Pancasila

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mad">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>madwiki</dbname>
    <base>https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Mèḍia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Pakanḍhâ'ân</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Pangangghuy</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna pangangghuy</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipèḍia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bhengkek</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna bhengkek</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MèḍiaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Cèṭa'an</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Bhântowan</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna bhântowan</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Bhângsa</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Pakanḍhâ'ânna bhângsa</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Pembicaraan Modul</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Acara</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Pembicaraan Acara</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Pancasila</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1443</id>
    <revision>
      <id>64495</id>
      <parentid>64473</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T01:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alfiyah Rizzy Afdiquni</username>
        <id>9</id>
      </contributor>
      <origin>64495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9482" sha1="bres5digyxpj5t2uhbl6evfqpxq7ie7" xml:space="preserve">'''Pancasila''' (Carakan: ꦥꦤ꧀ꦕꦱꦶꦭ) iyâ arèya pèlar iḍeologis naghârâ [[Inḍonèsia]]. Sambhâdhân Pancasila rèya asalla ḍâri ḍuwâ' ocâ' [[Bhâsa Sanskerta|Sanskerta]]:पञ्च &quot;''pañca''&quot; sè artèna lèma' bân शीला &quot;''śīla''&quot; sè artèna prinsip. Pancasila aropa'aghi pandhuman oḍi' abhângsa bân anaghârâ ka'angghuy sakabbhina ra'yat Inḍonesia. 

Lèma' iḍeologi otama sè nyoson Pancasila iyâ arèya lèma sèla Pancasila. Iḍeologi otama kasebbhut bâḍâ è alinèa kaempa' ḍâlem Pamokka'an [[Undang-Undang Dhâsar Naghâra Rèpublik Inḍonèsia Taon 1945|Undang-Undang Dhâsar 1945]]:

# Ketuhanan Yang Maha Esa
# Kemanusiaan yang adil dan beradab
# Persatuan Indonesia
# Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaratan/perwakilan
# Keadilan sosial bagi seluruh rakyat Indonesia

[[Bhengkek:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|jmpl|Lambhâng Pancasila]]
Makkè bâḍâ obâ'ân èssè bân ongroddhâ lalèma' sila Pancasila sa'abhiddhâ bâjâ tahap [[Romosan-Romosan Pancasila|panyosonan Pancasila]] è taon 1945, tangghâl 1 Junè èpapagghun mènangka arè lahèrra Pancasila.

== Sajhârâ perumusân bân lahèrra Pancasila ==
È tangghâl 1 Maret 1945, èkaghâbây [[BPUPKI|Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan]], sè è katowaè bi' [[Radjiman Wedyodiningrat|Dr. Kanjeng Raden Tumenggung (K.R.T.) Radjiman Wedyodiningrat]]. Ḍâlem pidato pembuka'anna, Dr. Radjiman atanya ka angghuta sidang jhâ' apa ḍhâsar Naghâra Inḍonèsia sè bhâkal èpadhâddhi.&lt;ref&gt;Hatta, Mohammad (2015). ''Politik, Kebangsaan, Ekonomi (1926-1977)''. Jakarta: Kompas. hlm.&amp;#x20;309. ISBN&amp;#x20;&lt;bdi&gt;9789797099671&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt; 

È ḍâlem usaha arumusaghi Pancasila mènangka ḍhâsar naghârâ sè resmi, bâḍâ usulân-usulân abâ' dhibi' sè èkoca' ḍâlem Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia [[BPUPKI|(BPUPKI)]]. [[Mohammad Yamin]] arumus aghi ''Lèma' ḍhâsar'' bâkto apidato è 29 Mèi 1945. Rumusân kasebbhut è antarana: ''perikebangsaan, perikemanusiaan, periketuhanan, perikerakyatan, bân kesejahteraan rakya''t.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=M.H |first=Dr Jazim Hamidi, S. H. |url=https://books.google.co.id/books?id=-l5nDwAAQBAJ&amp;pg=PA53&amp;dq=Muhammad+Yamin+merumuskan+lima+dasar+pada+29+Mei+1945&amp;hl=id&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi9vInmqoz4AhW2RmwGHUvNBcUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muhammad%20Yamin%20merumuskan%20lima%20dasar%20pada%2029%20Mei%201945&amp;f=false |title=CIVIC EDUCATION |date=2013-01-12 |publisher=Gramedia Pustaka Utama |isbn=978-602-03-4927-5 |language=id}}&lt;/ref&gt; Yamin aparèng onèng jhâ' lèma' sila sè èrumusaghi kasebhhut asalla ḍâri sajhârâ, peradaban, aghâma, bân oḍi ketatanegaraan sè la abit bâḍâ è Inḍonèsia. Namong, Mohammad Hatta, mang-mang ka pidato Yamin kasebbhut.&lt;ref&gt;Suwarno, P.J. ''Pancasila Budaya Bangsa Indonesia''. hlm.&amp;#x20;12.&lt;/ref&gt;  

