Wikipedia madwiki https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Mèḍia Spesial Pakanḍhâ'ân Pangangghuy Pakanḍhâ'ânna pangangghuy Wikipèḍia Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia Bhengkek Pakanḍhâ'ânna bhengkek MèḍiaWiki Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki Cèṭa'an Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an Bhântowan Pakanḍhâ'ânna bhântowan Bhângsa Pakanḍhâ'ânna bhângsa TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 648 66045 66018 2026-09-14T02:33:24Z Lukjsly 1688 66045 wikitext text/x-wiki {{Infobox spesies}} '''Sokon''' (''Artocarpus altilis'') iyâ arèya nyamana bhungka sè andi' buwâ. Tamenan arèya tamaso' ka dâlem famili ''Moraceae.'' Buwâna sokon arèya tak andi' bighi bân bâdâ bàgiyan sè lembu', ènga' roti mon la marè è massak . Mangkana rèng-orèng Èropa onèngga ka buwâ rèya "buwâ roti" otâbâ ''breadfruit'' ( [[:id:Bahasa Inggris|Ingg]].) bân ''broodvrucht'' ( [[:id:Bahasa Belanda|Bld.]]). Tamenan arèya èkoca' kèya '''timbul''', '''kulur''' (Sunda), otâbâ '''kluwih''' (Jhâbâ), '''kulu''' (Aceh), '''kalawi''' (Minang), '''bakara'''' (Makasar), bân '''sukun''' (Indonesia). Kolèk buwâna aberna bhiru ḍâun abâk kakonèngan. Tamenan rèya biasana bisa tèngghi ra-kèra 30 meter, makkè bâdâ sè coma bellâsân meter. Asal-usulla tamenan rèya ra-kèra ḍâri Kepulauan Nusantara ka Papua. Ra-kèra jâmânna padhâgângan ahèr Kerajaan Majapahit, sokon nyalamber ḍâri Polo Jhâbâ ka Polo Maluku. Penjajahan bhângsa Èropa aghâbhây sokon nyalamber kadimma-dimma. == Jhâjhârbhâ'ân == Bhungkana sokon biyasana anḍi' bhungka sè tèngghi bisa sampè' 30 mèter. Maskè biyasana mon è ḍhisa tèngghina coma bellâsân mèter. Hasèl ḍâri klonning biyasana bhungkana pèndek bân aranca' mabâ. Bhungka kajuna rajâ bân loros sampè' 8 mèter. Ca'-ranca'en ta' rapet, loros ka pèngghir bân ḍâunna jâ-rajâ sè tombuna atè-ghântè. Lèbâr ḍâunna 20-40 x 20-60 cm, menyirip, abâk ghâli akanta kolè', abârna bhiru ḍâun sè ngernyap è bun attassâ, abâk beddhâng, kasar bân anḍi' lu-bulu alos è bun bâbâ ḍâunna. Konco'en atotop bi' ḍâun sè lebbi rajâ aropana kerucut. Sakabbhina bâgiyân bhungkana bisa makalowar ghetta potè (lateks) mon èlokaè. Kembânga bâḍâ è seddhi'en ḍâun, è konco'en ranca'. Kembhâng lakè' aropa ènga' kol-tokol lanjhâng sè aghântong, lanjhânga ra-kèra 15-25 cm, bhârnana bhiru ngoḍâ bân aobâ konèng mon la massa', serbuk sarina abârna konèng bân ghâmpang èabbher bi' angèn. Kembhâng binè' majemuk ropana bungkol otabâ abâk loncong rakèra 5-7 x 8-10 cm sè abârna bhiru ḍâun. Buwâ majemuk iyâ rèya hasèl ḍâri kembhâng binè' majemuk sè diamâterra 10-30 cm. Buwâ sè bâḍâ bighina èkoca' kolor iyâ rèya kolè' buwâna abârna bhiru ḍâun, anḍi' duri-duri lemmes sè pèndâ' è lowarra. Buwâ sè taḍâ' bighina èsebbhut sokon biyasana kolè' buwâna abârna bhiru abâk konèng bân durina akanta masaghi 4 otabâ masaghi 6 è kolè'en. Bighina kolor ropana bungkol abâk pèppa' sampè' abâk masaghi, abârna soklat, ra-kèra 2,5 cm, bân èbhundhu' bi' kolè' kembhânga. Dhinèng buwâna sokon ta' ngasèllaghi bhighi bân bhundhu'en kembhânga è bun attas acampo sajân rajâ dhâddhi ḍhâghing buwâna sokon. Rèngkessâ, cara reproduksi generatif otabâ vegetatif aberri' kaghâmpangan ḍâlem mabânnya' ka'-bhungka'an ḍâlem spesies Artocarpus, bân cara vegetatif lebbi segghut èangghuy kalabân tojjhuwân komersial amarghâ hasèlla sè lebbi lekkas bân pagghun (konsisten). == Kabina (Reproduksi) == Ka'-bhungka'an ḍâlem genus Artocarpus (akanta nangka, sokon, bân cempedak) bisa akabin ngangghuy 2 cara; iyâ rèya akabin kalabân cara generatif (seksual/akabin kembhâng lakè'-binè') bân cara vegetatif (aseksual/ ta' akabin). Cara akabin generatif bhuto prosès makabin (penyerbukan) sè pas ngasèllaghi bighi. Bhungkana nangka (Artocarpus heterophyllus) bân cempedak (Artocarpus integer) biyasana anḍi' bighi bân bisa èpabânnya' ngangghuy cara generatif lèbât namen bighina. Ka'-bhungka'an sè asalla ḍâri bighi biyasana bhuto bâkto lebbi abit (ra-kèra 5-10 taon) sopajâ bisa ngasellaghi buwâ. Cara kabin (mabânnya' bhungka/ reproduksi) sè vegetatif ta' ngangghuy bighi, tapè ngangghuy bâgiyân ka'-bhungka'ânna (akanta ramo', bhungka kaju, otabâ ḍâun) ka'agghuy madhâddhi bhungka anyar. Cara rèya bisa madhâddhi bhungka sè anyar anḍi' tanḍhâ genetik sè paḍâ bi' bhungka asalla bân bisa lebbi ceppet ngasèllaghi buwâ ètembhâng cara kabin generatif. Sokon (Artocarpus altilis) iyâ rèya conto palèng omom cara akabin alami kalabân ngangghuy tunas vegetatif è ramo'en. Buwâna sokon asèpat parthenocarpic (taḍâ' bighina), sa'engghâ mabânnya' bhungka kalabân cara generatif abâk malarat. Cara vegetatif akanta stek ramo', stek konco'en ḍâun bân stek bhungka sè segghut ekalako ḍâ' bhungkana sokon bân nangka ghâbây mabânnya' bhungkana. Cara okulasi otabâ cangkok segghut èangghuy kèya, otamana ḍâ' bhungkana nangka, ka'angghuy maceppet ngasèllaghi bân molong buwâna bân mapagghun sèpat akanta bhungka asalla. Cara okulasi tamaso' cara anyar (''modern'') sè palèng segghut èangghuy ka'angghuy mabânnya' ka-bhungka'an otamana ḍâ' bhungkana sokon. Cara generatif ḍâ' tatombuwân genus Artocarpus (tamaso' nangka, sokon, bân cempedak) iyâ rèya makabin otabâ matemmo kembhâng lakè' (serbuk sari) bân kembhâng binè' (putik) lèbât penyerbukan, sè laju ngasèllaghi bighi. Tatombuwân Artocarpus, kembhâng lakè' bân kembhâng binè' en apèsa ḍâlem sèttong bhungka (monoecious). Panyerbukan biyasana èbhânto bi' angèn otabâ kèbân akanta nyarowan otabâ ghâpper. Samarèna panyerbukan, pas proses pembuahan (tatemmona kembhâng lakè' bân kembhâng binè') sè ngasèllaghi bighi bân buwâ. Bighi sè bâḍâ è ḍâlem buwâ sè la massa' laju ètamen dhâddhi bhibhit anyar. Bhibhit sè èhasèllaghi ḍâri cara generatif biyasana tombu kalabân ramo' sè kowat bân jheg-jheg, bân bhuto bâkto lebbi abit ghâbây bisa ngasèllaghi buwâ. Salaèn jârèya, tombuwân ḍâri cara generatif biyasana sèpat tombuwân sè è anḍi' lebbi acem-macem ta' malolo paḍâ akanta bhungka asalla (korbhina) sè bhâghus polana bâḍâ segregasi genetik. Ka'angghuy mancèng tombuna kembhâng è ka'-bhungka'an ḍâlem genus Artocarpus (akantanangka, cempedak, bân sokon), cara sè biyasa bân teppa' iyâ rèya ngangghuy emmès (pupuk) sè aèssè fosfat (P) bân kalium (K) sè tègghi bân cara atanè sè teppa'. Ngetto' ranca' sè produktif otabâ cè lebbhâ'en bisa mangallè ènergi ḍâlem tatombuwân sopajâ lebbi ceppet ngasèllaghi buwâ bân kembhâng. Salaèn jârèya, pastè'aghi tatombuwânna èsèram bi' aeng sè cokop, amarghâ korangnga aeng bisa adhâddhiaghi rontona kembhâng bân buwâ. Jâgâ kèya kabâḍâ'ân tanana sopajâ tetep landhu bân berri' nutrisi tana sè cokop. Tana sè sèhat bisa adhâddhiaghi tamennan bisa tombu kalabân optimal tamaso' tombuna kembhâng. Jhâ' loppa kèya ka'angghuy ajâgâ tatombuwân ḍâri hama bân panyakè' sè bisa aganggu ḍâ' proses tombuna kembhâng bân buwâ. === Kabin silang ḍâlem genus Artocarpus === Kabin silang ḍâlem genus Artocarpus sè palèng èkennal iyâ rèya tombuwân nangkadak, hasèl ḍâri kabin silang tombuwân nangka binè' (Artocarpus heterophyllus) bi' tombuwân cempedak lakè' (Artocarpus integer). Hasèl ḍâri kabin silang rèya biyasana dhâddhi tatombuwân varietas unggul sè macampo kaotama'an ḍâri 2 bhungka asalla, akanta buwâ sè lebbi produktif, rassana sè manès, bâu sè ta' cè' nyergv'en, bân ghetta sè lebbi sakonè'. == Hasèl bân kaghuna'anna == Buwâna sokon iyâ rèya kakanan sè dhâddhi sombher karbohidrat è pan-brâmpan polo è da'èra tropis, otamana è Psifik bân Asia Tenggara. SOkon bisa èmassa' langsung otabâ ètong-potong dâllu. Biyasana âmassa' kalabân cara èkokos, èghuring, èsangngar, otabâ ètono. Buwâna sokon sè èmassa'a bisa èpotong tèpès bân èpakerrèng kalabân cara èjemmor mata'arè otabâ ngangghuy tomang, sa'èngghâ bisa èsèmpen ḍâlem bâkto sè abit. È polo Pasifik, kalebbiyân molong buwâ sokon bhâkal èfèrmèntasi pan-brâmpan minggu kalabân cara èpendem ḍâlem lobâng è tana, sa'èngghâ aobâ dhâddhi akanta kèju sè bisa èsèmpen abit, bergizi bân bisa èpadhâddhi samacemma rotè pangghâng. Sokon bisa kèya èpadhâddhi krèpè' klabân cara èkerra' pès-tèpès bân èghuring. Sokon bisa ngasèllaghi buwâ sampè' 200 bigghi' sabbhân bhungka. Bhân-sabbhân buwâna berrâ'en bisa sampè' 400-1200 gr, tapè bâḍâ kèya macem varietas sokon sè berrâ'en buwâna bisa sampè' 5 kg. Okoran energina antara 470-670 kJ sabbhân 100 gram. == Pamanpaatan è Masyarakat == Buwâ sokon arèya sombher karbohidrat è è daèrah tropis, aotama è Kepulauan [[:id:Samudra Pasifik|Pasifik]] bân [[:id:Asia Tenggara|Asia Tenggara]]. Buwâ sokon kennèng è massak bhuto otâbâ è potongː è kokos, è ghuring, è sangngar, bân è tono. Buwâ sokon kennèng ê ghâbhây karèpè', caranaː buwâna è res-èrès tèpès terros è ghuring. Buwâ sè marè è kerrèngngaghi kennèng è ghâbhây teppong. Dâunna kennèng è ghunaaghi ghâbhây pakan kèbàn. Kolè' bhungkana lambâ ê ghâbhây bahan kalambhi. Ghettana è ghunaaghi ghâbhây nambhel parao. Kajuna bhungka arèya kennèng kaghâbhây pakakas bân parao. == Ghâmbhâr == <gallery mode="packed"> Berkas:+ꦱꦸꦏꦸꦤ꧀ꦢꦶꦧꦼꦭꦃ+sukun dibelah-2019.jpg|Sokon èpoka Berkas:Buah Sukun.jpg|Buwâna sokon ngoḍâ Berkas:ꦏꦿꦶꦥꦶꦏ꧀ ꦱꦸꦏꦸꦤ꧀ ꦥꦶꦭꦁꦱꦫꦶ - keripik sukun - pilangsari 2019 01.jpg|Kerêpê' sokon Berkas:-ꦮꦺꦴꦃ ꦱꦸꦏꦸꦤ꧀ ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ ꦩꦠꦼꦁ-Buah sukun masak-2019.jpg|Buwâna sokon sê massa' Berkas:-ꦱꦸꦏꦸꦤ꧀ ꦉꦧꦸꦱ꧀-Sukun Rebus-2019.jpg|Sokon towap Berkas:"+arya+" Artocarpus altilis tree ꦮꦸꦠ꧀ ꦱꦸꦏꦸꦤ꧀ krucuk 2019 01 0.jpg|Bhungkana sokon Berkas:Artocarpus altilis 麵包樹 20210412100900 01.jpg|Kembhânga sokon Berkas:ARS breadfruit49.jpg|Buwâ Sokon </gallery> == Sombher == * Smith, N.J.H, J.T. Williams, D.L. Plucknett, and J.P. Talbot. 1992. ''Tropical Forest and Their Crops''. Cornell Univ., Ithaca. * Verheij, E.W.M. dan R.E. Coronel (eds.). 1997. ''Sumber Daya Nabati Asia Tenggara 2: Buah-buahan yang dapat dimakan''. PROSEA – Gramedia. Jakarta. [[Bhângsa:Totombuwân]] [[Bhângsa:Moraceae]] t8fhuz2fu2ural69ht8ps34jjzudzfq 0 6036 66036 66025 2026-09-13T16:35:51Z Rèng anè 4736 66036 wikitext text/x-wiki {{multiscript|Kottha|ꦏꦺꦴꦛ꧀ꦛ|كَوڟّا}} {{Parkara|èkan ḍâèra ḍâlem pamèyarsan omom|èkan administrasi wilayah Inḍonèsia|Kottha (Inḍonèsia)}} {{Parkara|kottha (city)|kottha kènè' saonḍhâk kecamadhân otabâ distrik|kottha kènè'{{!}}kottha kènè' (town)}} {{Kegunaan lain}} {{Wiktionary}} [[File:Earthlights dmsp 1994–1995.jpg|jmpl|Sonar tha-kottha dhunnya ḍâri angkasa. NASA. Dhâlârân Marc Imhoff]] '''Kottha''' ({{langx|en|city|italic=yes}}; {{langx|zlm|bandar|italic=yes}}) èngghi panèka panambhâghân manḍâtan parmokèman bân parengghun sè aghâḍhuwi majupat wilayah administrasi sè èrampa ḍâlem pamatrabhân undang-undang mangsana tèmet sè ampon ngatonaghi bâtek bân tora kaoḍi'ân parkottha'an. Sistem kottha èngghi panèka sapanḍhâ tha-kottha sè patang ghumantong sacara fungsional ḍâlem sèttong wilayah bân amasèsa ḍâ' wilayah saèdhârrâ. Sistem kottha abirâsa distribusi kottha, indèks, bân ka'aghulân kottha amangsan fungsi kottha.<ref>{{Cite book|last=Muta'ali|first=Lutfi|date=2015|url=|title=Teknik Analisis Ragional untuk panrèka'an Wilayah, Tata Ruang, dan Lingkungan|location=Yogyakarta|publisher=Fakultas Gegrafi (BPFG) Universitas Gajah Mada|isbn=|pages=|url-status=live}}</ref> Kottha maslèra sentangan [[Pola tèmetan|tèmet]] kelabân jumlah [[pangengghun]] sè rèlatif rajâ bân [[cerrèmon pangengghun]] sè tèngghi. Sapalè rowa, pamokèman sè bâḍâ asèpat pagghun bân èkèlem dhâlârân masyarakat hèterogèn.{{Sfn|Jamaluddin|2017|p=35}} Padhâparan kottha aslèra hasèl ḍâri nyekkarra [[dhisa]] ḍâlem pabibârân pamokèman bân ngaongghâna jumlah pangengghun.{{Sfn|Jamaluddin|2017|p=41-42}} Kottha afungsi mènangka maor pamokèman bân aktivitas manossa ḍâmon kataksèyanna ngabhâḍhi mèlaghis pentèng ḍâ' wilayah neng èdhârrâ ḍâlem manḍâtan [[pardhâghângan]], [[Parnata|parnatan]], industri, bân [[Bhudhâjâ|kabhudhâjâ'ân]].{{Sfn|Jamaluddin|2017|p=52-53}} Palaoran kottha mènangka engghunan pamokèman èkamasèsa dhâlârân kalastana lampanan è lonè [[jhâsa]], [[transportasi]], bân [[manufaktur]]. Kottha kèya ghâḍhuwân kaslonḍhubhân èngghi ka'ḍissa bhânḍhâna oḍi' bân onḍhâk [[Pidana|kriminalitas]] sè tèngghi.<ref>{{Cite book|last=Murdiyanto, E.|first=|date=2008|url=http://repository.upnyk.ac.id/3224/1/Buku_Sosperd-Eko_Murdiyanto.pdf|title=Sosiologi PerDhisaan|location=Yogyakarta|publisher=Wimaya Press|isbn=978-979-8918-88-9|pages=204|url-status=live|access-date=2024-12-24|archive-date=2022-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117062355/http://repository.upnyk.ac.id/3224/1/Buku_Sosperd-Eko_Murdiyanto.pdf|dead-url=yes}}</ref> == Istilah == [[File:NYC_wideangle_south_from_Top_of_the_Rock.jpg|jmpl|Pemandangan Kottha New York]] Pamèyarsan "kottha" saka'ḍimma sè èkapatrap è [[Inḍonèsia]] araguy pamèyarsan "town" bân "city" ḍâlem [[bhâsa Inggris]]. Sapalèyanna, taksè kèya [[kapitonim]] "[[Kottha (administrasi negara)|Kottha]]" sè maslèra èkan administrasi naghârâ è andhâbbhâ [[provinsi]]. Artikel rèya akanḍhâi "kottha" ḍâlem pamèyarsan omom (nyama jenis, ''common name''). Kottha èbhidhâ'aghi sacara morsa' (kontras) ḍâri [[dhisa]] otabâna [[kampong]] alèngghâ okoranna, cerrèmon pangengghun, kepentèngan, otabâ status hukumma.{{fact}} Dhisa otabâ kampong èpongkas lahan kasarḍâ bhunten pamokèman. Kottha aghâḍhuwi tello' tora otama, èngghi panèka aghâḍhuwân cerrèmon pangengghun sè ronjut, panambhâghân sanèskara cakangan, bân cakangan otama non pananeman. == Panrèka'an tata ruang == Tèori panrèka'an ampon nyekkar ḍhimènan bân mokpara menḍâng parobâ'ân rontongè aghilina bâkto. Anandhinèng karsa panrèka'an dhibi', sejjhâk Patrick Geddes èkanokèl ḍâlem Rafita (2016) nyometta bhâḍhi sè partama kantos samangkèn lastarè mokpara menḍâng parobâ'ân. Tèori panrèka'an mola asekkar lastarèna rèvolusi industri sè ngatemma'an bujuddhâ kaondhurân kottha. Bujuddhâ rèvolusi industri karasan sè mabhâḍhi kabhutowan palako è parkottha'an angongghâ'ân, kelabân ka'ḍinto dhâddhiyâ dègradasi lingkungan sè aghâbây bhângkat kottha nerrowaghi sèttong rèformasi.{{Sfn|Prihatin, Daryanti, bân Pramadha|2019|p=21}} Rèvolusi industri dhibi' ampon ngarèpta'aghi parobâ'ân èngghi ka'ḍissa kalabân taksèna tha-kottha industri sè matemma'an pamataran pangengghun mola ḍâèra pananeman ḍâ' ḍâèra industri. Apatarra paengghun ḍâri Dhisa ka kottha sè ta' aghâḍhuwi pangonèngan parkara ka'oḍi'ân kottha sapanèka sè marghi'aghiyâ parobâ'ân rantapan kottha. Pambhângonan atotongghâ Pambhângonan atotongghâ èngghi panèka pambhângonan sè ma'ambheri kabhutowan samangkèn tanpa ngorbanaghi kamampowan generasi mapaghi' ka'angghuy ma'ambheri kabhutowan sèsan dhibi'. Panrèka'an tata ruang maslèra'aghi prosès karaju' (sè bhunten produk pamongkas aregghi matè) b. Panrèka'an tata ruang sè morbhâ bân karaju' aragây: panrèka'an fisik-spasial, panrèka'an pamaoran (komunitas), panrèka'an sombher dhâjâ. c. panrèka'an tata ruang èlampanè alèngghâ kapentèngan masyarakat. d. panrèka'an tata ruang èlampanè kelabân alèngghâ'aghi partèmbhângan sombher dhâjâ sè kalasta. e. Trèka tata ruang sè ètorsona maslèra'aghi trèka sè èrèkenaghi kèngèng èmaojudaghiyâ.{{Sfn|Prihatin, Daryanti, bân Pramadha|2019|p=22}} Ḍâri clèḍi tèori panrèka'an sè maojud, taksè sala sèttong tèori sè sekken ghâutanna kelabân parantapan wilayah bân kottha èngghi ka'ḍissa tèori Archibugi sè maèdhiraghi taghâut pamatrabhân komponèn panrèka'an wilayah. == Fungsi == [[File:Kuopion Keskustaa.jpg|jmpl|303x303px|[[Kuopio|Kottha Kuopio]], [[Finlandia]]]] Kottha sè ampon anyekkar majhu aghâḍhuwi peranan bân fungsi sè langkong bibârân pandhâliyânna mènangka atètèng: * Mènangka Engghunan Panambhâghân ḍâri clèḍi corak produksi. Anḍhi: [[Kottha Keḍiri|Keḍiri]], [[Kottha Pekanbaru|Pekanbaru]], bân [[Kottha Bontang|Bontang]] * Mènangka panambhâghân ḍâri bânnya' pardhâghângan bân jhughân kaobângan. Anḍhi: [[Kottha Mèḍan|Mèdan]], [[Kottha Sorbhâjâ|Sorbhâjâ]], [[Hong Kong]], [[Singapura]], bân [[Frankfurt]] * Mènangka panambhâghân ḍâri parnatan. Anḍhi: [[Brasilia]] ([[èbhu koṭṭa]] [[Brasil]]), [[Washington DC]] (èbhu koṭṭa [[Amerika Serikat|Amèrika Serikat]]), [[Canberra]] (èbhu koṭṭa [[Australia]]) * Mènangka panambhâghân ḍâri sèttong kabhudhâjâ'ân. Anḍhi: [[Yogyakarta (kottha)|Yogyakarta]] bân [[Kottha Surakarta|Surakarta]] * Mènangka Panoak Kottha Panambhâghân otabâ [[Kottha satelit]]. Anḍhi: [[Tangerang Lao']], [[Kottha Binjai|Binjai]], bân [[Kottha Batu]] ==Sombher== {{Reflist|2}} dw3zwpan5eb6gs5aq2uggihftumh45d 66064 66036 2026-09-14T09:58:13Z Rèng anè 4736 /* Fungsi */ 66064 wikitext text/x-wiki {{multiscript|Kottha|ꦏꦺꦴꦛ꧀ꦛ|كَوڟّا}} {{Parkara|èkan ḍâèra ḍâlem pamèyarsan omom|èkan administrasi wilayah Inḍonèsia|Kottha (Inḍonèsia)}} {{Parkara|kottha (city)|kottha kènè' saonḍhâk kecamadhân otabâ distrik|kottha kènè'{{!