa Inḍonèsia lèbât penjabarân instrumental mènangka acuan oḍi' sè aropa'aghi cita-cita sè terro è capai tor sesuai kalabân nyabâna bhângsa Inḍonèsia bân polana Pancasila lahèr abhâreng kalabân lahèrra bhângsa Inḍonèsia. * '''Pancasila mènangka kepribadian Bhângsa Inḍonèsia''': aropa'aghi bentuk perran è ḍâlem nunju'aghi bâḍâna kepribadian bhângsa Inḍonèsia sè bisa è bida'aghi kalabân bhângsa laèn, è antara sikap mèntal, tèngka pola, bân amal kalakowan bhângsa Inḍonèsia. * '''Pancasila mènangka pandangan oḍi' Bhângsa Inḍonèsia''': aropa'aghi kristalisasi pengalaman oḍi' è ḍâlem sajhârâ bhângsa Inḍonèsia sè la aghâbây tèngka, bâbâtek, tèngka pola, tata krama norma, bân ètika sè la ngalahèrraghi pandangan oḍi'. [[Bhângsa:Pancasila| ]] [[Bhângsa:Sajhârâ Inḍonesia]] [[Bhângsa:Sajhârâ]] rp49a4yohbk5pbq14y90szm9tdk5ydi 64429 64423 2026-05-29T04:21:33Z Seeharee 1782 64429 wikitext text/x-wiki '''Pancasila''' (Carakan: ꦥꦤ꧀ꦕꦱꦶꦭ) iyâ arèya pèlar iḍeologis naghârâ [[Inḍonèsia]]. Sambhâdhân Pancasila rèya asalla ḍâri ḍuwâ' ocâ' [[Bhâsa Sanskerta|Sanskerta]]:पञ्च "''pañca''" sè artèna lèma' bân शीला "''śīla''" sè artèna prinsip otabâ nīgGër. Pancasila aropa'aghi pandhuman oḍi' abhângsa bân anaghârâ ka'angghuy sakabbhina ra'yat Inḍonesia. Lalèma' iḍeologi otama sè nyoson Pancasila iyâ arèya lèma sèla Pancasila. Iḍeologi otama kasebbhut bâḍâ è alinèa kaempa' ḍâlem Pamokka'an [[Undang-Undang Dhâsar Naghâra Rèpublik Inḍonèsia Taon 1945|Undang-Undang Dhâsar 1945]]: # Ketuhanan Yang Maha Esa # Kemanusiaan yang adil dan beradab # Persatuan Indonesia # Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaratan/perwakilan # Keadilan sosial bagi seluruh rakyat Indonesia [[Bhengkek:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|jmpl|Lambhâng Pancasila]] Makkè bâḍâ obâ'ân èssè bân ongroddhâ lalèma' sila Pancasila sa'abhiddhâ bâjâ tahap [[Romosan-Romosan Pancasila|panyosonan Pancasila]] è taon 1945, tangghâl 1 Junè èpapagghun mènangka arè lahèrra Pancasila. == Sajhârâ perumusân bân lahèrra Pancasila == È tangghâl 1 Maret 1945, èkaghâbây [[BPUPKI|Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan]], sè è katowaè bi' [[Radjiman Wedyodiningrat|Dr. Kanjeng Raden Tumenggung (K.R.T.) Radjiman Wedyodiningrat]]. Ḍâlem pidato pembuka'anna, Dr. Radjiman ngajuwaghi pertanya'an ka anggota-anggota sidang jhâ' apa ḍâsar Naghâra Inḍonèsia sè bhâkal è bentuk rèya. È ḍâlem usaha arumus aghi Pancasila mènangka ḍâsar naghârâ sè resmi, bâḍâ usulân-usulân pribadi sè èkoca' ḍâlem Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia. Mohammad Yamin arumus aghi ''Lèma' Ḍâsar'' bâkto apidato è 29 Mèi 1945. Rumusân kasebbhut è antarana: perikebangsaan, perikemanusiaan, periketuhanan, perikerakyatan, bân kesejahteraan rakyat. Dhibi'en ngucak jhâ' lèma' sila sè èrumus aghi kasebhhut asalla ḍâri sajhârâ, peradaban, aghâma, bân oḍi ketatanegaraan sè la abit bâḍâ è Inḍonèsia. Namong, Mohammad Hatta, ḍâlem memoarra, aragu aghi pidato Yamin kasebbhut. Pancasila bi' Soekarno sè èkoca'aghi neng tangghâl 1 Juni 1945 ḍâlem pidato spontanna sè èkennal kalabân judul ''Lahèrra Pancasila''. Soekarno ngumum aghi gagasan ḍâsar naghârâna, sè ènyamaè "Pancasila". Gagasan kasebbhut è antarana: kebangsaan Inḍonèsia otabâ nasionalisme, kemanusiaan otabâ internasionalisme, mufakat otabâ demokrasi, kesejahteraan sosial, tor ketuhanan yang berkebudayaan. Nyama "Pancasila" èkoca' bi' Soekarno ḍâlem pidatona neng tangghâl 1 Juni, oca'en epon: <blockquote>Samangkèn bânnyaprinsip: kebangsaan, internasionalisme, mufakat, kesejahteraan, bân ketuhanan, lèma' bilanganna. Nyamana bânnè Panca Dharma, tapè ènyamè rèya kalabân petunjuk seorang kanca ahli bhása – nyamana Pancasila. Sila artèna asas otabâ ḍâsar, bân è attas kalèma' ḍâsar rèya sè è bangun Naghâra Inḍonèsia, kekal bân abadi.</blockquote>Sabellunna sidang sè awwâl rèya marè, èkaghâbây panitia kènnè' ka'angghuy arumus aghi polè Pancasila mènangka ḍâsar Naghâra mènorot pidato sè èkoca'aghi Soekarno neng tangghâl 1 Juni 1945, tor madhâddhi dokumèn kasebbhut mènangka tèks ka'angghuy aproklamasi aghi Inḍonèsia Mardhika. Ḍari panitia kènnè' kasebbhut, èpèlè sanga' orèng sè è kennal kalabân Panitia Sanga', ka'angghuy mamarè tugas kasebbhut. Rencana na saroju' neng tangghâl 22 Juni 1945, sè kantos è berri' nyama Piagam Jakarta. Samarèna rumusân Pancasila ètarèma mènangka ḍâsar naghârâ secara resmi, pan-bârâmpan dokumèn penetapanna è antarana: * • Rumusân sè awwâl: Piagam Jakarta (''Jakarta Charter'') – tangghâl 22 Juni 1945 * • Rumusân sè Kaḍuwe' : Pembukaan Undang-undang Dasar 1945 -–tangghâl 18 Aghustus 1945 * • Rumusân sè Katello': Mukaddimah Konstitusi Rèpublik Inḍonèsia Serikat – tangghâl 27 Ḍèsèmber 1949 * • Rumusân sè ka empa': Mukaddimah Undang-undang Dasar Sementara – tangghâl 15 Aghustus 1950 * • Rumusân sè kalèma': Rumusân sè awwal menjiwai Rumusân sè Kaḍuwe' bân aropa'aghi suatu rangkaian kesatuan kalabân Konstitusi (arujuk Dekret Prèsidèn 5 Juli 1959. È tangghâl 1 Junè 2016, Prèsidèn Joko Widodo la nandatangani Keputusan Prèsidèn (Keppres) Nomor 24 Taon 2016 tentang '''Hari Lahèr Pancasila''' sekaligus nettep aghi mènangka arè libur nasional sè berlaku molaè taon 2017. == Arè Kasaktèan Pancasila == Pada tanggal 30 September 1965, terjadi suatu peristiwa yang dinamakan Gerakan 30 September (G30S). Insiden ini sendiri masih menjadi perdebatan di tengah lingkungan akademisi mengenai siapa penggiatnya dan apa motif di belakangnya. Akan tetapi, otoritas militer dan kelompok keagamaan terbesar saat itu menyebarkan kabar bahwa insiden tersebut merupakan usaha PKI mengubah unsur Pancasila menjadi ideologi komunis, untuk membubarkan Partai Komunis Indonesia, dan membenarkan peristiwa Pembantaian di Indonesia 1965–1966. Pada hari itu, enam jenderal dan satu kapten serta berberapa orang lainnya dibunuh oleh oknum-oknum yang digambarkan pemerintah sebagai upaya kudeta. Gejolak yang timbul akibat G 30 S sendiri pada akhirnya berhasil diredam oleh otoritas militer Indonesia. Pemerintah Orde Baru kemudian menetapkan 30 September sebagai Hari Peringatan Gerakan 30 September G30S dan tanggal 1 Oktober ditetapkan sebagai '''Hari Kesaktian Pancasila'''. == Fungsi bân kedudukan Pancasila == Berikut rèya pan-bârâmpan fungsi bân kedudukan Pancasila ka'angghuy Naghâra kesatuan Rèpublik Inḍonèsia. * '''Pancasila mènangka jiwa Bhângsa Inḍonèsia''': mènangka nilai-nilai Kaoḍi'en è ḍâlem masyarakat bhângsa Inḍonèsia lèbât penjabarân instrumental mènangka acuan oḍi' sè aropa'aghi cita-cita sè terro è capai tor sesuai kalabân nyabâna bhângsa Inḍonèsia bân polana Pancasila lahèr abhâreng kalabân lahèrra bhângsa Inḍonèsia. * '''Pancasila mènangka kepribadian Bhângsa Inḍonèsia''': aropa'aghi bentuk perran è ḍâlem nunju'aghi bâḍâna kepribadian bhângsa Inḍonèsia sè bisa è bida'aghi kalabân bhângsa laèn, è antara sikap mèntal, tèngka pola, bân amal kalakowan bhângsa Inḍonèsia. * '''Pancasila mènangka pandangan oḍi' Bhângsa Inḍonèsia''': aropa'aghi kristalisasi pengalaman oḍi' è ḍâlem sajhârâ bhângsa Inḍonèsia sè la aghâbây tèngka, bâbâtek, tèngka pola, tata krama norma, bân ètika sè la ngalahèrraghi pandangan oḍi'. [[Bhângsa:Pancasila| ]] [[Bhângsa:Sajhârâ Inḍonesia]] [[Bhângsa:Sajhârâ]] f71oyimraot8iz06l4w501m20mlkvxx Cèṭa'an:R from alternative name 10 3405 64434 18372 2026-05-29T08:41:01Z Munajad.MH 3071 64434 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R Ḍâri nyama alternatif |name=Ḍâri nyama alternatif |from=sabuwâ bhul-ombhul sè arobâaghi nyama otabâ idèntitas laèn marana alter ego, nyama ologhân, otabâ sinonim ḍâri target, otabâ ḍâri nyama sè nyangkè' bi' target{{#if:{{{1|{{{of|}}}}}}| (ḍâlem hal rèya, nyama omom ghellu iyâ aèya: ''{{{1|{{{of}}}}}}'')}} |info=** Pangallèyan rèya ngara ka bhul-ombhul sèpa' bi' konvènsi penyamaan kaangghuy [[WP:common names|nyama omom]] ghâbây abhânto penyelosoran bân panolèsan. Ta' [[WP:NOTBROKEN|èkaparlo]] kaangghuy aporop pranala pangallèyan rèya bi' [[WP:piped link|pranala berpipaan]]. ** Mon pangallèyan rèya marobâ nyama sè klèro kaangghuy target, Pas {{tl|R from incorrect name}} ambhuna èghunaaghi. |all category=Pangallèyan ḍâri nyama alternatif }}<noinclude>  {{Documentation}} </noinclude> nxl13ujejdyjw9ioajqgun81rs5ncq2 64435 64434 2026-05-29T08:45:23Z Munajad.MH 3071 64435 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R Ḍâri nyama alternatif |name=Ḍâri nyama alternatif |from=sabuwâ bhul-ombhul sè arobâaghi nyama otabâ idèntitas laèn marana alter ego, nyama ologhân, otabâ sinonim ḍâri sekkèp (sekkèp), otabâ ḍâri nyama sè nyangkè' bi' target{{#if:{{{1|{{{of|}}}}}}| (ḍâlem hal rèya, nyama akappraan iyâ aèya: ''{{{1|{{{of}}}}}}'')}} |info=** Pangallèyan rèya ngara ka bhul-ombhul sèpa' bi' konvènsi penyamaan kaangghuy [[WP:common names|nyama kappra]] ghâbây abhânto penyelosoran bân panolèsan. Ta' [[WP:NOTBROKEN|èkaparlo]] kaangghuy