Pancasila bi' [[Soekarno]] sè èkoca'aghi neng tangghâl 1 Junè 1945 ḍâlem pidato spontanna sè èkennal kalabân judul ''Lahèrra Pancasila''.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Justus |first=Schindehütte, Matti |date=2006-05-29 |title=Zivilreligion als Verantwortung der Gesellschaft  : Religion als politischer Faktor innerhalb der Entwicklung der Pancasila Indonesiens |url=http://ediss.sub.uni-hamburg.de/volltexte/2006/2915/ |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820203310/http://ediss.sub.uni-hamburg.de/volltexte/2006/2915/ |archive-date=2017-08-20}}&lt;/ref&gt; Soekarno ngumum aghi gagasan ḍhâsar naghârâna, sè ènyamaè &quot;Pancasila&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sihotang |first=Kasdin |url=https://books.google.co.id/books?id=506nDwAAQBAJ&amp;pg=PA45&amp;dq=soekarno+mengemukakan+gagasan+dasar+negara&amp;hl=id&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjVuYS1q4z4AhWA7XMBHX6yDjcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=soekarno%20mengemukakan%20gagasan%20dasar%20negara&amp;f=false |title=Pendidikan Pancasila: Upaya Internalisasi Nilai - Nilai Kebangsaan |last2=Mikhael |first2=Mali Benyamin |last3=Molan |first3=Benyamin |last4=Kama |first4=Vinsensius Felisianus |date=2019-07-30 |publisher=Penerbit Unika Atma Jaya Jakarta |isbn=978-623-7247-07-4 |language=id}}&lt;/ref&gt; Gagasan kasebbhut è antarana: Kebangsaan Inḍonèsia otabâ nasionalisme, kemanusiaan otabâ internasionalisme, mufakat otabâ demokrasi, kesejahteraan sosial, tor ketuhanan yang berkebudayaan.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Samosir |first=Hairul Amren |url=https://www.google.co.id/books/edition/Pancasila/lvmyEAAAQBAJ?hl=id&amp;gbpv=1&amp;dq=Nama+%22Pancasila%22+diucapkan+oleh+Soekarno+dalam+pidatonya+pada+tanggal+1+Juni&amp;pg=PA4&amp;printsec=frontcover |title=Pancasila |publisher=PT Inovasi Pratama Internasional |isbn=978-623-8160-09-9 |language=id}}&lt;/ref&gt; Nyama &quot;Pancasila&quot; èkoca' bi' Soekarno ḍâlem pidatona neng tangghâl 1 Junè, oca'en èpon:&lt;ref&gt;{{Cite book |last=S.H |first=Prof Dr Sutan Remy Sjahdeini |url=https://books.google.co.id/books?id=8IM8EAAAQBAJ&amp;pg=PA61&amp;lpg=PA61&amp;dq=Sekarang+banyaknya+prinsip:+kebangsaan,+internasionalisme,+mufakat,+kesejahteraan,+dan+ketuhanan,+lima+bilangannya.+Namanya+bukan+Panca+Dharma,+tetapi+saya+namakan+ini+dengan+petunjuk+seorang+teman+kita+ahli+bahasa+-+namanya+ialah+Pancasila.+Sila+artinya+asas+atau+dasar,+dan+di+atas+kelima+dasar+itulah+kita+mendirikan+negara+Indonesia,+kekal+dan+abadi.&amp;source=bl&amp;ots=SM7WeW6yxO&amp;sig=ACfU3U1dlIXRQgWLJW-Ma-U9245Mt9AoKQ&amp;hl=id&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimzsOjrIz4AhX1TGwGHR2fAiYQ6AF6BAgGEAM#v=onepage&amp;q=Sekarang%20banyaknya%20prinsip:%20kebangsaan,%20internasionalisme,%20mufakat,%20kesejahteraan,%20dan%20ketuhanan,%20lima%20bilangannya.%20Namanya%20bukan%20Panca%20Dharma,%20tetapi%20saya%20namakan%20ini%20dengan%20petunjuk%20seorang%20teman%20kita%20ahli%20bahasa%20-%20namanya%20ialah%20Pancasila.%20Sila%20artinya%20asas%20atau%20dasar,%20dan%20di%20atas%20kelima%20dasar%20itulah%20kita%20mendirikan%20negara%20Indonesia,%20kekal%20dan%20abadi.&amp;f=false |title=Sejarah Hukum Indonesia: Seri Sejarah Hukum |date=2021-08-01 |publisher=Prenada Media |isbn=978-623-218-947-8 |language=id}}&lt;/ref&gt;   &lt;blockquote&gt;Samangkèn bânnya' prinsip: kebangsaan, internasionalisme, mufakat, kesejahteraan, bân ketuhanan, lèma' bilanganna. Nyamana bânnè Panca Dharma, tapè ènyamè rèya kalabân petunjuk kanca ahli bhâsa – nyamana Pancasila. Sila artèna asas otabâ ḍhâsar, bân è attas kalèma' ḍhâsar rèya sè èbangun Naghâra Inḍonèsia, kekal bân abadi.&lt;/blockquote&gt;Sabellunna sidang sè awwâl rèya marè, èkaghâbây panitia kènè' ka'angghuy arumusaghi polè Pancasila mènangka ḍhâsar Naghâra mètorot pidato sè èkoca'aghi Soekarno neng tangghâl 1 Junè 1945, tor madhâddhi dokumèn kasebbhut mènangka tèks ka'angghuy aproklamasiaghi Inḍonèsia Mardhika. Ḍâri panitia kènè' kasebbhut, èpèlè sanga' orèng sè  kennal kalabân Panitia Sanga', ka'angghuy mamarè tugas kasebbhut. Rancanana saroju' neng tangghâl 22 Junè 1945, sè kantos èberri' nyama Piagam Jakarta. 

