Wikipedia madwiki https://mad.wikipedia.org/wiki/Tan%C3%A8yan MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Mèḍia Spesial Pakanḍhâ'ân Pangangghuy Pakanḍhâ'ânna pangangghuy Wikipèḍia Pakanḍhâ'ânna Wikipèḍia Bhengkek Pakanḍhâ'ânna bhengkek MèḍiaWiki Pakanḍhâ'ânna MèḍiaWiki Cèṭa'an Pakanḍhâ'ânna cèṭa'an Bhântowan Pakanḍhâ'ânna bhântowan Bhângsa Pakanḍhâ'ânna bhângsa TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Acara Pembicaraan Acara 0 2007 66526 65531 2026-09-29T03:57:33Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66526 wikitext text/x-wiki '''Nur Rofiah''' (lahèr è Randudongkal, Pemalang, [[Jhâbâ Tengnga]], 6 Sèptember 1971) iyâ arèya ''akademisi'' bân rèng binè' moslèm asal [[Inḍonesia|Inḍonèsia]]. Rofiah satèya dhâddhi dosèn PNS [[Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah Jakarta|Universitas Islam Negeri Syarif Hidayatullah]] sè èbentoaghi mènangka pangajhâr è Pascasarjana Perguruan Tinggi Ilmu Al-Qur'an (PTIQ) Jakarta. Dhibi'na èjhulughi doktor è biḍang Èlmo Tapsèr Al-Qur'an ḍâri Universitas Ankara, [[Turki]].<ref name=":0">Adisya Elma. [https://magdalene.co/story/nur-rofiah-dorong-kajian-gender-dan-islam-yang-lebih-inklusif "Nur Rofiah Dorong Kajian Gender dalam Islam yang Lebih Inklusif"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230312125608/https://magdalene.co/story/nur-rofiah-dorong-kajian-gender-dan-islam-yang-lebih-inklusif |date=2023-03-12 }}. Magdalene.co. 2020-01-29. Aksès 2023-03-12.</ref> Bukuna sè ajuḍul "Kajian tentang Hukum dan Penghukuman dalam Islam: Konsep Ideal Hudud dan Praktiknya" èpaterbi' Komnas binè' è taon 2018.<ref>Rofi'ah. Nur. [https://pascasarjana-ptiq.ac.id/dosen/detail?d=32&title=Details "Pascasarjana PTIQ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230312125558/https://pascasarjana-ptiq.ac.id/dosen/detail?d=32&title=Details |date=2023-03-12 }}. Aksès 2023-03-12.</ref> Rofiah nolès prologghâ buku "Qiraah Mubadalah: Tafsir Progresif untuk Keadilan Gender dalam Islam" (2019) sè ètoles sarèng Faqihuddin Abdul Kodir.<ref>Muhtarom, Ali, [https://amanat.id/nur-rofiah-sampaikan-3-tingkat-kesadaran-kemanusiaan-perempuan/ "Nur Rofiah sampaikan 3 tingkat kesadaran kemanusiaan perempuan"], Amanat.id, 201903--25. Aksès 2023-03-12.</ref> Rofiah èkennal mènangka sala sèttong pagiat kajian [[Kasataraan Gender|kasataraan gender]] ḍâlâm Islam sè sacara maras mabâḍâ kagiathân kajian, sacara onlèn otabâ terkas. Kajian Rofiah sè èlla èmolaè sajjhek partengaan 2019 èberri’ nyama ngaji [[Kasataraan Gender|kasataraan gender]] Islam (Ngaji KGI). Dhibi’na dhâddhi sala sèttong pamatèri otama ḍâlâm Kongres Ulama Perempuan Indonesia (KUPI) ḍâ’-aḍâ’na è taon 2017 sè èlaksanaaghi è Pondhuk Kebon Jhâmbu, Babakan, Cirèbon, Jhâbâ Bârâ’. Ḍâlâm Konferensi jârèya, dhibi’na aberri’ matèri sè ajudul “Metodologi Studi Islam Perspektif Ulama Perempuan.”<ref>Waluyo, Andylala. [https://www.voaindonesia.com/a/keadilan-dan-kesetaraan-perempuan-salah-satu-topik-bahasan-kupi/3828238.html "Keadilan dan Kesetaraan Perempuan, Salah Satu Topik Bahasan KUPI"]. VOA Indonesia. 2017-04-27. Aksès 2023-03-12.</ref> == Kaoḍi'ân awwâl == Nur Rofiah iyâ arèya potrèna Qusyaeri bân Seha. Sajjhek kènè’, Rofiah èrabât ḍâlâm ''kultur'' bâlâ Nahdlatul Ulama. Èbuna matè dhingla Rofiah kelas 2 SD. Brâmpan taon samarèna, bhâpa’na matè kèya è bâkto Rofiah kelas 6 SD. Sakola SD èpamarè è tana kalahèranna è Randudongkal, Pemalang. Samarèna lulus SD, Rofiah alanjutaghi sakola MTs bân MA è Jombang, [[Jhâbâ Tèmor]], teppa’ è Madrasah Salafiyah Syafi’i‎yah (MASS) Yayasan Khoiriyah Hasyim.<ref>Fadhilah, Hasna Azmi. [https://gusdurian.net/energi-nur-rofiah-mendakwahkan-keadilan-gender-islam/ "Energi Nur Rofi'ah Mendakwahkan Keadilan Gender Islam"]. Kampung Gusdurian. Aksès 2023-03-12.</ref> === Kalakowan === Nur Rofiah toman ajhâr èlmo [[aghâma]] è ḍuwâ’ pondhuk yakni pondhuk Yayasan Khoiriyah Hasyim Seblak Jombang [[Jhâbâ Tèmor]] (1984-1990) bân komplèk Hindun Yayasan Ali Ma’shum Krapyak Yogyakarta (1993-1996).<ref name=":1">[https://cariustadz.id/ustadz/detail/dr-nur-rofiah-bil-uzm "Nur Rofi'ah"]. cariustadz.id. Aksès 2023-03-12.</ref> Dhibi’na ollè jhulughân sarjana ḍâri Program S1 Jurusân Tapsèr-Hadis Fakultas Ushuluddin Institut Agama Islam Negeri (IAIN) Sunan Kalijaga Yogyakarta (satèya dhâddhi [[Universitas Islam Negeri Sunan Kalijaga Yogyakarta|Universitas Islam Neger Sunan Kalijaga]]) è taon 1995. Katerroanna aḍâlemmi ''gender'' ḍâlâm Islam molaè saat maca novel “Perempuan di Titik Nol” (1975) karjâ penulis bân aktivis binè’ Mesir, Nawal El Sadawi.<ref name=":0" /> Bâkto rowa, Rofiah sempat kèya dhâddhi anggota PMII (Pergerakan Mahasiswa Islam Indonesia) bân ngatoaè Kopri (Korps Putri) Fakultas Ushuluddin. Kopri pas èbubaragi polana bâḍâ ''pandangan'' jhâ’ Kopri coma fokus ka peran orèng binè’ bân anggotana pas taalang ghâbây akiprah sacara aktif bân sèhat è PMII. Slama kuliah è Yogyakarta, Rofiah asèngghungan kalabân pemèkkèran para tokoh sè noro’ abârnaè cara blârâggâ dâ’ Islam bân orèng binè’, yakni KH. [[Abdurrahman Wahid]], Nurcholis Madjid, Ahmad Wahib, Fazlur Rahman, Hasan Hanafi, Riffat Hassan, Amina Wadud, bân tokoh-tokoh laènna.<ref name=":2">[https://bangkitmedia.com/mengenal-nyai-nur-rofiah-tokoh-muda-nu-penggerak-pemberdayaan-perempuan/ "Mengenal Nyai Nur Rofi’ah, Tokoh Muda NU Penggerak Pemberdayaan Perempuan"]. Bangkit Media.com. 2019-11-04. Aksès 2023-03-12.</ref> Samarèna lulus S1, Rofiah ollè beasiswa ka [[Turki]] bân alanjutaghi sakola magister bân doktoralla è Universitas Ankara, Turki sè sèbâng èpamarè è taon 1999 bân 2001.<ref name=":2" /> Salaèn ngajâr è PTQI, Nur Rofi’ah padâ aktif è brâmpan organisasi, iyâ arèya Fatayat NU, LKK NU, Rahima, bân Alimat.<ref name=":1" /> == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Tokoh jhâbâ Tengnga]] plopncjdd9d9bak5tr68vrrouz0zp37 0 2073 66514 43397 2026-09-29T00:24:36Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66514 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} Jenderal TNI (purn) '''Muhammad Andika Perkasa''' S.E., M.A., M.Sc., M.Phil., Ph.D.(andi' nyama lahir: '''Fransiskus Xaverius Emanuel Andika Perkasa''' rèmbi' 21 dèsèmber 1964) iyâ arèya purnawirawan TNI sè dhâddhi Panglima Tentara Nasional Indonèsia è taon 2021 sampè' 2022.<ref>Gautama Wakos Reza , suaralampung.id, "[https://lampung.suara.com/read/2021/11/07/143359/jenderal-andika-perkasa-ternyata-mualaf-pindah-ke-islam-saat-momen-ini?page=all Jenderal Andika Perkasa Ternyata Mualaf, Pindah ke Islam saat Momen Ini]", aksès 2021-11-8.</ref> Laènna dhibi'en iyâ arèya andi' dârâ camporan Magelang, Jhâbâh Tengnga bân Blitar, Jhâbâh tèmor. Andika iyâ arèya lulusan Akademi Militer taon 1987. sabellunna, Andika dhâddhi Kapala Staf TNI Angkatan Darat. è bhâkto è lantèk, dhibién arèya Panglima wa'towa'an è sajhârâ. tapè rekor ajiya è ka ollè Laksamana Yudho Margono sè è lantèk Aghântè è tangghâl 19 Dèsèmber 2022.<ref>tni.mil.id, [https://tni.mil.id/view-206312-presiden-ri-joko-widodo-lantik-jenderal-tni-andika-perkasa-sebagai-panglima-tni.html "Presiden RI Joko Widodo Lantik Jenderal TNI Andika Perkasa Sebagai Panglima TNI]", aksès 2021-11-17.</ref> == Riwayât Pendidikan == === Pendidikan Akademik === '''Strata-1''' * S-1 Manajemen Universitas Terbuka<ref>pddkti.kemendikbud.go.id, " [https://pddikti.kemdikbud.go.id/data_mahasiswa/MUY0OUI5NTgtNTAyMy00Rjk4LTg5QTMtQjc0NDdCRTI2NURB Data-Mahasiswa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323212739/https://pddikti.kemdikbud.go.id/data_mahasiswa/MUY0OUI5NTgtNTAyMy00Rjk4LTg5QTMtQjc0NDdCRTI2NURB |date=2023-03-23 }}", aksès 2023-08-20.</ref> '''Strata-2''' * The Military College of Vermont, Norwich University, Northfield, Vermont, Amerika Serikat.<ref>Hadian Amal Insan, katadata.id, [https://en.katadata.co.id/in-depth/2018/11/23/political-nuances-from-fast-track-of-jokowis-army-chief-of-staff "Fast Track with Political Nuances for Jokowi’s New Army Chief of Staff] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230323212732/https://en.katadata.co.id/in-depth/2018/11/23/political-nuances-from-fast-track-of-jokowis-army-chief-of-staff |date=2023-03-23 }}", aksès 2021-09-23.</ref> Judul tesis: ''Iraq's Next Major Violation of Resolution 687 & the Most Likely Response of the United States'' (1999) * National War College, National Defense University, Washington D.C., Amerika Serikat (2003) * Harvard University, Massachusetts, Amerika Serikat<ref>Febriani Dominique Hilvy, sindonews.com "[https://edukasi.sindonews.com/read/708635/211/4-jenderal-lulusan-ln-panglima-tni-andika-perkasa-jebolan-harvard-university-1646899392 4 Jenderal Lulusan LN, Panglima TNI Andika Perkasa Jebolan Harvard University]", aksès 2023-01-16.</ref> (2004) '''Strata-3''' * The Trachtenberg School of Public Policy and Public Administration, The George Washington University, Washington D.C., AS<ref>malay.news, [https://www.malay.news/indonesia/sederet-jenderal-tni-jebolan-universitas-terbaik-di-amerika-serikat-ini-daftarnya/ "Sederet Jenderal TNI Jebolan Universitas Terbaik di Amerika Serikat, Ini Daftarnya"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230116122759/https://www.malay.news/indonesia/sederet-jenderal-tni-jebolan-universitas-terbaik-di-amerika-serikat-ini-daftarnya/ |date=2023-01-16 }}, aksès 2023-01-16.</ref> (2005) === Pendidikan Militèr === * Akademi Militer (1987) * Sesarcab Infanteri * Pendidikan Kemandu * Sekolah Staf dan Komando Angkatan Darat (seskoad) (Lulusen palèng bhâghus Susreg XXXVII 1999/2000)<ref>seskoad.mil.id., "[https://www.seskoad.mil.id/ Alumni Seskoad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230617011319/https://www.seskoad.mil.id/ |date=2023-06-17 }}", aksès 2023-06-17.</ref> * Sekolah Staf dan Komando Tentara Nasional Indonesia (Sesko TNI) * Lembaga Ketahanan Nasional (Lemhannas RI) == Bâdhâl == Andika ngawwâlli bâdhâlla dhâddhi Perwira sè de'ade' infanteri jhâjhârân korps baret merah (kopassus) Grup 2 (Para Komando dan Satuan-81/Penanggulangan Teror (Gultor) dubelâs taon pas, bân samarèna a tugas e Departemen Pertahanan dan Keamanan (Dephankam) bân Mabes TNI-AD è tugas polè è Kopassus dhâddhi Komandan Batalyon 32/Apta Sandhi Prayuda Utama, Grup 3/Sandhi Yudha.<ref>Afifiyah Siti, Tagar.id, "[https://www.tagar.id/andika-perkasa-dan-karier-cemerlangnya Andika Perkasa dan Karier Cemerlangnya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191012113905/https://www.tagar.id/andika-perkasa-dan-karier-cemerlangnya |date=2019-10-12 }}", aksès 2023-06-17.</ref> Jenderal TNI Andika Perkasa ngaollè Pendidikan tègghi Strata-1 (Sarjana Ekonomi) è Universitas Terbuka bân Ngaollè 3 pangkat akademik Strata-2 (M.A., M.Sc., M.Phil.), bân 1 pangkat akademik Strata-3 (Ph.D) dâri cemmacemma Perguruan Tègghi è Amerika serikat. Kalaghungan sabellunna iya arèya dhâddhi perwira menengah (pamen) è kepangkatan Kolonel (lnf.) iyâ arèya Sespri Kepala Staf Umum (Kasum) TNI, Komandan Resimen Induk (Danrindam) Kodam Jaya/Jayakarta è Jakarta, Komandan Resor Militer (Danrem) 023/Kawal Samudera Kodam I/Bukit Barisan è Kotta Sibolga, Sumatera Utara. Pas è promosi aghi ka Jabatan Perwira Tinggi (pati) a pangkat Brigadir Jenderal TNI dhâddhi Kepala Dinas Penerangan TNI-AD (Kadispenad), Jakarta è tanggâl 25 Novèmber 2013 è dhâsarraghi potosanna Panglima TNI No. Kep/871/XI/2013 è tangghâl 8 Novèmber 2013. È bulân Novèmber 2021, dhibi'en arèya è calonnaghi dâri Prèsidèn Joko Widodo ka angghuy negghu' Jabatan Panglima Tentara Nasional Indonesia, aghântèaghi Marsekal TNI Dr. Hadi Tjahjanto sè bhâkal maso' masa purna tugas.<ref>, Harjanti Setyo Aji, kabar24.bisnis.com, " [https://kabar24.bisnis.com/read/20211103/15/1461499/resmi-andika-perkasa-calon-tunggal-panglima-tni Resmi! Andika Perkasa Calon Tunggal Panglima TNI]", aksès 2021-11-04.</ref> == Ka odi'ânna == Ramana Andika, F.X. soenarto, iya arèya pènsiunan ABRI dâri Korps Zeni.<ref>news.republika.co.id, "[https://news.republika.co.id/berita//r27zxq484/anak-berland-angka-tujuh-untuk-panglima-andika? Anak Berland, Angka Tujuh untuk Panglima Andika]", akses 2021-11-15. </ref> Andika anèka bân diah Erwiany Trisnamurti Hendrati Hendropiyono sè dhibi'en arèya ana'en ana' binè' dâri Jenderal TNI A.M. Hendropriyono. Andika sabellunna aghâma Katolik pas aobe dhâddhi Muslim è bhâkto anèka. == Riwayât Kalaghungan == '''Letnan Duwâ' sampè' Letnan Sèttong''' * Komandan Peleton Grup 2/Para Komando, Kopassus (1987) * Komandan Unit 3, Grup 2/Para Komando, Kopassus (1987) * Komandan Submit 2, Sat Gultor 81, Kopassus (1991) '''Kapten''' * Komando Tim 3, sat Gultor 81, Kopassus (1995) * Komandan Resimen 62, yon 21 Grup 2/Para Komando, Kopassus (1997) * Pama Kopassus (1998) '''Mayor''' * Pamen Kopassus (1999) * Kepala Seksi Kajian Strategi Hankam, Subdit Kebijakan Pelaksanaan (Jaklak), Direktorat Kebijakan Strategi (Ditjakstra), Sitjen Strahan, Departemen Pertahanan (2000) * Pamen Mabes TNI-AD (2001) '''Letnan Kolonel''' * Komandan Batalyon (Danyon) 32/Apta Sandhi Prayuda Utama, grup3/Sandhi Yudha, Kopassus (2002) * Kepala Seksi Intelijen, Korem 051/Wijayakarta, Kodam Jaya/Jayakarta (2002) * Pabandya A-33, Direktorat A, Badan Intelijen Strategis (BAIS) TNI (2002) * Pabandya IV/Vasdik, Spaban Opsdik, Sdirdik, Kodiklat TNI-AD (2008) * Kepala Bagian Perencanaan, Sdirum, Kodiklat TNI-AD (2009) '''Kolonel''' * Sekretaris Pribadi (Sespri) Kepala Staf Umum (Kasum) TNI (2010) * Komandan Resimen Induk (Danrindam) Kodam Jaya/Jayakarta (2011) * Komandan Resor Militer (Danrem) 023/Kawal samudera, Kodam I/Bukut Barisan (2012) '''Brigadir Jenderal''' * Kepala Dinas Penerangan TNI-AD (Kadispenad) (2013) '''Mayor Jenderal''' * Komandan Pasukan Pengamanan Presiden (Danpaspampres) (2014) * Panglima Komando Daerah Militer (Pangdam) XII/tanjungpura (2016) '''Letnan Jenderal''' * Komandan dan Komando Pembina Doktrin, Pendidikan dan Latihan Angkatan Darat (Dankodiklatad) (2018) * Panglima Komando Strategis Angkatan Darat (Pangkostrad) (2018) '''Jenderal''' * Kepala Staf TNI Angkatan Darat (2018) * Panglima Tentara Nasional Indonesia (2021) == Sombher == c6m3vv2266h0kx1s9bxj2vcxd0oxvt6 0 13325 66516 66402 2026-09-29T01:01:39Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66516 wikitext text/x-wiki '''Bâbinè'''' iyâ arèya sèbbhudhân kaangghuy manossa sè ghâdhuwân kelamin bhidhâ dâri lalake'. Bâbinè' ghâdhuwân organ sistem reproduksi anyama ovarium uterus, vagina bân orèng bini' arèya bisah ngasèlaghi sel gamet sè èsebbhut sel telur. Bâbini' jhugân bisah menstruasi, ngandung, alaèraghi bhâji' bân nyosoè.<ref>Arti kata perempuan,[https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Perempuan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231119172512/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/perempuan |date=2023-11-19 }} {{Cite web |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/perempuan |title=Archive copy |access-date=2026-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231119172512/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/perempuan |archive-date=2023-11-19 |url-status=dead}} Kamus Besar Bahasa Indonesia oleh Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa. Diakses pada 2025-02-26</ref> Sebbhuddhân "bâbinè' " biasanah èangghuy ḍâ'ka manossa sè omor bèrèmpa'ah bhèin bân golongan apa'ah bhèin. Bâbinè' sè ampon dhibèsah èsèbbhut wanita, sabhâligghèh bâbinè' sèghi' nak-kanak èsèbbhut "nak-kanak bini' " otaba parabân.<ref>Arti kata cewek. Kamus Besar Bahasa Indonesia oleh Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa. Diakses pada 2025-02-26. [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Cewek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017135455/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Cewek |date=2022-10-17 }}</ref> È Indonesia olokan sè lebbi sopan kaagghuy bâbini' sè èaghungi otabâna sè lèbbi toah iyâ arèa èolok èbuh otabâ olokan laènna noro'aghi oca' sè biasah è kennèngna. Labènna jenis bâbinè' iyâ arèya lalake'. == Etimologi == Metorot teori sè kasohor oca' "perempuan sè dâlâm bhâsa Madhurè èsèbbhut bâbinè' lu-ghâlluna dâri oca' "''empu''" è bhâsa Jhâbâ konah sè saterrossa è angghuy dâlèm bhâsa Melayu sè andi' arte "toan, moljâ, hormat". Oca’ ''empu'' ètambèin kalaban imbuhan “per-” ban “-an” se saterrossa dhaḍdi oca’ “perempuan”.<ref>Marfu’ah, Siti; Fernandez, Wahyubinatara. "Perempuan atau Wanita? Makna Perjuangan di Balik Kata. 2019-03-8. Akses 2025-02-26. </ref> Pan-bârâmpan sombèr jhughân nyebbuttaghi jhâ' oca' ''empu'' andi' artè sè andi' hubungan kalabân ''ampu'' sè artena "sokong, sokongan".<ref>Parhani, Siti. "Antara Wanita dan Perempuan, Apa Bedanya". 2021-01-06. Akses 2025-02-26.</ref> Oca' "bâbinè'" sabèlluna dâri bhâsa ''vanita'', sè dâlâm bhâsa Sansakerta andi' artè "sè èkaterroè". == Sombhèr == j6k5lf47nq115p90zpjh95682uq89p9 0 13677 66531 66416 2026-09-29T05:23:51Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66531 wikitext text/x-wiki {{infobox lokasi}} '''Somatera Ḍâjâ''' otabâ '''Somattra Ḍâjâ'''<ref name="KBBI">[https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/sumatra%20utara Cari "''Sumatra Utara''" dalam Kamus Besar Bahasa Indonesia (KBBI)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407133052/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Sumatra%20Utara |date=2023-04-07 }} {{Cite web |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Sumatra%20Utara |title=Archive copy |access-date=2026-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407133052/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Sumatra%20Utara |archive-date=2023-04-07 |url-status=dead}}. Badan Pengembangan Bahasa dan Perbukuan, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan Republik Indonesia.</ref> (''diakronimkan'': '''Sumut'''; Sorat Batak: ᯘᯮᯔᯖᯩᯒᯥᯖᯒ, Abjad Jâwi: '''سوماترا اوتارا''') ènghi panèka sèttong propinsi sè bâḍâ è bâgiyân ḍâjâ Polo Somattra, Inḍonèsia. Lowas wilajâ propinsi panèka 72.981,23 km², bân èbhu kotthana bâḍâ è Kottha Mèḍan. Somattra Ḍâjâ aropa'aghi propinsi kalabân jumbla pandhudhu' palèng rajâ kapèng empa' è Inḍonèsia, sa'amponna propinsi [[Jhâbâ Bârâ']], [[Jhâbâ Tèmor]], bân [[Jhâbâ Tengnga]], bân tamaso' palèng bânnya' è Polo Somattra, bân sè palèng bânnya' è Polo Jhâbâ. È awwâl taon 2025, pandhudhu' Somattra Ḍâjâ ajumbla 15.785.839 orèng, kalabân ''kepadatan penduduk '' 216 orèng/km².