Wikipedia madwiki https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Mèḍia Spesial Pakanḍhâ'ân Pangangghuy Pakanḍhâ'ânna pangangghuy Wikipèḍia Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia Bhengkek Pakanḍhâ'ânna bhengkek MèḍiaWiki Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki Cèṭa'an Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an Bhântowan Pakanḍhâ'ânna bhântowan Bhângsa Pakanḍhâ'ânna bhângsa TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 1931 64504 48519 2026-06-07T01:47:50Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64504 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} '''Cut Nyak Dhien''' èlahèraghi è Lampadang, [[Kerajaan Aceh]], taon 1848.<ref>Ananda, gramedia.com, [https://www.gramedia.com/literasi/biografi-cut-nyak-dien/ "Biografi Cut Nyak Dien: Pahlawan Perempuan yang Ditakuti Belanda"], aksès 2023-01-21.</ref> Sèdhâ è Sumedang, Jhâbâ Bârâ’, tangghâl 6 Novèmber 1908.<ref>merdeka.com, [https://www.merdeka.com/jabar/peristiwa-6-november-1908-cut-nyak-dien-meninggal-dunia-setelah-diasingkan-belanda-kln.html "Peristiwa 6 November 1908 : Cut Nyak Dien Meninggal Dunia Setelah Diasingkan Belanda"], aksès 2023-01-21.</ref> Èkobhuraghi è Ghunong Puyuh, Sumedhang. Cut Nyak Dhien panèka sorang pahlawan nasional [[Indonesia]] dari Aceh sè ajuang alabân Blândhâ è masa Perrang Aceh.<ref>Sai, Julinar, Tiara Wulandari (1995). ''Ensiklopedi Pahlawan Nasional''. Jakarta: Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Direktorat Jendal Kebudayaan. hlm. 19.</ref> Samarena wilayah 6 Mukim èserrang, Salèrana ngongsè samantara. Lakèna iya arèya Ibrahim Lamnga a tempor melabân Blândhâ. Kalana Ibrahim Lamnga è Gle Tarum è tangghâl 29 Juni 1878 pas ngèbâ Cut Nyak Dhien lebbi jhâu dâlèm palabânan ḍâ’ Blândhâ. È taon 1880, Cut Nyak Dhien anèka kalabân [[Teuku Umar]], saampon sabelluna èjhânjhiin ollè ngèrèng aperrang bilâ narèma lamaranna Teuku Umar.<ref name=":1">merdeka.com, [https://www.merdeka.com/jabar/sejarah-6-november-1908-meninggalnya-pejuang-wanita-indonesia-cut-nyak-dien-kln.html Sejarah 6 November 1908: Meninggalnya pejuang Wanita Indonesia, Cut Nyak Dien,] aksès 2023-01-26.</ref> Dari pernèkaanna Teuku Umar, Cut Nyak Dhien kaghungan ana’ sè è nyamaè Cut Gambang. Saampona pernèkaanna kalabân Teuku Umar, Cut Nyak Dhien kalabân Teuku Umar atempor alabân Blândhâ. Nèng è tangghâl 11 Pèbruari 1899 Teuku Umar ghâgghâr. Kalabân jârowa Cut Nyak Dhien aperrang kadhibi’ è padâleman Meulaboh kalabân pasukan kènè’en. Omor Cut Nyak Dhien è bâkto jârowa ampon towa sarta kabâdâan bhâdhân ella korang sèhat akanta ènco’ bân bureng saèngghâ pasokanna sè anyama Pang Laot alaporaki kabâḍâanna Cut Nyak Dhièn polana nèser.<ref name=":0">Armand, Deddi. ''Cut Nyak Dien''. Penerbit: Pustaka Ananda</ref> <ref name=":8">tokohindonesia.com, [https://archive.is/20061121111415/http://www.tokohindonesia.com/ensiklopedi/c/cut-nyak-dien/index.shtml Perempuan Aceh Berhati Baja,] diakses pada tanggal 2010-03--24.</ref>Cut Nyak Dhièn ahèrra èsangghâp bân èghibâ dâ’ Banda Aceh. È dissa Cut Nyak Dhien èrabât bân lalaranna bâres. Kabâdâan Cut Nyak Dhièn èangghep ghi’ aberri’ pangaro kowat mongghu palabânan rakyat Aceh bân hubunganna kalabân pajuang Aceh sè ghita’ è sangghâp saèngghâ pas è asèngaki dâ’ Sumedhang. Nyama Cut Nyak Dhien nonto èpadhâddhi mènangka bhândhar odara Cut Nyak Dhien Nagan Raya è Meulaboh. == Kaodi'ân Awwâl == Cut Nyak Dhien èlahèraki âri keluarga bhângsawan sè taat aghâma è Aceh rajâ, wilayah 6 Mukim, è taon 1848. Bhâpa’na a nyama Teuku Nanta Seutia, sorang patèngghi 6 Mukim, jhughân toronan Datuk  Makhudum Sati toronan dari Laksamana ngodâ Nanta sè abâkkèlaki kasoltanan Aceh è jhâman pamarènta sultan Iskandar ngodâ è  Pariaman. Datuk Makhudum Sati dâteng ka Aceh è abad 18 bila kasoltanan Aceh èpimpin soltan Jamalul Badrul Munir. Dhinèng èbhuna iya arèya pottrè patèngghi dhisah Lampageu.<ref name=":0" /> È masa kini’en, Cut Nyak Dhien arèya ana’ sè raddhin.<ref name=":0" /> Cut Nyak Dhien ngaollè pangajhârân è bidang aghâma (sè è ajhâri sareng orèng tuana bân ghuru aghâma) bân urusan kaodi’ân bhâla (atana’, aladhini lakè, bân hal-hal kaoḍi'en bân arèna sè ètonton kalabân bhâgus sareng orèng seppona). Bânnya' kè'-lakè' sè ende' ka Cut Nyak Dhien bân sampè' alamarra. È omor 12 taon, Cut Nyak Dhien ampon èpakabin sareng orèng seppona è taon 1862 kalabân Teuku Cek Ibrahim Lamnga, pottra dari kapala pamarènta Lamnga XIII. Kabbih kaghungan settong ana' lakè'.<ref name=":0" /> === '''Perrang Aceh''' === È tangghâl 26 Maret 1873, Blândhâ anyataaghi perrang dhâ' Aceh, bân molaè a leppas tèmba'an mariem dhâ' tèngghâng è Aceh dâri kapal perrang Citadel Van Antwerpen. Perrang Aceh panèka ahèrra leddhu'. È perrang dâ'-adâ'en (1873-1874), Aceh sè è kapalaè [[Panglèma Polim]] bân [[soltan Machmud Syah]] a tempor bhlâbân Blândhâ sè è kapalaè Johan Harmen Rudolf Kohler. Bâjâ rowa, Blândhâ ngirèm 3.198 prajhurit. Pas è tangghâl 8 April 1873, Blândhâ a dhârat è pantai Ceureumen e bâkto kapala Kohler, bân terkas bhisa a ngoasaè Masjid Rajâ Baiturrahman bân ngobbhâr masjid ghâpanèka. Kasoltanan [[Acèh]] a mennangaghi perrang dâ'-adâ'an. Ibrahim Lamnga sè a tarong è ghâris adâ' a bâli kalabhân sorak kamennangan, samantara Kohler ècapok tèmba' è bulân April 1873.<ref name=":13">Anita Retno Winarsih (2018). Cut Nyak Dhien: Ibu Perbu dari Tanah Rencong, hlm. 51</ref> È taon 1874-1880, è bâbâ kapala jèndral Jan van Swieten, daèrah IV Mukim bisa ètegghu' Blândhâ è taon 1873, dhinèng kraton soltan ghâgghâr è taon 1874. Cut Nyak Dhien bân bhâji'èn ahèrra ngongsè a sareng bu'-embu' bân rombhongan laènna è tangghâl 24 Ḍèsèmber 1875. Lakèna derderrâ a tempor kaangghuy arebbhu' polè daèrah VI Mukim. Bilâ Ibrahim Lamnga a tempor è Gle Tarum, salèrana kala è tangghâl 29 Juni 1878. Hal panèka adhâddhiaghi Cut Nyak Dhièn cè' ghighirre bân asompa a ngancorakina Blândhâ.<ref name=":0" /> Teuku Umar, tokoh pajhuang Aceh, a lamar Cut Nyak Dhien. awwâllâ Cut Nyak Dhien nolak. nèng, polana Teuku Umar a ollèaghi Cut Nyak Dhien noro' a perrang, Cut Nyak Dhien ahèrra narèma Teuku Umar bân anèka polè kalabân Teuku Umar è taon 1880. hal rèya aningkataghi moral smangat perjuanganna Aceh melabân Kaphe Ulanda (Blândhâ Kapèr). Dagghi'na, Cut Nyak Dhien bân Teuku Umar anḍi' ana' sè ènyamaè Cut Gambang.<ref>Kepustakaan Kongres Wanita Indnesia, [https://kepustakaan-kowani.perpusnas.go.id/tokoh-wanita/cut-nyak-dhien Cut Nyak Dhien,] diakses pada tanggal 18-12-2022.</ref> Perrang è terrosaghi kalabân cara gèrilya bân è gârâbângaghi perrang ''fi sabilillah.'' Parkèraan taon 1875'','' Teuku Umar alako blessat kalabân asemmaè Blândhâ bân hubunganna kalabân orèng Blândhâ sajen koat. È tangghâl 30 Sèptèmber 1893, Teuku Umar bân pasokanna sè ajumlah 250 orèng mangkat ḍâ’ Kutaraja bân apasraaghi dhibi'en ḍâ’ Blândhâ.<ref name=":2">Gramedia blog, [https://www.gramedia.com/literasi/biografi-cut-nyak-dien/ "Biografi Cut Nyak Dien: Pahlawan Perempuan yang Ditakuti Belanda"], aksès 2023-01-26.</ref> Blândhâ cè’ sennengnga polana mosona sè lalojâ abhènto kabbih, saèngghâ kabbih aberri’ Teuku Umar jhuluk Teuku Umar Johan pahlawan bân adhâddhiaghi kapala bâgiyân kèni’ pasoghen Blândhâ kalabân kakobâsaan ampeng.<ref name=":4">Marjinal.id, [https://marjinal.id/ungkap-biografi-dan-profil-cut-nyak-dhien-pahlawan-wanita-indonesia-asal-aceh "Cut Nyak Dhien - Pahlawan Wanita Indonesia Asal Aceh"], aksès 2023-0126.</ref><ref name=":5">Chanel Muslim.com, [https://chanelmuslim.com/khazanah/cut-nyak-dhien-tetap-gigih-melawan-belanda-meski-ditinggal-suami "Cut Nyak Dhien Tetap Gigih Melawan Belanda Meski Ditinggal Suami"], aksès 2023-01-26.</ref> Teuku Umar arosèyaaghi trèka ghâbây nèpo Blândhâ, sanajjhân dhibi’en èsana mènangka tokang congoco bi’ orèng Acèh. <ref name=":3">Gramedia Blog, Ananda, [https://www.gramedia.com/literasi/biografi-cut-nyak-dien/ "Biografi Cut Nyak Dien: Pahlawan Perempuan yang Ditakuti Belanda"], aksès 2023-01-26.</ref>Cut Nyak Dhien usaha anasèhathi Teuku Umar sopajâ melabân Blândhâ polè. Nèng, Teuku Umar ghi’ terros ahubungan kalabân Blândhâ. Umar pas nyoba’ ajhâr carana Blândhâ, samantara ambâr aghântè sa nya’-bânnya’na orèng Blândhâ è bâgiyân sè dhibi’na kuwasaè. Bilâ jumlah orèng Acèh è klompo’ jârowa cokop, Teuku Umar alakonè trèka palsu ḍâ’ orèng Blândhâ bân ngangghep jhâ’ dhibi’na terro anyerrang dhâsar Acèh.<ref name=":6">Tangerang Network, [https://tangerangnetwork.com/para-pahlawan-perempuan "Para Pahlawan Perempuan Jagoan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230126033752/https://tangerangnetwork.com/para-pahlawan-perempuan |date=2023-01-26 }}, aksès 2023-01-26.</ref><ref name=":3" /> Teuku Umar bân Cut Nyak dhièn ondhur kalabân samarbhâ klompo’na bân kabhutoan berrâ’, sanjhâta, bân mesiu Blândhâ, pas ta’ toman abâli. Pahèanadhân rèya èsebbhut Het verrad van Teukoe Oemar (pahèanadhân Teuku Umar).<ref>Darmawan, Joko, [https://books.google.co.id/books?id=TnI9DwAAQBAJ&pg=PA72&lpg=PA72&dq=Teuku+Umar+dan+Cut+Nyak+Dhien+pergi+dengan+semua+pasukan+dan+perlengkapan+berat,+senjata,+dan+amunisi+Belanda,+lalu+tidak+pernah+kembali.+Penghianatan+ini+disebut+Het+verraad+van+Teukoe+Oemar+(pengkhianatan+Teuku+Umar)&source=bl&ots=zKIekeYKPx&sig=ACfU3U3T4CdQ1hXCBJN9WZOk8PheQa8sLQ&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwiY5JKEqOT8AhXl_XMBHTrSC9cQ6AF6BAgdEAM#v=onepage&q=Teuku%20Umar%20dan%20Cut%20Nyak%20Dhien%20pergi%20dengan%20semua%20pasukan%20dan%20perlengkapan%20berat%2C%20senjata%2C%20dan%20amunisi%20Belanda%2C%20lalu%20tidak%20pernah%20kembali.%20Penghianatan%20ini%20disebut%20Het%20verraad%20van%20Teukoe%20Oemar%20(pengkhianatan%20Teuku%20Umar)&f=false ''"Mengenal Sejarah Indonesia ketika Nusantara Bebicara''"], Penerbit: Group Penerbitan CV BUDI UTAMA, Yogyakarta: 2017, 72.</ref><ref name=":3" /> Teuku Umar ahèanat ḍâ’ Blândhâ asabâbaghi Blândhâ pegghel bân abhâncaraghi aksi raja ghâbây mennangaghi bhâgus Cut Nyak Dhièn bân Teuku Umar.<ref>Armand, Deddi. ''Cut Nyak Dien''. Penerbit: Pustaka Ananda</ref><ref name=":7">Detikedu, Kusuma, Putri Tiah Hadi, [https://www.detik.com/edu/detikpedia/d-6485231/mengenal-teuku-umar-pahlawan-nasional-dari-aceh "Mengenal Teuku Umar, Pahlawan Nasional dari Aceh"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230320135313/https://www.detik.com/edu/detikpedia/d-6485231/mengenal-teuku-umar-pahlawan-nasional-dari-aceh |date=2023-03-20 }}, aksès 2023-01-26.</ref> Nèng, gerilyawan satèya èpraghiè kabhutoan ḍâri Blândhâ. Kabbi molaè anyerrang Blândhâ samantara jèndral Van Swieten èghântè. Ghântèna, iyâ arèya Jèndral Johannes Ludovicius Jakobus Hubertus Pel, kalabân lekkas èppatèè bân klompo’ Blândhâ bâḍâ è kagâriḍuen. Blândhâ pas nyabut jhulughânna Teuku Umar bân ngobbher romana, bân polè nabeng kabâḍâân Teuku Umar.<ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref name=":6" /><ref name=":0" /> Cut Nyak Dhièn bân Teuku Umar terros maksa Blândhâ, pas nyerrang Acèh (Kutarajhâ) bân Meulaboh (bekkas basis Teuku Umar), saèngghâ Blândhâ ros-terrosan aghântèè Jèndral sè atugas.<ref name=":9">Suprana, Jaya, ''[https://books.google.co.id/books?id=94hKDwAAQBAJ&pg=PA73&lpg=PA73&dq=Dien+dan+Umar+terus+menekan+Belanda,+lalu+menyerang+Banda+Aceh+(Kutaraja)+dan+Meulaboh+(bekas+basis+Teuku+Umar),+sehingga+Belanda+terus-terusan+mengganti+jenderal+yang+bertugas&source=bl&ots=RdW95tN5Ls&sig=ACfU3U3SWwiSOkvqY2l9GANNvUY7iaHrrg&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwia4LnXtOT8AhVwUGwGHSpDAoMQ6AF6BAghEAM#v=onepage&q=Dien%20dan%20Umar%20terus%20menekan%20Belanda%2C%20lalu%20menyerang%20Banda%20Aceh%20(Kutaraja)%20dan%20Meulaboh%20(bekas%20basis%20Teuku%20Umar)%2C%20sehingga%20Belanda%20terus-terusan%20mengganti%20jenderal%20yang%20bertugas&f=false Kelirumologi Genderisme],'' Penerbit: PT. Elex Media Komputindo, Jakarta, 2014, 73.</ref><ref name=":4" /><ref name=":7" /> Bâgiyân “Marèchaussèe” pas èkèrèm ka Acèh. Kabbi èangghâp ta’ sopan bân cè’ mlaratte ètalokghi sareng orèng Acèh. Slaèn jârowa, kabânnya’an klompo’ “De Marsose”iyâ arèya orèng Tionghoa-Ambon sè ngancoraghi kabbhi sè bâḍâ è jhâlânna.<ref name=":6" /> Temma ḍâri hal rèya, klompo’ Blândhâ ngrassa nèser ḍâ’ orèng Acèh bân Van der Heyden aobusaghi bâgiyân “De Marsose”.<ref name=":5" /><ref name=":6" /><ref name=":4" />Prèstèwa rèya asebbabaghi suksèsseh jèndral saderderre polana bânnya’ orèng sè ta’ noro’ alakoni jihâḍ kaèlangan nyabâ kabbi, bân katako’an ghi’ pagghun bâḍâ ḍâ’ masyarakat Acèh.<ref name=":6" /> Jèndral Joannes Benedictus vn Heutsz amanpaataghi katako’na rèya bân molaè nyèwa orèng Acèh ghâbây amata-mataè klompo’ labân ghâbây sè aberri’ kabhâr saèngghâ Blândhâ nemmo trèka Teuku Umar ghâbây nyerrang Meulaboh è tangghâl 11 Pèbruari 1899.<ref name=":5" /><ref>Sugiharto, Toto, ''[https://books.google.co.id/books?id=fnVWEAAAQBAJ&pg=PA26&lpg=PA26&dq=Jenderal+Joannes+Benedictus+van+Heutsz+memanfaatkan+ketakutan+ini+dan+mulai+menyewa+orang+Aceh+untuk+memata-matai+pasukan+pemberontak+sebagai+informan+sehingga+Belanda+menemukan+rencana+Teuku+Umar+untuk+menyerang+Meulaboh+pada+tanggal+11+Februari+1899.&source=bl&ots=_9_-YTKWJ9&sig=ACfU3U3H-I-oyZDI2F2wTtN1N8Y7aP5ciA&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwjX6KTgveT8AhWEUnwKHQ3GD3QQ6AF6BAgfEAM#v=onepage&q=Jenderal%20Joannes%20Benedictus%20van%20Heutsz%20memanfaatkan%20ketakutan%20ini%20dan%20mulai%20menyewa%20orang%20Aceh%20untuk%20memata-matai%20pasukan%20pemberontak%20sebagai%20informan%20sehingga%20Belanda%20menemukan%20rencana%20Teuku%20Umar%20untuk%20menyerang%20Meulaboh%20pada%20tanggal%2011%20Februari%201899.&f=false Semangat Pahlawan Perintis Kemerdekaan Indonesia],'' Penerbit: Smart Media Publishing, Bandung, 2016,26.</ref><ref name=":14">Sugiharto, Toto, [https://books.google.co.id/books?id=mjdlEAAAQBAJ&pg=PR4&lpg=PR4&dq=Jenderal+Joannes+Benedictus+van+Heutsz+memanfaatkan+ketakutan+ini+dan+mulai+menyewa+orang+Aceh+untuk+memata-matai+pasukan+pemberontak+sebagai+informan+sehingga+Belanda+menemukan+rencana+Teuku+Umar+untuk+menyerang+Meulaboh+pada+tanggal+11+Februari+1899.&source=bl&ots=xVVsZqzY2P&sig=ACfU3U2D2A8huOxpTKohkQM3Mb7up2taow&hl=id&sa=X&ved=2ahUKEwjX6KTgveT8AhWEUnwKHQ3GD3QQ6AF6BAgeEAM#v=onepage&q=Jenderal%20Joannes%20Benedictus%20van%20Heutsz%20memanfaatkan%20ketakutan%20ini%20dan%20mulai%20menyewa%20orang%20Aceh%20untuk%20memata-matai%20pasukan%20pemberontak%20sebagai%20informan%20sehingga%20Belanda%20menemukan%20rencana%20Teuku%20Umar%20untuk%20menyerang%20Meulaboh%20pada%20tanggal%2011%20Februari%201899.&f=false ''Cut Nyak Dhien (1850-1908) hingga RA Kartini (1879-1904) Seri Ensiklopedia Pahlawan Perintis Kemerdekaan Indonesia''], Penerbit: Hikam Pustaka, 2021, 4.</ref> Ahèrra, Teuku Umar mate tatèmba’ peluru. Bilâ Cut Gambang, iyâ arèya ana’na Cut Nyak Dhien, nangis polana eppa’na mate, dhibi’na ètapok sareng embu’na pas èkepkeppi bân ngoca’ “mènangka orèng bini’ Acèh, abâ’ dhibi’ ta’ ollè maghâgghâr aèng mata ḍâ’ orèng sè ella sahid”.