Samarèna rumusân Pancasila ètarèma mènangka ḍhâsar naghârâ secara resmi, pan-bârâmpan dokumèn è antarana: 

* Rumusân sè awwâl: [[Piagam Jakarta]] (''Jakarta Charter'') – tangghâl 22 Junè 1945
* Rumusân sè kaḍuwâ': Pembukaan Undang-undang Dasar 1945 -–tangghâl 18 Aghustus 1945
* Rumusân sè katello': Mukaddimah Konstitusi Rèpublik Inḍonèsia Serikat – tangghâl 27 Ḍèsèmber 1949
* Rumusân sè ka empa': Mukaddimah Undang-undang Dasar Sementara – tangghâl 15 Aghustus 1950
* Rumusân sè kalèma': Rumusân sè awwal menjiwai rumusân sè kaḍuwâ' bân aropa'aghi suatu rangkaian kesatuan kalabân Konstitusi (arujuk Dekret Prèsidèn 5 Juli 1959.

È tangghâl 1 Junè 2016, Prèsidèn Joko Widodo marè tanḍhâ tanang Potosaân Prèsidèn (Keppres) Nomor 24 Taon 2016 tentang '''Hari Lahèr Pancasila''' bân nettep aghi mènangka arè libur nasional sè molaè taon 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Humas |date=2016-06-06 |title=Jadi Hari Libur Nasional, Inilah Keppres Penetapan 1 Juni Sebagai Hari Lahir Pancasila |url=https://setkab.go.id/jadi-hari-libur-nasional-inilah-keppres-penetapan-1-juni-sebagai-hari-lahir-pancasila/ |access-date=2026-06-02 |website=Sekretariat Kabinet Republik Indonesia |language=id-ID}}&lt;/ref&gt; 

== Fungsi bân kedudukan Pancasila ==
Berikut rèya pan-bârâmpan fungsi bân kedudukan Pancasila ka'angghuy Naghâra kesatuan Rèpublik Inḍonèsia. 

* '''Pancasila mènangka jiwa Bhângsa Inḍonèsia''': Mènangka nilai-nilai oḍi' è ḍâlem masyarakat bhângsa Inḍonèsia lèbât penjabarân instrumental mènangka acuan oḍi' sè aropa'aghi cita-cita sè terro ècapai tor sesuai kalabân nyabâna bhângsa Inḍonèsia bân polana Pancasila lahèr abhâreng kalabân lahèrra bhângsa Inḍonèsia.
* '''Pancasila mènangka kepribadian Bhângsa Inḍonèsia''': Aropa'aghi bentuk perran è ḍâlem noḍhu bâḍâna kepribadian bhângsa Inḍonèsia sè bisa è bhidha'aghi kalabân bhângsa laèn, è antara sikap mèntal, tèngka pola, bân amal kalakowan bhângsa Inḍonèsia.
* '''Pancasila mènangka pandangan oḍi' Bhângsa Inḍonèsia''': Aropa'aghi kristalisasi pengalaman oḍi' è ḍâlem sajhârâ bhângsa Inḍonèsia sè la aghâbây tèngka, bâbâtek, tèngka pola, tata krama norma, bân ètika sè la ngalahèrraghi pandangan oḍi'.

== Sombher ==
&lt;references /&gt;
[[Bhângsa:Pancasila| ]]
[[Bhângsa:Sajhârâ Inḍonesia]]
[[Bhângsa:Sajhârâ]]
[[Bhângsa:Serradhân Pèlèyan]]
{{AP}}</text>
      <sha1>bres5digyxpj5t2uhbl6evfqpxq7ie7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>64496</id>
      <parentid>64495</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T02:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alfiyah Rizzy Afdiquni</username>
        <id>9</id>
      </contributor>
      <origin>64496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9736" sha1="b5waxl5z93luw909y6tocql05ppwq3s" xml:space="preserve">'''Pancasila''' (Carakan: ꦥꦤ꧀ꦕꦱꦶꦭ) iyâ arèya pèlar iḍeologis naghârâ [[Inḍonèsia]]. Sambhâdhân Pancasila rèya asalla ḍâri ḍuwâ' ocâ' [[Bhâsa Sanskerta|Sanskerta]]:पञ्च &quot;''pañca''&quot; sè artèna lèma' bân शीला &quot;''śīla''&quot; sè artèna prinsip. Pancasila aropa'aghi pandhuman oḍi' abhângsa bân anaghârâ ka'angghuy sakabbhina orèng Inḍonesia. 

Lèma' iḍeologi otama sè nyoson Pancasila iyâ arèya lèma sèla Pancasila. Iḍeologi otama kasebbhut bâḍâ è alinèa kaempa' ḍâlem Pamokka'an [[Undang-Undang Dhâsar Naghâra Rèpublik Inḍonèsia Taon 1945|Undang-Undang Dhâsar 1945]]:

# Pangèran Sè Sèttong''/Ketuhanan Yang Maha Esa''
# Manossa sè adhil bân anḍhâp asor/''Kemanusiaan yang adil dan beradab''
# Inḍonèsia sè Sèttong''/Persatuan Indonesia''
# Rèng-orèng sè èpimpin kalabân hèkmat kabijaksanaan ḍâlem musyawarah bân bâkkèl/''Kerakyatan yang dipimpin oleh hikmat kebijaksanaan dalam permusyawaratan/perwakilan''
# Adhil sosial ḍâ' ka sadhâjâna orèng Inḍonèsia.''/Keadilan sosial bagi seluruh rakyat Indonesia''

[[Bhengkek:National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|jmpl|Lambhâng Pancasila]]
Makkè bâḍâ obâ'ân èssè bân ongroddhâ lalèma' sila Pancasila sa'abhiddhâ bâjâ tahap [[Romosan-Romosan Pancasila|panyosonan Pancasila]] è taon 1945, tangghâl 1 Junè èpapagghun mènangka arè lahèrra Pancasila.