morop pranala pangallèyan rèya bi' [[WP:piped link|pranala abhipaan]]. ** Mon pangallèyan rèya iyâ arèya nyama sè kelèro kaangghuy sekkèp, pas {{tl|R from incorrect name}} ambhu èpaghuna. |all category=Pangallèyan ḍâri nyama alternatif }}<noinclude>  {{Documentation}} </noinclude> dlhpvls4s7us6yzxptstns5n98pkoi7 64436 64435 2026-05-29T08:46:13Z Munajad.MH 3071 64436 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R Ḍâri nyama alternatif |name=Ḍâri nyama alternatif |from=sabuwâ bhul-ombhul sè arobâaghi nyama otabâ idèntitas laèn marana alter ego, nyama ologhân, otabâ sinonim ḍâri sekkèp (targèt), otabâ ḍâri nyama sè nyangkè' bi' sekkèp{{#if:{{{1|{{{of|}}}}}}| (ḍâlem hal rèya, nyama sè kappraan iyâ arèya: ''{{{1|{{{of}}}}}}'')}} |info=** Pangallèyan rèya ngara ka bhul-ombhul sèpa' bi' konvènsi penyamaan kaangghuy [[WP:common names|nyama kappra]] ghâbây abhânto penyelosoran bân panolèsan. Ta' [[WP:NOTBROKEN|èkaparlo]] kaangghuy morop pranala pangallèyan rèya bi' [[WP:piped link|pranala abhipaan]]. ** Mon pangallèyan rèya iyâ arèya nyama sè kelèro kaangghuy sekkèp, pas {{tl|R from incorrect name}} ambhu èpaghuna. |all category=Pangallèyan ḍâri nyama alternatif }}<noinclude>  {{Documentation}} </noinclude> e2dck6bn7cp3dv8h4kiu3pm45n34a9s 64437 64436 2026-05-29T08:47:06Z Munajad.MH 3071 64437 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R Ḍâri nyama alternatif |name=Ḍâri nyama alternatif |from=sabuwâ bhul-ombhul sè arobâaghi nyama otabâ idèntitas laèn marana alter ego, nyama ologhân, otabâ sinonim ḍâri sekkèp (targèt), otabâ ḍâri nyama sè nyangkè' bi' sekkèp{{#if:{{{1|{{{of|}}}}}}| (ḍâlem hal rèya, nyama sè kappraan iyâ arèya: ''{{{1|{{{of}}}}}}'')}} |info=** Pangallèyan rèya ngara ka bhul-ombhul sasèpa' bi' konvènsi penyamaan kaangghuy [[WP:common names|nyama kappra]] ghâbây abhânto penyelosoran bân panolèsan. Ta' [[WP:NOTBROKEN|èkaparlo]] kaangghuy morop pranala pangallèyan rèya bi' [[WP:piped link|pranala abhipaan]]. ** Mon pangallèyan rèya iyâ arèya nyama sè kelèro kaangghuy sekkèp, pas {{tl|R from incorrect name}} ambhu èpaghuna. |all category=Pangallèyan ḍâri nyama alternatif }}<noinclude>  {{Documentation}} </noinclude> h357126xrtj453pczhb3wkv4bs8bdyw 64438 64437 2026-05-29T08:47:42Z Munajad.MH 3071 64438 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{This is a redirect/rcat}} </noinclude>{{Redirect template |id=R Ḍâri nyama alternatif |name=Ḍâri nyama alternatif |from=sabuwâ bhul-ombhul sè arobâaghi nyama otabâ idèntitas laèn marana alter ego, nyama ologhân, otabâ sinonim ḍâri sekkèp (targèt), otabâ ḍâri nyama sè nyangkè' bi' sekkèp{{#if:{{{1|{{{of|}}}}}}| (ḍâlem hal rèya, nyama sè kappraan iyâ arèya: ''{{{1|{{{of}}}}}}'')}} |info=** Pangallèyan rèya ngara ka bhul-ombhul sasèpa' bi' konvènsi penyamaan kaangghuy [[WP:common names|nyama kappra]] ghâbây abhânto penyelosoran bân nyerrad. Ta' [[WP:NOTBROKEN|èkaparlo]] kaangghuy morop pranala pangallèyan rèya bi' [[WP:piped link|pranala abhipaan]]. ** Mon pangallèyan rèya iyâ arèya nyama sè kelèro kaangghuy sekkèp, pas {{tl|R from incorrect name}} ambhu èpaghuna. |all category=Pangallèyan ḍâri nyama alternatif }}<noinclude>  {{Documentation}} </noinclude> f3nns5171hlunybct5ehjrdipyslifb ꦄꦱꦶꦪ 0 12123 64433 63350 2026-05-29T07:42:58Z ~2026-31872-20 5120 64433 wikitext text/x-wiki {{Multiscript|Asia|ꦄꦱꦶꦪ|اسيا}} {{ꦏꦺꦒꦸꦤꦴꦤ꧀ꦭꦻꦤ꧀}} {{ꦏꦺꦴꦠꦏ꧀ꦆꦤ꧀ꦥ꦳ꦺꦴꦧꦺꦤ꧀ꦤꦸꦮ | title = ꦄꦱꦶꦪ | image = File:Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|44.391.000|sqmi|abbr=on}}<ref name=NG264>{{cite book|publisher=National Geographic Society (U.S.)|title= National Geographic Family Reference Atlas of the World|location=Washington, D.C.|year=2006|page=264}}</ref> | population = ꧇꧔꧗꧗꧒꧑꧖꧑꧕꧖꧗꧇(꧇꧒꧐꧒꧔꧇) | density = ꧇꧑꧕꧓꧇ ꦥꦼꦂ꧇꧒꧇ (꧇꧓꧙꧗꧇ꦗꦶꦮꦥꦼꦂ mi꧇꧒꧇) | demonym = [[ꦎꦫꦺꦁꦄꦱꦶꦪ]] | countries = ꧇꧔꧙꧇(ꦱꦺ꧇꧕꧇ꦤꦏꦼꦤ꧀ꦤꦺꦁꦱꦼꦁꦏꦺꦠ) | list_countries = ꦢꦥ꦳꧀ꦠꦂꦤꦒꦫꦤꦼꦁꦄꦱꦶꦪ | dependencies = {{Collapsible list |list_style = text-align:left; |1 = {{flagicon|Akrotiri dan Dhekelia}} [[ꦄꦏꦿꦺꦴꦠꦶꦫꦶꦠꦺꦴꦂꦢꦺꦏꦺꦭꦶꦪ]]|2 = {{flagicon|Wilayah Samudra Hindia Britania}} [[ꦮꦶꦭꦪꦃꦱꦩꦸꦢꦿꦲꦶꦤ꧀ꦢꦶꦪꦧꦿꦶꦠꦤꦶꦪ]]|3 = {{flagicon|Polo Natal}} [[ꦥꦺꦴꦭꦺꦴꦤꦠꦭ꧀]]|4 = {{flagicon|Kapolowan Cocos (Keeling)}} [[ꦏꦥꦺꦴꦭꦺꦴꦮꦤ꧀ꦏꦺꦴꦏꦺꦴꦱ꧀(ꦏꦶꦭꦶꦁ)]]|5 = {{flagicon|Hong Kong}} [[ꦲꦺꦴꦁꦑꦺꦴꦁ]]|6 = {{flagicon|Makau}} [[ꦩꦏꦻꦴ]]| }} | unrecognized = {{Collapsible list |list_style = text-align:left; |1 = {{flagicon|Abkhazia}} [[ꦄꦧ꧀ꦏ꦳ꦗ꦳ꦶꦪ]]|2 = {{flagicon|Artsakh}} [[ꦄꦂꦠ꧀ꦱꦏ꦳꧀]]|3 = {{flagicon|Siprus Dâjâ}} [[ꦱꦶꦥꦿꦸꦱ꧀ꦢꦗ]]|4 = {{flagicon|Ossetia Lao'}} [[ꦎꦱ꧀ꦱꦺꦠꦶꦪꦭꦲꦺꦴꦃ]]|5 = {{flagicon|Taiwan}} [[ꦠꦻꦮꦤ꧀]]|6 = }} | languages = [[Bhâsa neng Asia|ꦢꦥ꦳꧀ꦠꦂꦧꦱꦤꦼꦁꦄꦱꦶꦪ]] | time = [[UTC+꧇꧒꧇]] ꦏꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀ [[UTC+꧇꧑꧒꧇]] | internet = [[.asia]] | cities = [[ꦢꦥ꦳꧀ꦠꦂꦮꦶꦭꦪꦃꦩꦺꦠꦿꦺꦴꦥꦺꦴꦭꦶꦠꦤ꧀ꦤꦺꦁꦄꦱꦶꦪ]] [[ꦢꦥ꦳꧀ꦠꦂꦏꦺꦴꦛ꧀ꦛꦤꦺꦁꦄꦱꦶꦪ]] {{Collapsible list |list_style = text-align:left; |1 = {{flagicon|Jepang}} [[ꦠꦺꦴꦏꦾꦺꦴ]] {{flagicon|Jepang}} [[ꦎꦱꦏ]] {{flagicon|India}} [[ꦩꦸꦩ꧀ꦧꦻ]] {{flagicon|India}} [[ꦢꦺꦭ꧀ꦲꦶ]] {{flagicon|Pakistan}} [[ꦏꦫꦕꦶ]] {{flagicon|Indonesia}} [[ꦗꦏꦂꦠ]] {{flagicon|Indonesia}} [[ꦧꦭꦶꦏ꧀ꦥꦥꦤ꧀]] {{flagicon|Indonesia}} [[ꦩꦺꦢꦤ꧀]] {{flagicon|Indonesia}} [[ꦱꦺꦴꦂꦧꦗ]] {{flagicon|Inḍonèsia }} [[ꦥꦭꦺꦩ꧀ꦧꦁ]] {{flagicon|Indonesia}} [[ꦩꦤꦢꦺꦴ]] {{flagicon|Indonesia}} [[ꦩꦏꦱꦂ]] {{flagicon|Korea Selatan}} [[ꦱꦺꦪꦺꦴꦲꦸꦭ꧀]] {{flagicon|Korea Selatan}} [[ꦧꦸꦱꦤ꧀]] {{flagicon|China}} [[ꦱ꦳ꦁꦲꦻ]] {{flagicon|China}} [[ꦧꦺꦪ꧀ꦗꦶꦁ]] {{flagicon|China}} [[ꦒ꧀ꦮꦁꦗ꦳ꦺꦴꦲꦸ]] {{flagicon|China}} [[ꦲꦺꦴꦁꦏꦺꦴꦁ]] {{flagicon|Rusia}} [[ꦮ꦳꧀ꦭꦢꦶꦮ꦳ꦺꦴꦱ꧀ꦠꦺꦴꦏ꧀]] {{flagicon|Rusia}} [[ꦤꦺꦴꦮ꦳ꦺꦴꦱꦶꦧꦶꦂꦱ꧀ꦏ꧀]] {{flagicon|Rusia}} [[ꦪꦺꦏꦠꦺꦫꦶꦤ꧀ꦧꦸꦂꦒ꧀]] {{flagicon|Filipina}} [[ꦩꦤꦶꦭ]] {{flagicon|Iran}} [[ꦠꦺꦲꦺꦫꦤ꧀]] {{flagicon|Pakistan}} [[ꦭꦲꦺꦴꦫꦺ]] {{flagicon|India}} [[ꦏꦺꦴꦭ꧀ꦏꦠ]] {{flagicon|Taiwan}} [[ꦠꦻꦥꦺꦪ꧀]] {{flagicon|Thailand}} [[ꦧꦁꦏꦺꦴꦏ꧀]] {{flagicon|Singapura}} [[ꦱꦶꦔꦥꦸꦫ]] {{flagicon|Malaysia}} [[ꦏꦸꦮꦭꦭꦸꦩ꧀ꦥꦸꦂ]] {{flagicon|Vietnam}} [[ꦏꦺꦴꦛ꧀ꦛꦲꦺꦴꦕꦶꦩꦶꦤ꧀ꦲ꧀]] {{flagicon|Uni Emirat Arab}} [[ꦢꦸꦧꦻ]] }} }} '''ꦄꦱꦶꦪ'''ꦲꦱ꧀ꦭꦺꦫ[[ꦧꦼꦤ꧀ꦤꦸꦮ|ꦧꦼꦤꦸꦮ]]ꦱꦺꦲꦊꦒ꧀ꦒꦃꦲꦤ꧀ꦤꦔꦺꦁꦗꦸꦒꦤ꧀ꦲꦭꦺꦴꦁꦱꦃꦲꦤ꧀ꦠꦺꦩ꧀ꦧꦁꦩꦒꦱ꧀ꦧꦼꦤꦸꦮꦤꦼꦁꦧꦸꦩꦶ꧈ꦤꦺꦴꦒ꧀ꦒꦲꦶꦧꦶꦧꦫ꧇꧔꧔,꧕꧘꧇ꦗꦸꦠꦏꦶꦭꦺꦴꦩꦺꦠꦼꦂꦥꦂꦱꦒꦶꦤ꧀꧈ꦲꦺꦴꦠꦧ꧇꧓꧐꧇%ꦢꦃꦤꦂꦧꦺꦔꦤ꧀ꦠꦺꦁꦒꦁꦧꦸꦩꦶ꧉ꦏꦝꦠꦺꦴꦤꦤ꧀ꦤꦼꦁꦧꦸꦩꦶꦗꦲꦲꦺꦴꦃꦠꦺꦴꦂꦗꦠꦺꦩꦺꦴꦂ꧈ꦱꦺꦥꦠ꧀ꦄꦱꦶꦪꦲꦺꦏꦲꦺꦝꦫꦶ[[ꦱꦩꦸꦢꦿꦄꦂꦏ꧀ꦠꦶꦏ꧀]]ꦤꦼꦁꦢꦗꦤ꧈[[ꦱꦩꦸꦢꦿꦥꦱꦶꦥ꦳ꦶꦏ꧀]]ꦤꦼꦁꦠꦺꦩꦺꦴꦂꦫ꧈[[ꦱꦩꦸꦢꦿꦲꦶꦤ꧀ꦢꦶꦪ]]ꦤꦼꦁꦭꦲꦺꦴꦃꦤ꧈[[ꦠꦱꦺ'ꦩꦶꦫꦃ|ꦠꦱꦺꦃꦩꦺꦫ]]ꦠꦺꦴꦂ[[ꦲꦺꦫꦺꦴꦥ|ꦌꦫꦺꦴꦥ]]ꦤꦼꦁꦱꦺꦴꦁꦏꦺꦂꦧꦫꦃ꧉<ref name = 'KBBID Asia'>{{id}} Pusat Bahasa Departemen Pendidikan Republik Indonesia {{cite web |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Asia |title=Arti kata Asia pada Kamus Besar Bahasa Indonesia dalam jaringan |accessdate=4 Desember 2019 |archive-date=2023-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007025410/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Asia |url-status=dead }}</ref> ꦲꦭꦺꦒꦺꦪꦺꦴꦭꦺꦴꦒꦶꦱ꧀ꦠꦺꦴꦂꦒꦺꦪꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶꦱ꧀꧈ꦄꦱꦶꦪꦲꦏꦺꦴꦤ꧀ꦝꦁꦱꦉꦁꦧꦼꦤꦸꦮ[[ꦲꦺꦫꦺꦴꦥ|ꦌꦫꦺꦴꦥ]]꧈ꦝꦸꦮꦃꦧꦼꦤꦸꦮꦱꦺꦲꦏꦺꦴꦤ꧀ꦝꦁꦏꦃꦢꦶꦱ꧀ꦱꦃꦭꦗꦸꦲꦱꦩ꧀ꦧꦠ꧀[[ꦲꦺꦈꦫꦱꦶꦪ|ꦪꦸꦫꦱꦶꦪ]]꧉ꦧꦼꦤꦸꦮꦏꦃꦢꦶꦤ꧀ꦠꦺꦴꦲꦒꦝꦸꦲꦶꦱ꧀ꦭꦺꦱꦺꦂꦒꦺꦪꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶꦱ꧀ꦱꦺꦤꦏ꧀ꦗꦸꦧꦒꦶ꧈ꦥꦤ꧀ꦢꦭꦶꦪꦼꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸꦤ꧀ꦤꦼꦁ[[ꦠꦺꦩꦺꦴꦂꦠꦼꦁꦔ]]ꦠꦺꦴꦂ[[ꦄꦱꦶꦪꦠꦼꦁꦔ]]ꦏꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀ꦝꦲꦸꦲꦺꦴꦗꦤ꧀ꦭꦱꦤꦠꦿꦺꦴꦥꦶꦱ꧀ꦤꦼꦁ[[ꦄꦱꦶꦪꦠꦺꦴꦁꦒ꦳ꦫ|ꦄꦱꦶꦪꦠꦺꦴꦁꦒꦫ]]꧈ꦔꦒꦸꦔꦺꦒꦸꦤꦺꦴꦁꦲꦠꦺꦒ꧀ꦒꦶꦪꦤ꧀ꦱꦢꦸꦤ꧀ꦚꦲꦺꦁꦒꦶꦥꦤꦺꦏ[[ꦒ꦳ꦸꦤꦺꦴꦁꦄꦼꦮ꦳ꦼꦉꦱ꧀ꦠ꧀|ꦒꦸꦤꦺꦴꦁꦌꦮ꦳ꦺꦫꦺꦱ꧀ꦠ꧀]]꧉ꦧꦼꦤꦸꦮꦱꦺꦲꦩ꧀ꦥꦺꦴꦤ꧀ꦲꦧꦶꦠ꧀ꦲꦧꦝꦶꦏꦼꦤ꧀ꦤꦼꦔꦤ꧀ꦝꦃꦧꦤ꧀ꦚꦃꦩꦤꦺꦴꦱ꧀ꦱꦥꦤꦺꦏ꧈ꦲꦥꦱꦫꦺꦪꦤ꧀ꦤꦢꦧ꧀[[ꦥꦫꦝꦨꦤ꧀|ꦥꦫꦢꦧꦤ꧀]]ꦱꦺꦱꦫꦺꦪꦁꦲꦭꦺꦁꦒꦧꦸꦏ꧀ꦠꦺꦌꦩ꧀ꦥꦶꦫꦶꦱ꧀꧉ ꦲꦭꦺꦲꦶꦱ꧀ꦠꦺꦴꦫꦶꦱ꧀꧈ꦄꦱꦶꦪꦲꦧꦝꦶꦏꦼꦤ꧀ꦤꦼꦔꦤ꧀ꦱꦺꦨꦶꦱꦺꦂꦏꦩꦎꦗꦸꦢ꧀ꦢꦥꦫꦢꦧꦤ꧀ꦏꦺꦴꦤꦲꦏꦢꦶ[[ꦩꦼꦱꦺꦴꦥꦺꦴꦠꦩꦶꦪ]]꧈[[ꦊꦩ꧀ꦧꦃꦱꦺꦴꦔꦪ꧀ꦆꦤ꧀ꦢꦸꦱ꧀]]꧈[[ꦠꦶꦪꦺꦴꦁꦏꦺꦴꦏ꧀]]꧈ꦠꦺꦴꦂ[[ꦥꦼꦂꦱꦶꦪ]]꧈ꦱꦺꦲꦒꦝꦸꦲꦶꦩꦱꦺꦱꦱꦺꦴꦩ꧀ꦧꦢꦃꦚꦼꦏ꧀ꦏꦂꦫꦌꦭ꧀ꦩꦺꦴꦥꦔꦺꦴꦤꦺꦔꦤ꧀꧈ꦱꦼꦤꦶ꧈ꦥ꦳ꦭ꧀ꦱꦥ꦳ꦠ꧀꧈ꦄꦒꦩ꧈ꦱꦩꦁꦱꦤꦥꦩꦺꦁꦒꦸꦔꦤ꧀ꦢꦸꦤ꧀ꦚ꧉ꦄꦱꦶꦪꦗꦸꦒꦤ꧀ꦲꦧꦝꦶꦤꦺꦴꦏ꧀ꦠꦲꦚꦼꦏ꧀ꦏꦂꦫꦩꦄꦒꦩꦫꦗ꧈ꦄꦏꦢꦶꦄꦒꦩ[[ꦲꦶꦤ꧀ꦢꦸ]]꧈[[ꦧꦸꦢ꧀ꦝ|ꦧꦸꦢ꧀ꦣ]]꧈[[ꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀]]꧈ꦏꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀[[ꦏꦿꦶꦱ꧀ꦠꦼꦤ꧀]]꧉ꦲꦗꦸꦩ꧀ꦧꦸꦤꦱꦗꦫꦱꦺꦚꦺꦴꦒꦶꦤꦺꦏꦱꦭꦩ꧀ꦥꦱꦉꦁꦕ꧀ꦭꦺꦝꦶꦃꦄꦱ꧀ꦠꦶꦪꦢꦠ꧀꧈ꦧꦱ꧈ꦠꦺꦴꦂꦧꦸꦢꦗ꧈ꦥꦂꦩꦺꦭꦄꦱꦶꦪꦲꦺꦏꦱꦁꦒꦤ꧀ꦢꦶꦤꦩꦶꦱ꧀ꦠꦺꦴꦂꦱꦺꦴꦒꦶꦫꦒꦩ꧀ꦩꦩꦺꦤꦁꦏꦱꦺꦱꦢꦸꦤ꧀ꦚ꧉ꦏꦠꦺꦴꦤ꧀ꦱꦤꦺꦴꦤ꧀ꦠꦺꦴ꧈ꦄꦱꦶꦪꦥꦒ꧀ꦒꦸꦤ꧀ꦲꦧꦝꦶꦩꦲꦺꦴꦂꦌꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶꦒ꧀ꦭꦺꦴꦧꦭ꧀꧈ꦱꦺꦏ꦳ꦺꦴꦱꦺꦴꦱ꧀ꦱꦏꦭꦧꦤ꧀ꦥꦩꦺꦗꦶꦭ꧀ꦭꦏꦫꦺꦴꦱꦤ꧀ꦌꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶꦲꦏꦢꦶ[[ꦠꦶꦪꦺꦴꦁꦏꦺꦴꦏ꧀]]꧈[[ꦗꦼꦥ꧀ꦥꦁ|ꦗꦼꦥꦁ]]꧈[[ꦆꦤ꧀ꦢꦶꦪ]]꧈ꦠꦺꦴꦂ[[ꦏꦺꦴꦫꦺꦪꦭꦎ'|ꦏꦺꦴꦫꦺꦪꦗꦭꦲꦺꦴꦃ]]꧉ ꦲꦭꦺꦢꦺꦩꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶ꧈ꦄꦱꦶꦪꦲꦥꦔꦼꦁꦒꦸꦤ꧀ꦭꦺꦴꦁꦏꦁꦝꦫꦶ꧇꧔,꧗꧇ꦩꦶꦭꦶꦪꦂꦩꦤꦺꦴꦱ꧀ꦱ(꧇꧒꧐꧒꧓꧇)꧈ꦱꦺꦩꦺꦴꦁꦏꦱ꧀ꦥꦠ꧇꧖꧐꧇%ꦝꦊꦩ꧀ꦥꦺꦴꦥꦸꦭꦱꦶꦤꦼꦁꦢꦸꦤ꧀ꦚ꧉<ref>{{cite journal | url=http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 | title=Like herrings in a barrel | journal=The Economist | date=23 Desember 1999 | issue=Millennium issue: Population | publisher=The ''Economist'' online, The Economist Group | access-date=9 Februari 2014 | archive-date=4 Januari 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100104100155/http://www.economist.com/diversions/millennium/displayStory.cfm?Story_ID=346605 | dead-url=yes }}.