<ref name=":10">Kompas.com, [https://www.merdeka.com/peristiwa/cut-nyak-dhien-jadi-heboh-ini-foto-sejarah-paling-mengagumkan.html "Cut Nyak Dhien jadi heboh, ini foto sejarah paling mengagumkan"], aksès 2023-01-26.</ref><ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":9" /> Cut Nyak Dhien pas mimpèn perrang melabân Blândhâ è daèrah cettong Meulaboh kalabân klompo’na bân nyoba’ aloppppaaghi lakèna. Klompo’na rèya terros atempor sampè’ ancor è taon 1901 polana tentara Blândhâ ella biasa aperrang è Mèdan daèrah Acèh. Polè, Cut Nyak Dhien ella sajân towa. Matana ella molaè rabun, bân dhibi’na capo’ lalaran ènco’ bân jumlah klompo’na sajân akorang, sarta kèbu ngaollè kakanan. Hal rèya manèser para klompo’na.<ref name=":0" /><ref name=":8" /> Bâbâânna Cut Nyak Dhien sè anyama Pang Laot alaporaghi kennengan romana ḍâ’ Blândhâ polana nèser.<ref name=":0" /><ref name=":8" /> Temmana, Blândhâ anyerrang romana Cut Nyak Dhien è Beutong Le Sageu. Kabbi takerjhât bân atempor. Dhien usaha ngala’ rencong bân nyoba’ melabân moso. Nèng, aksi Dhien ahasèl èambuaghi sareng Blândhâ.<ref>Sudarmanto, Y.B. 1999. ''Jejak Pahlawan Indonesia''. Penerbitan Surat Keputusan No 23 (Kolonial Verslag 1907: 12).</ref> Cut Nyak Dhien ètangkep, samantara Cut Gambang ahasèl buruh ḍâ’ alas bân anerrosaghi palabânan sè ella èlakonè eppa’ bân embu’na.<ref name=":10" /><ref name=":12">Kompas.com, [https://www.kompas.com/skola/read/2020/02/08/143000369/biografi-cut-nyak-dien-pejuang-wanita-yang-ditakuti-belanda?page=all "Biografi Cut Nyak Dien, Pejuang Wanita yang Ditakuti Belanda"], aksès 2023-01-30.</ref><ref name=":11">Merdeka.com, [https://www.merdeka.com/peristiwa/cut-nyak-dhien-jadi-heboh-ini-foto-sejarah-paling-mengagumkan.html "Cut Nyak Dhien jadi heboh, ini foto sejarah paling mengagumkan"], aksès 2023-01-30.</ref> ==== Masa Towa bân Patè ==== Saampon èpèghâ’, Cut Nyak Dhien èghibâ ḍâ’ Banda Acèh bân èrabât è dissa. Lalaranna akanta rabun bân ènco’ usaha beres. Nèng, Cut Nyak Dhien ahèrra èbueng ḍâ’ sumeḍâng Jhâbâ bârâ’, polana katako’na Blândhâ jhâ’ kahaḍirânna bhâdhi acèptaaghi smangat palabânan bân polana dhibi’na ahubungan terros kalabân pajhuang sè ghita’ tonḍu’.<ref name=":11" /><ref name=":12" /> Dhibi’na è ghibâ ḍâ’ Sumeḍâng kalabân tahanan politik Acèh laèn bân najhâ’ perhatèan reggèn Suriaatmaja.<ref name=":3" /> Polè, tahanan lakè’ kèya anyataaghi perhatèan kabbi ḍâ’ Cut Nyak Dhien tapè tentara Blândhâ èlarang ngocaaghi identitas tahanan.<ref name=":4" /> Dhibi’na ètahan kalabân olama’ anyama Ilyas sè dhuli asadari jhâ’ Cut Nyak Dhien iyâ arèya ahli aghâma Islam, saèngghâ dhibi’na èjhulughi mènangka “Embu’ Perbu”.<ref name=":4" /><ref name=":3" /><ref name=":9" /> È tangghâl 6 Nopèmber 1908, Cut Nyak Dhien matè polana omorra sè ella towa.<ref name=":3" /><ref name=":12" /> Makam “Embu’ Perbu” ghi’ bhuru ètemmo è taon 1959 attas petongkos Gubernur Acèh bâjâ rowa, Ali Hasan.<ref name=":13" /><ref name=":3" /><ref name=":9" /> “Embu’ Perbu” èako sareng prèsiḍèn Soèkarno mènangka pahlawan Nasional Indonèsia lèbât SK prèsiḍèn RI No. 106 taon 1964 è tangghâl 2 Mèi 1964.<ref name=":0" /><ref name=":13" /> ===== Kobhurân ===== Mitorot pajâgâ kobhurren, kobhurre Cut Nyak Dhien ghi’ bhuru ètemmo è taon 1959 attas petongkos Gubernur Acèh, Ali Hasan. Panyarèan èlakonè attas data sè ètemmo è Blândhâ. <ref name=":13" /><ref name=":14" />Masyarakat Acèh è Sumeḍâng segghut mabâḍâ acara sarasèhan. È acara jârowa, peserta aziarah ḍâ’ kobhurenna Cut Nyak Dhien kalabân jara’ sakètar 2 kilomèter. Mitorot, pangurus kobhur, kompolan masyarakat Acèh è Bandung segghut mabâḍâ acara taonan bân aziarah samarèna arè pertama tellasân. Polè, orèng Acèh ḍâri Jakarta mabâḍâ acara hol tèyap bulân Nopèmber.<ref name=":13" /> Kobhurna Cut Nyak Dhien ḍâ’-aḍâân èbeccè’ è taon 1987 bân bisa èabes ḍâri monumèn parèngatân è seddhi’na labeng maso’ sè atolès tentang presmian kobhur sè ètandatanangi sareng Gubernur Acèh Ibrahim Hasan è tangghâl Dèsèmber 1987.<ref name=":13" /> Kobhurna Cut Nyak Dhien èkalèlèngi paghâr bessè sè ètamen sareng betton kalabân lowas 1.500 m2.<ref>Sumedang Tandang, [https://sumedangtandang.com/direktori/detail/makam-cut-nyak-dhien.htm "Makam Cut Nyak Dhien"], aksès 2023-01-30.</ref> È buḍina kobhurânna bâḍâ musolla bân è kacèrra kobhurna bâḍâ bâto maèsan bânnya’ sè èkoca’ mènangka kobhurân bhâlâ olama’ H. Sanusi.<ref name=":13" /> È bâto maèsanna Cut Nyak Dhien, atolès riwayât oḍi’na, tolèsan [[bhâsa Arab]], sorat at-Taubah bân al-Fajr, sarta hèkayat carèta Acèh.<ref name=":13" /> Jumlah orèng sè aziarah ḍâ’ kobhurna Cut Nyak Dhien akorang polana blessat Acèh mardhika mabâḍâ palabânan è Acèh soajân mardhika ḍâri Rèpublik Indonèsia. Polè, daèrah kobhurân rèya seppè temma segghut èawasi sareng aparat. Nonto, kobhurân rèya ollè biaya parabâtan ḍâri kotak amal è daèrah kobhurân polana pamarènta Sumeḍâng ta’ aberri’ dhâna.<ref name=":13" /> ====== Aprèsiasi ====== Biografi ḍâlâm sèni Parjuangan Cut Nyak Dhien epadhâddhi filem drama epos ajuḍul Tjoet Nja’ Dhien è taon 1988 sè èpèmpèn sareng Eros Djarot bân èbintangi Christine Hakim mènangka Tjot Nja’ Dhien, Piet Burnama mènangka Pang Laot, Slamet Rahardjo mènangka Teuku Umar bân polè èḍukung Rudy Wowor.<ref>CNN Indonesia, [https://www.cnnindonesia.com/hiburan/20210520130100-220-644700/sinopsis-tjoet-nja-dhien-yang-dibintangi-christine-hakim "Sinopsis Tjoet Nja' Dhien yang Dibintangi Christine Hakim"], aksès 2023-01-30.</ref> Filem rèya amennangaghi piala Citra mènangka filem palèng bhâgus, bân tamaso’ filem Indonèsia ḍâ’-aḍâ’ sè ètayangaghi è festival filem Cannes (taon 1989).<ref>P2k.unkris, [https://p2k.unkris.ac.id/id3/1-3073-2962/Tjoet-Nja-Dhien-Film_30036_p2k-unkris.html "Tjoet Nja' Dhien (Film)"], aksès 2023-01-30.</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Orèng]] i510nlymik7ea0fxqgj2ddxw3trzfbo 0 2117 64513 42019 2026-06-07T02:11:25Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64513 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} '''Fatima Mernissi''' ([[bhâsa Arab]]: فاطمة مرنيسي, translit. Fāṭima Mernīsī; 27 Sèptember 1940-30 Novèmber 2015) iyâ arèya feminis muslimah sè lahèr è ’Kotta Fez, [[Maroko]]. Fatima aropaaghi aktivis fèminis muslim sè kaluargana tamaso’ kaluarga abâk anḍi'. Fatima segghut akritik hadis sè sanad bân matanna acongkang kaom bhâ-bhinè’, saèngghâ Fatima bânnya’ nolès buku kesetaraan gender. Sala sèttong ḍhâbu sè palèng kotara iyâ aréya “manabi hak kaom bhâ-binè’ aropaaghi masalah ḍâ' kaom lakè’, maka ghâpanèka bhunten ḍâri Al-Qur’an bân hadis, bhunten jughân tradisi orèng [[Islam]], angèng kalabân sabâb hak-hak kasebbhut tak akor sareng kabhutowân kaom elit lakè’.”<ref>Subhan, Zaitunah. ''[https://perpustakaan.komnasperempuan.go.id/web/index.php?p=show_detail&id=2652 Tafsir kebencian: studi bias gender dalam tafsir qur'an] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230606090218/https://perpustakaan.komnasperempuan.go.id/web/index.php?p=show_detail&id=2652 |date=2023-06-06 }} | Perpustakaan Komnas Perempuan''</ref> Fatima Mernissi ḍâ’ aḍâ’ân ajhâr è sakola’an sè èghâbây ḍâri gerakan nasionalis, pas nerossaghi ajhâr menengah (SMP) è sakola’an khusus bâ-binè’ sè èghâbây ḍâri Pamarènta Prancis. Fatima toman ḍhâdḍhi dosen pas ngajhâr mata kuliah è bidang metodologi, sosiologi kaluarga bân psikososiologi è Universitas Mohammed V. Taon 1957, ḍhibi'en ollè ghellâr Doktor è Universitas Brandeis.<ref>Yukesti, Tetty. ''[https://www.worldcat.org/title/940482207 51 Perempuan pencerah dunia]'' (edisi terbitan pertama). Jakarta. <nowiki>ISBN 978-602-02-6893-4</nowiki>. OCLC 940482207</ref> == Sombher == <references /> oatb4xl6vd2o60ibos3c6adw7z7xfu5 0 13601 64519 47281 2026-06-07T02:29:49Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64519 wikitext text/x-wiki '''Ghunong''' iyâ arèya bukit sè cè' rajhâna bân tèngghi, biasana tèngghi, biasana tèngghina lebbi dâri 600 mèter.<ref>ILZAM, K. (2018). [http://eprints.unwahas.ac.id/1104/ PERSIAPAN FISIK DALAM PENDAKIAN GUNUNG SINDORO (Studi Kasus pada Anggota Unit Kegiatan Mahasiswa (UKM) Pecinta Alam” MAHAPALA”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425161201/http://eprints.unwahas.ac.id/1104/ |date=2025-04-25 }} Universitas Negeri Semarang Tahun 2017/2018) (Doctoral dissertation, Universitas Wahid Hasyim Semarang). Aksès 2025-04-10.</ref> Ghunong biasana anḍi' bâgiyân sè curam sè bisa nyingkap bâtowân sè è bâgiyân ḍâsar. Ghunong bhiḍâ ḍari dataran tèngghi polana anḍi' daèrah puncak sè terbatas, ghunong lebbi rajâ ḍari bukit, biasana anḍi' katèngghiân ra-kèra 300 mèter (1.000 soko) è attas tana bân sakètarra. Pan-bârâmpan ghunong iyâ arèya puncak sè maddhâk kadhibi' tapè sabâgiyân aropa rangkayân.<ref>Jackson, Julia A., ed. (1997). "[[iarchive:glossaryofgeolog0000unse_k9a5|Mountain"]]. Glossary of geology (edisi ke-Fourth). Alexandria, Viriginia: American Geological Institute. <nowiki>ISBN 0922152349</nowiki>. Aksès 2025-04-10. </ref> Paghunongan tabentuk lèbât kakowadhân tèktonik, èrosi, otabâ aktivitas vulkanik, sè kadhâddhiyân dâri poloan taon. <ref>Jayantara, I. (2024). [https://repo.undiksha.ac.id/20210/ PENGEMBANGAN VIDEO PEMBELAJARAN KENAMPAKAN ALAM PEMANDANGAN KINTAMANI MUATAN MATERI IPAS KELAS V SD NO. 7 JIMBARAN] (Doctoral dissertation, Universitas Pendidikan Ganesha). Aksès 2025-04-10. </ref>È bâkto pembentughân ghunong la ambu, ghunong-ghunong kasebbhut nan-laonan bhâkal sajhân landai lèbât aksi palapughân, lèbât kamarosodhân, bân bentuk-bentuk pemborosân massal laènna, bân bisa lèbât èrosi bi' [[songay]] bân glètser. Katèngghiân è paghunongan ngasèllaghi iklim sè lebbi cèllep dâri parmoka'an tasè' neng ghâris lintang sè paḍâ. Iklim sè lebbi cèllep rèya anḍi' pangaro ka èkosistem paghunongan: katèngghiân ghunong sè ḍhâ-bhiḍhâ dhâddhi habitat tombuwâb bân kèbân sè bhiḍhâ kèya. Polana mèdan bân iklim yang kurang ramah, gunung cenderung lebih sedikit digunakan sè pertaniân bân lebbi bânnya' kaangghuy èkstraksi sumber daya, akadhi pertambangan bân panebangan, otabâ èpadhâddhi kennengngan rèkrèasi, akadhi ongghâ ghunong bân amaèn ski. Ghunong palèng tèngghi è Bhumè iyâ arèya Ghunong Everest è Himalaya, Asia,<ref>Widiyanto, N. (2020). [http://repository.stipram.ac.id/3572/ KALAPATTHAR: Perjalanan Wisata dan Budaya di Nepal.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250425161200/http://repository.stipram.ac.id/3572/ |date=2025-04-25 }} Aksès 2025-04-10.</ref> sè ponca'en sampè' 8.850 m (29.035 ft) è attas permukaan tasè' rata-ratana. Ghunong sè palèng tèngghi è antarana sakabbina planèt neng Tata Surya iyâ arèya Olympus Mons<ref>Stavinschi, M., García, B., & Sosa, A. (2018). [https://scholar.google.com/scholar?hl=id&as_sdt=0%2C5&q=Gunung+tertinggi+di+antara+semua+planet+Tata+Surya+adalah+Olympus+Mons&btnG=#d=gs_qabs&t=1744280344326&u=%23p%3Da5GaKAKn72QJ Tata Surya.] ''Jurnal Prodi Astronomi Bandung'', ''73''. Aksès 2025-04-10. </ref> e Mars kalabân katèngghiân 21.171 m (69.459 ft). Sinonim ḍâri ghunong iyâ arèya '''ancala''', '''giri''', '''argo''', d'''olok''', '''meru''', a'''rdi''', otabâ '''jabal.''' == Artè == Artè ḍâri Program Lingkungan PBB tentang "lingkungan paghunongan" tamaso' sala sèttong ḍari pan-bârâmpan kritèria èantarana: •Katèngghiân minimal 2.500 m (8.202 sokoh); • Katèngghiân minimal 1.500 m (4.921 sokoh), kalabân kamèrèngan lebbi ḍari 2 derâjât; • Katèngghiân minimal 1.000 m (3.281 sokoh), kalabân kamèrèngan lebbi ḍari 5 derâjât; • Katèngghiân minimal 300 m (984 sokoh), kalabân ra-kèra katèngghiân 300 m (984 sokoh) dâlem jarak 7 km (4,3 mil). Kalabân aghuna'aghi artè rèya, paghunongan sè tamaso' iyâ arèya 33% Èurasia, 19% Amèrika Lao', 24% Amèrika Dâjâ, bân 14% Afrika. Sakabbina, 24% dârâtdhân è Bhumè aropa paghunongan. Ghunong iyâ arèya bentuk permukaan tana sè kennengngenna jâu lebbi tèngghi ḍâri tana-tana è daèrah sakètarra. Ghunong umumma lebbi rajâ èbhândhingaghi kalabân bukit, tapè bukit è sèttong kennengngan bisa lebbi tèngghi dâri ghunong è kennengngan laènna. Ghunong anḍi' lèrèng sè curam bân tajem otabâ bisa jhughân èkalèlèngè bi puncak-puncak otabâ paghunongan. È pan-bârâmpan katèngghiân ghunong bisa anḍi' duwe' otabâ lebbi iklim, cem-macemma bu-tombuwen, bân Kaoḍi'en sè biḍhâ. Saongghuna tadek artè umum kaangghuy ghunong. Katèngghiân, volume, relief, kecuraman, jarak bân kontinuitas bisa èpadhâddhi kriteria dâlem ngartè'aghi ghunong. Mènorot KBBI, artèna ghunong iyâ arèya "Bukit sè cè' rajâna bân tèngghi (biasana tèngghina lebbi ḍari 600 m)." == Gèologi == Bâḍâ tello' macem ghunong. Ghunong apoy, ghunong lipatdhân, bân ghunong patahan. Katello' macem rèya terbentuk ḍari lèmpèng tèktonik è bâkto bâgiyân ḍari kerak bhumè sè a gerrak, robbhu bân nyellem. Tenaga èndogèn, pangangkadhân isotasi bân intrusi magma ngangka' lapèsân bâtowan ka attas bân a bentuk dataran sè lebbi tèngghi ḍari dataran sakètarra. Katèngghiân ḍari pangangkadhân rèya a bentuk bukit, mon bukitdhâ lebbi tèngghi bân lebbi curam kantos pas tabentuk ghunong. Paghunongan otama cenderung tabentuk ḍâlem ghâris lanjhâng sè nandhâ'aghi bâtes bân aktivitas lèmpeng tèktonik. == Sombher == sagnopaq336vyw8o2gc7msj3n0y72v5 0 14970 64534 53970 2026-06-07T03:44:59Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64534 wikitext text/x-wiki {{Stub}} {{Nama Karo|[[Suku Karo|Karo]]|[[Bangun]]}}{{Infobox orang}} [[Bhengkek:Kiras Bangun.jpg|jmpl]] '''Kiras Bangun''' (1852 – 22 Oktober 1942), èkennal jhughân kalabân nyama panggilân '''Garamata''' (artèna "mata mèra"), panèka [[Pahlawan Nasional Inḍonèsia|Pahlawan Nasional Indonesia]] sè asalla ḍâri Ḍhisa Batukarang, Kâcamaḍhân Payung, Kabupatèn Karo, Somattra Dâjâ. Kiras Bangun makompol pasughân antar aghâma e [[Somattra Ḍâjâ]] bân Karo ka'angguy nolak pânjhâhâh [[Bâlândhâ|Bâlânḍhâ]] . <ref name=":0">[[:id:Kiras_Bangun#CITEREFSudarmanto2007|Sudarmanto 2007]], hlm. 398. Èaksès 2025-12-25.</ref> Kiras bisa makompol ra-kèra 3000 pasughân.<ref name=":1">Media, Kompas Cyber (2021-07-01).[https://www.kompas.com/stori/read/2021/07/01/170000479/kiras-bangun--masa-muda-perjuangan-dan-kematian "Kiras Bangun: Masa Muda, Perjuangan, dan Kematian Halaman all"]. ''KOMPAS.com''. Èaksès 2025-12-25.</ref> Kiras panèka rama dâri Payung Bangun, tokoh militèr sè mimpin pasughân Brigaḍe Macan Liar (BHL). == Riwayât == Kiras Bangun lahir taon 1852, neng kampong Batu Karang, Kâcamaḍhân Payung, Kabupatèn Karo, Somattra Ḍhâjâ.<ref name=":0" /> È bâkto ghi' ngoḍâ, èpon ajhâlân ḍâri sèttong ''urung'' (kampong) ka ''ḍhisa laènna'' ka'angghuy ajâgâ norma, aḍhât bân kabuḍâjâ'an. <ref>[[:id:Kiras_Bangun#CITEREFAjisaka2008|Ajisaka 2008]], hlm. 233. Èaksès 2025-12-25.</ref> ghutong royong antar dhisa sè èbentu' ngasèlaghi pasughân sè èsebbhut pasughân Urung, sè noro' pan-bârâmpan perrang kalabân Bâlânḍhâ è Tana Karo sâjjhek taon 1905. Kiras jhughân mimpin geraghân bâbâ tana è daerah kasebbhut. Sâmentara jârèya, tentara Bâlânḍhâ aghuna'aghi taktik ''opportuniteit'' ''beginsel'' sè aghâbây èpon kâlowar ḍâri kennengngan sè èsèmpen bân ètangkep bân èbuwang ka Riung. <ref>[[:id:Kiras_Bangun#CITEREFSudarmanto2007|Sudarmanto 2007]]. hlm. 400. Èaksès 2025-12-25.