}}kottha kènè' (town)}} {{Kegunaan lain}} {{Wiktionary}} [[File:Earthlights dmsp 1994–1995.jpg|jmpl|Sonar tha-kottha dhunnya ḍâri angkasa. NASA. Dhâlârân Marc Imhoff]] '''Kottha''' ({{langx|en|city|italic=yes}}; {{langx|zlm|bandar|italic=yes}}) èngghi panèka panambhâghân manḍâtan parmokèman bân parengghun sè aghâḍhuwi majupat wilayah administrasi sè èrampa ḍâlem pamatrabhân undang-undang mangsana tèmet sè ampon ngatonaghi bâtek bân tora kaoḍi'ân parkottha'an. Sistem kottha èngghi panèka sapanḍhâ tha-kottha sè patang ghumantong sacara fungsional ḍâlem sèttong wilayah bân amasèsa ḍâ' wilayah saèdhârrâ. Sistem kottha abirâsa distribusi kottha, indèks, bân ka'aghulân kottha amangsan fungsi kottha.<ref>{{Cite book|last=Muta'ali|first=Lutfi|date=2015|url=|title=Teknik Analisis Ragional untuk panrèka'an Wilayah, Tata Ruang, dan Lingkungan|location=Yogyakarta|publisher=Fakultas Gegrafi (BPFG) Universitas Gajah Mada|isbn=|pages=|url-status=live}}</ref> Kottha maslèra sentangan [[Pola tèmetan|tèmet]] kelabân jumlah [[pangengghun]] sè rèlatif rajâ bân [[cerrèmon pangengghun]] sè tèngghi. Sapalè rowa, pamokèman sè bâḍâ asèpat pagghun bân èkèlem dhâlârân masyarakat hèterogèn.{{Sfn|Jamaluddin|2017|p=35}} Padhâparan kottha aslèra hasèl ḍâri nyekkarra [[dhisa]] ḍâlem pabibârân pamokèman bân ngaongghâna jumlah pangengghun.{{Sfn|Jamaluddin|2017|p=41-42}} Kottha afungsi mènangka maor pamokèman bân aktivitas manossa ḍâmon kataksèyanna ngabhâḍhi mèlaghis pentèng ḍâ' wilayah neng èdhârrâ ḍâlem manḍâtan [[pardhâghângan]], [[Parnata|parnatan]], industri, bân [[Bhudhâjâ|kabhudhâjâ'ân]].{{Sfn|Jamaluddin|2017|p=52-53}} Palaoran kottha mènangka engghunan pamokèman èkamasèsa dhâlârân kalastana lampanan è lonè [[jhâsa]], [[transportasi]], bân [[manufaktur]]. Kottha kèya ghâḍhuwân kaslonḍhubhân èngghi ka'ḍissa bhânḍhâna oḍi' bân onḍhâk [[Pidana|kriminalitas]] sè tèngghi.<ref>{{Cite book|last=Murdiyanto, E.|first=|date=2008|url=http://repository.upnyk.ac.id/3224/1/Buku_Sosperd-Eko_Murdiyanto.pdf|title=Sosiologi PerDhisaan|location=Yogyakarta|publisher=Wimaya Press|isbn=978-979-8918-88-9|pages=204|url-status=live|access-date=2024-12-24|archive-date=2022-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221117062355/http://repository.upnyk.ac.id/3224/1/Buku_Sosperd-Eko_Murdiyanto.pdf|dead-url=yes}}</ref> == Istilah == [[File:NYC_wideangle_south_from_Top_of_the_Rock.jpg|jmpl|Pemandangan Kottha New York]] Pamèyarsan "kottha" saka'ḍimma sè èkapatrap è [[Inḍonèsia]] araguy pamèyarsan "town" bân "city" ḍâlem [[bhâsa Inggris]]. Sapalèyanna, taksè kèya [[kapitonim]] "[[Kottha (administrasi negara)|Kottha]]" sè maslèra èkan administrasi naghârâ è andhâbbhâ [[provinsi]]. Artikel rèya akanḍhâi "kottha" ḍâlem pamèyarsan omom (nyama jenis, ''common name''). Kottha èbhidhâ'aghi sacara morsa' (kontras) ḍâri [[dhisa]] otabâna [[kampong]] alèngghâ okoranna, cerrèmon pangengghun, kepentèngan, otabâ status hukumma.{{fact}} Dhisa otabâ kampong èpongkas lahan kasarḍâ bhunten pamokèman. Kottha aghâḍhuwi tello' tora otama, èngghi panèka aghâḍhuwân cerrèmon pangengghun sè ronjut, panambhâghân sanèskara cakangan, bân cakangan otama non pananeman. == Panrèka'an tata ruang == Tèori panrèka'an ampon nyekkar ḍhimènan bân mokpara menḍâng parobâ'ân rontongè aghilina bâkto. Anandhinèng karsa panrèka'an dhibi', sejjhâk Patrick Geddes èkanokèl ḍâlem Rafita (2016) nyometta bhâḍhi sè partama kantos samangkèn lastarè mokpara menḍâng parobâ'ân. Tèori panrèka'an mola asekkar lastarèna rèvolusi industri sè ngatemma'an bujuddhâ kaondhurân kottha. Bujuddhâ rèvolusi industri karasan sè mabhâḍhi kabhutowan palako è parkottha'an angongghâ'ân, kelabân ka'ḍinto dhâddhiyâ dègradasi lingkungan sè aghâbây bhângkat kottha nerrowaghi sèttong rèformasi.{{Sfn|Prihatin, Daryanti, bân Pramadha|2019|p=21}} Rèvolusi industri dhibi' ampon ngerèpta'aghi parobâ'ân èngghi ka'ḍissa kelabân taksèna tha-kottha industri sè matemma'an pamataran pangengghun mola ḍâèra pananeman ḍâ' ḍâèra industri. Apatarra paengghun ḍâri Dhisa ka kottha sè ta' aghâḍhuwi pangonèngan parkara kaoḍi'ân kottha sapanèka sè marghi'aghiyâ parobâ'ân rantapan kottha. Pambhângonan atotongghâ Pambhângonan atotongghâ èngghi panèka pambhângonan sè ma'ambheri kabhutowan samangkèn tanpa ngorbanaghi kamampowan generasi mapaghi' ka'angghuy ma'ambheri kabhutowan sèsan dhibi'. Panrèka'an tata ruang maslèra'aghi prosès karaju' (sè bhunten produk pamongkas aregghi matè) b. Panrèka'an tata ruang sè morbhâ bân karaju' aragây: panrèka'an fisik-spasial, panrèka'an pamaoran (komunitas), panrèka'an sombher dhâjâ. c. panrèka'an tata ruang èlampanè alèngghâ kapentèngan masyarakat. d. panrèka'an tata ruang èlampanè kelabân alèngghâ'aghi partèmbhângan sombher dhâjâ sè kalasta. e. Trèka tata ruang sè ètorsona maslèra'aghi trèka sè èrèkenaghi kèngèng èmaojudaghiyâ.{{Sfn|Prihatin, Daryanti, bân Pramadha|2019|p=22}} Ḍâri clèḍi tèori panrèka'an sè maojud, taksè sala sèttong tèori sè sekken ghâutanna kelabân parantapan wilayah bân kottha èngghi ka'ḍissa tèori Archibugi sè maèdhiraghi taghâut pamatrabhân komponèn panrèka'an wilayah. == Fungsi == [[File:Kuopion Keskustaa.jpg|jmpl|303x303px|[[Kuopio|Kottha Kuopio]], [[Finlandia]]]] Kottha sè ampon anyekkar majhu aghâḍhuwi peranan bân fungsi sè langkong bibârân pandhâliyânna mènangka atètèng: * Mènangka Engghunan Panambhâghân ḍâri clèḍi corak produksi. Anḍhi: [[Kottha Keḍiri|Keḍiri]], [[Kottha Pekanbaru|Pekanbaru]], bân [[Kottha Bontang|Bontang]] * Mènangka panambhâghân ḍâri bânnya' pardhâghângan bân kaobângan. Anḍhi: [[Kottha Mèḍan|Mèdan]], [[Kottha Sorbhâjâ|Sorbhâjâ]], [[Hong Kong]], [[Singapura]], bân [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] * Mènangka panambhâghân ḍâri parnatan. Anḍhi: [[Brasília|Brasilia]] ([[èbhu koṭṭa|èbhu kottha]] [[Brasil]]), [[Washington DC]] (èbhu kottha [[Amerika Serikat|Amèrika Serikat]]), [[Canberra]] (èbhu kottha [[Australia]]) * Mènangka panambhâghân ḍâri sèttong kabhudhâjâ'ân. Anḍhi: [[Kottha Yogyakarta|Yogyakarta]] bân [[Kottha Surakarta|Surakarta]] * Mènangka Panoak Kottha Panambhâghân otabâ [[Kottha satelit]]. Anḍhi: [[Kottha Tangerang Lao'|Tangerang Lao']], [[Kottha Binjai|Binjai]], bân [[Kottha Batu]] ==Sombher== {{Reflist|2}} 13x0w7ysuyzk3diix5ka7imzv9eq9wy 0 13579 66048 62199 2026-09-14T02:57:05Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66048 wikitext text/x-wiki '''Hokom''' ( [[Kata serapan dalam bahasa Indonesia|èadaptasi]] ḍâri [[bhâsa Arab]]: حكم ) panèka kompolan paratoran sè aropaaghi [[Norma sosial|norma]] bân sanksi-sanksi.<ref name=":0">“[https://web.archive.org/web/20211224100854/http://repository.uinjambi.ac.id/72/1/Book-Dasar-Dasar%20Ilmu%20Hukum.pdf Dasar-Dasar Ilmu Hukum]” (PDF). Èarsip dâri versi asli (PDF) tangghâl 2021-12-24. Èakses tangghâl 2025-04-08</ref> Hokom panèka aropaaghi sakabbhinah kaèḍah-kaèḍah bân prinsip sè ngator tatanan sè tamaso' lembaga bân proses kaangghuy awujudâghi panerapan atoran-atoran panèka mènangka kanyataan è [[masyarakat]]. Hokom panèka sèttong-sèttong sè èkabâliaghi sareng kaoḍi'ân [[manossa]] aroju’ ḍâ' [[sistem]] sè palèng penting ḍâlem alaksanaaghi serangkaian [[Kekuasaan|kakowasaan]] panegakan hokom sareng kelembagaan penegak hokom karana sadhâjâ kaoḍi'ân manossa èbâtesi sareng hokom.<ref>Robertson, ''Crimes against humanity'', 90; see "analytical jurisprudence" for extensive debate on what law is; in ''The Concept of Law'' Hart argued law is a "system of rules" (Campbell, ''The Contribution of Legal Studies'', 184); Austin said law was "the command of a sovereign, backed by the threat of a sanction" (Bix, [https://plato.stanford.edu/entries/austin-john/#3 John Austin]); Dworkin describes law as an "interpretive concept" to achieve justice (Dworkin, ''Law's Empire'', 410); and Raz argues law is an "authority" to mediate people's interests (Raz, ''The Authority of Law'', 3–36).</ref><ref>Diva Lufiana Putri, Sari Hardiyanto, "[https://www.kompas.com/tren/read/2022/06/11/150500365/mengenal-apa-itu-hukum-pengertian-unsur-dan-sumbernya?page=all Mengenal Apa Itu Hukum: Pengertian, Unsur, dan Sumbernya,]" Èakses dâri Kompas tangghâl 2025-04-08</ref> Hukum ngator sanksi ghâbây nyalaèh kaghunaannah kekuasaan è bidang [[politik]], ekonomi bân masyarakat ḍâlem bânnya' cara bân abâḍâaghi mènangka perantara otama è ḍâlem hubungan sosial antar[[masyarakat]] è bâbâna pelanggaran hak-hak individu è ḍâlem [[Hukum perdata|hokom perdata]], bân [[Hukum pidana|hokom pidana]] sè nyarèh cara naghârâ kaangghuy nuntut pelaku pelanggaran hokom publik. Administratif hokom èghunaaghi kaangghuy marèksa lalakonna [[Pamarènta'an|pamarènta]], è bâkto [[Hukum internasional|hokom internasional]] ngator parkara antara naghârâ-naghârâ berdaulat è ḍâlem kegiatan molaè ḍâri padhâghângan, lingkungan, paratoran otabâ tindakan militer. Filsuf [[Aristoteles]] nyataaghi jhâ' " [[Supremasi hukum|supremasi hokom]] bhâkal lebbi beccè' ḍâri [[Pamarènta'an|pamarenta'an]] tirani sè èghâdhui."<ref>n.b. this translation reads, "it is more proper that law should govern than any one of the citizens: upon the same principle, if it is advantageous to place the supreme power in some particular persons, they should be appointed to be only guardians, and the servants of the laws." (Aristotle, [https://id.wikisource.org/wiki/Politics_(Aristotle)/Book_3#3:16 ''Politics'' 3.16]).</ref><ref>''Kamus Besar Bahasa Indonesia'' edisi V</ref> == Etimologi == Oca’ hokom asalla ḍâri [[bhâsa Arab]] ''al-hukmu'' sè artèna kapotosan, katetapan, parènta, pamarènta’an, kakobasa’an ban okoman.<ref>Nafis, Ph.D., M. Cholil (2011). ''[https://www.google.co.id/books/edition/Teori_hukum_ekonomi_syariah/Kzg6YAAACAAJ?hl=en Teori Hukum Ekonomi Syariah]''. Penerbit Universitas Indonesia. hlm. 15. <nowiki>ISBN 9789794564561</nowiki>.</ref> Para ahli bân [[sarjana]] hokom ampon nyoba' abherri' pemahaman otabâ definisi hokom, namong ghi’ taḍâ' sèttong ahli otabâ sarjana hokom sè bisa abherri' pemahaman hokom sè ètarèma sareng sadhâjâna pihak.<ref>"[https://web.archive.org/web/20141006135332/http://statushukum.com/pengertian-hukum-hukum.html Pengertian Hukum]". Èarsip dâri versi asli (PDF) tangghâl 2021-12-24. Èakses tangghâl 2025-04-08</ref> Taḍâ'na definisi hokom sè bisa ètarèma sareng sadhâjâ pakar bân ahli hokom è giliranna ngobâ bâḍânah masalah ta' sapaham ḍâlem definisi hokom. Dhâddhi ponapa bisa adefinisiaghi hokom otabâ ponapa bisa kaangghuy kaulâh sadhâjâh aghâbây definisi hokom? Saterrossa èkembhângaghi polè dhâddhi ponapa kaulâh sadhâjâh parlo adefinisiaghi hokom.<ref>"[https://web.archive.org/web/20141006104517/http://statushukum.com/definisi-hukum.html Definisi Hukum]." Èarsip dâri versi asli (PDF) tangghâl 2014-10-06. Èakses tangghâl 2025-04-08</ref> Taḍâ'na definisi hokom jellas aropaaghi halangan ghâbây orèng sè ghi' bhuru molaè ajhâr hokom. Tanto èbhutowaghi pemahaman awal otabâ pemahaman umum tentang hokom sabellunna molaè ajhâr hokom kalabân bânnya' aspèkkah. Ghâbây orèng awâm, artèna hokom ta' saapa pentingnga. Lebbi penting panèka penegakan bân perlindungan hokom sè ghâbây [[masyarakat]]. Namong, ghâbây orèng sè terro ajhâr hokom lebbi jhâu, tantona parlo onèng artèna hokom.<ref name=":1">"[https://web.archive.org/web/20141006104419/http://statushukum.com/pengertian-hukum-secara-umum.html Pengertian Hukum Secara Umum]". Èarsip dâri versi asli (PDF) tangghâl 2014-10-06. Èakses tangghâl 2025-04-08.</ref> Umumma, rumusan definisi hokom ngandung palèng sakonè'na unsur-unsur è bâbâ panèka: * Hokom ngator tèngka otabâ lalakonna manossa è masyarakat. Paratoran aghânḍhu' parènta bân larangan kaangghuy ngalakonè sèttong parkara otabâ ta' ngalakonè sèttong parkara. Hal ka`dinto e maksod kaangghuy ngator tèngka ghulina manossa sopajâ ta` atokaran sareng marogi kapentingan umum. * Peratoran hokom ètetapaghi sareng lembaga otabâ bhâdhân sè anḍi' wewenang kaangghuy ngalakonè. Paratoran hokom bhunten èghâbây sareng sèttong-sèttong orèng namong sareng lembaga otabâ bhâdhân sè anḍi' wewenang kaangghuy mabâḍâaghi atoran sè sèpattah akaè’ ghâbây masyarakat sè lebbi jhârna'. * Panegakan atoran hokom panèka sèpattah maksa. Paratoran hokom bhunten èghâbây kaangghuy èlanggâr namong kaangghuy ètoro'è. Kaangghuy èberlakuaghi, jhughân èator parkara otoritas sè anḍi' wewenang kaangghuy ngawasi bân aberlakuaghi, sanajân aghâdhui tindakan represif. Namong, bâḍâ jhughân norma-norma hokom sè sèpattah fakultif/alengkappaghi.<ref>[https://web.archive.org/web/20141006075112/http://statushukum.com/norma-hukum.html Norma Hukum], Èakses tangghâl 2025-04-08.</ref> * Hokom aghâdhui sanksi bân pelanggaran otabâ lalakon sè alabân hokom bhâkal ècapo’ sanksi sè tegas. Sanksi jhughân èator è ḍâlem paratoran hokom.<ref name=":1" /> == Sajhârâ Hokom == Sajhârâ hokom panèka pangajhârân tentang saka’dimmah hokom ampon èkembhângaghi bân ponapa hokom aobâ. Sajhârâ hokom ahubungan raket sareng perkembangan peradhâbhân<ref name=":2">Malcolm Shaw, [https://www.britannica.com/topic/international-law international law], Èakses dâri Britannica tangghâl 2025-04-08.</ref> bân beroperasi è ḍâlem konteks sajhârâ sosial sè lebbi jhârna'. Sarjana hokom bân sejarawan proses hokom katanto ampon ngabâs [[sajhârâ]] hokom mènangka catettan evolusi hokom bân penjelasan teknis tentang saka’dimmah hokom-hokom panèka ampon berevolusi kalabân tojjhuwân kaangghuy lebbi ngartè asal-usul ḍâri bhân-sabbhân konsep hokom; bâḍâ sè ngangghep sajhârâ hokom panèka cabang ḍâri jhâjhârbâ'ân [[intelektual]]. [[Sejarawan]] abad ka-20 ngabâs sajhârâ hokom kalabân cara sè lebbi kontekstual—lebbi sajhâlân sareng pamèkkèrennah sejarawan sosial.<ref name=":2" /> Ngana ampon ngabâs lembaga hokom mènangka sistem atoran, pamain bân simbol sè kompleks, bân ampon ngabâs elemen-elemen panèka berinteraksi sareng masyarakat kaangghuy ngobâ, adaptasi, nolak otabâ apromosiaghi aspek-aspek katanto ḍâri masyarakat sipil. Sajhârah hokom akadhi panèka cèndhâng nganalisis sajhârâ kasus ḍâri parameter penyelidikan èlmo sosial, ngangghuy metode statistik, nganalisis dhâ-bhidhânah kelas è antara pihak-pihak sè aparkara, pemohon, bân pamain laènna è ḍâlem bhân-sabbhân proses hokom. Kalabân nganalisis hasèl kasus, biaya transaksi, bân jumlah kasus sè marèh, rèng-orèng panèka ampon molaè analisis lembaga hokom, praktik, prosedur, bân risalah sè aberri' ghâmbhârân hokom sè lebbi komplek bân masyarakat ètembhâng sè bisa ècapa'aghi sareng pangajhârân yurisprudensi, hokom kasus, bân kode perdata.<ref name=":2" /> == Fungsi Hokom == Kaangghuy ajhâlânaghi fungsi hokom mènangka ''a tool of social engineering''. Hokom mènangka sarana pembangunan, manorot Michael Hager, hokom bisa ngabdhi dâ’ 3 (tello') sektor, enggi paneka: # Hokom mènangka alat ghâbây tatanan (Ordering) "È ḍâlem rangka panartibhâ panèka, hokom bisa nyiptaaghi kerangka ghâbây kapotosan politik bân nyegghâ sengketa sè bisa èbâdâ'aghi lèbât hokom acara sè beccè'. Hokom jhughân bisa aghâbây dhâsar hokom (legitimasi) ghâbây paghunaan kakowasa'an."<ref name=":0" /> # Hokom menangka [[Pakakas hormon intrauterus|pakakas]] kaangguy ajâgâ keseimbangan (balancing). "Fungsi hokom panèka kaangghuy ajâgâ keseimbangan bân kaharmonisan antara kapentingan naghârâ/kapentingan umum bân kapentingan individu."<ref name=":0" /> # Hokom mènangka katalisator. "Menangka katalisator, hokom bisa abhânto aghâbây kaangghuy maghâmpang kadhâddhiennah proses pangubâân lèbât panganyaran hokom (Law Reform) kalabân bhântowan tanaghâ kreatif è bidang profesi hokom."<ref name=":0" /> Èngak ḍâ’ fungsi bân peran hokom sè sanget strategis ḍâlem pembangunan [[masyarakat]] samangkèn, hokom kodhu ajhâmin bâḍânah kapastian hokom, kaadhilân bân kaghunaan ghâbây masyarakat.