<ref name="DUKCAPIL">[https://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/ Visualisasi Data Kependudukan - Kementerian Dalam Negeri 2024] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805043517/http://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/ |date=2021-08-05 }}. www.dukcapil.kemendagri.go.id. Aksès (2025–04–18).</ref> == Geografi== Propinsi Somattra Ḍâjâ bâḍâ è 1°– 4° Lintang Ḍâjâ bân 98°– 100° Bujhur Tèmor. <ref>{{Cite book|date=2022|url=https://sumut.bps.go.id/publication/2022/12/30/f2b6d1e3019693cd02ac8228/provinsi-sumatera-utara-dalam-infografis-2022.html|title=Provinsi Sumatera Utara dalam Infografis 2022|publisher=BPS Provinsi Sumatera Utara|pages=3|url-status=live}}</ref> Ḍhârât è Propinsi Somattra Ḍâjâ lowassa 72.981,23 km².<ref>{{Cite book|last=Aryani, D., dkk.|date=2022|url=https://sumut.bps.go.id/publication/2022/02/25/17ee98e7b1d625e53481dc38/provinsi-sumatera-utara-dalam-angka-2022.html|title=Provinsi Sumatera Utara Dalam Angka 2022|publisher=BPS Provinsi Sumatera Utara|editor-last=Gurning, M. J., dkk.|pages=4|issn=0215-2053|url-status=live}}</ref> Somattra Ḍâjâ bisa èbâgi dhâddi Pasèsèr Tèmor, Nong-ghunong bhârisân, Pasèsèr Bârâ', bân kapolowan Nias. Pasèsèr tèmor aropa'aghi wilajâ è ḍâlem propinsi sè palèng lekkas perkembânganna sabâb syarat infrastruktur sè rèlatif lengkap ètèmbhâng wilajâ laènna. Wilajâ pasèsèr tèmor jhughân aropa wilajâ sè rèlatif sella' pandhudhu'na ètèmbhâng wilajâ laènna. È jhâman kolonial Hindia Bâlândhâ, wilajâ panèka tamaso' ''residentie Sunatra's Oostkust'' asareng [[Propinsi Riau]]. == Sombher== kxyfj11gpc364q5tuo3idplpgea7sod 0 13686 66522 66409 2026-09-29T02:52:44Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66522 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Male human anatomy, annotated (NL).png|jmpl]] Orèng lakè' otabâ lalakè' panèka istilah ghâbây parobânah manossa sè èpaḍhâḍḍhi pâjhânten ghâbây kèbân . Orèng lake' andi ' organ reproḍuksi akaḍhi testis bân mano’, bân sangghup ngasèllaghi sel gamet sè èsebbhut sel sperma . Cèrè seksual sekunder sè khas è manossa akaḍhi angghâllâ manèk bân bulu è mowa (akaḍhi komès bân jânggu').<ref>Artè [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Laki-laki Laki-laki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240705215409/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Laki-laki |date=2024-07-05 }} ḍâlâm pranala [[:id:Kamus_Besar_Bahasa_Indonesia|Kamus Besar Bahasa Indonesia]] sareng [[:id:Badan_Pengembangan_dan_Pembinaan_Bahasa|Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa]][[:id:Kementerian_Pendidikan,_Kebudayaan,_Riset,_dan_Teknologi_Republik_Indonesia|Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia]]. Èaksès 2025-04-23.</ref> Istilah "lalakè'" umumna èghunaaghi ghâbây manossa ḍâri saḍhâjâ omor. sebbhuḍhân umum ghâbây orèng lake' sè la seppo panèka '''orèng lake''''.<ref name=":0">Artè [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Pria Pria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204113756/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Pria |date=2022-12-04 }} ḍâlâm pranala [[:id:Kamus_Besar_Bahasa_Indonesia|Kamus Besar Bahasa Indonesia]] sareng[[:id:Badan_Pengembangan_dan_Pembinaan_Bahasa|Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa]],[[:id:Kementerian_Pendidikan,_Kebudayaan,_Riset,_dan_Teknologi_Republik_Indonesia|Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia]]. Èaksès 2025-04-23.</ref> Samatara sebbhuḍhân ghâbây [[Ana'|na'-kana']] lakè' èngghi panèka "ana’ lakè", " lancèng".<ref>Artè [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Cowok Cowok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202112530/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/cowok |date=2023-02-02 }} {{Cite web |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/cowok |title=Archive copy |access-date=2026-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202112530/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/cowok |archive-date=2023-02-02 |url-status=dead}} dâlâm pranala[[:id:Kamus_Besar_Bahasa_Indonesia|Kamus Besar Bahasa Indonesia]] sareng [[:id:Badan_Pengembangan_dan_Pembinaan_Bahasa|Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa]],[[:id:Kementerian_Pendidikan,_Kebudayaan,_Riset,_dan_Teknologi_Republik_Indonesia|Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia]]. Èaksès 2025-04-23.</ref> Sapaan sè lebbi sopan otabâ sebbhuḍhân ghâbây orèng sè èhormaḍhi otabâ sè la seppo èngghi panèka "eppa’", otabâ sapaan laènna menorot bhâsa ḍaera bhân-sabbhân wilaya. Labânna parobâ lakè' panèka [[Bâbinè'|binè']], [[bâbinè']] == '''Biologi bân cèrè kelamin''' == Orèng lakè' anḍi' bânnya' cèrè sèks sè mabhiḍhâaghi ḍâri bâbinè'. parobâ lalakè' sè aropaaghi bâgiyân ḍâri sistem reproduksi aropaaghi mano’, testis, vas deferens, bân korda spermatika laènna, bân jhughân kelenjhâr prostat. Sistem reproduksi lakè' anḍi' fungsi otama ghâbây ngasèllaghi bân èjakulasi mannè sè ngandung sperma. Mannè sè èpakeluar è bâkto [[Jima'|hubungan seks]] pas maso' ka alat kelaminna [[bâbinè']]. Bhiḍhâ sareng bâbinè'an, kâbânnya'an alat kelamin lalakè' kalowar ḍâri bhâdhân, sanajjân bâḍâ sè èsèmpen è dâlâm bhâḍhân, akaḍhi kelenjhâr prostat. Cèrè seksual sekunder sè umumna angghâl è lalakè'<ref name=":0" /> pascapubertas panèka munculna manè’ è le'erra bân bulu tebbel è mowana, lengngen, soko bân è alat kelamin. [[Manossa]] sè aparobâ lalake' umumna andi' kromosom parobâh 46/XY. Bânnya' orèng lake'<ref name=":0" /> sè ta' anḍi' cèrè fisiologis lalakè' sè èsebbhut è attas, bân sabâgiyân orèng sè èiḍentifikasi mènangka "lalakè'" anḍi' gangguwân [[Jima'|seksual]] genetik, akaḍhi kelaenan è kromosom seks, gangguwân hormonal, otabâ panyakè' genetik laènna (akaḍhi sindrom insensitivitas androgen); otabâ anḍi' gangguwân sè aghâbây lalakè’ rowa interseks. == '''Towana lalakè'''' == Omor sè la towa aropa’aghi perkembanganna oreng lakè’<ref name=":0" /> saellana lèbât è jhâman na’-kana’. Kabânnya'an kabuḍâjhâ'ân aghâḍhui upacara towana lalakè' sè nanḍhâ'aghi omorra orèng lakè' sè la towa, akaḍhi ritual otabâ sakramen " pânguaḍḍhân " (Krisma; è pan-bârâmpan denominasi jhughân èhaḍerih sareng bâbinè') è pan-bârâmpan cabang [[Kakrèstenan|aghâma Kristen]], " ''Bar Mitzvah'' " è [[Aghâma Yâhuḍi|aghâma Y'''â'''hḍui]], perayaan olang taon 17, 18, otabâ 21, otabâ sunat sè aropaaghi arè khusus è pan-bârâmpan aghâma sè èlampa'aghi ritual sonnat, èngghi panèka cethagghâ mano’ èkerra’ sakonnè'. == '''Bâcaan Tambâ'ân''' == * Andrew Perchuk, Simon Watney, Bell Hooks, ''The Masculine Masquerade: Masculinity and Representation'', MIT Press 1995 * [[:id:Pierre_Bourdieu|Pierre Bourdieu]], ''Masculine Domination'', Edisi ''soft-cover'', Stanford University Press 2001 * [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_W._Connell&action=edit&redlink=1 Robert W. Connell], ''Masculanities'', Cambridge: Polity Press, 1995 * Michael Kimmel (ed.), Robert W. Connell (ed.), Jeff Hearn (ed.), ''Handbook of Studies on Men and Masculinities'', Sage Publications 2004 == '''Abâs jhughân''' == * [[:id:Zakar|Zakar]] * [[:id:Patriarki|Patriarki]] * [[:id:Putra|Putra]] * [[:id:Maskulin|Maskulin]] * [[:id:Jantan|Jantan]] * [[:id:Wanita|Wanita]] * [[:id:Perempuan|Perempuan]] == '''Sombher''' == <references /> 1m6boa3ma4zc4k6xecwhyksjb997p17 0 13687 66521 66408 2026-09-29T02:52:44Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66521 wikitext text/x-wiki Orèng lake' otabâ lalakè' panèka istilah ghâbây parobânah manossa sè èpaḍhâḍḍhi pâjhânten ghâbây kèbân . Orèng lake' andi ' organ reproḍuksi akaḍhi testis bân mano’, bân sangghup ngasèllaghi sel gamet sè èsebbhut sel sperma . Cèrè seksual sekunder sè khas è manossa akaḍhi angghâllâ manèk bân bulu è mowa (akaḍhi komès bân jânggu').<ref>Artè [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Laki-laki Laki-laki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240705215409/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Laki-laki |date=2024-07-05 }} ḍâlâm pranala [[:id:Kamus_Besar_Bahasa_Indonesia|Kamus Besar Bahasa Indonesia]] sareng [[:id:Badan_Pengembangan_dan_Pembinaan_Bahasa|Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa]][[:id:Kementerian_Pendidikan,_Kebudayaan,_Riset,_dan_Teknologi_Republik_Indonesia|Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia]]. Èaksès 2025-04-23.</ref> Istilah "lalakè'" umumna èghunaaghi ghâbây manossa ḍâri saḍhâjâ omor. sebbhuḍhân umum ghâbây orèng lake' sè la seppo panèka '''orèng lake''''.<ref name=":0">Artè [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Pria Pria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204113756/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Pria |date=2022-12-04 }} ḍâlâm pranala [[:id:Kamus_Besar_Bahasa_Indonesia|Kamus Besar Bahasa Indonesia]] sareng[[:id:Badan_Pengembangan_dan_Pembinaan_Bahasa|Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa]],[[:id:Kementerian_Pendidikan,_Kebudayaan,_Riset,_dan_Teknologi_Republik_Indonesia|Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia]]. Èaksès 2025-04-23.</ref> Samatara sebbhuḍhân ghâbây [[Ana'|na'-kana']] lakè' èngghi panèka "ana’ lakè", " lancèng".<ref>Artè [https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Cowok Cowok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230202112530/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/cowok |date=2023-02-02 }} {{Cite web |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/cowok |title=Archive copy |access-date=2026-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202112530/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/cowok |archive-date=2023-02-02 |url-status=dead}} dâlâm pranala[[:id:Kamus_Besar_Bahasa_Indonesia|Kamus Besar Bahasa Indonesia]] sareng [[:id:Badan_Pengembangan_dan_Pembinaan_Bahasa|Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa]],[[:id:Kementerian_Pendidikan,_Kebudayaan,_Riset,_dan_Teknologi_Republik_Indonesia|Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia]]. Èaksès 2025-04-23.</ref> Sapaan sè lebbhi sopan otabâ sebbhuḍhân ghâbây orèng sè èhormaḍhi otabâ sè la seppo èngghi panèka "eppa’", otabâ sapaan laènna menorot bhâsa ḍaera bhân-sabbhân wilaya. Labânna parobâh lakè' panèka [[Bâbinè'|binè']], [[bâbinè']] == '''Biologi bân cèrè kelamin''' == Orèng lake' andi' bânnya' cèrè sèks sè mabhiḍhâaghi ḍâri bâbinè'. parobâh lalakè'<ref name=":0" /> sè aropaaghi bâgiyân ḍâri sistem reproduksi aropaaghi mano’, testis, vas deferens, bân korda spermatika laènna, bân jhughân kelenjhâr prostat. Sistem reproduksi lakè' andi’ fungsi otama ghâbây ngasèllaghi bân èjakulasi mannè sè ngandung sperma. Mannè sè èpakeluar è bâkto [[Jima'|hubungan seks]] pas maso' ka alat kelaminna bâbinè'. Bhiḍhâ sareng bâbinè'an, kâbânnya'an alat kelamin lalakè' kalowar dâri bhâḍhân, sanajjân bâḍâ sè èsèmpen è dâlâm bhâḍhân, akaḍhi kelenjhâr prostat. Cèrè seksual sekunder sè umumna angghâl è lalakè'<ref name=":0" /> pascapubertas panèka munculna manè’ è le'erra bân bulu tebbel è mowana, lengngen, soko bân è alat kelamin. Manossa sè aparobâ lalake' umumna andi' kromosom parobâh 46/XY. Bânnya' orèng lake<ref name=":0" />' sè ta' andi' cèrè fisiologis lalakè' sè èsebbhut è attas, bân sabâgiyân orèng sè èiḍentifikasi mènangka "lalakè'" anḍi' gangguwân [[Jima'|seksual]] genetik, akaḍhi kelaenan è kromosom seks, gangguwân hormonal, otabâ panyakè' genetik laènna (akaḍhi sindrom insensitivitas androgen); otabâ anḍi' gangguwân sè aghâbây lalakè’ rowa interseks. == '''Towana lalakè'''' == Omor se la towa aropa’aghi perkembanganna oreng lakè’<ref name=":0" /> saellana lèbât è jhâman na’-kana’. Kabânnya'an kabuḍâjhâ'ân aghâḍhui upacara towana lalakè sè nanḍhâ'aghi omorra orèng lakè' sè la towa, akaḍhi ritual otabâ sakramen " pânguaḍḍhân " (Krisma; è pan-bârâmpan denominasi jhughân èhaderih sareng bâbinè') è pan-bârâmpan cabang [[Kakrèstenan|aghâma Kristen]], " ''Bar Mitzvah'' " è aghâma Yahudi, perayaan olang taon 17, 18, otabâ 21, otabâ sunat sè aropaaghi arè khusus è pan-bârâmpan agama sè èlampa'aghi ritual sonnat, èngghi panèka cethagghâ mano’ èkerra’ sakoni'. == '''Bâcaan Tamba'an''' == * Andrew Perchuk, Simon Watney, Bell Hooks, ''The Masculine Masquerade: Masculinity and Representation'', MIT Press 1995 * [[:id:Pierre_Bourdieu|Pierre Bourdieu]], ''Masculine Domination'', Edisi ''soft-cover'', Stanford University Press 2001 * [https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Robert_W._Connell&action=edit&redlink=1 Robert W. Connell], ''Masculanities'', Cambridge: Polity Press, 1995 * Michael Kimmel (ed.), Robert W. Connell (ed.), Jeff Hearn (ed.), ''Handbook of Studies on Men and Masculinities'', Sage Publications 2004 == '''Abâs jhughân''' == * [[:id:Zakar|Zakar]]↑ * [[:id:Patriarki|Patriarki]]↑ * [[:id:Putra|Putra]]↑ * [[:id:Maskulin|Maskulin]] * [[:id:Jantan|Jantan]]. * [[:id:Wanita|Wanita]]. * [[:id:Perempuan|Perempuan]]. == '''Sombher''' == tic6d3596lkqkgiuqgqqgt65w8y4ceu 0 14529 66520 65739 2026-09-29T02:19:21Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66520 wikitext text/x-wiki {{infobox orang}} [[Bhengkek:James Peace at home in Wiesbaden3.jpg|jmpl|408x408px|James Peace è roma è Wiesbaden]] Kenneth James Peace lahèr è Paisley, 28 September 1963. Bâ'na panèka komposer Skotlandia, pianis konser bân seniman visual. == Biografi == James Peace lahèr è Paisley, Skotlandia, è tangghâl 28 September 1963. è bâkto ghi' kènè' è Helensburgh, sèttong resort è pènggirra tase' è bara'na Skotlandia.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20110527164145/http://www.wiesbadener-tagblatt.de/region/wiesbaden/meldungen/10206548.htm Birgitta Lamparth. "Keine ‘stacheligen’ Klänge", Wiesbadener Tagblatt (koran Jerman), 10 Februari 2011]</ref><ref name=":1">Julia Anderton. "Tango wie eine süß-saure Geschichte". Wiesbadener Kurier (koran Jerman), 24 Maret 2012</ref><ref name=":2">{{Cite web |url=https://hojaderutadigital.mx/una-entrevista-al-compositor-james-peace/ |title=Soledad Carrizo-Araya. "Una entrevista al compositor James Peace". Hoja de Ruta Digital. Disyembre, 2022 |access-date=2025-10-24 |archive-date=2024-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240523121450/https://hojaderutadigital.mx/una-entrevista-al-compositor-james-peace/ |url-status=dead }}</ref> Keluargana termaso' keluarga seniman (contohna John McGhie), bân jhughân bâdâ hubunganna bân Felix Burns, komposer musik tari sè èkennal è patèngnga'an pertama abad ke-20.<ref name=":0" /><ref name=":3">Sabine Klein. "Meine Musik ist wie ich - sehr romantisch". Frankfurter Rundschau (koran Jerman), 1992, no. 254, halaman 2</ref> èpon narèma pangajheran piano molaè aomor bâllu' taon bân penampilan umum pertamana èlaksanaaghi è omor pa' bellas taon, abâdâhaghi musik sareng Scott Joplin.<ref name=":2" /> È bâkto aomor ennem bellas taon, ètarèma è Royal Scottish Academy of Music and Drama (satèya èsebbhut: Royal Conservatoire of Scotland) mènangka mahasiswa sè palèng ngodâ.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4">G. Müller. "Die Seele des Klaviers tanzt Tango". Kulturspiegel Wetterau (majalah Jerman). 17 Maret 2001, halaman 5</ref> È taon 1983 èpon lulus dâri Universitas Glasgow kalabân gelar B.A. gelar è bidang bulâng piano. taon salastarèna èpon narèma ijazah è bidang penampilan musik saamponna amaèn Konser Piano No.1 Mendelssohn sareng orkestra RSAMD.<ref name=":3" /><ref name=":4" /> Saampon kalowar dâri pangajheran formal, èpon cè' èkaterroè mènangka pianis bân èpon odi' è Edinburgh dâri taon 1988-1991.<ref name=":0" /><ref name=":5">"James Peace". ''FRIZZ'' (majalah Jerman). Januari, 2001, halaman 5</ref> James Peace dhingghâl è Bad Nauheim, [[Jèrman]] (bhâsa Jèrman: ''Bundesrepublik Deutschland'') dâri taon 1991-2009.<ref>Manfred Merz. "Virtuose, gefühlsbetonte Welt der Romantik", Wetterauer Zeitung (koran Jerman), 12 Desember 1992, halaman 19</ref><ref>"James Peace". The Tango Times (majalah è New York). Edisi 2002/2003 (39). Halaman 1 - 5</ref> Molaè taon 1998 èpon ajhâr tango, aghâbây CD Tango escocés (Tango Skotlandia) aèssè komposisi piano sè èilhami tango dhibi',<ref name=":6">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLS_ALMA21615957400004341&context=L&vid=44NLS_VU1&lang=en_US&search_scope=SCOPE1&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,Tango%20escoc%C3%A9s&mode=basic National Library of Scotland. ''Tango escocés'']</ref><ref name=":7">{{Cite web |url=https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano |title=Philharmonie de Paris. ''Tango escocés'' |access-date=2025-10-24 |archive-date=2025-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928140339/https://pad.philharmoniedeparis.fr/pad/doc/ALOES/0795887/tango-escoces-scottish-tango-k-james-peace-comp-piano |url-status=dead }}</ref><ref name=":8">{{Cite web |url=https://www.muziekweb.nl/Link/KHX3103/Tango-escoc%C3%A9s |title=de bibliotheek. ''Tango escocés'' |access-date=2025-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250928195355/https://www.muziekweb.nl/Link/KHX3103/Tango-escoc%C3%A9s |archive-date=2025-09-28 |url-status=dead}}</ref> bân è taon 2002 èpon dhâddhi anggota kehormatan Victoria College of Music.<ref name=":3" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9">"James Peace". La Cadena (Majalah Bhâlândhâ). September, 2002, halaman 26</ref> È taon sè padâ, èpon ajhâlânaghi tur konser solo è Jerman lao' è bulân September/Oktober bân ka Timur Jeuh è bulân November, sè aghâbây penampilan pertama Tango XVII è [[Hong Kong]].<ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref>''TangoTang'' (Hong Kong). Buletin, 8 Oktober 2002</ref><ref>[https://www.scmp.com/article/393890/james-peace "James Peace". 南華早報 (koran è Hong Kong). 9 Oktober, 2002]</ref> [[Bhengkek:Tango Milonga op. 26.wav|pus|jmpl|303x303px|Tango Milonga op. 26]] [[Bhengkek:Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano).wav|pus|jmpl|303x303px|Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano)]] È taon-taon salastarèna penampilanna èkonsentrasiaghi è [[Èropa]]. Salerana ampon abâdâhaghi tango dhibi' è brâmpan ibu kota panèka: Amsterdam, Athéna,<ref>Brosur program konser, Athéna ''{Για σένα Αγγελική}''. 