</ref>ꦤꦼꦁꦧꦼꦤꦸꦮꦤꦺꦏꦠꦏ꧀ꦱꦺ꧇꧔꧙꧇ꦫꦤꦒꦫꦱꦺꦲꦺꦏꦃꦲꦁꦒꦤꦺꦱꦉꦁꦄꦂꦏꦤ꧀ꦆꦤ꧀ꦠꦼꦂꦤꦱꦶꦪꦺꦴꦤꦭ꧀꧈ꦲꦤꦤ꧀ꦝꦶꦤꦺꦁꦤꦒꦫ[[ꦫꦸꦱꦶꦪ]]ꦠꦺꦴꦂ[[ꦠꦸꦂꦏꦶ]]ꦲꦒꦝꦸꦲꦶꦮꦶꦭꦪꦃꦱꦺꦩꦺꦭꦒꦶꦱꦺꦲꦢ꧀ꦄꦱꦶꦪꦏꦭꦧꦤ꧀[[ꦲꦺꦫꦺꦴꦥ|ꦌꦫꦺꦴꦥ]]꧉ꦛꦏꦺꦴꦛ꧀ꦛꦫꦗꦱꦩꦺꦧꦶꦱ꧀[[ꦠꦺꦴꦏꦾꦺꦴ]]꧈[[ꦱ꧀ꦲꦁꦲꦻ|ꦱ꦳ꦁꦲꦻ]]꧈[[ꦩꦸꦩ꧀ꦧꦻ]]꧈ꦏꦤ꧀ꦠꦺꦴꦱ꧀[[ꦗꦏꦂꦠ]]ꦲꦧꦝꦶꦥꦱꦺꦩꦺꦴꦮꦤ꧀ꦌꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶ꧈ꦥꦺꦴꦭꦶꦠꦶꦏ꧀꧈ꦗꦸꦒꦤ꧀ꦧꦸꦢꦗꦱꦺꦥꦼꦤ꧀ꦠꦺꦁ꧉ꦱꦤꦗ꧀ꦗꦤ꧀ꦩꦺꦴꦗꦸꦢ꧀ꦥꦧꦶꦢꦃꦲꦤ꧀ꦫꦗꦝꦊꦩ꧀ꦱ꧀ꦠꦤ꧀ꦢꦂꦱꦺꦴꦏ꧀ꦩ꧈ꦱꦶꦱ꧀ꦠꦼꦩ꧀ꦥꦺꦴꦭꦶꦠꦶꦏ꧀꧈ꦎꦠꦧꦎꦤ꧀ꦝꦏ꧀ꦌꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶꦄꦤ꧀ꦠꦫꦤꦒ꦳ꦫ꧈ꦄꦱꦶꦪꦒꦶꦃꦚꦲꦺꦴꦱ꧀ꦄꦢꦶꦧꦱꦱꦺꦭꦒꦶꦱ꧀ꦤꦼꦁꦭꦺꦴꦁꦏꦁꦠꦺꦏ꧀ꦤꦺꦴꦭꦺꦴꦒꦶ꧈ꦆꦤ꧀ꦢꦸꦱ꧀ꦠꦿꦶ꧈ꦠꦺꦴꦂꦌꦏꦺꦤꦺꦴꦩꦶ꧈ꦔ꧀ꦭꦺꦴꦩꦩ꧀ꦥꦃꦲꦒꦶꦝꦥꦂꦮ꦳ꦶꦠꦭ꧀ꦤꦼꦁꦥ꧀ꦭꦒꦤ꧀ꦱꦤꦒ꧀ꦭꦺꦴꦧꦭ꧀<ref name=McG-H>{{cite web | title=Asia | url=http://accessscience.com/abstract.aspx?id=054800&referURL=http%3a%2f%2faccessscience.com%2fcontent.aspx%3fid%3d054800 | work=AccessScience | publisher=McGraw-Hill | accessdate=26 Juli 2011 | archive-date=27 November 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111127141127/http://accessscience.com/abstract.aspx?id=054800&referURL=http%3A%2F%2Faccessscience.com%2Fcontent.aspx%3Fid%3D054800 | dead-url=yes }}</ref> == ꦱꦺꦴꦩ꧀ꦧꦼꦂ == {{Reflist|2}} {{Topik bennua Asia}} {{Asia}} {{bennua}} {{Authority control}} [[Bhângsa:Asia| ]] [[Bhângsa:Bennua]] nyhgeml9po1v5scg29sq4e3vnfwuw75 Nurhayati Subakat 0 14528 64440 64413 2026-05-29T11:43:12Z Sastranap 2645 64440 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} Nurhayati Subakat (bhâbbhâr è tangghâl 27 Juli 1950) panèka sala sèttong pengusaha bân filantropis kosmetik Inḍonèsia, bân jughân anggota Muhammadiyah. Nurhayati panèka pendiri bân Presiden Komisaris PT Paragon Technology and Innovation, sè ngator merek Wardah bân merek kosmetik populèr laènna. Perusahaan panèka pelopor mèrek kosmètik halal, ampon ngontrol ra-kèra 30 persèn ḍâri pasar kosmetik Inḍonèsia bân panèka perusahaan kosmetik nasional palèng bhâghus è Inḍonèsia. È taon 2022, Nurhayati Subakat èsebbhut sala sèttong "20 Bâbinè'an Palèng Berpengaruh" sareng Fortune Inḍonèsia èbhârengngè Presiden Republik Inḍonèsia ka-5 Megawati Soekarno putri, Mentri Keuangan Sri Mulyani bân Presiden Direktur PT Pertamina, Nicke Widyawati. == Kaodi'an Awal Penḍiḍikan == Nurhayati Subakat bhâbbhâr è Kottha Paḍang Panjang è tangghâl 27 Juli 1950. Nurhayati panèka potra nomer empa' ḍâri bhâllu' potra ḍâri kalowarga Minang ḍâri Nagari Bungo Tanjung, Tanah Datar. Èbhuna anyama Nurjanah bân ramana, Abdul Muin Saidi sè adhâghâng bân ketuana cabang Muhammadiyah è Padang Panjang. Masa kanak-kanak ban ngodhâna bâdâ è Paḍang Panjang. Nur Hayati Subakat panèka kalowaran SD Latihan SPG bân maso’ ka Diniyyah Putri. È taon-taon ahèrra è asrama , ramana sedhâ sahèngge beliau asakola sambi abhânto èbhuna adhâghâng. Maské sapanèka, nilaina pagghun saè, tor etarèma maso’ ka SMA Negeri 1 Paḍang taon 1967. Saabidda asakola è SMA Negeri 1 Paḍang, nurhayati dhâddi juara umum tor etarèma maso’ ka Jurusan Farmasi Institut Teknologi Bandung (ITB). Nurhayati dhâddi lulusan sè palèng bhâgus ḍâri gelar Sarjana Farmasi ITB è bâkto lulus è taon 1975. È taon salastarèna, èpon dâddhi lulusan sè palèng bhâgus ḍâri profesi apoteker ITB bân narèma penghargaan Kalbe Farma Award. == Karier == Nurhayati molaè lalakonna mènangka apoteker è RS Umum M. Djamil (RSUP) è Padang. Taon 1978 akabin sareng Subakat Hadi. Nurhayati alako mènangka apoteker è Bandung sabellunna apinda ka Jakarta asareng lakèna. È ḍâlem lèma taon salanjhângnga, Nurhayati alako è perusahaan kosmetik Wella mènangka petugas kontrol kualitas. È taon 1985, nurhayati bân lakena molaè usaha è roma. Produk pertamana panèka produk perawatan obu' khusus ghâbây para ahli obu' merk Putri. Produk panèka èpasaraghi è salon è sekitar Tangerang kalabân arghâ sè cokop mode èbandhingaghi produk è pasaran. È dâlem lèma taon, usahana aghâdhui palako 25 orèng. È bulân Desember 1990, kaangghuy nambai kapasitas produksi, Nurhayati aghâbhây pabrik pertama è Cibodas Industrial Estate. È bâbâ bendera PT Pusaka Tradisi Ibu,Nurhayati èpabhâjheng usahana kalabân aluncuraghi pan-bârâmpan prodhuk bân merek anyar. È taon 1995, èkennalaghi Wardah, pelopor kosmetik berlabel halal. Saellana jârèya, Nurhayati aluncuraghi Make Over, produk kosmetik ghâbây pasar profesional, è taon 2010. È taon 2011, PT Pusaka Tradisi Ibu aobâ nyamana dâddhi PT Paragon Teknologi bân Inovasi (PTI). PTI aghâdhui sanga' merek kosmetik: Putri, Wardah, Make Over, Emina, Kahf, Laboré, Biodef, Instaperfect, bân Crystallure. Wardah panèka kontributor otama, sè aghâbây 70 persen ḍâri pendapatan perusahaan. È taon 2020, PTI andi' 12.000 palako è seluruh Indonesia bân Malaysia. 973nc8xayxyyz7ma3wacoft0c0fvbji Assem deoksiribonukleat 0 15230 64414 63181 2026-05-28T14:37:04Z Munajad.MH 3071 Munajad.MH ngallèyaghi kaca [[DNA]] ka [[Assem deoksiribonukleat]] 63181 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:DNA Structure+Key+Labelled.pn NoBB.png|jmpl|'''Asam deoksiribonukleat''']] '''Asam deoksiribonukleat''' otabâ lebbi èkaonèngi kalabân singkatan '''DNA''', èngghi panèka sala sèttong macem asam nukleat sè aghâdhuwân kamampowan pawarisan sèpat. Kabâdâ'ân asam deoksiribonukleat ètemmo è dhalem nukleoprotein sè aghâbây inti sèl. [[James Dewey Watson]] bân [[Francis Crick]] èngghi panèka èlmuwan kapèng sèttong sè ngajuwaghi modèl struktur DNA è taon 1953 kalabân bhângon pèntellan ghândâ (''double helix''). Sabbhân DNA èsoson dâri duwâ' rantay polinukleotida.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Sabrina |last2=Suhaemi |first2=Zasmeli |last3=Hidayati |first3=Sari Gando |date=2022-08-03 |title=Intensitas dan presentase Keberhasilan Isolasi DNA Darah Itik Lokal Sumatera Barat pada Lama Inkubasi Lysis Sel Yang Berbeda |url=https://jurnal.umb.ac.id/index.php/inspirasi/article/view/3637 |journal=Jurnal Inspirasi Peternakan |language=en |volume=2 |issue=2 |pages=293–298 |doi=10.36085/jinak.v2i2.3637 |issn=2798-0898}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |first=Content |date=2025-06-01 |title=Apa Pengertian dari DNA dan Fungsinya? Simak Penjelasannya! |url=https://www.globaldoctor.co.id/post/apa-pengertian-dari-dna-dan-fungsinya-simak-penjelasannya?lang=id |access-date=2025-12-27 |website=Globaldoctor |language=id}}</ref> DNA èngghi panèka samacem [[biomolekul]] sè nyimpen bân nyandi instruksi-instruksi genetika sabbhân [[organisme]] bân bânnya' macem virus. Instruksi-instruksi genetika panèka aghâdhuwân peran pentèng dhalem partombuwan, parkembangan, bân fungsi organisme sarta virus. DNA èngghi panèka asam nukleat; abhâreng kalabân protèin bân karbohidrat, asam nukleat èngghi panèka makromolekul èsènsial kaghâbây sadhâjâna mahluk odhi' sè èkaonèngi. Kabânnya'an molekul DNA èsoson dâri duwâ' unting biopolimer sè apèntel (amuter) sèttong sarèng laènna aghâbây heliks ghândâ. Duwâ' unting DNA panèka èkennal minangka polinukleotida amarghâ kaduwâna èsoson dâri satuan-satuan molekul sè èsebbhut nukleotida.<ref name=":0" /> Sabbhân nukleotida èsoson dâri sala sèttong macem basa [[nitrogen]] (guanina (G), [[adenina]] (A), [[timina]] (T), otabâ [[sitosina]] (C)), [[ghulâ]] monosakarida sè èsebbhut deoksiribosa, bân gugus [[fosfat]]. Nukleotida-nukleotida panèka pas asambhung dhalem sèttong rantay ikatan kovalen antara ghulâ dâri sèttong nukleotida kalabân fosfat dâri nukleotida laènna. Hasèlla èngghi panèka rantay tongghung (punggung) ghulâ-fosfat sè asellang-sellèng. Adhâsaraghi kaidah pasangan basa (A kalabân T sarta C kalabân G), ikatan hidrogen ngèket basa-basa dâri kaduwâ unting [[polinukleotida]] kasebbhut aghâbây DNA unting ghândâ.<ref>{{Cite journal |last=Nur’aini |first=Siti |last2=Mukaromah |first2=Arnia Sari |last3=Muhlisoh |first3=Siti |date=2019-12-20 |title=Pengenalan Deoxyribonucleic Acid (DNA) Dengan Marker-Based Augmented Reality |url=https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |journal=Walisongo Journal of Information Technology |language=en |volume=1 |issue=2 |pages=91–100 |doi=10.21580/wjit.2019.1.2.4531 |issn=2715-0143 |archive-date=2024-05-29 |access-date=2025-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529182049/https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Sains]] d6hfwjftf0f3b2o2x5jtwtk8ak7axxi 64416 64414 2026-05-28T15:29:40Z Munajad.MH 3071 64416 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:DNA Structure+Key+Labelled.pn NoBB.png|jmpl|'''assem deoksiribonuklèat''']] '''assem deoksiribonuklèat''' otabâ lebbi èkaonèngi kalabân rèngkessân '''DNA''', èngghi panèka sala sèttong macem assem nuklèat sè aghâḍhuwân lar-kellaran abuḍu'i bâtek. Kabâḍâ'ân assem deoksiribonuklèat ètemmo è ḍâlem nukleoprotèin sè aghâbây inti sèl. [[James Dewey Watson]] bân [[Francis Crick]] èngghi panèka bhlânthèk kapèng sèttong sè matabâr modèl struktur DNA è taon 1953 kalabân bhângon pèntellan rampè (''double helix''). Sabbhân DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or polinuklèotida.