</ref> È taon 1909, èbebasaghi, sanajân ghi' èbâbâ pângawasân Bâlânḍhâ. <ref>[[:id:Kiras_Bangun#CITEREFSudarmanto2007|Sudarmanto 2007]], hlm. 400–401. Èaksès 2025-12-25.</ref> Ḍâri taon 1919 kantos taon 1926, salèrana è bânto pottrana se kaḍuwâ' ka'angguy mimpin pemberontaghân èTana Karo. Kiras, sè èkennal jhughân kalabân nyama Garamata, bân duwâ' ana'na ahèrra èbuwâng ka Cipinang sè èka'ḍimma terros alaban pânjhâjhâ Bâlânḍhâ è biḍang kâmanossa'an. <ref name="sudarmanto401">[[:id:Kiras_Bangun#CITEREFSudarmanto2007|Sudarmanto 2007]], hlm. 401. Èaksès 2025-12-25.</ref> Kiras sèdâ tangghâl 22 Oktober 1942 bân esareyaghi e Ḍhisa Batukarang, Payung, Kabupatèn Karo . <ref name="sudarmanto401" /> Kiras Bangun èparènge gelar Pahlawan Nasional Inḍonèsia sareng Presiḍèn [[Susilo Bambang Yudhoyono]] è tangghâl 9 Nopèmber 2005 è ḍâlem ngemoḍhi Arè Pahlawan, 10 Nopèmber 2005. <ref>Keppres No. 82/TK/2005.</ref> == Bâkto Ngodâ == È bâkto ghi’ ngoḍâ, Kiras Bangun ta’ tao narèma penḍiḍighân formal. Sânajjân sapanèka, salèrana bisa nga'ollè bhâsa [[Malaysia|Mâlaju]] tor aksara Karo. Salèrana jhughân bisa nolès bân maos huruf Latin.<ref name=":1" /> Kiras Bangun jhughân è yangghep ḍhâḍḍhi Pâmimpin Aḍhât Karo Lima Senina bân saterrossa ḍhâḍḍhi Penghulu Lima Senina è Batu Karang. <ref>[http://ikpni.or.id/pahlawan/kiras-bangun/ "Kiras Bangun (Garamata)"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230115000717/http://ikpni.or.id/pahlawan/kiras-bangun/ |date=2023-01-15 }}. ''IKPNI'' (dalam bahasa American English). Èaksès 2025-12-25.</ref> == Sombher == <references /> == Ḍaftar Sombher == * Sudarmanto, J.B. (2007). [https://books.google.com/books?id=a53K2ngY_Y8C Jejak-Jejak Pahlawan: Perekat Kesatuan Bangsa Indonesia] (ḍâlem bhâsa Inḍonèsia). Jakarta: Grasindo. ISBN [[:id:Istimewa:Sumber_buku/978-979-759-716-0|978-979-759-716-0]] * Ajisaka, Arya (2008). [https://books.google.com/books?id=rVQoHVbUNvIC Mengenal Pahlawan Indonesia] (ḍâlam bhâsa Inḍonèsia). Jakarta: Kawan Pustaka. ISBN [[:id:Istimewa:Sumber_buku/978-979-757-278-5|978-979-757-278-5]] 94nvhjllua7tg8tazywer1rtwdulda8 0 15185 64517 51668 2026-06-07T02:23:23Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64517 wikitext text/x-wiki {{Stub}} Gatot (gathot) iyâ arèya kakanan towap, èghâbây ḍâri teppong gamplèk sè èsèrsèr ni'-kèni' jhâng-lanjhâng lajhu è kella bân è campor bân ghulâ, èkakan bân nyèor parot.<ref>{{Cite web |title=KBBI Daring |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/Error.htm?aspxerrorpath=/entri/gatot |access-date=2025-12-27 |website=kbbi.kemdikbud.go.id}}</ref> Gatot iyâ arèya kakanan kona khas orèng-orèng Jhâbâ sè kaonang è bâgiyân Jhâbâ Tengnga, Jhâbâ Tèmor bân Daèrah Istimèwa Yogyakarta. Kakanan rèya asalla ḍâri Kabupatèn Gunung Kidul, Daèrah Istimèwa Yogyakarta.<ref>{{Cite web |title=Cara Membuat Makanan Tradisional Gatot (Gaplek) – Cara.co.id |url=http://cara.co.id/2015/03/cara-membuat-makanan-tradisional-gatot-gaplek/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222004026/http://cara.co.id/2015/03/cara-membuat-makanan-tradisional-gatot-gaplek/ |archive-date=2015-12-22 |access-date=2025-12-27 |website=cara.co.id |language=en-US}}</ref><ref>{{cite web |url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/*-COM_23877|title= “Centhini, Serat”, in: Encyclopaedia of Islam|author=Ricklefs, M. C.,|website=referenceworks.brillonline.com|publisher=Encyclopedia of Islam|access-date=27-12-2025}}</ref> == Asal-osolla == Gatot iyâ arèya kakanan kona Jhâbâ asli Kabupatèn Gunung Kidul bâḍâ ḍâlem Serat Centini (Ensiklopedia Kakanan Kona Jhâbâ) sè èterbiaghi neng abad ka-18M.<ref>{{Cite web |title=Wayback Machine |url=https://staffnew.uny.ac.id/upload/198305022009122003/penelitian/b.6.Revitalisasi%20dan%20Reaktualisasi%20Makanan%20Tradisional%20Jawa%20dalam%20Serat%20Centhini.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620125433/https://staffnew.uny.ac.id/upload/198305022009122003/penelitian/b.6.Revitalisasi%20dan%20Reaktualisasi%20Makanan%20Tradisional%20Jawa%20dalam%20Serat%20Centhini.pdf |archive-date=2024-06-20 |access-date=2025-12-27 |website=staffnew.uny.ac.id |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://referenceworks.brill.com/ei3o |access-date=2025-12-27 |website=referenceworks.brill.com}}</ref> Gatot biasana èkakan bân ghângan ghâbây ghântèna nasè'. Kakanan rèya dhâddhi kakanan sè sanget èkasennengè bân orèng-orèng Gunung Kidul sabâb rassana sè manès, lemma', bân seddhâ'.<ref>{{Cite web |last=Good News From Indonesia |title=Gatot Singkong: Camilan khas Gunungkidul yang Unik dan Otentik |url=https://www.goodnewsfromindonesia.id/2023/02/27/gatot-singkong |archive-url=https://web.archive.org/web/20250215073806/https://www.goodnewsfromindonesia.id/2023/02/27/gatot-singkong |archive-date=2025-02-15 |access-date=2025-12-27 |website=Good News From Indonesia |language=id |url-status=live }}</ref> Ḍâlem asal osolla, Gatot toman èsajiyâghi ḍâlem ''acara'' adhât bân anḍi' nèlai bhudhâjhâ sè tègghi.<ref>{{Cite web |title=GATOTKACA138 Tempat Main Game Online Asli Indonesia RTP tertinggi dan Bisa Menang Ratusan Juta Rupiah. |url=https://gtkaca138pro.io/ |access-date=2025-12-27 |website=gtkaca138pro.io |archive-date=2024-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807190025/https://gtkaca138pro.io/ |url-status=dead }}</ref> Mènangka bâgiyân ḍâri sangkolan kakanan Jhâbâ, gatot èpancet bân èparobât sampè satèya. Bannya' kalowarga sè ghi' aghâbây gatot ngangghuy cara kona, nerrosaghi ressèp bân carana aghâbây toron-tamoron. == Sombher == lw9dctgi4asapnxiekknm1f3kwubffa 0 15970 64521 56612 2026-06-07T02:41:02Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64521 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Hamzah al-Fansuri''' panèka [[olama']] Sufi bân ''sastrawan'' sè oḍi' è abad ka-16.<ref name=":0">{{Cite news |title="Hamzah Fansuri Digunakan Nama PTKI" |url=https://diktis.kemenag.go.id/v1/berita/hamzah-fansuri-digunakan-nama-ptki |access-date=2026-01-02 |work=http://diktis.kemenag.go.id/ |archive-date=2023-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230131071759/https://diktis.kemenag.go.id/v1/berita/hamzah-fansuri-digunakan-nama-ptki |url-status=dead }}</ref> A. Teeuw ajhulughi Hamzah mènangka ''Pamola Puisi Inḍonèsia.''<ref name=":1">{{Cite web |date=2025-11-18 |title=Hamzah Fansuri dan Tradisi Sastra Esoterik di Nusantara - Tidar Islam |url=https://tidarislam.co/hamzah-fansuri-dan-tradisi-sastra-esoterik-di-nusantara/ |access-date=2026-01-02 |language=id |archive-date=2026-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106054545/https://tidarislam.co/hamzah-fansuri-dan-tradisi-sastra-esoterik-di-nusantara/ |url-status=dead }}</ref> Sabâtara [[Abdul Hadi W.M.|Abdul Hadi W.M]]. nyebbhut Hamzah mènangka ''Rama Sastra Malaju''.<ref>{{Cite book |last=Muthari |first=Abdul Hadi Wiji |url=https://books.google.co.id/books?id=rLdkAAAAMAAJ&hl=id&lr= |title=Hamzah Fansuri, risalah tasawuf dan puisi-puisinya |date=1995 |publisher=Mizan |isbn=978-979-433-075-3 |language=id}}</ref> Hamzah Fansuri abit neng-neng è [[Acèh]]. Hamzah èkennal mènangka panganot alèran ''wahdatul wujud''<ref name=":0" /> Ḍâlem sastra Malaju, Hamzah èkennal mènangka panyèpta ''genre'' syi'ir.<ref name=":0" /> == Carèta Oḍi' == Bânnya' prasangka tentang asal-mowasal Hamzah Fansuri. Bâḍâ sabâgiyân orèng sè ngoca' jhâ' Hamzah asalla ḍâri Barus (samangkèn è propinsi [[Somattra Ḍâjâ|Sumatera Ḍâjâ]]), bâḍâ jhughân sè parcajâ jhâ' Hamzah lahèr è Ayutthaya, ibukota kona Kraton Siam.<ref>{{Cite book |last=Marcinkowski |first=Muhammad Ismail |url=https://books.google.co.id/books/about/From_Isfahan_to_Ayutthaya.html?id=RssPMqruX6kC&redir_esc=y |title=From Isfahan to Ayutthaya: Contacts Between Iran and Siam in the 17th Century |date=2005 |publisher=Pustaka Nasional Pte Ltd |isbn=978-9971-77-491-2 |language=en}}</ref> Nyama 'Fansuri' dhibi' asalla ḍâri ''arabisasi'' oca' Pancur, sèttong kotta kènè' è pasèsèr bârâ' Tapanuli Tengnga, semma' bân kotta sè nganḍung sajhârâ, Barus. È jhâman Kraton Acèh Darussalam, kampong Fansur kalonta mènangka posat pamolangan Islam è Acèh Lao'.<ref name=":2">{{Cite news |last=Media |first=Kompas Cyber |title=Hamzah Fansuri, Jasadnya Satu...Makamnya di Mana-mana - Kompas.com |url=https://nasional.kompas.com/read/2013/11/02/0712065/Hamzah.Fansuri.Jasadnya.Satu.Makamnya.di.Mana-mana |access-date=2026-01-02 |work=KOMPAS.com |language=en}}</ref> Saka'ḍimma asal-mowasalla ghi' ta' èkataowè, makamma Hamzah Fansuri ghi' ta' jellas kantos samangkèn. ''Pendapat'' lu-ghâllu sè ngoca'aghi makamma bâḍâ è Dhisa Oboh, Kacamatan Runding, Kotta Subulussalam, Acèh Lao', bân ''pendapat'' sè laèn ngoca'aghi jhâ' makamma bâḍâ è Dhisa Ujung Pancu, Kacamatan Peukan Bada, Kabupatèn Acèh Rajâ.<ref name=":2" /> È ḍâlem ''Seminar Hamzah Fansuri'' sè èlaksana'aghi sareng '''Departemen Pendidikan, Kebudayaan dan Pariwisata RI''' è taon 2007, Claude Guillot sareng Ludvik Kalus ngongkapaghi panemmowan sè matagherjhât takaè' sèttong bâto makam è ''Pamakaman Bab Ma'la'' è Mekka kalabân nyama ''Syekh Hamzah bin Abdullah al-Fansuri'' sè sèdhâ è tangghâl 9 Rejjheb 933 Hijriyâ (11 April 1527 M).<ref>{{Cite book |last=Claude Guillot; Ludvik Kalus; |url=https://pustaka.kebudayaan.kemdikbud.go.id/index.php?p=show_detail&id=11689&keywords=hamzah |title=BATU NISAN HAMZAH FANSURI {{!}} Senayan |date=2007 |publisher=Direktorat Jenderal Nilai Budaya, Seni dan Film Departemen Kebudayaan dan Pariwisata |language=id-ID |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810230542/https://pustaka.kebudayaan.kemdikbud.go.id/index.php?p=show_detail&id=11689&keywords=hamzah |archive-date=2023-08-10}}</ref> Karana kapastèyan ''lokasi'' makam Hamzah Fansuri ghi' bhuto pangajhârân lebbi jhâu, maka kantos samangkèng ghi' ta' pastè. == karya-Karya == === Puisi === Syair Hamzah Fansuri bâḍâ 13-21 bâit. Sabbhân bâit bâḍâ empa' bhâris, sè ''berima'' a-a-a-a. Umumma, jumla oca’ sabbhân bhâris bâḍâ empa’, maskè bâḍâ kajhâbhâ'ân. Syair Hamzah Fansuri bânnya' tapangaro ḍâri puisi [[bhâsa Arab]] bân [[Bhâsa Pèrsi(h)|Persia]] (akadhi ''Rubaiyat'' karyana Umar Khayyam), namong bâḍâ parbhidhâ'ânna. ''Rima'' ''rubaiyat'' panèka a-a-b-a, dhinèng Hamzah Fansuri ngangghuy a-a-a-a.<ref name=":1" /> == Sombher == o8y21unlb2txp4lmqdulmq95bt0wx06 0 16031 64537 53344 2026-06-07T04:00:07Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64537 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Logarithm plots.png|jmpl|Logaritma]] '''Logaritma''' pané ka invers otabâ tabelligghâ ḍâri eksponen otabâ pemangkatan. sabâb, sistem logaritma bisa jughân kaangguy nantoaghi sabârâmpa rajâ(h)na pangkat ḍâri settong bilangan pokok.<ref name=":0">{{Cite web |title=Materi Logaritma: Definisi, Rumus, Sifat, dan Contoh Soalnya - Pijar Article |url=https://www.pijarbelajar.id/blog/materi-logaritma |access-date=2026-01-02 |website=pijarbelajar |language=id |archive-date=2025-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209131826/https://www.pijarbelajar.id/blog/materi-logaritma |url-status=dead }}</ref> Dâlâm pemanpaatanna, sistèm logaritma ta’ tebâṭâs dhâ' bidang élmo matematika bâi. Mon bâ’na ngarep dhâddhi ahli fisika otabâ kimia, ngarté dhâ' logaritma panèka perkara sè parlo. Sabâb, bâ’na bakal mêrlo’ sistèm panèka kaangguy nentoaghi ''orde reaksi'' é ḍâlem laju reaksi kimia, ''koefisien serap bunyi'' dâlem élmo akustik, bhân sélaenna.<ref name=":0" /> == Bentuk Panolésen Logaritma == Ka'ḍinto bentuk panolèsan logaritma iyâ aréya ᵃlog b = c otabâ log_a b = c. Keduweh bentuk panolèsan logaritma panèka paḍâ. Simbol a kaangghuy ''bilangan pokok logaritma'' atabâ ''basis'', b kaangghuy ''range'' atabâ hasél ḍâri logaritma, bhân c panèka ''domain logaritma''.<ref>{{Cite web |last=S.Si |first=Agustian |date=2025-11-01 |title=√ Logaritma (Pengertian, Sifat, Rumus, Tabel, Contoh Soal) |url=https://rumuspintar.com/logaritma/ |access-date=2026-01-02 |website=Rumus Pintar |language=id}}</ref> Kaangguy nambâ pamahaman bâ’na, perhatèaghi conto è bâbâ panèka. Conto:<ref>{{Cite web |last=Ammariah |first=Hani |last2=Team |first2=Ruangguru Tech |date=2025-07-10 |title=Mengenal Logaritma, Sifat-Sifat, dan Contohnya |url=https://www.ruangguru.com/blog/mengenal-logaritma-dan-sifat-sifatnya |access-date=2026-01-02 |website=Belajar Gratis di Rumah Kapan Pun! {{!}} Blog Ruangguru |language=en-US}}</ref> # Mon '''3² = 9''', maka ḍâlem bentuk '''logaritma''' bhâkal dhâddhi '''³log 9 = 2''' # Mon '''2³ = 8''', maka ḍâlem bentuk '''logaritma''' bhâkal dhâddhi '''²log 8 = 3''' # Mon '''5³ = 125''', maka ḍâlem bentuk '''logaritma''' bhâkal dhâddhi '''⁵log 125 = 3''' Sépat-sépat ḍhâsar Logaritma iyâ aréya:<ref>{{Cite web |last=vendoredtrsimprug |date=2025-03-13 |title=Sifat Logaritma dalam Matematika: Konsep, Contoh, dan Tips Cepat Memahaminya |url=https://simprug.binus.sch.id/2025/03/13/sifat-logaritma-dalam-matematika-konsep-contoh-dan-tips-cepat-memahaminya/ |access-date=2026-01-02 |website=BINUS SCHOOL Simprug: Leading International Baccalaureate (IB) World School in Jakarta}}</ref> # ^alog a = 1 # ^alog 1 = 0 # ^{a^n}log b^m = (m/n) x ^alog b # ^{a^m}log b^m = ^alog b # ^alog b = 1/^blog a # ^alog b = (^klog b)/(^klog a) # a^(^alog b) = b # ^alog b + ^alog c = ^alog (bc) # ^alog b – ^alog c = ^alog (b/c) # ^alog b . ^blog c = ^alog c # ^alog (b/c) = – ^alog (c/b) == Sombher == <references /> qrtystzvszh694gxvooz6dzed6e47se 0 16741 64502 61104 2026-06-07T01:05:40Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64502 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Ḍaniel Baskara Putra''', lebbi èkennal kalabân mononim '''Hinḍia''' (lahèr 22 Pèbruari 1994), panèka sala sèttong penyanyi, proḍuser rekaman, bân komposer ḍâri Inḍonèsia. Salèrana panèka vokalis ḍâri band Feast.<ref>{{Cite news |last=Nanda |first=Madava |date=2019-03-22 |title=Gunakan Nama Hindia, Vokalis .Feast Rilis Single Solo Perdana, "Evaluasi" |url=https://www.provoke-online.com/index.php/music/for-your-ears/22550-gunakan-nama-hindia-vokalis-feast-rilis-single-solo-perdana-evaluasi |access-date=2026-01-08 |work=Provoke! Online |language=id-ID |archive-date=2019-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514122748/https://www.provoke-online.com/index.php/music/for-your-ears/22550-gunakan-nama-hindia-vokalis-feast-rilis-single-solo-perdana-evaluasi |url-status=dead }}</ref> Baskara jhughân angghuta banḍ Lomba sihir, sè èoaddhèl è taon 2019.<ref>{{Cite web |last=Dewatiket |first=Tim |date=2024-01-22 |title=Profil Baskara Putra: Istri, Agama, dan Perjalanan Kariernya! |url=https://dewatiket.id/blog/profil-baskara-putra/ |access-date=2026-01-08 |website=Dewatiket |language=en-US}}</ref> Baskara molaè karir musikghâ è taon 2011 è bâkto Baskara maddhek banḍ Feast kalabân kancana. È taon 2018, Baskara motossaghi ka'angghuy aoba ḍâ' nyanyian solo kalabân nyamana Hinḍia, makalowar lagu "''No One Will Find Me''" ḍâri album kompilasi ''Bertamu''.