27 April 2016</ref> Berlin,<ref>Tangodanza (majalah Jerman). Edisi 1/2002 - 9</ref> Bruxelles, [[Helsinki]],<ref>Poster konser (tur konser Finlandia, 2014)</ref> Lisboa,<ref name=":2" /><ref>Poster konser (tur konser Portugal, 2016)</ref> London, Madrid,<ref name=":2" /><ref>Poster konser (tur konser è Spanyol, ''¡Feliz Cincuenta Cumpleaños - 2013!'')</ref> Oslo,<ref>{{Cite web |url=https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |title=Listen.no. James Peace (flygel). Munch Museet, Oslo. 16 October 2004 |access-date=24 October 2025 |archive-date=8 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608114526/https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |url-status=dead }}</ref> Reykjavík<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/823608/ Ríkarður Ö. Pálsson. "Skozkir Slaghörputangoár". Morgunblaðið (koran Islandia). 14 Oktober 2004]</ref> bân Wina.<ref>Brosur program konser (Wina). 23 Januari, 2005</ref>[[Bhengkek:James Peace - Idylls Op.4b.webm|jmpl|340x340px|James Peace - Idylls Op.4b]] È taon 2008 èpon dhâddhi anggota kehormatan London College of Music mènangka pangakoan dâ' jasana ghâbây tango.<ref name=":10">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?vid=44NLS_VU1&tab=default_tab&docid=44NLS_ALMA21438757900004341&lang=en_US&context=L&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,K.%20James%20Peace&mode=basic National Library of Scotland. ''K. James Peace in Wiesbaden'']</ref><ref name=":11">[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1022200380 Deutsche Nationalbibliothek. ''K. James Peace in Wiesbaden'']</ref><ref name=":12">[https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html Whittaker Live. "Wiesbadener Highlander K. James Peace - New DVD"]</ref> Saellana abit è Edinburgh, èpon abali è bulan Februari 2010 ka Jerman kaangghuy dhingghâl è Wiesbaden.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> hal panèka aghâbây dorongan kreatif anyar bân èpon aghâbây filem pendhe' dâri pan-bârâmpan komposisi èpon dhibi'. Film dokumenter James Peace è Wiesbaden panèka sala sèttong karyana è dâlem genre panèka.<ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /> == Hadiah bân Penghargaan == ●     Hadiah nomèr sittong, ''Agnes Millar Prize''. Glasgow, 1983<ref name=":4" /> ●     Hadiah nomèr sittong, ''Dunbartonshire EIS Prize''. Glasgow, 1984<ref name=":4" /> ●     Hadiah nomèr sittong, ''Sibelius Essay Prize''. Glasgow, 1985<ref name=":4" /> ●     Ijazah pèngormatan, ''TIM International Composition Competition''. Roma, 2000<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> ●     Ijazah pèngormatan, ''IBLA Foundation''. New York, 2002<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /> ●     Medali Paenga'an, ''International Piano Duo Association''. Tokyo, 2002<ref>{{Cite web |url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |title=International Piano Duo Association (東京), Tokyo. Dhaftar pemenang hadiah, 2002 |access-date=2025-10-24 |archive-date=2020-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |url-status=dead }}</ref> ●     Medali Emmas, ''Académie Internationale de Lutèce''. Paris, 2008<ref name=":0" /><ref name=":1" /> [[Bhengkek:Cover page, Eternal Song Op.32 by James Peace (study score).png|jmpl|Kaca sampul, Lagu Abadi (Eternal Song) Op.32 sareng James Peace (skor pangajharan)]] == Komposisi Otama == ●     ''The Waterfall'' (Aèng terjun)<ref>Hessisches Staatstheater. Brosur program konser 12/19 September, 2021</ref> ●     Kejhung Lagghu ●     Aèng mata Seppèh ●     Dhaun sè èkaloppah ●     Laghu Upacara Nomer Sittong ●     Laghu Upacara Nomer Duwe' ●     Bèrna emmas Musim Ghâgghâr<ref>"Violine schwebt über das Orchester". Schwäbische Post (koran Jerman). 4 Juni, 1994</ref> ●     Sajhâ' Sampe' Mate'h<ref name=":0" /><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9935400923804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,James%20peace&mode=basic National Library of Scotland. ''Eternal Song Op.32, Peace, K. James''] </ref> ●     "Ka-angghuy [[Georgia]]" (bhâsa Georgia: საქართველოსთვის) (lirik: Tamari Chikvaidze, Zurabi Chikvaidze bèn James Peace) ●     24 Tango Ka-angghuy solo piano<ref name=":0" /><ref name=":6" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":10" /><ref name=":11" /><ref name=":12" /><ref>[https://www.britishviolasociety.co.uk/wp-content/uploads/2024/01/Latest-news-from-the-British-Viola-Society.-August-2023-compressed.pdf ''British Viola Society Newsletter'', Agustus 2023] </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240522135254/https://hojaderutadigital.mx/una-corta-historia-del-tango/ Hoja de Ruta Digital, México. "Una corta historia del tango", 22 Umum 2024]</ref><ref>[https://search.nls.uk/discovery/fulldisplay?docid=alma9941547953804341&context=L&vid=44NLS_INST:44NLS_VU1&lang=en&search_scope=MainCatalogue&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,James%20peace&mode=basic National Library of Scotland. ''Tangos op.33, Peace, K. James'']</ref> == Tautan è lowar == [https://www.youtube.com/watch?v=sSX1c8EUukg&list=RDsSX1c8EUukg&start_radio=1 Souvenir de Buenos Aires - ''youtube''] [https://www.youtube.com/watch?v=_VKxG2dmQn4&list=RD_VKxG2dmQn4&start_radio=1 Autumn Gold - ''youtube''] [https://www.youtube.com/watch?v=ZcMRNnwNJhk&list=RDZcMRNnwNJhk&start_radio=1 Lento Lacrimoso - ''youtube''] == Sombher == <references /> [[Bhângsa:Biografi]] 7p2pempy2agqn4f8rib6rwymc33oytd 0 14874 66519 66406 2026-09-29T02:12:38Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66519 wikitext text/x-wiki {{Stub}} [[Bhengkek:SensoryProcessing.png|jmpl|362x362px|Ondhâghân otama jhâlânna sinya otabâ anggai]] Ḍâlem bhâsa Madhurâ, sobung sombher sè nerrangaghi Indra, sè bâḍâ panèka ḍâlem bhâsa Inḍonèsia. '''Indra'''<ref>"[https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/indra KBBI Daring] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210502065549/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Indra |date=2021-05-02 }} {{Cite web |url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Indra |title=Archive copy |access-date=2026-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210502065549/https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/Indra |archive-date=2021-05-02 |url-status=dead}}". ''Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan RI.'' Èyaksès tangghâl 24 Ḍèsèmber 2025.</ref> otabâ '''indera''' (bhângon ta' baku) panèka sistem fisiologi è ḍâlem bhâdhânna manossa ka'angghuy ngennalè, arassa'aghi, bân nanggheppagghi ḍâ' cem-macemma ''rangsangan'' fisik. Manabi indra ngennalè otabâ arassa'aghi sèttong parkara, indra bhâkal makompol informasi ka'angghuy aberri' kamampoan ka'angghuy ngaonèngè bân nangghebbhi ḍâ' ponapa sè èkataowè. Kamampowan indra kaangghuy arassa'aghi sèttong hal cè' parlona ḍâlem ngalakonè sakabbhi aspek kognitif, kalakowan, bân mental è ḍâlem bhâdhânna manossa.<ref>Wolfe, Jeremy; Kluender, Keith; Levi, Dennis (2012). ''[[iarchive:sensationpercept0000unse_o8u3|Sensation & perception]]'' (Èdisi katello'). Sinauer Associates. Kaca 7. ISBN <bdi>978-0-87893-572-7</bdi>.</ref> Contona, orèng sè lèbât indrana ngabâs cèrèt aèng sè makalowar kokos, bhâkal ngartè jhâ' aèng sè èpanasaghi ampon ngalkal bân polana ghânèka cèrèt aèng ta' kodhu ètegghu' langsung kalabân tanang polana bhâkal cè' panassa. Ron-tamuron, manossa èkoca' anḍi' lèma' macem indra sè afungsi mènangka organ indra. È [[Bhâsa Sanskerta|bhâsa Sansekerta]], istilah panèka èsebbhut ''pancabudi indriya'' bân è [[bhâsa Inḍonèsia]] lebbi èkennal '''pancaindra''', èngghi panèka alat bhânto ka'angghuy ngatèla' ([[mata]]), alat bhânto ka'angghuy arassa'aghi ([[jhilâ]]), alat bhânto ka'angghuy ngèdingaghi bâu (èlong), alat bhânto ka'angghuy ngèdingaghi ([[Kopèng|kopeng]]), bân alat bhânto ka'angghuy arassa'aghi raghâ'ân ([[Kulit|kolè']]). Namong, bhâdhânna manossa jhughân anḍi' pan-bârâmpan indra laèn sè alako lèbât organ-organ ḍâlem, akadhi kamampowan kaangghuy ngaonèng lapar, kamampowan ajhâlân kalabân seimbang (''sistem vestibular''), kamampowan ngaonèngè kennengan (''orientasi spasial''). == Sistem Indrana Manossa == Alat indra manossa jhughân èsebbhut pancaindra, polana alat indra manossa èpadhâddhi lèma', èngghi panèka indra pangabâsân (mata), indra pangèdingan (kopèng), indra panyèuman bâu (èlong), indra parassa (jhilâ), bân indra paraghâ (kolè').<ref name=":0">Welianto, Ari (ed.). "[https://www.kompas.com/skola/read/2020/02/06/060000869/5-macam-indera-manusia-dan-fungsinya 5 Macam Indera Manusia dan Fungsinya]". ''Kompas.com''. Èyaksès tangghâl 24 Ḍèsèmber 2025.</ref> === Indra Pangabâsân === Indra pangabâsânna manossa panèka mata. Indra pangabâsân panèka èsebbhut jhughân ''fotoreseptor'' polana mata sanget sensitif ḍâ' ''rangsangan'' ra'tèra'. Mata panèka organ indra khusus sè sangghup narèma ghâbhâr visual. Ghâmbhâr-ghâmbhâr visual panèka saterrossa èterrossaghi ka otek.<ref name=":0" /> == Sombher == <references /> 27htirva1pnggllc2yauvuol5rkwtjs 0 14882 66512 66398 2026-09-29T00:02:09Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66512 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Adam Malik Batubara Official Portrait.jpg|jmpl]] '''Adam Malik Batubara''' (22 Juli 1917–5 September 1984) panèka politisi Inḍonèsia bân mantan wartawan sè ḍhâḍḍhi [[Bâkkèl Prèsiḍèn Inḍonèsia|wakil presiden katello']]. Sabellunna, èpon atugas mènangka ketowa parlemen, menteri luar negeri, presiden Majelis Umum Perserikatan Bangsa-Bangsa, bân wartawan. Adam Malik èyangghep [[Pahlawan Nasional Inḍonèsia]] è tangghâl 6 Nopèmber 1998, èbâḍâ'aghi ḍâri Keputusan Prèsiḍèn Nomor 107/TK/1998. <ref>[http://www.depsos.go.id/modules.php?name=Pahlawan&opsi=mulai-2 Daftar Nama Pahlawan Nasional Republik Indonesia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130806191351/http://www.depsos.go.id/modules.php?name=Pahlawan |date=2013-08-06 }} {{Cite web |url=http://www.depsos.go.id/modules.php?name=Pahlawan |title=Archive copy |access-date=2025-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806191351/http://www.depsos.go.id/modules.php?name=Pahlawan |archive-date=2013-08-06 |url-status=dead}} 2013-08-06 di [[:id:Wayback_Machine|Wayback Machine]]., ''Departemen Sosial RI Online, Januari 2010. Èaksès 2025-12-24.''</ref> == Carèta Oḍi' == Adam Malik panèka ana'na Abdul Malik Batubara bân Salamah Lubis. <ref name="Sunu">Sunudyantoro, ''[http://majalah.tempointeraktif.com/id/arsip/2008/12/01/LU/mbm.20081201.LU128898.id.html Sedikit Nasi, Banyak Minyak Rambut]'' [https://web.archive.org/web/20081204000323/http://majalah.tempointeraktif.com/id/arsip/2008/12/01/LU/mbm.20081201.LU128898.id.html Diarsipkan] 2008-12-04 di [[:id:Wayback_Machine|Wayback Machine]]., 1 desember 2008, Copyright 2011 TEMPOinteraktif. Èaksès 2025-12-24.</ref> <ref name="Martua">Akhir Matua Harahap, ''[http://akhirmh.blogspot.com/2011/04/surat-kabar-di-padang-sidempuan-tempo.html Surat Kabar di Padang Sidempuan ‘Tempo Doeloe’ dan Lahirnya Tokoh-Tokoh Pers Nasional dari Tapanuli Bagian Selatan] 2012-03-31 di'' [[:id:Wayback_Machine|Wayback Machine]]., akhirmh.blogspot.com. Èaksès 2025-12-24.</ref> Ramana, Abdul Malik, panèka ḍhâghâng soghi e Pematangsiantar. <ref name="Sunu" /> Adam Malik panèka ana' katello' ḍâri sapolo trètan. <ref name="Sunu" /> Adam Malik narèma penḍiḍighân ḍhâsar è ''Hollandsch-Inlandsche School'' Pematangsiantar. Salèrana nerrossaghi sakolah e Sakola’an Aghâma Madrasah Somattra Thawalib Parabek e [[Kottha Bukittinggi|Bukittinggi]], namong coma sataon satengnga amarga pas molè ka kampongnga bân abhânto rèng seppona aḍhâghâng. <ref name="Sunu" /> Pângaterrona kaangghuy maju tor ngabḍhi ḍâ’ bhângsa nyotok Adam Malik mèyos ḍâ' Jakarta. È bâkto omor 20 taon, salèrana, asareng Abdul Hakim, Djohan Sjahroezah, Soemanang, Albert Manumpak Sipahutar, tor Pandu Kartawiguna, arintis manjhenga Kantor Berita Antara. <ref name="Martua" /> == Lako == Adam Malik jhughân aktif è ḍâlem geraghân nasionalis, tokoh sè ajhâr ḍhibi'. È bâkto ghi' ngoḍâ, salèrana aktif noro' geraghân nasionalis sè aperrang ghâbây kâmarḍhika'an Inḍonèsia. Ḍhari taon 1934 kantos 1935, salèrana mimpin Partai Indonesia (Partindo) è Pematang Siantar sareng [[Kottha Mèḍan|Medan]]. <ref>Andryanto, S. Dian (2022-07-22).[https://nasional.tempo.co/read/1614814/105-tahun-adam-malik-wartawan-menteri-luar-negeri-wakil-presiden-dan-isu-mata-mata-cia "105 Tahun Adam Malik: Wartawan, Menteri Luar Negeri, Wakil Presiden dan Isu Mata-mata CIA"]. ''Tempo'' (dalam bahasa Inggris). Èaksès 2025-12-24.</ref> == Sombher == <references /> t5ewitj5vxz0wvmo0q0msyy95p4nhpf 0 15569 66533 51749 2026-09-29T05:47:30Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66533 wikitext text/x-wiki '''Tari Moriringgo''' otabâ '''Tari Riringgo''' èngghi panèka tari rakyat asal Sulawesi Selatan sè dâri jhaman dhimèn kantos samangkèn èlestariaghi sarèng Suku Padoe. Tarian kasokkoran panèka segghut èlaksana'aghi saampona marè alaksana'aghi ''padungku'' (panèn). Artè oca' ''moriringgo'' èngghi panèka "rintangan" (alangan). Salaèn è acara kasokkoran amarghâ panèn sè hasèl, jhughân èlaksana'aghi è acara kasokkoran nyambhut Pongkiari sè abâli aperrang bân mennang, sarta acara kasokkoran nyambhut Saliwu nalèka abâli dâri Palopo nagghu' kaju ''Langkanae''.<ref name=":0">{{Cite web |title=Walasuji : Jurnal Sejarah dan Budaya |url=https://jurnalwalasuji.kemdikbud.go.id/index.php/walasuji/issue/view/2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201017223102/https://jurnalwalasuji.kemdikbud.go.id/index.php/walasuji/issue/view/2 |archive-date=2020-10-17 |access-date=2025-12-29 |website=jurnalwalasuji.kemdikbud.go.id |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tarian Motaro » Budaya Indonesia |url=https://budaya-indonesia.org/Tarian-Motaro |access-date=2025-12-29 |website=budaya-indonesia.org}}</ref> == Asal-usul == Suku Padoe èngghi panèka suku sè ngone è Kabupatèn Luwu Timur, Provinsi Sulawesi Selatan. Suku Padoe asabbhâr è Kacamatan Wasuponda, Towuti, Mangkutana, bân Nuha. Rèng-orèng gâpanèka bânnya' bâdâ è daèrah paghunongngan bân lembah è Luwu Timur. Populasi Suku Padoe èparkira'aghi sakètar 18.000 orèng. Suku Padoe ennempo daèrah panèka èparkira'aghi dâri abad kapèng-XIV (14) sè amigrasi dâri daèrah Sulawesi Tengah. Dhalem bhâsa satempat istilah “Padoe” artèna “orèng jâu”. È Luwu Timur rèng-orèng gâpanèka dhâddhi bâgiyân dâri duwâ' bellâs ana' suku è bâbâ pamarènta'an kadatuwan Luwu.<ref>{{Cite web |last=tegas.co |date=2018-06-26 |title=Pesta Panen Padungku di Desa Manurung, Malili - Kabupaten Luwu Timur |url=https://tegas.co/2018/06/26/pesta-panen-padungku-di-desa-manurung-malili-kabupaten-luwu-timur/ |access-date=2025-12-29 |language=id |archive-url=https://web.archive.org/web/20250126120802/http://tegas.co/2018/06/26/pesta-panen-padungku-di-desa-manurung-malili-kabupaten-luwu-timur/ |archive-date=2025-01-26 |url-status=dead}}</ref> Dâri carèta rakyat, Suku Padoe panèka asalna dâri suku ''Lili To Padoe Bangkano Kalende'', sè èbâghi dhâddhi empa' suku èngghi panèka Padoe, Lasaelawali, Kinadu, bân Konde. È èra pambarontaghân DI/TII Abdul Kahar Muzakkar, bânnya' orèng Padoe sè abâli ka tana bhuju'na è Sulawesi Tengah akadhi Beteleme, Poso, Taliwan, Parigi, bân laèn-laènna. Suku Padoe nganut aghâma kaparcajâ'ân ''Melahomua'', sèttong aliran kaparcajâ'ân sè yakèn ka kakowadân alam, kaju sè èyangghâp karamat, ghunong, ghumuk kantos hal-hal kènnè' laènna. È taon 1920-an nalèka misionaris Kristen dâteng, pan-bârâmpan è antara Suku Padoe pas malo' aghâma Kristen.<ref name=":0" /> Dhalem alaksana'aghi tarian panèka, sopajâ aparèng kamèriya'an pèsta panèn biyasana èparsiyappaghi ta' korang dâri 1000 ''bambu pewong'' (pèrèng pewong) sè èsiyappaghi ka'angghuy èdhâ'âr asareng sambi nèkmati soghuwân Moriringgo. Tarian adat Suku Padoe panèka biyasana èlakonè sarèng na'-kana' ngodâ è daèrah satempat.<ref name=":0" /> == Sombher == dknl3v6kjboopfr2ygk0q74hrokjxyt 0 15767 66513 52519 2026-09-29T00:04:49Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66513 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Ade Irawan signing autographs, Festival Film Indonesia (1982), 1983, p55.jpg|jmpl|Ade Irawan]] '''Arzia Dahar''' (5 April 1937 – 17 Januari 2020), sè lebbi èkennal minangka '''Ade Irawan''', èngghi panèka sorang paraghâ Indonèsia. Arzia aropa'aghi potra kapèng lèma' dâri sanga' satarètanan dâri pasangngan Mohammad Dahar (rama) bân Bastian (èbhu) asal Nagari Koto Gadang, Sumatera Bârâ'. Ade amolaè terjun ka dhunnya seni peran sè dhâ'-adhâ' è taon 1964 minangka figuran dhalem film ''Diambang Fadjar'' produksi Agora pimpinan Bambang, rakana. Sanajjân ampon èkennal Bambang molaè sabellunna adhâddhi aktor è taon 1954, kaduwâna bhuru anèka saampona Bambang populèr berkat amaèn è film ''Tiga Dara'' taon 1956.<ref>{{Cite news |last=Media |first=Kompas Cyber |date=2020-01-18 |title=Mengenang Aktris Senior Ade Irawan... |url=https://www.kompas.com/tren/read/2020/01/18/092027565/mengenang-aktris-senior-ade-irawan |access-date=2025-12-31 |work=KOMPAS.com |language=id}}</ref> Ade molaè ollè peran otama molaè amaèn dhalem film ''Tjinta Di Udjung Tahun'' (1965). Ta' pèra' amaèn dhalem parsa'an film rakana, Ade jhughân amaèn dhalem parsa'an film laènna. Salaèn amaèn film, Ade jhughân aktif nolès skénario, è antarana ''Fajar Menyingsing'' (1975) bân ''Belas Kasih'' (1973). Saampona mamarè ''Fajar Menyingsing'' (1975), parsa'an film Agora sè èpaddhek asareng rakana ngalampana kabangkrudhân. Saampona gâpanèka, Bambang ghârring saterrossa sèdhâ è taon 1979. Ta' pèra' è dhunnya layar lèbar, Ade jhughân aktif è layar kaca; serial sè onèng èbintanggè è antarana ''Takdir Ilahi''. Ade narèma panghargâ'ân Kasatia'an Profesi dâri Dewan Film Nasional è taon 1993.