== Sajhârâ perumusân bân lahèrra Pancasila ==
È tangghâl 1 Maret 1945, èkaghâbây [[BPUPKI|Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan]], sè è katowaè bi' [[Radjiman Wedyodiningrat|Dr. Kanjeng Raden Tumenggung (K.R.T.) Radjiman Wedyodiningrat]]. Ḍâlem pidato pembuka'anna, Dr. Radjiman atanya ka angghuta sidang jhâ' apa ḍhâsar Naghâra Inḍonèsia sè bhâkal èpadhâddhi.&lt;ref&gt;Hatta, Mohammad (2015). ''Politik, Kebangsaan, Ekonomi (1926-1977)''. Jakarta: Kompas. hlm.&amp;#x20;309. ISBN&amp;#x20;&lt;bdi&gt;9789797099671&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt; 

È ḍâlem usaha arumusaghi Pancasila mènangka ḍhâsar naghârâ sè resmi, bâḍâ usulân-usulân abâ' dhibi' sè èkoca' ḍâlem Badan Penyelidik Usaha Persiapan Kemerdekaan Inḍonèsia [[BPUPKI|(BPUPKI)]]. [[Mohammad Yamin]] arumus aghi ''Lèma' ḍhâsar'' bâkto apidato è 29 Mèi 1945. Rumusân kasebbhut è antarana: ''perikebangsaan, perikemanusiaan, periketuhanan, perikerakyatan, bân kesejahteraan rakya''t.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=M.H |first=Dr Jazim Hamidi, S. H. |url=https://books.google.co.id/books?id=-l5nDwAAQBAJ&amp;pg=PA53&amp;dq=Muhammad+Yamin+merumuskan+lima+dasar+pada+29+Mei+1945&amp;hl=id&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwi9vInmqoz4AhW2RmwGHUvNBcUQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&amp;q=Muhammad%20Yamin%20merumuskan%20lima%20dasar%20pada%2029%20Mei%201945&amp;f=false |title=CIVIC EDUCATION |date=2013-01-12 |publisher=Gramedia Pustaka Utama |isbn=978-602-03-4927-5 |language=id}}&lt;/ref&gt; Yamin aparèng onèng jhâ' lèma' sila sè èrumusaghi kasebhhut asalla ḍâri sajhârâ, peradaban, aghâma, bân oḍi ketatanegaraan sè la abit bâḍâ è Inḍonèsia. Namong, Mohammad Hatta, mang-mang ka pidato Yamin kasebbhut.&lt;ref&gt;Suwarno, P.J. ''Pancasila Budaya Bangsa Indonesia''. hlm.&amp;#x20;12.&lt;/ref&gt;  