<ref>{{Cite web |last=Dewatiket |first=Tim |date=2024-01-22 |title=Profil Baskara Putra: Istri, Agama, dan Perjalanan Kariernya! |url=https://dewatiket.id/blog/profil-baskara-putra/ |access-date=2026-01-08 |website=Dewatiket |language=en-US}}</ref> è taon 2025, Baskara narèma pangarghâ'ân Fortune Inḍonèsia 40 Unḍer 40 Award. Pangarghâ'ân panèka èbaghi è Fortune Inḍonèsia Summit 2025 è tangghâl 6 Pèbruari 2025, è The Westin Jakarta. Ḍaftar, sè èrilis bân Fortune Inḍonèsia, sè aèssè 40 orèng ngodâ Inḍonèsia sè palèng apangaro è bhân-sabbhân sektor sè è bâbâna 40 taon è tangghâl 31 Ḍèsèmber 2024.<ref>{{Cite web |last=Maulana |first=Bonardo |date=2025-02-05 |title=Daftar 40 Under 40 Fortune Indonesia 2025 |url=https://www.fortuneidn.com/news/inilah-orang-muda-berpengaruh-pada-fortune-indonesia-40-under-40-2025-00-kptjc-fptcvp |access-date=2026-01-08 |website=FORTUNE Indonesia |language=id}}</ref> == Karier == Baskara maddhek grup banḍ rock. Feast è taon 2012 kalabân empa' kanca laènna.<ref>{{Cite web |url=https://www.gilanada.com/camkan-single-terbaru-dari-feast/ |title=Archive copy |access-date=2026-01-08 |archive-date=2026-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260113160024/https://www.gilanada.com/camkan-single-terbaru-dari-feast/ |url-status=dead }}</ref> È akhèr taon 2018, Baskara muncul dhâddhi penyanyi solo kalabân nyama Hinḍia, makalowar lagu "''No One Will Find Me''" sè aropa'aghi bâgiyân ḍâri album kompilasi ''Bertamu''.<ref>Pohan (1 Desember 2018). "5 Lagu Indonesia Pilihan Baskara Putra (.Feast)". ''Pop Hari Ini''. Diakses tanggal 14 Mei 2019.</ref> È bâkto nyambut Natal 2018, Baskara makalowar mini-album sè ajuḍul ''Tidak Ada Salju di Sini'' kalabân Petra Sihombing, Krautmilk, Enrico Octaviano, bân Rubina.<ref>{{Cite web |last=Club |first=Koncos |date=2021-10-06 |title=(REVIEW) Tidak Ada Salju Disini Part I - IV EP Project Edisi Natal oleh Petra Sihombing, Herald… |url=https://medium.com/koncosclub/review-tidak-ada-salju-disini-part-i-iv-ep-project-edisi-natal-oleh-petra-sihombing-herald-63373d1ca35f |access-date=2026-01-08 |website=koncosclub |language=en}}</ref> Baskara makalowar single sè ajuḍul "''Evaluasi''" è tangghâl 22 Maret 2019.<ref>{{Cite web |last=Club |first=Koncos |date=2021-10-06 |title=(REVIEW) Tidak Ada Salju Disini Part I - IV EP Project Edisi Natal oleh Petra Sihombing, Herald… |url=https://medium.com/koncosclub/review-tidak-ada-salju-disini-part-i-iv-ep-project-edisi-natal-oleh-petra-sihombing-herald-63373d1ca35f |access-date=2026-01-08 |website=koncosclub |language=en}}</ref> salèrana makalowar single "Secukupnya" è tangghâl 3 Mei 2019.<ref>https://hai.grid.id/read/071716612/cerita-baskara-putra-soal-secukupnya-single-terbaru-dari-hindia?page=all</ref> Masok bulân Juni 2019, Baskara makalowar ḍuwâ' single polè: "''Tinggalkan di Sana''" è tangghâl 4 Juni 2019<ref>{{Cite news |date=2019-06-11 |title="Tinggalkan di Sana," Lagu Religi yang Tak Religius |url=https://matamatamusik.com/2019/06/11/news-video-tinggalkan-di-sana-lagu-religi-yang-tak-religius/ |access-date=2026-01-08 |work=Berita Musik - Mata Mata Musik |language=en-US}}</ref> bân "''Jam Makan Siang''" sè ètampilaghi è ''Matter Mos'' è tangghâl 14 Juni 2019.<ref>{{Cite news |title=Hadirnya ‘Jam Makan Siang’, Single Ketiga dari Album Debut Hindia |url=https://supermusic.id/supernews/superbuzz/hadirnya-jam-makan-siang-single-ketiga-dari-album-debut-hindia |access-date=2026-01-08 |work=supermusic |language=en |archive-date=2019-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629195145/https://supermusic.id/supernews/superbuzz/hadirnya-jam-makan-siang-single-ketiga-dari-album-debut-hindia |url-status=dead }}</ref> == Sombher == <references /> bu3no334zimnjhgubex4tnrlk5i0koh 0 18559 64501 61701 2026-06-07T00:31:04Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64501 wikitext text/x-wiki Andi Depu, sè èkennal jhughân Puang Depu Maraddia Balanipa otabâ Ebhu Agung, panèka sala sèttong tokoh bini' sè palèng èkennal è dâlem jhâjhârbâ'ân perjuangan kamardika'an Indonesia dâri wilayah Mandar Sulawesi Bârâ'. Bâ'na muncul mènangka pemimpin tradisional bân juara rakyat è bâkto kritis saamponna Proklamasi Kemerdekaan è tanggal 17 Agustus 1945, è bâkto Bâlândhâ nyoba' mabâli pamarenta'an kolonial è bhân-sabbhân wilayah è Nusantara<ref>{{Cite book |last=Hamzah |first=Aminah P. |url=https://books.google.co.id/books/about/Hajjah_Andi_Depu_Maraddia_Balanipa.html?id=RtMWAAAAIAAJ&redir_esc=y |title=Biografi pahlawan Hajjah Andi Depu Maraddia Balanipa |date=1991 |publisher=Departemen Pendidikan dan Kebudayaan |language=id}}</ref>. È dâlem kontèks Mandar, Andi Depu aghâdhui peran penting mènangka pendorong perlawanan. Bâ'na mimpin bân nolonge strategi gerilya, koordinasi jaringan populer, bân aktif nyebbâlaghhi berita kamardika'an ka daerah-daerah sè jhâu bân malarat ècapo'. Karjâna nojjhuaghi jhâ' perjuangan kaangghuy kamardika'an bhunten namong èdorong sareng tokoh-tokoh lakè' sè asanjata, namong jhughân sareng para pamimpin binè' sè akompolaghi otoritas tradisional, keberanian politik, bân nasionalisme sè kuat. Tokoh Andi Depu sajjhek gella’ ekaenga’e menangka tandha perlawanan para bine’ Indonesia dhari temor nusantara dhalem abillai kamardika’an ban martabat bangsa. == Biografi pandha' == Lahir tanggal 1 Agustus 1907 maske badha sumber se nyebbuttagi taon 1908 e Tinambung, Polewali Mandar, Andi Depu asalla dhari kalowarga Mandar se molja. Bâ'na panèka pottrana La'ju Kanna Idoro, tokoh tradisional sè èkennal, bân Samaturu, sè ètanamaghi dâ' bâ'na latar sosial bân nilai-nilai kepemimpinan sè kuat dâri ghi' kènè'. È dâlem tradisi Mandar, bangsawan bhunten namong aberri' status namong jhughân tanggung jawab moral kaangghuy ajâgâ bân mimpin masyarakat, peran sè bhâkal èlampa'aghi Andi Depu kalabân tègghes<ref>{{Cite web |last=Anggel |first=Rada Dhe |title=Mengenal Andi Depu, Ibu Agung Balanipa-Pahlawan Wanita dari Tanah Mandar |url=https://www.detik.com/sulsel/budaya/d-7636898/mengenal-andi-depu-ibu-agung-balanipa-pahlawan-wanita-dari-tanah-mandar |access-date=2026-01-21 |website=detiksulsel |language=id-ID}}</ref>. Pada usia sekitar 15 tahun, ia menikah dengan Andi Baso Pawiseang. Dari pernikahan tersebut lahir seorang putra, Andi Parenrengi. Namun, dinamika politik pada masa revolusi kemerdekaan membawa konsekuensi besar bagi kehidupan pribadinya. Perbedaan sikap politik khususnya keberpihakan suaminya kepada Belanda menjadi alasan utama berakhirnya pernikahan mereka pada tahun 1945. Perceraian ini sekaligus menegaskan pilihan ideologis Andi Depu untuk berdiri tegak di pihak Republik Indonesia, meskipun harus menanggung risiko sosial dan personal yang tidak ringan. Andi Depu seda tanggal 18 Juni 1985, e Makassar. Jenazahna èkobur è Kuburan Pahlawan Panaikan mènangka bhângon hormat nasional ghâbây jasa-jasana. Pangakuan mènangka Pahlawan Nasional nempattaghi Andi Depu mènangka simbol keberanian bân tekad para binè' Indonesia è dâlem perjuangan kamardhika'an, sambi ètegasaghi kontribusi sè signifikan dâri para binè' dâri bâgiyân tèmor Nusantara dâ' sejarah nasional<ref>{{Cite web |title=Agung Hajjah Andi Depu – IKPNI |url=https://ikpni.or.id/pahlawan/agung-hajjah-andi-depu/#:~:text=Wafat%20di%20Rumah%20Sakit%20Pelamonia%20Makassar,%20pada%20tanggal%2018%20Juni%201985%20dan%20dimakamkan%20di%20Taman%20Makam%20Pahlawan%20Panaikan,%20Makassar. |access-date=2026-01-21 |website=ikpni.or.id |archive-date=2026-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260313233147/https://ikpni.or.id/pahlawan/agung-hajjah-andi-depu/#:~:text=Wafat%20di%20Rumah%20Sakit%20Pelamonia%20Makassar,%20pada%20tanggal%2018%20Juni%201985%20dan%20dimakamkan%20di%20Taman%20Makam%20Pahlawan%20Panaikan,%20Makassar. |url-status=dead }}</ref>. == Pahlawan Nasional == Tanggal 8 November 2018, Pemerintah Republik Indonesia secara resmi apareng gelar Pahlawan Nasional ka Andi Depu melalui Keputusan Presiden Nomor 123/TK/2018, se etandatangani sareng Presiden Joko Widodo. Penghargaan panèka aropaaghi pangakuan naghara dâ' peran strategis Andi Depu dâlem perjuangan kamardika'an, khusussa è wilayah Mandar Sulawesi Bârâ'<ref>{{Cite web |last=Jordan |first=Ray |title=Jokowi Anugerahi Gelar Pahlawan Nasional ke 6 Tokoh |url=https://news.detik.com/berita/d-4292914/jokowi-anugerahi-gelar-pahlawan-nasional-ke-6-tokoh |access-date=2026-01-21 |website=detiknews |language=id-ID |archive-date=2023-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408000358/https://news.detik.com/berita/d-4292914/jokowi-anugerahi-gelar-pahlawan-nasional-ke-6-tokoh |url-status=dead }}</ref>. È dâlem jhâjhârbâ'ân Mandar, Andi Depu ècatat mènangka Arajang binè' sè partama dâri Karajaan Balanipa, sè ajhâdi panguasa sè kapèng 51 bân kapèng 52. Kepemimpinanna signifikan polana bhunten coma neggu' otoritas adat tapè jhughân langsung noro' perjuangan bersenjata. Dhari taon 1945-1950, èpon mimpin milisi KRIS MUDA è bâbâna pasukan kolonial Bâlândhâ, khusussa NICA bân KNIL, sè nyoba' ngaolle polè kakobâsa'an è wilayah Mandar. Kalakoan simbolis perjuanganna sè langkong otama èngghi panèka èongga'aghi bendera Indonesia sè kapèng settong è Mandar è tanggal 10 Maret 1946, è Buttu Gampa, Salurebong, mènangka penegasan kadaulatan Republik Indonesia. È dâlem ranah politik, Andi Depu jhughâ mimpin perlawanan è taon 1950 sè èangghep mènangka wujud kebijakan bagi-bâgi kolonial<ref>{{Cite web |last=Matanasi |first=Petrik |date=2023-05-03 |title=Bercerai Demi Republik |url=https://www.historia.id/article/bercerai-demi-republik-v29q5 |access-date=2026-01-21 |website=Historia.ID |language=id}}</ref>. Kalabân peran tradisional, militer, bân politikna, Andi Depu èkaenga'è menangka pejuang kemerdekaan bân simbol perlawanan bhâbinè'an Indonesia sè èbâdâ'aghi dâri nasionalisme bân keberanian. == Sombher == <references /> 33baccg78c208csjld6kp2g1ggimti1 0 18923 64503 62721 2026-06-07T01:27:33Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64503 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} [[Bhengkek:Queen Boudica by John Opie.jpg|jmpl|Boudica ḍâlem lukisan John Opie]] '''Boudica''' (/ˈbuːdɪkə, boʊˈdɪkə/; èjhâ'ân alternatif: '''Boudicca'''), jhughân èkennal kalabân nyama '''Boadicea''' /boʊdɪˈsiːə/, otabâ ḍâlem bhâsa Wales èsebbhut '''Buddug''' [ˈbɨ̞ðɨ̞ɡ],<ref>{{Cite book |last=Davies |first=John |url=http://archive.org/details/historyofwales0000davi |title=A history of Wales |date=1993 |publisher=London : Allen Lane the Penguin Press |others=Internet Archive |isbn=978-0-7139-9098-0}}</ref> (adhingghâl omor taon 60 otabâ 61) iyâ arèya rato èbhu ḍâri suku Iceni sè mabâḍâ pemberontakan alabân tentarana Romawi. Lakèna Boudica sè anyama Prasutagus aropa'aghi pangobâsa suku Iceni. Salèrana akobâsa mènangka sekutuna Roma sè mardhika bân ḍâlem wasiaddhâ terro sopajâ karajhâ'ânna èparènta bhâreng moso trè-pottrèna bân kaisar Romawi. Nangèng, saellana adhingghâl omor, wasiaddhâ ta' èrèken bân karajhâ'ânna èkala' moso Romawi acora' sè ella èpatakluk. Boudica èpeccot, trè-pottrèna èperkosa, bân rèng Romawi naghi otangnga. Taon 60 otabâ 61, bâkto gubernur Romawi Gaius Suetonius Paulinus apimpin kampanye militer è polo Anglesey, Boudica apimpin Iceni, Trinovantes, bân suku-suku laènna ḍâlem pemberontakan sè rajâ. Jârèya kabbhi jhâjâ ma'ancor Camulodinum (satèya Colchester). Camulodunum awalla aropa'aghi ibu kotana Trinovantes, tapè bâkto rowa aropa'aghi colonia (kennengngan ka'angghuy tentara Romawi sè ella èpabebas tugassa) serta tempat kuil ka'angghuy Kaisar Romawi, Claudis èkaghâbây. Saellana ngaèding kabhâr pemberontakan, Suetonius pas dhuli èntar ka Londinium (satèya London), permukiman komersial sè ella 20 taon sè dhâddhi target terrosanna. == Sombher == <references responsive="0"></references> == Pranala lowar == * [https://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/britannia/boudica/boudicanrevolt.html James Grout: ''Boudica'', part of the Encyclopædia Romana] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/3539652.stm Trying to Rule Britannia]; BBC; 6 August 2004 * [https://www.roman-britain.co.uk/tribes/iceni/ Iceni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251229121042/https://www.roman-britain.co.uk/tribes/iceni/ |date=2025-12-29 }} at Roman-Britain.co.uk [[Bhângsa:Bâbinè']] [[Bhângsa:Orèng Binè']] 0rh3rci7orkhjqdmhj7xenwmtmi6z22 0 19362 64540 64445 2026-06-07T04:45:19Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 64540 wikitext text/x-wiki '''Onika Tanya Maraj''' (lahèr 8 Dèsèmber 1982),<ref>{{Cite web |title=Nicki Minaj Songs, Albums, Reviews, Bio & More... |url=https://www.allmusic.com/artist/nicki-minaj-mn0001013175 |access-date=2026-05-30 |website=AllMusic |language=en}}</ref> sè èkennal mènangka '''Nicki Minaj''' (/mɪˈnɑːʒ/) , panèka rapper, panyanyi, modèl, bân aktris ḍâri Trinidad-Amèrika.<ref name="Biography">{{Cite web |date=2020-10-15 |title=Nicki Minaj - Age, Songs & Albums |url=https://www.biography.com/musicians/nicki-minaj |access-date=2026-05-30 |website=Biography |language=en-US}}</ref><ref name="Britannica2">{{Cite web |title=Nicki Minaj: American rap singer and songwriter |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1904488/Nicki-Minaj |access-date=2026-05-30 |publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref><ref>{{Cite web |last=Avila |first=Theresa |date=2017-03-29 |title=Nicki Minaj Is Officially a Model After Signing With an Agency |url=https://www.thecut.com/2017/03/nicki-minaj-is-officially-now-a-model-signs-with-wilhelmina.html |access-date=2026-05-30 |website=The Cut |language=en}}</ref> Lahèr è Saint James, [[Port of Spain]], [[Triniḍaḍ bân Tobago|Trinidad bân Tobago]] bân èpèyara è Queens, [[New York City]], Minaj èkennal sareng orèng bânnya' sa'amponna makalowar mixtape sè abhul-ombhul ''Playtime Is Over'' (2007), ''Sucka Free'' (2008), bân ''Beam Me Up Scotty'' (2009). Sa'amponna èkontrak sareng Young Money Entertainment è taon 2009, Minaj makalowar album studio partamana, ''[[Pink Friday]]'' (2010), sè bâdâ è nomer sèttong è [[Billboard 200|US ''Billboard'' 200]] bân akhèrra èsertifikasi tello kale platinum sareng Recording Industry Association of America (RIAA).<ref name="PFRIAA">{{Cite web |title=Gold & Platinum |url=https://www.riaa.com/gold-platinum/ |access-date=2026-05-30 |website=RIAA |language=en-US}}</ref> Album studio kaduwâ'na, ''Pink Friday: Roman Reloaded'', èrilis è taon 2012 bân debut è nomer sèttong è pan-bârâmpan naghârâ. Minaj aghâbây debut filemma è [[Animasi|filem animasi]] 2012 ''Ice Age: Continental Drift''. È taon 2013, Minaj dhâddhi juri è musim ka-dubellas ''American Idol.'' Album studio katello'na Minaj, ''The Pinkprint'', èrilis è taon 2014. Minaj amaèn perran pendukung è filem ''The Other Woman'' (2014) bân ''Barbershop: The Next Cut'' (2016). Album studio sè kapèng empa', ''Queen'', èrilis è taon 2018.