<ref>{{Cite web |last=Kompas |first=Tim Harian |date=2020-01-18 |title=Mengenang Ade Irawan, Aktris Ternama yang Sederhana |url=https://www.kompas.id/baca/hiburan/2020/01/18/mengenang-ade-irawan-arktris-ternama-yang-sederhana |access-date=2025-12-31 |website=Kompas.id |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |last=Paramitha |first=Tasya |date=2020-01-17 |title=Biografi Ade Irawan, 56 Tahun Berkiprah di Dunia Perfilman Indonesia |url=https://www.viva.co.id/showbiz/gosip/1196331-biografi-ade-irawan-56-tahun-berkiprah-di-dunia-perfilman-indonesia |access-date=2025-12-31 |website=www.viva.co.id |language=id}}</ref> == Sèdhâ == È arè Jum'at, 17 Januari 2020, Ade Irawan sèdhâ èsabâbbhaghi panyakèt degeneratif sè akibatta ka komplikasi jantong bân paru. Sabellunna, Ade onèng tello' kalè èbhâkta ka Unit Gawat Darurat (UGD) Rumah Sakit Fatmawati, Jakarta. Nangèng, amarghâ kabâḍâ'ânna ampon ta' katolong, salèrana sèdhâ è pokol 14.22 WIB dhalem yuswa 83 taon, nyosol potrana, Ria Irawan, sè ampon sèdhâ è tangghâl 6 Januari sabellunna. Jenazah Ade èsemayamaghi è dalem duka sè bâḍâ è Jhâlân Anggrek Lestari Indah Blok N No. 11, kawasan Lebak Bulus, Jakarta Selatan. Ade èkobhurraghi è TPU Tanah Kusir, Jakarta, dhalem sèttong liang lahat asareng rakana.<ref>{{Cite web |last=News |first=Tagar |date=2017-12-23 |title=Perjalanan Hidup Ade Irawan |url=https://www.tagar.id/perjalanan-hidup-ade-irawan |access-date=2025-12-31 |website=TAGAR |language=id |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106203001/https://www.tagar.id/perjalanan-hidup-ade-irawan |archive-date=2026-01-06 |url-status=dead}}</ref> == Sombher == mopv9p4w1wkdu8ljzzjho1e3l5jw64f 0 15878 66535 57756 2026-09-29T06:19:13Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66535 wikitext text/x-wiki Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya, otabâ UMTAS èngghi panèka perguruan tinggi swasta sè bâḍâ è Kottah Tasikmalaya, Jhâbâ Bârâ'. Èbâbanah naungan panyèttongan Muhammaḍiyah.<ref>Dikti, Sisinfo (2019). "Direktori Perguruan Tinggi" (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 4 Januari 2023 – via LLDikti 4</ref> == Sejarah == awwâllâ Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya asalla ḍâri Sekolah Perawat Kesehatan (SPK). è taon 1983, Pimpinan ḍaerah Muhammaḍiyah Tasikmalaya, ka'angguy nyokobhi kabhutowan tenaga keperawatan è wilayah Priangan Tèmor, maddhek SPK Muhammaḍiyah Tasikmalaya, lèbât Kapotosan Nomor HK104/Menkes/SK/VI/83 tangghâl 28 Juni 1983. neng è taon 1991, SPK Muhammaḍiyah Tasikmalaya. maddhek afiliasi è Kabupatèn Ciamis.<ref>{{Cite web |url=https://campus.quipper.com/directory/universitas-muhammadiyah-tasikmalaya |access-date=2026-01-01 |website=campus.quipper.com |title=Archive copy |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104175745/https://campus.quipper.com/directory/universitas-muhammadiyah-tasikmalaya |archive-date=2023-01-04 |url-status=dead}}</ref> Kalabân kabijakan Mentri Kesehatdhân jhâ' tingkatan penḍiḍighân keperawatan sè palèng mabâ panèka Akaḍemi Keperawatan (AKPER), Pimpinan ḍaerah Muhammaḍiyah, lèbât ḍewan MKKM, maka èlakoni konversi penyelenggara'an SPK dhâḍdhi Akaḍemi Keperawatdhân. Hal ka'ḍinto èlampa'aghi kalabân makalowar Kapotosan No. HK.00.06.1.3.1770 ḍâri Pusat penḍiḍighân bân Palatèyan Kesehatan (Pusḍiknakes) tangghâl 23 Juni 1999, parkara èdhi konversi Akaḍemi Keperawatan Muhammaḍiyah Tasikmalaya (AKPER). AKPER Muhammaḍiyah Tasikmalaya èoba polè dhâḍdhi Sekolah Tèngghi èlmo Kaparawatdhân (STIKep) kalabân Kapotosan Konversi Mentri penḍiḍighân Nasional Nomor 262/D/O/2002 tangghâl 19 Novèmber 2002. Saterrossa, STIKep Muhammaḍiyah Tasikmalaya dhâḍdhi Sakola Tèngghi èlmo Kasèhatdhân (STIKes), èdhâsaraghi ḍâri Kapotosan No. 221/D/O/2006 tangghâl 26 Sèptèmber 2006.<ref>{{Cite web |title=Profil UMTAS – UMTAS |url=https://umtas.ac.id/profil-universitas/profil-umtas/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104011224/https://umtas.ac.id/profil-universitas/profil-umtas/ |archive-date=2023-01-04 |access-date=2026-01-01 |website=umtas.ac.id |language=id}}</ref> Akhèrra, tangghâl 17 Oktober 2014, adhâsaraghi Kapotosân Mentri penḍiḍighân ḍan Kabhudhâjâ'ân RI Nomor 598/E/O/2014 èngghi ka'ḍinta pangobâ'ân wujuḍ Perguruan Tinggi Ilmu Kesehatan Muhammaḍiyah Tasikmalaya dhâddhi Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya, Universitas Muhammaḍiyah Tasikmalaya<ref>{{Cite news |date=2021-10-01 |title=Profil Universitas Muhammadiyah Tasikmalaya (UMTAS) - schmu news |url=https://news.schmu.id/profil-universitas-muhammadiyah-tasikmalaya/amp/ |access-date=2026-01-01 |work=schmu news |language=id-ID |archive-date=2023-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230104064948/https://news.schmu.id/profil-universitas-muhammadiyah-tasikmalaya/amp/ |url-status=dead }}</ref> == Logo == Logo UMTAS panèka bingkai kembhâng bunter lèma kelopak sè aghândhu' ghâmbhâr bân/otabâ simbol kalabân artè è bâbâ panèka:<ref>{{Cite web |title=Profil – UMTAS |url=https://umtas.ac.id/profil/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230114031552/https://umtas.ac.id/profil/ |archive-date=2023-01-14 |access-date=2026-01-01 |website=umtas.ac.id |language=id}}</ref> Bingkai kembhâng bunter lèma kelopak nandha'aghi pembentukan inḍiviḍu akaḍemik/profesional kalabân semangat Islam sè aguna ka'angghuy aghâma, masyarakat, bhângsa, bân naghara; Tolesan Universitas Muhammadiyah Tasikmalaya negghesaghi eksistensi ḍâri parghuruân tèngghi Muhammadiyah è Tasikmalaya Nase' bân kapas aghândhu' ma'na aberri' manfaat ka'angghuy kasejahtera'an bhângsa bân naghara; 19 butèr paḍi bân 12 kembhâng kapas alambangaghi taon Muhammaḍiyah èpaḍhâḍdhi: 1912; Lambang Muhammaḍiyah, sè tamaso' ghâmbhâr mata'arè, ḍuwâ' kalèmat shahaḍat, bân oca' "Muhammaḍiyah," nandha'aghi jhâ' UMTAS neggu' visi bân misi Muhammaḍiyah akaḍhi sè ètantoaghi è ḍâlem Konstitusi bân Anggaran ḍasar Muhammaḍiyah. Logo Universitas Muhammaḍiyah alatar bhiru, sè alambangaghi kama'moran, katantremman, bân kasamesta'an. == Sombher == <references /> my8u7wsuzje1jp4a2ithmc7dtchyrcn 0 16374 66508 54489 2026-09-28T22:02:25Z CommonsDelinker 24 Removing [[:c:File:Hadith1.png|Hadith1.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:ChemSim|ChemSim]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Ibrahim ebi|]]. 66508 wikitext text/x-wiki '''Musnaḍ Ahmaḍ''' (Arab: مسند احمد) otabâ èkennal èngghi panèka '''al-Musnaḍ''' panèka sala sèttong kètab haḍits Nabi sè palèng kalonta bân èjhârbâ'aghi, bân posisina aghâḍhui posisi sè èkasennengi è antarana Ahlus Sunnah mènangka titik acuan è antarana. Salaèn jâriya, al-Musnaḍ jhughân èkennal mènangka musnaḍ sè palèng kalonta, bân para ahli èlmo haḍits nyaba' al-Musnaḍ è nomer 3 sa'amponna Shahihain bân Sunan Empa'. Nyama Musnaḍ Ahmaḍ èdhâsaraghi ḍâri nyamana Abu Abḍullah Ahmaḍ bin Muhammaḍ bin Hanbal ash-Syaibani aḍz-Ḍzuhli (164-241 H/780-855 M). ètong-bitong para ahli haḍits nandhâ’aghi jhâ’ baḍâ ra-kera 40 èbu haḍits kalabân rincianna 10 èbu sè elang-ulangè ètoles tor-ator mènorot nyamana para sahabat Nabi Muhammaḍ sè riwayat haḍist, ḍâlem orotan se èlampa’aghi beliau abaḍhi riwayat sabbhân sahabat ghâḍhuwân sèttong kennengngan, ban nomer sahabat se è riwayat è ka’dhinto 904 orèng. Kètab kasebbhut èbâgi ḍâḍdhi 18 bagian, bân bagian sè pertama èngghi panèka musnaḍ sapolo orèng sè èjhânjhiaghi maso' ka sowarga, bân bagian sè terakhir èngghi panèka musnaḍ para sohabhât bini'na Nabi (shahabiyah). Ban è ka’ḍissa’, bannya’ haḍits-haḍits sah sè ta’ èpanggi ḍâlem Sahihain (èngghi paneka riwayat Bukhari sareng Muslim).<ref>{{Cite book |last=Wahyudi; |first=Imam Ahmad Bin Muhammad Bin Hanbal; Edy Fr; Amir Hamzah Fachrudin; Hanif Yahya; Widya |url=https://perpustakaan.kemendagri.go.id/opac/index.php?p=show_detail&id=8211 |title=Musnad Imam Ahmad Jilid 3 |date=2007 |publisher=Pustaka Azzam |isbn=978-979-26-6139-2 |language=Indonesia}}</ref> Imam ta’ kasokan ḍâ’ tolesan-tolesan laèn sabâb ta’ kasokan mabeban ra’yat tor coma cokop kalabân bimbingan Al-Qur’an tor Sunnah. Kalabân alasan ka’ḍinto, beliau mèlè haḍits-haḍis sè riwayataghi ḍâri syekh/guru haḍist al-Musnaḍ kalabân te-ngate, sopajâ ummat bhâkal arujuk ḍâ’ bhuktè-bhuktè sè ḍâtâng ḍâri haḍits-haḍis sè riwayataghi. polana jâriya, Imam aḍhabu, "Kaulâh aghâbây kètab panèka sopajâ manabi orèng-orèng bâḍâ sè atokar parkara haḍits Rasulullah, rèng-orèng panèka bisa ngajhâri kètab panèka." Para ulama ngangghep sah saḍhâjâ èssèna kètab ka’ḍinto: mènorot Abu Musa al-Maḍini saḍhâjâ èssèna kètab ka’ḍinto aropa’aghi hujjah; Ibnu Jauzi, al-Iraqi bân Ibnu Kathir aḍhabu jhâ' è ḍâlem kètab panèka bâḍâ haḍits sè sah, lemma (ḍaif) bân palsu (mauḍhu); Ibnu Taimiyah, aḍz-Dzahabi, Ibnu Hajar al-Asqalani, sareng As-Suyuthi aḍhabu jhâ’ haḍits sè bâḍâ è ḍâlem ketab ka’ḍinto sahih, lemma, tor haḍits sè semma’ sareng hasan, tor taḍâ’ haḍits sè lemma. Abḍullah bin Ahmaḍ bin Hanbal nyaḍhiya'aghi haḍits tambâ'ân ghâbây kètab panèka, sè lebbi èkennal mènangka Zawaiḍ Abḍullah. Salaèn ka’dhinto, bâḍâ Abubakr al-Qathi’i sè aparèng Zawaiḍ sè ta’ ecatet sareng Imam Ahmaḍ sareng pottrana Abḍullah.<ref><nowiki>https://jurnal.iainambon.ac.id/index.php/THK/article/view/83/pdf</nowiki></ref> == Sombher == <references /> 509mqoakk7iet30cylbg71hkn6bhn4o 0 16427 66518 64803 2026-09-29T02:01:28Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66518 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Haris Azhar''' (lahèr è tangghâl 10 Juli 1975) panèka sala sèttong aktivis HAM Inḍonèsia. Salerana atugas menangka Koorḍinator Komisi Orang Hilang ḍan Korban Kekerasan (KontraS) ḍâri taon 2010 kantos 2016. Salèrana jhughân dhâddhi penḍiri LSM Lokataru se bâḍâ è Jakarta. == Kaoḍi'ân awwâl == Haris Azhar èlahèrraghi è Jakarta tangghâl 10 Juli 1975. Haris panèka ana' bungso ḍâri empa' pottra ḍâlem kalowarga sè acem-macem ètnis, tamaso' orèng Inḍia, Banjar, bân Makassar. Ramana, Shabir Achmaḍ, ramana panèka dhâghâng, salaèn ghâpanèka èbhuna, Zubaeḍah, panèka èbhu roma'an.<ref>{{Cite web |last=Nugraha |first=Yogi Esa Sukma |title=Mengenal sosok Haris Azhar, Aktivis HAM yang berseteru Luhut Binsar Pandjaitan - Hops ID |url=https://www.hops.id/trending/pr-2942995001/mengenal-sosok-haris-azhar-aktivis-ham-yang-berseteru-luhut-binsar-pandjaitan |access-date=2026-01-05 |website=Mengenal sosok Haris Azhar, Aktivis HAM yang berseteru Luhut Binsar Pandjaitan - Hops ID |language=id}}</ref> == Penḍiḍighân == È bâkto asakola è Universitas Trisakti, Haris aktif è organisasi mahasiswa bân aktivisme kampus. Khusussa è taon-taon ahèrra rezim Soeharto è taon 1997-1998, Haris noro' ḍemonstrasi mahasiswa sè nyoro Presiḍen Soeharto nyorot ḍâri jabatdhânna. Haris lulus ḍâri Universitas Trisakti è taon 1999. Saterrossa è taon 2010 narèma ghellâr Master of Arts ḍâri Universitas Essex.<ref>{{Cite news |date=2019-02-08 |title=Haris Azhar, Pernah Jualan Kambing Dan Kerudung - REQnews.com |url=https://www.reqnews.com/profil/334/haris-azhar-pernah-jualan-kambing-dan-kerudung |access-date=2026-01-05 |work=www.reqnews.com |language=id-ID |archive-date=2022-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220524111338/https://www.reqnews.com/profil/334/haris-azhar-pernah-jualan-kambing-dan-kerudung |url-status=dead }}</ref> == Aktivisme == Haris èkennal mènangka aktivis è Komisi Orèng èlang bân Korban Kekerasan (KontraS) sè bâḍâ è Jakarta molaè taon 1999. Molaèna, Haris atugas è ḍivisi aḍvokasi, saterrossa dhâddhi angghuta Biro Pemantauan bân Penelitian, bân saterrossa atugas mènangka kepala Biro Penelitian, Investigasi, bân ḍatabase. È taon 2010, èpangkat ḍâddhi koorḍinator organisasi, posisi sè sè èjhâlâni kantos taon 2016.<ref>{{Cite web |last=Rosyida |first=Nila Zulva |title=Biodata dan Profil Haris Azhar Lengkap dengan Pendidikan, Karier, Fakta Unik, Advokat dan Aktivis HAM - Portal Jember - Halaman 3 |url=https://portaljember.pikiran-rakyat.com/wiki-portal/pr-162653138/biodata-dan-profil-haris-azhar-lengkap-dengan-pendidikan-karier-fakta-unik-advokat-dan-aktivis-ham |access-date=2026-01-05 |website=Portal Jember |language=id}}</ref> è bâkto è KontraS, Haris aghâbây pernyata'an umum tentang ḍuga'an keterlibatdhân [[Tentara negara indonesia|TNI]] bân Polri ḍâlem usaha perḍagangan narkoba narapiḍana okoman matè Freḍdy Buḍiman. Hasèl ḍâri pernyata'an panèka, Azhar èlaporaghi ka polèsi polana ètuḍuh afètna è tangghâl 2 Agustus 2016.<ref>{{Cite web |last=News |first=Tagar |date=2017-12-23 |title=Profil Haris Azhar, yang Ogah Jadi Saksi Prabowo |url=https://www.tagar.id/profil-haris-azhar-yang-ogah-jadi-saksi-prabowo |access-date=2026-01-05 |website=TAGAR |language=id |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102103716/https://www.tagar.id/profil-haris-azhar-yang-ogah-jadi-saksi-prabowo |archive-date=2021-11-02 |url-status=dead}}</ref> Saellana lastarè alako è KontraS, Haris maddhek LSM anyar sè èsebbhut Lokataru, sè jhughân LSM aḍvokasi HAM. Salèrana maddhek Lokataru asareng Eryanto Nugroho, Sri Suparyati, Nurkholis Hiḍayat, Atnike Sigiro, Iwan Nurḍin, tor Mufti Makarim. molaè jârèya, Haris ampon atugas mènangka ḍirektur eksekutif organisasi. Lokataru aktif aghâbây pernyata'an umum tentang insiḍen terkait HAM bân jhughân aberri' bhântowan hokom ka'angghuy korban pelanggaran HAM. Lokataru ampon aberri' bhântowan hukum ka'angghuy pan-bârâmpan klien sè èkennal, akadhi Rocky Gerung.<ref>{{Cite web |last=Rosyida |first=Nila Zulva |title=Biodata dan Profil Haris Azhar Lengkap dengan Pendidikan, Karier, Fakta Unik, Advokat dan Aktivis HAM - Portal Jember - Halaman 4 |url=https://portaljember.pikiran-rakyat.com/wiki-portal/pr-162653138/biodata-dan-profil-haris-azhar-lengkap-dengan-pendidikan-karier-fakta-unik-advokat-dan-aktivis-ham |access-date=2026-01-05 |website=Portal Jember |language=id}}</ref> == Sombher == <references /> m5ezisn747y2v6v2d6wzeweoizule61 0 16827 66524 59340 2026-09-29T03:23:44Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66524 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Matthias Corvinus.jpg|jmpl|Matthias Corvinus]] '''Matthias Corvinus''', juga disebut '''Matthias I''' (bahasa Hungaria: Hunyadi Mátyás, bahasa Kroasia: Matija Korvin, bahasa Rumania: Matei Corvin, bahasa Slowakia: Matej Korvín, bahasa Ceko: Matyáš Korvín;; lahèr tangghâl 23 Pèbruwari 1443 è Kolozsvár - adhingghâl omor 6 April 1490 è Wina), iyâ arèya Rato Hungaria bân Kroasia sè akobâsa ḍâri taon 1458 sampè' ghân 1490. Saellana ngocol kampanye militer, salèrana tapèlè mènangka Rato Bohemia è taon 1469 bân ngala' gelar Adipati âustria è taon 1487. == Kehidupan awal == [[Bhengkek:Matyasrexsign.jpg|jmpl|Tanda tangan bân stempel karajhâ'ân]] [[Bhengkek:Varkapu.jpg|jmpl|Kastil Hunyad, tempaddhâ Matthias dhibâsa]] Matthias èlahèrraghi è Kolozsvár è ḍâlem Karajhâ'ân Hungaria (satèya Cluj-Napoca, Rumania) è ḍâlem roma sè satèya èkennal mènangka Roma Hunyadi Mátyás. Salèrana aropa'aghi potra sè nomer 2 Hunyadi János, jenderal Wallachia sè sukses asal (Rumania)<ref>{{Cite news |title=János Hunyadi {{!}} Hungarian General, Governor & Defender of Europe {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Janos-Hunyadi |access-date=2026-01-18 |work=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> sè aladhinè Karajhâ'ân Hungaria,<ref>{{Cite book |last=Sandler |first=Stanley |url=https://books.google.co.id/books?id=L_xxOM85bD8C&pg=PA389&dq=Hungarian+general+Ground+warfare&hl=en&ei=YDTNTOedNYzLswaXz8inAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y#v=onepage&q=Hungarian%20general&f=false |title=Ground Warfare: An International Encyclopedia |date=2002 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-57607-344-5 |language=en}}</ref> sè naè' melalui rangking-rangking kaum bhângsawan dhâddhi bupati Hungaria. èbhu Matthia iyâ arèya Erzsébet Szilágyi, ḍâri kalowarga ningrat Hungaria. Salah satu guru-gurunya yang dikenal namanya adalah János Vitéz, uskup agung Nagyvárad (sekarang: Oradea), yang kemudian diangkat ke tingkat yang lebih tinggi, dan humanis Polandia Grzegorz dari Sanok. Selain belajar bahasa, ia berkenalan dengan sebagian besar orang-orang yang hidup di Eropa. Latihan militernya diproses di depan mata ayahandanya, yang mulai diikutinya pada kampanye-kampanyenya ketika ia hanya berusia 12 tahun. Pada tahun 1453 ia ditunjuk sebagai Pangeran Beszterce, dan digelari kesatria di Pengepungan Belgrade pada tahun 1456. == Sombher == <references /> == External links == * [https://web.archive.org/web/20170809035828/http://showme.physics.drexel.edu/thury/Matyas.html ''The Squash and the Colt''], Diarsipkan 2017-08-09 di Wayback Machine., a folk tale reflecting Matthias' wisdom and sense of justice * [https://www.mnb.hu/web/en/Resource.aspx?ResourceID=mnbfile&resourcename=1000Ft_2006_en His picture on the Hungarian 1000 forint banknote] Diarsipkan 2010-07-08 di Wayback Machine. * [https://web.archive.org/web/20230924025026/https://corvina.hu/en/front/ Bibliotheca Corviniana Digitalis – National Széchényi Library, Hungary Map of Europe in 1500.] * [https://www.euratlas.net/history/europe/1500/index.html Map of Europe in 1500.] tmvkv622293uuh8dtgvy5pwcsnx1cps 0 17073 66515 66401 2026-09-29T00:58:40Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66515 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} Budi Purnama (lahèr 5 Jânuwari 1963) panèka ''purnawirawan TNI-AL'' sè palèng akhèr ajabat mènangka ''Staf'' Khosos ''Kasal''.<ref>{{Cite web |date=2020-12-29 |title=Panglima TNI Kembali Mutasi Sejumlah 75 Pati TNI - Economic Zone: Jurnal Berita Ekonomi Nasional |url=https://www.economiczone.id/read/1710/panglima-tni-kembali-mutasi-sejumlah-75-pati-tni |access-date=2026-01-11 |website=economiczone.id}}</ref> Budi Purnama panèka ''alumnus Akademi Angkatan Laut (AAL)'' angkadhân sè kapèng-XXXIII/taon 1988.<ref>{{Cite web |title=Akademi Angkatan Laut |url=https://www.aal.ac.id/alumniaal/42/ANGKATAN-XXXIII/ |access-date=2026-01-12 |website=www.aal.ac.id |archive-date=2021-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027103702/https://www.aal.ac.id/alumniaal/42/ANGKATAN-XXXIII/ |url-status=dead }}</ref> Jabadhân palèng akhèr ḍâri jènderal bintang ḍuwâ' panèka ''Pa Sahli Tk. III Bid. Banusia Panglima TNI.''