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Sabrina |last2=Suhaemi |first2=Zasmeli |last3=Hidayati |first3=Sari Gando |date=2022-08-03 |title=Intensitas dan presentase Keberhasilan Isolasi DNA Darah Itik Lokal Sumatera Barat pada Lama Inkubasi Lysis Sel Yang Berbeda |url=https://jurnal.umb.ac.id/index.php/inspirasi/article/view/3637 |journal=Jurnal Inspirasi Peternakan |language=en |volume=2 |issue=2 |pages=293–298 |doi=10.36085/jinak.v2i2.3637 |issn=2798-0898}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |first=Content |date=2025-06-01 |title=Apa Pengertian dari DNA dan Fungsinya? Simak Penjelasannya! |url=https://www.globaldoctor.co.id/post/apa-pengertian-dari-dna-dan-fungsinya-simak-penjelasannya?lang=id |access-date=2025-12-27 |website=Globaldoctor |language=id}}</ref> DNA èngghi panèka samacem [[biomolekul]] sè nganḍhu bân nyanḍi instruksi-instruksi gènètika sèbâng [[organisme]] bân bânnya' macem virus. Instruksi-instruksi gènŕtika panèka aghâḍhuwân perran pentèng ḍâlem partombuwan, parkembhengan, bân fungsi organisme sarta virus. DNA èngghi panèka assem nuklèat; abhâreng kalabân protèin bân karbohidrat, assem nuklèat èngghi panèka makromolekul èsènsial kaghâbây sadhâjâna mahluk oḍi' sè èkaonèngi. Kabânnya'an molekul DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or biopolimer sè apèntel (aènter) sèttong sarèng laènna aghâbây heliks rampè. Ḍuwâ' to'or DNA panèka èkennal minangka polinuklèotida amarghâ kaḍuwâna ètorson ḍâri tong-sèttongan molekul sè èolok nuklèotida.<ref name=":0" /> Sabbhân nuklèotida ètorson ḍâri sala sèttong macem bhâsa [[nitrogèn]] (guanina (G), [[adenina]] (A), [[timina]] (T), otabâ [[sitosina]] (C)), [[ghulâ]] monosakarida sè èolok dèoksiribosa, bân bhânjhâng [[fosfat]]. Nuklèotida-nuklèotida panèka pas asembhung ḍâlem sèttong to'or bhungkellan kovalèn antara ghulâ ḍâri sèttong nuklèotida moso fosfat ḍâri nuklèotida laènna. Asèlla èngghi panèka to'or tongghung (''punggung'') ghulâ-fosfat sè asellang-sellèng. Aḍhâsaraghi pandhuman (Kaèḍâ) pasangan basa (A moso T sarta C moso G), Sambhughel hidrogèn mèkot basa-basa ḍâri kaḍuwâ to'or [[polinukleotida]] kasebbhut aghâbây DNA to'or ghândâ.<ref>{{Cite journal |last=Nur’aini |first=Siti |last2=Mukaromah |first2=Arnia Sari |last3=Muhlisoh |first3=Siti |date=2019-12-20 |title=Pengenalan Deoxyribonucleic Acid (DNA) Dengan Marker-Based Augmented Reality |url=https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |journal=Walisongo Journal of Information Technology |language=en |volume=1 |issue=2 |pages=91–100 |doi=10.21580/wjit.2019.1.2.4531 |issn=2715-0143 |archive-date=2024-05-29 |access-date=2025-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529182049/https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Sains]] hbfk546s03h6n7bpj7xcpkz1brt0a4o 64417 64416 2026-05-28T15:30:02Z Munajad.MH 3071 64417 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:DNA Structure+Key+Labelled.pn NoBB.png|jmpl|'''Assem deoksiribonuklèat''']] '''Assem deoksiribonuklèat''' otabâ lebbi èkaonèngi kalabân rèngkessân '''DNA''', èngghi panèka sala sèttong macem assem nuklèat sè aghâḍhuwân lar-kellaran abuḍu'i bâtek. Kabâḍâ'ân assem deoksiribonuklèat ètemmo è ḍâlem nukleoprotèin sè aghâbây inti sèl. [[James Dewey Watson]] bân [[Francis Crick]] èngghi panèka bhlânthèk kapèng sèttong sè matabâr modèl struktur DNA è taon 1953 kalabân bhângon pèntellan rampè (''double helix''). Sabbhân DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or polinuklèotida.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Sabrina |last2=Suhaemi |first2=Zasmeli |last3=Hidayati |first3=Sari Gando |date=2022-08-03 |title=Intensitas dan presentase Keberhasilan Isolasi DNA Darah Itik Lokal Sumatera Barat pada Lama Inkubasi Lysis Sel Yang Berbeda |url=https://jurnal.umb.ac.id/index.php/inspirasi/article/view/3637 |journal=Jurnal Inspirasi Peternakan |language=en |volume=2 |issue=2 |pages=293–298 |doi=10.36085/jinak.v2i2.3637 |issn=2798-0898}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |first=Content |date=2025-06-01 |title=Apa Pengertian dari DNA dan Fungsinya? Simak Penjelasannya! |url=https://www.globaldoctor.co.id/post/apa-pengertian-dari-dna-dan-fungsinya-simak-penjelasannya?lang=id |access-date=2025-12-27 |website=Globaldoctor |language=id}}</ref> DNA èngghi panèka samacem [[biomolekul]] sè nganḍhu bân nyanḍi instruksi-instruksi gènètika sèbâng [[organisme]] bân bânnya' macem virus. Instruksi-instruksi gènŕtika panèka aghâḍhuwân perran pentèng ḍâlem partombuwan, parkembhengan, bân fungsi organisme sarta virus. DNA èngghi panèka assem nuklèat; abhâreng kalabân protèin bân karbohidrat, assem nuklèat èngghi panèka makromolekul èsènsial kaghâbây sadhâjâna mahluk oḍi' sè èkaonèngi. Kabânnya'an molekul DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or biopolimer sè apèntel (aènter) sèttong sarèng laènna aghâbây heliks rampè. Ḍuwâ' to'or DNA panèka èkennal minangka polinuklèotida amarghâ kaḍuwâna ètorson ḍâri tong-sèttongan molekul sè èolok nuklèotida.<ref name=":0" /> Sabbhân nuklèotida ètorson ḍâri sala sèttong macem bhâsa [[nitrogèn]] (guanina (G), [[adenina]] (A), [[timina]] (T), otabâ [[sitosina]] (C)), [[ghulâ]] monosakarida sè èolok dèoksiribosa, bân bhânjhâng [[fosfat]]. Nuklèotida-nuklèotida panèka pas asembhung ḍâlem sèttong to'or bhungkellan kovalèn antara ghulâ ḍâri sèttong nuklèotida moso fosfat ḍâri nuklèotida laènna. Asèlla èngghi panèka to'or tongghung (''punggung'') ghulâ-fosfat sè asellang-sellèng. Aḍhâsaraghi pandhuman (Kaèḍâ) pasangan basa (A moso T sarta C moso G), Sambhughel hidrogèn mèkot basa-basa ḍâri kaḍuwâ to'or [[polinukleotida]] kasebbhut aghâbây DNA to'or ghândâ.<ref>{{Cite journal |last=Nur’aini |first=Siti |last2=Mukaromah |first2=Arnia Sari |last3=Muhlisoh |first3=Siti |date=2019-12-20 |title=Pengenalan Deoxyribonucleic Acid (DNA) Dengan Marker-Based Augmented Reality |url=https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |journal=Walisongo Journal of Information Technology |language=en |volume=1 |issue=2 |pages=91–100 |doi=10.21580/wjit.2019.1.2.4531 |issn=2715-0143 |archive-date=2024-05-29 |access-date=2025-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529182049/https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Sains]] mcyeooc7j7xogdvwb2anyd3g29s9r20 64418 64417 2026-05-28T15:33:46Z Munajad.MH 3071 64418 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:DNA Structure+Key+Labelled.pn NoBB.png|jmpl|'''Assem deoksiribonuklèat''']] '''Assem deoksiribonuklèat''' otabâ lebbi èkaonèngi kalabân rèngkessân '''DNA''', èngghi panèka sala sèttong macem assem nuklèat sè aghâḍhuwân lar-kellaran abuḍu'i bâtek. Kabâḍâ'ân assem deoksiribonuklèat ètemmo è ḍâlem nukleoprotèin sè aghâbây inti sèl. [[James Dewey Watson]] bân [[Francis Crick]] èngghi panèka bhlânthèk kapèng sèttong sè matabâr modèl struktur DNA è taon 1953 kalabân bhângon pèntellan rampè (''double helix''). Sabbhân DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or polinuklèotida.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Sabrina |last2=Suhaemi |first2=Zasmeli |last3=Hidayati |first3=Sari Gando |date=2022-08-03 |title=Intensitas dan presentase Keberhasilan Isolasi DNA Darah Itik Lokal Sumatera Barat pada Lama Inkubasi Lysis Sel Yang Berbeda |url=https://jurnal.umb.ac.id/index.php/inspirasi/article/view/3637 |journal=Jurnal Inspirasi Peternakan |language=en |volume=2 |issue=2 |pages=293–298 |doi=10.36085/jinak.v2i2.3637 |issn=2798-0898}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |first=Content |date=2025-06-01 |title=Apa Pengertian dari DNA dan Fungsinya? Simak Penjelasannya! |url=https://www.globaldoctor.co.id/post/apa-pengertian-dari-dna-dan-fungsinya-simak-penjelasannya?lang=id |access-date=2025-12-27 |website=Globaldoctor |language=id}}</ref> DNA èngghi panèka samacem [[biomolekul]] sè nganḍhu bân nyanḍi instruksi-instruksi gènètika sèbâng [[organisme]] bân bânnya' macem virus. Instruksi-instruksi gènètika panèka aghâḍhuwân lakon rajhâ ḍâlem partombuwan, parkembhengan, bân oḍi'na [[organisme]] sarta virus. DNA èngghi panèka assem nuklèat; abhâreng kalabân protèin bân karbohidrat, assem nuklèat èngghi panèka makromolekul èsènsial kaghâbây sadhâjâna mahluk oḍi' sè èkaonèngi. Kabânnya'an molekul DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or biopolimer sè apèntel (aènter) sèttong sarèng laènna aghâbây heliks rampè. Ḍuwâ' to'or DNA panèka èkennal minangka polinuklèotida amarghâ kaḍuwâna ètorson ḍâri tong-sèttongan molekul sè èolok nuklèotida.<ref name=":0" /> Sabbhân nuklèotida ètorson ḍâri sala sèttong macem bhâsa [[nitrogèn]] (guanina (G), [[adenina]] (A), [[timina]] (T), otabâ [[sitosina]] (C)), [[ghulâ]] monosakarida sè èolok dèoksiribosa, bân bhânjhâng [[fosfat]]. Nuklèotida-nuklèotida panèka pas asembhung ḍâlem sèttong to'or bhungkellan kovalèn antara ghulâ ḍâri sèttong nuklèotida moso fosfat ḍâri nuklèotida laènna. Asèlla èngghi panèka to'or tongghung (''punggung'') ghulâ-fosfat sè asellang-sellèng. Aḍhâsaraghi pandhuman (Kaèḍâ) pasangan basa (A moso T sarta C moso G), Sambhughel hidrogèn mèkot basa-basa ḍâri kaḍuwâ to'or [[polinukleotida]] kasebbhut aghâbây DNA to'or ghândâ.