<ref>{{Cite news |last=Madden |first=Sidney |date=2018-08-10 |title=After A Bumpy Start, Nicki Minaj's 'Queen' Has Landed |url=https://www.npr.org/2018/08/10/637440576/after-a-bumpy-start-nicki-minajs-queen-has-landed |access-date=2026-05-30 |work=NPR |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |last=Melas |first=Chloe |date=2018-08-10 |title=Nicki Minaj drops ‘Queen’ |url=https://www.cnn.com/2018/08/10/entertainment/nicki-minaj-queen-album |access-date=2026-05-30 |website=CNN |language=en}}</ref> È awal karir, Minaj èkennal polana kostum bân obu' palsu sè na-bârna.<ref>{{Cite news |title=One of the most notorious styles Nicki was known for were her rainbow coloured wigs. |url=https://www.capitalxtra.com/artists/nicki-minaj/lists/through-the-years-transformation/7/ |access-date=2026-05-30 |work=Capital XTRA |language=en |archive-date=2023-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408121904/https://www.capitalxtra.com/artists/nicki-minaj/lists/through-the-years-transformation/7/ |url-status=dead }}</ref> ''Rap''-na cè' khassa polana gheccang bân aghuna'aghi [[alter ego]] bân aksen, khusussa cockney Inggris.<ref name=":3">{{Cite web |date=2015-04-28 |title=13 Lyrics That Prove Nicki Minaj Is One of the Greatest Rappers of All Time |url=https://www.mic.com/articles/116618/13-lyrics-that-prove-nicki-minaj-is-legitimately-a-great-rapper |access-date=2026-05-30 |website=Mic |language=en}}</ref> Minaj panèka artis binè' partama sè maso' è daftar taonan Hottest MC List sarenfg[[MTV]]. È taon 2016, Minaj maso' ka ḍâlem daftar taonan ''Time'' 100 orèng sè palèng apangaro è ḍhunnya.<ref>{{cite news |title=The 100 Most Influential People 2016 |url=http://time.com/collection/2016-time-100/icons/ |accessdate=2026-05-30 |work=[[Time (magazine)|Time magazine]]}}</ref> Mènangka artis otama, Minaj ampon andi' tello bellas lagu lèma'-terattas è ''Billboard'' Hot 100, kalabân tello' lagu ''hits'' nomer sèttongnga èngghi panèka ''[[Say So (lagu Doja Cat)|"Say So"]]'' remix sareng ''[[Doja Cat]]'', ''[[Trollz|"Trollz"]]'' sareng ''[[6ix9ine]]'', bân ''[[Super Freaky Girl|"Super Freaky Girl]]''." Single ''hits'' laènna akadhi ''[[Super Bass|"Super Bass]]''," ''"Starships''," ''[[Anaconda|"Anaconda]]''," ''"Side to Side'' " sè aduwèt sareng ''[[Ariana Grande]]'' bân laènna ampon napa' ka lema' tèngghi. Miraj panèka rapper binè' sè partama sè andi' lagu sè palèng bânnya' maso' è tangghâ lagu ''Billboard'' Hot 100 è dḍâlem sejârâ tangghâ lagu.<ref>{{Cite web |last=Trust |first=Gary |date=2017-03-27 |title=Drake Breaks Hot 100 Records: Most Hits Among Solo Artists & Most Simultaneously Charted Songs |url=https://www.billboard.com/pro/drake-breaks-hot-100-records-most-hits-solo-artists-more-life-songs/ |access-date=2026-05-30 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> È sabâbhân karirra, Minaj ampon narèma bânnya' pangarghâ'ân, è antarana bâllu' American Music Awards, 11 [[BET Awards]], empa' [[MTV Video Music Awards]], empa' ''Billboard'' Music Awards, ''Billboard'' Women in Music Rising Star Award, bân 10 nominasi Grammy Award. Minaj ampon ajhuwâl 20 juta ''single'' mènangka artis otama, 60 juta ''single'' mènangka artis unggulân, bân lebbi ḍâri lèma juta album è sabâbhân dhunnya, sè aghâbây Minaj dhâddhi sala sèttong artis musik kalabân jhuwâllân paleng laris è dhunnya.<ref>{{Cite web |title=CaribPress » Nicki Minaj signs up as spokesperson and investor for Moscato wine |url=http://www.caribpress.com/2013/06/07/nicki-minaj-signs-up-spokesperson-and-investor-for-moscato-wine/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918110237/http://www.caribpress.com/2013/06/07/nicki-minaj-signs-up-spokesperson-and-investor-for-moscato-wine/ |archive-date=2016-09-18 |access-date=2026-05-30 |website=www.caribpress.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |title=Nicki Minaj Breaks The Internet With Raunchy PAPER Cover {{!}} MTV UK |url=http://www.mtv.co.uk/nicki-minaj/news/nicki-minaj-breaks-the-internet-with-raunchy-paper-cover |access-date=2026-05-30 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Nicki Minaj and Ariana Grande set for April 7 at T-Mobile |url=https://lasvegassun.com/blogs/kats-report/2016/mar/24/nicki-minaj-ariana-grande-set-for-april-7-t-mobile/ |access-date=2026-05-30 |work=Las Vegas Sun |language=en}}</ref> == Sombher == j970cy4dkz345igrydodbhhu1brm2bs 0 19368 64498 64494 2026-06-06T14:05:48Z Hainisyaf 2647 64498 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | term_end2 = 25 Maret 1975 | death_place = Rumah Sakit Darmo, [[Surabaya]], [[Jawa Timur]], Indonesia | death_date = {{death date and age|1987|07|01|1921|04|05|df=y}} | birth_place = [[Cangkring, Krembung, Sidoarjo]], [[Keresidenan Surabaya]], [[Hindia Belanda]] | birth_date = {{birth date|1921|4|5|df=y}} | party = {{Parpolicon|Golkar}} | branch = [[Berkas:Insignia of the Indonesian Army.svg|25px]] [[TNI Angkatan Darat]] | rank = [[Berkas:19-TNI Army-BG.svg|25px]] [[Brigadir Jenderal]] [[TNI]] | serviceyears = 1942—1975 | allegiance = {{unbulleted list|{{flag|Kekaisaran Jepang}} (1942—1945)|{{flag|Indonesia}} (1945—1975)}} | successor2 = Muchammad Poernanto <small>(penjabat)</small><br>[[Soedarso (bupati)|Soedarso]] | predecessor2 = Moeladi | term_start2 = 3 Oktober 1968 | name = Soetran | governor2 = [[Mohammad Noer]] | office2 = [[Bupati Trenggalek]] | successor = [[Busiri Suryowinoto]] | predecessor = [[Acub Zainal]] | deputy = [[Jan Mamoribo]]<br>[[Elias Paprindey]]<br>[[Izaac Hindom]] | term_end = 20 Januari 1981 | term_start = 31 Maret 1975 | president = [[Soeharto]] | office = Gubernur Irian Jaya | imagesize = | image = Soetran, Buku Pelengkap IV Pemilihan Umum 1977 (1978), p764.jpg | honorific-suffix = | signature = Signature of Soetran.svg | order = ke-6 }} Brigadir Jenderal TNI (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi Inḍonèsia sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981. Lahèr è Sidoarjo, Soetran kodhu ambu ḍari sakola ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi Pembèla Tanah Air (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat sèrsan). Samarèna kamardhika'an Inḍonèsia, Soetran masok Tentara Nasional Inḍonèsia (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân Trenggalèk. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa-Jhâbâ Tèmor. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân reboisasi è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974. h15p5nbnies7hvwraat10uvo3qqjpa3 64500 64498 2026-06-06T14:10:01Z Hainisyaf 2647 64500 wikitext text/x-wiki Brigadir Jenderal TNI (HOR) (Purn.) '''Soetran''' (EBI: '''Sutran''', 5 April 1921 – 1 Juli 1987) iyâ arèya tokoh militèr bân politisi Inḍonèsia sè dhâddhi Bupati Trenggalèk ḍari taon 1968 sampè' 1975 bân Gubernur Irian Jaya ḍari taon 1975 sampè' 1981Lahèr è Sidoarjo, Soetran kodhu ambu ḍari sakola ḍâsar è kellas 4 bân alako sakabbina kalakowan. Neng taon 1942, Soetran masok ka ḍâlem organisasi Pembèla Tanah Air (PETA) kalabân pangkat ''budancho'' (setingkat sèrsan). Samarèna kamardhika'an Inḍonèsia, Soetran masok Tentara Nasional Inḍonèsia (TNI), bân dhâddhi mènangka Komandan Distrik Militèr (Dandim) è Mèrauke bân Trenggalèk. Soetran ngaollè jabatan politik pertamana è bákto la èpèlè mènangka Bupati Trenggalèk neng taon 1968. Salah sèttong karakteristik kepemimpinanna iyâ arèya sistem komando sè è anut bi' pamarènta daerah. Pencapaian sè palèng rajâ Soetran dhâddhi bupati iyâ arèya madhâddhi Trenggalèk mènangka pusat cengkè sa-Jhâbâ Tèmor. Soetran jhughân ngosollaghi kebijakan ''tembokisasi'' (pembangunan geddhung) bân reboisasi è wilayah Trenggalèk mènangka upaya ka'angghuy ningkataghi taraf oḍi' rakyat Trenggalèk. Soetran ètunjuk polè ka'angghuy masa jabatan sè Kaḍuwe' neng taon 1973, bân Trenggalèk narèma penghargaan Parasamya Purnakarya Nugraha mènangka Kabupatèn sè palèng bhâghus neng taon 1974. hkj07sco8dnub7ns0v6ch8m01ap5u5z 10 19369 64499 2026-06-06T14:06:06Z Hainisyaf 2647 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox officeholder | honorific-prefix = | term_end2 = 25 Maret 1975 | death_place = Rumah Sakit Darmo, [[Surabaya]], [[Jawa Timur]], Indonesia | death_date = {{death date and age|1987|07|01|1921|04|05|df=y}} | birth_place = [[Cangkring, Krembung, Sidoarjo]], [[Keresidenan Surabaya]], [[Hindia Belanda]] | birth_date = {{birth date|1921|4|5|df=y}} | party = {{Parpolicon|Golkar}} | branch...' 64499 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | term_end2 = 25 Maret 1975 | death_place = Rumah Sakit Darmo, [[Surabaya]], [[Jawa Timur]], Indonesia | death_date = {{death date and age|1987|07|01|1921|04|05|df=y}} | birth_place = [[Cangkring, Krembung, Sidoarjo]], [[Keresidenan Surabaya]], [[Hindia Belanda]] | birth_date = {{birth date|1921|4|5|df=y}} | party = {{Parpolicon|Golkar}} | branch = [[Berkas:Insignia of the Indonesian Army.svg|25px]] [[TNI Angkatan Darat]] | rank = [[Berkas:19-TNI Army-BG.svg|25px]] [[Brigadir Jenderal]] [[TNI]] | serviceyears = 1942—1975 | allegiance = {{unbulleted list|{{flag|Kekaisaran Jepang}} (1942—1945)|{{flag|Indonesia}} (1945—1975)}} | successor2 = Muchammad Poernanto <small>(penjabat)</small><br>[[Soedarso (bupati)|Soedarso]] | predecessor2 = Moeladi | term_start2 = 3 Oktober 1968 | name = Soetran | governor2 = [[Mohammad Noer]] | office2 = [[Bupati Trenggalek]] | successor = [[Busiri Suryowinoto]] | predecessor = [[Acub Zainal]] | deputy = [[Jan Mamoribo]]<br>[[Elias Paprindey]]<br>[[Izaac Hindom]] | term_end = 20 Januari 1981 | term_start = 31 Maret 1975 | president = [[Soeharto]] | office = Gubernur Irian Jaya | imagesize = | image = Soetran, Buku Pelengkap IV Pemilihan Umum 1977 (1978), p764.jpg | honorific-suffix = | signature = Signature of Soetran.svg | order = ke-6 }} e3zglobjqf392mtr6tijd5sgd2j48if 0 19370 64505 2026-06-07T01:48:20Z Hikmatus Sakinah 4089 ←Membuat halaman berisi 'Brigadir Jenderal (sè serrèng èsingkep Brigjen) panèka pangkat sè palèng rèndah è korps perwira pangkat tèngghi. Pangkat panèka è attas Kolonel bân è bâbâna Mayor Jenderal. È pan-bârâmpan naghara bekas Uni Soviet, akadhi Rusia, Ukraina, Belarus, Georgia, Kazakhstan, bân duwâ' naghara komunis, Vietnam bân Korea Utara, pangkat Mayor Jenderal (kalabân sèttong bintang) èghunaaghi mènangka ghântèna pangkat Mayor Jenderal (kalabân bintang e...' 64505 wikitext text/x-wiki Brigadir Jenderal (sè serrèng èsingkep Brigjen) panèka pangkat sè palèng rèndah è korps perwira pangkat tèngghi. Pangkat panèka è attas Kolonel bân è bâbâna Mayor Jenderal. È pan-bârâmpan naghara bekas Uni Soviet, akadhi Rusia, Ukraina, Belarus, Georgia, Kazakhstan, bân duwâ' naghara komunis, Vietnam bân Korea Utara, pangkat Mayor Jenderal (kalabân sèttong bintang) èghunaaghi mènangka ghântèna pangkat Mayor Jenderal (kalabân bintang empa'). 6wggjyarazf433a6muj90vieqr2zb0r 64507 64505 2026-06-07T01:56:20Z Hikmatus Sakinah 4089 Asal Penggunaan Brigadir 64507 wikitext text/x-wiki Brigadir Jenderal (sè segghut èsingkep Brigjen) panèka pangkat sè palèng rèndah è korps perwira pangkat tèngghi. Pangkat panèka è attas Kolonel bân è bâbâna Mayor Jenderal. È pan-bârâmpan naghara bekas Uni Soviet, akadhi Rusia, Ukraina, Belarus, Georgia, Kazakhstan, bân duwâ' naghara komunis, Vietnam bân Korea Utara, pangkat Mayor Jenderal (kalabân sèttong bintang) èghunaaghi mènangka ghântèna pangkat Mayor Jenderal (kalabân bintang empa'). Asal Penggunaan Brigadir Pangangghuy pangkat brigadir jenderal bisa ètelusuri dâri militer Eropa, è dimma Brigadir Jenderal (sè èsederhanaaghi dâ' Brigadir) marenta Brigade è lapangan. Pangkat panèka èsebar è sabâbhân dunnya è abad ke-18 sareng Amèrika Serikat bân Kekaisaran Inggris. fx3qdb0dn5vmfqj7u4yl5jwzk5tajo5 64508 64507 2026-06-07T01:58:55Z Hikmatus Sakinah 4089 64508 wikitext text/x-wiki Brigadir Jenderal (sè segghut èsingkep Brigjen) panèka pangkat sè palèng rèndah è korps perwira pangkat tèngghi. Pangkat panèka è attas Kolonel bân è bâbâna Mayor Jenderal. È pan-bârâmpan naghara bekas Uni Soviet, akadhi Rusia, Ukraina, Belarus, Georgia, Kazakhstan, bân duwâ' naghara komunis, Vietnam bân Korea Utara, pangkat Mayor Jenderal (kalabân sèttong bintang) èghunaaghi mènangka ghântèna pangkat Mayor Jenderal (kalabân bintang empa'). == Asal Penggunaan Brigadir == Pangangghuy pangkat brigadir jenderal bisa ètelusuri dâri militer Eropa, è dimma Brigadir Jenderal (sè èsederhanaaghi dâ' Brigadir) marenta Brigade è lapangan. Pangkat panèka èsebar è sabâbhân dunnya è abad ke-18 sareng Amèrika Serikat bân Kekaisaran Inggris. cqkvyz60ltsqnp9q1z92wk2bkwxrpq5 64512 64508 2026-06-07T02:09:20Z Hikmatus Sakinah 4089 64512 wikitext text/x-wiki Brigadir Jenderal (sè segghut èsingkep Brigjen) panèka pangkat sè palèng mabe è korps perwira pangkat tèngghi. Pangkat panèka è attas Kolonel bân è bâbâna Mayor Jenderal. È pan-bârâmpan naghara bekas Uni Soviet, akadhi Rusia, Ukraina, Belarus, Georgia, Kazakhstan, bân duwâ' naghara komunis, Vietnam bân Korea Utara, pangkat Mayor Jenderal (kalabân sèttong bintang) èghunaaghi mènangka ghântèna pangkat Mayor Jenderal (kalabân bintang empa'). == Asal Penggunaan Brigadir == Pangangghuy pangkat brigadir jenderal bisa ètelusuri dâri militer Eropa, è dimma Brigadir Jenderal (sè èsederhanaaghi dâ' Brigadir) marenta Brigade è lapangan. Pangkat panèka èsebar è sabâbhân dunnya è abad ke-18 sareng Amèrika Serikat bân Kekaisaran Inggris. ev1fi2lzpx07mgkctk16d2el9a5271z 0 19371 64506 2026-06-07T01:49:32Z Aan Nuraini 3911 ←Membuat halaman berisi 'Tempo (sè èghâdhui aksara bhâjheng) panèka majalah berta mingguan Indonesia sè otamana abâhas berta bân politik, sè èterbitaghi sareng Tempo Inti Media. Slogan majalah panèka "Enak Dibaca dan Perlu."[3] Menorot laporan taon 2021 sareng Reuters Institute for the Study of Journalism bân Universitas Oxford, 60% responden parcajâ Tempo mènangka sumber informasi,[4] sanajân ta' èjhârbâ'aghi ponapa panèka tamaso' kabbhi media bermerek Tempo dâri Te...' 64506 wikitext text/x-wiki Tempo (sè èghâdhui aksara bhâjheng) panèka majalah berta mingguan Indonesia sè otamana abâhas berta bân politik, sè èterbitaghi sareng Tempo Inti Media. Slogan majalah panèka "Enak Dibaca dan Perlu."[3] Menorot laporan taon 2021 sareng Reuters Institute for the Study of Journalism bân Universitas Oxford, 60% responden parcajâ Tempo mènangka sumber informasi,[4] sanajân ta' èjhârbâ'aghi ponapa panèka tamaso' kabbhi media bermerek Tempo dâri Tempo Inti Media otabâ namong Tempo Inti Media. 1vwccapab64qodk8wzx82qct3uyt0et 64509 64506 2026-06-07T02:01:58Z Aan Nuraini 3911 64509 wikitext text/x-wiki Tempo (sè ètoles sareng huruf rajeh kabbi) panèka majalah berta mingguan Indonesia sè otamana abâhas berta bân politik, sè èterbitaghi sareng Tempo Inti Media. Slogan majalah panèka "Enak Dibaca dan Perlu."