Pancasila bi' [[Soekarno]] sè èkoca'aghi neng tangghâl 1 Junè 1945 ḍâlem pidato spontanna sè èkennal kalabân judul ''Lahèrra Pancasila''.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Justus |first=Schindehütte, Matti |date=2006-05-29 |title=Zivilreligion als Verantwortung der Gesellschaft  : Religion als politischer Faktor innerhalb der Entwicklung der Pancasila Indonesiens |url=http://ediss.sub.uni-hamburg.de/volltexte/2006/2915/ |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20170820203310/http://ediss.sub.uni-hamburg.de/volltexte/2006/2915/ |archive-date=2017-08-20}}&lt;/ref&gt; Soekarno ngumum aghi gagasan ḍhâsar naghârâna, sè ènyamaè &quot;Pancasila&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sihotang |first=Kasdin |url=https://books.google.co.id/books?id=506nDwAAQBAJ&amp;pg=PA45&amp;dq=soekarno+mengemukakan+gagasan+dasar+negara&amp;hl=id&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjVuYS1q4z4AhWA7XMBHX6yDjcQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&amp;q=soekarno%20mengemukakan%20gagasan%20dasar%20negara&amp;f=false |title=Pendidikan Pancasila: Upaya Internalisasi Nilai - Nilai Kebangsaan |last2=Mikhael |first2=Mali Benyamin |last3=Molan |first3=Benyamin |last4=Kama |first4=Vinsensius Felisianus |date=2019-07-30 |publisher=Penerbit Unika Atma Jaya Jakarta |isbn=978-623-7247-07-4 |language=id}}&lt;/ref&gt; Gagasan kasebbhut è antarana: Kebangsaan Inḍonèsia otabâ nasionalisme, kemanusiaan otabâ internasionalisme, mufakat otabâ demokrasi, kesejahteraan sosial, tor ketuhanan yang berkebudayaan.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Samosir |first=Hairul Amren |url=https://www.google.co.id/books/edition/Pancasila/lvmyEAAAQBAJ?hl=id&amp;gbpv=1&amp;dq=Nama+%22Pancasila%22+diucapkan+oleh+Soekarno+dalam+pidatonya+pada+tanggal+1+Juni&amp;pg=PA4&amp;printsec=frontcover |title=Pancasila |publisher=PT Inovasi Pratama Internasional |isbn=978-623-8160-09-9 |language=id}}&lt;/ref&gt; Nyama &quot;Pancasila&quot; èkoca' bi' Soekarno ḍâlem pidatona neng tangghâl 1 Junè, oca'en èpon:&lt;ref&gt;{{Cite book |last=S.H |first=Prof Dr Sutan Remy Sjahdeini |url=https://books.google.co.id/books?id=8IM8EAAAQBAJ&amp;pg=PA61&amp;lpg=PA61&amp;dq=Sekarang+banyaknya+prinsip:+kebangsaan,+internasionalisme,+mufakat,+kesejahteraan,+dan+ketuhanan,+lima+bilangannya.+Namanya+bukan+Panca+Dharma,+tetapi+saya+namakan+ini+dengan+petunjuk+seorang+teman+kita+ahli+bahasa+-+namanya+ialah+Pancasila.+Sila+artinya+asas+atau+dasar,+dan+di+atas+kelima+dasar+itulah+kita+mendirikan+negara+Indonesia,+kekal+dan+abadi.&amp;source=bl&amp;ots=SM7WeW6yxO&amp;sig=ACfU3U1dlIXRQgWLJW-Ma-U9245Mt9AoKQ&amp;hl=id&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwimzsOjrIz4AhX1TGwGHR2fAiYQ6AF6BAgGEAM#v=onepage&amp;q=Sekarang%20banyaknya%20prinsip:%20kebangsaan,%20internasionalisme,%20mufakat,%20kesejahteraan,%20dan%20ketuhanan,%20lima%20bilangannya.%20Namanya%20bukan%20Panca%20Dharma,%20tetapi%20saya%20namakan%20ini%20dengan%20petunjuk%20seorang%20teman%20kita%20ahli%20bahasa%20-%20namanya%20ialah%20Pancasila.%20Sila%20artinya%20asas%20atau%20dasar,%20dan%20di%20atas%20kelima%20dasar%20itulah%20kita%20mendirikan%20negara%20Indonesia,%20kekal%20dan%20abadi.&amp;f=false |title=Sejarah Hukum Indonesia: Seri Sejarah Hukum |date=2021-08-01 |publisher=Prenada Media |isbn=978-623-218-947-8 |language=id}}&lt;/ref&gt;   &lt;blockquote&gt;Samangkèn bânnya' prinsip: kebangsaan, internasionalisme, mufakat, kesejahteraan, bân ketuhanan, lèma' bilanganna. Nyamana bânnè Panca Dharma, tapè ènyamè rèya kalabân petunjuk kanca ahli bhâsa – nyamana Pancasila. Sila artèna asas otabâ ḍhâsar, bân è attas kalèma' ḍhâsar rèya sè èbangun Naghâra Inḍonèsia, kekal bân abadi.&lt;/blockquote&gt;Sabellunna sidang sè awwâl rèya marè, èkaghâbây panitia kènè' ka'angghuy arumusaghi polè Pancasila mènangka ḍhâsar Naghâra mètorot pidato sè èkoca'aghi Soekarno neng tangghâl 1 Junè 1945, tor madhâddhi dokumèn kasebbhut mènangka tèks ka'angghuy aproklamasiaghi Inḍonèsia Mardhika. Ḍâri panitia kènè' kasebbhut, èpèlè sanga' orèng sè  kennal kalabân Panitia Sanga', ka'angghuy mamarè tugas kasebbhut. Rancanana saroju' neng tangghâl 22 Junè 1945, sè kantos èberri' nyama Piagam Jakarta. 

Samarèna rumusân Pancasila ètarèma mènangka ḍhâsar naghârâ secara resmi, pan-bârâmpan dokumèn è antarana: 

* Rumusân sè awwâl: [[Piagam Jakarta]] (''Jakarta Charter'') – tangghâl 22 Junè 1945
* Rumusân sè kaḍuwâ': Pembukaan Undang-undang Dasar 1945 -–tangghâl 18 Aghustus 1945
* Rumusân sè katello': Mukaddimah Konstitusi Rèpublik Inḍonèsia Serikat – tangghâl 27 Ḍèsèmber 1949
* Rumusân sè ka empa': Mukaddimah Undang-undang Dasar Sementara – tangghâl 15 Aghustus 1950
* Rumusân sè kalèma': Rumusân sè awwal menjiwai rumusân sè kaḍuwâ' bân aropa'aghi suatu rangkaian kesatuan kalabân Konstitusi (arujuk Dekret Prèsidèn 5 Juli 1959.

È tangghâl 1 Junè 2016, Prèsidèn Joko Widodo marè tanḍhâ tanang Potosaân Prèsidèn (Keppres) Nomor 24 Taon 2016 tentang '''Hari Lahèr Pancasila''' bân nettep aghi mènangka arè libur nasional sè molaè taon 2017.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Humas |date=2016-06-06 |title=Jadi Hari Libur Nasional, Inilah Keppres Penetapan 1 Juni Sebagai Hari Lahir Pancasila |url=https://setkab.go.id/jadi-hari-libur-nasional-inilah-keppres-penetapan-1-juni-sebagai-hari-lahir-pancasila/ |access-date=2026-06-02 |website=Sekretariat Kabinet Republik Indonesia |language=id-ID}}&lt;/ref&gt; 

== Fungsi bân kedudukan Pancasila ==
Berikut rèya pan-bârâmpan fungsi bân kedudukan Pancasila ka'angghuy Naghâra kesatuan Rèpublik Inḍonèsia. 