<ref>https://www.jpnn.com/news/inilah-daftar-nama-129-perwira-tinggi-tni-terkena-mutasi</ref> == Panḍhiḍhighân Militèr == * ''Akademi Angkatan Laut (1988)'' * ''Dikpassis A-1'' * ''Dikko Marinir'' * ''Dik Taifib'' * ''Free Fall (1991)'' * ''PTAL'' * ''Dikpespa Mar'' * ''Suslapa'' * ''Dikreg Seskoal'' * ''Dikreg Sesko TNI'' * ''Lemhannas'' == Riwayât Jabadhân == Lètnan Ḍuwâ kantos Lètnan Sèttong * ''Komandan Pleton 3 Kompi A Yonif 1 Brigif-1 Kormar (1988–1991)'' * ''Komandan Pleton 2 Kompi A Yonif 1 Brigif-1 Kormar (1991–1994)'' * ''Komandan Tim 1 Detasemen Jalamangkara (Denjaka) Kormar (1994–1995)'' Kaptèn * ''DPB Denma Kormar dik Diklapa II/AD (1995–1997)'' * ''Kepala Si Pam Sintel Brigif-2 Kormar (1997–1998)'' Mayor * ''Komandan Detasemen Intel (Den Intel) Lanmar Jakarta Kormar (1998–2001)'' * ''DPB Dik LN Kima Lanmar Jakarta Kormar (2001–2002)'' * ''Paban Binsis Srena Kormar (2002)'' Lètnan Kolonèl * ''Komandan Yonmarhanlan Bitung Pasmar-1 Kormar (2002–2004)'' * ''Komandan Sakola Khosos Pusdikif (2004–2006)'' * ''Komandan Batalyon Intai Amfibi-1 Mar (2006–2007)<ref>[http://www.suarasurabaya.net/print_news/Kelana%20Kota/2007/46661-Sertijab-Dan-Yon-Ipam---I-Marinir-Berlangsung-Sederhana "Sertijab Dan Yon Ipam - I Marinir Berlangsung Sederhana"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200219050914/http://www.suarasurabaya.net/print_news/Kelana%2520Kota/2007/46661-Sertijab-Dan-Yon-Ipam---I-Marinir-Berlangsung-Sederhana |date=2020-02-19 }} {{Cite web |url=http://www.suarasurabaya.net/print_news/Kelana%2520Kota/2007/46661-Sertijab-Dan-Yon-Ipam---I-Marinir-Berlangsung-Sederhana |title=Archive copy |access-date=2026-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219050914/http://www.suarasurabaya.net/print_news/Kelana%2520Kota/2007/46661-Sertijab-Dan-Yon-Ipam---I-Marinir-Berlangsung-Sederhana |archive-date=2020-02-19 |url-status=bot: unknown}}{{Pranala mati|date=Februari 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>'' Kolonèl * ''Asisten Intelijen Pasmar-2 (2008–2009)'' * ''Asisten Operasi Pasmar-2 (2009–2011)'' * ''Komandan Lanal Mataram (2011–2012)'' * ''Asisten Intelijen Dankormar (2012)'' * ''Komandan Detasemen Jalamangkara<ref>[http://www.antarajatim.com/lihat/berita/80543/komandan-denjaka-diganti "Komandan Denjaka Diganti"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161009125524/http://www.antarajatim.com/lihat/berita/80543/komandan-denjaka-diganti |date=2016-10-09 }}{{Pranala mati|date=Februari 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (2012–2013)'' * ''Komandan Latih Korps Marinir<ref>{{Cite web |url=http://www.siagaindonesia.com/99484/dankormar-pimpin-sertijab-dankolatmar.html |title="Dankormar Pimpin Sertijab Dankolatmar" |access-date=2026-01-12 |archive-date=2018-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180630215738/http://www.siagaindonesia.com/99484/dankormar-pimpin-sertijab-dankolatmar.html |url-status=dead }}</ref> (2012–2013)'' * ''Komandan Latih Korps Marinir (2013–2015)'' * ''Kasubdit Ristansilai Ditkonsisnas Debidtaplaikbs Lemhannas RI (2015–2017)'' * ''Wadanlantamal VIII Manado (2017–2018)'' ''Brigadir'' Jènderal * ''Taji Muda Bidang Demografi Lemhannas (2018)'' * ''Direktur Sistem Komunikasi Badan Nasional Pencarian'' bân ''Pertolongan<ref>[https://tni.mil.id/view-133842-mutasi-jabatan-dan-promosi-29-perwira-tinggi-tni.html "Mutasi Jabatan dan Promosi 29 Perwira Tinggi TNI"]</ref> (2018)'' * ''Direktur Operasi Badan Nasional Pencarian dan Pertolongan<ref>{{Cite web |url=http://basarnas.go.id/artikel/pelantikan-dan-pengambilan-sumpah-jabatan-pimpinan-tinggi-pratama-basarnas |title="Pengambilan Sumpah Jabatan Pati Basarnas" |access-date=2019-07-19 |archive-date=2018-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127193856/http://basarnas.go.id/artikel/pelantikan-dan-pengambilan-sumpah-jabatan-pimpinan-tinggi-pratama-basarnas |url-status=dead }}</ref> (2018–2020)'' * ''Komandan Lantamal XI/''Mèrauke ''(2020)'' ''Mayor'' Jendèral * ''Pa Sahli Tk. III Bid. Banusia Panglima TNI (2020–2021)'' * ''Staf Khosos Kasal (2021)'' ---- == Sombher == tdrqggfd8hpq3e9w03youfm8j2vy3q8 0 17968 66523 66411 2026-09-29T02:55:39Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66523 wikitext text/x-wiki Lily Yulianti Farid (lahèr Lily Yulianti; 16 Juli 1971 – 9 Maret 2023)<ref>https://sulsel.idntimes.com/news/sulsel/ahmad-hidayat-alsair/obituari-lily-yulianti-farid-penjaga-bara-literasi-indonesia-timur Èaksès tangghâl 18-01-2026</ref> panèka pangarang  Indonesia.<ref>Farid, Lily Yulianti (2008). Maiasaura. Makassar: Panyingkul. <nowiki>ISBN 9789791644815</nowiki>. halaman 142 </ref> Nolès carèta sejjhâk ghi' kènè', tapè sempet adhina pangalèburânna ka'dinto bâkto ajhâlâni karir mènangka jurnalis. Salèrana pas odi' è Melbourne, Australia. Salèrana toman ajhâr è Univèrsitas Hasanudin è Fakultas Partanèyan jurusan Hama bân Panyakèt Tamennan, salèrana amolaè karir sastrana è majalah kampus, "Identitas". Saellana lulus,  salèrana dhâddhi wartawan è Harian Kompas (1996 - 2000). Taon 2001 kantos 2004, salèrana ngala' gellar master è studi "Gender and Development" (Gènder bân Pamaddheghân). È taon 2010, salèrana adaftar ghâbây program Doktor è bidang "Gender and Media" è Univèrsitas sè paḍâ bân rancana lulus è taon 2014. Bâkto periode studina è Melbourne, salèrana alanjut nolès jurnalistik kalabân alako mènangka produser Radio Australia, Melbourne (2001-2004). Salèrana jhughân alako mènangka  spèsialis program radio/produser è Radio Jeppang NHK World, Tokyo (2004 - 2008). Bâkto periode kasebbhut, taon 2006 salèrana dhâddhi  kolumnis ghâbây "Nytid News Magazine", Norway, bân ghi' anḍi' hubungan kalabân majalah kasebbhut kantos akhèr odi'na.<ref>Hajramurni, Andi (24 June 2011). "Lily Yulianti Farid: Rebirth of a literary tradition". The Jakarta Post. Èaksès tangghâl 18-01-2026 </ref> == Karir == Buku kompolan cerpèn partamana, Makkunrai, terbit bulân Maret 2008 (Nala Cipta Litera) sè pas dhâddhi inspirasi èpon aghellâr pendidikan kasadaran gènder, korupsi, poligami, bân politik dâri perspèktif bâbinè', lèbât karya sastra bân paghellârân monolog sè èberri' nyama "Makkunrai Project", sè èsoson asareng pangarang anyama Luna Vidya. È bulân Sèptèmber 2008, Maiasaura, buku kompolan carèta sè kaḍuwâ' èterbitaghi sareng  Panyingkul!, mètorot kompolan jurnal, berita, bân dokumèn dâri organisasi bâbinè' non-pamarènta, laporan-laporan organisasi hak asasi manossa bân pan-bârâmpan mèdia laènna.<ref>"Lily Yulianti Farid". http://lilyyuliantifarid.com// {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111102032114/http://lilyyuliantifarid.com/ |date=2011-11-02 }} {{Cite web |url=http://lilyyuliantifarid.com/ |title=Archive copy |access-date=2026-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102032114/http://lilyyuliantifarid.com/ |archive-date=2011-11-02 |url-status=dead}} Èaksès tangghâl 18-01-2026</ref> Tor Lily nolès kompolan carèta pènde' ajudul "Ruang Kalowarghâ", sè ètarjemah ka bhâsa Inggris "Family Room", asareng Makkunrai bân Maiasaura sareng Yayasan Lontar mènangka bâgiyân dâri Seri "Modern Library of Indonesia." Carèta pènde'na, "Dapur" (The Kitchen), èterbitaghi è èdisi Januwari 2009 sareng jurnal "Words without Borders" sè bâdâ è Chicago. <ref>"Lily Yulianti Farid". https://web.archive.org/web/20130420165344/http://literarybiennale.salihara.org/authors/2011/06/24/lily-yulianti-farid Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 2012-07-10. Èaksès tangghâl 18-01-2026</ref> È taon 2009, salèrana dhâddhi speaker otama panèl kalabân topik "Global Journalism and Organizing" è Konfèrènsi taon 2009 "Women, Action & The Media" è Cambridge.<ref>"Interview with Indonesian Journalist Lily Yulianti Farid". lemonshirt. Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 2012-04-05. Èaksès tangghâl 18-01-2026</ref> È taon 2010, salèrana maddhek roma budhâjâ  "Rumata Artspace" Mènangka proyèk abhâreng sareng sutradara film Riri Riza. "Rumata", sè artèna roma kaulâ sadhâjâ ḍâlem bhâsa Bugis-Makassar, tojjhuwânna panèka dhâddhi  forum indepènden ghâbây parkembhângan senni bân budhâjâ è Makassar bân kabangkidhân tradisi sastra Sulawesi Lao'. Salèrana sèdhâ arè Kemmis, 9 Maret 2023 kol 22.00 WITA è Melbourne. == Sombher-sombher == <references /> sn0i6ktlnlhu280o9clgoeljarhuf18 0 18273 66528 60021 2026-09-29T04:54:54Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66528 wikitext text/x-wiki Robert Budi Hartono otabâ nyama asli sè èkennal Oei Hwie Tjhong, (lahèr 28 April 1941) panèka pangusaha Indonèsia. Salèrana panèka ana' kaḍuwâ' ḍâri pamaddhek perusahaan Djarum panèka Oei Wie Gwan. Robert panèka katoronan Tionghoa-Indonèsia. Kaka'na anyama  Michael Bambang Hartono otabâ Oei Hwie Siang. Taon 2022, Forbes arilis daftar orèng palèng soghi è Indonèsia, Budi Hartono bân Bambang Hartono bâḍâ è pangkat partama kalabân total kasoghiyân US$ 47,7 Miliar.<ref>"R. Budi & Michael Hartono". Forbes (dâlem bhâsa Inggris). https://www.forbes.com/profile/r-budi-michael-hartono/ Èaksès tangghâl 19-01-2026 </ref> Budi Hartono bâḍâ è pangkat ka-64 dhunnya kalabân total kasoghiyân US$ 23,2 Miliar.<ref>"R. Budi Hartono". Forbes (dâlem bhâsa Inggris). https://www.forbes.com/profile/r-budi-hartono/ Èaksès tangghâl 19-01-2026 </ref> Salaènna Djarum, Robert bân Michael panèka panegghu' saham palèng rajâ è Bank Central Asia (BCA). Salèrana lèbât Farindo Holding Ltd. ngobâsanè 51 % saham BCA. Salaènna ghânèka, salèrana anḍi' parkebbhunan nyiyor sawit luwassâ 65.000 hèktare è Kalimantan Bârâ' sejjhâk taon 2008, tor pan-bârâmpan  properti, è antarana sè anḍi' Grand Indonèsia bân perusahaan èlèktronik. Sala sèttong bisnis Group Djarum è sèktor ka'dinto ajhâlân è bâbâna Polytron sè ampon ajhâlân ḍâri 30 taon. Perusahaan Polytron ka'dinto samangkèn jhughân aproduksi ponsèl sè sabelluna ghun produksi AC, kulkas, produk vidèo bân audio, tor dispenser. Lèbât perusahaan sè anyar è ghâbây panèka Global Digital Prima Ventures (GDP Ventures), Global Digital Niaga (Blibli.com), salèrana jhughân mellè Kaskus, situs Indonèsia sè sanget kasohor.<ref>"3-5 Tahun Lagi, Djarum Jadi Pemegang Saham Mayoritas Kaskus". https://web.archive.org/web/20140527221617/http://www.suarapembaruan.com/ekonomidanbisnis/3-5-tahun-lagi-djarum-jadi-pemegang-saham-mayoritas-kaskus/6632 Èarsipaghi ḍâri vèrsi aslina tangghâl 2014-05-27. Èaksès tangghâl 19-01-2026 </ref> == Djarum == Awwâlla dâri Mr. Oei Wie Gwan mellè usaha kènè' è bidang krètèk anyama Djarum Gramophon è taon 1951, terros ngobâ nyamana dhâddhi Djarum. Oei molaè ajhuwâl krètèk kalabân mèrek “Djarum” sè pas suksès ghârus è pasaran. È taon 1963, pabrik perusahaan Djarum katonon bân perusahaan ḍâlem kabâdâ'ân sè ta' stabil. Oei sèdhâ ta' abit saellana ghânèka. Saellana Oei sèdhâ, Robert asareng kaka'na Michael Bambang Hartono, nerrossaghi usaha kasebbhut. Djarum abâli jhâghâ bân kas-pakakas pabrikna èpamodèrn. È taon 1972 Djarum molaè èskpor produk rokokna ka lowar Naghârâ. Tello taon saellana Djarum ajhuwâl Djarum Filter, mèrek partamana sè èproduksi ngangghuy mesin, ètoro'è mèrek Djarum Super sè èpakennal taon 1981. È tanangnga ḍuwâ' satarètanan Hartono kasebbhut, Djarum jhâghâ polè dhâddhi perusahaan raksasa. Djarum samangkèn anḍi'  pangsa pasar sè rajâ è Amèrika Serikat. È Indonèsia, produksi Djarum ḍâpa' 48 miliar rokok sabbhân taonna otabâ 20% ḍâri total produksi nasional. Bâkto ongghâna, perusahaan rokok ka'dinto aobâ ḍâri perusahaan rokok dhâddhi Group Bisnis sè invèstasi è pan-bârâmpan sèktor, èantarana perbankan, properti, agrobisnis, èlèktronik bân multimèdia. È taon 2009, Djarum asareng rokok krètèk laènna pas ta' ollè èjhuwâl polè è Amèrika Serikat. Ka'dinto polana ampon èpakalowar produk rokok anyar Dos Hermanos, panèka cerutu prèmium camporânna bhâko Brasil bân Indonèsia.<ref>Siti Afifiyah, ''Wong Semarang Terkaya Nomor 1 di Indonesia, Pebisnis Rokok yang Tidak Merokok'', https://www.tagar.id/wong-semarang-terkaya-nomor-1-di-indonesia-pebisnis-rokok-yang-tidak-merokok {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220223164047/https://www.tagar.id/wong-semarang-terkaya-nomor-1-di-indonesia-pebisnis-rokok-yang-tidak-merokok |date=2022-02-23 }} Èaksès tangghâl 19-01-2026</ref> == Sombher-sombher == <references /> 07mjtwdo359psl49bs9kno174kuei7t 0 18280 66536 64807 2026-09-29T06:24:18Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66536 wikitext text/x-wiki '''Universitas Pasundan''' panèka perghuruwân tèngghi swasta sè èkalola sareng Yayasan Pendidighân Tèngghi Pasundan bân è afiliasi sareng Paguyubân Pasundan.<ref>{{Cite web |date=2026-01-15 |title=Home |url=https://www.unpas.ac.id/ |access-date=2026-01-20 |website=Universitas Pasundan |language=en-US |archive-date=2026-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260119233819/https://www.unpas.ac.id/ |url-status=dead }}</ref> Universitas Pasundan bâḍâ è [[Kottha Banḍung|Bandung]], [[Jhâbâ Bârâ']], [[Inḍonèsia|Indonèsia]].<ref>{{Cite web |title=Kuliah di Universitas Pasundan (UNPAS) Bandung ada Jurusan Apa Aja? |url=https://admission.ulbi.ac.id/unpas/ |access-date=2026-01-20 |website=Admission ULBI |language=id}}</ref> Universitas Pasundan èpaḍḍhek è tangghâl 14 Nopèmber 1960, è [[Kottha Banḍung|Bandung]].<ref>{{Cite web |url=https://campus.quipper.com/directory/universitas-pasundan |access-date=2026-01-20 |website=campus.quipper.com |title=Archive copy |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121175539/https://campus.quipper.com/directory/universitas-pasundan |archive-date=2021-01-21 |url-status=dead}}</ref> Kabâdâ'ân bân parkembânganna ta' bisa èpèsa dâri tojjuwan bân pangaterro Paguyubân Pasundan, [[organisasi]] sè èpaḍḍhek è tangghâl 20 Juli 1913, èngghi panèka pangabdhiyân Paguyubân Pasundan ka'angghuy dâlem macendassaghi ka'odi'ân demmi kasejahteraan bhângsa Indonèsia. <ref>Gramedia. "[https://www.gramedia.com/pendidikan/universitas/universitas-pasundan-unpas/ Universitas Pasundan (UNPAS) - Jurusan, Akreditasi, Fakultas"]. Gramedia.com | Diakses pada 27 Maret 2025</ref> Universitas Pasundan andi' kampus è empa' kennangan, èngghi panèka: # Jhâlân Lengkong Besar Nomor 68 (Kampus I) # Jhâlân Tamansari Nomor 6-8 (Kampus II bân Gedung Rektorat) # Jhâlân Dr Setiabudi Nomor 193 (Kampus III) # Jhâlân Sumatera Nomor 41 (Kampus IV bân Gedung Dewan Pusat Paguyubân Pasundan) == Identitas == ==== Lambang ==== Lambang Universitas Pasundan èngghi panèka abhângon tamèng seggi lèma' sè è dâlemma bâdâ: # Kembhâng padma # Aeng # Bâng-bâng # Oncor # Kujang === Artè lambang === * Tamèng seggi lèma panèka lambang [[Pancasila]], prinsip nâghârâ sè dhâddhi pedoman ghâbây sadhâjâ usaha bân aktivitas Universitas, sè è ara'aghi dâ' kapentingan nâghârâ, bhângsa bân [[Aghâma|aghâma.]] * Aèng aropaaghi simbol [[Bâbinè'|bhâbinè']], ka èbhuwân sè ihlas bân taqwa dâ' Allah SWT, bân jhughân artèna kasuburân. * Kembhâng Padma panèka simbol kaarifân sè mekkar gânteng, langgheng, soccè salanjhânga bâkto, simbol [[Buḍâjâ|budâjâ.]] * Bâng-bâng panèka simbol sè bhâkal ngater pongghâbâna ka tingkadhân sè lebbi tèngghi ka'angghuy kamajuwân bân kabudâjâ'an. * Oncor aropa’aghi bhikakas panerrangan se alambangaghi dhârmana sarjana mènangka orèng sè nerrangaghi tor pandhuman da’ jhâlân sè loros menorot ajhârân [[Islam]]. * Kujang panèka sanjhâta posakah [[Sonḍhâ|Sondhâ]] sè èlambangaghi kakowadhân bân kabengalan dâlem ajâgâ hak bân kabhendârân sè dhâddhi kawajibânna [[èlmo]] pangataowan. Kujang panèka loros dâ' langngè', sè alambangaghi ajhârân tauhid Islam mènangka sombher bân jhâlânna pangabdiyân. == Sombher == 8y8atwcafa8j6j669bk62nk4tmzndn2 0 18705 66525 61752 2026-09-29T03:27:23Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66525 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Meyḍa Sefira''' (lahèr è tangghâl 20 Mei 1988)<ref>{{Cite web |title=Potret Meyda Sefira: Dari Aktris hingga Menekuni Bidang Dakwah |url=https://tabungansurga.com/potret-meyda-sefira-dari-aktris-hingga-menekuni-bidang-dakwah/ |access-date=2026-01-22 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20251025004012/https://tabungansurga.com/potret-meyda-sefira-dari-aktris-hingga-menekuni-bidang-dakwah/ |archive-date=2025-10-25 |url-status=dead}}</ref> panèka sala sèttong artis Inḍonèsia sè ampon tampil è bânnya' filem aghâma bân sinetron. Meyḍa èkennal polana peranna è filem "Ketika Cinta Bertasbih" (2009).