<ref>{{Cite journal |last=Nur’aini |first=Siti |last2=Mukaromah |first2=Arnia Sari |last3=Muhlisoh |first3=Siti |date=2019-12-20 |title=Pengenalan Deoxyribonucleic Acid (DNA) Dengan Marker-Based Augmented Reality |url=https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |journal=Walisongo Journal of Information Technology |language=en |volume=1 |issue=2 |pages=91–100 |doi=10.21580/wjit.2019.1.2.4531 |issn=2715-0143 |archive-date=2024-05-29 |access-date=2025-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529182049/https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Sains]] a7iszrn3ejtkvjablyy40r8ftp52lsl 64419 64418 2026-05-28T15:34:14Z Munajad.MH 3071 64419 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:DNA Structure+Key+Labelled.pn NoBB.png|jmpl|'''Assem deoksiribonuklèat''']] '''Assem deoksiribonuklèat''' otabâ lebbi èkaonèngi kalabân rèngkessân '''DNA''', èngghi panèka sala sèttong macem assem nuklèat sè aghâḍhuwân lar-kellaran abuḍu'i bâtek. Kabâḍâ'ân assem deoksiribonuklèat ètemmo è ḍâlem nukleoprotèin sè aghâbây inti sèl. [[James Dewey Watson]] bân [[Francis Crick]] èngghi panèka bhlânthèk kapèng sèttong sè matabâr modèl struktur DNA è taon 1953 kalabân bhângon pèntellan rampè (''double helix''). Sabbhân DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or polinuklèotida.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Sabrina |last2=Suhaemi |first2=Zasmeli |last3=Hidayati |first3=Sari Gando |date=2022-08-03 |title=Intensitas dan presentase Keberhasilan Isolasi DNA Darah Itik Lokal Sumatera Barat pada Lama Inkubasi Lysis Sel Yang Berbeda |url=https://jurnal.umb.ac.id/index.php/inspirasi/article/view/3637 |journal=Jurnal Inspirasi Peternakan |language=en |volume=2 |issue=2 |pages=293–298 |doi=10.36085/jinak.v2i2.3637 |issn=2798-0898}}</ref><ref>{{Cite web |last=Admin |first=Content |date=2025-06-01 |title=Apa Pengertian dari DNA dan Fungsinya? Simak Penjelasannya! |url=https://www.globaldoctor.co.id/post/apa-pengertian-dari-dna-dan-fungsinya-simak-penjelasannya?lang=id |access-date=2025-12-27 |website=Globaldoctor |language=id}}</ref> DNA èngghi panèka samacem [[biomolekul]] sè nganḍhu bân nyanḍi instruksi-instruksi gènètika sèbâng [[organisme]] bân bânnya' macem virus. Instruksi-instruksi gènètika panèka aghâḍhuwân lakon rajhâ ḍâlem partombuwan, parkembhengan, bân oḍi'na organisme sarta virus. DNA èngghi panèka assem nuklèat; abhâreng kalabân protèin bân karbohidrat, assem nuklèat èngghi panèka makromolekul èsènsial kaghâbây sadhâjâna mahluk oḍi' sè èkaonèngi. Kabânnya'an molekul DNA ètorson ḍâri ḍuwâ' to'or biopolimer sè apèntel (aènter) sèttong sarèng laènna aghâbây heliks rampè. Ḍuwâ' to'or DNA panèka èkennal minangka polinuklèotida amarghâ kaḍuwâna ètorson ḍâri tong-sèttongan molekul sè èolok nuklèotida.<ref name=":0" /> Sabbhân nuklèotida ètorson ḍâri sala sèttong macem bhâsa [[nitrogèn]] (guanina (G), [[adenina]] (A), [[timina]] (T), otabâ [[sitosina]] (C)), [[ghulâ]] monosakarida sè èolok dèoksiribosa, bân bhânjhâng [[fosfat]]. Nuklèotida-nuklèotida panèka pas asembhung ḍâlem sèttong to'or bhungkellan kovalèn antara ghulâ ḍâri sèttong nuklèotida moso fosfat ḍâri nuklèotida laènna. Asèlla èngghi panèka to'or tongghung (''punggung'') ghulâ-fosfat sè asellang-sellèng. Aḍhâsaraghi pandhuman (Kaèḍâ) pasangan basa (A moso T sarta C moso G), Sambhughel hidrogèn mèkot basa-basa ḍâri kaḍuwâ to'or [[polinukleotida]] kasebbhut aghâbây DNA to'or ghândâ.<ref>{{Cite journal |last=Nur’aini |first=Siti |last2=Mukaromah |first2=Arnia Sari |last3=Muhlisoh |first3=Siti |date=2019-12-20 |title=Pengenalan Deoxyribonucleic Acid (DNA) Dengan Marker-Based Augmented Reality |url=https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |journal=Walisongo Journal of Information Technology |language=en |volume=1 |issue=2 |pages=91–100 |doi=10.21580/wjit.2019.1.2.4531 |issn=2715-0143 |archive-date=2024-05-29 |access-date=2025-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529182049/https://journal.walisongo.ac.id/index.php/jit/article/view/4531 |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Sains]] rgjikab6jreck2zdtzh1dc4pa38cqu1 Yessie Widya Sari 0 15791 64432 56865 2026-05-29T06:18:20Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64432 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Yessie Widya Sari''' (lahèr 14 April 1980) panèka ilmuwan bân ''akademisi'' Inḍonèsia sè ngajhâr è Jurusân Fisika, Fakultas Matematika dan Ilmu Alam (FMIPA) [[Institut Pertanian Bogor|Institut Pertanian Bogor (IPB)]].<ref>{{Cite web |last=IPB |first=Alumni |title=Post - Yessie Widya Sari |url=https://www.alumniipbpedia.id/post/yessie-widya-sari |access-date=2025-12-31 |website=Alumni IPB |language=Indonesia}}</ref> Yessie èkennal karana ''dedikasi'' bân prestasina è ḍâlem bidang sains, khusussa è ḍâlem panalètèyan ''biomaterial'', ''biomassa'', bân ''bioenergi''. È bidang ''biomaterial'', panèka tamaso' karamik kalsium fosfat bân mikrosfer kaca. Material panèka samangkèn èghuna'aghi mènangka bahan ghâbây ghântè tolang/ghighi. Yessie jhughân amanpa'attaghi hasèl tani ka'angghuy material ''canggih'', akadhi ''bioplastik''. Yessie jhughân nalètè ''limbah'' (pacarrèn) caèr pabri' sawit bân ''limbah'' caèr tahu mènangka sombher ''biogas''. Yessie jhughân nalètè è '''Pusat Studi Biofarmasi''', Institut Pertanian Bogor, '''Pusat Studi Keberlanjutan''' '''dan''' '''Ilmu Transdisipliner''', Institut Pertanian Bogor, bân '''Kelompok Penelitian Fisika Medis''' '''dan Biofisika''', Departemen Fisika, FMIPA UI.<ref name=":0">{{Cite web |title=Dr. Yessie Widya Sari, M.Si. – Departemen Fisika IPB |url=https://physics.ipb.ac.id/yws/ |access-date=2025-12-31 |language=en-US |archive-date=2024-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240912221827/https://physics.ipb.ac.id/yws/ |url-status=dead }}</ref> == Pamolangan == Yessie Widya Sari ollè gellar sarjana [[fisika]] ḍâri [[Institut Pertanian Bogor]] è taon 2002. Yessie jhughân nerrossaghi kuliyâ master è Program Studi Fisika, Jurusân Fisika, Fakultas Matematika dan Ilmu Alam, [[Universitas Indonesia]] bân lulus kalabân ''Cum Laude'' è taon 2005, è taon 2015, Tessie mamarè gellar doktoralla. ''Bio-based Science'' è Universitas Wageningen, [[Bâlândhâ]].<ref>{{Cite web |title=Anggota ALMI |url=https://almi.or.id/anggota/anggota-almi/ |access-date=2025-12-31 |website=ALMI |language=en-US}}</ref> == Lako bân Panalètèyan == Samangkèn, Yessie panèka dosen bân panalètè è Divisi Biofisika, Jurusân Fisika (FMIPA), Universitas Pertanian Bogor. Yessie jhughân aropa'aghi ''research fellow'' è Pusat Studi Biofarmasi, Universitas IPB, Pusat Studi Keberlanjutan dan Ilmu Transdisipliner, bân Pusat Penelitian Fisika Kedokteran dan Biofisika, Jurusân Fisika, FMIPA, Universitas Indonesia. Panalètèyan Yessie èfokusaghi ḍâ' ''biomaterial'', ''biomassa'', bân ''bioenergi''. Abhâreng tim-ma, Yessie ampon ollè pan-bârâmpan patèn è tello' bidang kasebbhut.<ref name=":0" /> Sala sèttong inovasi rajâna panèka panalèlèyan tentang bâddhâna kakanan ''basis bioplastik'' sè asalla ḍâri protein mikroalga. Panalètèyan panèka anḍi' tojjhuwân ghâbây ngorangè ''limbah'' plastik sintetik jhughân abherri' solusi ḍâ' rèng tani bân padhâghâng sè ngalamè karogiyân karana masa panyèmpennan produk partaniyan sè sakejjhâ'. Panalètèyanna Yessie ampon èyakowè bân ollè pangarghâ'ân mènangka sala sèttong "Inovasi Indonesia yang Paling Prospektif" ḍâri ''Business Innovation Center'' è taon 2019 bân 2020, sarta "Prospektif Calon Start-Up" 2019 mènorot Ristekdikti. == Sombher == 1h1u30r1ij1uoctuwcaei2czxhw4s5y Masjid Besar Raayatul Ikhlas Berau 0 16021 64427 53341 2026-05-29T04:12:30Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64427 wikitext text/x-wiki [[File:Masjid Besar Rayatul Ikhlas Berau.jpg|thumb|Masjid Besar Raayatul Ikhlas Berau]] Masjid Agung Raayatul Ikhlas panèka masjid bersejarah sè bâdâ è Karang Ambun, Tanjung Redeb, Kabupaten Berau, Provinsi Kalimantan Tèmor, Indonesia. Ekennal menangka kennengngan ibadah Islam se penting tor ampon daddi pusat aktivitas agama monggu oreng Berau tor sakobengnga. [1] Sejarah Masjid Agung Raayatul Ikhlas èpaddek è taon 1932, menorot data dâri Kantor Kementerian Agama Kabupaten Berau. Arèya madhâddhi sala sèttong masjid sè palèng towa sè èpadhâddhi è Kabupatèn Berau, sè èkennal jhughân Bumi Batiwakkal. Sabellunna èpadhâddhi masjid, pambangunan kennengngan-kennengngan ibadah è daerah panèka rèlatif cè' èndâ'na polana populasi bân aktivitas masyarakat Islam awal sè rèlatif cè' èndâ'na. [1] E jaman awal, masjid èpadhâddhi è penggirra Songay