<ref name=":0" /> == Bidang Hokom == Hokom bisa èbâgi ḍâ' pan-bârâmpan bidang, è antarana: [[Hukum pidana|hokom pidana]] /hokom publik, [[Hukum perdata|hokom perdata]] /hokom pribadi, hokom acara, [[Hukum tata negara|hokom]] tata naghârâ, [[Hukum administrasi negara|hokom administrasi naghârâ]] /hokom tata usaha nagârâ, [[Hukum internasional|hokom internasional]], [[Hukum adat|hokom adhât]], [[Hukum islam|hokom Islam]], hokom umum, [[Hukum agraria|hokom agraria]], hokom bisnis, bân [[Hukum lingkungan|hokom lingkungan]] . === Hokom Pidana === [[Hukum pidana|Hokom pidana]] tamaso' ḍâlem ranah hokom publik. Hokom pidana panèka hokom sè ngator hubungan antara subjek hokom ḍâlem hal kalakowan sè èparloaghi bân èlarang sareng peraturan perundang-undangan, norma bân akibattah èterrapaghi sanksi aropaaghi pemidanaan bân [[Denda|dhendhâ]] ghâbây orèng sè alanggar. È ḍâlem hokom pidana, bâḍâ ḍuwâ' macem lalakon, èngghi panèka kajahadhân bân pelanggaran. * Kejahadhân panèka lalakon sè bhunten coma atentangan ḍâ’ paratoran hokom namong jhughân alanggâr nilai-nilai moral, nilai-nilai [[aghâma]] bân rassa kaadhilân masyarakat. Pelaku kajahadhân bhâkal èkennèng sanksi aropaaghi pemidanaan, contona: ngèco', matè'è orèng, [[Berzina|zina]], merkosa bân salaènna. * Pelanggaran panèka kalakoan sè èlarang sareng paratoran perundang-undangan namong ta' anḍi' pangaro langsung ḍâ' orèng laèn, akadhi ta' ngangghuy helm, ta' ngangghuy sabbhuk pangaman bâkto ajhâlân, bân salaènna. È Indonesia, hokom pidana umumma èator è ḍâlem Kitab Undang-undang Hukum Pidana (KUHP), sè aropaaghi wârisân ḍâri jhâman kolonial [[Bâlândhâ]], sè sabellunna èkennal mènangka ''Wetboek van Straafrecht (WvS)'' . KUHP panèka ''lex generalis'' kaangghuy pangatoran hokom pidana è Indonesia, sè ka’ḍimmah asas-asas umum èkandung bân dhâddhi dhâsar ghâbây sadhâjâ katantowan pidana sè èator è lowar KUHP ''(lex specialis).'' ==== Pasal-pasal Pidana neng Indonesia Akaè’ Gangguwan Katenangennah Tatangghâh ==== Pasal 503 ayat (1) KUHP: Pasal panèka abherri' perlindungan ḍâ’ hak masyarakat kaangghuy ngaollè istirahat sè cokop. Kalakoan sè tamaso' ḍâlem pelanggaran pasal panèka bhunten coma èbâtesi ḍâ' sowara sè nyarèng, namong bisa jhughân tamaso' kalakoan laèn sè aganggu kataremtemman masyarakat è bâkto malem.<ref>"[https://jdih.jogjakota.go.id/index.php/articles/read/76#:~:text=Pasal%20299%20ayat%20(4)%20RUU%20KUHP%20tampaknya,malam%20hari%20waktunya%20orang%20tidur%20dapat%20terganggu'. Suara Knalpot Ganggu Tetangga Masuk RUU KUHP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220701132744/https://jdih.jogjakota.go.id/index.php/articles/read/76#:~:text=Pasal%20299%20ayat%20(4)%20RUU%20KUHP%20tampaknya,malam%20hari%20waktunya%20orang%20tidur%20dapat%20terganggu'. |date=2022-07-01 }}". ''JDIH Pemerintah Kota Yogyakarta''.</ref> Pasal 170 ayat (1) KUHP: Pasal panèka lebbi èfokusaghi ḍâ' [[Tindakan kekerasan|kalakoan kekerasan]] sè èlakoni areng-bhâreng. Namong, pasal panèka bisa jhughân èterapaghi ghâbây kasus perorengan manabi lalakon panèka asareng ancaman kekerasan otabâ [[Kerusakan barang|karosakan artah]] bân bhârâng.<ref>S.H, Renata Christha Auli (2024-01-02). "[https://www.hukumonline.com/klinik/a/bunyi-pasal-170-kuhp-tentang-pengeroyokan-lt6593d9d464498/ Bunyi Pasal 170 KUHP tentang Pengeroyokan]". ''www.hukumonline.com''. Èakses tangghâl 2025-04-08.</ref> === Hokom Perdata === Sala sèttong bidang hokom sè ngator hubungan antarindividu è masyarakat lèbât saluran-saluran katanto. Hokom perdata jhughân èsebbhut hokom privat otabâ akadhi èlmo [[Hukum sipil (sistem hukum)|hokom sipil (sistem hokom)]]. Sala sèttong contona [[Hukum perdata|hokom perdata]] è masyarakat panèka ajhuwâl bân mellè roma, [[Sengketa kepemilikan barang|sengketa parkara sapah]] sè anḍik bhârâng, fitnah (majhubâ’ nyamah), masalah sangkolan, èntèng ḍâ’ kontrak, sengketa parkara [[Hak asuh anak|hak asuh na'-kana']] bân tompangan.<ref>''[https://merchantfaq.wish.com/hc/en-us/articles/1260800989629-What-is-patent-infringement#:~:text=Pelanggaran%20paten%20adalah%20jenis%20pelanggaran,invensi%20tanpa%20seizin%20pemilik%20paten Apa itu pelanggaran paten?], Èakses tangghâl 2025-04-08''</ref> Hokom perdata bâḍâ sè ètolès bân sè ta' ètolès. Hokom perdata sè ètolès panèka hokom perdata akadhi sè èator ḍâlem Kitab Undang-undang okomata. Hokom perdata sè ta' ètolès panèka hokom adhât. Manorot èlmo hukum perdata, bisa èkalompoaghi dâ': ḍ # Hokom perorèngan/hokom pribadi (Personen recht) # Hokom [[kalowarga]] (Familierecht) # Hukum arta kasoghiyân (Vermogensrecht) # Hokom sangkolan (Erfrecht)<ref>Martha Eri Safira, M.H, ''[https://repository.iainponorogo.ac.id/712/1/BUKU%20HUKUM%20PERDATA.pdf Hukum Perdata]'', (Ponorogo: CV. Nata Karya, 2017). ISBN: 978-602-61995-2-2.</ref> ==== Pasal-pasal Perdata neng Indonesia Akaè’ Gangguwan Katenangennah Tatangghâh ==== Pasal 1365 [[KUHPer|KUHP]] panèka dhâsar hokom perdata sè ngator lalakon sè alabân hokom. Manabi bâḍâ orèng sè ngalamè karogiyân polana lalakon sè aganggu kataremtemman tatangghâna, maka orèng jârèya bisa ngajuaghi gugatan perdata kaangghuy nyo'on ghântèh karogiyân.<ref>"[https://www.pa-sungguminasa.go.id/pdf/Artikel_Pengadilan/73-Perbuatan%20Melawan%20Hukum%20dalam%20Hukum%20Perdata.pdf Perbuatan Melawan Hukum dalam Hukum Perdata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250912054833/https://www.pa-sungguminasa.go.id/pdf/Artikel_Pengadilan/73-Perbuatan%20Melawan%20Hukum%20dalam%20Hukum%20Perdata.pdf |date=2025-09-12 }}". Èakses tangghâl 2025-04-08.</ref> === Hokom Acara === Kaangghuy ajhâgâh hokom materiil, èparloaghi hokom acara otabâ sè segghut èsebbhut hokom formil. Hokom acara panèka katantowan sè ngator saka’ḍimmah cara bân sapa sè anḍi' wewenang kaangghuy anegakaghi hokom materiil manabi bâḍâ pelanggaran hokom materiil. Tanpa hokom acara sè jhârna' tor cokop, maka pihak sè anḍi' wewenang kaangghuy alaksanaaghi hokom materiil bhâkal ngadhebbi kasossa'an kaangghuy alaksanaaghi hokom materiil. Kaangghuy alaksanaaghi katantowan hokom materiil pidana, èparloaghihokom acara pidana, kaangghuy hokom materiil perdata,  maka bâḍâ hokom acara perdata. Samentara jârèya, ghâbây hokom materiil tata usaha naghârâ, èparlowaghi hokom acara tata usaha naghârâ. Hokom acara pidana kodhu èkuwasaèh utamanah sareng [[polisi]], [[jaksa]], [[advokat]], [[hakim]] bân petugas Lembaga Pemasyarakatan. Hokom acara pidana se kodhu ekuwasaè sareng polisi, otamana hokom acara pidana sè ngator parkara-parkara panyelidikan sareng penyidikan, amarghâ tugas pokok polisi manorot hokom acara pidana (KUHAP) engghi panèka otamana kaangguy alaksanaaghi tugas penyidikan sareng penyelidikan. Sè dhâddhi tugassah jaksa panèka kaangghuy panuntutan bân alaksanaaghi kapotosan hakim pidana. ka'dintḍi jaksa wâjib nguwasaè otamanah hokom acara sè akaè' sareng tugassa. Samentara jârèya, orèng sè kodhu nguwasaè hokom acara perdata tamaso' hokom acara tata usaha naghârâ utamana, èngghi panèka advokat bân hakim. Panèka karana è dâleḍ hokom acara perdata bân jhughân hokom acara tata usaha naghârâ, polisi otabâ jaksa (panuntut umum) ta' èbherrik peran sè akadhi è dâleḍ hokom acara pidana. Advokat panèka orèng sè ngawakilè orèng kaangghuy ngajuaghi gugatan, bisa gugatan perdata otabâ gugatan tata usaha naghârâ, ghâbây pihak sè èangghep ampon marugi klienna. Gugatan ka’dintḍh bhâkal eparèksa ban epotossagi bi’ hakim. Pihak sè ègugat bisa jhughân nantoaghi advokat kaangghuy ngawakilè kaangghuy alabân gugatan. Penegakan supremasi hokom sanget aghântong ḍâ' kajhujhurân para panegak hokom kaangghuy ongghu-ongghu ajhâlânaghi kabhenderrân, kaadhilân bân kajhujhurân ḍâlem alaksanaaghi hokom. Panegak hokom panèka hakim, jaksa, polisi, advokat, bân petugas Lembaga Kamasyarakatan. Manabi lema' pèlar panegak hokom panèka saongghuna alaksanaaghi hokom kalabân ajhâlânaghi nilai-nilai sè èsebbhut è attas, maka masyarakat bhâkal aghâdhui hormat sè tèngghi ḍâ' penegak hukum. Kalabân hormat sè tèngghi, masyarakat bhâkal èmotivasi kaangghuy atoro' ka hokom. Sistem Hokom Bâḍâ bânnya' macem sistem hokom sè èanut sareng naghârâ-naghârâ è dhunnya samangkèn, è antarana: sistem hokom Eropa Kontinental, sistem hokom Anglo-Saxon, sistem hokom adhât, bân sistem hokom [[aghâma]]. Menangka naghârâ hokom, Indonesia ngangghuy 3 (tello') sistem hokom sè bâḍâ bân akembangi è masyarakat, èngghi panèka sistem hokom sipil, sistem hokom adhât bân sistem hokom Islam. Tello' sistem panèka saleng èlengkapi, harmonis bân romantis.<ref name=":3">Harsanto Nursadi, ''[https://jdih.situbondokab.go.id/barang/buku/30.%20Sistem%20Hukum%20Indonesia%20by%20Harsanto%20Nursadi%20(z-lib.org).pdf Sistem Hukum Indonesia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230507225402/https://jdih.situbondokab.go.id/barang/buku/30.%20Sistem%20Hukum%20Indonesia%20by%20Harsanto%20Nursadi%20(z-lib.org).pdf |date=2023-05-07 }}'', (Jakarta: Universitas Terbuka, 2008.</ref> Hokom Islam bân hokom adhât aropaaghi dhâsar lu-ghâlluh ghâbây perkembangan hokom è Indonesia karana kabânnya'an penduduk è Indonesia nganut aghâma Islam, sè amungkinaghi [[Hukum islam|hokom Islam]] bân [[Hukum umum|hokom umum]] dhâddhi bâgiyân sè palèng penting ḍâlem pengembangan sistem hokom è Indonesia.<ref name=":3" /> Hokom adhât panèka hokom asli sè tombu tor akembang ḍâri kabiyasaan masyarakat sè sanget apangaro ḍâ' lalampa'an pangembangan hokom è Indonesia.<ref>Zaka Firma Aditya, "[https://rechtsvinding.bphn.go.id/ejournal/index.php/jrv/article/view/305#:~:text=Sebagai%20negara%20hukum%2C%20Indonesia%20menganut,adat%2C%20dan%20sistem%20hukum%20Islam SISTEM ROMANTISME HUKUM DI INDONESIA : KAJIAN ATAS KONSTRIBUSI HUKUM ADAT DAN HUKUM ISLAM TERHADAP PEMBANGUNAN HUKUM DI INDONESIA]", ''Jurnal Rechts Vinding: Media Pembinaan Hukum Nasional vol 8, no. 1 (2019).''</ref> === Sistem Hukum Eropa Kontinental === Sistem hokom Eropa Kontinental panèka sistem hokom sè ètandhai sareng bâḍâna bânnya' katantowan hokom sè èkodifikasi (èkompolaghi) secara sistematis sè bhâkal ètafsiraghi lebbi jhâu sareng hakim è ḍâlem panerrapennah. Para' 60% ḍâri populasi dhunnya oḍi' è naghârâ sè atoro' sistem hukum panèka. Sistem hokom umum panèka sistem hokom sè èghunaaghi è Inggris sè ka’ḍimmah neng ḍâlemmah nganut pamèkkèran ''frele recht lehre'', èngghi panèka è ḍimma hokom ta' èbâtesi sareng undang-undang namong hakim èbherri' kabebasan kaangghuy alaksanaaghi undang-undang otabâ ta' pardhuli. Sistem hokom Eropa kontinental panèka èkembhângaghi neng Eropa daratan, akadhi Perancis, sè bisa èkoca'aghi mènangka naghârâ sè lu-ghâlluh alaksanaaghi sistem hokom panèka. Saongghuna, sistem hokom panèka asalla ḍâri kodifikasi hokom sè èberlakuaghi è Kekaisaran Romawi è bâkto [[pamarènta'an]] Kaisar Justisianus è abad ka-6 SM. === Sistem hukum Anglo-Saxon === Sistem [[Anglo-Saxon]] panèka sistem hokom sè èdhâsaraghi ḍâri [[yurisprudensi]], èngghi panèka kapotosan para hakim sabellunna sè saterrossa dhâddhi dhâsar ghâbây kapotosan para hakim ḍâ’buḍinah. Sistem hokom panèka èterrapaghi neng [[Rèpublik Irlanḍia|Irlandia]], Ènggris, [[Australia]], [[Selandia Baru]], [[Afrika Selatan]], [[Kanada]] (salaèn Provinsi Quebec) bân [[Amerika Serikat|Amèrika Serikat]] (maskè naghârâ bâgiyân Louisiana aghunaaghi sistem hokom panèka abhâreng sareng sistem hokom [[Èropa|Eropa]] Kontinental Napoleon). Salaèn ḍâri naghârâ-naghârâ kasebbhut, pan-bârâmpan naghârâ laèn jhughân alaksanaaghi sistem hokom Anglo-Saxon camporan, contona Pakistan, [[Inḍia|India]] bân Nigeria sè nerrapaghi sabâgiyân sistem hokom Anglo-Saxon, namong jhughân nerrapaghi hokom adhât bân hokom aghâma. Sistem hokom Anglo-Saxon saongghuna lebbi ghâmpang panerrapennah, otamanah è naghârâ-naghârâ berkembang karana sesuai sareng perkembangan jhâman. Oca’na para ahli bân praktisi hokom lebbi èghunaaghi sareng para [[hakim]] è ḍâlem motossaghi parkara. === Sistem hukum Adhât === Hokom adhât panèka saperangkat norma bân atoran/kabiyasaan sè èberlakuaghi è sèttong wilayah. Contona, e dhisa-dhisa se ngaḍâlem otabâ è kottha-kottha sè ampon modern, sè oreng-oreng ghi’ kodhu noro’ hokom adhât tor agadhuwi sanksi sè cocok sareng atoran hokom se ampon ajhâlân è sèttong ḍaèra, sè bisa epotossagi sareng dukungan sè palèng tèngghi neng adhât sè kasebbhut. Manabi hakim ta' bisa nemmo okoman è ḍâlem hokom sè katolès, sèttong hakim kodhu bisa nemmo okoman è ḍâlem atoran-atoran sè bâḍâ è masyarakat adhât satempat amarghâ hokom adhât jughân agadhuwi peran è ḍâlem sistem hokom nasional è Indonesia, sè dhâddhi dhâsar undang-undang kaangguy pelaksanaan hokom adhât è [[Inḍonèsia|Indonesia]] engghi panèka Undang-Undang Dasar 1945, UUD samentara 1950, Pasal 131 I. S. Jis Pasal 75 Anyar bân sè ghâlluwân R. R.; Pasal 134 I. S.; Undang-Undang Darurat No. 1 taon 1951 Lembârân Naghârâ No. 9;, Undang-Undang No. 19/1964 bân Undang- Undang No. 14/1970.<ref>''[https://www.erisamdyprayatna.com/2020/05/dasar-berlakunya-hukum-adat.html Dasar Berlakunya Hukum Adat]'', Èakses dâri Erisamdy Prayatna tangghâl 2025-04-08</ref> === Sistem Hokom Aghâma === Sistem hokom aghâma panèka sistem hokom sè èdhâsaraghi ḍâri katantowan aghâma katanto. Sistem hokom aghâma biasana epangghi è ḍâlem [[Kitab Suci]], tor jughân asas [[hokom-hokom Islam è Indonesia.]] == Hokom Indonesia == Indonesia panèka naghârâ sè nganut sistem hokom camporan kalabân sistem hokom otama sè aroju’ ḍâ’ sistem hokom Eropa kontinental è jhâman [[Bâlândhâ]] è Indonesia hokom sè èberlakuaghi bân èjalanaghi panèka hokom adhât . Asal-usul istilah [[Hukum adat|hokom adhât]] panèka ḍâri istilah Adatrech sè èajuwaghi sareng Snouck Hurgronye, sistem [[Hukum Islam|hokom Islam]] sè sombherrâh ḍâri [[Al-Qur'an|Al-Qur’an]] sareng Sunnah Nabi [[Muhammad|Muhammad saw]]. jughân [[akhlak]] sareng [[Aghâma]] se ekembangaghi dhâddhi Hokom [[Inḍonèsia|Negara Kesatuan Republik Indonesia]] (NKRI) sè èdhâsarraghi  [[Pancasila]] bân [[Undang-Undang Dhâsar Naghâra Rèpublik Inḍonèsia Taon 1945|UUD Dasar]] 1945. aroju’ ḍâ’ sistem hokom Eropa Kontonental. == Macemma Sistem Hokom == [[Manusia|Manossa]] sè oḍi' è [[bhumè]] panèka parlo ḍâ’ hokom karana salaèn nyegghâ [[konflik]], hokom bisa jhughân nangani kalabân [[Profesional|cara profesional]] tanpa alibataghi intervensi ḍâri pongghâbâ [[politik]] manabi konflik ampon kadhâddhiyân. È bâbâ panèka bâḍâ pan-bârâmpan sistem hokom sè èberlakuaghi: # Sistem hokom Eropa Kontinental panèka sistem hokom sè èkembhângaghi è naghârâ-naghârâ [[Èropa|Eropa]] [[Jèrman|Jerman]], [[Bâlândhâ]], [[Prancis]], [[Italia]] bân [[Asia]], tamaso' Indonesia, è bâkto jhâman kolonial Belanda kantos taon 1964 M. # Sistem hokom Anglo-Saxon panèka sistem hokom sè lu-ghâlluh èkembhângaghi è [[Inggris]], bân èkennal mènangka ''Rule of Law Common Law'' otabâ ''Unwritten Law '' otabâ segghut èsebbhut mènangka ''Case Law''. # Sistem hokom adhât panèka sè bâḍâ bân akembangaghi ḍâlem kaoḍi'ân [[sosial]] masyarakat è [[Inḍonèsia|Indonesia]], [[Tiongkok|Cina]], [[Inḍia|India]], [[Jeppang|Jepang]] bân naghârâ-naghârâ laènna. # Sistem hokom Islam asalla ḍâri [[Arab Saudi|Arab]], saterrossa akembangaghi ka naghârâ [[Inḍonèsia|Indonesia]] sajjhek taon 1289 Masehi, abad ka-7 Hijriyah, 688 Hujarood, Nabi Muhammad Saw., sè èghibâ sareng para mujahid sè nyebbâraghi Islam, [[Asia]], [[Afrika]], [[Èropa|Eropa]], [[Amerika Serikat|Amerika]] sacara individu bân [[Kelompok|kalompo']]. # Sistem Hokom Kanonik panèka sistem hokom sè èghâdhui sareng naghârâ-naghârâ sè tonḍuk ḍâ' paratoran-paratoran [[gereja]]. # Sistem hokom Sosialis panèka nyamana resmi ghâbây sistem hokom è naghârâ [[Komunis]]. Salastarènah ngartè bhân-sabbhân macemmah sistem hokom sè bâḍâ è dhunnya, èsimpullaghi jhâ' sistem hokom sè sesuai ghâbây sèttong naghârâ panèka sistem hokom sè sesuai sareng perkembangan bân kabhutowan [[masyarakat]] è naghârâ kasebbhut. == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Hokom]] [[Bhângsa:Naghârâ]] 52i7uptgsm89qdsva3ur7gcfdv8ogxt 0 15063 66053 55996 2026-09-14T04:30:54Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66053 wikitext text/x-wiki {{Stub}} Masjid Agung Baiturrahman Banda Acéh (Bhâsa Arab: مسجد بيت الرحمن في تورونيه; Bhâsa Madhurâ: Masjid Radjâ Baiturrahman) otabâ lebbi èkennal mènangka Masjid Agung Baiturrahman (مسجد الجامع بيت الرحمن) otabâ Masjid Kasultanan Aceh (مسجد سلطنة) bâdâ è Kottah Aceh, Propinsi Aceh, Indonesia. Masjid panèka èpadhâddhi è taon 1879 bân aropa'aghi simbol aghâma, kabudâjâ'an, semangat, kakowadhân, perjuangan bân nasionalisme orèng Aceh. Saterrossa masjid ka’dhinto aropa’agi tandhâ Kottha Banda Aceh molaé dhâri jâman Kasultanan Aceh sareng Aceh samangkân. Masjid panèka jhughân èkennal mènangka sala sèttong bangunan sè salamet dâri gempa bân tsunami taon 2004. Sejarah Masjid aslina èpadhâddhi è taon 1612 è jâman pamarenta'an Sultan Iskandar Muda. Bâdâ sè ngoca' jhâ' masjid aslina èpadhâddhi sabellunna, è taon 1292, sareng Sultan Alaidin Mahmudsyah. E bâkto jârèya, masjid panèka masjid karajaan, sè aghâdhui atap jhuko' sè èlapis, sè aropaaghi ciri khas arsitektur Aceh.