[3] Menorot laporan taon 2021 sareng Reuters Institute for the Study of Journalism bân Universitas Oxford, 60% responden parcajâ Tempo mènangka sumber informasi,[4] sanajân ta' èjhârbâ'aghi ponapa panèka tamaso' kabbhi media bermerek Tempo dâri Tempo Inti Media otabâ namong Tempo Inti Media. == sajhârâ == '''1970 - 1980''' Tempo èpaddek sareng Goenawan Mohamad bân Yusril Djalinus, kalabân edisi pertama èterbitaghi è tanggal 6 Maret 1971.[5] Terbitan edisi panèka ta' bisa èpèsah dâri peran inisiatif sèttong kalompo' orèng ngodâ è taon 1969, è antarana Goenawan Mohamad, Fikri Jufri, Christianto Wibisono bân Usamah, bân èmolaèna majalah panèka èsebbhut "Ekspres".[6] Namong, polana parbida'an prinsip antara tim redaksi bân pongghâbâ modal otama, Goenawan bân kalompo'na mangkat dâri Ekspres è taon 1970. 46wl4gor696ejdld4s624f0i6v55sz9 64511 64509 2026-06-07T02:07:14Z Aan Nuraini 3911 /* sajhârâ */ 64511 wikitext text/x-wiki Tempo (sè ètoles sareng huruf rajeh kabbi) panèka majalah berta mingguan Indonesia sè otamana abâhas berta bân politik, sè èterbitaghi sareng Tempo Inti Media. Slogan majalah panèka "Enak Dibaca dan Perlu."[3] Menorot laporan taon 2021 sareng Reuters Institute for the Study of Journalism bân Universitas Oxford, 60% responden parcajâ Tempo mènangka sumber informasi,[4] sanajân ta' èjhârbâ'aghi ponapa panèka tamaso' kabbhi media bermerek Tempo dâri Tempo Inti Media otabâ namong Tempo Inti Media. == sajhârâ == '''1970 - 1980''' Tempo èpaddek sareng Goenawan Mohamad bân Yusril Djalinus, kalabân edisi kâpesèn èterbitaghi è tanggèl 6 Maret 1971.[5] Terbitan edisi panèka ta' bisa èpèsah dâri peran inisiatif sèttong kalompo' orèng ngodâ è taon 1969, è antarana Goenawan Mohamad, Fikri Jufri, Christianto Wibisono bân Usamah, bân èmolaèna majalah panèka èsebbhut "Ekspres".[6] Namong, polana parbida'an prinsip antara tim redaksi bân pongghâbâ modal otama, Goenawan bân kalompo'na mangkat dâri Ekspres è taon 1970. qkecqboq5xiok4n4s5ykulmb4jhtfn2 0 19372 64510 2026-06-07T02:05:29Z Hikmatus Sakinah 4089 ←Membuat halaman berisi 'Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI) iyâ arèya nyamana angkatan bersenjata Indonesia. Molaè èmolaè èsebbhut Badan Keamanan Rakyat (Badan Keamanan Rakyat) (Asisten Polres RI), namong samarèna èsebbhut Badan Keamanan Rakyat (TKR). TKR saterrossa èbubar, èpadhâddhi Angkatan Darat RI (TRI), sè èsebbhut Angkatan Bersenjata RI (ABRI). Saellana èpèsah militèr bân polèsi, ènyamaè polè dhâddhi Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI), sè...' 64510 wikitext text/x-wiki Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI) iyâ arèya nyamana angkatan bersenjata Indonesia. Molaè èmolaè èsebbhut Badan Keamanan Rakyat (Badan Keamanan Rakyat) (Asisten Polres RI), namong samarèna èsebbhut Badan Keamanan Rakyat (TKR). TKR saterrossa èbubar, èpadhâddhi Angkatan Darat RI (TRI), sè èsebbhut Angkatan Bersenjata RI (ABRI). Saellana èpèsah militèr bân polèsi, ènyamaè polè dhâddhi Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI), sè ghi' pagghun ènyamaè samangkèn. 6ef5ktfmcsgbvqhsuzynydsvz8y31kd 64515 64510 2026-06-07T02:16:29Z Hikmatus Sakinah 4089 64515 wikitext text/x-wiki Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI) iyâ arèya nyamana angkatan bersenjata Indonesia. Molaè èmolaè èsebbhut Badan Keamanan Rakyat (Badan Keamanan Rakyat) (Asisten Polres RI), namong samarèna èsebbhut Badan Keamanan Rakyat (TKR). TKR saterrossa èbubar, èpadhâddhi Angkatan Darat RI (TRI), sè èsebbhut Angkatan Bersenjata RI (ABRI). Saellana èpèsah militèr bân polèsi, ènyamaè polè dhâddhi Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI), sè ghi' pagghun ènyamaè samangkèn. Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI) kadhâddhiyân dâri tello' cabang: Angkatan Darat, Angkatan Laut, bân Angkatan Udara. TNI è pimpin sareng Komandan, è bâkto bhân-sabbhân cabang è pimpin sareng Kepala Staf. È jhâman Demokrasi Terbimbing sareng jaman Orde Anyar, Angkatan Bersenjata Nasional Indonesia (TNI) sareng Polri Nasional Indonesia (Polri) èpadhâddhi sèttong. Penggabungan panèka sacara kolektif èkennal kalabân akronim ABRI (Angkatan Bersenjata Republik Indonesia). Menorot Keputusan MPR No. VI/MPR/2000 tentang pemisahan TNI bân POLRI, bân Keputusan MPR No. VII/MPR/2000 tentang peran TNI bân POLRI, kaduwâ'na èpèsahaghi polè è tanggal 18 Agustus 2000. k83s29m80cyu12bukuqtqsk4rqelun1 0 19373 64514 2026-06-07T02:15:36Z Aan Nuraini 3911 ←Membuat halaman berisi 'Ghunong Jayawijaya Ghunong Jayawijaya iyâ arèya sala sèttong pagunongan sè èbâdâ'aghi è antara Propinsi Papua Tengnga bân Propinsi Dataran Tèngghi Papua Indonesia. Ghunong Jayawijaya panèka ghunong sè palèng tèngghi è Indonesia, konco'na sè palèng tèngghi panèka Puncak Jaya (4.884 meter è attas permukaan tasè'). Gunong Jayawijaya panèka kennengnganna salju sè langgeng, sè volumena èkorangè polana pemanasan global. Salaèn Puncak Jaya, Gu...' 64514 wikitext text/x-wiki Ghunong Jayawijaya Ghunong Jayawijaya iyâ arèya sala sèttong pagunongan sè èbâdâ'aghi è antara Propinsi Papua Tengnga bân Propinsi Dataran Tèngghi Papua Indonesia. Ghunong Jayawijaya panèka ghunong sè palèng tèngghi è Indonesia, konco'na sè palèng tèngghi panèka Puncak Jaya (4.884 meter è attas permukaan tasè'). Gunong Jayawijaya panèka kennengnganna salju sè langgeng, sè volumena èkorangè polana pemanasan global. Salaèn Puncak Jaya, Gunong Jayawijaya bâdâ pan-bârâmpan konco' laènna, sè lebbi rèndah, èngghi panèka: Puncak Mandala 4.760 masl Puncak Trikora 4.730 masl Puncak Idenberg 4.673 masl Puncak Yamin 4.535 masl East Carstensz Peak 4.400 masl 4w0avrw03dtjv41qmbhppu4jwznugkb 64516 64514 2026-06-07T02:18:32Z Aan Nuraini 3911 64516 wikitext text/x-wiki Ghunong Jayawijaya Ghunong Jayawijaya iyâ arèya sala sèttong pagunongan sè èbâdâ'aghi è antara Propinsi Papua Tengnga bân Propinsi Dataran Tèngghi Papua Indonesia. Ghunong Jayawijaya panèka ghunong sè palèng tèngghi è Indonesia, konco'na sè palèng tèngghi panèka Puncak Jaya (4.884 meter è attas permukaan tasè'). Ghunong Jayawijaya panèka kennengnganna salju sè langgeng, sè volumena èkorangè polana pemanasan global. Salaèn Puncak Jaya, Ghunong Jayawijaya bâdâ pan-bârâmpan konco' laènna, sè lebbi rèndah, èngghi panèka: * Puncak Mandala 4.760 masl * Puncak Trikora 4.730 masl * Puncak Idenberg 4.673 masl * Puncak Yamin 4.535 masl * East Carstensz Peak 4.400 masl tsjaf9exi5gpuf8hqokbhfc4t17mvw9 64518 64516 2026-06-07T02:25:45Z Aan Nuraini 3911 64518 wikitext text/x-wiki Ghunong Jayawijaya Ghunong Jayawijaya iyâ arèya sala sèttong pagunongan sè èbâdâ'aghi è antara Propinsi Papua Tengnga bân Propinsi Dataran Tèngghi Papua Indonesia. Ghunong Jayawijaya panèka ghunong sè palèng tèngghi è Indonesia, konco'na sè palèng tèngghi panèka Puncak Jaya (4.884 meter è attas permukaan tasè'). Ghunong Jayawijaya panèka kennengnganna salju sè langgeng, sè volumena èkorangè polana pemanasan global. Salaèn Puncak Jaya, Ghunong Jayawijaya bâdâ pan-bârâmpan konco' laènna, sè lebbi rèndah, èngghi panèka: * Puncak Mandala 4.760 masl * Puncak Trikora 4.730 masl * Puncak Idenberg 4.673 masl * Puncak Yamin 4.535 masl * East Carstensz Peak 4.400 masl Amargha Ghunong Jayawijaya paneka kennengngan e Indonesia kalaban salju langgeng. Puncak Jayawijaya aghâdhui suhu sè ekstrim, ècapa'aghi 0°C kantos -5°C è bâkto sèyang. è malem arè, suhu bisa toron kantos -10°C otabâ lebbi. lp2k2vsrelzosqppceizabjeozc8fvw 0 19374 64520 2026-06-07T02:33:17Z Aan Nuraini 3911 ←Membuat halaman berisi ' ''== 'Cessna Aircraft Company ==== Jenis perusahaan Subsidiary of Textron Industri General Aviation Didirikan 1927 Kantor pusat Wichita, Kansas Tokoh kunci Jack J. Pelton, Chairman, President, and CEO Produk Cessna Citation X, Cessna Citation Mustang, Cessna 208 Caravan, Cessna 172, Cessna 182, Cessna 206 Karyawan 9,500 Situs web www.cessna.com Facebook: CessnaAircraftCompany X: Cessna Instagram: cessna Modifica els identificadors a Wikidata Cessna Aircraft...' 64520 wikitext text/x-wiki ''== 'Cessna Aircraft Company ==== Jenis perusahaan Subsidiary of Textron Industri General Aviation Didirikan 1927 Kantor pusat Wichita, Kansas Tokoh kunci Jack J. Pelton, Chairman, President, and CEO Produk Cessna Citation X, Cessna Citation Mustang, Cessna 208 Caravan, Cessna 172, Cessna 182, Cessna 206 Karyawan 9,500 Situs web www.cessna.com Facebook: CessnaAircraftCompany X: Cessna Instagram: cessna Modifica els identificadors a Wikidata Cessna Aircraft Company, Kantor pusat è Wichita, Kansas, Cessna, Inc. panèka produsen pesawat ghâbây bânnya' kaparlowan, molaè dâri pesawat kènè' korse kembar kantos pesawat mesin tunggal bân jet bisnis. Sejarah perusahaan èmolaè è bulân Juni 1911, bâkto Clyde Cessna, petani è Rago, Kansas, mabângun pesawat kaju bân kanvas bân dhâddhi orèng pertama sè mabângun bân ngabber pesawat antara Songay Mississippi bân Rocky Mountains. Clyde Cessna molaè usahana è Enid, Oklahoma, ngoji bânnya' pesawat awalna è dataran asin. Bâkto para bankir è Enid ta' èpinjam pèssè kaangghuy mabângun pesawat, èpon apinda ka Wichita, Kansas.[11] 2vch2d42vi9z84fgr5b090egfkf5yr0 64522 64520 2026-06-07T02:46:43Z Aan Nuraini 3911 64522 wikitext text/x-wiki ''== 'Cessna Aircraft Company ==== Jenis perusahaan Subsidiary of Textron Industri General Aviation Didirikan 1927 Kantor pusat Wichita, Kansas Tokoh kunci Jack J. Pelton, Chairman, President, bân CEO Produk Cessna Citation X, Cessna Citation Mustang, Cessna 208 Caravan, Cessna 172, Cessna 182, Cessna 206 Karyawan 9,500 Situs web www.cessna.com Facebook: CessnaAircraftCompany X: Cessna Instagram: cessna Modifica els identificadors a Wikidata Cessna Aircraft Company, Kantor pusat è Wichita, Kansas, Cessna, Inc. panèka produsen pesawat ghâbây bânnya' kaparlowan, molaè dâri pesawat kènè' korse kembar kantos pesawat mesin tunggal bân jet bisnis. Sâjherâh perusahaan èmolaè è bulân Juni 1911, bâkto Clyde Cessna, petani è Rago, Kansas, mabângun pesawat kaju bân kanvas bân dhâddhi orèng pertama sè mabângun bân ngabber pesawat antara Songay Mississippi bân Rocky Mountains. Clyde Cessna molaè usahana è Enid, Oklahoma, ngoji bânnya' pesawat awalna è dataran asin. Bâkto para bankir è Enid ta' èpinjam pèssè kaangghuy mabângun pesawat, èpon apinda ka Wichita, Kansas. ob54cfwz7f19i73725swgi3pf0zp00e 0 19375 64523 2026-06-07T02:46:51Z Hikmatus Sakinah 4089 ←Membuat halaman berisi 'Sersan panèka perwira non-komisi è sistem peringkat militer, è bâbâna perwira pertama bân è attas perwira terdaftar. Pangkat panèka tamaso' Sersan Mayor, Sersan Master, Sersan Pertama, bân Sersan Kedua. Oca' panèka asalla dâri oca' Latin serviens, artena orèng sè aladine, sè saterrossa dhâddhi istilah Perancis sergent. Istilah sersan se èmaksod paneka perwira non-komisi sè èpangkat è attas kopral, bân polisi sè èpangkat è bâbâna letnan...' 64523 wikitext text/x-wiki Sersan panèka perwira non-komisi è sistem peringkat militer, è bâbâna perwira pertama bân è attas perwira terdaftar. Pangkat panèka tamaso' Sersan Mayor, Sersan Master, Sersan Pertama, bân Sersan Kedua. Oca' panèka asalla dâri oca' Latin serviens, artena orèng sè aladine, sè saterrossa dhâddhi istilah Perancis sergent. Istilah sersan se èmaksod paneka perwira non-komisi sè èpangkat è attas kopral, bân polisi sè èpangkat è bâbâna letnan è AS bân è bâbâna inspektur è Inggris.[1][2] È sabâgiyân bânnya' tentara, pangkat sersan èpadhâddhi komando regu (otabâ seksi). È militer Persemakmuran, panèka pangkat sè lebbi tèngghi, ra-kèra èpadhâddhi komandhan kaduwâ' è pleton. È Angkatan Darat Amèrika Serikat, sersan panèka pangkat junior sè èpadhâddhi sareng pimpinan regu (12 orèng) otabâ pleton (36 orèng). Pangkat non-komisi sè lebbi senior serrèng variasi dâri sersan, contona sersan staf, sersan penembak, sersan kepala, sersan kapèsèn, bân sersan mayor. pr9ho71nh2f9dz56g6x9cf7h9x2ixs3 0 19376 64524 2026-06-07T02:51:23Z Aan Nuraini 3911 ←Membuat halaman berisi '== Lembah Baliem (atau Lembah Balim) == Lebak Baliem panèka lebak è wilayah Gunong Jayawijaya bân jhughân kennengnganna ibukota Propinsi Gunong Papua, Kabupatèn Jayawijaya. Bâdâ è tèngghina 1.600 meter è attas permukaan tase', Lembah Baliem èkelilingi pagunongan, sè èghâbây pemandangan sè èndâh bân murni. Suhu bisa ècapa' 10-15 derajat celcius è malem arè.[1] Lebak panèka èkennal jhughân mènangka Lembah Baliem Agung bân menorot panjhâl...' 64524 wikitext text/x-wiki == Lembah Baliem (atau Lembah Balim) == Lebak Baliem panèka lebak è wilayah Gunong Jayawijaya bân jhughân kennengnganna ibukota Propinsi Gunong Papua, Kabupatèn Jayawijaya. Bâdâ è tèngghina 1.600 meter è attas permukaan tase', Lembah Baliem èkelilingi pagunongan, sè èghâbây pemandangan sè èndâh bân murni. Suhu bisa ècapa' 10-15 derajat celcius è malem arè.[1] Lebak panèka èkennal jhughân mènangka Lembah Baliem Agung bân menorot panjhâlajahan Eropa (1940-an kantos 1960-an) namong bâdâ sèttong suku, Dani, sanajân saamponna èpanèliti lebbi jhâu ka Tèmor bân Lao' bâdâ suku Yali, Mek bân Nduga. Lebat Dewan Adat Papua, orèng Wamena dhibi' akor jhâ' rèng-orèng panèka aropaaghi suku Hubula è Lembah Baliem, suku Walak è Lao', bân suku Dani è Bârâ' (suku Lani).[2] Lebak Baliem panjhâghânna ra-kèra 80 kilometer bân lebar ra-kèra 20 kilometer bân bâdâ è tèngghina ra-kèra 1.600-1.700 m, kalabân populasi ra-kèra 100.000 orèng. bspw8d6j0vri5wec7autcxfjgia8cmq 64525 64524 2026-06-07T02:53:30Z Aan Nuraini 3911 64525 wikitext text/x-wiki == Lembah Baliem (atau Lembah Balim) == Lebak Baliem panèka lebak è wilayah Ghunong Jayawijaya bân jhughân kennengnganna ibu kota Propinsi Ghunong Papua, Kabupatèn Jayawijaya. Bâdâ è tèngghina 1.600 meter è attas permukaan tase', Lembah Baliem èkelilingi pagunongan, sè èghâbây pemandangan sè èndâh bân murni. Suhu bisa ècapa' 10-15 derajat celcius è malem arè.[1] Lebak panèka èkennal jhughân mènangka Lembah Baliem Agung bân menorot panjhâlajahan Eropa (1940-an kantos 1960-an) namong bâdâ sèttong suku, Dani, sanajân saamponna èpanèliti lebbi jhâu ka Tèmor bân Lao' bâdâ suku Yali, Mek bân Nduga. Lebat Dewan Adat Papua, orèng Wamena dhibi' akor jhâ' rèng-orèng panèka aropaaghi suku Hubula è Lembah Baliem, suku Walak è Lao', bân suku Dani è Bârâ' (suku Lani).[2] Lebak Baliem panjhâghânna ra-kèra 80 kilometer bân lebar ra-kèra 20 kilometer bân bâdâ è tèngghina ra-kèra 1.600-1.700 m, kalabân populasi ra-kèra 100.000 orèng. 