Mahakam, polana perkembangan transportasi è bâkto jârèya èpusataghi è songay. Saterrossa bân kalabân tombuna jema'at, struktur masjid panèka ngalami pan-bârâmpan renovasi. Masjid sè samangkèn bânnè geddhung aslina namong aropaaghi hasèl dâri bânnya' renovasi kaangghuy nampung kabutowan jema'at sè tombu. [1] Arsitektur Arsitektur Masjid Agung Raayatul Ikhlas nojjhuaghi karakteristik khas masjid-masjid ghâjheng è Kalimantan Tèmor, kalabân campuran unsur tradisional bân modern. Menorot pan-bârâmpan sumber pariwisata agama, skema warna dominan masjid panèka cokop mencolok, khusussa warna ijo sè la èlang sè abâdâhaghi identitas visualna. Kubah panèka warna sè kontras, akadhi konèng tera', sè aberri' nuansa visual sè khas dâ' struktur kasebbhut. [2] Masjid umumna èrancang kaangghuy nampung jema'at sè bânnya', kalabân aula sholat otabâ sè lebar. Desain dâlem bân lowar ècerminaghi syarat fungsional masjid ghâjheng bân pusat aktivitas muslim. [2] Fungsi bân Perkembangan Anyar Masjid Agung Raayatul Ikhlas aropaaghi kennengngan ibadah otama ghâbây orèng Islam è Kabupaten Berau. Kegiatan-kegiatan se elampa’agi enggi paneka sholat wajib, sholat jum’at, pangajian agama se teratur, tor paraya’an are-are raja Islam akadhi Idul Fitri sareng Idul Adha. Masjid jhughân abâdâhaghi titik koordinasi ghâbây kegiatan agama tingkat lokal sè èbâgi dâ' para jamaah dâri bhân-sabbhân komunitas. [2] Salaèn ritual ibada, masjid ka'ḍinto serrèng mabâḍâ kagiatan keagamaan bân sosial, akadhi lomba Musabaqah Tilawatil Qur'an (MTQ) è tingkatan Kabupaten Tanjung Redeb, kalabân partisipasi dâri pan-bârâmpan kecamatan è sakobengnga Kabupaten Berau. Kalakonan ka’dinto madhâddhiyâghi Masjid Panèka dhâddhi pusat pangobâsan bhudâjâ aghâma tor pangobâsan masyarakat muslim è daerah ka’ḍinto. [3] È dhâlem parkembangan anyar, masjid jhughân ampon dhâddhi kennengngan ghâbây bânnya' program khotbah bân tabligh sè serrèng èhadiri sareng tokoh-tokoh agama bân masyarakat sè lebbi jhârna', sè nojjhuaghi peran pentingna dâlem makowat kaodhi'ân agama bân harmoni sosial è Kabupaten Berau. [4] Sombher: 1. https://kaltimtoday.co/daftar-masjid-tertua-di-kalimantan-timur/?utm_source=chatgpt.com 2. https://www.detik.com/kalimantan/wisata/d-7825608/10-wisata-religi-kalimantan-timur-yang-sarat-makna-sejarah?utm_source=chatgpt.com 3. https://berauterkini.co.id/buka-mtq-ke-55-tingkat-kecamatan-tanjung-redeb-gamalis-momentum-membumikan-al-quran/#utm_source=chatgpt.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260106105010/https://berauterkini.co.id/buka-mtq-ke-55-tingkat-kecamatan-tanjung-redeb-gamalis-momentum-membumikan-al-quran/#utm_source=chatgpt.com |date=2026-01-06 }} 4. https://nusantaraterkini.id/nusantara/masjid_besar_raayatul-khlas_berau ampr8ylzqiw52smw1jp97t00njzj7n4 Condoleezza Rice 0 16463 64420 55195 2026-05-29T01:46:16Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64420 wikitext text/x-wiki Condoleezza Rice, Ph.D. (kadhâng èsebbhut Condi Rice) (lahèr 14 November 1954), panèka mantan Sekretaris Naghârâ AS. Salèrana panèka bâbinè' Afrika-Amerika partama, orèng Afrika-Amerika kaduwâ' (salastarèna Colin Powell), bân bâbinè' kaduwâ' (salastarèna Madeleine Albright) sè ollè jabadhân ka'dinto. Rice panèka Panasèhat Keamanan Nasional AS dâ' Prèsidèn George W. Bush è periode partamana. Salèrana panèka orèng Afrika-Amerika kaduwâ' bân bâbinè' partama sè ollè jabadhân mènangka Panasehat Keamanan Nasional. È bulân November 2004, Bush matabâr salèrana dâ' ka Senat AS ghâbây aghentè'è Colin Powell mènangka Sekretaris Naghârâ. Tangghâl 26 Januari 2005, Senat AS mabâdâ pèlèyan bân calon sèttongnga, kalabân hasèl sowara 85-13, bân Rice lajhu èlanti' pas è arè jârèya. == Awwâl odi' bân pendidikan == Rice lahèr è Birmingham, Alabama mènangka ana' tong-sèttongnga Angelena Rice bân John Wesley Rice, Jr. Eppa'na panèka pandhita è Gereja Presbyterian Westminster bân èbhuna panèka ghuru musik. Taon 1967, kalowarghâna apinda ka Denver è bâkto eppa'na narèma jabadhân administratif è Universitas Denver. Nyamana panèka variasi istilana lagu Italia con dolcezza sè aropa'aghi pètodhu ghâbây amain “kalabân manis”.<ref>{{Cite web |url=http://www.wnyc.org/legacy/shows/madaboutmusic/madabout_transcript090701.html |title=Archive copy |access-date=2026-01-06 |archive-date=2005-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050403220428/http://www.wnyc.org/legacy/shows/madaboutmusic/madabout_transcript090701.html |url-status=dead }}</ref> Rice ghi' aomor bâllu' taon è bâkto kanca sakola'ânna, Denise McNair matè èperrè bom è Gereja Baptis Sixteenth Street, sè jama'ah bâkto panèka mayoritas orèng Afrika-Amerika, sareng panyokongnga bhângsa kolè' potè è tangghâl 15 September 1963. Rice abâlâ jhâ' bâkto kènè'na panèka bâkto parmosowan ras, sè ngajhâri ghâbây alabân dâ' parmosowan,tor penting dhâddhi “duwâ' kalè lebbi bhâghus” ètèmbhâng non-minoritas.<ref>{{Cite web |url=http://www.racematters.org/lessononlifecondoleezzarice.htm |title=Archive copy |access-date=2026-01-06 |archive-date=2006-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060314060249/http://www.racematters.org/lessononlifecondoleezzarice.htm |url-status=dead }}</ref> == Karir == Rice panèka panyokong palèng kowat dâ' invasi AS ka Irak taon 2003. Saellana Irak aberri' deklarasina jhâ' andi' sanjhâta pemusnah massal dâ' ka PBB tangghâl 8 Desember 2002, Rice sè nolès bân ngèrèm editorial ka The New York Times sè ajudul "Why We Know Iraq Is Lying" ("Arapa kaulâ sadhâjâ tao jhâ' Irak teppa'na congocoh"). Bulân Agustus 2004, majalah Forbes ngangka' Rice mènangka bâbinè' kalabân kakobâsa'an Palèng kowat È dhunnya.<ref>http://www.forbes.com/finance/lists/11/2004/LIR.jhtml?passListId=11&passYear=2004&passListType=Person&uniqueId=MTNG&datatype=Person&partner=msnbc</ref> == Prospek jhâman adâ' == Saellana pèlèyan umum prèsidèn AS taon 2004, host radio Republican nyokong Rice ghâbây nyalon mènangka Prèsidèn dâlem pèlèyan umum Prèsidèn AS taon 2008. == Trivia == * Rice pan bârâmpan kalè dâlem wawancara nyata'aghi jhâ' salèrana terro dhâddhi Komisioner National Football League. * Rice ghi' ta' akabin. * Rice amanfa'ataghi latèyan pianona ghâbây ngèrèngè cello Yo-Yo Ma dâlem amain ''Violin Sonata in D minor'' karya Johannes Brahms è Constitution Hall è bulân April 2002 <ref>http://www.redludwig.com/news/archive/042402.html</ref> * Bulân November 2004, Rice ajhâlâni operasi ghâbây makalowar tumor fibroid sè ta' bhâbhâjâ dâri rahimma. == Sombher-sombher == <references /> ezrfjde1ts17f21whadql0mynvumtpm Ines Irene Caterina Atmosukarto 0 19187 64422 63524 2026-05-29T02:56:21Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64422 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Ines Irene Caterina Atmosukarto''' (lahèr 8 Oktober 1972) iyâ arèya sala sèttong biologg neng è biḍang mikrobiologi endofit. Salèrana èkennal karana ngalakonè penelitian tentang kolat enḍofiit ka'ngghuy obhât kanker. satèya, salèrana aropa'aaghi pejabaat Eksekutif tengghi (CEO) bân pejjabat saintifik tèngghi (CSO) è Lipotek. salèrana pan-bârâmpan kalè ollè pangarghâ'an internasional, akadhi UNESCO-L’Oréal For Women in Science International Fellowships , Australian Alumni Award for Research and Innovation bân Anugerah IPTEK Peneliti bâbinè'. == Carèta Oḍi<nowiki>''</nowiki> == === Kaoḍi'ân pribaḍi bân penḍiḍighân === Ines lahèr è Piatra Neamt, Rumania, è tangghâl 8 Oktober 1972 ]<ref>Aristiarini, Agnes (28 Februari 2004). "Pengakuan untuk Pemburu Mikroba". lipi.go.id (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 12 April 2021.</ref> ana' sè palèng towa ḍâri tello' ana'na Ir. Atmosukarto, insinyur minyak bhumi sè ajhâr è Rumania è bâkto beasiswa ka Eropa Tèmor sè èghâbây bân Sukarno. Embu'na orèng Rumania. Pangaterrona ka'angghuy dhâddhi peneliti èḍukung sareng paman, peneliti fisika, bân embu'na, sè ngajhâri jhâ' "Pangataowan panèka sala sèttong arta pribadi sè ta' bisa èkala' sareng orèng laèn." Salerana odi' è Aljazair molaè omorra 6 bulân kantos 15 taon, abali ka Jakarta è kellas duwâ' SMP. Saellana abali ka Indonesia, Ines nyesuaikan diri kaangghuy ajhâr bhâsa Indonesia è Centre Culturel Francais tello bulân. Saellana lulus SMP, Ines nerrossaghi pangajian è SMA Negeri 78 Jakarta. <ref>"Ines Irene Caterine Atmosukarto : Ruang Dinamis untuk Peneliti". lipi.go.id (dalam bahasa Inggris). 1 Februari 2007. Diakses tanggal 12 April 2021</ref><ref>"Dr. Ines Irene Caterina Atmosukarto, Menang Beasiswa L Oreal UNESCO Fellowship". lipi.go.id (dalam bahasa Inggris). 10 Oktober 2004. Diakses tanggal 12 April 2021</ref> Saellana SMA, salerana noro' orientasi è Universitas Indonesia sabellunna narèma beasiswa STAID (Sains bân Teknologi neng e Pengembangan Industri), program dâri B.J. Habibie sè è bâkto jârèya atugas dhaddhi Mentri Penelitian bân Teknologi sè èberri'i ban Badan Penilaian bân Aplikasi Teknologi.