[2] Saterrossa, bâkto Hindia Balanda nyerrang Kesultanan Aceh è tanggal 10 April 1873, orèng Aceh aghâdhui masjid asli mènangka benteng perrang bân nyerrang pasukan Karajaan Bâlândhâ dâri dâlem. Pasukan Karajaan Bâlândhâ abâles kalabân nembak suar ka attas ata'na, sè aghâbây masjid ghâpanèka èobbar. Sholat bân layanan laènna èpindahaghi ka Masjid Baiturrahim Ulee Lheue. Jenderal Van Swieten ajanji ka para pamimpin lokal jhâ' bhâkal mabângun polè masjid bân aghâbây kennengngan sè anget kaangghuy nyo'on sapora. Saterrossa è tanggal 9 Oktober 1879,[3] Karajaan Bâlândhâ mabângun polè masjid ka'ḍinto mènangka hadiah bân kaangghuy ngèrèng peggèllèna orèng Aceh. Pembangunan èmolaè è taon 1879, è bâkto bato pertama èpasang sareng Jenderal Van Der Heyden bân Tengku Qadhi Malikul Adil, sè saterrossa dhâddhi Imam pertama masjid, bân lastare è tanggal 27 Desember 1881 è bâkto pamarenta'an Sultan Aceh sè terakhir, Muhammad Daud Syah. Bânnya' orèng Aceh molaèna ta' poron abakte è Masjid Baiturrahman anyar panèka polana èpadhâddhi sareng orèng Bâlândhâ, sè asalla mosona. Namong samangkèn masjid panèka ampon dhâddhi kebanggaan orèng Banda Aceh.[4] Èmolaèna, masjid panèka coma andi' sèttong kubah bân sèttong menara. Bânnya' kubah bân menara sè ètambâi è taon 1935, 1957, bân 1982. Tambahan duwâ' kubah dâ' tello' aslina è taon 1957 aghâbây jumlah kubah dhâddhi lema', sè èlambangaghi Pancasila è Aceh.[5] Samangkèn, Masjid Baiturrahman aghâdhui pettong kubah bân bâllu' menara, tamaso' sè palèng tèngghi è Banda Acèh.[6] Masjid ghâpanèka pagghun èbâdâ'aghi sanajân bâdâ gempa bân tsunami è tanggal 26 Desember 2004, namong èkaolle kerosa'an sè cè' èndâ'na, akadhi bâdâ ghèddhung sè retak. Sala sèttong menara 35 meter jhughân ngadhebbi retak-retak sè cè' èndâ'na bân miring sakone' polana gempa.[7][8] E bâkto bencana alam, masjid panèka abâdâhaghi kennengngan sementara ghâbây orèng sè ta' andi' kennengngan bân èbukka' polè ghâbây sholat duwâ' minggu saterrossa.[6] Referensi 1. (Indonesia) "Masjid Baiturahman ( Masjid Raya ) Banda Aceh" (php). Diakses tanggal 3 Agustus 2012. 2. Gunawan Tjahjono (1998). Indonesian Heritage-Architecture. Singapore: Archipelago Press. hlm. 81–82. ISBN 981-3018-30-5. 3. Indrajaya, Dimas Wahyu. "Sejarah Hari Ini (9 Oktober 1879) - Belanda Bangun Kembali Masjid Raya Baiturrahman Aceh". Good News From Indonesia. Diakses tanggal 10 Oktober 2020. 4. Luijken, Henk. "Banda Aceh". travelmarker.nl. Diarsipkan dari versi aslinya tanggal 2016-11-17. Diakses tanggal 10 Oktober 2020. 5. Perang Kolonial Belanda di Aceh. Pusat Dokumentasi dan Informasi Aceh. 1977. hlm. 107. 6. http://lestariheritage.net/aceh/webpages/sites01.htmlAceh {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321191355/http://lestariheritage.net/aceh/webpages/sites01.html |date=2012-03-21 }} Heritage Diarsipkan 2012-03-21 di Wayback Machine. 7. http://www.travellinkinfo.com/2019/08/kisah-masjid-raya-baiturrahman.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204160014/https://www.travellinkinfo.com/2019/08/kisah-masjid-raya-baiturrahman.html |date=2022-12-04 }} Pesona Religi Masjid Raya Baiturrahman Banda Aceh 8. Van der Klaauw, C.J., ed. (24 December 1940). Geslachtslijst Bruins. hlm. 6. bdejru8a72wap4hfyuw30zhc6apmm5v 0 16031 66051 64537 2026-09-14T04:07:09Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66051 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Logarithm plots.png|jmpl|Logaritma]] '''Logaritma''' pané ka invers otabâ tabelligghâ ḍâri eksponen otabâ pemangkatan. sabâb, sistem logaritma bisa jughân kaangguy nantoaghi sabârâmpa rajâ(h)na pangkat ḍâri settong bilangan pokok.<ref name=":0">{{Cite web |title=Materi Logaritma: Definisi, Rumus, Sifat, dan Contoh Soalnya - Pijar Article |url=https://www.pijarbelajar.id/blog/materi-logaritma |access-date=2026-01-02 |website=pijarbelajar |language=id |archive-date=2025-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251209131826/https://www.pijarbelajar.id/blog/materi-logaritma |url-status=dead }}</ref> Dâlâm pemanpaatanna, sistèm logaritma ta’ tebâṭâs dhâ' bidang élmo matematika bâi. Mon bâ’na ngarep dhâddhi ahli fisika otabâ kimia, ngarté dhâ' logaritma panèka perkara sè parlo. Sabâb, bâ’na bakal mêrlo’ sistèm panèka kaangguy nentoaghi ''orde reaksi'' é ḍâlem laju reaksi kimia, ''koefisien serap bunyi'' dâlem élmo akustik, bhân sélaenna.<ref name=":0" /> == Bentuk Panolésen Logaritma == Ka'ḍinto bentuk panolèsan logaritma iyâ aréya ᵃlog b = c otabâ log_a b = c. Keduweh bentuk panolèsan logaritma panèka paḍâ. Simbol a kaangghuy ''bilangan pokok logaritma'' atabâ ''basis'', b kaangghuy ''range'' atabâ hasél ḍâri logaritma, bhân c panèka ''domain logaritma''.<ref>{{Cite web |last=S.Si |first=Agustian |date=2025-11-01 |title=√ Logaritma (Pengertian, Sifat, Rumus, Tabel, Contoh Soal) |url=https://rumuspintar.com/logaritma/ |access-date=2026-01-02 |website=Rumus Pintar |language=id}}</ref> Kaangguy nambâ pamahaman bâ’na, perhatèaghi conto è bâbâ panèka. Conto:<ref>{{Cite web |last=Ammariah |first=Hani |last2=Team |first2=Ruangguru Tech |date=2025-07-10 |title=Mengenal Logaritma, Sifat-Sifat, dan Contohnya |url=https://www.ruangguru.com/blog/mengenal-logaritma-dan-sifat-sifatnya |access-date=2026-01-02 |website=Belajar Gratis di Rumah Kapan Pun! {{!}} Blog Ruangguru |language=en-US}}</ref> # Mon '''3² = 9''', maka ḍâlem bentuk '''logaritma''' bhâkal dhâddhi '''³log 9 = 2''' # Mon '''2³ = 8''', maka ḍâlem bentuk '''logaritma''' bhâkal dhâddhi '''²log 8 = 3''' # Mon '''5³ = 125''', maka ḍâlem bentuk '''logaritma''' bhâkal dhâddhi '''⁵log 125 = 3''' Sépat-sépat ḍhâsar Logaritma iyâ aréya:<ref>{{Cite web |last=vendoredtrsimprug |date=2025-03-13 |title=Sifat Logaritma dalam Matematika: Konsep, Contoh, dan Tips Cepat Memahaminya |url=https://simprug.binus.sch.id/2025/03/13/sifat-logaritma-dalam-matematika-konsep-contoh-dan-tips-cepat-memahaminya/ |access-date=2026-01-02 |website=BINUS SCHOOL Simprug: Leading International Baccalaureate (IB) World School in Jakarta |archive-date=2025-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251115220336/https://simprug.binus.sch.id/2025/03/13/sifat-logaritma-dalam-matematika-konsep-contoh-dan-tips-cepat-memahaminya/ |url-status=dead }}</ref> # ^alog a = 1 # ^alog 1 = 0 # ^{a^n}log b^m = (m/n) x ^alog b # ^{a^m}log b^m = ^alog b # ^alog b = 1/^blog a # ^alog b = (^klog b)/(^klog a) # a^(^alog b) = b # ^alog b + ^alog c = ^alog (bc) # ^alog b – ^alog c = ^alog (b/c) # ^alog b . ^blog c = ^alog c # ^alog (b/c) = – ^alog (c/b) == Sombher == <references /> 210f81vsmekrb6youfyu6iq22ef6rs0 0 16338 66039 55091 2026-09-14T00:07:41Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66039 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} Kolonèl Inf. (Ret.) '''Afridas''' ( rèmbi' 30 Nopèmber 1962) panèka perwira Tentara Inḍonèsia sè ampon pènsiun, sè ampon pènsiun è taon 2020 . Afridas noro' è sajhârâ militèr Inḍonèsia kalabân noro' perrang 4 kalè è operasi è Timor Tèmor è bâkto Operasi Seroja, è ḍissa' èpapolong  è Komando Pasoghân Hosos ḍâri taon 1988 kantos 1995. Salèrana jhughân tamaso' bâgiyân ḍâri Kopassus sè noro' è Operasi Seroja IV è taon 1994-1996. Mènangka perwira, Afridas alalakon dhâḍdhi Dandim ḍuwâ' kalè, è Parè-parè tor Soppeng. È ḍâlem peranna, Afridas ollè aprèsiasi polana kaèstoânna bân kamampowânna ka'angghuy nolongè pamarènta kotta bân Kabhupatèn. <ref name="ParepareKota">{{Cite web |title="Sjamsu Alam Apresiasi Afridas" |url=http://www.pareparekota.go.id/kominfo/berita/328-sjamsu-alam-apresiasi-afridas |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092110/http://www.pareparekota.go.id/kominfo/berita/328-sjamsu-alam-apresiasi-afridas |archive-date=2016-03-04 |access-date=2015-07-28}}</ref> Sabellunna pènsiun è taon 2020, Afridas alalakon mènangka Ghuru Senior, Posat Pendidikan bân Palatèyan Partahanan Nasional, Kamântrèyan Partahanan Rèpublik Inḍonèsia molaè Mèi 2019, sa'amponna sabellunna alalakon mènangka Kopala Posat Komando Operasi VII/WRB molaè April 2016 kantos Maret 2019 è bâkto alalakon, Afridas lolos Kalabân bânnya' prèstasi, è antarana maèlang standar pengkodean, maèlang paraladhân, bân maèlang disiplin karyawan. Salaèn jârèya, Afridas ampon aberri' pangalamanna ḍâlem pan-bârâmpan operasi militèr bân èyangghep mènangka toko sè aḍiḍi' ḍâlem aladhinè Naghârâ Kasèttongan Rèpublik Inḍonèsia. == Parjhâlânan lalakon == * Danton (Kopassus - Group 2) * Danunit (Kopassus - Group 2) * Dantim (Kopassus - Grup 2) * Pasiminlog Denpur (Kopassus - Group 2) * Pasi Intel Ops Denpur (Kopassus - Group 2) * Patugas Intelijen Yon 21 (Kopassus - Grup 2) * Dansatsis/Gumiltih (Army Secapa) * Petugas Intelijen Korem 141/Toddopuli * Kasdim 1425/Jeneponto * Kolala Intelijen Komando Kecamatan Militèr 141/Toddopuli * Kopala Bâgiyân Ka'amanan Akademi Militèr * Komandan Kacamadhân Militèr 1423/Soppeng * Dandim 1405/Parè-parè * Komandan Kacamadhân Militèr VII/Wirabuana * Kopala Posat Operasi Komando Militèr VII/Wirabuana <ref>{{Cite web |last=SOROTMAKASSAR |title=Pangdam Hasanuddin Terima Penyerahan Tugas Kapuskodalops |url=https://sorotmakassar.com/sorot-news/sorot-sulsel/4032-pangdam-hasanuddin-terima-penyerahan-tugas-kapuskodalops |access-date=2024-01-25 |website=sorotmakassar.com |language=id-id}}</ref> * Kopala Posat Operasi Komando Militèr XIV/Hasanuddin <ref>{{Cite web |last=HalimItk |date=2019-05-16 |title=Pangdam XIV/Hasanuddin Mayjen.TNI.Surawahadi,S.I.P, M.Si Menerima Penyerahan Tugas Kapuskodalops |url=https://sulselexperience.com/pangdam-xiv-hasanuddin-mayjen-tni-surawahadis-i-p-m-si-menerima-penyerahan-tugas-kapuskodalops.html |access-date=2024-01-25 |website=ᴇxᴘᴇʀɪᴇɴᴄᴇ.ᴄᴏᴍ |language=id |archive-date=2024-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240125151130/https://sulselexperience.com/pangdam-xiv-hasanuddin-mayjen-tni-surawahadis-i-p-m-si-menerima-penyerahan-tugas-kapuskodalops.html |url-status=dead }}</ref> * Ghuru Senior, Posat Palatèyan Partahanan Nasional, Kamântrèyan Partahanan RI * Bâkkèl Katowa PPAD (Pasèttongan Pensiunan Perwira Angkatan Dhârât) Propinsi Somattra Bârâ' * Kopala PPAD Propinsi Somattra Bârâ' == Sombher == 6wqpx36t7chob6cr890v67q990y1h65 0 18087 66041 59355 2026-09-14T02:18:37Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66041 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Flavio Zaviera''' (lahèr è tangghâl 28 Maret 2005) panèka aktor bân panyanyi Inḍonèsia.<ref>{{Cite web |title=Biodata Flavio Zaviera, Aktris Muda 16 Tahun yang Cantiknya Bikin Terpana! |url=https://hits.grid.id/amp/482770368/biodata-flavio-zaviera-aktris-muda-16-tahun-yang-cantiknya-bikin-terpana |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709011105/https://hits.grid.id/amp/482770368/biodata-flavio-zaviera-aktris-muda-16-tahun-yang-cantiknya-bikin-terpana |archive-date=2023-07-09 |access-date=2026-01-18 |website=hits.grid.id |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |title=Flavio Zaviera: Biodata, Umur dan Agama Lengkap - ProfilKu |url=https://profilku.id/biodata/flavio-zaviera/ |access-date=2026-01-18 |language=id |archive-date=2026-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260419021850/https://profilku.id/biodata/flavio-zaviera/ |url-status=dead }}</ref> == Kalakoan == Flavio molaè alako aktingnga è taon 2019, abintangè è sinetron ''Lenong Legenḍa'', sè èproḍuksi bân MNC Pictures. Popularitas Flavio sajân atambâ sajjhek peranna dhâddhi Raquel è sinetron ''Ḍari Jenḍela SMP'' è taon 2021.<ref>{{Cite news |last=Mahfud |first=Al |title=Profil dan Biodata Flavio Zaviera Pemeran Raquel Dari Jendela SMA, Agama, Umur, Tanggal Lahir, Akun Instagram |url=https://portalkudus.pikiran-rakyat.com/hiburan/pr-792141039/profil-dan-biodata-flavio-zaviera-pemeran-raquel-dari-jendela-sma-agama-umur-tanggal-lahir-akun-instagram |access-date=2026-01-18 |work=Portal Kudus |language=id-ID}}</ref> == Filmografi == === Film === {| class="wikitable" |+Peran akting !Taon !Juḍul !Peran !Catedhân |- |2022 |''ḌJS the Movie: Biarkan Aku Menari'' |Raquel | |- |2023 |''Primbon'' |Rana | |} === Televisi === {| class="wikitable" |+Peran akting !Taon !Juḍul !Peran !Catedhân |- |2019 |''Lenong Legenḍa'' | | |- |2021—2022 |''Ḍari Jenḍela SMP'' |Raquel | |- |2022 |''Roḍa-Roḍa Gila'' |Angela | |- | rowspan="3" |2023 |''Gaḍis Titisan Jawara'' |Zulaikha | |- |''Cantik-Cantik Serigala'' |Mayang | rowspan="5" |Film televisi |- |''Cinta Suci Gadis Keong Mas'' |Livi |- | rowspan="3" |2024 |''Malapetaka Arisan Bodong'' |Andini |- |''Taubat Anak'' ''Ḍurhaka Penjual Ginjal Ibu'' |Syifa |- |''Tutor'' ''Ḍapat Restu Mami, Pliss'' |Maura |- |2024—sekarang |''Asmara Gen Z'' |Flavio | |- |2025 |''Ḍuren Jatuh'' |Kancana Anne |Miniseri (Episode 1) |} == Ḍiskografi == === Singel === {| class="wikitable" |+Dhâddhi panyanyi otama !Taon !Juḍul lagu !Album !Catedhân !{{abbr|Ref.|Referensi}} |- |2023 |"Jika Ḍia"|rowspan="3" {{Singel non-album}} | | align="center" | |} == Pangarghâ'ân bân nominasi == {| class="wikitable" !Taon !Pangarghâ'ân !Kategori !Karya !Hasèl !{{abbr|Ref.|Referensi}} |- | rowspan="3" |2025 | rowspan="3" |''SCTV Awards'' |Aktris Penḍamping Palèng Ngetop | align="center" |''Asmara Gen Z''|rowspan="2" align="center" {{won}} | rowspan="3" align="center" |<ref>Jauhar, M. Altaf (25 Oktober 2025). "Daftar Lengkap Nominasi dan Pemenang SCTV Awards 2025, Jadi Tahun Kejayaan Asmara Gen Z". ''Liputan6.com''. Diakses tanggal 19 Januari 2025.</ref> |- |Aktris FTV Palèng Ngetop | rowspan="2" align="center" |— |- |Artis Palèng ''Socmed'' |} == Sombher == <references /> mo77ibm97ikxc257k3vrnpjle2jd1xp 0 19413 66050 65428 2026-09-14T03:47:58Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66050 wikitext text/x-wiki {{Infobox Catbreed |name = Kucing Busok Raas |image = Busok Tonduk.jpg|thumb|Busok |imagecaption = |altname = Kucing Madura |nickname = Kucing Busok (warna biru)<br />Kucing Kecubung (warna cokelat) atau Kucing Busok Raas |country = {{Bendera|Indonesia}} |ticastd = |fifestd = |wcfstd = |cfastd = |ffestd = |cccastd = |acfstd = |gccfstd = |ccastd = |nzcfstd = |saccstd = |aacestd = |acfastd = |cffstd = |otherstd = |note = }} [[Berkas:Busok cats.jpg|jmpl|Kucing Busok Raas variasi Blue]] [[Berkas:Lilac kecilku.jpg|jmpl|Kucing Busok Raas variasi Lilac Mink]] [[Berkas:Busok Hitam.png|al=Kucing Busok Black|jmpl|Kucing Busok Raas variasi Black]] [[Berkas:Coklat1.jpg|jmpl|Kucing Busok Raas Variasi Chocolate]] '''Kocèng Busok Raas''' (èkennal kalabân '''kocèng''' Madhurâ) aropa'aghi [[Ras Kocèng|ras]] [[Kocèng|kocèng domestik]] [[Endemisme|endemik]] sè asalla ḍâri polo Raas è [[Inḍonèsia]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Ras Kucing Asli Indonesia |url=http://kucingkita.com/ras-kucing/ras-kucing-asli-indonesia |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414092856/http://kucingkita.com/ras-kucing/ras-kucing-asli-indonesia |archive-date=2016-04-14 |access-date=2026-06-21 |website=KucingKita.com |language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite news |date=2014-02-19 |title=Mengenal Kucing Busok: Kucing Asli Pulau Raas |url=https://portalmadura.com/mengenal-kucing-busok-kucing-asli-pulau-raas/6682/ |access-date=2026-06-21 |work=PortalMadura.com |language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Daya Tarik Warna Buso pada Kucing Madura |url=http://www.meongers.com/1/post/2013/10/daya-tarik-warna-buso-pada-kucing-madura.html |access-date=2026-06-21 |website=Meongers |language=en |archive-date=2014-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140516101319/http://www.meongers.com/1/post/2013/10/daya-tarik-warna-buso-pada-kucing-madura.html |url-status=dead }}</ref><ref name=":2">{{Cite web |last=Admin |title=MEMBURU KUCING MADURA! |url=http://www.lppm.ipb.ac.id/index.php?option=com_content&view=article&id=541:memburu-kucing-madura-&catid=38:warta-iptek&Itemid=50 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160412063210/http://www.lppm.ipb.ac.id/index.php?option=com_content&view=article&id=541:memburu-kucing-madura-&catid=38:warta-iptek&Itemid=50 |archive-date=2016-04-12 |access-date=2026-06-21 |website=www.lppm.ipb.ac.id |language=en-gb}}</ref> Busok Raas aropa'aghi ras kocèng murni tadâ' samporan gèn ḍâri ras kocèng laènna.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Kocèng rèya tamaso' kocèng sè langka bân anḍi' variasi genetika sè tèngghi. per taon 2016, diperkirakan Busok Raas kalabân gen asli coma korang ḍâri 100 bigghi'.