8ba3b69lt18wfpgbvxzxtpxlurzdyzg 0 19377 64526 2026-06-07T02:58:18Z Aan Nuraini 3911 ←Membuat halaman berisi ''''Skala Richter,''' (Bhâsa Inggris: Skala Richter) sè èkennal è Indonesia kalabân singkatan SR, èkennal jhughân è kalangan seismologi kalabân skala magnitudo lokal sè èsingka' ML{atau (ML), èarteaghi mènangka logaritma (dasar 10) amplitudo maksimum, èokor dâlem mikrometer, dâri rekaman gempa bumi sareng Wood-Andersonson, è jarak 10 km dâri seismometer dâri 10 km pusat gempa bumi. polana bânnya' kakorangan dâri skala ML asli, sabâgiyân bân...' 64526 wikitext text/x-wiki '''Skala Richter,''' (Bhâsa Inggris: Skala Richter) sè èkennal è Indonesia kalabân singkatan SR, èkennal jhughân è kalangan seismologi kalabân skala magnitudo lokal sè èsingka' ML{atau (ML), èarteaghi mènangka logaritma (dasar 10) amplitudo maksimum, èokor dâlem mikrometer, dâri rekaman gempa bumi sareng Wood-Andersonson, è jarak 10 km dâri seismometer dâri 10 km pusat gempa bumi. polana bânnya' kakorangan dâri skala ML asli, sabâgiyân bânnya' otoritas seismologi samangkèn aghunaaghi skala laèn sè padâ akadhi skala magnitudo Momen (Mw) kaangghuy ngalaporaghi magnitudo gempa, namong bânnya' media berita ghi' sala nyebbut skala panèka mènangka sè ghi' èghunaaghi. Kabbhi skala magnitudo èpèyara karakter logaritma aslina bân èskalaaghi kaangghuy andi' nilai numerik sè èra-kèra èbandhingaghi (biasana è tengnga skala). polana bânnya'na gempa, parlo èpahami jhâ' skala Richter aghuna'aghi logaritma umum kaangghuy aghâbây pangukuran sè bisa èghâbây (i.e., gempa magnitudo 3 èfaktoraghi 103 è bâkto gempa magnitudo 5 èfaktoraghi 105 bân andi' bacaan seismometer 100 kale lebbi bhâghus[1]). kfd5dqvp58el7go7zpyp84zm01foasn 64527 64526 2026-06-07T03:01:36Z Aan Nuraini 3911 64527 wikitext text/x-wiki '''Skala Richter,''' (Bhâsa Inggris: Skala Richter) sè èkennal è Indonesia kalabân singkatan SR, èkennal jhughân è kalangan seismologi kalabân skala magnitudo lokal sè èsingka' ML{otabâ (ML), èarteaghi mènangka logaritma (dasar 10) amplitudo palèng bènnyak èokor dâlem mikrometer, dâri rekaman gempa bumi sareng Wood-Andersonson, è jarak 10 km dâri seismometer dâri 10 km pusat gempa bumi. polana bânnya' kakorangan dâri skala ML asli, sabâgiyân bânnya' otoritas seismologi samangkèn aghunaaghi skala laèn sè padâ akadhi skala magnitudo Momen (Mw) kaangghuy ngalaporaghi magnitudo gempa, namong bânnya' media berita ghi' sala nyebbut skala panèka mènangka sè ghi' èghunaaghi. Kabbhi skala magnitudo èpèyara karakter logaritma aslina bân èskalaaghi kaangghuy andi' nilai numerik sè èra-kèra èbandhingaghi (biasana è tengnga skala). polana bânnya'na gempa, parlo èpahami jhâ' skala Richter aghuna'aghi logaritma umum kaangghuy aghâbây pangukuran sè bisa èghâbây ( gempa magnitudo 3 èfaktoraghi 103 è bâkto gempa magnitudo 5 èfaktoraghi 105 bân andi' bacaan seismometer 100 kale lebbi bhâghus[1]). 2zckqy0r5fd5lei19ztjhbrv97w3fel 0 19378 64528 2026-06-07T03:04:34Z Hikmatus Sakinah 4089 ←Membuat halaman berisi 'Proklamasi Kemerdekaan Indonesia èbacaaghi sareng Sukarno èbarengngè sareng Mohammad Hatta pokol 10:00 Bâkto Tokyo Jum'at, 17 Agustus 1945[a] è sèttong roma è Jalan Pegangsaan Tèmor No.56, Jakarta Tengnga.[1] Bhâcaan proklamasi ka'ḍinto aropaaghi molaèna perlawanan diplomatik bân bersenjata Revolusi Nasional Indonesia, sè aperrang moso pasukan Bâlândhâ bân warga sipil pro-Bâlândhâ, kantos Bâlândhâ resmi ngakoè kamardhika'an Indonesia è t...' 64528 wikitext text/x-wiki Proklamasi Kemerdekaan Indonesia èbacaaghi sareng Sukarno èbarengngè sareng Mohammad Hatta pokol 10:00 Bâkto Tokyo Jum'at, 17 Agustus 1945[a] è sèttong roma è Jalan Pegangsaan Tèmor No.56, Jakarta Tengnga.[1] Bhâcaan proklamasi ka'ḍinto aropaaghi molaèna perlawanan diplomatik bân bersenjata Revolusi Nasional Indonesia, sè aperrang moso pasukan Bâlândhâ bân warga sipil pro-Bâlândhâ, kantos Bâlândhâ resmi ngakoè kamardhika'an Indonesia è taon 1949.[2] Teks Proklamasi ètandatangani sareng Sukarno bân Mohammad Hatta,[3] sè èangghep presiden bân wakil presiden è arè salastarèna.[4][5] È taon 2005, Bâlândhâ nyataaghi jhâ' Bâlândhâ ampon motossaghi kaangghuy de facto narèma 17 Agustus 1945 mènangka tangghâl kamardhika'an Indonesia.[6] Namong, è tanggal 14 September 2011, pangadilan Bâlândhâ è dâlem kasus pembantaian Rawagede èpotossaghi jhâ' Bâlândhâ tanggung jawab polana andi' kawajiban kaangghuy apertahanaghi pandhudhu'na, sè jhughân noddhuaghi jhâ' wilayah kasebbhut aropaaghi bâgiyân dâri Hindia Bâlândhâ, èbhândhingaghi klaim Indonesia è tanggal 17 Agustus 1945 mènangka tanggal kamardhika'anna.[7] È dâlem sèttong wawancara è taon 2013, sejarawan Indonesia Sukotjo, nyoro pamarèntah Bâlândhâ kaangghuy resmi ngakoè tanggal kamardhika'an mènangka 17 Agustus 1945.[8] Perserikatan Bhângsa-Bhângsa ènga'è tangghâl 27 Desember 1949 mènangka tangghâl kamardhika'an Indonesia.[9] Tangghâl Proklamasi Kamardhika'an Indonesia ètantoaghi mènangka arè libur nasional lèbât dekrit pamarèntah sè èkalowarè è tanggal 18 Juni 1946.[10] hiw6cur226r6au0wy6r1xxnb7r7qcis 0 19379 64529 2026-06-07T03:12:49Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox food}} '''Jhâmbhu Semarang''' (''Syzygium samarangense'') iyâ arèya tombuwân endemik ḍâri famili Myrtaceae, asalla dâri Polo Jhâbâ. Kajuwan bân buwâna Jhâmbhu Semarang ta' bânnya' bidhân ḍâri jhâmbhu aèng (S. aqueum), bân bâḍâ kultivar sè malarat èbhândhingaghi, saèngghâna kaḍuwâ'na segghut èsebbhut kalabân nyamana jhâmbhu aèng otabâ coma jhâmbhu. == Etimologi == Metorot etimologis, nyamana spesies ''Syzygium sam...' 64529 wikitext text/x-wiki {{Infobox food}} '''Jhâmbhu Semarang''' (''Syzygium samarangense'') iyâ arèya tombuwân endemik ḍâri famili Myrtaceae, asalla dâri Polo Jhâbâ. Kajuwan bân buwâna Jhâmbhu Semarang ta' bânnya' bidhân ḍâri jhâmbhu aèng (S. aqueum), bân bâḍâ kultivar sè malarat èbhândhingaghi, saèngghâna kaḍuwâ'na segghut èsebbhut kalabân nyamana jhâmbhu aèng otabâ coma jhâmbhu. == Etimologi == Metorot etimologis, nyamana spesies ''Syzygium samarangense'' arèya asalla ḍâri nyamana sèttong wilayah è Polo Jhâbâ, Semarang, sè arpa'aghi tempat asalla tombuwân arèya. È bhâsa Inḍonèsia, tombuwân arèya segghut èkennal mènangka apel aèng otabâ apel mawar. === Nyama è bhâsa laènna === Tombuwân arèya jhughân èkennal kalabân nyamah laèn è pan-bârâmpan bhâsa, è antarana:<ref>{{Cite web |title=Apel Jawa yang Dipopulerkan Taiwan - Sabtu, 27 September 2003 |url=http://www2.kompas.com:80/kompas-cetak/0309/27/inspirasi/586833.htm |archive-url=http://web.archive.org/web/20090629060438/http://www2.kompas.com:80/kompas-cetak/0309/27/inspirasi/586833.htm |archive-date=2009-06-29 |access-date=2026-06-07 |website=kompas.com}}</ref> ==== Bhâsa Inggris ==== Apel Jhâbâ (secara harfiah 'Jambu Jawa', èmaksod'aghi ḍâ' asal buwâna, èngghi panèka Polo Jhâbâ (lebbi khusus, wilayah Semarang) tp66l9htny8hz273nmdq31crfj99g59 64530 64529 2026-06-07T03:15:54Z Ichi Ocha 3826 64530 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} '''Jhâmbhu Semarang''' (''Syzygium samarangense'') iyâ arèya tombuwân endemik ḍâri famili Myrtaceae, asalla dâri Polo Jhâbâ. Kajuwan bân buwâna Jhâmbhu Semarang ta' bânnya' bidhân ḍâri jhâmbhu aèng (S. aqueum), bân bâḍâ kultivar sè malarat èbhândhingaghi, saèngghâna kaḍuwâ'na segghut èsebbhut kalabân nyamana jhâmbhu aèng otabâ coma jhâmbhu. == Etimologi == Metorot etimologis, nyamana spesies ''Syzygium samarangense'' arèya asalla ḍâri nyamana sèttong wilayah è Polo Jhâbâ, Semarang, sè arpa'aghi tempat asalla tombuwân arèya. È bhâsa Inḍonèsia, tombuwân arèya segghut èkennal mènangka apel aèng otabâ apel mawar. === Nyama è bhâsa laènna === Tombuwân arèya jhughân èkennal kalabân nyamah laèn è pan-bârâmpan bhâsa, è antarana:<ref>{{Cite web |title=Apel Jawa yang Dipopulerkan Taiwan - Sabtu, 27 September 2003 |url=http://www2.kompas.com:80/kompas-cetak/0309/27/inspirasi/586833.htm |archive-url=http://web.archive.org/web/20090629060438/http://www2.kompas.com:80/kompas-cetak/0309/27/inspirasi/586833.htm |archive-date=2009-06-29 |access-date=2026-06-07 |website=kompas.com}}</ref> ==== Bhâsa Inggris ==== Apel Jhâbâ (secara harfiah 'Jambu Jawa', èmaksod'aghi ḍâ' asal buwâna, èngghi panèka Polo Jhâbâ (lebbi khusus, wilayah Semarang) == Sombher == hp94qjnn8nc3kxgsg2nmters1oh0trf 0 19380 64531 2026-06-07T03:19:41Z Hikmatus Sakinah 4089 ←Membuat halaman berisi 'Reboisasi (Bhâsa Belanda: reboisatie, reboïsatie), reboisasi (Bhâsa Inggris: reforestation), re-greening, otabâ reforestasi panèka namen polè alas sè ampon ètebang (mandul, telanjang).[1] Reboisasi èghunaaghi kaangghuy maèlang kualitas odi'na manossa kalabân nyerap polusi bân debu dâri udara, mabângun polè habitat bân ekosistem alam, nyegghâ pemanasan global kalabân nangkep karbon dioksida dâri udara, bân aghâdhui hasèl (otamana kaju). Sala...' 64531 wikitext text/x-wiki Reboisasi (Bhâsa Belanda: reboisatie, reboïsatie), reboisasi (Bhâsa Inggris: reforestation), re-greening, otabâ reforestasi panèka namen polè alas sè ampon ètebang (mandul, telanjang).[1] Reboisasi èghunaaghi kaangghuy maèlang kualitas odi'na manossa kalabân nyerap polusi bân debu dâri udara, mabângun polè habitat bân ekosistem alam, nyegghâ pemanasan global kalabân nangkep karbon dioksida dâri udara, bân aghâdhui hasèl (otamana kaju). Sala sèttong conto sè menarik dâri upaya reboisasi panèka inisiatif pamarèntah Kabupaten Garut sè èmolaè taon 2009: èsoro sabban mantan anyar akabin kaangghuy namen 10 ka'-bhungka'an bân 50 ka'-bhungka'an ghâbây pasangan sè ampon apesa[2] Metode reboisasi sè èghunaaghi panèka intensif bân agroforestry. Reboisasi intensif èlaksanaaghi è daerah alas sè ta' andi' aktivitas masyarakat, è bâkto agroforestry èlaksanaaghi è daerah alas kalabân aktivitas pertanian masyarakat. Metode-metode panèka èator è Peraturan Menteri Lingkungan Hidup bân Kehutanan RI No. 23 taon 2021 tentang Pelaksanaan Rehabilitasi Hutan bân Tanah, bagian kaduwâ'na tentang rehabilitasi alas, è paragraf 2, pasal 6 kantos 15.[3] b6d6ymj1lradfaox1cxfuumzalp43ka 0 19381 64532 2026-06-07T03:24:05Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox food}} Asinan otabâ sayur acar panèka sala sèttong macem kakanan sè èkaghâbây kalabân acar (kalabân acar, kalabân bujâ otabâ kalabân cokkah), kalabân acem-macem jenissa sayur bân buwâ sè èacar. È Indonèsia, sayur acar panèka kakanan khas ḍâri seni kuliner Indonèsia. Istilana "asinan" èmaksod ḍâ' proses pangawetan sè èrendem buwâ otabâ sayur è ḍâlem camporan aèng bân bujâ. Sayur acar panèka akaḍhi bahan rojek (...' 64532 wikitext text/x-wiki {{Infobox food}} Asinan otabâ sayur acar panèka sala sèttong macem kakanan sè èkaghâbây kalabân acar (kalabân acar, kalabân bujâ otabâ kalabân cokkah), kalabân acem-macem jenissa sayur bân buwâ sè èacar. È Indonèsia, sayur acar panèka kakanan khas ḍâri seni kuliner Indonèsia. Istilana "asinan" èmaksod ḍâ' proses pangawetan sè èrendem buwâ otabâ sayur è ḍâlem camporan aèng bân bujâ. Sayur acar panèka akaḍhi bahan rojek (salad tradisional Indonèsia), bhân-sabbhân bhidhânna èngghi panèka bahan rojek èsaji'aghi seggher, è bâkto sayur acar èsajikan kalabân accèn otabâ acar. Bâdâ bânnya' macem sayur acar, namong sè palèng èkennal panèka sayur acar Betawi bân sayur acar Bogor. Sayur acar bisa ètemmoè èjhuwâl è rèstoran, bârung kakanan, bân tokang dhâghâng è salanjhângah lorong è Indonesia.<ref>{{Cite web |date={publish_date} |title=7 Resep Asinan Buah dan Sayur Ala Rumahan, Enak dan Segar |url=https://www.merdeka.com/jabar/7-resep-asinan-buah-dan-sayur-ala-rumahan-enak-dan-segar-kln.html |access-date=2026-06-07 |website=merdeka.com |language=id}}</ref> == Variasi == === Acar Bogor === Acar Betawi : Acar sayur Betawi dari Jakarta. Bânya' macem sayur acar bân awet, akadhi sayur sawi, kol, cambâ kacang, tahu, bân selada, èkaghâbây è ḍâlem saos kacang sè ècamporèn kalabân cokkah bân cabbhi, ètaburih kacang ghuring bân kerupuk (otamana kerupuk mie). == Sombher == <references /> hw35nbsrfgdb4birvp3ipqzw9boduf4 0 19382 64533 2026-06-07T03:29:39Z Hikmatus Sakinah 4089 ←Membuat halaman berisi 'Papua ( kode ISO : ID-PP , sabellunna èsebbhut Irian Bârâ' otabâ Irian Jaya ), otabâ kadhâddhiyân Papua Bârâ' otabâ Papua Nugini Bârâ' kaangghuy mabidhâ'aghi dâri Papua Nugini , panèka wilayah Republik Indonesia sè bâdâ è bagiân bârâ' polo Papua . Wilayah panèka èbâgi dâddhi ennem propinsi: Papua, Papua Bârâ', Papua Dataran Tèngghi, Papua Tengnga, Papua Lao', bân Papua Bârâ' Dâjâ. == Sejarah == Papua ampon èkennal sajjhek abit....' 64533 wikitext text/x-wiki Papua ( kode ISO : ID-PP , sabellunna èsebbhut Irian Bârâ' otabâ Irian Jaya ), otabâ kadhâddhiyân Papua Bârâ' otabâ Papua Nugini Bârâ' kaangghuy mabidhâ'aghi dâri Papua Nugini , panèka wilayah Republik Indonesia sè bâdâ è bagiân bârâ' polo Papua . Wilayah panèka èbâgi dâddhi ennem propinsi: Papua, Papua Bârâ', Papua Dataran Tèngghi, Papua Tengnga, Papua Lao', bân Papua Bârâ' Dâjâ. == Sejarah == Papua ampon èkennal sajjhek abit. Pedhâgang Cina Ghau Yu Kuan deteng ka Papua sekitar parèngnga taon 500 M bân ènyamaè Tungki, èmaksod dâ' kennengngan sè èkaollè rempah-rempah. E saparo aher taon 600 Masehi, Karajaan Sriwijaya nyebbut Janggi. Ta' kantos awal taon 700-an Masehi, para dagang dâri Persia bân Gujarat molaè dhâtâng ka Papua, èsebbhut Dwi Panta otabâ Samudrananta, istilahna ghâbây konco'na tase' otabâ konco'na tase'. Karaja’an Majapahit, e aher taon 1300-an Masehi, esebbut sareng Wanin sareng Sran. Wanin èmaksod dâ' Semenanjung Onin è wilayah Fak-Fak, è bâkto Sran panèka nyamana karajaan Kaimana.[2] Hal ka’dinto amarga budhu’ se egiba dha’ Karaja’an Majapahit paneka asalla dhari Onin, se egiba sareng oreng Seram, Maluku. È bâkto jârèya, Papua ènyata'aghi wilayah sè kapèng bâllu' dâlem Karajaan Majapahit.[3] == Pangarona Bacan, Ternate, bân Tidore == Menorot Kakawin Nagarakretagama, sè ètolès antara bulan Sèptèmber kantos Oktober 1365, wilayah Wwanin/Onin (Kabupatèn Fakfak) èbâdâ'aghi è bâbâ pangaro Kekaisaran Majapahit. Daera panèka kamungkinan aropaaghi bâgiyân dâri koloni-koloni karajaan Hindu è Kapoloan Maluku, sè èangghep Majapahit ampon ètaklukkan. p88krefbf4krrukmvior3p9bh52u82t 0 19383 64535 2026-06-07T03:53:15Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi ''''Paroḍibhân''' (kayu bakar) panèka macem-macem kajuh sè èkompolaghi kaangghuy èghunaaghi mènangka bahan bakar. Paroḍibhân umumma ta' èproses salaèn sè kerrèng bân è tatta', bân ghi' aghâḍhui komponen kajuh sè padddhèng akaḍhi kolè', simpul, pith, bân salaènna. Kaju panèka èparcajâ mènangka panyèbbhâbbhâ karanah degradasi tana saamponna mogher kajuh komersial. Larangan panen kajuh coma mamalarat ka masyarakat mèskèn bân gag...' 64535 wikitext text/x-wiki '''Paroḍibhân''' (kayu bakar) panèka macem-macem kajuh sè èkompolaghi kaangghuy èghunaaghi mènangka bahan bakar. Paroḍibhân umumma ta' èproses salaèn sè kerrèng bân è tatta', bân ghi' aghâḍhui komponen kajuh sè padddhèng akaḍhi kolè', simpul, pith, bân salaènna. Kaju panèka èparcajâ mènangka panyèbbhâbbhâ karanah degradasi tana saamponna mogher kajuh komersial. Larangan panen kajuh coma mamalarat ka masyarakat mèskèn bân gagal ngatasèn masalah sè otamah ḍâri deforestasi.<ref>{{Cite web |title=Enable JavaScript to use search |url=http://www.google.co.id/httpservice/retry/enablejs?sei=FuskaveYC9u7mtkPr_Hf4QY |access-date=2026-06-07 |website=www.google.co.id}}</ref> == Sombher == <references /> tjer31ch0z04lyipd9fj9oh2ofpel5g 64536 64535 2026-06-07T03:59:40Z Ichi Ocha 3826 64536 wikitext text/x-wiki '''Paroḍibhân''' (kayu bakar) panèka macem-macem kajuh sè èkompolaghi kaangghuy èghunaaghi mènangka bahan bakar. Paroḍibhân umumma ta' èproses salaèn sè kerrèng bân è tatta', bân ghi' aghâḍhui komponen kajuh sè padddhèng akaḍhi kolè', simpul, pith, bân salaènna. Kaju panèka èparcajâ mènangka panyèbbhâbbhâ karanah degradasi tana saamponna mogher kajuh komersial. Larangan panen kajuh coma mamalarat ka masyarakat mèskèn bân gagal ngatasèn masalah sè otamah ḍâri deforestasi.