<ref>{{Cite news |title=Scientific mentor without peer |url=https://blogs.adelaide.edu.au/alumni/2013/02/17/scientific-mentor-without-peer/ |access-date=2026-04-05 |work=Adelaide Impact |language=en |archive-date=2021-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412231307/https://blogs.adelaide.edu.au/alumni/2013/02/17/scientific-mentor-without-peer/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">"Bersepuluh Mengguncang Dunia". islamindonesia.id. Diakses tanggal 12 April 2021</ref> Salèrana mele Universitas Adelaide kaangghuy nerrossaghi pangajharan è taon 1992 bân lulus kalabân gelar Sarjana Sains kalabân gelar Kehormatan Kelas Satu è Biokimia è taon 1995 bân narèma penghargaan Brian bân Heather Foster polana ècapa'aghi peringkat tèngghi.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=News {{!}} Adelaide University |url=https://adelaide.edu.au/about/news/ |access-date=2026-04-05 |website=adelaide.edu.au |language=en}}</ref> Salerana nerrossaghi pangajharan pasca-doktoral langsung ka ghelar doktoral kalabân beasiswa OPRS (Beasiswa Penelitian Pascasarjana Luar Negeri) bân beasiswa Universitas Adelaide ka'angghuy pangajharan pascasarjana.<ref name=":0" /> Salerana lulus kalabân PhD è Biokimia bân Biologi Molekuler è taon 2001.<ref>{{Cite web |title=Chat with our students {{!}} Adelaide University |url=https://adelaide.edu.au/study/international-students/chat-with-our-students/ |access-date=2026-04-05 |website=adelaide.edu.au |language=en}}</ref>] E bâkto kuliah pasca-doktoral, Ines akabin ban Ario Tejo Christoforus bân ngandhung ana'na, Adeline Danielle Tinessia, sè laher è tangghal 30 Sèptember 1998.<ref>Hilman, Hilmansyah; Nakita. "DR. Ines Irene Caterina Atmosukarto, Ph.D:ingin mencetak anak yang berkualitas". lipi.go.id (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 12 Desember 2009</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Bâbinè' Inḍonèsia]] jxhokqe0gj42q2e4uqwe9exq8esz4hq Hutan Kera Nepa 0 19276 64421 64077 2026-05-29T02:48:34Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64421 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:HUTAN KERA NEPA BANYUATES SAMPANG - panoramio.jpg|jmpl|Ghâppora Hutan Kera Nepa]] '''Hutan Kera Nepa''' panèka alas wisata sè è dhisa Batioh, kacamadhân Nyowatès, kabhupatèn Sampang, Madhurâ. Kennengngan panèka èkennal mènangka habitat alami atosan motak sarta dhâddhi bâgiyân ḍâri kompleks wisata alam Pantai Nepa. == Letak bân Kabâḍâ'ân Geografis == [[Bhengkek:MONYET EKOR PANJANG.jpg|jmpl|Ghâmbhâr motak sè abunto' lanjhâng]] Hutan Kera Nepa bâḍâ è wilajâ ghir sèrèng bâgiyân ḍâjâ kabhupatèn Sampang bân semma' kalabân Pantai Nepa. Kennengngan panèka ngaghungè lowas ra-kèra 4 hèktar bân bânnya' vegetasi tropis, tamaso' kajuwân nipah sè dhâddhi ciri khas wilajâ kasebbhut.<ref>{{Cite web |title=WISATA HUTAN KERA NEPA DI MADURA {{!}} ANTARA Foto |url=https://www.antarafoto.com/id/view/1712729/wisata-hutan-kera-nepa-di-madura |access-date=2026-05-01 |website=antarafoto.com |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=nam |first=phim sex việt |title=Phim sex VLXX, xem phim sex VLXX chọn lọc mới nhất - VLXX.COM |url=https://theshakespearemalaga.com/ |access-date=2026-05-01 |website=theshakespearemalaga.com |language=vi-VN |archive-date=2025-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213014804/http://theshakespearemalaga.com/ |url-status=dead }}</ref> Manabi saccara èkologis, hutan panèka ngaghungè fungsi mènangka habitat alami satwa liar, otamana motak sè abunto' lanjhâng sè oḍi'in apo'-kalompo' è wilajâ kasebbhut, Kabâḍâ'ânna alas panèka jhughân aperran ḍâlem ajâgâ kaseimbangan ekosistem ghir sèrèng. == Asal Mula Nyamana == Nyama Nepa èkaparcajâ ḍâri oca' nipah, panèka macem tombuwân ghir sèrèng sè tombu bânnya' è wilajâ kasebbhut. Ḍâlem panyebbhuddhenna masyarakat satempat, oca' nipah aobâ dhâddhi nepa. Salaèn ghânèka, pan-bârâmpan kajian lokal ngaè'aghi istila kasebbhut kalabân jejak bhâsa Austronesia sè akembhâng è wilajâ Madhurâ.<ref>{{Cite web |last=Madura |first=Lontar |date=2020-04-09 |title=Mencari Jejak Madura di Pantai Nepa |url=https://www.lontarmadura.com/mencari-jejak-madura-di-pantai-nepa/ |access-date=2026-05-01 |website=Lontar Madura |language=en-US}}</ref> == Manpa'at bân Potensi Wisata == Hutan Kera Nepa aropa'aghi sala sèttong wisata alam sè bâḍâ è kabhupatèn Sampang. Wilajâ panèka matao camporan wisata alas bân pantai, saèngghâ ngaghughè pangalèbur èbhândhingaghi wisata laèn è Madhurâ.<ref name=":0">{{Cite web |last=BANGSAONLINE.com |title=Hutan Kera Nepa, Kekayaan Alam Sampang yang Belum Terkelola dengan Baik {{!}} BANGSAONLINE.com - Berita Terkini - Cepat, Lugas dan Akurat |url=https://www.bangsaonline.com/berita/7302/hutan-kera-nepa-kekayaan-alam-sampang-yang-belum-terkelola-dengan-baik |access-date=2026-05-01 |website=BANGSAONLINE.com |language=id}}</ref> Salaèn ghâbây objek wisata, wilajâ panèka jhughân ngaghungè potensi èkonomi ka'angghuy masyarakat satempat. Nangèng, pan-saponapan sombher nyebbhuttaghi jhâ' pangola'anna ghita' optimal saèngghâ potensi kasebbhut ghita' bisa èmanpa'attaghi sakabbhina.<ref name=":0" /> == Sombher == [[Bhângsa:Madhurâ]] 4ftyzza6r3hljlz9u8qrd3wyw41m8es Taman Bihu 0 19344 64431 64363 2026-05-29T05:40:17Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64431 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Bihu Birdview 20100330a.jpg|jmpl|Taman Bihu, Taiwan]] '''Taman Bihu''' (bhâsa Cèna: 碧湖公園; pinyin: Bìhú Gōngyuán) panèka taman sè bâḍâ è Kecamaḍhân Neihu, Taipèi, Taiwan. == Sajhârâ == Taman panèka pertama kalè èbukka' ghâbây orèng bânnya' è taon 1987. == Geografi == Taman panèka alipuḍhi 13,1 hèktar. Pettong hèktar tasè' è ḍâlem taman panèka Tasè' Dapi, sè sabellunna èghunaaghi kaangghuy irigasi. == Fasilitas == Taman panèka aghâdhui jhâlân loop 1,4 km (0,9 mi) sè èkelilingi tasè', sè ampon èpamarèh bân èbukka' ghâbây orèng bânnya' è taon 2007. Taman panèka jhughân aghâḍhui sanga' jembaḍhân loop. Taman panèka kennengnganna bânnya' spesies bu-tombuwân, è antarana willow, cemara, ''eucalyptus'', ''golden showa'', ''royal poinciana'', Chinese hibiscus, azalea, bân Ixora westii. Taman panèka ampon abangun ruang kaangghuy macah kalabân 45 korsè, lapangan tenis, kolam renang, bân fasilitas rekreasi laènna. Para pengunjung bisa jhughân mancèng bân ajhâlân è ennem lan-jhâlân ghunong dâri paviliun sè ghi' bâḍâ è salanjhângnga jhâlân.<ref>{{Cite web |last=Department of Information and Tourism,Taipei City Government. |date=2012-04-02 |title=City Park - Bihu Park ::: TaipeiTravel Net |url=http://www.taipeitravel.net/frontsite/en/sceneryEnListAction.do?method=doFindByPk&menuId=1030501&scenerySerNo=2011051800000647 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140913195621/http://www.taipeitravel.net/frontsite/en/sceneryEnListAction.do?method=doFindByPk&menuId=1030501&scenerySerNo=2011051800000647 |archive-date=2014-09-13 |access-date=2026-05-21 |website=www.taipeitravel.net |language=English |url-status=dead }}</ref> == Transportasi == Taman panèka bisa ècapa' kalabân ajhâlân ka lao' dâri Stasiun Wende è Metro Taipei.<ref>{{Cite web|title=|url=http://english.taipei.gov.tw/ct.asp?xItem=209950&ctNode=8472&mp=100002|access-date=2026-05-21|archive-date=2014-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140913194044/http://english.taipei.gov.tw/ct.asp?xItem=209950&ctNode=8472&mp=100002|url-status=dead}}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Taiwan]] 9jre73nkluyz0zsbotpr2m580ic7vz2 DNA 0 19358 64415 2026-05-28T14:37:04Z Munajad.MH 3071 Munajad.MH ngallèyaghi kaca [[DNA]] ka [[Assem deoksiribonukleat]] 64415 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Assem deoksiribonukleat]] av244kw3xavfd3ld0meak5biz4v36cv BPUPKI 0 19359 64424 2026-05-29T04:03:50Z Seeharee 1782 Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29139538|Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan]]" 64424 wikitext text/x-wiki {{Sojhârâ Inḍonèsia}} Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan (Jepang: 独立準備調査会code: ja is deprecated , Hepburn: Dokuritsu Junbi Chōsa-kai, Nihon-shiki: Dokuritu Zyunbi Tyoosa-kai, èrèngkes "BPUPK"), lebbi èkennal kalabân '''Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonesia''' (èrèngkes "BPUPKI"), iyâ arèya bhâdhân sè èbhângon bi' [[Sejarah Nusantara (1942–1945)|pamerènta pendudukan]] [[Angkatan Darat Kekaisaran Jepang|balatentara Jepang]] è [[Jhâbâ]]. Pemerintahan militer Jepang sè èbâkkèllè komando AD Ka-16 bân Ka-25 masaroju' pamaddhegghân Badan Penyelidikan Upaya Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia bâkto 1 Maret 1945. Polana kaḍuwâ' komando rèya nugas attas ḍaèra Jhâbâ (tamaso' Madhurâ) bân Sumatra. BPUPKI ghun ngabhângon kaangghuy kaḍuwâ' wilayah kasèbbhut, keng è è wilayah Kalimantan bân Inḍonèsia Tèmor sè èkowasaè komando AL Jepang ta' èbhângon bhâdhân saropa. nhd51vjov8axvuc04azx60xbftgxxej 64425 64424 2026-05-29T04:04:46Z Seeharee 1782 64425 wikitext text/x-wiki {{Sojhârâ Inḍonèsia}} Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan (Jepang: 独立準備調査会code: ja is deprecated , Hepburn: Dokuritsu Junbi Chōsa-kai, Nihon-shiki: Dokuritu Zyunbi Tyoosa-kai, èrèngkes "BPUPK"), lebbi èkennal kalabân '''Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonesia''' (èrèngkes "BPUPKI"), iyâ arèya bhâdhân sè èbhângon bi' [[Sejarah Nusantara (1942–1945)|pamerènta pendudukan]] [[Angkatan Darat Kekaisaran Jepang|balatentara Jepang]] è [[Jhâbâ]]. Pemerintahan militer Jepang sè èbâkkèllè komando AD Ka-16 bân Ka-25 masaroju' pamaddhegghân Badan Penyelidikan Upaya Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia bâkto 1 Maret 1945. Polana kaḍuwâ' komando rèya nugas attas ḍaèra Jhâbâ (tamaso' Madhurâ) bân Sumatra. BPUPKI ghun ngabhângon kaangghuy kaḍuwâ' wilayah kasèbbhut, keng è è wilayah Kalimantan bân Inḍonèsia Tèmor sè èkowasaè komando AL Jepang ta' èbhângon bhâdhân saropa.