<ref name=":3">{{Cite web |title=BREEDS ORIGINATING FROM SOUTH-EAST ASIA |url=http://messybeast.com/southeastasian-breeds.htm |access-date=2026-06-21 |website=messybeast.com}}</ref> Kocèng Busok Raas satèya bâḍâ 4 variasi bârna iyâ arèya blue/abu, black/celleng, chocolate/cokelat, bân lilac kalabân ciri khassa bunto' sè panḍâ' ban bilu'. Kocèng Busok satèya andi' wadah sè anyama '''IBRA (Indonesian Busok Raas Asosiation) sè èpajhâgâ bân I Putu Aditya Perdana, Hany Kolopaking, Dionisius Suharmin, bân Dr. Vimala Dewi Lukito.'''<ref name=":3" /> Parkembângan kocèng rèya coma kaḍâḍḍiyân è polo Raas. Kocèng Busok Raas cè' èlindunganna bân rèng-orèng satempat,<ref name=":0" /><ref name=":1" /> saèngghâ alarang ras kocèng rèya ngallè ka loar polo.<ref name=":5">{{Cite web |title=#nationalcatday, Perjuangkan Kucing Busok Madura |url=https://surabaya.tribunnews.com/2014/10/30/nationalcatday-perjuangkan-kucing-busok-madura |access-date=2026-06-21 |website=Surya.co.id |language=id-ID}}</ref> Biyasana coma kocèng Busok Raas sè la è [[Pajhubenga kèbân|kabhiri]] sè ollè è ghibâ ngallè ka lowar polo ma'lè kamurniyanna Busok Raas nattep kajâgâ. Kalahèranna ana'na kocèng Busok Raas kalabân bârna bhiru pastè è tos-nantos bân masyarakat satempat. [[Buḍu’ân kocèng|Buḍu'ân kocèng]] jariyâ degghi' bhâkal èberri' ka orèng-orèng tartanto ghâbây hadiyâ, akadhiyâ sè sayang ka kocèng.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Sajharâ == Busok Raas aropa'aghi kocèng sè awwal molana ta' èkataowèn asal-mowasalla. Coma parkèra'an kocèng rèya bâḍâ secara alami.<ref name=":1" /> Mètorot toko Polo Raas, Madhurâ anyata'aghi kocèng Busok Raas acèpta ḍâri hasèl kabinanna kocèng Pitua (atandu') kalabân kocèng domèstik polo Raas. Salaèn ḍâri jâriyâ Koceng Busok Raas èparcajâ jhâ' asalla ḍâri ras asia karna ropa bunto'na sè bilu' è bâgiyân konco'na.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Informasi kabâdâ'anna Busok Raas rèya la aghâbây perhatiyân pan-bârâmpan kalompo' sè sayang ka kocèng è Indonesia. Kalompo' kocèng jâriyâ terro kabâḍâ'an kocèng Busok nattep tajâgâ bân kocèng jâriyâ bisa èyakowè è dhunnya 'per-kocèngan' internasional. sabagiyân kocèng Busok Raas perna kèya è ghibâ ka lowar polo Raas ka'angghuy pangembangan, saènggha pan bârampan kocèng Busok Raas bisa è temmowè è [[Bhâli]], [[Daerah Khusus Ibukota Jakarta|Jâkarta]], [[Songennep]], [[Kottha Banḍung|Bandung]], Bogor,<ref>{{Cite web |last=Berlian |first=Daurina Lestari, Isra |date=2017-12-05 |title=Sumenep Gelar 39 Agenda Wisata di 2018, Catat Tanggalnya |url=https://www.viva.co.id/gaya-hidup/travel/984573-sumenep-gelar-39-agenda-wisata-di-2018-catat-tanggalnya |access-date=2026-06-23 |website=www.viva.co.id |language=id}}</ref> bân è [[Kottha Semarang|Semarang]].<ref>{{Cite web |title=Ini Dia Kucing Busok Khas Pulau Raas Indonesia, Mata Tajam dan Berwibawa |url=https://jateng.tribunnews.com/2017/08/22/ini-dia-kucing-busok-khas-pulau-raas-indonesia-mata-tajam-dan-berwibawa |access-date=2026-06-23 |website=Tribunjateng.com |language=id-ID}}</ref> == Karakteristik == Busok Raas andi' karakteristik fisik sè mirip bân macan toltol bân kocèng hutan.<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":1" /> Busok Raas aropa'aghi kocèng sè apenampilan anggun<ref name=":1" /> bân okoranna seḍḍheng kalabân okoran sè lebbi rajâ ḍâri okoranna ras kocèng biyasana.<ref name=":0" /> Mowa kocèng rèya abentu' masaghi tello' bân sakonè' masaghi kalabân cangkem sè lancèp sakoni'.<ref name=":4" /> Kopènga manjheng ka aḍhâ',<ref>{{Cite web |last=Dehandoko |first=SYAHRUL SYAIFUDIN ANSYARI |date=2015-05-29 |title=Raas, Kucing Para Bangsawan dan Ulama Madura |url=https://www.viva.co.id/berita/nasional/631523-raas-kucing-para-bangsawan-dan-ulama-madura |access-date=2026-08-03 |website=www.viva.co.id |language=id}}</ref> lanjhâng bân akonco'.<ref name=":1" /> Kocèng rèya anḍi' bunto' sè lanjhâng kalabân sabâgiyân bâgiyanna sè bilu'.<ref>{{Cite news |date=2015-08-28 |title=Raas, Kucing Asli Indonesia Dari Madura - Meowmagz |url=http://meowmagz.com/2015/08/raas-kucing-asli-indonesia-dari-madura/ |access-date=2026-06-23 |work=Meowmagz |language=en-US |archive-date=2016-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160629143743/http://meowmagz.com/2015/08/raas-kucing-asli-indonesia-dari-madura/ |url-status=dead }}</ref> Busok Raas andi' bârna mata sè hijau towa bân biyasana abârna bhiru mon kocèng sè abârna skoklat towa<ref name=":2" /> kalabân bento' oval bân matana ta' cè' lèbârrâ.<ref name=":4" /> Busok Raas anḍi' bulu sè pènḍâ' tor alos bân lembhut.<ref name=":4" /> Busok Raas hadèr ḍâlem pola solid,<ref name=":3" /> duwâ' bârna,<ref name=":6">{{Cite web |date=2016-08-17 |title=Kucing Raas, Kucing Busok dan Kucing Kecubung |url=http://kucingraas.co.id/kucing-raas-kucing-busok-dan-kucing-kecubung/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20161030161239/http://kucingraas.co.id/kucing-raas-kucing-busok-dan-kucing-kecubung/ |archive-date=2016-10-30 |access-date=2026-08-02 |website=kucingraas.co.id |language=en-US}}</ref> bân tètè' bârna,<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":1" /> kalabân bârna bhiru (bu-abu) bân kaju manès (sokkelat towa).<ref name=":2" /> Bârna blue bisa hadèr ḍâlem pola solid otabâ duwâ' bârna kalabân bulu bârna blue sè bâḍâ è sa bâgiyân bâḍânna bân bârna potè sè bâḍâ è bâgiyân ḍâḍâ bân tabu'na kalabân bâtâs sè ta' jellas.<ref name=":3" /> dhinèng bârna kaju manès bisa hadèr ḍâlem pola solid otabâ tètè' bârna.<ref name=":3" /> Kocèng bârna blue èkennal kalabân nyama '''kocèng busok''', dhinèng sè bârna kaju manès èsebhut kalabân nyama '''kocèng kecubung'''.<ref name=":6" /> Kocèng kecubung panèka jennis sè palèng jârâng po'dul bân maso' bârna resesif.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Tapè seiring perkembangana bâkto po'dul variasi anyar èngghi bârna '''Black''' bân '''Lilac'''. == Kepribadian == Kocèng Busok Raas è alam liyarâ iya' arèya kocèng sè tako' kalabân manussa, sèngghâ mereka kocèng sè mlarat ka'angghuy beradaptasi.<ref name=":5" /> Kocèng Busok Raas anḍi' karakter sè lebbi ajhir kalowarga sa'amponna bâḍâna penangkaran bân pemurnian sampè' depa' generasi ka-4 (F4). Kocèng rèya cè' ngarghâna ḍâ' ka sè ngerabât bân korang bisa narèma kahadirana orèng laèn salaèn sè ngerabât. Tapè, mun la terbiasa ḍâ' lingkunganna, kocèng rèya cè' ghâmpanga beradaptasi tor cè' akancana.<ref>{{Cite web |title=hewanee.com |url=https://hewanee.com/kucing-busok/ |access-date=2026-08-02 |website=hewanee.com |archive-date=2023-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929090708/https://hewanee.com/kucing-busok/ |url-status=dead }}</ref> Karaktera sè penḍiyem, lebbi ngoca' jhâ' kocèng rèya toḍusân bân ngastètè, tapè seiring bâkto, kocèng rèya bhâkal dhâddhi kanca. Bânnya’ sè akhirè dâddhi kocèng ma-roma sè cè' manjana. Bâkto sapih buḍu'na ètanḍâi kalabân cè' jellasâ, bân è omur 3 bulân bâkal èkalako sampe' buḍu'na bisa anḍi' ana' maksimal 1 taon 3 kalè. Tapè, ḍâlem situasi tertento, sebaiknya èpakabin bilâ kondisi bâḍâna la abâli polè, tampak anḍi' otot bân lempo. Tojjhuna marè mun nganḍung polè buḍu' bân khorbina ḍâlem kondisi prima. == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Kèbân]] [[Bhângsa:Ras kocèng langka]] [[Bhângsa:Ras kocèng sè asalla ḍâri inḍonèsia]] [[Bhângsa:Ras kocèng domestik]] hp9dzp4ywsxep6np588q98rigal9ftl 0 19494 66038 65298 2026-09-13T22:33:43Z Alfiyah Rizzy Afdiquni 9 Alfiyah Rizzy Afdiquni ngallèyaghi kaca [[Kabupatèn merauke]] ka [[Kabupatèn Merauke]] tanpa aghâbây pangallèyan 65298 wikitext text/x-wiki Kabupatèn Merauke panèka sala sèttong kabupatèn tor dhâddhi èbu kottha provinsi [[Papua Lao']], [[Inḍonèsia]]. Èbhu kottha kabupatèn rèya bâḍâ è Distrik Merauke. Kabupatèn rèya panèka sala sèttong kabupatèn palèng lowas tor palèng tèmur è Inḍonèsia. Jumla penduduk Kabupatèn Merauke  232.357 abâ' è 2022, bàn sabânyya' 255.168 abâ' è ahèr taon 2024.<ref>{{Cite web |title=Visualisasi Data Kependudukan |url=https://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250517081705/https://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/ |archive-date=2025-05-17 |access-date=2026-07-26 |website=gis.dukcapil.kemendagri.go.id |language=en |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Merauke |first=Badan Pusat Statistik Kabupaten |title=Kabupaten Merauke Dalam Angka 2024 |url=https://meraukekab.bps.go.id/id/publication/2024/02/28/48e3e4c2383a8e551d80979f/kabupaten-merauke-dalam-angka-2024.html |access-date=2026-07-26 |website=meraukekab.bps.go.id |language=id}}</ref> Kabupatèn Merauke abâtesan langsong kalabân naghârâ [[Papua Nugini]]. Topografi Merauke è dominasi sareng dataran renḍâ kalabân bâ-rabâ bân songay rajâ akadhi Songay Maro bân Songay Bian. Sala sèttong suku asli sè bâḍâ è Merauke panèka suku Marind-anim. Kabupatèn Merauke panèka induk ḍhâri Kabupatèn Boven Digoel, Asmat, bân Mappi sè è makaraghi taon 2002. Artèna, Kabupatèn Merauke sabelluna taon 2002 nyakop sakabbhina wilayah sè satiya dhâddhi Provinsi Papua Lao'.7 == Sombher == [[Bhângsa:Kabupatèn merauke]] [[Bhângsa:Kabupatèn è Papua Lao']] [[Bhângsa:Kabupaten è Inḍonèsia]] [[Bhângsa:Papua Lao']] [[Bhângsa:Wilayah mayoritas Kristen è Inḍonèsia]] hlh1hnumlfhla4lzy9lf13zu48rxuo1 0 19638 66060 65912 2026-09-14T05:53:02Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66060 wikitext text/x-wiki '''Sarèkat Buruh Sejahtera Indonèsia (SBSI)''' panèka sèttong sarèkat buruh sè èpaddhek è bâkto Orde Anyar è tangghâl 25 April 1992 mènangka tong-sèttongnga sarèkat buruh indepènden salaènna sarèkat buruh sè resmiyaghi naghârâ, iyâ arèya SPSI. SBSI aon-taon ampon berkembang dhâddhi '''Konfèderasi Sarèkat Buruh Sejahtera Indonèsia (K)SBSI'''. È Kongrès SBSI ka-4, sarèkat buruh jarèya pas dhâddhi Konfèderasi Sarèkat Buruh Sejahtera Indonèsia (KSBSI) kalabân Rekson Silaban dhâddhi Katua Umum. Sebbhâb ḍâri apah sè èpèkkèrèn sareng Muchtar Pakpahan jhâ' KSBSI sè ampon dhâddhi sarèkat buruh konèng sè semma' kalabân perusahaan bân pamarènta, benni kalabân buruh, Pakpahan pas adhina'aghi organisasi kasebbhut bân maddhek polè SBSI. Maskè bâḍâ usaha sareng Katua Umum KSBSI ta' maghi SBSI aghuna'aghi nyama bân logo SBSI asli, Muchtar Pakpahan pas bisa mennang ḍâlem kasus kasebbhut kalabân alaporaghi Rekson Silaban jhâ' registrasi asèt-asèt kasebbhut kalabân nyamana, maskè Pakpahan benni sè maddhek, bân bisa ngaollè Pangadhilân Negeri Jakarta Pusat ghâbây ngakoè abâ'na mènangka sè anḍi' asèt kasebbhut. Saellana usaha damai ta' suksès, Pakpahan ngajuwaghi ghughâdhân royalti ka KSBSI bân maksa ghâbây majâr royalti.<ref name=":0">{{Cite news |last=Sabinus |date=2020-09-12 |title=PERISTIWA HUKUM (KONFEDERASI)SERIKAT BURUH SEJAHTERA INDONESIA VS KONFEDERASI SERIKAT BURUH SELURUH INDONESIA - SBSI News |url=https://sbsinews.com/peristiwa-hukum-konfederasiserikat-buruh-sejahtera-indonesia-vs-konfederasi-serikat-buruh-seluruh-indonesia/ |access-date=2026-09-03 |work=SBSI News |language=id-ID |archive-date=2020-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219151647/https://sbsinews.com/peristiwa-hukum-konfederasiserikat-buruh-sejahtera-indonesia-vs-konfederasi-serikat-buruh-seluruh-indonesia/ |url-status=dead }}</ref> È Kongrès SBSI ka-6 è bulân April 2018, SBSI saroju' èobâ dhâddhi Konfèderasi Sarèkat Buruh Sejahtera Indonèsia (K)SBSI, tor KSBSI jhughân akhèrra aghentè nyamana dhâddhi Konfèderasi Sarèkat Buruh Seluruh Indonèsia è taon sè paḍâ, panèka tangghâl 15 Novèmber 2018.<ref name=":0" /> == Sombher == <references /> fuxyzdghrw4o53zhlcytoewe9vnt8ws 0 19674 66052 66019 2026-09-14T04:07:40Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66052 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} '''Lucy Eldine Gonzalez Parsons''' (lahèr kalabân nyama '''Lucia Carter'''<ref name=":1">{{Cite news |last=Hunter |first=Tera W. |date=2018-01-12 |title=Review {{!}} Latina heroine or black radical? The complicated story of Lucy Parsons. |url=https://www.washingtonpost.com/outlook/latina-heroine-or-black-radical-the-complicated-story-of-lucy-parsons/2018/01/10/2126da90-dead-11e7-8679-a9728984779c_story.html |access-date=2026-09-12 |work=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> è taon 1851 – 7 Maret 1942) iyâ arèya sorang organisator buruh, sosialis radikal, bân anarko-komunis Amerika. Dhibi'na èkennal mènangka orator sè kowat. Parsons maso' ka gerakan radikal samarèna akabin sareng editor koran Albert Parsons bân ngallèna ḍâri Texas ka Chicago, è dhissa' Parsons jhughân kontribusi ḍâ' koran terkenal sè èèdit sareng Albert, ''The Alarm.''<ref>{{Cite web |title=Lucy Parsons: Woman of Will {{!}} Industrial Workers of the World |url=https://www.iww.org/history/biography/LucyParsons/1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200325214357/https://www.iww.org/history/biography/LucyParsons/1 |archive-date=2020-03-25 |access-date=2026-09-12 |website=www.iww.org |language=en |url-status=live }}</ref><ref name=":2">{{Cite book |last=Jones |first=Jacqueline |title=Goddess of anarchy: the life and times of Lucy Parsons, American radical |date=2017 |publisher=Basic Books |isbn=978-0-465-07899-8 |edition=First Edition |location=New York}}</ref> Samarèna kalakowan lakèna è taon 1887 sè ahubungan bân kadhâddhiyân otabâ paristiwa Haymarket, Parsons terros dhâddhi aktivis radikal Amerika sè èkennal, dhâddhi sala sèttong pamaddhek Pekerja Industri sa dunnya bân angghuta politik laènna. == Kaoḍi'ânna == === Ghi' ngoḍâna === Lucy Parsons èlahèrraghi kalabân nyama Lucia Carter è Virginia è taon 1851.<ref name=":2" /> Embu'na sorang buḍâ' ḍâri katoronan Afrika sè èkaanḍi' orèng lakè' kolè' potè sè anyama Tolliver, sè kamongkinan eppa'na Lucy.<ref name=":1" /> È bâkto Perrang Saudara, è taon 1863, Tolliver bân orèng-orèng sè èperbudak ngallè ka Waco, Texas.<ref>{{Cite web |date=2018-03-20 |title=“Learn the Use of Explosives!”: On Jacqueline Jones’s “Goddess of Anarchy: The Life and Times of Lucy Parsons, American Radical” |url=https://lareviewofbooks.org/article/learn-the-use-of-explosives-on-jacqueline-joness-goddess-of-anarchy-the-life-and-times-of-lucy-parsons-american-radical |access-date=2026-09-12 |website=Los Angeles Review of Books}}</ref> Sakone' sè èkataoè kaoḍi'na samarèna ngallè ka Texas. Dhibi'na alako mènangka tokang jhâi' bân tokang massa' ghâbây pan-bârâmpan kalowarga kolè' potè.<ref name=":1" /> Parsons toman akabin sareng Oliver Gathing, sorang bekkas buḍâ', sabellunna taon 1870. Ḍâri hubungan jârèya, dhibi'na anḍi' ana' sè matè è bâkto rèmbi'. È taon 1871, dhibi'na akabin sareng Albert Parsons, sorang bekkas prajurit Konfederasi. Parsons bân Albert Parsons tapaksa buru ḍâri Texas ka Ḍâjâ è taon 1873 polana orèng sakètar sè ta' toleran ḍâ' parkabinan paḍâ rassa. È parjhâlânan rèya, Parsons ngobâ nyamana dâddhi Lucy. Pasangan jârèya nettep è Chicago, Illinois.<ref>{{Cite book |last=Smith |first=Jessie Carney |url=https://books.google.co.id/books?id=ssMBzqrUpjwC&pg=PA514&dq=%22lucy+parsons%22+%22oliver+gathing%22&redir_esc=y&hl=id#v=onepage&q=%22lucy%20parsons%22%20%22oliver%20gathing%22&f=false |title=Notable Black American Women |date=1992 |publisher=VNR AG |isbn=978-0-8103-9177-2 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Gay |first=Kathlyn |url=https://books.google.co.id/books?id=sTu47pGfD84C&pg=PA474&dq=%22lucy+parsons%22+%22oliver+gathing%22&redir_esc=y&hl=id#v=onepage&q=%22lucy%20parsons%22%20%22oliver%20gathing%22&f=false |title=American Dissidents: An Encyclopedia of Activists, Subversives, and Prisoners of Conscience [2 volumes]: An Encyclopedia of Activists, Subversives, and Prisoners of Conscience |date=2011-12-12 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-59884-765-9 |language=en}}</ref> == Sombher == <references /> g9029nh0h5xfvs9n8d1fn8gxe7tbweo 0 19675 66040 66022 2026-09-14T01:35:18Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 66040 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} '''Clara Zetkin''' iyâ arèya sorang ahli teori Marxis, aktivis komunis, bân pendukung hak-hak bâbinè'an.<ref>Zetkin,Clara. [https://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/de/recherche/kataloge-datenbanken/biographische-datenbanken/clara-zetkin?ID=5462 "Biographische Angaben aus dem Handbuch der Deutschen Kommunisten:"]. bundesstiftung-aufarbeitung. Èaksès tangghâl 12-09-2026.</ref> Sampè' taon 1917, dhibi'na aktif è Partai Sosial Demokrat Jerman.<ref>{{Cite web |last=Schüller |first=Elke |date=2009-01-13 |title=Clara Zetkin {{!}} Frauenbewegung |url=https://www.bpb.de/themen/gender-diversitaet/frauenbewegung/35316/clara-zetkin/ |access-date=2026-09-12 |website=bpb.de |language=de}}</ref> Samarèna jârèya, dhibi'na noro' Partai Demokrat Sosial Independen Jerman (USPD) bân lèbâng kacèr jhâuna, Liga Spartacus. Liga jârèya pas dhâddhi Partai Komunis Jerman (KPD), sè èbâkkèlè bi' Clara è Reichstag ḍâri taon 1920 sampè' 1933.