<ref>{{Cite web |last=Admin |date=2022-04-04 |title=Meyda Sefira, Pemain Film “Ketika Cinta Bertasbih” Jadi Bintang Tamu Webinar Ikatan Mahasiswa Muslim INSTIKI - INSTIKI |url=https://instiki.ac.id/2022/04/04/meyda-sefira-pemain-film-ketika-cinta-bertasbih-jadi-bintang-tamu-webinar-nasional-ikatan-mahasiswa-muslim-instiki/,%20https://instiki.ac.id/2022/04/04/meyda-sefira-pemain-film-ketika-cinta-bertasbih-jadi-bintang-tamu-webinar-nasional-ikatan-mahasiswa-muslim-instiki/ |access-date=2026-01-22 |language=en-US}}</ref> == Kaoḍi'ân Pribaḍi == Meyḍa akabin bân Nico Jusuf Alfonso Liga tangghâl 20 April 2014. Sè kaḍuwâ ta' perna apacaran, tapè saellana atemmo tello kalè, se kadhuwa jarèya motossaghi ka'angghuy akabin. Meyḍa anḍi' ana' ḍuwâ': Xavier Jusuf Liga bân Halima Taqiyya Liga. == Penḍiḍighân == * [[Institut Teknologi Nasional]], S-1 Teknik Lingkungan (lulus)<ref>Data Mahasiswa". ''PDDIKTI''. https://pddikti.kemdikbud.go.id/detail-mahasiswa/w_EizdVLxludBJabhVnWFGn3hIzWv12lDjm19Uw6ZKuoP8JD6EiPErVnZZzcQu-BJ2jQlA== {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241217181712/https://pddikti.kemdikbud.go.id/detail-mahasiswa/w_EizdVLxludBJabhVnWFGn3hIzWv12lDjm19Uw6ZKuoP8JD6EiPErVnZZzcQu-BJ2jQlA== |date=2024-12-17 }}</ref> * [[Institut Teknologi Banḍung]], S-2 Teknik Lingkungan (lulus)<ref>Data Mahasiswa". ''PDDIKTI''. https://pddikti.kemdikbud.go.id/detail-mahasiswa/Poq9L7MJh8_R5NYafffFoYPyBdIC0Tsz3_aTV10pJVfwncWy4lafVUaGFb7RvOCok1o_CQ== {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241217182124/https://pddikti.kemdikbud.go.id/detail-mahasiswa/Poq9L7MJh8_R5NYafffFoYPyBdIC0Tsz3_aTV10pJVfwncWy4lafVUaGFb7RvOCok1o_CQ== |date=2024-12-17 }}</ref> == ''Filmografi'' == === ''Film'' === {| class="wikitable" !Taon !Juḍul !Peran !Catedhân |- | rowspan="2" |2009 |''Ketika Cinta Bertasbih'' | rowspan="2" |Ayyatul Husna | |- |''Ketika Cinta Bertasbih 2'' | |- |2010 |''Ḍalam Mihrab Cinta'' |Zizi | |- |2012 |''Cinta Suci Zahrana'' |Zahrana | |- |2016 |''Tausiyah Cinta'' |Bu Aufa | |- |2018 |''212: The Power of Love'' | rowspan="4" |Yasna | |- |2019 |''Hayya: The Power of Love 2'' | |- |2022 |''Hayya 2: Hope,'' ''Ḍream & Reality'' | |- |2025 |''Hayya 3: Gaza'' | |} === ''Serial TV'' === {| class="wikitable" !Taon !Juḍul !Peran !Catedhân |- | rowspan="2" |2010 |''Ḍia Jantung Hatiku'' |Meyda | |- |''Ketika Cinta Bertasbih: Spesial Ramaḍhan'' | rowspan="3" |Ayyatul Husna | |- | rowspan="2" |2011 |''Ketika Cinta Bertasbih: Meraih Ridho Ilahi'' | |- |''Ḍari Sujud ke Sujud'' | |- |2012 |''Ḍalam Mihrab Cinta'' |Ziḍna Ilma / Zizi | |- | rowspan="3" |2013 |''Berkah'' |Aisyah | |- |''Cinta Ilahi'' |Halimah | |- |''TV Movie'' |Niar |Episoḍe: "Samarèna Sholat Ied" |- |2014 |''Aisyah Putri the Series: Jilbab in Love'' |Arum | |} == Pangarghâ'ân bân nominasi == {| class="wikitable" !Taon !Pangarghâ'ân !Kategori !Karjâ sè ènominasiaghi !Hasèl |- | rowspan="2" |2010 | rowspan="2" |''Inḍonesian Movie Actors Awarḍs'' |Aktris Penḍatang Anyar Terbaik | rowspan="2" |''Ketika Cinta Bertasbih''| {{nom}} |Nominasi |- |Aktris Penḍatang Anyar Terfavorit| Aktris Penḍatang Anyar Terfavorit |Nominasi |} === Pangarghâ'ân laènna === * Ngaollè Nilai Ujian Akhèr Nasional palèng tèngghi nomer ḍuwâ' è SMA Negeri 23 Banḍung (2006) * Mahasiswa Berprestasi Institut Teknologi Nasional (2008 bân 2010) o0p701bvw3a8kaf2top6jgdflf0zdo9 0 19241 66511 66489 2026-09-28T23:45:30Z Oikivivi 2325 66511 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ruslan Tjakraningrat | image = Madoera-Commissie._Te_zien_is_o.a._de_regent_van_Bangkalan_CakraningratTjakran,_Bestanddeelnr_902-5251_(Ruslan_Tjakraningrat).jpg | office = [[Gubernur Nusa Tenggara Barat]] | term_start = 1 November 1958 | term_end = 28 September 1966 | predecessor = ''jabatan baru'' | successor = [[Wasita Kusumah]] | office1 = [[Daftar Bupati Bangkalan|Bupati Bangkalan]] | term_start1 = 1957 | term_end1 = 1958 | governor1 = [[R.T.A. Milono]] | predecessor1 = [[Sis Tjakraningrat]] | successor1 = Abdul Karim Brojokusumo | office2 = [[Daftar Bupati Sumenep|Bupati Sumenep]] | term_start2 = 1956 | term_end2 = 1957 | governor2 = [[R.T.A. Milono]] | predecessor2 = Ruslan Wongsokusumo | successor2 = Achjak Sosrosoegondo | birth_date = {{Birth date|1913|12|17}} | birth_place = [[Sampang]], [[Keresidenan Madura]], [[Hindia Belanda]] | death_date = {{Death date and age|1976|12|23|1913|12|17}} | father = [[Tjakraningrat XII|R. A. A. Tjakraningrat]] }} Raden Ario '''Muhamad Ruslan Tjakraningrat''' (17 Dèsèmber 1913-23 Dèsèmber 1976) iyâ arèya birokrat bân politikus ḍâri[[Inḍonèsia]]. Ruslan toman dhâddhi Sèketaris Umum Naghârâ [[Madhurâ/Jâbâ Tèmor|Madhurâ]] è bâkto Rèpublik [[Inḍonèsia|Indonèsia]] Serikat. Samarèna èyakona kedaulatan Inḍonèsia, Ruslan nerrossaghi maso' ka [[Pamarènta'an|pamarènta’an]]. Ruslan pas dhâddhi Bhupatè [[Songennep]] ḍâri taon 1956 sampè’ 1957, Bhupatè [[Bhângkalan, Bhângkalan|Bhângkalan]] ḍâritaon 1957 sampè’ 1958, bân Gubernur Nusa Tenggara Barat ḍâri taon 1958 sampè’ 1966. Ruslan aropa'aghi ana'na Bhupatè Bhângkalan bân asakola kantos SMA. Karjâna sè kapèsan aropa'aghi dhâddhi pongghâbâ è kantor pamarènta’an ḍaèra bân sempat noro’ panḍiḍighân militer è bâkto èjajah [[Jeppang|Jeppang.]] Salastarèna [[Jeppang]] ambu, [[Bâlândhâ]] neng-neng Madhurâ bân ngangka’ Ruslan dhâddhi Sekretaris Umum Naghârâ Madhurâ. Ruslan nerrossaghi karjâna ḍâlem pamarènta’an bâkto pangakowan kedaulatan. Ruslan dhâddhi bhupatè è [[Songennep]] bân Bhângkalan sabâllunna ètodhu dhâddhi [[Kopala Daèra|kopala]] ḍaèrasè dâ’adâ’ è Nusa Tenggara Barat. Mènangka dhâddhi [[kopala Daèra|kopala]] ḍaèrasè dâ’adâ’, Ruslan nata sistem pamarènta’an ḍaèrabân wilaya kabhupatèn. È bâktona Ruslan dhâddhi kopala daèra, bâdâ kalaparan sè rajâ sè aghâbây bânnya’ kasèdhâân è Nusa Tenggara Barat. Ruslan abhuwâ’ kaangghuy nanganè masala jârèya kalabân ma bâdâ cemmacem katentowan, tapè ennas kaangghuy ma marè. Ruslan pas è pa ambu ḍâriKalaghunganna polana ennas. Ruslan pas ta’ andi’ kalaghungan polè bân sèdhâ è tangghâl 23 Dèsèmber 1976. == Bâkto kènè’ bân panḍiḍighân == Ruslan èlahèrraghi è tangghâl 17 Dèsèmber 1913 è [[Kabhupatèn Sampang]]. Ramana, Raden Soerjowinoto,  aghellâr [[Tjakraningrat XII]], bân andi’ kalaghungan dhâddhi bhupatè [[Bhângkalan, Bhângkalan|Bhângkalan]] ḍâritaon 1918 kantos 1948. Silsila Ruslan dhâddhi bâgiyân ḍâritrah Tjakraningrat kèngèng èsarè kantos ka Raden Prasena ([[Tjakraningkat I]]) ḍârijhâman sabâllunna [[Hinḍia Bâlândhâ|Hindia Bâlândhâ]], sè èpakon bi’ Sultan Agung ḍâriMataram dhâddhi pangobâsa Madhurâ Bârâ’ è abad ka-17<ref>{{Cite web |title=Sumber buku - Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas |url=https://id.wikipedia.org/wiki/Istimewa:Sumber_buku/9789794074107 |access-date=2026-04-10 |website=id.wikipedia.org |language=id}}</ref>. == Bâkto Pènsiun bân Bhâlâna == Saellana pènsiun ḍâri kalaghungan  mènangka gubernur, Ruslan oḍi' è [[Kottha Sorbhâjâ|Sorbhâjâ]]. Ruslan sèdhâ è tangghâl 23 ḍèsèmber 1976<ref>{{Cite news |last=Media |first=Kompas Cyber |date=2022-03-15 |title=Daftar Gubernur Nusa Tenggara Barat, Mulai dari Ruslan Tjakraningrat hingga Zulkieflimansyah |url=https://regional.kompas.com/read/2022/03/15/221910378/daftar-gubernur-nusa-tenggara-barat-mulai-dari-ruslan-tjakraningrat-hingga |access-date=2026-07-16 |work=KOMPAS.com |language=id}}</ref> bân èkobhur è pasarèan Aèr Mata Èbhu, kennengnganna kobhurna para rato bân para bhângsawan ḍâri [[Bhângkalan, Bhângkalan|Bhângkalan]]. Ruslan akabin bi’ Hatimah Tjakraningrat bân anḍi’ ana’ tello’.<ref>{{Cite web |last=Memory |first=Bangkalan |title=Profil Bupati Bangkalan Ke 5 - R.A.A. Moh. Roeslan Tjakraningrat |url=http://bangkalanmemory.blogspot.com/2015/07/profil-bupati-bangkalan-ke-5-raa-moh.html |access-date=2026-07-16 |language=en-US}}</ref> Sala sèttong panakanna, Hikmahanto Juwana, panèka profèsor hokom internasional è Univèrsitas Inḍonèsia bân samangkèn atugas mènangka Rèktor Univèrsitas Jèndral Achmad Yani. == Gubernur Nusa Tengghârâ Bârâ' == Saamponna Naghârâ Madhurâ bhubhâr è taon 1950, Ruslan nerrossaghi karèr è ḍâlem pamarènta'an. Salèrana èyangkat ḍhâdḍhi Bupati Songennep ḍâri taon 1956 kantos 1957 tor Bupati Bhângkalan ḍâri taon 1957 kantos 1958<ref>{{Cite news |last=Suhendra |title=Negara Madura Pernah Ada |url=https://tirto.id/negara-madura-pernah-ada-clbW |access-date=2026-07-16 |work=tirto.id |language=id-ID}}</ref>. È ahèr masa kalaghunganna mènangka Bupati Bhângkalan, pamarènta Inḍonèsia maghi Propinsi [[Kapoloan Nusa Tengghârâ|Nusa Tengghârâ]] dhaddhi Propinsi Bhâli, Propinsi [[Nusa Tengghârâ Bârâ'|Tengghârâ Bârâ']], Propinsi [[Nusa Tengghârâ Tèmor]] Nunggara . Propinsi Nusa Tengghârâ Bârâ' èbentu' lèbât dekrit pamarènta tangghâl 14 Agustus 1958. Mantrè ḍâlem Negeri ngangkat Ruslan mènangka Pamangko Kopala Wilaya Otonomi Tèngkat I Nusa Tengghârâ Bârâ' lèbât dekrit sè ajhâlân molaè 1 Nopèmber 1958.<ref>{{Cite web |last=Bambang |first=Suwondo, |date=1978 |title=Sejarah Daerah Nusa Tenggara Barat |url=https://repositori.kemdikbud.go.id/7421/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250619223526/https://repositori.kemdikbud.go.id/7421/ |archive-date=2025-06-19 |access-date=2026-07-16 |website=repositori.kemdikbud.go.id |language=en |url-status=live }}</ref> === Pangatoran Pamarènta ḍaèra === Maske è bâkto jârèya Nusa Tengghârâ Bârâ' ampon anḍi' status propinsi, orosan pamarènta'an wilayana ghi' èbâgi antara kopala wilaya bân gubernur koordinator Nusa Tengghârâ, sè bâdâ è [[Singaraja]], Bhâli . Ruslan saterrossa ngangkat ḍuwâ' asistèn kopala wilaya kaangghuy abhânto ngator pamarènta'an Nusa Tengghârâ Bârâ', èngghi panèka Mamiq Ripaah ghâbây Polo Lombok bân M. Hasan ghâbây Polo Sumbawa. Sala sèttong kalakoan sè partama èlampa'aghi sareng Ruslan èngghi panèka èbhubharaghi wilaya otonomi Lombok è tangghâl 17 Ḍèsèmber 1958 bân Polo Sumbawa è tangghâl 22 Jânuari 1959. Tangghâl èbhubharaghina wilaya otonomi Lombok saterrossa ètantoaghi mènangka olang taon propinsi Nusa Tengghârâ Bârâ'. Nusa Tengghârâ Bârâ' saterrossa èbâgi ḍâ' pan-bârâmpan wilaya otonomi ondhâg II (kabhupatèn) sè èkatowaè sareng Kopala Wilaya Otonomi ondhàg II (bupati) bân ètugasaghi kopala wilaya ka'angghuy abhânto badan lègislatif (ḍèwan Perwakilan Rakyat ḍaèrah ) bân lembaga asistèn gubernur (Ḍèwan pamarènta Ḍaèra). Ruslan saterrossa alaksana'aghi pabentu'ân Ḍèwan perwakilan rakyat ḍaèra mènangka badan lègislatif è tengnga taon 1959. Komposisi angghuta Ḍèwan Perwakilan Rakyat Ḍaèra Nusa Tengghârâ Bârâ' ètantoagi sareng Ruslan è tangghâl 6 Juli 1959 bân angghuta Ḍèwan èresmiyaghi è tangghâl 4 Nopèmber. Lèma arè saterrossa, ḍèwan ècallonaghi Ruslan mènangka Gubernur Nusa Tengghârâ Bârâ' kalabân aklamasi ḍâ' Mantrè ḍâlem Negeri . Pacallonan Ruslan èrampaè sareng Mantrè Ḍâlem Negeri. Ruslan èresmiyaghi mènangka Gubernur Nusa Tengghârâ Bârâ' sè partama è tangghâl 9 Pèbruari 1960. Ruslan èdaftaraghi mènangka angghuta partai Nahdlatul Ulama è bâkto èresmiyaghi mènangka gubernur. === Pananganan Kalaparan bân Pa'ambuwân === È bâkto èpaḍhâḍdhi mènangka kopala wilaya, Ruslan ngadhâbbhi kalabân kalaparan è Lombok lao' ḍâritaon 1958 kantos 1959, sè èsebbhut polana ojhân sè rèndhâ. Kalaparan ghâpanèka ngasèlaghi kamatèyan lebbi ḍâri 10.000 orèng ḍâri pèttong dhisa sè bhân-sabbhân è Lombok lao'. Mènangka sosolan, Ruslan aghâbây bânnya' kabijhâghân bân program ka'angghuy nyegghâ kalaparan bân kamèskènan sè langkong jhâwu. Tapè, prosès pangatoran kabijâghân è bâkto panèka ghi’ ta’ lancar amarghâ pamarènta ḍaèra Nusa Tengghârâ Bârâ' ghi’ pagghun fokus kaangghuy maddhek aparat pamarènta’an. Saellana èresmiyaghi mènangka gubernur, Tjakraningrat molaè aghâbây rencana ka'angghuy ngatasè kalaparan bân panyakèt manolar è yantarana pandhudhu' Nusa Tengghârâ Bârâ' (NTB). È Lombok lao', Tjakraningrat aghâbây operasi tangghâp hosos, namong ta' bisa ngatasè kalaparan è wilaya kasebbhut. Tjakraningrat alaksana'aghi program sè paḍâ è tèngkat propinsi, èngghi panèka geraghân swasembada paḍi, ka'angghuy aghâncangaghi proḍuksi pangan. Program laèn sè èlaksana'aghi panèka program ḍèmonstrasi massal sè aghâbây tèknologi patanèyan akadhi bhibhit bân mèkanisasi sè ongghul ghâbây para patanè è [[NTB]]. == Sombher == 3l3r6ovcvl7ayd0ju2wo3oe5y9xbwmi 0 19681 66527 66449 2026-09-29T04:15:23Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66527 wikitext text/x-wiki [[Bhengkek:Padi bukit.jpg|al=Bhungkana paḍi|jmpl|Bhungkana paḍi]] '''Paḍi''' (Bhâsa Latèn: ''Oryza sativa'') iyâ rèya sala sèttong tatombuwân sè èobu bi' bânnya' orèng mènangka dhâddhi sombher kakanan otabâ sombher karbohidrat. Paḍi bâḍâ sè ètamen dhibi' bi' orèng bân bâḍâ kèya sè asalla ḍâri genus sè paḍâ tapè bânnè obuwân sè èsebbhut paḍi alasân (''liar''). Paḍi èsebbhut asalla ḍâri India otabâ Indocina sè laju maso' ka Inḍonèsia èkèbâ bi' ju'-bhuju'en ḍâri tana Asia ra-kèra taon 1500 Sabellunna Masèhi.<ref>Shadily, Hassan. 1984. ''Ensiklopedi Indonesi''a. Jakarta:Ichtiar Baru-Van Hoeve dan Elsevier Publishing Projects. Hal. 2503</ref> Bâḍâ kèya sè nyebbhut jhâ' paḍi asalla ḍâri Tiongkok otabâ Cèna mènangka dhâddhi sombher kakanan sabbhen arèna.<ref name=":1">Arif, Ahmad. 2021. ''Masyarakat Adat & Kedaulatan Pangan''. Jakarta: Kepustakaan Populer Gramedia.</ref> Paḍi rèya nyamana tatombuwân sè buwâna ghi' cekka' è bhungkanan. Buwâna paḍi sè aropa bulir abhunḍhu' ènyamaè la'as. Dhinèng buwâna paḍi sè la èpèsa ḍâri kolè'en èsebbhut [[bherrâs]]. È taon sè lambâ', ju'-bhuju' ghi' ta' tao ka paḍi, sa'èngghâ kabânnya'an orèng Inḍonèsia ngakan saghu, jhâghung, tèla, tales, otabâ tenggâng dhâddhi sombher karbohidrat. Sajjhâgghâ èkennalaghi ka paḍi bânnya' orèng sè nganggâp paḍi mènangka simbol kacokobhân oḍi' bân dhâddhi pèlèan otama sè èkakan kabânnya'an orèng è Inḍonèsia. Sa'èngghâ satèya bânnya' orèng otamana na'-kana' ngoḍâ sè la ta' tao ḍâ' kakanan asli (khas) kenennganna dhibi'.<ref name=":1" /> Orèng Inḍonèsia dhâddhi naghâra sè palèng aghântong ka bherrâs paḍi ghâbây kakanan otamana, ra-kèra 95% orèng Inḍonèsia ngakan bherrâs, dhining orèng Malaysia, Thailand, Korèa Selatan, bân Singapura bâḍâ è bâbâna 80%.<ref>Yulianto. Mei 2021. [https://tabloidsinartani.com/detail/wacana/agri-wacana/16661-Kearifan-Lokal-Sumber-Ketahanan-Pangan-Negara Kearifan Lokal, Sumber Ketahanan Pangan Negara]. ''Tabloidsinartani.com''. èaksès tangghâl 22 Sèptember 2026.</ref> == Ètimologi == Oca' paḍi asalla ḍâri ramo' ''Proto-Austronesia pajay'' sè paḍâ maksoddhâ. Oca' rowa asalla ḍâri oca' sè paḍâ ḍâlem bhâsa Amis Panay; bhâsa Tagalog paláy; bhâsa Kadazan paai; bhâsa Jhâbâ pari; bân bhâsa Chamorro faʻi, bân laènna. == Dhâ-tandhâna == Paḍi tamaso' ḍâlem kalompo' ḍi-paḍiân otabâ ''Poaceae''. Paḍi anḍi' ramo' serabut, bhungkana pèndâ', bhungka batangnga èghâbây ḍâri bânnya' ḍâun sè salèng apolong sampè' jhâghâ tegghâp samporna, ḍâunna loncong angonco' abâk ngèsèl, bârna ḍâunna bhiru ngoḍâ sampè' bhiru towa, ora' ḍâunna sejajar, ètotobhi bi' lu-bulu pèndâ' bân rang-rang. Kembhânga èsoson majemuk, aca'-ranca'. Kompolan kembhânga èsebbhut ''floret'' sè bâḍâ è sèttong ''spikelet'' è sèttong ''panikula'', macem buwâna bulir otabâ kariopsis sè ta' bisa èbhidhâ'aghi antara buwâ bân bighina, ropana bungkol abâk loncong, okoranna 3 - 15 mm, ètotobhi kolè sè èsebbhut sekkem (palea bân lemma), bâgiyân otamana paḍi sè biyasa èkakan iyâ rèya macemma ''enduspermium''. == Kabina == Sabbhân kembhânga paḍi anḍi' ennem cètak benang sari (kembhâng lakè') bân anḍi' putik (kembhâng binè') sè cètagghâ aranca' duwâ' aropa kanta sikaddhâ bhutol. Putik bân benang sari rèya biyasana bisa akabin ḍâlem bâkto sè paḍâ. Cara kabin (reproduksi) paḍi iyâ rèya bisa akabin dhibi' (reproduksi dhibi'), polana 95% lebbi serbuk sarina bisa akabin bik putik ḍâlem sèttong bhungka. Samarèna akabin, zigot (callon bhibhit) bhâkal mapecca abâ'en, pas laju dhâddhi embrio terros dhâddhi endosperm. Ahèrra, bânnya' bhighina paḍi pas aèssè patè è endosperm. Patè rèya èghuna'aghi mènangka gizina tatombuwân ḍâ' bhungkana paḍi sè ghi' ngoḍâ. == Fisiologi bân adaptasi == Tombuna bhungka bân hasèlla paḍi èpangaroè bi' prosès fisiologis, akanta fotosintesis, kabhutowan aèng bân hara ḍâri tana, tombuna kembhâng, bân èssèna kolè' sekkemma paḍi. Sabâgiyân tatombuwân sè mosèmma paḍâ ḍâlem spesies bhâ-rebbhâ'ân, paḍi bisa tombu è pan-brâmpan kennengan bu-obuwân, ḍâri sabâ, tana kerrèng, sampè' tana rawa. Tapè, bhidâna ekosistem kennengan namen paḍi, abhiḍâ'aghi kabhutowan aèng bân hara sè dhâ-bhidhâ.<ref>Yoshida, S. 1981. ''Fundamentals of Rice Crop Science''. Los Baños: International Rice Research Institute.</ref> Aèng iyâ rèya sèttong faktor otama ḍâlem tombuna bhungkana paḍi. È tana sabâ, aèng sè neng-neng è tana bisa abhânto ajâgâ kabhutowan aèng ḍâ' tombuna bhungkana paḍi bân bisa malambat tombuna rebbhâ è dhi'-seddhi'en paḍi. Tapè aèng sè dhaddhi la-kolla'an sè ḍâlem ghâllu bân abit (ta' nyerrep ka tana) bisa nyegghâ kabhutowan oksigenna tatombuwân. Sabhâlligghâ, tombuwân paḍi è tana kerrèng, mon korang aèngga bisa malambat fotosintesis, malambat tombuna ḍâun, ngorangè tombuna buḍu'en paḍi bân ngorangè hasèlla buwâna paḍi. Salaènna kabâḍâ'ân tana bân aèng, tombuna tamennan paḍi bisa è pangaroè kèya bi' kabâḍâ'ân angèn (suhu udara). Suhu bisa apangaro ḍâ' ka fotosintesis, tombuna kembhâng bân aèssèna butèr buwâna paḍi. Suhu sè tègghi bisa kèya apangaro ḍâ' fertilitas otabâ kabinna kembhâng bân la'as sè aèssè paḍi.<ref>Wahid, A.; Gelani, S.; Ashraf, M.; Foolad, M. R. (2007). "Heat tolerance in plants: An overview". ''Environmental and Experimental Botany''. '''61''' (3): 199–223. [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0098847207000871?via%3Dihub doi:10.1016/j.envexpbot.2007.05.011.]</ref> == Ghâmbhâr == <gallery mode="packed"> Berkas:Padi di pagi hari.jpg|bhungkana paḍi Berkas:Menanam Padi di Sawah.jpg|Orèng manjhâ' (namen paḍi) Berkas:Panen Padi Musim Tanam Padi Ke Dua Di Tahun 2022.jpg|Ghilinganna paḍi Berkas:Panen Padi Petani Jember.jpg|Molong paḍi Berkas:Padi Organik.jpg|La'as (Paḍi sè apèsa ḍâri bhungkana) Berkas:Rice (84003).jpg|Bherrâs (La'as sè la èbuwâng kolè'en) Berkas:Nasi lemak on banana leaf.jpg|nasè' (bherrâs paḍi sè ètana') Berkas:2014 uncooked Thai glutinous rice.jpg|Bherrâs plotan Berkas:8. Wajik 3.jpg|Bâjhik (jhâjhân ḍâri plotan) </gallery> == Gènètika paḍi == Sèttong genom paḍi anḍi' 12 kromosom polana paḍi iyâ rèya tombuwân diploid, sa'èngghâ sabbhân sèl paḍi anḍi' 12 pasang kromosom (kajhâbâna sèl seksual). Paḍi iyâ rèya organisme model ḍâlam èlmo genetika tombuwân polana 2 alasân: kaparlona manossa bân okoran kromosom sè abâk kènè', yâ'ni 1.6~2.3 × 10⁸ pasang basa (''base pairs'', bp). Mènangka tombuwân model, gènom paḍi la èorot DNA-na (è sekuensing), paḍâ bi' genom manossa. Pabeccè'an genetik paḍi la èmolaè ḍâri manossa ngobu paḍi. Ḍâri hasèl pabeccè'an genetik rèya ngasèllaghi macemma paḍi lokal, akanta 'Rojolele' ḍâri Klaten otabâ 'Pandanwangi' ḍâri Cianjur è Inḍonèsia otabâ 'Basmati' ḍâri India Ḍâjâ. Pabeccè'an genetik tombuwân paḍi ngasèllaghi paḍi tana kerrèng (''paḍi gogo'') sè ta' parlo penggenangan aèng otabâ ''padi rawa'' sè bisa adaptasi ḍâ' ḍâlemma aèng rawa sè abâ-obâ. Bâḍâna bioteknologi bân rekayasa genetika è taon 1980-an èarep bisa mabhâghus kuwalitassâ nasè (paḍi sè dhâddhi bherrâs pas ètana'). Pan-brâmpan peneliti è Swiss mabâḍâ transgenik sè bisa ngasèllaghi racon/toksin ḍâ' hama sè ngakan butèrra paḍi mènangka pangarep matoron kaghântongan ḍâ' ngangghuy pestisida. IRRI alako bi' peneliti laèn aghâbây "Paḍi emmas" (''Golden Rice'') sè bisa ngasèllaghi provitamin A è ḍâlem bherrâssâ, ka'angghuy ngorangi kakorangan (''defisiensi'') vitamin A è pan-snapan naghârâ berkembang. Sèttong tim peneliti ḍâri Jeppang aghâbây paḍi sè ngasèllaghi racon ḍâ' ka bakteri kolera. Bherrâs sè èhasèllaghi ḍâri paḍi rèya èarep bisa dhâddhi pèlèan alternatif imunisasi kolera, otamana è nanghârâ berkembang. Ḍâri taon 1970-an, la èosaha'aghi bâḍâna paḍi hibrida, sè bisa anḍi' kakowadhân sopajâ hasèlla lebbi tègghi, polana arghâ ghâbâyyâ tègghi. Sala'enna mabhâghus hasèlla, pamuliaan paḍi sè èkalako tamaso' tatombuwân sè lebbi tahan ḍâ' ka hama (kèbân/organisme sè bisa marosak tatombuwân) bân kabâḍâ'ân stres tombuwân ḍâri parkara abiotik (akanta nèmor lanjhâng, salinitas, bân kaasaman tana). === Cem-macemma genetik === Sampè' satèya bâḍâ duwâ' macem spesies paḍi sè èobu bi' bânnya' manossa, iyâ rèya ''Oryza sativa'' sè asalla ḍâri Asia bân ''O. glaberrima'' ysè asalla ḍâri Afrika Bârâ'. Awwâllâ, ''Oryza sativa'' èangghâp bâgiyaân ḍâri duwâ' subspesies, yâ'ni ''indica'' bân ''japonica'' (sinonim ''sinica''). Paḍi ''japonica'' biyasana omorra lebbi lanjhâng, bhungkana tègghi kèn ghâmpang robbhu, sekkemma anḍi' bunto' otabâ "lu-bulu" (Ing. ''awn''), bighina abâk bungkol, bân nasè'en abâk rekka'. Paḍi ''indica'', sabâlligghâ, omorra lebbhi mandhe', bhungkana lebbi kènnè', sekkemma taḍâ' buluna, bân bultèrra abâk loncong. maskè kaduwâna subspesies rèya bisa salèng akabin, persentase cocogghâ ta' tègghi. Macemma paḍi otama sè kasohor ḍâri hasèl kabin silang rèya yâ'ni kultivar 'IR8', sè èhasèllaghi ḍâri persilangan ''japonica'' (kultivar 'Deegeowoogen' ḍâri Formosa) bi' paḍi ''indica'' (kultivar 'Peta' ḍâri Inḍonèsia). Salaèn jârèya, bâḍâ varietas minor ''javanica'' sè anḍi' sèpat nga'-tengga'an ḍâri duwâ' tipe otama è attas. Varietas ''javanica'' coma ètemmo è Polo Jhâbâ. Kalabân bhântowan teknik biologi molekular, samangkèn bâḍâ polè macemma paḍi salaènna duwâ' subspesies ''O. sativa'' sè otama, ''indica'' bân ''japonica'', bâḍâ kèya subspesies minor tapè asèpat adaptif ka kennengan, akanta ''aus'' (paḍi gogo ḍâri Bangladesh), ''royada'' (paḍi pasang-surut/rawa ḍâri Bangladesh), ''ashina'' (paḍi pasang-surut ḍâri India), bân ''aromatic'' (paḍi wangi ḍâri Asia Lao' bân Iran, tamaso' paḍii basmati sè kasohor). Paḍi ''japonica'' èbâgi dhâddhi tello' kalompo' khas: ''temperate japonica'' ("''japonica'' kennengan cellep" ḍâri Chèna, Korea, bân Jeppang), ''tropical japonica'' ("''japonica'' kennengan tropis" ḍâri Nusantara), bân ''aromatic''. Subspesies ''aus'' iyâ rèya kalompo' sè apèsa.