* '''Pancasila mènangka jiwa Bhângsa Inḍonèsia''': Mènangka nilai-nilai oḍi' è ḍâlem masyarakat bhângsa Inḍonèsia lèbât penjabarân instrumental mènangka acuan oḍi' sè aropa'aghi cita-cita sè terro ècapai tor sesuai kalabân nyabâna bhângsa Inḍonèsia bân polana Pancasila lahèr abhâreng kalabân lahèrra bhângsa Inḍonèsia.
* '''Pancasila mènangka kepribadian Bhângsa Inḍonèsia''': Aropa'aghi bentuk perran è ḍâlem noḍhu bâḍâna kepribadian bhângsa Inḍonèsia sè bisa è bhidha'aghi kalabân bhângsa laèn, è antara sikap mèntal, tèngka pola, bân amal kalakowan bhângsa Inḍonèsia.
* '''Pancasila mènangka pandangan oḍi' Bhângsa Inḍonèsia''': Aropa'aghi kristalisasi pengalaman oḍi' è ḍâlem sajhârâ bhângsa Inḍonèsia sè la aghâbây tèngka, bâbâtek, tèngka pola, tata krama norma, bân ètika sè la ngalahèrraghi pandangan oḍi'.

== Sombher ==
&lt;references /&gt;
[[Bhângsa:Pancasila| ]]
[[Bhângsa:Sajhârâ Inḍonesia]]
[[Bhângsa:Sajhârâ]]
[[Bhângsa:Serradhân Pèlèyan]]
{{AP}}</text>
      <sha1>b5waxl5z93luw909y6tocql05ppwq3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ḍârâ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14007</id>
    <revision>
      <id>64492</id>
      <parentid>44560</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T15:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Munajad.MH</username>
        <id>3071</id>
      </contributor>
      <origin>64492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9476" sha1="t4so29o4lzwg4ws3ub1uww45h4xbkfn" xml:space="preserve">{{Infobox anatomy}}
[[File:Bleeding finger.jpg|thumb|]]
[[File:Redbloodcells.jpg|right|frame|[[Sél ḍârâ mèra]] (éritrosit) ḍâlem ḍârâ ngibâ [[oksigén]] ka samarbhâ sél è samarbhâ raghâ]]

'''Ḍârâ''' ({{langx|id|darah}}; {{langx|en|blood|italic=yes}}) iyâ rèya [[jaringan (biologi)|jhâringan]] [[sirkulasi (fisiologi)|sirkulasi]] arobâ ancaran [[plasma darah|plasma]] bân [[sèl]] ([[sèl ḍârâ mèra]], [[sèl ḍârâ potè]], [[trombosit]]). Ologhân mèdis sè akaè'an bi' ḍârâ ampona ngangghuy èmbuân/ter-ater ''hemo-'' otabâ ''hemato-'', ḍâri [[bhâsa Yunani]] &quot;''haima''&quot; sè artèna &quot;ḍârâ&quot;.

Lakon (Fungsi) otama ḍârâ iyâ rèya ngèbâ zat-zat nutrisi ([[oksigèn]], [[glukosa|glukosa (Ghulâ)]]), komponèn ghâghântèn ḍâri jhâringan, kaḍhik mowang rè-karè (marana [[karbon dioksida]] bân [[asam laktat]]). Ḍârâ kèya rèya dhâddhi èrat pa'-tompa'anna sèl-sèl ([[leukosit]], sèl [[tumor]] ''abnormal'') kaḍhik mowang zat ([[asam amino]], [[lipid]], [[hormon]]) ma'lè kennèng èghibâ panḍhâlien jhâringan bân organ. Aral sè bâḍâ è kemmo'an otabâ è sirkulasi ḍârâ kennèng aghâbây trapas otabâ aral ḍâ' ka jhâringan.

== Anatomi ḍârâ ==
Ḍârâ katorson ḍâri salèsèr jennès ''korpuskula''/sèl; ''arkan'' arobâ rèya nyapo' 45%-an ḍâri ḍârâ. Karèna iyâ rèya [[plasma ḍârâ]], ancaran konèng pellay mènangka bâḍḍhâ ancar kaangghuy ḍârâ. Ḍâlem kabâḍâân ''normal'', [[pH]] ḍârâ ''artèri'' iyâ rèya 7,40-an. Mènangka paghânḍhingnga, ḍârâ ḍâlem sanèrbhâ raghâna manossa nyapo' 7% ḍâri abhut abâ'&lt;ref&gt;[http://www.bloodcenters.org/aboutblood/bloodfacts.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060219151306/http://www.bloodcenters.org/aboutblood/bloodfacts.htm |date=2006-02-19 }}&lt;/ref&gt;, Karana arowa orèng jânggur bâttrana anḍi' 5-an liter ḍârâ (2,7–3 literra arobâ plasma). Mon èpacampo, lowas pamowana eritrosit ḍâlem raghâ manossa arèya paḍâ moso 2.000 kapèngnga lowas mowana kolè' lowarra manossa.

Sèl-sèl ḍâlem ḍârâ:
* ''[[Sèl ḍârâ mèra]] otabâ eritrosit'' (96%). Sè bâḍâ è [[mamalia]], sèl rèya ta' anḍi' [[inti sèl]] bân [[organel]], kentara sacara ''tèknis'' ta' kalebbhu ka ḍâlem [[sel (biologi)|sèl]] sokkla. Sèl ḍârâ mèra ngemmo' hemoglobin sè ngèbâ [[oksigèn]].
* ''[[Sel ḍârâ potè]] otabâ leukosit'' (3,0%), arobâaghi pantha ḍâri [[sistem imun]] sè malejjhâr zat-zat ''infeksius''.
* ''[[Trombosit]]'' (1,0%) sè alakon ḍâlem [[pembekuan darah|malèket]] otâbâ [[koagulasi]] ḍârâ bân ḍâlem prosès [[peradangan|bârâ]].