<ref>{{Cite book |last=Badia |first=Gilbert |url=https://books.google.co.id/books/about/Clara_Zetkin_f%C3%A9ministe_sans_fronti%C3%A8res.html?id=XzUFAQAAIAAJ&redir_esc=y |title=Clara Zetkin, féministe sans frontières |date=1993 |publisher=Editions ouvrières |isbn=978-2-7082-3008-8 |language=fr}}</ref> == Karjâ == Tolèsan Otama: Bibliografi Clara Zatkin == Haḍiyâ Anumerta == * Zetkin èsèmpen è pessè dhâlubâng sapolo mark bân karènningan dupolo mark Republik Demokratik Jerman (GDR) (Jèrman Tèmor). * Samarèna taon 1949, sabbhân kotta rajâ è GDR andi' lorong sè ènyamaè kalabân nyamana. * È taon 1954, GDR maddek ''Medali Clara Zetkin'' (Clara-Zetkin-Medaille). * È taon 1955, dewan kota Leipzig maddhek kennengngan rekreasi anyar è semma'na pusat kotta sè èsebbhut "Clara-Zetkin-Park"<ref>{{Cite web |title=Clara-Zetkin-Park - Stadt Leipzig |url=https://www.leipzig.de/leben-in-leipzig/natur-und-umwelt/parks-waelder-und-friedhoefe/parks-und-gruenanlagen/clara-zetkin-park |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107011722/https://www.leipzig.de/leben-in-leipzig/natur-und-umwelt/parks-waelder-und-friedhoefe/parks-und-gruenanlagen/clara-zetkin-park |archive-date=2026-01-07 |access-date=2026-09-12 |website=www.leipzig.de |language=de |url-status=live }}</ref> * È taon 1967, arca Clara Zetkin, sè èokèr sareng seniman Walter Arnold, èpaddhek è Johannapark, Leipzig, kaangghuy maènga' arè lahèrra sè kapèng 110. * È taon 1987, GDR makalowar perangko pos sè bâdâ gambarra Clara Zetkin. * Molaè taon 2011, partai Die Linke Jerman materbi' "Clara-Zetkin-Frauenpreis [de]" == Sombher == <references /> cjvckeh9mkcgdfhd7e2635qz7rk48z4 0 19677 66031 2026-09-13T14:39:05Z N.imaema 1906 ←Membuat halaman berisi '[[Bhengkek:Muchtar Pakpahan - 2017.jpg|jmpl|Muchtar Pakpahan- 2017]] [[Profesor|Prof.]] [[Doktor|Dr.]] '''Muchtar Pakpahan,''' [[Sarjana Hukum|SH]], [[Master of Arts|MA]] (21 Dèsèmber 1953) panèka tokoh gerakan buruh [[Inḍonèsia]] sè maddhek sarèkat buruh inḍepènden partama è Inḍonèsia.<ref>{{Cite web |last=Yozami |first=M. Agus |title=Muchtar Pakpahan Wafat, Yasonna: Semoga Semangatnya Berlanjut ke Generasi Muda |url=https://www.hukumonline.com/be...' 66031 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Muchtar Pakpahan - 2017.jpg|jmpl|Muchtar Pakpahan- 2017]] [[Profesor|Prof.]] [[Doktor|Dr.]] '''Muchtar Pakpahan,''' [[Sarjana Hukum|SH]], [[Master of Arts|MA]] (21 Dèsèmber 1953) panèka tokoh gerakan buruh [[Inḍonèsia]] sè maddhek sarèkat buruh inḍepènden partama è Inḍonèsia.<ref>{{Cite web |last=Yozami |first=M. Agus |title=Muchtar Pakpahan Wafat, Yasonna: Semoga Semangatnya Berlanjut ke Generasi Muda |url=https://www.hukumonline.com/berita/a/muchtar-pakpahan-wafat--yasonna--semoga-semangatnya-berlanjut-ke-generasi-muda-lt605868b591803/ |access-date=2026-09-13 |website=hukumonline.com |language=Indonesia}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=detikcom |first=Tim |title=Tokoh Buruh Muchtar Pakpahan Meninggal Dunia |url=https://finance.detik.com/berita-ekonomi-bisnis/d-5502369/tokoh-buruh-muchtar-pakpahan-meninggal-dunia |access-date=2026-09-13 |website=detikfinance |language=id-ID}}</ref> Bherkat usahana se ros-terrosan ka'angguy ajuwangaghi opana buruh, lalakè' sè lahèr è Bah [[Jambi]] 2 Tanah Jawa, Simalungun, [[Somattra Ḍâjâ|Somattra Ḍâjâ,]] nga'ollè acem-macem pengarghâ'ân hak asasi manossa internasional. Muchtar aktif mènangka pengacara è firma hokomma, Muchtar Pakpahan Associates, bân ngajhâr è Fakultas Hokom, [[Universitas Kristen Indonesia]] (UKI). == Parjhâlânan Odi' == Muchtar Pakpahan, orèng lakè' sè lahèr e Bah Jambi 2 [[Jhâbâ|Tanah Jawa]], Simalungun, [[Somattra Ḍâjâ]], 21 Dèsèmber 1953,<ref>{{Cite news |last=Media |first=Kompas Cyber |date=2021-03-22 |title=Profil Mendiang Muchtar Pakpahan, Tokoh Buruh yang Kerap Dipenjara di Era Soeharto Halaman all - Kompas.com |url=https://nasional.kompas.com/read/2021/03/22/10195151/profil-mendiang-muchtar-pakpahan-tokoh-buruh-yang-kerap-dipenjara-di-era?page=all |access-date=2026-09-13 |work=KOMPAS.com |language=id}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Nugraha |first=Yogi Esa Sukma |title=Jalan Terjal Muchtar Pakpahan {{!}} BandungBergerak.id, Bercerita ... |url=https://bandungbergerak.id/article/detail/159594/jalan-terjal-muchtar-pakpahan |access-date=2026-09-13 |website=BandungBergerak.id |language=id}}</ref> èngghi panèka pamaddhek tor mantan Katowa Omom DPP [[Sarèkat Buruh Sejahtera Indonesia|Sarèkat Buruh Sejahtera Inḍonèsia]] (1992–2003),<ref>{{Cite web |title=Muchtar Pakpahan, dari Seruan Mogok hingga Dipenjara pada Era Orba – FPE KSBSI |url=https://www.fpe-sbsi.or.id/2024/01/18/muchtar-pakpahan-dari-seruan-mogok-hingga-dipenjara-pada-era-orba/ |access-date=2026-09-13 |language=en-US}}</ref> organisasi buruh mandiri partama è Inḍonèsia. Muchtar panèka angghuta Baḍan Pengawas ILO sè mekkèlè Asia bân Bâkkèl Prèsiḍèn Konfèderasi Buruh Dunia (ILO). È taon 2003, Muchtar kalowar ḍâri [[Sarèkat Buruh Sejahtera Indonesia|Sârèkat Buruh]] bân maddhek [[Partai Buruh Sosial Demokrat|Partai Buruh Demokrat Sosial]]. È taon 2010, Mochtar jhughân kalowar ḍâri partai bân meèè fokus ka firma hokomma Muchtar Pakpahan Associates bân ngajhâr è Fakultas Hokom, [[Universitas Kristen Indonesia]] (UKI). == Sombher == 75mwfd9der6cblkvi1f1qcit9ai4848 66032 66031 2026-09-13T14:40:10Z N.imaema 1906 66032 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Muchtar Pakpahan - 2017.jpg|jmpl|Muchtar Pakpahan- 2017]] Prof. Dr. '''Muchtar Pakpahan,''' SH, MA (21 Dèsèmber 1953) panèka tokoh gerakan buruh [[Inḍonèsia]] sè maddhek sarèkat buruh inḍepènden partama è Inḍonèsia.<ref>{{Cite web |last=Yozami |first=M. Agus |title=Muchtar Pakpahan Wafat, Yasonna: Semoga Semangatnya Berlanjut ke Generasi Muda |url=https://www.hukumonline.com/berita/a/muchtar-pakpahan-wafat--yasonna--semoga-semangatnya-berlanjut-ke-generasi-muda-lt605868b591803/ |access-date=2026-09-13 |website=hukumonline.com |language=Indonesia}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=detikcom |first=Tim |title=Tokoh Buruh Muchtar Pakpahan Meninggal Dunia |url=https://finance.detik.com/berita-ekonomi-bisnis/d-5502369/tokoh-buruh-muchtar-pakpahan-meninggal-dunia |access-date=2026-09-13 |website=detikfinance |language=id-ID}}</ref> Bherkat usahana se ros-terrosan ka'angguy ajuwangaghi opana buruh, lalakè' sè lahèr è Bah [[Jambi]] 2 Tanah Jawa, Simalungun, [[Somattra Ḍâjâ|Somattra Ḍâjâ,]] nga'ollè acem-macem pengarghâ'ân hak asasi manossa internasional. Muchtar aktif mènangka pengacara è firma hokomma, Muchtar Pakpahan Associates, bân ngajhâr è Fakultas Hokom, [[Universitas Kristen Indonesia]] (UKI). == Parjhâlânan Odi' == Muchtar Pakpahan, orèng lakè' sè lahèr e Bah Jambi 2 [[Jhâbâ|Tanah Jawa]], Simalungun, [[Somattra Ḍâjâ]], 21 Dèsèmber 1953,<ref>{{Cite news |last=Media |first=Kompas Cyber |date=2021-03-22 |title=Profil Mendiang Muchtar Pakpahan, Tokoh Buruh yang Kerap Dipenjara di Era Soeharto Halaman all - Kompas.com |url=https://nasional.kompas.com/read/2021/03/22/10195151/profil-mendiang-muchtar-pakpahan-tokoh-buruh-yang-kerap-dipenjara-di-era?page=all |access-date=2026-09-13 |work=KOMPAS.com |language=id}}</ref><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Nugraha |first=Yogi Esa Sukma |title=Jalan Terjal Muchtar Pakpahan {{!}} BandungBergerak.id, Bercerita ... |url=https://bandungbergerak.id/article/detail/159594/jalan-terjal-muchtar-pakpahan |access-date=2026-09-13 |website=BandungBergerak.id |language=id}}</ref> èngghi panèka pamaddhek tor mantan Katowa Omom DPP [[Sarèkat Buruh Sejahtera Indonesia|Sarèkat Buruh Sejahtera Inḍonèsia]] (1992–2003),<ref>{{Cite web |title=Muchtar Pakpahan, dari Seruan Mogok hingga Dipenjara pada Era Orba – FPE KSBSI |url=https://www.fpe-sbsi.or.id/2024/01/18/muchtar-pakpahan-dari-seruan-mogok-hingga-dipenjara-pada-era-orba/ |access-date=2026-09-13 |language=en-US}}</ref> organisasi buruh mandiri partama è Inḍonèsia. Muchtar panèka angghuta Baḍan Pengawas ILO sè mekkèlè Asia bân Bâkkèl Prèsiḍèn Konfèderasi Buruh Dunia (ILO). È taon 2003, Muchtar kalowar ḍâri [[Sarèkat Buruh Sejahtera Indonesia|Sârèkat Buruh]] bân maddhek [[Partai Buruh Sosial Demokrat|Partai Buruh Demokrat Sosial]]. È taon 2010, Mochtar jhughân kalowar ḍâri partai bân meèè fokus ka firma hokomma Muchtar Pakpahan Associates bân ngajhâr è Fakultas Hokom, [[Universitas Kristen Indonesia]] (UKI). == Sombher == 4he5iq8fz0btqywasm2aoshgn6e5l5k 0 19678 66033 2026-09-13T15:00:07Z N.imaema 1906 ←Membuat halaman berisi '[[Bhengkek:Kabinet Gotong Royong - Jacob Nuwa Wea (2001).jpg|jmpl|'''Kabinet Gotong Royong - Jacob Nuwa Wea (2001)''']] '''Drs. Jacob Nuwa Wea''' (14 April 1944 – 9 April 2016) panèka Mentri Tenaga Kerja bân Transmigrasi è Kabinèt Gotong Royong.<ref>{{Cite web |title=Menko PMK, Melayat Jenazah Jacob Nuwa Wea |url=https://arsip.kemenkopmk.go.id/artikel/menko-pmk-melayat-jenazah-jacob-nuwa-wea |access-date=2026-09-13 |website=arsip.kemenkopmk.go.id |language...' 66033 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Kabinet Gotong Royong - Jacob Nuwa Wea (2001).jpg|jmpl|'''Kabinet Gotong Royong - Jacob Nuwa Wea (2001)''']] '''Drs. Jacob Nuwa Wea''' (14 April 1944 – 9 April 2016) panèka Mentri Tenaga Kerja bân Transmigrasi è Kabinèt Gotong Royong.<ref>{{Cite web |title=Menko PMK, Melayat Jenazah Jacob Nuwa Wea |url=https://arsip.kemenkopmk.go.id/artikel/menko-pmk-melayat-jenazah-jacob-nuwa-wea |access-date=2026-09-13 |website=arsip.kemenkopmk.go.id |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=BeritaSatu.com |title=Mengenal Jacob Nuwa Wea, Sosok Menteri Pertama dari Kalangan Buruh |url=https://www.beritasatu.com/nasional/2886024/mengenal-jacob-nuwa-wea-sosok-menteri-pertama-dari-kalangan-buruh |access-date=2026-09-13 |website=beritasatu.com |language=id}}</ref> Lolosân Akademi Ilmu Perburuhan [[Daerah Khusus Ibukota Jakarta|Jakarta]] taon 1978 ka’dinto jughân administrator Partai Perjuangan Demokratik Inḍonèsia (PDIP).<ref>{{Cite web |last=Yuliawati |title=Mantan Menteri Jacob Nuwa Wea Tutup Usia |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20160409133011-20-122763/mantan-menteri-jacob-nuwa-wea-tutup-usia |access-date=2026-09-13 |website=nasional |language=id-ID}}</ref> SangMaestro nètèp parjuwanganna ghâbây ana' bhângsa lèbât pottrana Andi Gani Nae Wea, sè samangkèn alaghungè mènangka staf ahli ghâbây Kepala Polisi bân prèsiḍèn Sârèkat Buruh. == Carèta Odi' == Jacob Nuwa Wea, sè èlahèrraghi è Florès, Nusa Tenggara Tèmor<ref>{{Cite web |title=JACOB NUWA WEA: |url=https://data.tempo.co/MajalahTeks/detail/ARM20180612119821/jacob-nuwa-wea-saya-tidak-memukul-kok |access-date=2026-09-13 |website=data.tempo.co |language=en}}</ref> è tangghâl 14 April 1944,<ref name=":1" /> panèka Mentri Tenaga Kerja bân Transmigrasi è Kabinèt Gotong Royong. Salaèn jârèya, Jacob Nuwa Wea jhughân aropa'aghi administrator Partai Perjuangan Demokrasi Inḍonèsia (PDIP). Minatta dâ' masala buruh sè aghâbây Jacob motossaghi maso' ka Akademi Ilmu Buruh Jakarta è taon 1978. Sa'ellana sabellunna lolos SD è Florès, SMP è Ende, tor SPMA è Mataram. Jacob ngako jhâ' aba'na ta' andi' pendidighân tèngghi tapè andi' pangalaman sè bânnya' è organisasi bân LSM. Jacob terros alaksana'aghi kalakowan politik bân nyaluraghi aspirasi politik lèbât [[Partai Nasional Inḍonèsia|Partai Nasional Indonesia]]. == Sombher == 09u51p6c6ikamxk8dpregcc5isw4ehz 66034 66033 2026-09-13T15:18:29Z N.imaema 1906 66034 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Kabinet Gotong Royong - Jacob Nuwa Wea (2001).jpg|jmpl|'''Kabinet Gotong Royong - Jacob Nuwa Wea (2001)''']] '''Drs. Jacob Nuwa Wea''' (14 April 1944 – 9 April 2016) panèka Mentri Tenaga Kerja bân Transmigrasi è Kabinèt Gotong Royong.<ref>{{Cite web |title=Menko PMK, Melayat Jenazah Jacob Nuwa Wea |url=https://arsip.kemenkopmk.go.id/artikel/menko-pmk-melayat-jenazah-jacob-nuwa-wea |access-date=2026-09-13 |website=arsip.kemenkopmk.go.id |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=BeritaSatu.com |title=Mengenal Jacob Nuwa Wea, Sosok Menteri Pertama dari Kalangan Buruh |url=https://www.beritasatu.com/nasional/2886024/mengenal-jacob-nuwa-wea-sosok-menteri-pertama-dari-kalangan-buruh |access-date=2026-09-13 |website=beritasatu.com |language=id}}</ref><ref>{{Cite news |last=Media |first=Kompas Cyber |title=Tokoh Senior PDI-P, Jacob Nuwa Wea, Meninggal Dunia - Kompas.com |url=http://nasional.kompas.com:80/read/2016/04/09/13420211/Tokoh.Senior.PDI-P.Jacob.Nuwa.Wea.Meninggal.Dunia |access-date=2026-09-13 |work=KOMPAS.com |language=en}}</ref> Lolosân Akademi Ilmu Perburuhan [[Daerah Khusus Ibukota Jakarta|Jakarta]] taon 1978 ka’dinto jughân administrator Partai Perjuangan Demokratik Inḍonèsia (PDIP).<ref>{{Cite web |last=Yuliawati |title=Mantan Menteri Jacob Nuwa Wea Tutup Usia |url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20160409133011-20-122763/mantan-menteri-jacob-nuwa-wea-tutup-usia |access-date=2026-09-13 |website=nasional |language=id-ID}}</ref> SangMaestro nètèp parjuwanganna ghâbây ana' bhângsa lèbât pottrana Andi Gani Nae Wea, sè samangkèn alaghungè mènangka staf ahli ghâbây Kepala Polisi bân prèsiḍèn Sârèkat Buruh.<ref>{{Cite web |date=2 Mei 2024 {{!}} 08.08 WIB |title=Rekam Jejak Andi Gani Nena Wea, Presiden KSPSI yang Ditunjuk Jadi Staf Ahli Kapolri |url=https://www.tempo.co/politik/rekam-jejak-andi-gani-nena-wea-presiden-kspsi-yang-ditunjuk-jadi-staf-ahli-kapolri-62996 |access-date=2026-09-13 |website=Tempo |language=id}}</ref> == Carèta Odi' == Jacob Nuwa Wea, sè èlahèrraghi è Florès, Nusa Tenggara Tèmor<ref>{{Cite web |title=JACOB NUWA WEA: |url=https://data.tempo.co/MajalahTeks/detail/ARM20180612119821/jacob-nuwa-wea-saya-tidak-memukul-kok |access-date=2026-09-13 |website=data.tempo.co |language=en}}</ref> è tangghâl 14 April 1944,<ref name=":1" /> panèka Mentri Tenaga Kerja bân Transmigrasi è Kabinèt Gotong Royong. Salaèn jârèya, Jacob Nuwa Wea jhughân aropa'aghi administrator Partai Perjuangan Demokrasi Inḍonèsia (PDIP). Minatta dâ' masala buruh sè aghâbây Jacob motossaghi maso' ka Akademi Ilmu Buruh Jakarta è taon 1978. Sa'ellana sabellunna lolos SD è Florès, SMP è Ende, tor SPMA è Mataram. Jacob ngako jhâ' aba'na ta' andi' pendidighân tèngghi tapè andi' pangalaman sè bânnya' è organisasi bân LSM. Jacob terros alaksana'aghi kalakowan politik bân nyaluraghi aspirasi politik lèbât [[Partai Nasional Inḍonèsia|Partai Nasional Indonesia]]. == Sombher == ew4nqqgfdfc4u1d3z1bbj6tgfsvawwy 0 19679 66035 2026-09-13T16:11:37Z N.imaema 1906 ←Membuat halaman berisi '[[Bhengkek:Nyonya Umi Sardjono.png|jmpl|Nyonya Umi Sardjono]] '''Umi Sardjono''' (24 Dèsèmber 1923 – Maret 2011) panèka sala sèttong aktivis bân pejuwang kamarḍhika'an bâbinè' Inḍonèsia, angghuta DPR-GR bân Katowa Umum Geraghân Bâbinè' Inḍonèsia (Gerwani). <ref name="Umi Sardjono">{{Cite web |date=2011-04-25 |title=Jalan Teguh Sang Pemimpin |url=https://indoprogress.com/2011/04/jalan-teguh-sang-pemimpin/ |access-date=2026-09-13 |website=IndoP...' 66035 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Nyonya Umi Sardjono.png|jmpl|Nyonya Umi Sardjono]] '''Umi Sardjono''' (24 Dèsèmber 1923 – Maret 2011) panèka sala sèttong aktivis bân pejuwang kamarḍhika'an bâbinè' Inḍonèsia, angghuta DPR-GR bân Katowa Umum Geraghân Bâbinè' Inḍonèsia (Gerwani). <ref name="Umi Sardjono">{{Cite web |date=2011-04-25 |title=Jalan Teguh Sang Pemimpin |url=https://indoprogress.com/2011/04/jalan-teguh-sang-pemimpin/ |access-date=2026-09-13 |website=IndoPROGRESS |language=id}}</ref> == Carèta Odi' == Bâbinè' pejuwang panèka sa'ongghuna cè' pantessa èberri'i pengarghâ'ân mènangka sala sèttong pahlawan perintis kamarḍhika'an. È bâkto ghi' ngodâ 20 taon, bâbinè' panèka èpenjara sareng tentara fasis [[Jeppang]] sabellunna proklamasi 17 Agustus 1945 polana ngalakonè geraghân è bâbâ tana nentang pendudughân [[Jeppang]] bân bâkto bâbinè' panèka èbebasaghi ḍâri penjara [[Jeppang]], semangaddhâ pagghun èyobbhâr kalabân pidatona è adâ'na orèng bânnya'. Indikasi panèka abuktè'aghi jhâ' Umi panèka sala sèttong pejuwang sè awwâl bân gigih è ḍâlem ajuwangaghi kamarḍhika'an bhângsana.