<ref>Garris, A.J. (2004). "Genetic structure and diversity in ''Oryza sativa'' L.". ''Genetics''. '''169''': 1631–1638. [https://academic.oup.com/genetics/article-abstract/169/3/1631/6059407?redirectedFrom=fulltext&login=false doi:10.1534/genetics.104.035642]</ref> Ḍâri tè-bhuktè èvolusi molekular èra-kèra'aghi kalompo' rajâ paḍi ''indica'' bân ''japonica'' ḍâri 440.000 taon lambâ' ḍâri sèttong kalompo' spesies bhuju'en paḍi ''O. rufipogon''. Domestikasi (padi èobu bi' bânnya' orèng) bâḍâ è kennengan sè bhiḍhâ ḍâ' duwâ' kalompo' sè la apèsa rèya. Ḍâri bhuktè arkeologi paḍi molaè èobu (didomestikasi) 10.000 sampè' 5.000 taon Sabellunna Masèhi.<ref>Zohary D., Hopf, M. 2000. ''Domestication of plants in the old world''. Oxford University Press, Oxford.</ref> Sala sèttong conto pamuliaan ḍâ' stres abiotik tombuwân paḍi iyâ rèya bâḍâna paḍi sè bisa oḍi' è tana sè ngemmeng aèngga (padi genangan). È paḍi, lokus ''Submergence 1'' otabâ ''Sub1'' aperran ḍâlem toleransi ḍâ' genangan lengkap sementara. Alel ''Sub1A-1'' dhâddhi pananto otama toleransi genangan, kalabân cara strategi ''quiescence'', yâ'ni abâtessè tombuna tajuk (bhungka) èbâkto paḍi ghi' ngemmeng bi' aèng sopajâ sèmpennan karbohidrat bisa èangghuy sampè' aèngnga nyerrep ka tana. === Macemma paḍi sè èobu === ==== Paḍi gogo ==== È pan-brâmpan kennengan sè ngangghuy aèng ojhân (tadah hujan) bânnya' orèng sè namen paḍi gogo, iyâ rèya macemma paḍi sè ètamen è tana kerrèng sè biyasa oḍi' maskè taḍâ' aèng ngemmeng akanta tana sabâ. È Lombok, bâḍâ sistem paḍi gogo rancah, sè ḍâlem sèttong bâkto tantanto mangemmeng tana bi' aèng, saèngghâ hasèl paḍina lebbi bânnya'. Biyasana è kennengan sè coma biisa namen paḍi gogo ngangghuy model tumpang sari (tana sè ètamen duwâ' otabâ lebbi bânnya' macemma tatombuwân è sèttong tanè). Paḍi gogo biyasana ètamen apolong bi' jhâghung otabâ tenggeng. ==== Paḍi rawa ==== Paḍi rawa otabâ paḍi pasang surut tombu dhibi' otabâ èobu è kennengan rawa-rawa. Salaèn è Kalimantan, paḍi rèya ètemmo è lembâ Songay Gangga. Paḍi rawa bisa abentu' bhungka sè lanjhâng sa'èngghâ bisa noro' aobâna ḍâlemma aèng mosèman sè cè' sarana. Paḍi rawa bân paḍi aèng ḍâlem anḍi' cara adaptasi sè dhâ-bhidhâ ḍâ' ka ''genangan'' aèng. Adaptasina paḍi ḍâ' ka ngemmengnga aèng bisa dhâddhi polana pan-brâmpan cara. Mon paḍi aèng ḍâlem, ongghâna tègghina aèng bisa arangsang lanjhânga bhungkana saèngghâ ḍâunna bisa pagghun bâḍâ è attassâ aèng. Cara rèya èkennal mènangka sebbhudhân ''strategi escape''. Sabhâligghâ, è aèng sè ngemmeng sè sèpaddhâ ghun samantara, pan-brâmpan macemma paḍi ngangghuy cara (strategi) ''quiescence'', iyâ rèya abâtessè tombuna tajuk è bâkto' ghi' ngemmeng bi' aèng sopajâ sèmpenan ènergi bisa èsèmpen sampè' aèngnga asat. Sala sèttong gen sè pentèng ḍâlem katahanan ḍâ' kennengan sè ngemmeng aèng iyâ rèya ''Sub1A'', sè bâḍâ è lokus ''Submergence 1'' otabâ ''Sub1''.<ref>Hattori, Yoshiaki; Nagai, Keisuke; Furukawa, Shinichiro; Song, Xian-Jun; Kawano, Ryouichi; Sakakibara, Hitoshi; Wu, Jianzhong; Matsumoto, Takuji; Yoshimura, Atsushi; Kitano, Hidemi; Matsuoka, Makoto; Mori, Hiroshi; Ashikari, Motoyuki (2009). "The ethylene response factors SNORKEL1 and SNORKEL2 allow rice to adapt to deep water". ''Nature''. '''460''' (7258): 1026–1030. [https://www.nature.com/articles/nature08258 doi:10.1038/nature08258.]</ref> === Macemma bherrâs === ==== Paḍi pera ==== Paḍi pera iyâ rèya paḍi sè anḍi' kadar amilosa è pati lebbi ḍâri 20% è bherâssâ. Butèr nasè'ân mon è tana' ta' salèng rekka'. Labân ḍâri paḍi pera iyâ rèya paḍi pulen. Kabânnya'an orèng Inḍonèsia senneng nasè' macem rèya bân pan-brâmpan macemma bherrâs sè èjhuwâl è pasar Inḍonèsia tamaso' ka paḍi pulen. Pangalompo'an rèya èpèlè ḍâri konsistensi nasè'en. ==== Plotan ==== Bherrâs plotan (''sticky rice''), sè bârna potè, cèlleng, otabâ mèra bânnya' tombu è Asia Tenggara bân Asia Timur. Plotan anḍi kadar amilosa è bâbâna 1% è patè bherrâssâ. Patèna kabânnya'an amilopektin, sa'èngghâ mon ètana' cè' rekka'en. Bhiḍha bi' bherrâs biyasa, butèr bherrâs plotan anḍi' bârna sè lebbi petteng abâk bungo. Biyasana, bherrâs plotan èkaghâbây dhâddhi kananan manès otabâ jhâjhan. Salah sèttong kakanan sè èkaghâbây ḍâri bherrâs plotan iyâ rèya ''kenta'' sè asalla ḍâri Kalimantan Tengnga. Kenta èkaghâbây ḍâri bherrâs plotan sè ècampor bi' nyèor sè la èpasa, pas èberri' ghulâ potè otabâ ghulâ mèra, bân ètamba bujâ.<ref>Stephanie, Maria (2024). ''Ensiklopedia dari Bumi Nusantara ke Piring Kita''. Yogyakarta: Guru Bumi.</ref> ==== Paḍi ro'om (Paḍi wangi) ==== Paâi wangi otabâ paḍi ro'om (''aromatic rice'') èghâbây bi' orèng è pan-brâmpan kennengan è Asia, sè kasoho iyâ rèya ras 'Cianjur Pandanwangi' (satèya la dhâddhi kultivar unggul) bân bherrâs 'rajalele'. Kaduwâna iyâ rèya tamaso' varietas ''javanica'' sè omorra lanjhâng. È naghârâ loar, orèng kennal ka paḍi bighi lanjhâng (''long grain''), paḍi bighi pèndâ' (''short grain''), ''risotto'', paḍi susu biyasana ngangghuy metode silsilah. Sala sèttong bâgiyân carana ḍâlem pemuliaan paḍi iyâ rèya bâḍâna kultivar 'IR5' bân 'IR8', sè tamaso' wâl-awwâllâ paḍi sè omorra pèndâ' tapè hasèlla bânnya'. Rèya dhâddhi awwâl ''revolusi hijau'' ḍâlam pangobuwân paḍi. Bânnya' kultivar paḍi samarèna biyasana tamaso' ḍu'-buḍu'en ḍâri duwâ' kultivar sè wâl-awwâl ghellâ'. == Paḍi obuwân == Cara ngobu bân namen paḍi la èkaonèngè bi' manossa ḍâri aèbuwân taon sè tapongkor, macemma cara bânnya' èkalako sopajâ paḍi bisa tombu bân ngasèllaghi bânnya'. * Namen paḍi è sabâ (Ing. ''paddy'' otabâ ''paddy field''), èmolaè ḍâri da'èrah lembâna Songay Yangtse è Tiongkok. * Namen paḍi è tana kerrèng, lebbi ngaḍâ' èkennal bi' manossa ètèmbhâng namen è sabâ. * Namen paḍi è tana rawa otabâ pasang surut èlakonè è pan-brâmpan kennengan è Polo Kalimantan. * Namen paḍi ''gogo rancah'' otabâ paḍi ''gora'', iyâ rèya hasèl modifikasi ḍâri paḍi sè ètamen è tana kerrèng. Cara rèya bisa èkalako è Polo Lombok, sè coma anḍi' mosèm nambhârâ' sakejjhâ'. Senèyap cara ngobu paḍi parlo kultivar (bhibhit) sè adaptif. Kalompo' kultivar paḍi sè cocok ètamen è tana kerrèng ènyamaè paḍi gogo. Cara namen paḍi bisa kèya ngagghuy prinsip cara namen tatombuwân pangan sè teppa' otabâ ''Good Agricultural Practices'' (GAP). Prinsip GAP tamaso' syarat sumber daya bân proses namen, akanta ajâgâ tana bân aèng, bhibhit sè èangghuy, emmis (pupuk) bân pestisida, alat bân messin ghâbây atanè, carana molong, cara arabet marèna èpolong, bân sanitasi sè teppa'. Cara GAP èangghuy ghâbây maongghâ hasèl otabâ produktivitas tatombuwân, kuwalitas hasèlla, keamanan mon èkakan, bân keberlanjutan lingkungan. === Namen ni-bini (bhibhit) === Ngobu paḍi biyasana èmolaè ḍâri cara mèlè bhibhit (ni-bini) bân carana namen. Bhibhit sè èangghuy èpèlè ḍâri varietas sè cocok bi' kabâḍâ'ân tana, mosèm namen, bân tojjhuwân ngobu. È sistem namen pas ngallè (tanam pindah), bhibhit paḍi èobu ghâllu è tana sakonnè' ghâbây ni-bini sabellunna ètamen è sabâ otama. Sabellunna namen, tana sabâ biyasana èlandu' otabâ ènangghâlâ èparata sopajâ bisa mabhâghus polè kabâḍâ'ân tana, maghâmpang aberri' jhâlânna aèng, bân maceppet tombuna ni-binina paḍi sabellunna èpanjhâ'. Cara namen paḍi bisa ngangghuy pan-brâmpan cara (sistem) akanta namen pas ngallè, namen bhibhit langsung, bân sistem namen jajar legowo. Sistem jajar legowo nantowaghi jhâuna tanemman bân bhârisân kosong tartanto sa'èngghâ tatombuwân sè ètamen anḍi kennengan legghâ ka'angghuy tombu bân sonar mata'arè sè lebbi bhâghus bân maghâmpang tombuna tanemman. === Arabât tatombuwân === Arabât paḍi iyâ rèya tamaso' aberri' aèng sè cokop, ''penyulaman,'' norap'','' ajâgâ kèbân sè bisa marosak ka tombuwân bân aberri' emmis. Jhâlânna aèng bisa ajâgâ kabhutowan tamennan ka aèng bâkto fase vegetatif, akembhâng bân aèssèna sekkem. Norap tana ekalako sopajâ tombuwân paḍi ta' kala tombuna bi' tombuwân rèt-karèddhân bân rebbhâ ḍâlam ngaollè sonarra arè, aèng, bân harana tana. Ajâgâ kèbân sè marosak ka tombuwân kalabân cara ajâgâ cara ''terpadu'' è sabâ. === Aberri' bhutok === Ngemmis (aberri' bhutok) paḍi èkalako ngangghuy cara ''pemupukan berimbang'', iyâ rèya aberri' unsur harana sè èkabhuto tana. Kabhutowanna emmis bân bhutok bisa ḍhâ-bhiḍhâ taghântong varietas, macemma tana, mosèm namen, bhâkto ngemmis, bân carana ngobu. Nantowaghi kabhutowan emmis è tana sabâ bisa ngangghuy Perangkat Uji Tanah Sawah (PUTS), bân kacokobhânna nitrogen è tatombuwân bisa èjhelling ngangghuy Bagan Warna Daun (BWD). Biyasana, emmis nitrogen segghut èberri' li-beliân polana lekkas èlang ḍâri tana. Emmis fosfor bân kalium èberri' ngabâs kabhutuwanna tatombuwân. Salaènna emmis anorganik, emmis organik akanta kompos, bhutok, otabâ mabâli bhungkana paḍi bisa èghuna'aghi ka'angghuy mateppa' sèpat tana bân abânto tombuwân paḍi terros tombu bhâghus. === Molong bân marèna molong === Molong paḍi èklako mon kabânnya'an sekkem la aèssè bherrâs (bighina paḍi). Kabâḍâ'ân rèya biyasana ètandhâi bi' aobâna bârnana sekkem ḍâri bhiru ḍâun aobâ ka bârna konèng bân kandhungan aèng sè sajân korang. Samarèna èpolong, sekkemma paḍi pas èghiling mèlè apèsa ḍâri bhungkana, èbhersè'è bân èjhemmor sopajâ kerrèng mèlè bisa èsabâ' ḍâlem bâkto sè lebbi abit. Cara molong bân marèna molong paḍi sè teppa' bisa mapangghun kuwalitas sekkem bân ngorangè karosaghânna sekkem bâkto èsèmpen. === Kèbân bân panyakè' tombuwân paḍi === ==== Kèbân panyakè' palèng otama ==== * Penggerek bhungkana paḍi potè ("sundep", ''Scirpophaga innotata'') * Penggerek bhungkana paḍi konèng (''S. incertulas'') * Wereng bhungka tengnga potè (''Sogatella furcifera'') * Wereng soklat (''Nilaparvata lugens'') * Wereng bhiru ḍâun (''Nephotettix impicticeps'') * Lembing bhiru ḍâun (''Nezara viridula'') * Walang sangit (''Leptocorisa oratorius'') * Ganjur (''Pachydiplosis oryzae'') * Lala' bhibhit (''Arterigona exigua'') * Ola' tantara/Ola' grayak (''Spodoptera litura'' bân ''S. exigua'') * Tèkos sabâ (''Rattus argentiventer'') ==== Panyakè' palèng otama ==== * blas (''Pyricularia oryzae'', ''P. grisea'') * hawar ḍâun bakteri ("kresek", ''Xanthomonas oryzae'' pv. ''oryzae'') == Pengola'an la'as dhâddhi nasè' == Saellana paèi èpolong, butèr paḍi otabâ paḍi èpèsa ḍâri dhârâmèyan paèi. Èpèsa èlakoni kalabân ècoco'aghi sèttong bhâthèk sopajâ la'assâ kalowar otabâ kalabân bhântowan mèssin ghilingan paḍi. La'as sè la apèsa ḍâri bhungkana pas èpakpolong bân èjhemmor ka mata'arè. È jhâman lambâ’, paḍi ta’ èpèsa ḍâri dhârâmèyan sabellunna, pas èpakerrèng abhâreng bân sekkem. Paḍi sè è jhâmmor biyasana bhoto bâkto tello' kantos pettong arè mèlè kerrèng, taghântong ḍâri tèra'na sonarra mataarè. Pangangghuy messin pengerrèng rang-rang èlakonè. Oca' " Paḍi Ghiling Kerrèng " (GKG) èngghi panèka paḍi sè ampon èkerrèng bân ampon siap èghâli. La'as rèya dhâddhi sala sèttong bhârâng sè èjhuwâl ḍâri hasèlla tombuwân paḍi ka'angghuy [[Ekspor|èkspor]] otabâ èjhuwâl dâlem bitongan cè' bânnya'en. La'as sè kerrèng èsèmpen otabâ langsong èghiling, saèngghâna bherras jârèya èpèsa ḍâri sekkem(kole’na berras). Nasè' panèka bhângon olahan bherrâs sè èjhuwâl è ka'angghuy èkakan . Hasèl laèn sè èkaollè ḍâri èpèsana bherrâs bi' paḍi panèka: * ''Sekkâm paḍi'' bisa ekaghâbây parodidhân sè èobbhâr. * ''Dhârâmèyan'', ghâlimpo'na bhungkana paḍi kerrèng. èghuna'aghi mènangka kakananna kèbân otabâ bahan ghâbâyân tanang . * ''Dedak'', èngghi panèka bubu'en sekkem paḍi. Èghuna'aghi mènangka bahan kakanan tambahan sè bânnya' vitamin B. * ''Dedak'', camporan dedak kasar bân ra'-kerra'en sekkem kènè' ghâbây pakan kèban. Nase' bisa ètana' otabâ èghâli ka'angghuy [[nasè'|èghâbây]] èkakan. Nase’ otaba nase’ rekka' sè ètana' kalaban aèng sè lebbi bhâkal dhâddhi tajhin . Nasè' sè ètana' bisa kèya èlakoni kalabân cara èbhundhu', bisa kalabân ngangghuy anyaman ḍâun nyèor ngoḍâ dhâddhi topa', kalabân ḍâun keddhâng dhâddhi tèmpo, otabâ kalabân bhungkana perrèng sè èsebbhut [[lemang]] (biasana kalabân patèna nyèor). Bherrâs bisa jhughân èproses dhâddhi ènomman sè nyeggherragi (bherrâs kencor) otabâ mènnya' pècet ka'angghuy ngèrèng sake' bân nyo'-nyo'. == Produksina paḍi bân dhâghâng internasional == Naghârâ-naghârâ sè ngasèllaghi paḍi sè palèng bânnya' panèka [[Tiongkok|Cèna]] (28% dâri total produksi dhunnya), [[Inḍia|India]] (21%), bân [[Inḍonèsia|Indonesia]] (9%). Namong, sakonè' ḍâri produksi bherrâs è dhunnya sè èperdagangaghi antar naghârâ (namong 5%-6% ḍâri sabânnya'en produksi dhunnya). [[Thailand]] panèka èkspor bherrâs otama (26% ḍâri sakabbhina bherrâs sè èjhuwâl è dhunnya) ètoro'è [[Viètnam|Vietnam]] (15%) bân [[Amerika Serikat|Amèrika Serikat]] (11%). Inḍonèsia panèka naghârâ importir bhrerâs sè palèng rajâ è dhunnya (14% ḍâri bherrâs sè èjhuwâl è dhunnya) ètoro'è [[Bangladesh|Bangladèsh]] (4%), bân [[Brasil]] (3%). Produksi bherrâs Inḍonèsia è taon 2006 iyâ rèya 54 juta ton, saterrossâ è taon 2007 iyâ rèya 57 juta ton, korang ḍâri target aslina 60 juta ton amarghâ kerrèng taḍâ' ojhân sè èsebbhut fènomena [[ENSO]]. {|class="wikitable" ! colspan=2|Produsèn paḍi palèng rajâ — 2011{{br}}(juta metrik ton) |- |{{flag|Cèna|name=Republik Rakyat Tiongkok}}||201 |- |{{flag|India}}||158 |- |{{flag|Indonesia}}||66 |- |{{flag|Bangladesh}}||51 |- |{{flag|Vietnam}}||42 |- |{{flag|Thailand}}||35 |- |{{flag|Myanmar}}||29 |- |{{flag|Filipina}}||17 |- |{{flag|Brasil}}||13 |- |{{flag|Pakistan}}||9 |- |'''Total bitongan naghârâ'''||align="right"|'''723''' |- |colspan=2|<small>''Sombher: {{br}}[[Organisasi Kakanan bân Tanè]] (FAO)''[https://web.archive.org/web/20110713020710/http://faostat.fao.org/site/339/default.aspx</small> |} == Aspèk budhâjhâ bân bhâsa == Paḍi panèka bâgiyân penting ḍâri kabudâjâ'an orèng Asia Tèmor Lao' bân Asia Tèmor. Rèng-orèng onèng filsafat ''[[Ilmu padi|elmo padi]]'' bân pan-bârâmpan parèbhâsan jhughân sè bâḍâ oca' nasè', contona: * [[Padi ditanam tumbuh lalang|Paḍi ètam]][[Padi ditanam tumbuh lalang|en, lalang tombu]] * [[Padi masak, jagung mengupih|Bherrâs mas]][[Padi masak, jagung mengupih|sa', sekkem jhâghung]] * [[Bagai ayam mati di lumbung padi|Akanta ajâm sè matè è gudhâng paḍi]] == Sombher == [[Bhângsa:Totombuwân]] 5m4fp75jlfv6d91b1dt8gy4ekt6veo5 0 19747 66537 66361 2026-09-29T06:50:36Z Azura1269 2978 66537 wikitext text/x-wiki '''Konfederasi Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI),''' awalla mènangka '''Komite Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI),''' èpajhâghâ tangghâl 1 Pèbruwari 2003. KSPI aropa'aghi sala sèttong konfederasi buruh palèng rajâ è Inḍonèsia, abhâreng bân Konfederasi Sarèkat Panglako Sadhâjâna Inḍonèsia (KSPSI) bân Konfederasi Sarèkat Buruh Sadhâjâna Inḍonèsia (KSBSI).<ref>{{Cite web |last=RM.ID |title=3 Konfederasi Buruh Terbesar Di Indonesia Kritisi Isi Perppu Cipta Kerja |url=https://rm.id/baca-berita/nasional/163695/3-konfederasi-buruh-terbesar-di-indonesia-kritisi-isi-perppu-cipta-kerja |access-date=2026-09-25 |website=https://rm.id/ |language=id-ID}}</ref> KSPI jhughân aropa'aghi angghuta ḍâri ITUC. == Sajhârâ == Saellana Reformasi dhâddhi, 11 Dâri 13 sektor SPSI paḍâ rampa ka'angghuy apèsa ḍâri SPSI sè bâḍâ bân majhâghâ SPSI-Reformasi. Marè rowa, SPSI-Reformasi aobâ dhâddhi Komite Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI). Nangèng, 5 ḍâri 11 organisasi sè sabellunna rampa ka'angghuy apèsa pas netteppaghi ka'angghuy nyorot ḍâri parembhâghân pembentukanna kasebbhut. Organisasi-organisasi kasebbhut iyâ arèya LEM, Pertanèyan Perkebbhuna (SP-PP), RTMM, KPI, bân SPTI. È sisi laèn, 5 organisasi sarèkat buruh laènna netteppaghi ka'angghuy agabung: Asosiasi Sarèkat Panglako Inḍonèsia (ASPEK Inḍonèsia), Federasi Industri Semmèn Sadhâjâ Inḍonèsia (ISSI), sè aropa'aghi pecca'anna KEP, Federasi Sarèkat Metal Inḍonèsia (FSPMI), bân GASBINDO. == Sombher == byjh1j30bs1hx79goidvob9qw5tk9u5 66538 66537 2026-09-29T07:10:07Z Azura1269 2978 66538 wikitext text/x-wiki '''Konfederasi Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI),''' awalla mènangka '''Komite Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI),''' èpajhâghâ tangghâl 1 Pèbruwari 2003. KSPI aropa'aghi sala sèttong konfederasi buruh palèng rajâ è Inḍonèsia, abhâreng bân Konfederasi Sarèkat Panglako Sadhâjâna Inḍonèsia (KSPSI) bân Konfederasi Sarèkat Buruh Sadhâjâna Inḍonèsia (KSBSI).<ref>{{Cite web |last=RM.ID |title=3 Konfederasi Buruh Terbesar Di Indonesia Kritisi Isi Perppu Cipta Kerja |url=https://rm.id/baca-berita/nasional/163695/3-konfederasi-buruh-terbesar-di-indonesia-kritisi-isi-perppu-cipta-kerja |access-date=2026-09-25 |website=https://rm.id/ |language=id-ID}}</ref> KSPI jhughân aropa'aghi angghuta ḍâri ITUC. == Sajhârâ == Saellana Reformasi dhâddhi, 11 Dâri 13 sektor SPSI paḍâ rampa ka'angghuy apèsa ḍâri SPSI sè bâḍâ bân majhâghâ SPSI-Reformasi. Marè rowa, SPSI-Reformasi aobâ dhâddhi Komite Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI). Nangèng, 5 ḍâri 11 organisasi sè sabellunna rampa ka'angghuy apèsa pas netteppaghi ka'angghuy nyorot ḍâri parembhâghân pembentukanna kasebbhut. Organisasi-organisasi kasebbhut iyâ arèya LEM, Pertanèyan Perkebbhuna (SP-PP), RTMM, KPI, bân SPTI. È sisi laèn, 5 organisasi sarèkat buruh laènna netteppaghi ka'angghuy agabung: Asosiasi Sarèkat Panglako Inḍonèsia (ASPEK Inḍonèsia), Federasi Industri Semmèn Sadhâjâ Inḍonèsia (ISSI), sè aropa'aghi pecca'anna KEP, Federasi Sarèkat Metal Inḍonèsia (FSPMI), bân GASBINDO. Dhâddhi, secara total, bâḍâ 11 organisasi sarèkat buruh sè ngoddhi ka'angghuy akompol pole. Komite rèya èpimpin moso Saiful DP bân Saivul Tavip (ASPEK) mènangka sekretarissa.