[[Plasma ḍârâ]] arobâaghi ''larutan'' sè akemmo' 96% aèng, 4% [[protèin]] plasma ḍârâ, kaḍhik râng-bhârâng asal sè laènna, è antarana:
* [[Albumin]]
* [[faktor pembekuan darah|Lakon lèketta ḍârâ]]
* [[antibodi|Imunoglobulin]] (Antibodi)
* [[Hormon]]
* Salèsèr [[protèin]]
* Salèsèr [[elektrolit|èlèktrolit]] (Sè otamana [[natrium]])

Sanèrbhâ komponèn ḍârâ è attas arèya abujut [[cairan non-Newtonian|ancaran annyong]] (''non-Newtonian'') kalabân bâtek-bâtek ghilian sè salèndhâ karaddhu bi' robâ ora' ḍârâ.

== ''Fisiologi'' ḍârâ ==
=== Produksi bân dègradasi ===
Sèl-sèl ḍârâ èghâbây ḍâlem [[sumsum tolang|somsomma tolang]] lèbât prosès sè jârèya aolok [[hematopoiesis|''hematopoiesis'']]. Komponèn protèin èghâbây è [[atè]], hormon èkasèl'aghi bi' [[kelenjar endokrin|kalènjhâr èndokrin]], ḍhinèng ''fraksi'' ancar ètata bi' [[perro']] bân [[bingsèl]].

Sèl-sèl ḍârâ èlejjhâr bi' [[lèmpa]] bân [[sèl Kupffer|sèl ''Kupffer'']] sè bâḍâ è atè. Atè kèya alakon ḍâlem paprosèsân protèin bân [[asam amino|assem amino]] (bingsèl makalowar protèin kènè' ka ḍâlem [[Kemmè]] (''urin''). Bâjâ eritrosit ampona 120-an arè, samarè jârowa sacara tartata (''sistematis'') èghântè'è bi' eritrosit anyar ḍâri prosès hematopoiesis.

=== Bâ-kèbâ oksigèn ===
Oksigènasi ḍârâ ètaker lèbât ''[[tekanan parsial]]'' oksigèn. Sacara kimiyawi, 98,5% oksigèn tacangkè' bi' [[hemoglobin]] (Hb), Pèra' 1,5% sè abhâsta sacara ''fisik''. Molekul Hb iyâ rèya alat pangèbâ oksigèn kaangghuy mamalia bân ḍâ' jek-gâjjek spèsies laènna.

Kajhâbhâ [[artèri pulmonalis]] bân [[artèri umbilikalis]] kaḍhik ''vèna'' dhi'na, [[artèri]] ngèbâ ḍârâ a-oksigèn nambhânè jhântong ka sakabbhi raghâ lèbât [[arteriola]] bân [[kapiler]], iyâ jârèya kennengngan panyerrebbhânna oksigèn. Sabhâligghâ, [[vènula]] bân [[vèna]] ngèbâ ḍârâ sè ta' anḍi' otabâ sodhâ a-oksigen abâli ka jhântong.

=== Bârna ===
Mongghu ḍâ' manossa bân mahlok sè ngangghuy hemoglobin, ḍârâ a-oksigèn abârna mèra tèra', ḍhinèng ḍârâ ta'pa oksigèn abârna apettengan, mèra kabungoan, kanalè bâjâna donor ḍârâ ḍâri vèna. Mon ètèngghu ḍâri lowar, ora' ḍârâ è bâbâna kolè' katon [[bhiru]] (bhiru langngè') [http://www.people.virginia.edu/~rjh9u/blueblud.html].

==== ''Serangga'' ====
Ḍâ' [[serangga|''serangga'']], ḍârâna (ècellok [[hemolimfa]]) ta' ngèbâ oksigèn (Polana sistem [[trakèa]] rèya terkas a-''difusi'' oksigèn ḍâri lowar ngalèbâdhi difusi terkas ka jhâringan). Ḍârâ ''serangga'' pèra' alakon kaangghuy ngèbâ nutrisi bân mowang rapas (ghur-bhâghur).

==== Invertèbrata kènè' ====
Ḍâ' salèsèr [[invertèbrata]] kènè' marana ''serangga'', oksigèn pas bhâsta ḍâlem plasma. Kèbân sè arajâân ngangghuyè protèin rèspiratori ghâbây maongghâ dhâjâ angko' oksigèn. [[Hemoglobin]] iyâ rèya protèin rèspiratori jhung bâttra, sabâjâ rowa, [[krustasea]] bân [[moluska]] ngangghuy [[hèmosianin]] ([[bhiru]], ngemmo' [[timbhâghâ]]).

Ḍâ' kabânnya'an invertèbrata, protèin ngèbâ oksigèn rèya abhâsta ḍâlem plasma ḍârâ, ari'-bherri'ân bi' vertèbrata sè anḍi' [[sèl ḍârâ mèra]] ghun kaangghuy ngangko' oksigèn (dhâddhina maongghâ dhâjâ angko' ta'pa ngobâ [[viskositas]] otabâ matrapas organ panyoccè ḍârâ marana [[ginjal|bingsèl]]).

=== Ter-ngater karbon dioksida ===
Bâjâ ḍârâ artèri sistemik aghili è kapilèr, ngalakonè ''difusi'' CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; ḍâri jhâringan ka ḍâlem ḍârâ. Kabânnya'an abhâsta ḍâlem ḍârâ (mènangka [[bikarbonat]] bân [[ion hidrogèn]]), sabâgiyân polè, acampo bhâreng hèmoglobin aghâbây [[karbaminohemoglobin|karbaminohèmoglobin]].