<ref name="Koalisi Perempuan Indonesia">{{Cite web |date=2012-02-27 |title=Umi Sardjono – Koalisi Perempuan Indonesia |url=https://koalisiperempuan.or.id/umi-sardjono/ |access-date=2026-09-13 |language=en-US}}</ref> Umi ka'ḍinto pottrana klèbun dhisa, èlahèrraghi teppa' tangghâl 24 Dèsèmber 1923 kalabân asma lengkap Suharti Sumodiwiryo<ref>{{Cite web |date=2022-03-11 |title=Perjuangan Umi Sardjono, Pendiri Gerwani |url=https://www.arahjuang.com/2022/03/11/perjuangan-umi-sardjono-pendiri-gerwani/ |access-date=2026-09-13 |website=Arah Juang |language=id}}</ref> otabâ lebbi èkennal sareng Umi Sardjono. Molaè ghi’ kènè’, Umi la noro’ tentara babine’an. Mongghu dâ’ abâ’na, maso’ ka penjara bannè hal anyar, apa polè è bâkto alabân [[Jeppang]] otabâ [[Bâlândhâ|Bâlandhâ]]. Bâkto ètangkep è Blitar, Umi atemmo sareng [[Surastri Karma Trimurti|SK Trimurti]], sè saterrossa alaghungè Menteri Perburuhan è bâkto kabinèt [[Amir Sjarifoeddin|Amir Syarifudin]]. == Sombher == 0qv5xclonc96pxe2zod88nm7ux9fjk2 0 19680 66037 2026-09-13T17:26:55Z Aisyaaa 4099 ←Membuat halaman berisi 'KRMH (Kanjèng Raḍen Mas Haryo). H. Agus Sudono (2 Februari 1933 – 6 Februari 2012) panèka sala sèttong palakon buruh tèrkènnal Indonesia sè èlanglang tèllo' èra, èngghi panèka Orḍè Lawas, Orḍè Anyar bân Reformasi. iya arèya majuangaghi ghâbây hak-hak buruh bân palako Indonesia jughân dhunnya. Agus Sudono matè è roma sakè' Tentara Gatot Subroto polana panyakèt diabètès bân èkobur è Taman makom Pahlawan Nasional otama Kalibata. <...' 66037 wikitext text/x-wiki KRMH (Kanjèng Raḍen Mas Haryo). H. Agus Sudono (2 Februari 1933 – 6 Februari 2012) panèka sala sèttong palakon buruh tèrkènnal Indonesia sè èlanglang tèllo' èra, èngghi panèka Orḍè Lawas, Orḍè Anyar bân Reformasi. iya arèya majuangaghi ghâbây hak-hak buruh bân palako Indonesia jughân dhunnya. Agus Sudono matè è roma sakè' Tentara Gatot Subroto polana panyakèt diabètès bân èkobur è Taman makom Pahlawan Nasional otama Kalibata. <ref name=":1">{{Cite web |last=Liputan6.com |date=2012-02-06 |title=Agus Sudono Wafat, Gerakan Buruh Indonesia Berduka |url=https://www.liputan6.com/news/read/375984/agus-sudono-wafat-gerakan-buruh-indonesia-berduka |access-date=2026-09-13 |website=liputan6.com |language=id}}</ref><ref name=":1" /> == Riwâyât oḍik == Kalowarga Agus Sudono panèka pottrana RA (Raḍen Ayu) Mujiatun, sala sèttong èbu se taat agâma bân asalla ḍhâri sèkitar tarètan santrè e Nahdlatul Ulama. Ramana, RM (Raḍen Mas) Darmohusodo, sala sèttong dokter gulâ bân Kâpala Poliklinik è Pabrèk Gulâ Karanganom, Klaten, Jhâbâ Tèngnga, sè jhughân mènangka KâtOa Muhammadiyah, nyambung gâris kâtoronanna polè dâ' Pangèran Sambernyowo (Mangkunegaran I), sala sèttong pahlawan nagâra bân panaḍḍèk Dinastè Mangkunegaran, agus Sudono mènangka kompoy ka lèma' (wareng). Sabatara ḍhâri gâris èbuna, Agus Sudono panèka kompoy ka èmpa' (canggah) ḍhâri Pujangga Ronggowarsito. Agus Sudono akabin bân kancana se gi’ kene’, Sudarni, bân sè kaḍhuwâ jârèya èparèngè ana' pètto'. Sala sèttong pottrena, Agusdini Banun Saptaningsih, ngabḍi mènangka Direktur è Kementerian Kesehaḍân Republik Indonesia. <ref name=":1" /> === Pendidigân === èya arèya panèka alumni ḍâri Universitas Nasional (tingkat empa'/IV) bân Universitas Amerika è Washington DC. [2] Salerana aktif è PII bân Muhammadiyah.<ref name=":2">{{Citation|title=Muhammadiyah|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Muhammadiyah&oldid=29711991|date=2026-09-05|accessdate=2026-09-13|language=id}}</ref> ==== Gèragân buruh ==== Agus Sudono èkennal mènangka tokoh buruh dâri Indonesia. Salerana èkennal aktif è bânnya' organisasi buruh è nasional bân internasional. Salerana jhughân èkennal aktif è Organisasi Buruh Internasional (ILO) mènangka anggota Dewan Eksekutif. <ref name=":1" /> èya arèya jhughân èkennal mènangka pendiri bân ketua pertama KSPSI.<ref>{{Cite web |date=2022-12-13 |title=Sejarah KSPSI |url=https://kspsi.or.id/sejarah-kspsi/ |access-date=2026-09-13 |website=K S P S I |language=en-US}}</ref> Salerana jhughân aropaaghi anggota dewan penasehat organisasi buruh GASBIINDO.<ref>{{Cite web |last=Isnaeni |first=Hendri F. |date=2020-11-24 |title=CIA dalam Gerakan Buruh Indonesia |url=https://www.historia.id/article/cia-dalam-gerakan-buruh-indonesia-pkybz |access-date=2026-09-13 |website=Historia.ID |language=id}}</ref> ==== Polètèk ==== Agus Sudono jhughân èkennal aktif è pergolakan politik è Indonesia. Salerana aropa’agi anggota DPR-GR RI/MPRS-RI (1960-1973), anggota DPR/MPR RI (1983-1993) tor wakil ketua DPA (1998-2003) RI. <ref name=":2" /> Peranna è dhunnya buruh sè jhughân tamaso' è bidang internasional, aberri' bânnya' kasempadhân ghâbây Agus Sudono kaangghuy nyajiaghi kontribusi sè signifikan ghâbây Republik Indonesia, è antarana kalabân abâkte mènangka penasehat ghâbây anggota delegasi Indonesia è PBB è taon 1969 è New York, Amèrika Serikat dâlem konteks ècapa'aghina resolusi Iria Barat sè èbâli'aghi è bâbâna perjuangan Irian Bârâ' ḍâ' dada RI sè è pimpin Mentri Luar Negeri Adam Malik. Agus Sudono eparenge tugas nyander kalaban abimbing pamanggi menorot petodu tor arahan dhari Mentri Luar Negeri Adam Malik lebat sala settong anggota delegasi Balanda se aropa’agi kancana dhari latar buruh, enggi paneka Bpk.Andre Kloos, sè aropaaghi Ketua Umum Persatuan Buruh Bâlândhâ, èngghi panèka NVV (Nederlandse Vakbond Vereneging), saènggâ lèbât perantarana, pimpinan delegasi Bâlândhâ, èngghi panèka Mentri Luar Negeri Bâlândhâ Joseph Luns, sikapna bisa alos, akompromi bân on-laon narèma hasèl ḍâri Rakyat RAPE Opini) è Irian Bârâ', sè ella èlampa'aghi kalabân suksès èbâwah pengawasan PBB bân ghi' terro noro'a Indonesia, sambi negga'aghi jhâ' manabi Bâlândhâ nolak hasèl PEPERA, hubungan antara Indonesia bân Bâlândhâ bhâkal sajân para' polè. Akherra, è Majelis Umum PBB; misi rombongan Indonesia se e pimpin sareng Mentri Luar Negeri Adam Malik, se essena alampaagi mandat kaangguy noro’ perjuangan kaangguy mabali Irian Barat dha’ dhadhana Republik Indonesia, ampon samporna tor berhasil. Akadi se ampon ekaonenge, perjuangan TRIKORA (Tri Komando Rakyat) se ampon kaberhasilan, epimpin sareng Presiden Soekarno kalaban ngangkat Mayor Jenderal Soeharto menangka Panglima Komando Mandala e dhalem operasi TRIKORA; (Major Jenderal Soeharto saterrossa dhâddhi presiden 2 Indonesia) bân kalabân sokonganna naghârâ-naghârâ ramah, Dewan Keamanan PBB akherra motossaghi kaangghuy mabâli wilayah Irian Bârâ' ka Indonesia. Nangeng, PEPERA (Akta Pendapat Rakyat) e Irian Barat paggun kodu ebadha’agi. Daddi e taon 1969, Agus Sudono, menangka Ketua Umum GASBIINDO (Persatuan Serikat Buruh Islam Indonesia), eangkat daddi sala settong Penasehat delegasi Indonesia ka PBB kaangguy maoptimal tor malancar hasella PEPERA se ampon kalakon. Dhalem acara diplomasi PBB, Mentri Luar Negeri Balanda Joseph Luns dhalem pidatona terros aganggu parkara ka’dhinto, kalaban agresif nyerrang Indonesia karana akaton ta’ kasokan ngeleppagi jajahan se sabellunna. Sehubungan sareng gapaneka, Mentri Luar Negeri Indonesia Adam Malik sareng Kepala Perwakilan Tetap Indonesia ka PBB Dr. Roeslan Abdulgani apareng tugas ka Agus Sudono nyander otaba kalaban oca’ laen ngelobi sala settong anggota delegasi Balanda se kasebbut è attas. <ref>{{Cite book |last=Sudono |first=Agus |url=https://id.wikipedia.org/wiki/Istimewa:Sumber_buku/9794192481 |title=Pengabdian Agus Sudono |date=1999 |publisher=Pustaka Jaya |isbn=978-979-419-248-1 |location=Jakarta |oclc=58536591}}</ref> Ka'angghuy informasi tambâ'an delegasi mènangka soloran informasi, delegasi ri sè dipimpin menteri lowar negeri adâm malik kasebbhut jhughâ mengikut sertakan aspri prèsiden soeharto yakni ali murtopo bân HJ. Naro, sh. ===== Penghargâân ===== Agus Sudono jhughân èakoè attas kontribusinya kalabân mondhi sejumlah penghargaan, yakni bintang gerilya, satyalancana pèrrang kemerdekaan i, satyalancana perrang kemerdekaan ii, satyalancana vèterran ri bân sè palèng tatègghih panèka bintang mahaputera adipradana<ref name=":1" /> == Referensi == <references /> pntz3o9sgo1341q7ms0i99vbvk6r7ox 0 19681 66042 2026-09-14T02:27:02Z Lukjsly 1688 ←Membuat halaman berisi ''''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sab...' 66042 wikitext text/x-wiki '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi. Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna. on8qfnuun7k7dlj22pr8qzl9ef1aiox 66043 66042 2026-09-14T02:30:28Z Lukjsly 1688 66043 wikitext text/x-wiki '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi. Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna. Paḍi rèya nyamana tatombuwân sè buwâna ghi' cekka' è bhungkanan. Buwâna paḍi sè aropa bulir abhunḍhu' ènyamaè la'as. Dhinèng buwâna paḍi sè la èpèsa ḍâri kolè'en èsebbhut [[bherrâs]]. j42frwhcjlat8pj2ygldpzfc14r3qqr 66044 66043 2026-09-14T02:30:38Z Lukjsly 1688 added [[Category:Totombuwân]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 66044 wikitext text/x-wiki '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi. Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna. Paḍi rèya nyamana tatombuwân sè buwâna ghi' cekka' è bhungkanan. Buwâna paḍi sè aropa bulir abhunḍhu' ènyamaè la'as. Dhinèng buwâna paḍi sè la èpèsa ḍâri kolè'en èsebbhut [[bherrâs]]. [[Bhângsa:Totombuwân]] iq4zuzikzk0fsa217vc41y9mmek7vtj 66046 66044 2026-09-14T02:33:49Z Lukjsly 1688 66046 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Padi bukit.jpg|al=Bhungkana paḍi|jmpl|Bhungkana paḍi]] '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi. Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna. Paḍi rèya nyamana tatombuwân sè buwâna ghi' cekka' è bhungkanan. Buwâna paḍi sè aropa bulir abhunḍhu' ènyamaè la'as. Dhinèng buwâna paḍi sè la èpèsa ḍâri kolè'en èsebbhut [[bherrâs]]. [[Bhângsa:Totombuwân]] 9yik6zj8ck17n4mbrl24mlfuasacxs3 66047 66046 2026-09-14T02:50:12Z Lukjsly 1688 66047 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Padi bukit.jpg|al=Bhungkana paḍi|jmpl|Bhungkana paḍi]] '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi. Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna. Paḍi rèya nyamana tatombuwân sè buwâna ghi' cekka' è bhungkanan. Buwâna paḍi sè aropa bulir abhunḍhu' ènyamaè la'as. Dhinèng buwâna paḍi sè la èpèsa ḍâri kolè'en èsebbhut [[bherrâs]]. == Ètimologi == Oca' paḍi asalla ḍâri ramo' ''Proto-Austronesia pajay'' sè paḍâ maksoddhâ. Oca' rowa asalla ḍâri oca' sè paḍâ ḍâlem bhâsa Amis Panay; bhâsa Tagalog paláy; bhâsa Kadazan paai; bhâsa Jhâbâ pari; bân bhâsa Chamorro faʻi, bân laènna. [[Bhângsa:Totombuwân]] i3w1mrtwp23nqxlozipewf3jxoy4b4d 66049 66047 2026-09-14T03:25:03Z Lukjsly 1688 66049 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Padi bukit.jpg|al=Bhungkana paḍi|jmpl|Bhungkana paḍi]] '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi. Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna. Paḍi rèya nyamana tatombuwân sè buwâna ghi' cekka' è bhungkanan. Buwâna paḍi sè aropa bulir abhunḍhu' ènyamaè la'as. Dhinèng buwâna paḍi sè la èpèsa ḍâri kolè'en èsebbhut [[bherrâs]]. == Ètimologi == Oca' paḍi asalla ḍâri ramo' ''Proto-Austronesia pajay'' sè paḍâ maksoddhâ. Oca' rowa asalla ḍâri oca' sè paḍâ ḍâlem bhâsa Amis Panay; bhâsa Tagalog paláy; bhâsa Kadazan paai; bhâsa Jhâbâ pari; bân bhâsa Chamorro faʻi, bân laènna. == Dhâ-tandhâna == Paḍi tamaso' ḍâlem kalompo' ḍi-paḍiân otabâ ''Poaceae''. Paḍi anḍi' ramo' serabut, bhungkana pèndâ', bhungka batangnga èghâbây ḍâri bânnya' ḍâun sè salèng apolong sampè' jhâghâ tegghâp samporna, ḍâunna loncong angonco' abâk ngèsèl, bârna ḍâunna bhiru ngoḍâ sampè' bhiru towa, ora' ḍâunna sejajar, ètotobhi bi' lu-bulu pèndâ' bân rang-rang. Kembhânga èsoson majemuk, aca'-ranca'. Kompolan kembhânga èsebbhut ''floret'' sè bâḍâ è sèttong ''spikelet'' è sèttong ''panikula'', macem buwâna bulir otabâ kariopsis sè ta' bisa èbhidhâ'aghi antara buwâ bân bighina, ropana bungkol abâk loncong, okoranna 3 - 15 mm, ètotobhi kolè sè èsebbhut sekkem (palea bân lemma), bâgiyân otamana paḍi sè biyasa èkakan iyâ rèya macemma ''enduspermium''. [[Bhângsa:Totombuwân]] 6eqjxjipy8ymufa90ydzbovmcyjeugm 0 19682 66054 2026-09-14T05:22:06Z R.hidayatdharma 4038 ←Membuat halaman berisi ''''Lannèa''' iyâ arèya sala sèttong jennis tombuwân sè tamaso' ḍâlem kaluarga Anacardiaceae. Ka'-bhungka'an panèka aghâdhui dâun majemuk sè aobâ bân kembang kènè' sè èator è racemes, paku, otabâ panikel. Genus panèka acakop ra-kèra 36 spesiès. Bâḍâ è sub-Sahara Afrika, Arab, bân India, kalabân '''Lannea coromandelica''' panèka sèttong-sèttongnga spèsiès sè ètemmoè è Asia tropis. Bânnya' spesies Afrika sè ngasèllaghi buw...' 66054 wikitext text/x-wiki '''Lannèa''' iyâ arèya sala sèttong jennis tombuwân sè tamaso' ḍâlem kaluarga Anacardiaceae. Ka'-bhungka'an panèka aghâdhui dâun majemuk sè aobâ bân kembang kènè' sè èator è racemes, paku, otabâ panikel. Genus panèka acakop ra-kèra 36 spesiès. Bâḍâ è sub-Sahara Afrika, Arab, bân India, kalabân '''Lannea coromandelica''' panèka sèttong-sèttongnga spèsiès sè ètemmoè è Asia tropis. Bânnya' spesies Afrika sè ngasèllaghi buwâ kalabân daging sè bisa èkakan. Bânnya' spèsiès sè signifikan è ḍâlem kedokteran tradisional, è dimma èghuna'aghi ka'angghuy ngobatè bânnya' panyakè' bân panyakè'. 7ztj179mz8q0bbmyd0s6upo8vpgrglz 66055 66054 2026-09-14T05:23:03Z R.hidayatdharma 4038 66055 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = Lannea coromandelica (Wodier Tree) in Hyderabad W2 IMG_5634.jpg | taxon = Lannea | authority = A. Rich. in Guillem. | subdivision_ranks = [[Spesies]] | subdivision = lihat teks. | color=lightgreen | image_width=200px }} '''Lannèa''' iyâ arèya sala sèttong jennis tombuwân sè tamaso' ḍâlem kaluarga Anacardiaceae. Ka'-bhungka'an panèka aghâdhui dâun majemuk sè aobâ bân kembang kènè' sè èator è racemes, paku, otabâ panikel. Genus panèka acakop ra-kèra 36 spesiès. Bâḍâ è sub-Sahara Afrika, Arab, bân India, kalabân '''Lannea coromandelica''' panèka sèttong-sèttongnga spèsiès sè ètemmoè è Asia tropis. Bânnya' spesies Afrika sè ngasèllaghi buwâ kalabân daging sè bisa èkakan. Bânnya' spèsiès sè signifikan è ḍâlem kedokteran tradisional, è dimma èghuna'aghi ka'angghuy ngobatè bânnya' panyakè' bân panyakè'. spwksjz5e0ayztpgdxog15a3c0iu0rx 0 19683 66056 2026-09-14T05:39:34Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox orang}} '''Lee So-sun''' (Hangul: 이소선; 1929 – 3 Sèptèmber 2011) panèka aropa'aghi aktivis buruh Korèa Lao' sè èkennal polana karjâna è ḍâlem ajuwangaghi hak-hak buruh. Keterlibadhânna è ḍâlem gerakan buruh èmolaè saamponna pottrana, Jeon Tae-il, tokang jhâi' bân aktivis buruh, ngalakonè aksi ngobbhâr abâ' dhibi' mènangka protes ḍâ' kondisi karjâ sè korang beccè' bân ḍâ' pelanggaran hak-hak buruh.<ref>{{Cite web...' 66056 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Lee So-sun''' (Hangul: 이소선; 1929 – 3 Sèptèmber 2011) panèka aropa'aghi aktivis buruh Korèa Lao' sè èkennal polana karjâna è ḍâlem ajuwangaghi hak-hak buruh. Keterlibadhânna è ḍâlem gerakan buruh èmolaè saamponna pottrana, Jeon Tae-il, tokang jhâi' bân aktivis buruh, ngalakonè aksi ngobbhâr abâ' dhibi' mènangka protes ḍâ' kondisi karjâ sè korang beccè' bân ḍâ' pelanggaran hak-hak buruh.<ref>{{Cite web |last=시인 |first=오도엽 {{!}} |date=2009-02-22 |title=[2009 특별기획](21)이소선의 ‘80년, 살아온 이야기’ |url=https://www.khan.co.kr/article/200902221735035 |access-date=2026-09-14 |website=경향신문 |language=ko}}</ref> Saellana kadhâddhiyân panèka, Lee sajân aktif è ḍâlem gerakan buruh. Lee So Sun anḍi' perran è ḍâlem majhâghâh ''Serikat Pekerja Pakaian Cheonggye'' bân ''Asosiasi Keluarga Berduka Korèa'' kaangghuy Demokrasi. Kegiadhân buruh panèka aghâbây dhâddhi sabbâb Lee So Sunn ètangkep pan-bârâmpan kalè sareng pamarènta Korèa Lao.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> Lee So-sun ajhâlânaghi aktifitas mènangka advokasi bân perjuangan ghâbây buruh kantos sèdhâ. Lee sèdhâ è taon 2011 è omorra sè ka 82 taon. Asabbâb dedikasina sè abit kaangghuy ajuwangaghi hak-hak buruh, Lee èkennal mènangka jhulughân "Ebuna Buruh." == Asal mowasalla == Lee So-sun lahèr è taon 1929 è Dalseong-gun, Korèa, è bâkto ghi' masa pandhudhughân Jeppang. Lee asalla ḍâri kalowarga tanè sè oḍi' è kondisi ekonomi sè cè' korangnga. Ramana, orèng tanè, è èksekusi sareng otoritas kolonial Jeppang è bâkto Lee ghi' aomor empa' taon.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> == Sombher == <references /> s1tv505b7de4ubt6we6i47rwhuodnm5 66057 66056 2026-09-14T05:40:46Z Ichi Ocha 3826 added [[Category:Buruh]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 66057 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Lee So-sun''' (Hangul: 이소선; 1929 – 3 Sèptèmber 2011) panèka aropa'aghi aktivis buruh Korèa Lao' sè èkennal polana karjâna è ḍâlem ajuwangaghi hak-hak buruh. Keterlibadhânna è ḍâlem gerakan buruh èmolaè saamponna pottrana, Jeon Tae-il, tokang jhâi' bân aktivis buruh, ngalakonè aksi ngobbhâr abâ' dhibi' mènangka protes ḍâ' kondisi karjâ sè korang beccè' bân ḍâ' pelanggaran hak-hak buruh.