<ref>Evita, Lili (2017). ''Gubernur pertama di Indonesia''. Indonesia, Indonesia. Senayan, Jakarta: Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, Republik Indonesia. ISBN <bdi>978-602-1289-72-3</bdi>.</ref> 2pxukxz7mfydzjmfjkrm9byvanmsnns 64426 64425 2026-05-29T04:05:04Z Seeharee 1782 64426 wikitext text/x-wiki {{Sojhârâ Inḍonèsia}} Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan (Jepang: 独立準備調査会code: ja is deprecated , Hepburn: Dokuritsu Junbi Chōsa-kai, Nihon-shiki: Dokuritu Zyunbi Tyoosa-kai, èrèngkes "BPUPK"), lebbi èkennal kalabân '''Badan Penyelidik Usaha-Usaha Persiapan Kemerdekaan Indonesia''' (èrèngkes "BPUPKI"), iyâ arèya bhâdhân sè èbhângon bi' [[Sejarah Nusantara (1942–1945)|pamerènta pendudukan]] [[Angkatan Darat Kekaisaran Jepang|balatentara Jepang]] è [[Jhâbâ]]. Pemerintahan militer Jepang sè èbâkkèllè komando AD Ka-16 bân Ka-25 masaroju' pamaddhegghân Badan Penyelidikan Upaya Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia bâkto 1 Maret 1945. Polana kaḍuwâ' komando rèya nugas attas ḍaèra Jhâbâ (tamaso' Madhurâ) bân Sumatra. BPUPKI ghun ngabhângon kaangghuy kaḍuwâ' wilayah kasèbbhut, keng è è wilayah Kalimantan bân Inḍonèsia Tèmor sè èkowasaè komando AL Jepang ta' èbhângon bhâdhân saropa.<ref>Evita, Lili (2017). ''Gubernur pertama di Indonesia''. Indonesia, Indonesia. Senayan, Jakarta: Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan, Republik Indonesia. ISBN <bdi>978-602-1289-72-3</bdi>.</ref> == Sombher == 2shraf15tdmg0taw8r08di5v616wat3 Radjiman Wedyodiningrat 0 19360 64428 2026-05-29T04:20:43Z Seeharee 1782 Dibuat dengan menerjemahkan halaman "[[:id:Special:Redirect/revision/29152528|Radjiman Wedyodiningrat]]" 64428 wikitext text/x-wiki Dr. Kanjeng Raden Tumenggung '''Radjiman Wedyodiningrat''' (21 April 1879 - 20 September 1952) iyâ arèya dokter, pajuang kamardhika'an, bân [[Pahlawan Nasional Inḍonèsia|pahlawan nasional]] sè abhânto nyadhiya'aghi kamardika'an bân abhânto aghâbây landhu'an naghâra [[Inḍonèsia]] èbârengngè [[Soekarno]], [[Mohammad Hatta]], [[Achmad Soebardjo]], bân pendiri naghârâ laènna. Kaluargana ḍâri sisi ramana asalla ḍâri Mlati, Sleman, [[Ḍaèra Istimèwa Jogjakarta|Wilayah Khusus Yogyakarta]] bân ḍâri sisi èbhuna asalla ḍâri [[Gorontalo]], Sulawesi. Salaen jèya, Radjiman kèya anḍi' ghâris katoronanBugis-Makassar ḍâri sisi ramana sè anḍi' hubungan silsilah kalabân Karaeng Naba ḍâri [[Kasoltanan Gowa|Gowa]], [[Sulawesi Selatan]] . Radjiman èkennal kalabân "Dokter Rakyat" polana latar kaoḍi'na sè bânnè ḍâri kalowarga [[Priayi|pongghâbâ]], bân dedikasi sè kuat kaangghuy nyadhiya'aghi layanan kasehatadhân bân aksès obat-obatan ghâbây masyarakat sè lebbi jhârna'. Salaèn jârèya, Radjiman èkennal kèya kalabân “Bapak [[Pajhek|Perpajakan]] Inḍonèsia” polana usulanna è sidang BPUPKI è tangghâl 14 Juli 1945 jhâ' pangumpulan pajek èator bi' hokom demi kaparlowanna naghârâ. == Sajârâ rèngkes == Radjiman Wedyodiningrat rèya tokoh politik bân dokter sè lulus ḍâri ''School tot Opleiding van Indische Artsen'' (STOVIA) è bulân Dèsèmber 1898. È ḍâlem jhâjhârbâ'ânna gerakan nasional, Radjiman ècatat dhâddhi angghuta organisasi Boedi Oetomo bân samarèna èpèlè dhâddhi Katowa [[BPUPKI|Panitia Penyelidikan Kerja Persiapan Kemerdekaan]] (BPUPKI) è taon 1945. È ḍâlem kapasitasa dhâddhi katowa, Radjiman mèmpèn romosan dhâsar naghârâ bân konstitusi Inḍonèsia. Tangghâl 9 Agustus 1945, samarèna èbom atom è Hiroshima bân Nagasaki, Radjiman èbârengi [[Soekarno|Sukarno]] bân [[Mohammad Hatta|Mohammad Hatta,]] ngabbhâr/mangkat ka Saigon kaangghuy tatemmo Marsekal Lapangan Hisaichi Terauchi kaangghuy adiskusi kamardhika'an Inḍonèsia. Tangghâl 11 Agustus 1945, parjhâlânan terros ka Dalat, ḍâpa' è arè sè paḍâ. Sukarno, Hatta, Radjiman, bân rombonganna kodhu nantos sampè' laggu'na kaangghuy rapat sè èjadwalaghi bi' Marsekal Hisaichi Terauchi. [[Bhângsa:Politikus Inḍonèsia]] [[Bhângsa:Pahlawan Nasional Inḍonèsia]] 720jbnr2oo9ffflkeztnjgxaa2hgtk5 64430 64428 2026-05-29T04:27:04Z Seeharee 1782 64430 wikitext text/x-wiki Dr. Kanjeng Raden Tumenggung '''Radjiman Wedyodiningrat''' (21 April 1879 - 20 September 1952) iyâ arèya dokter, pajuang kamardhika'an, bân [[Pahlawan Nasional Inḍonèsia|pahlawan nasional]] sè abhânto nyadhiya'aghi kamardika'an bân abhânto aghâbây landhu'an naghâra [[Inḍonèsia]] èbârengngè [[Soekarno]], [[Mohammad Hatta]], [[Achmad Soebardjo]], bân pendiri naghârâ laènna. Kaluargana ḍâri sisi ramana asalla ḍâri Mlati, Sleman, [[Ḍaèra Istimèwa Jogjakarta|Wilayah Khusus Yogyakarta]] bân ḍâri sisi èbhuna asalla ḍâri [[Gorontalo]], Sulawesi.<ref><nowiki>https://repositori.kemendikdasmen.go.id/8305/1/DR</nowiki> KRT RAJIMAN WEDYODININGRAT 1985.pdf</ref> Salaen jèya, Radjiman kèya anḍi' ghâris katoronanBugis-Makassar ḍâri sisi ramana sè anḍi' hubungan silsilah kalabân Karaeng Naba ḍâri [[Kasoltanan Gowa|Gowa]], [[Sulawesi Selatan]]. Radjiman èkennal kalabân "Dokter Rakyat" polana latar kaoḍi'na sè bânnè ḍâri kalowarga [[Priayi|pongghâbâ]], bân dedikasi sè kuat kaangghuy nyadhiya'aghi layanan kasehatadhân bân aksès obat-obatan ghâbây masyarakat sè lebbi jhârna'.<ref>{{Cite web |last=Pamungkas |first=M. Fazil |date=2020-07-09 |title=Peran Radjiman Wedyodiningrat sebagai Dokter Keraton |url=https://www.historia.id/article/peran-radjiman-wedyodiningratsebagai-dokter-keraton-vqmx0 |access-date=2026-05-29 |website=Historia.ID |language=id}}</ref> Salaèn jârèya, Radjiman èkennal kèya kalabân “Bapak [[Pajhek|Perpajakan]] Inḍonèsia” polana usulanna è sidang BPUPKI è tangghâl 14 Juli 1945 jhâ' pangumpulan pajek èator bi' hokom demi kaparlowanna naghârâ.<ref>{{Cite web |url=https://rri.co.id/semarang/berita-lain/818123/radjiman-wedyodiningrat-sosok-bapak-pajak-indonesia |access-date=2026-05-29 |website=rri.co.id}}</ref> == Sajârâ rèngkes == Radjiman Wedyodiningrat rèya tokoh politik bân dokter sè lulus ḍâri ''School tot Opleiding van Indische Artsen'' (STOVIA) è bulân Dèsèmber 1898. È ḍâlem jhâjhârbâ'ânna gerakan nasional, Radjiman ècatat dhâddhi angghuta organisasi Boedi Oetomo bân samarèna èpèlè dhâddhi Katowa [[BPUPKI|Panitia Penyelidikan Kerja Persiapan Kemerdekaan]] (BPUPKI) è taon 1945.<ref>{{Cite web |date=18 Desember 2024 {{!}} 15.29 WIB |title=Profil Ketua BPUPKI Radjiman Wedyodiningrat |url=https://www.tempo.co/ekonomi/profil-ketua-bpupki-radjiman-wedyodiningrat-1183164 |access-date=2026-05-29 |website=Tempo |language=id}}</ref> È ḍâlem kapasitasa dhâddhi katowa, Radjiman mèmpèn romosan dhâsar naghârâ bân konstitusi Inḍonèsia. Tangghâl 9 Agustus 1945, samarèna èbom atom è Hiroshima bân Nagasaki, Radjiman èbârengi [[Soekarno|Sukarno]] bân [[Mohammad Hatta|Mohammad Hatta,]] ngabbhâr/mangkat ka Saigon kaangghuy tatemmo Marsekal Lapangan Hisaichi Terauchi kaangghuy adiskusi kamardhika'an Inḍonèsia. Tangghâl 11 Agustus 1945, parjhâlânan terros ka Dalat, ḍâpa' è arè sè paḍâ. Sukarno, Hatta, Radjiman, bân rombonganna kodhu nantos sampè' laggu'na kaangghuy rapat sè èjadwalaghi bi' Marsekal Hisaichi Terauchi.<ref>{{Cite web |last=Raditya |first=Iswara N. |title=Sejarah Sukarno-Hatta Menjemput Janji Kemerdekaan ke Dalat |url=https://tirto.id/sejarah-sukarno-hatta-menjemput-janji-kemerdekaan-ke-dalat-ef51 |access-date=2026-05-29 |website=tirto.id |language=id}}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Politikus Inḍonèsia]] [[Bhângsa:Pahlawan Nasional Inḍonèsia]] emi202budvbsna4ei3qvm573h1cowc6 Jaringan (biologi) 0 19361 64439 2026-05-29T08:50:04Z Munajad.MH 3071 ←Mengalihkan ke [[Jhâringan (Biologi)]] 64439 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Jhâringan (Biologi)]] ubah ke [[template:R from alternative language|{{R from alternative language}}]] jika template itu telah dibuat {{R from alternative name}} 1t5z3552nq3rbzstqozch2654r7rnex