=== Sè ngater ion hidrogèn ===
Dèoksihèmoglobin (hèmoglobin sè la èocol bi' oksigèn) arèya anḍi' lakon sè laènna, iyâ rowa mèkot ion hidrogèn; dèoksihèmoglobin arèya anḍi' ''afinitas'' èlèktron sè tègghiân mon paghânḍhing moso oksihèmoglobin.

== Kaèsaghân bân panyakè' ==
=== Diagnosis ===
[[Tekanan darah|''Tekanan'' ḍârâ]] bân [[tès ḍârâ]] iyâ rèya mètodè diagnostik otama kaangghuy marèksa kabâḍâân ḍârâ bân kaèsaghân abâ'.

=== Patologi ===
''Tèngghu kèya [[penyakit darah|Panyakè' ḍârâ]]''

aral sirkulasi bân kemmo'an ḍârâ teddhi ḍhâlârra salèsèr panyakè':
* [[Bârâ]] lowar kennèng maperrè kakorangan ḍârâ. [[Trombosit]] kennèng abhânto [[pembekuan darah|malèket ḍârâ]] è kabâḍâân bârâ ratrat, ḍhinèng bârâ rajâ ambhu dhuli ètambhâi.
* Sè ngaḍhâng sirkulasi ḍârâ kennèng maperrè salèsèr aral mèdis, ḍâri [[iskemia|iskèmia]] èntar [[nekrosis]] jhâringan bân ''gangren''.
* [[Hemofilia]], panyakè' gènètik sḍârâperrè aral ḍâ' mèkanisme palèket ḍârâ.
* [[Leukemia]], [[kanker]] è jhâringan sè ngasèlaghi ḍârâ.
* Kaèlangan ḍârâ, sè polana trauma otabâna laènna (marana bâjâ operasi), kaḍhik panyakè' ḍârâ laèn marana [[anèmia]] bân [[talasemia|talasèmia]], ampona ngambhuaghi [[transfusi ḍârâ]]. È sagejjâgghân naghârâ anḍi' [[bank ḍârâ]] kaangghuy nyangghupè kabhutowan ḍârâ (è [[Inḍonèsia]] èko'ordinasiaghi bi' [[PMI]]).
* Ḍârâ arobâaghi vèktor rajhâ ḍâlem infèksi. [[HIV]], [[virus]] ḍhâlârra [[AIDS]], kennèng èsèngghât lèbât seḍḍhing ḍârâ, [[aèng manni]], otabâ sèkrèsi raghâ ḍâri orèng sè tasèngghât (kennèng infèksi). [[Hèpatitis B]] bân [[Hèpatitis C]] èsèngghât sè otamana lèbât seḍḍhing ḍârâ.
* Infeksi ḍârâ èolok [[bakteremia|baktèrèmia]] otabâ [[sepsis|sèpsis]]. [[Malaria]] bân [[tripanosomiasis]] iyâ rèya infèksi ''parasit'' sè èsèngghât'aghi lèbât ḍârâ.

=== Transfusi ḍârâ ===
[[Transfusi ḍârâ]] iyâ rèya ''terapi'' ḍârâ sacara terkas. Polana bâḍâ caḍhângan [[golongan darah|ghlumpo' ḍârâ]], ḍârâ ḍâri [[donor darah|donor]] bân panarèmana kodhu karaddhu (transfusi ḍârâ sè ghlumpo'na dhâ-bhidhâ kennèng aghâbây komplikasi sè sara).

Produk ḍârâ laèn sè èpaghuna (èsuntik) iyâ rèya arobâ trombosit, plasma ḍârâ, ''cryoprecipitate'', bân konsèntrat faktor koagulasi.

== Tèngghu kèya ==
* [[Ḍârâ ghâbâyan]]
* [[Komposisi ḍârâ manossa]]
* [[Donor ḍârâ]]
* [[Ghlumpo' ḍârâ]]
* [[Sistem sirkulasi]]

== Sombher ==
* ''[[:en:Blood|Blood]]'', Wikipèḍia èdisi bhâsa Inggris per 15 November 2005

{{SistemKardiovaskular}}
{{darah}}

[[Kategori:Sistem kardiovaskular]]
[[Kategori:Ḍârâ]]</text>
      <sha1>t4so29o4lzwg4ws3ub1uww45h4xbkfn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Soetran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19368</id>
    <revision>
      <id>64493</id>
      <timestamp>2026-06-04T23:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oikivivi</username>
        <id>2325</id>
      </contributor>
      <comment>←Membuat halaman berisi 'Brigadir Jenderal TNI (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi Inḍonèsia sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981.'</comment>
      <origin>64493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="271" sha1="pels5ys2ukp9x03a8kk4ozpm9q7ne3t" xml:space="preserve">Brigadir Jenderal TNI (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi Inḍonèsia sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981.</text>
      <sha1>pels5ys2ukp9x03a8kk4ozpm9q7ne3t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>64494</id>
      <parentid>64493</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T00:06:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oikivivi</username>
        <id>2325</id>
      </contributor>
      <origin>64494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1422" sha1="44xt67f3mw4z6cp0ncv2ft79ouwmiu7" xml:space="preserve">Brigadir Jenderal TNI (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi Inḍonèsia sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981.

Lahèr è Sidoarjo, Soetran kodhu ambu ḍari sakola ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi Pembèla Tanah Air (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat sèrsan). Samarèna kamardhika'an Inḍonèsia, Soetran masok Tentara Nasional Inḍonèsia (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân Trenggalèk. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa-Jhâbâ Tèmor. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân reboisasi è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974.</text>
      <sha1>44xt67f3mw4z6cp0ncv2ft79ouwmiu7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>