<ref>{{Cite web |last=시인 |first=오도엽 {{!}} |date=2009-02-22 |title=[2009 특별기획](21)이소선의 ‘80년, 살아온 이야기’ |url=https://www.khan.co.kr/article/200902221735035 |access-date=2026-09-14 |website=경향신문 |language=ko}}</ref> Saellana kadhâddhiyân panèka, Lee sajân aktif è ḍâlem gerakan buruh. Lee So Sun anḍi' perran è ḍâlem majhâghâh ''Serikat Pekerja Pakaian Cheonggye'' bân ''Asosiasi Keluarga Berduka Korèa'' kaangghuy Demokrasi. Kegiadhân buruh panèka aghâbây dhâddhi sabbâb Lee So Sunn ètangkep pan-bârâmpan kalè sareng pamarènta Korèa Lao.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> Lee So-sun ajhâlânaghi aktifitas mènangka advokasi bân perjuangan ghâbây buruh kantos sèdhâ. Lee sèdhâ è taon 2011 è omorra sè ka 82 taon. Asabbâb dedikasina sè abit kaangghuy ajuwangaghi hak-hak buruh, Lee èkennal mènangka jhulughân "Ebuna Buruh." == Asal mowasalla == Lee So-sun lahèr è taon 1929 è Dalseong-gun, Korèa, è bâkto ghi' masa pandhudhughân Jeppang. Lee asalla ḍâri kalowarga tanè sè oḍi' è kondisi ekonomi sè cè' korangnga. Ramana, orèng tanè, è èksekusi sareng otoritas kolonial Jeppang è bâkto Lee ghi' aomor empa' taon.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Buruh]] hm379arosuie8xb96y9q5s80a6rbeum 66058 66057 2026-09-14T05:43:43Z Ichi Ocha 3826 66058 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Lee So-sun''' (Hangul: 이소선; 1929 – 3 Sèptèmber 2011) panèka aropa'aghi aktivis buruh Korèa Lao' sè èkennal polana karjâna è ḍâlem ajuwangaghi hak-hak buruh. Keterlibadhânna è ḍâlem gerakan buruh èmolaè saamponna pottrana, Jeon Tae-il, tokang jhâi' bân aktivis buruh, ngalakonè aksi ngobbhâr abâ' dhibi' mènangka protes ḍâ' kondisi karjâ sè korang beccè' bân ḍâ' pelanggaran hak-hak buruh.<ref name=":1">{{Cite web |last=시인 |first=오도엽 {{!}} |date=2009-02-22 |title=[2009 특별기획](21)이소선의 ‘80년, 살아온 이야기’ |url=https://www.khan.co.kr/article/200902221735035 |access-date=2026-09-14 |website=경향신문 |language=ko}}</ref> Saellana kadhâddhiyân panèka, Lee sajân aktif è ḍâlem gerakan buruh. Lee So Sun anḍi' perran è ḍâlem majhâghâh ''Serikat Pekerja Pakaian Cheonggye'' bân ''Asosiasi Keluarga Berduka Korèa'' kaangghuy Demokrasi. Kegiadhân buruh panèka aghâbây dhâddhi sabbâb Lee So Sunn ètangkep pan-bârâmpan kalè sareng pamarènta Korèa Lao.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> Lee So-sun ajhâlânaghi aktifitas mènangka advokasi bân perjuangan ghâbây buruh kantos sèdhâ. Lee sèdhâ è taon 2011 è omorra sè ka 82 taon. Asabbâb dedikasina sè abit kaangghuy ajuwangaghi hak-hak buruh, Lee èkennal mènangka jhulughân "Ebuna Buruh." == Asal mowasalla == Lee So-sun lahèr è taon 1929 è Dalseong-gun, Korèa, è bâkto ghi' masa pandhudhughân Jeppang. Lee asalla ḍâri kalowarga tanè sè oḍi' è kondisi ekonomi sè cè' korangnga. Ramana, orèng tanè, è èksekusi sareng otoritas kolonial Jeppang è bâkto Lee ghi' aomor empa' taon.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> Saellana ramana sèdhâ, kalowargana Lee mangkat ḍâri kampong asalla bân oḍi' ''nomaden'' ta' anḍi' bengko sè teptep. Lee So-sun toman neng-neng è pan-bârâmpan kennengngan, è antarana bengko kapatèyan bân bengkona orèng binè' towa è ḍaèrah Gunong Waryong. Ra-kèra `duwâ' taon saellana ramana sèdhâ, embu'na Lee akabin polè bân ngèba kalowargana ka Dhisa Park-sil. È dhisa jâḍiyè, rèng-orèng jarèya alako dâddhi orèng tanè sè nyèwa kaangguy nyarè kakan.<ref name=":1" /> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Buruh]] 4s2nstvaieoeps1rm18xorl3pnwvv1s 66059 66058 2026-09-14T05:47:22Z Ichi Ocha 3826 66059 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Lee So-sun''' (Hangul: 이소선; 1929 – 3 Sèptèmber 2011) panèka aropa'aghi aktivis buruh Korèa Lao' sè èkennal polana karjâna è ḍâlem ajuwangaghi hak-hak buruh. Keterlibadhânna è ḍâlem gerakan buruh èmolaè saamponna pottrana, Jeon Tae-il, tokang jhâi' bân aktivis buruh, ngalakonè aksi ngobbhâr abâ' dhibi' mènangka protes ḍâ' kondisi karjâ sè korang beccè' bân ḍâ' pelanggaran hak-hak buruh.<ref name=":1">{{Cite web |last=시인 |first=오도엽 {{!}} |date=2009-02-22 |title=[2009 특별기획](21)이소선의 ‘80년, 살아온 이야기’ |url=https://www.khan.co.kr/article/200902221735035 |access-date=2026-09-14 |website=경향신문 |language=ko}}</ref> Saellana kadhâddhiyân panèka, Lee sajân aktif è ḍâlem gerakan buruh. Lee So Sun anḍi' perran è ḍâlem majhâghâh ''Serikat Pekerja Pakaian Cheonggye'' bân ''Asosiasi Keluarga Berduka Korèa'' kaangghuy Demokrasi. Kegiadhân buruh panèka aghâbây dhâddhi sabbâb Lee So Sunn ètangkep pan-bârâmpan kalè sareng pamarènta Korèa Lao.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> Lee So-sun ajhâlânaghi aktifitas mènangka advokasi bân perjuangan ghâbây buruh kantos sèdhâ. Lee sèdhâ è taon 2011 è omorra sè ka 82 taon. Asabbâb dedikasina sè abit kaangghuy ajuwangaghi hak-hak buruh, Lee èkennal mènangka jhulughân "Ebuna Buruh." == Asal mowasalla == Lee So-sun lahèr è taon 1929 è Dalseong-gun, Korèa, è bâkto ghi' masa pandhudhughân Jeppang. Lee asalla ḍâri kalowarga tanè sè oḍi' è kondisi ekonomi sè cè' korangnga. Ramana, orèng tanè, è èksekusi sareng otoritas kolonial Jeppang è bâkto Lee ghi' aomor empa' taon.<ref>{{Cite web |last=뉴시스 |date=2016-12-28 |title=모전자전, 전태일 엄마 이소선…영화 '어머니' |url=https://www.newsis.com/view/NISX20120323_0010853420 |access-date=2026-09-14 |website=뉴시스 |language=ko}}</ref> Saellana ramana sèdhâ, kalowargana Lee mangkat ḍâri kampong asalla bân oḍi' ''nomaden'' ta' anḍi' bengko sè teptep. Lee So-sun toman neng-neng è pan-bârâmpan kennengngan, è antarana bengko kapatèyan bân bengkona orèng binè' towa è ḍaèrah Gunong Waryong. Ra-kèra `duwâ' taon saellana ramana sèdhâ, embu'na Lee akabin polè bân ngèba kalowargana ka Dhisa Park-sil. È dhisa jâḍiyè, rèng-orèng jarèya alako dâddhi orèng tanè sè nyèwa kaangguy nyarè kakan.<ref name=":1" /> Sabbâb korangngah ekonomi aghâbây Lee ta' bisa narèma pandhidhighân formal. Namong, Lee aghâdhui minat ḍâ' matematika bân ajhâr ḍâ' matematika kasebbhut sacara mandiri. È taon 1945, è bâkto Perang Dunnya II ghi' pareppa'en dhâddhi bân Korèa ghi' èbâbâna pamarènta'an kolonial Jeppang, Lee èpaksa alako è pabrik tekstil è Daègu. Kabâḍâ'ân alako è ḍissa' jhughân maḍâteng kasossa'an ghâbây kalowargana. Embhughâ Lee matè saellana kacelaka'an bân bâḍâ è ḍâlem messin pabrik. Masa kanak-kanak bân remajana èabi' è ḍâlem kamiskènan, kakerasan kolonial, bân aksès sè terbatas.<ref name=":1" /> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Buruh]] qfa8ccf89rhw0kzyhozcodtd9ficug1 0 19684 66061 2026-09-14T05:58:23Z Ichi Ocha 3826 ←Membuat halaman berisi ''''Lita Anggraini''' panèka aktivis bâbinè'an sè anḍi' tugas mènangka katuwa bân koordinator nasional jaringan nasional advokasi PRT (JALA PRT). Lahèr è Semarang, 22 Oktober 1969, Lita Anggraini dhâddhi lulusân sarjana è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik, Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta.<ref>{{Cite web |title=Lita Anggraini: Bias Kelas Masih Menjadi Hambatan Besar dalam Advokasi RUU Perlindungan PRT* |url=http://www.jurnalperempuan.org/9/post/202...' 66061 wikitext text/x-wiki '''Lita Anggraini''' panèka aktivis bâbinè'an sè anḍi' tugas mènangka katuwa bân koordinator nasional jaringan nasional advokasi PRT (JALA PRT). Lahèr è Semarang, 22 Oktober 1969, Lita Anggraini dhâddhi lulusân sarjana è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik, Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta.<ref>{{Cite web |title=Lita Anggraini: Bias Kelas Masih Menjadi Hambatan Besar dalam Advokasi RUU Perlindungan PRT* |url=http://www.jurnalperempuan.org/9/post/2021/02/lita-anggraini-bias-kelas-masih-menjadi-hambatan-besar-dalam-advokasi-ruu-perlindungan-prt.html |access-date=2026-09-14 |website=Jurnal Perempuan |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Lita Anggraini: Pekerja Rumah Tangga Belum Merdeka |url=https://www.suara.com/wawancara/2017/08/14/070000/lita-anggraini-pekerja-rumah-tangga-belum-merdeka |access-date=2026-09-14 |website=suara.com |language=id}}</ref> == Perjuangan bân dedikasi == Lita Anggraini asakola è Jurusan Hubungan Internasional, Fakultas Ilmu Sosial bân Politik (Fisipol), Universitas Gadjah Mada (UGM) kalabân angkadhân taon 1988.<ref name=":2">{{Cite web |last=Redaksi |title=Lita Anggraini Mengabdikan Hidupnya Membela PRT dengan Penuh Totalitas – KAGAMA |url=https://kagama.id/lita-anggraini-mengabdikan-hidupnya-membela-prt-dengan-penuh-totalitas/ |access-date=2026-09-14 |language=id}}</ref> È taon 1989 Lita abhâḍhi ''Yogyakarta Women's Discussion Forum (FDPY)'' sareng Damairia Pakpahan, Maria Pakpahan, Aida Milasari, Yuni Satya Rahayu, Hening Tyas Sutji, Siti Noor Laila, tor Rebeka Harsono. Forum panèka khusus ajuwangaghi masalah bâbinè'an, buruh, bân HAM. Ruang lingkubbhâ panèka buruh binè' bân bâbinè' sè dhâddhi korban Kekerasan Domestik (KDRT), è antarana petani binè' bân Pekerja Rumah Tangga binè' (PRT).<ref name=":1" /> È taon 1991, FDPY ajhâlânaghi ''advokasi'' PRT binè' sè dhâddhi korban kekerasan ḍâri Ngawi sè alako è Gresik. È taon 1992, FDPY ngobâ nyamana dhâddhi RUMPUN (Forum Bhâbinè'an) bân è taon 1995 aobâ nyamana dhâddhi Yayasan Rumpun Tjoet Njak Dien (RTND) kalabân fokus sè lebbi bhâghus ḍâ' upaya ''advokasi'' kebijaghân sè ahubungan sareng perlindungan PRT bân organisasi PRT binè'. È taon 2004, Lita ngonjhâng organisasi bâbinè'an, paḍâ bhâi pamarèntah bân non-pamarèntah, kaangghuy abhânto ''National Advocacy Network for Domestic Workers'' (Jala PRT).<ref name=":2" /> JALA PRT anḍi' tello' tojjhuwân otama: advokasi ghâbây kabijakan sè ajâgâh hak-hak PRT, ngator bân ngajhâri PRT kaangghuy malahèraghi serikat PRT è bhân-sabbhân Inḍonèsia, bân ngalakonè kampanye umum mènangka kondisi lako sè layak bân hak-hak PRT. Sala sèttong prestasi JALA PRT èngghi panèka makalowar Peraturan Gubernur Nomor 31 taon 2010 menyangkut PRT tangghâl 1 Oktober 2010, sareng Gubernur Wilayah Khusus Yogyakarta, Sultan Hamengkubuwono X.<ref name=":2" /> == Sombher == <references /> e08vvy13cg9t24djfhbcu3rjs3sfj31 66062 66061 2026-09-14T05:59:36Z Ichi Ocha 3826 66062 wikitext text/x-wiki '''Lita Anggraini''' panèka aktivis bâbinè'an sè anḍi' tugas mènangka katuwa bân koordinator nasional jaringan nasional advokasi PRT (JALA PRT). Lahèr è Semarang, 22 Oktober 1969, Lita Anggraini dhâddhi lulusân sarjana è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik, Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta.<ref>{{Cite web |title=Lita Anggraini: Bias Kelas Masih Menjadi Hambatan Besar dalam Advokasi RUU Perlindungan PRT* |url=http://www.jurnalperempuan.org/9/post/2021/02/lita-anggraini-bias-kelas-masih-menjadi-hambatan-besar-dalam-advokasi-ruu-perlindungan-prt.html |access-date=2026-09-14 |website=Jurnal Perempuan |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Lita Anggraini: Pekerja Rumah Tangga Belum Merdeka |url=https://www.suara.com/wawancara/2017/08/14/070000/lita-anggraini-pekerja-rumah-tangga-belum-merdeka |access-date=2026-09-14 |website=suara.com |language=id}}</ref> == Perjuangan bân dedikasi == Lita Anggraini asakola è Jurusan Hubungan Internasional, Fakultas Ilmu Sosial bân Politik (Fisipol), Universitas Gadjah Mada (UGM) kalabân angkadhân taon 1988.<ref name=":2">{{Cite web |last=Redaksi |title=Lita Anggraini Mengabdikan Hidupnya Membela PRT dengan Penuh Totalitas – KAGAMA |url=https://kagama.id/lita-anggraini-mengabdikan-hidupnya-membela-prt-dengan-penuh-totalitas/ |access-date=2026-09-14 |language=id}}</ref> È taon 1989 Lita abhâḍhi ''Yogyakarta Women's Discussion Forum (FDPY)'' sareng Damairia Pakpahan, Maria Pakpahan, Aida Milasari, Yuni Satya Rahayu, Hening Tyas Sutji, Siti Noor Laila, tor Rebeka Harsono. Forum panèka khusus ajuwangaghi masalah bâbinè'an, buruh, bân HAM. Ruang lingkubbhâ panèka buruh binè' bân bâbinè' sè dhâddhi korban Kekerasan Domestik (KDRT), è antarana petani binè' bân Pekerja Rumah Tangga binè' (PRT).<ref name=":1" /> È taon 1991, FDPY ajhâlânaghi ''advokasi'' PRT binè' sè dhâddhi korban kekerasan ḍâri Ngawi sè alako è Gresik. È taon 1992, FDPY ngobâ nyamana dhâddhi RUMPUN (Forum Bâbinè'an) bân polè è taon 1995 aobâ nyamana dhâddhi Yayasan Rumpun Tjoet Njak Dien (RTND) kalabân fokus sè lebbi bhâghus ḍâ' ka upaya ''advokasi'' kebijaghân sè ahubungan sareng perlindungan PRT bân organisasi PRT binè'. È taon 2004, Lita ngonjhâng organisasi bâbinè'an, paḍâ bhâi pamarèntah bân non-pamarèntah, kaangghuy abhânto ''National Advocacy Network for Domestic Workers'' (Jala PRT).<ref name=":2" /> JALA PRT anḍi' tello' tojjhuwân otama èngghi panèka advokasi ghâbây kabijakan sè ajâgâh hak-hak PRT, ngator bân ngajhâri PRT kaangghuy malahèraghi serikat PRT è bhân-sabbhân Inḍonèsia, bân ngalakonè kampanye umum mènangka kondisi lako sè layak bân hak-hak PRT. Sala sèttong kaberhasilan ''National Advocacy Network for Domestic Workers'' (Jala PRT) èngghi panèka makalowar Peraturan Gubernur Nomor 31 taon 2010 menyangkut PRT tangghâl 1 Oktober 2010, sareng Gubernur Wilayah Khusus Yogyakarta, Sultan Hamengkubuwono X.<ref name=":2" /> == Sombher == <references /> 7zfwjxyfw8z3x0iue8bmrt3052mado6 66063 66062 2026-09-14T06:05:32Z Ichi Ocha 3826 added [[Category:Buruh]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 66063 wikitext text/x-wiki '''Lita Anggraini''' panèka aktivis bâbinè'an sè anḍi' tugas mènangka katuwa bân koordinator nasional jaringan nasional advokasi PRT (JALA PRT). Lahèr è Semarang, 22 Oktober 1969, Lita Anggraini dhâddhi lulusân sarjana è Fakultas Ilmu Sosial bân Politik, Universitas Gadjah Mada, Yogyakarta.<ref>{{Cite web |title=Lita Anggraini: Bias Kelas Masih Menjadi Hambatan Besar dalam Advokasi RUU Perlindungan PRT* |url=http://www.jurnalperempuan.org/9/post/2021/02/lita-anggraini-bias-kelas-masih-menjadi-hambatan-besar-dalam-advokasi-ruu-perlindungan-prt.html |access-date=2026-09-14 |website=Jurnal Perempuan |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=Lita Anggraini: Pekerja Rumah Tangga Belum Merdeka |url=https://www.suara.com/wawancara/2017/08/14/070000/lita-anggraini-pekerja-rumah-tangga-belum-merdeka |access-date=2026-09-14 |website=suara.com |language=id}}</ref> == Perjuangan bân dedikasi == Lita Anggraini asakola è Jurusan Hubungan Internasional, Fakultas Ilmu Sosial bân Politik (Fisipol), Universitas Gadjah Mada (UGM) kalabân angkadhân taon 1988.<ref name=":2">{{Cite web |last=Redaksi |title=Lita Anggraini Mengabdikan Hidupnya Membela PRT dengan Penuh Totalitas – KAGAMA |url=https://kagama.id/lita-anggraini-mengabdikan-hidupnya-membela-prt-dengan-penuh-totalitas/ |access-date=2026-09-14 |language=id}}</ref> È taon 1989 Lita abhâḍhi ''Yogyakarta Women's Discussion Forum (FDPY)'' sareng Damairia Pakpahan, Maria Pakpahan, Aida Milasari, Yuni Satya Rahayu, Hening Tyas Sutji, Siti Noor Laila, tor Rebeka Harsono. Forum panèka khusus ajuwangaghi masalah bâbinè'an, buruh, bân HAM. Ruang lingkubbhâ panèka buruh binè' bân bâbinè' sè dhâddhi korban Kekerasan Domestik (KDRT), è antarana petani binè' bân Pekerja Rumah Tangga binè' (PRT).<ref name=":1" /> È taon 1991, FDPY ajhâlânaghi ''advokasi'' PRT binè' sè dhâddhi korban kekerasan ḍâri Ngawi sè alako è Gresik. È taon 1992, FDPY ngobâ nyamana dhâddhi RUMPUN (Forum Bâbinè'an) bân polè è taon 1995 aobâ nyamana dhâddhi Yayasan Rumpun Tjoet Njak Dien (RTND) kalabân fokus sè lebbi bhâghus ḍâ' ka upaya ''advokasi'' kebijaghân sè ahubungan sareng perlindungan PRT bân organisasi PRT binè'. È taon 2004, Lita ngonjhâng organisasi bâbinè'an, paḍâ bhâi pamarèntah bân non-pamarèntah, kaangghuy abhânto ''National Advocacy Network for Domestic Workers'' (Jala PRT).<ref name=":2" /> JALA PRT anḍi' tello' tojjhuwân otama èngghi panèka advokasi ghâbây kabijakan sè ajâgâh hak-hak PRT, ngator bân ngajhâri PRT kaangghuy malahèraghi serikat PRT è bhân-sabbhân Inḍonèsia, bân ngalakonè kampanye umum mènangka kondisi lako sè layak bân hak-hak PRT. Sala sèttong kaberhasilan ''National Advocacy Network for Domestic Workers'' (Jala PRT) èngghi panèka makalowar Peraturan Gubernur Nomor 31 taon 2010 menyangkut PRT tangghâl 1 Oktober 2010, sareng Gubernur Wilayah Khusus Yogyakarta, Sultan Hamengkubuwono X.<ref name=":2" /> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Buruh]] rqa3h2tb6271svrmbx7o9l0gvbc77ez