<ref>{{Cite web |title=Enable JavaScript to use search |url=http://www.google.co.id/httpservice/retry/enablejs?sei=FuskaveYC9u7mtkPr_Hf4QY |access-date=2026-06-07 |website=www.google.co.id}}</ref> == Panen kajuh == Umumna, kaju sè èghunaaghi mènangka kajuh apoy panèka kajuh sè bâḍâ è attas titik cabang otama dâri batang. È bâbâna titik jârèya, kajuh èghunaaghi mènangka bahan baku ghâbây pabrik gherghâji.  Kajuh kalabân tekanan geser sè rèndhâ jhughân èghunaaghi mènangka kajuh obbhâr polana kajuh konstruksi bân perabot parlo tekanan geser sè kowat kaangghuy nahan beban.<ref>{{Cite web |title=Enable JavaScript to use search |url=http://www.google.co.id/httpservice/retry/enablejs?sei=MewkatjQHuqlqtsPnu3D0Qw |access-date=2026-06-07 |website=www.google.co.id}}</ref> Kajuh èkaolle ḍâri alas kalabân cara ètebbhu' ka'-bhungka'an, èkompolaghi ranca' otabâ ca'-ranca' sè labu, otabâ kalabân cara èkompolaghi sampah ḍâri industri kaju. È pan-bârâmpan kennengngan, alas èator kalabân lestari mènangka sombher kajuh. Namong, è alas ojhân tropis sè padet, kajuh segghut èpanen langsung ḍâri tana mènangka arpaaghi cangga otabâ ranca' sè la potong. == Sombher == <references /> ezhfqzarrs24o2vmye3ch1mmkoagu62 0 19384 64538 2026-06-07T04:02:08Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi 'Nusantara panèka nyamana bhâsa Indonèsia ghâbây Maritim Asia Tèmor Lao' (otabâ bâgiyânna). Istilah panèka asalla dâri bhâsa Jhâbâ Kona bân sacara harfiah artèna "polo-polo sè palèng lowar." È ḍâlem Indonèsia, istilah panèka umumma èterjemahaghi dhâḍḍhi Indonèsia (kapolowan Indonèsia ). è lowar Indonèsia, istilah panèka ampon èangghuy kaangghuy èsebbhut Kapolowan Malajuh.' 64538 wikitext text/x-wiki Nusantara panèka nyamana bhâsa Indonèsia ghâbây Maritim Asia Tèmor Lao' (otabâ bâgiyânna). Istilah panèka asalla dâri bhâsa Jhâbâ Kona bân sacara harfiah artèna "polo-polo sè palèng lowar." È ḍâlem Indonèsia, istilah panèka umumma èterjemahaghi dhâḍḍhi Indonèsia (kapolowan Indonèsia ). è lowar Indonèsia, istilah panèka ampon èangghuy kaangghuy èsebbhut Kapolowan Malajuh. fnq6mxfwgs5lkz6np6yo9t9nqfq1bpn 64539 64538 2026-06-07T04:03:37Z Ichi Ocha 3826 64539 wikitext text/x-wiki Nusantara panèka nyamana bhâsa Indonèsia ghâbây Maritim Asia Tèmor Lao' (otabâ bâgiyânna). Istilah panèka asalla dâri bhâsa Jhâbâ Kona bân sacara harfiah artèna "polo-polo sè palèng lowar." È ḍâlem Indonèsia, istilah panèka umumma èterjemahaghi ḍhâḍḍhi Indonèsia (kapolowan Indonèsia ).<ref>{{Cite web |title=KBBI Daring |url=https://kbbi.kemendikdasmen.go.id/Error.htm?aspxerrorpath=/entri/Nusantara |access-date=2026-06-07 |website=kbbi.kemendikdasmen.go.id}}</ref> è lowar Indonèsia, istilah panèka ampon èangghuy kaangghuy èsebbhut Kapolowan Malajuh.<ref>{{Cite web |title=Nusantara {{!}} Malay to English Translation - Oxford Dictionaries |url=https://ms.oxforddictionaries.com/translate/malay-english/nusantara |archive-url=https://web.archive.org/web/20180720135947/https://ms.oxforddictionaries.com/translate/malay-english/nusantara |archive-date=2018-07-20 |access-date=2026-06-07 |website=Oxford Malay Living Dictionary |language=en-GB}}</ref> == Sombher == <references /> kusw5wp2g7rderkhfrxyaydzh3q03r0 0 19385 64541 2026-06-07T05:14:42Z Muufii 2890 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox spesies}} Dhâlko' otabâ èsebbhut jhughân ''bango'' panèka sebbhudhân mano' ḍâri famili Ciconiidae.<ref>{{Cite book |last=Parker |first=Sybil P. |url=https://books.google.co.id/books/about/McGraw_Hill_dictionary_of_biology.html?id=4WLwAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=McGraw-Hill Dictionary of Biology |date=1984 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-045419-4 |language=en}}</ref> Okoran bhâdhânna rajâ, sokona lanjhâng, lè'èrra lanjhâng tapè leb...' 64541 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} Dhâlko' otabâ èsebbhut jhughân ''bango'' panèka sebbhudhân mano' ḍâri famili Ciconiidae.<ref>{{Cite book |last=Parker |first=Sybil P. |url=https://books.google.co.id/books/about/McGraw_Hill_dictionary_of_biology.html?id=4WLwAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=McGraw-Hill Dictionary of Biology |date=1984 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-045419-4 |language=en}}</ref> Okoran bhâdhânna rajâ, sokona lanjhâng, lè'èrra lanjhâng tapè lebbi pènḍe' ḍâri mano' ''Kuntul'' sè anḍi' cocco' rajâ, kowat bân tebbel. oi0m7w1nuvql9o396q60sklrzaq00ai 64542 64541 2026-06-07T05:38:31Z Muufii 2890 64542 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} Dhâlko' otabâ èsebbhut jhughân ''bango'' panèka sebbhudhân mano' ḍâri famili Ciconiidae.<ref>{{Cite book |last=Parker |first=Sybil P. |url=https://books.google.co.id/books/about/McGraw_Hill_dictionary_of_biology.html?id=4WLwAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=McGraw-Hill Dictionary of Biology |date=1984 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-045419-4 |language=en}}</ref> Okoran bhâdhânna rajâ, sokona lanjhâng, lè'èrra lanjhâng tapè lebbi pènḍe' ḍâri mano' ''Kuntul'' sè anḍi' cocco' rajâ, kowat bân tebbel. Dhâlko' bisa ètemmo è wilajâ cuwacana anga'. Kakananna aropa kata', jhuko', bilis, cacèng, mano' kènè' bân mamalia kènè' è tana bâcca bân tasè'. Dhâlko' ta' anḍi' organ sowara syrinx saèngghâ ta' asowara. Cocco' sè èyaddhu sareng pasanganna panèka carana dhâlko' acaca aghântè'è sowara sebbhudhânna. == Morfologi == Okoranna dhâlko' acem-macem, molaè ḍâri marabou sè tèngghina 152 cm bân berrâ'na 8,9 kg sampè' dhâlko' Abdim, sè tèngghina coma 75 cm kalabân berrâ' 1,3 kg. Kèbân nèka jhughân anḍi' dimorfisme seksual ḍâlem okoran, dhâlko' lakè' lebbi rajâ sampè' 15% ḍâri binè' è sajumbla spèsiès (akadhi dhâlko' cocco' pelana), tapè coma sakonnè' bhidhâna ḍâri bentu' fisik. Bhidhâna coma bârna è iris matana kaḍuwâ' spèsiès genus Ephippiorhynchus.<ref>{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref> == Sombher == {{Reflist|}} jl40lywyzujnyzcadb2842va7dwmxa8 64543 64542 2026-06-07T11:31:23Z Muufii 2890 64543 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} Dhâlko' otabâ èsebbhut jhughân ''bango'' panèka sebbhudhân mano' ḍâri famili Ciconiidae.<ref>{{Cite book |last=Parker |first=Sybil P. |url=https://books.google.co.id/books/about/McGraw_Hill_dictionary_of_biology.html?id=4WLwAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=McGraw-Hill Dictionary of Biology |date=1984 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-045419-4 |language=en}}</ref> Okoran bhâdhânna rajâ, sokona lanjhâng, lè'èrra lanjhâng tapè lebbi pènḍe' ḍâri mano' ''Kuntul'' sè anḍi' cocco' rajâ, kowat bân tebbel. Dhâlko' bisa ètemmo è wilajâ cuwacana anga'. Kakananna aropa kata', jhuko', bilis, cacèng, mano' kènè' bân mamalia kènè' è tana bâcca bân tasè'. Dhâlko' ta' anḍi' organ sowara syrinx saèngghâ ta' asowara. Cocco' sè èyaddhu sareng pasanganna panèka carana dhâlko' acaca aghântè'è sowara sebbhudhânna. == Morfologi == Okoranna dhâlko' acem-macem, molaè ḍâri marabou sè tèngghina 152 cm bân berrâ'na 8,9 kg sampè' dhâlko' Abdim, sè tèngghina coma 75 cm kalabân berrâ' 1,3 kg. Kèbân nèka jhughân anḍi' dimorfisme seksual ḍâlem okoran, dhâlko' lakè' lebbi rajâ sampè' 15% ḍâri binè' è sajumbla spèsiès (akadhi dhâlko' cocco' pelana), tapè coma sakonnè' bhidhâna ḍâri bentu' fisik. Bhidhâna coma bârna è iris matana kaḍuwâ' spèsiès genus Ephippiorhynchus.<ref>{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref> == Spèsiès == * Family '''''Ciconiidae''''' ** Genus ''Mycteria'' *** Dhâlko' Bluwok otabâ Wilwo (''Mycteria cinerea'') *** Yellow-billed Stork (''Mycteria ibis'') *** Painted Stork ( ''Mycteria leucocephala'') *** Wood Stork (''Mycteria americana'') ** Genus ''Anastomus'' *** Asian Openbill Stork (''Anastomus oscitans'') *** African Openbill Stork (''Anastomus lamelligerus'') ** Genus ''Ciconia'' *** Dhâlko' celleng, Ndao otabâ Dhalko' Sandang-lawe (''Ciconia episcopus'') *** Dhâlko' ''Hutan Rawa'', Dhâlko' ''storm'' (''Ciconia stormi'') *** Abdim's Stork (''Ciconia abdimii'') *** Maguari Stork (''Ciconia maguari'') *** Oriental White Stork (''Ciconia boyciana'') *** White Stork (''Ciconia ciconia'') *** Black Stork (''Ciconia nigra'') ** Genus ''Ephippiorhynchus'' *** Black-necked Stork (''Ephippiorhynchus asiaticus'') *** Saddle-billed Stork ( ''Ephippiorhynchus senegalensis'') ** Genus ''Jabiru'' *** Jabiru (''Jabiru mycteria'') ** Genus ''Leptoptilos'' *** Dhâlko' Tongtong otabâ Jenggot Solah (''Leptoptilos javanicus'') *** Greater Adjutant ( ''Leptoptilos dubius'') *** Marabou Stork (''Leptoptilos crumeniferus'') == Sombher == {{Reflist|}} 2oa3igf1bmtfbsaqomkxdu88jr41js9 64544 64543 2026-06-07T11:32:43Z Muufii 2890 64544 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} Dhâlko' otabâ èsebbhut jhughân ''bango'' panèka sebbhudhân mano' ḍâri famili Ciconiidae.<ref>{{Cite book |last=Parker |first=Sybil P. |url=https://books.google.co.id/books/about/McGraw_Hill_dictionary_of_biology.html?id=4WLwAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=McGraw-Hill Dictionary of Biology |date=1984 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-045419-4 |language=en}}</ref> Okoran bhâdhânna rajâ, sokona lanjhâng, lè'èrra lanjhâng tapè lebbi pènḍe' ḍâri mano' ''Kuntul'' sè anḍi' cocco' rajâ, kowat bân tebbel. Dhâlko' bisa ètemmo è wilajâ cuwacana anga'. Kakananna aropa kata', jhuko', bilis, cacèng, mano' kènè' bân mamalia kènè' è tana bâcca bân tasè'. Dhâlko' ta' anḍi' organ sowara syrinx saèngghâ ta' asowara. Cocco' sè èyaddhu sareng pasanganna panèka carana dhâlko' acaca aghântè'è sowara sebbhudhânna. == Morfologi == Okoranna dhâlko' acem-macem, molaè ḍâri marabou sè tèngghina 152 cm bân berrâ'na 8,9 kg sampè' dhâlko' Abdim, sè tèngghina coma 75 cm kalabân berrâ' 1,3 kg. Kèbân nèka jhughân anḍi' dimorfisme seksual ḍâlem okoran, dhâlko' lakè' lebbi rajâ sampè' 15% ḍâri binè' è sajumbla spèsiès (akadhi dhâlko' cocco' pelana), tapè coma sakonnè' bhidhâna ḍâri bentu' fisik. Bhidhâna coma bârna è iris matana kaḍuwâ' spèsiès genus Ephippiorhynchus.<ref>{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref> == Spèsiès == * Family '''''Ciconiidae''''' ** Genus ''Mycteria'' *** Dhâlko' Bluwok otabâ Wilwo (''Mycteria cinerea'') *** Yellow-billed Stork (''Mycteria ibis'') *** Painted Stork ( ''Mycteria leucocephala'') *** Wood Stork (''Mycteria americana'') ** Genus ''Anastomus'' *** Asian Openbill Stork (''Anastomus oscitans'') *** African Openbill Stork (''Anastomus lamelligerus'') ** Genus ''Ciconia'' *** Dhâlko' celleng, Ndao otabâ Dhalko' Sandang-lawe (''Ciconia episcopus'') *** Dhâlko' ''Hutan Rawa'', Dhâlko' ''storm'' (''Ciconia stormi'') *** Abdim's Stork (''Ciconia abdimii'') *** Maguari Stork (''Ciconia maguari'') *** Oriental White Stork (''Ciconia boyciana'') *** White Stork (''Ciconia ciconia'') *** Black Stork (''Ciconia nigra'') ** Genus ''Ephippiorhynchus'' *** Black-necked Stork (''Ephippiorhynchus asiaticus'') *** Saddle-billed Stork ( ''Ephippiorhynchus senegalensis'') ** Genus ''Jabiru'' *** Jabiru (''Jabiru mycteria'') ** Genus ''Leptoptilos'' *** Dhâlko' Tongtong otabâ Jenggot Solah (''Leptoptilos javanicus'') *** Greater Adjutant ( ''Leptoptilos dubius'') *** Marabou Stork (''Leptoptilos crumeniferus'') == Ghâmbhâr == <gallery> Bhengkek:Ciconia_ciconia_flying.jpg Bhengkek:Stork.jpg Bhengkek:Cig%C3%BCe%C3%B1aen%C3%81vila.jpg Bhengkek:Woolly-necked_Stork_(Ciconia_episcopus)_with_Black-headed_Ibises_W2_IMG_9730.jpg Bhengkek:-_Leptoptilos_crumeniferus_-.jpg Bhengkek:Black-necked_Stork_(Ephippiorhynchus_asiaticus)_near_Hodal_I_Picture_2021.jpg Bhengkek:Painted_Stork.jpg </gallery> == Sombher == {{Reflist|}} 9mh8of09es5kjiiesn0b0j39etovfor 64545 64544 2026-06-07T11:33:47Z Muufii 2890 added [[Category:Kèbân]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 64545 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} Dhâlko' otabâ èsebbhut jhughân ''bango'' panèka sebbhudhân mano' ḍâri famili Ciconiidae.<ref>{{Cite book |last=Parker |first=Sybil P. |url=https://books.google.co.id/books/about/McGraw_Hill_dictionary_of_biology.html?id=4WLwAAAAMAAJ&redir_esc=y |title=McGraw-Hill Dictionary of Biology |date=1984 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-045419-4 |language=en}}</ref> Okoran bhâdhânna rajâ, sokona lanjhâng, lè'èrra lanjhâng tapè lebbi pènḍe' ḍâri mano' ''Kuntul'' sè anḍi' cocco' rajâ, kowat bân tebbel. Dhâlko' bisa ètemmo è wilajâ cuwacana anga'. Kakananna aropa kata', jhuko', bilis, cacèng, mano' kènè' bân mamalia kènè' è tana bâcca bân tasè'. Dhâlko' ta' anḍi' organ sowara syrinx saèngghâ ta' asowara. Cocco' sè èyaddhu sareng pasanganna panèka carana dhâlko' acaca aghântè'è sowara sebbhudhânna. == Morfologi == Okoranna dhâlko' acem-macem, molaè ḍâri marabou sè tèngghina 152 cm bân berrâ'na 8,9 kg sampè' dhâlko' Abdim, sè tèngghina coma 75 cm kalabân berrâ' 1,3 kg. Kèbân nèka jhughân anḍi' dimorfisme seksual ḍâlem okoran, dhâlko' lakè' lebbi rajâ sampè' 15% ḍâri binè' è sajumbla spèsiès (akadhi dhâlko' cocco' pelana), tapè coma sakonnè' bhidhâna ḍâri bentu' fisik. Bhidhâna coma bârna è iris matana kaḍuwâ' spèsiès genus Ephippiorhynchus.<ref>{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref> == Spèsiès == * Family '''''Ciconiidae''''' ** Genus ''Mycteria'' *** Dhâlko' Bluwok otabâ Wilwo (''Mycteria cinerea'') *** Yellow-billed Stork (''Mycteria ibis'') *** Painted Stork ( ''Mycteria leucocephala'') *** Wood Stork (''Mycteria americana'') ** Genus ''Anastomus'' *** Asian Openbill Stork (''Anastomus oscitans'') *** African Openbill Stork (''Anastomus lamelligerus'') ** Genus ''Ciconia'' *** Dhâlko' celleng, Ndao otabâ Dhalko' Sandang-lawe (''Ciconia episcopus'') *** Dhâlko' ''Hutan Rawa'', Dhâlko' ''storm'' (''Ciconia stormi'') *** Abdim's Stork (''Ciconia abdimii'') *** Maguari Stork (''Ciconia maguari'') *** Oriental White Stork (''Ciconia boyciana'') *** White Stork (''Ciconia ciconia'') *** Black Stork (''Ciconia nigra'') ** Genus ''Ephippiorhynchus'' *** Black-necked Stork (''Ephippiorhynchus asiaticus'') *** Saddle-billed Stork ( ''Ephippiorhynchus senegalensis'') ** Genus ''Jabiru'' *** Jabiru (''Jabiru mycteria'') ** Genus ''Leptoptilos'' *** Dhâlko' Tongtong otabâ Jenggot Solah (''Leptoptilos javanicus'') *** Greater Adjutant ( ''Leptoptilos dubius'') *** Marabou Stork (''Leptoptilos crumeniferus'') == Ghâmbhâr == <gallery> Bhengkek:Ciconia_ciconia_flying.jpg Bhengkek:Stork.jpg Bhengkek:Cig%C3%BCe%C3%B1aen%C3%81vila.jpg Bhengkek:Woolly-necked_Stork_(Ciconia_episcopus)_with_Black-headed_Ibises_W2_IMG_9730.jpg Bhengkek:-_Leptoptilos_crumeniferus_-.jpg Bhengkek:Black-necked_Stork_(Ephippiorhynchus_asiaticus)_near_Hodal_I_Picture_2021.jpg Bhengkek:Painted_Stork.jpg </gallery> == Sombher == {{Reflist|}} [[Bhângsa:Kèbân]] lhx1ocspbkt857ywthqja44t6chspqe