<ref name=":0" /> Tangghâl 1 Pèbruwari 2003 sè èpabâḍâ è Wisma Kinasih, Bogor, Rustam Aksam (SPN) kapèlè secara demokratis mènangka presiden pertama KSPI, kalabân Rindo Rindo (PGRI) mènangka Sekjend.<ref name=":0" /> È kongres pertama rèya, isu otama sè èyotama'aghi iyâ arèya ka'angghuta'an ḍâlem ICFTU (satèya ITUC). Lèbât bhântowan Sekjend ICFTU APRO Noriyuki Suzuki, KSPI sukses ètârèma mènangka afiliasi ICFTU APRO. Nangèng, GASBIINDO aprotès keputusan rèya polana jârèya kabbhi ella èpakalowar ḍâri ḍaftar afiliasi ICFTU bân èpaghântè mosoo KSPI. Ahèrra, GASBIINDO netteppaghi ka'angghuy nyorot ḍâri KSPI.<ref name=":0" /> Sabellunna Kongres sè nomer ḍuwâ', Rustam Aksam adhingghâl omor bân èGHâNTè MOSO bAMBANG wWIRAHYOSO (spn) mènangka presiden KSPI antar-bâkto.<ref name=":0" /> == Sombher == sx2d7wirx9puv8d7xz38582q5t8jc28 66539 66538 2026-09-29T07:10:46Z Azura1269 2978 66539 wikitext text/x-wiki '''Konfederasi Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI),''' awalla mènangka '''Komite Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI),''' èpajhâghâ tangghâl 1 Pèbruwari 2003. KSPI aropa'aghi sala sèttong konfederasi buruh palèng rajâ è Inḍonèsia, abhâreng bân Konfederasi Sarèkat Panglako Sadhâjâna Inḍonèsia (KSPSI) bân Konfederasi Sarèkat Buruh Sadhâjâna Inḍonèsia (KSBSI).<ref>{{Cite web |last=RM.ID |title=3 Konfederasi Buruh Terbesar Di Indonesia Kritisi Isi Perppu Cipta Kerja |url=https://rm.id/baca-berita/nasional/163695/3-konfederasi-buruh-terbesar-di-indonesia-kritisi-isi-perppu-cipta-kerja |access-date=2026-09-25 |website=https://rm.id/ |language=id-ID}}</ref> KSPI jhughân aropa'aghi angghuta ḍâri ITUC. == Sajhârâ == Saellana Reformasi dhâddhi, 11 Dâri 13 sektor SPSI paḍâ rampa ka'angghuy apèsa ḍâri SPSI sè bâḍâ bân majhâghâ SPSI-Reformasi. Marè rowa, SPSI-Reformasi aobâ dhâddhi Komite Sarèkat Panglako Inḍonèsia (KSPI). Nangèng, 5 ḍâri 11 organisasi sè sabellunna rampa ka'angghuy apèsa pas netteppaghi ka'angghuy nyorot ḍâri parembhâghân pembentukanna kasebbhut. Organisasi-organisasi kasebbhut iyâ arèya LEM, Pertanèyan Perkebbhuna (SP-PP), RTMM, KPI, bân SPTI. È sisi laèn, 5 organisasi sarèkat buruh laènna netteppaghi ka'angghuy agabung: Asosiasi Sarèkat Panglako Inḍonèsia (ASPEK Inḍonèsia), Federasi Industri Semmèn Sadhâjâ Inḍonèsia (ISSI), sè aropa'aghi pecca'anna KEP, Federasi Sarèkat Metal Inḍonèsia (FSPMI), bân GASBINDO. Dhâddhi, secara total, bâḍâ 11 organisasi sarèkat buruh sè ngoddhi ka'angghuy akompol pole. Komite rèya èpimpin moso Saiful DP bân Saivul Tavip (ASPEK) mènangka sekretarissa. Tangghâl 1 Pèbruwari 2003 sè èpabâḍâ è Wisma Kinasih, Bogor, Rustam Aksam (SPN) kapèlè secara demokratis mènangka presiden pertama KSPI, kalabân Rindo Rindo (PGRI) mènangka Sekjend. È kongres pertama rèya, isu otama sè èyotama'aghi iyâ arèya ka'angghuta'an ḍâlem ICFTU (satèya ITUC). Lèbât bhântowan Sekjend ICFTU APRO Noriyuki Suzuki, KSPI sukses ètârèma mènangka afiliasi ICFTU APRO. Nangèng, GASBIINDO aprotès keputusan rèya polana jârèya kabbhi ella èpakalowar ḍâri ḍaftar afiliasi ICFTU bân èpaghântè mosoo KSPI. Ahèrra, GASBIINDO netteppaghi ka'angghuy nyorot ḍâri KSPI. Sabellunna Kongres sè nomer ḍuwâ', Rustam Aksam adhingghâl omor bân èGHâNTè MOSO bAMBANG wWIRAHYOSO (spn) mènangka presiden KSPI antar-bâkto. == Sombher == fe0mspirf0yjf4lvij0xgfdru3c6si2 0 19765 66517 66499 2026-09-29T01:03:06Z InternetArchiveBot 639 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 66517 wikitext text/x-wiki '''Bâktona lako''' panèka bâkto orèng alako ka'angghuy ngaollè opa, kalabân lanjhânga bâkto sè èpangaro sareng kabâḍâ'ân èkonomi, bhudhâjâ, kabhutowan, bân pèlèyan pribaḍi. Jhâmma lakona dhâng-seddhâng bân palèng bânnya' èyator sareng perundang-undangan tor bhidhâ sabbhân naghârâ, biasana ra-kèra 40 kantos 44 jhâm bhân minggu.<ref>{{Cite web |last=jobs |first=Written byValentine MarieValentine is a lifelong travel addict with a history of odd |last2=Teaching |first2=Including |last3=Guide |first3=Travel |last4=updated |first4=a brief stint as a fruit gleaner Full profile →Last |date=2026-07-24 |title=French labor laws and employment rights |url=https://www.expatica.com/fr/working/employment-law/french-labor-laws-104533/ |access-date=2026-09-28 |website=Expatica France |language=en}}</ref> Terros, jhâmma lako è [[Naghârâ Majjhu|naghârâ majjhu]] lebbi manoron, tapè jhâm lako sè lanjhâng ghi' dhâddhi masalah kasèhadhân.<ref>Woods, Judith (1 Mèi 2012). "[https://www.telegraph.co.uk/women/mother-tongue/9236466/More-and-more-workers-join-the-part-time-revolution.html More and more workers join the part-time revolution]" . ''The Daily Telegraph''. London. Èyarsip ḍâri aslina tangghâl 12 Jânuwari 2012. </ref> WHO bân ILO markèra'aghi è taon 2016 ra-kèra sèttong ḍâri sapolo palako sè alako ≥55 jhâm bhân minggu, sè bâḍâ kaè'enna kalabân ra-kèra 745.000 kapatèyan èsabbhâbbhâghi panyakèt jantong bân strok.<ref>{{Cite journal |last=Pega |first=Frank |last2=Náfrádi |first2=Bálint |last3=Momen |first3=Natalie C. |last4=Ujita |first4=Yuka |last5=Streicher |first5=Kai N. |last6=Prüss-Üstün |first6=Annette M. |last7=Descatha |first7=Alexis |last8=Driscoll |first8=Tim |last9=Fischer |first9=Frida M. |last10=Godderis |first10=Lode |last11=Kiiver |first11=Hannah M. |last12=Li |first12=Jian |last13=Magnusson Hanson |first13=Linda L. |last14=Rugulies |first14=Reiner |last15=Sørensen |first15=Kathrine |date=2021-09 |title=Global, regional, and national burdens of ischemic heart disease and stroke attributable to exposure to long working hours for 194 countries, 2000–2016: A systematic analysis from the WHO/ILO Joint Estimates of the Work-related Burden of Disease and Injury |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160412021002208?via%3Dihub |journal=Environment International |language=en-US |volume=154 |pages=106595 |doi=10.1016/j.envint.2021.106595 |issn=0160-4120 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240101015152/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160412021002208?via%3Dihub |archive-date=2024-01-01 |access-date=2026-09-28 |url-status=live}}</ref> == Rata-ratana Jhâmma Lako bhân Taon Sabbhân Palako == È bâbâ panèka ḍaptar rata-rata jhâmma lako bhân taon sè èlakonè sareng angghuta angkatan lako naghârâ-naghârâ angghuta OECD.<ref>{{Cite web |url=https://data-explorer.oecd.org/vis?df%5Bds%5D=DisseminateFinalDMZ&df%5Bid%5D=DSD_HW@DF_AVG_ANN_HRS_WKD&df%5Bag%5D=OECD.ELS.SAE |access-date=2026-09-28 |website=data-explorer.oecd.org}}</ref> È taon 2022, [[Kolombia]], [[Meksiko|Mèksiko]], bân [[Kosta Rika]] bâḍâ è rèngkèng palèng tèngghi ḍâlem jumlana jhâmma lako bhân taon. [[Yunani]] bâḍâ è rèngkèng palèng tèngghi è [[Uni Èropa]] kalabân rata-rata 1886 jhâm bhân taon, namong Jèrman bâḍâ è rèngkèng palèng mabâ kalabân rata-rata 1340 jhâm.<ref>{{Cite news |date=2012-05-21 |title=Who works the longest hours? |url=https://www.bbc.com/news/magazine-18144319 |access-date=2026-09-28 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Stewart |first=Heather |date=2011-12-08 |title=Who works the longest hours in Europe? |url=http://www.theguardian.com/news/datablog/2011/dec/08/europe-working-hours |access-date=2026-09-28 |website=the Guardian |language=en}}</ref> [[Jeppang]] bân [[Kanada|Kanaḍa]] bâḍâ è rèngkèng palèng mabâ è antarana naghârâ-naghârâ sè bânnè Èropa. {| class="wikitable sortable" |+Rata-ratana jhâmma lako sabbhân palako è naghârâ-naghârâ OECD !Kode !Naghârâ !Taon 1950 !Taon 1960 !Taon 1970 !Taon 1980 !Taon 1990 !Taon 2000 !Taon 2005 !Taon 2010 !Taon 2015 !Taon 2020 !Taon 2022 |- |'''AUS''' |Australia |... |... |... |... |1853 |1852 |1808 |1778 |1751 |1683 |1707 |- |'''AUT''' |Austria |... |... |... |... |... |1675 |1632 |1552 |1495 |1400 |1443 |- |'''BEL''' |Bèlgia |... |... |1883 |1707 |1663 |1589 |1578 |1574 |1575 |1481 |1525 |- |'''BGR''' |Bulgaria |... |... |... |... |... |1640 |1659 |1645 |1644 |1605 |1618 |- |'''CAN''' |Kanaḍa |... |... |1925 |1827 |1797 |1787 |1745 |1715 |1712 |1644 |1686 |- |'''CHL''' |Chili |... |... |... |... |2422 |2263 |2157 |2070 |1994 |1825 |1962 |- |'''COL''' |Kolombia |... |... |... |... |... |... |... |... |2194 |... |2405 |- |'''CRI''' |Kosta Rika |... |... |... |... |2358 |2362 |2352 |2243 |2148 |1913 |2149 |- |'''HRV''' |Kroasia |... |... |... |... |... |1922 |1926 |1942 |1827 |1834 |1810 |- |'''CYP''' |Siprus |... |... |... |... |... |1926 |1847 |1845 |1824 |1698 |1837 |- |'''CZE''' |Republik Ceko (Czechia) |... |... |... |... |... |1900 |1803 |1799 |1751 |1705 |1754 |- |'''DNK''' |Denmark |... |... |1845 |1577 |1441 |1466 |1451 |1422 |1407 |1346 |1371 |- |'''EST''' |Estonia |... |... |... |... |... |1884 |1913 |1785 |1763 |1654 |1770 |- |'''EU27''' |Uni Eropa |... |... |... |... |... |1678 |1652 |1632 |1607 |1513 |1570 |- |'''FIN''' |Finlanḍia |... |1967 |1918 |1732 |1671 |1650 |1613 |1585 |1555 |1531 |1498 |- |'''FRA''' |Prancis |2351 |2188 |1993 |1806 |1645 |1558 |1532 |1540 |1519 |1402 |1511 |- |'''DEU''' |Jèrman |... |... |... |... |... |1466 |1432 |1426 |1401 |1332 |1340 |- |'''GRC''' |Yunani |... |... |... |... |1976 |1998 |2025 |1931 |1935 |1728 |1886 |- |'''HUN''' |Hongaria |... |... |... |2348 |2082 |1932 |1834 |1766 |1746 |1660 |1699 |- |'''ISL''' |Islandia |... |... |1954 |1688 |1665 |1696 |1637 |1528 |1511 |1435 |1449 |- |'''IRL''' |Irlandia |... |... |2335 |2123 |2081 |1933 |1883 |1721 |1771 |1746 |1657 |- |'''ISR''' |Israel |... |... |... |... |1904 |2033 |1966 |1957 |1895 |1783 |1891 |- |'''ITA''' |Italia |... |... |... |... |... |1850 |1811 |1777 |1718 |1559 |1694 |- |'''JPN''' |Jeppang |... |... |2243 |2121 |2031 |1821 |1775 |1733 |1719 |1598 |1607 |- |'''KOR''' |Korea, Republik (Korea Selatan) |... |... |... |... |... |... |... |2163 |2083 |1908 |1901 |- |'''LVA''' |Latvia |... |... |... |... |... |1728 |1666 |1692 |1663 |1577 |1553 |- |'''LTU''' |Lithuania |... |... |... |... |... |1630 |1659 |1697 |1673 |1595 |1624 |- |'''LUX''' |Luksemburg |... |... |... |... |... |1602 |1550 |1517 |1514 |1427 |1473 |- |'''MLT''' |Malta |... |... |... |... |... |2246 |2167 |2136 |1955 |1827 |1881 |- |'''MEX''' |Mèksiko |... |... |... |... |... |2174 |2105 |2150 |2140 |2124 |2226 |- |'''NLD''' |Bâlândhâ |... |... |1809 |1556 |1454 |1464 |1434 |1420 |1426 |1399 |1427 |- |'''NZL''' |Selandia Baru |... |... |... |... |1809 |1836 |1815 |1755 |1753 |1739 |1748 |- |'''NOR''' |Norwegia |... |... |1835 |1580 |1503 |1457 |1406 |1395 |1392 |1369 |1424 |- |'''OECD''' |OECD |... |... |1966 |1893 |1860 |1825 |1793 |1772 |1764 |1687 |1751 |- |'''POL''' |Polandia |... |... |... |... |... |1869 |1855 |1831 |1862 |1766 |1814 |- |'''PRT''' |Portugal |... |... |1963 |1849 |1806 |1770 |1750 |1746 |1732 |1613 |1635 |- |'''ROU''' |Romania |... |... |... |... |... |1853 |1877 |1841 |1786 |1795 |1808 |- |'''RUS''' |Rusia (Federasi Rusia) |... |... |... |... |... |1982 |1989 |1976 |1978 |1874 |1874 |- |'''SVK''' |Slovakia |... |... |... |... |... |1816 |1769 |1805 |1754 |1572 |1622 |- |'''SVN''' |Slovenia |... |... |... |... |... |1710 |1697 |1680 |1687 |1515 |1619 |- |'''ESP''' |Spanyol |... |... |... |1936 |1763 |1753 |1724 |1706 |1694 |1577 |1643 |- |'''SWE''' |Swedia |1824 |1718 |1565 |1382 |1423 |1486 |1453 |1484 |1466 |1424 |1440 |- |'''CHE''' |Swiss |... |... |... |... |... |1713 |1690 |1611 |1577 |1495 |1528 |- |'''TUR''' |Turki |... |... |2086 |1957 |1866 |1937 |1936 |1877 |1811 |... |1732 |- |'''GBR''' |Britania Raya (Inggris Raya) |... |... |1775 |1619 |1618 |1558 |1544 |1507 |1525 |1367 |1531 |- |'''USA''' |Amerika Serikat |1968 |1952 |1907 |1816 |1833 |1832 |1794 |1772 |1783 |1767 |1810 |} == Sombher == hzau6oi6th8qs0kreythgi66k6jeuwt 0 19767 66506 2026-09-28T18:17:34Z Dankkum dunya 3170 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox orang}} '''Albert Love Patterson''' (27 Jânuwari 1894 – 18 Junè 1954) panèka politikus bân pengacara Amèrika è Phenix City, Alabama. Albert èpatè'è è lowar kantor hokomma ta' abit sa'amponna mennang nominasi Partai Demokrat ka'angghuy pangkat Jaksa Agung Alabama. è ḍâlem kampanyena, Albert ngangka' program rèformasi ka'angghuy abhâsmè korupsi bân kalakowan kajahadhân sè ampon bânnya' è Phenix City. == Kaoḍi'ân Awwâl == Albe...' 66506 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Albert Love Patterson''' (27 Jânuwari 1894 – 18 Junè 1954) panèka politikus bân pengacara Amèrika è Phenix City, Alabama. Albert èpatè'è è lowar kantor hokomma ta' abit sa'amponna mennang nominasi Partai Demokrat ka'angghuy pangkat Jaksa Agung Alabama. è ḍâlem kampanyena, Albert ngangka' program rèformasi ka'angghuy abhâsmè korupsi bân kalakowan kajahadhân sè ampon bânnya' è Phenix City. == Kaoḍi'ân Awwâl == Albert Love Patterson<ref>{{Cite book |last=Webb |first=Samuel L. |url=https://books.google.co.id/books?id=xEgCBAAAQBAJ&q=%22Albert+Love+Patterson%22&pg=PA242&redir_esc=y#v=snippet&q=%22Albert%20Love%20Patterson%22&f=false |title=Alabama Governors: A Political History of the State |last2=Armbrester |first2=Margaret E. |date=2014-08-31 |publisher=University of Alabama Press |isbn=978-0-8173-1843-7 |language=en}}</ref> lahèr è County Tallapoosa, Alabama, ra-kèra 1891-1897.<ref name=":1">{{Cite web |title=Patterson, Albert Leon |url=https://encyclopediaofalabama.org/article/albert-l-patterson/ |access-date=2026-09-28 |website=Encyclopedia of Alabama |language=en-US}}</ref> Albert asalla ḍâri kalowarga rèng tani bân nyèngghâ ḍâri Alabama nalèkana ghi' ngoḍâ ka'angghuy alako è Texas. Albert alako è Texas mènangka buruh arèyan è pertanian bân laḍang minnya'.<ref name=":1" /> È Texas, Albert agabung kalabân ''Resimen Infanteri'' Texas Kapèng Tello' bân ngaollè pangkat letnan ḍuwâ'. Sa'amponna lastarè atugas mènangka perwira ḍâlem Perrang Dhunnya I bân loka è Prancis, Albert narèma pangarghâ'ân Croix de Guerre.<ref name=":1" /> Sa'amponna abâli ka Alabama, Albert nerrossaghi pamolanganna, dhâddhi kopala sakola'an, ngaollè gellar sajhârâ ḍâri Universitas Alabama, pas ngaollè gellar hokom ḍâri Universitas Cumberland. Albert mukka' praktèk hokom bân ahèrra neptep è Phenix City taon 1933.<ref name=":1" /> == Karier Politik == Albert molaè lako politik è taon 1937 bân pas tapèlè mènangka angghuta Senat Naghârâ Bâgiyân Alabama è taon 1946. Albert jhughân ngennallaghi undang-undang sè akaè'an dâ' industri bân pamolangan kajuruwân. È awwâl taon `950-an, Albert agabung kalabân Russell Betterment Association (RBA) ka'angghuy alabân kajahadhân bân korupsi è Phenix City, kantos kantorra èyobbhâr è taon 1952. RBA pas aḍukung Albert acalon dhâddhi jaksa agung Alabama. Ḍâlem pamèlèyan 1954, Albert mennang è poterran kapèng ḍuwâ'sa'amponna bâḍâ ara'an ḍâ' mosona jhâ' mosona ghânèka mellè bân ngèco' sowara. È 10 Juni 1954, komite eksekutif Partai Demokrat Alabama netteppaghi Albert mènangka pamennang.<ref name=":1" /><ref>"[https://news.google.com/newspapers?id=IiYsAAAAIBAJ&pg=2302,8100360&dq=albert-patterson+alabama&hl=en No Clues in Slaying of Albert Patterson]". ''TimesDaily''. 19 Juni 1954. Èyaksès tangghâl 28 Sèptèmber 2026.</ref> == Sombher == jd13sb0uu69yr8ojykthccfli4dr7cy 66507 66506 2026-09-28T18:20:11Z Dankkum dunya 3170 66507 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Albert Love Patterson''' (27 Jânuwari 1894 – 18 Junè 1954) panèka politikus bân pengacara Amèrika è Phenix City, Alabama. Albert èpatè'è è lowar kantor hokomma ta' abit sa'amponna mennang nominasi Partai Demokrat ka'angghuy pangkat Jaksa Agung Alabama. è ḍâlem kampanyena, Albert ngangka' program rèformasi ka'angghuy abhâsmè korupsi bân kalakowan kajahadhân sè ampon bânnya' è Phenix City. == Kaoḍi'ân Awwâl == Albert Love Patterson<ref>{{Cite book |last=Webb |first=Samuel L. |url=https://books.google.co.id/books?id=xEgCBAAAQBAJ&q=%22Albert+Love+Patterson%22&pg=PA242&redir_esc=y#v=snippet&q=%22Albert%20Love%20Patterson%22&f=false |title=Alabama Governors: A Political History of the State |last2=Armbrester |first2=Margaret E. |date=2014-08-31 |publisher=University of Alabama Press |isbn=978-0-8173-1843-7 |language=en}}</ref> lahèr è County Tallapoosa, Alabama, ra-kèra 1891-1897.<ref name=":1">{{Cite web |title=Patterson, Albert Leon |url=https://encyclopediaofalabama.org/article/albert-l-patterson/ |access-date=2026-09-28 |website=Encyclopedia of Alabama |language=en-US}}</ref> Albert asalla ḍâri kalowarga rèng tani, panèka Mary Green (Sorrell) bân Delona Patterson. Albert nyèngghâ ḍâri Alabama nalèkana ghi' ngoḍâ ka'angghuy alako è Texas. Albert alako è Texas mènangka buruh arèyan è pertanian bân laḍang minnya'.<ref name=":1" /> È Texas, Albert agabung kalabân ''Resimen Infanteri'' Texas Kapèng Tello' bân ngaollè pangkat letnan ḍuwâ'. Sa'amponna lastarè atugas mènangka perwira ḍâlem Perrang Dhunnya I bân loka è Prancis, Albert narèma pangarghâ'ân Croix de Guerre.<ref name=":1" /> Sa'amponna abâli ka Alabama, Albert nerrossaghi pamolanganna, dhâddhi kopala sakola'an, ngaollè gellar sajhârâ ḍâri Universitas Alabama, pas ngaollè gellar hokom ḍâri Universitas Cumberland. Albert mukka' praktèk hokom bân ahèrra neptep è Phenix City taon 1933.<ref name=":1" /> == Karier Politik == Albert molaè lako politik è taon 1937 bân pas tapèlè mènangka angghuta Senat Naghârâ Bâgiyân Alabama è taon 1946. Albert jhughân ngennallaghi undang-undang sè akaè'an dâ' industri bân pamolangan kajuruwân. È awwâl taon `950-an, Albert agabung kalabân Russell Betterment Association (RBA) ka'angghuy alabân kajahadhân bân korupsi è Phenix City, kantos kantorra èyobbhâr è taon 1952. RBA pas aḍukung Albert acalon dhâddhi jaksa agung Alabama. Ḍâlem pamèlèyan 1954, Albert mennang è poterran kapèng ḍuwâ'sa'amponna bâḍâ ara'an ḍâ' mosona jhâ' mosona ghânèka mellè bân ngèco' sowara. È 10 Juni 1954, komite eksekutif Partai Demokrat Alabama netteppaghi Albert mènangka pamennang.<ref name=":1" /><ref>"[https://news.google.com/newspapers?id=IiYsAAAAIBAJ&pg=2302,8100360&dq=albert-patterson+alabama&hl=en No Clues in Slaying of Albert Patterson]". ''TimesDaily''. 19 Juni 1954. Èyaksès tangghâl 28 Sèptèmber 2026.</ref> == Sombher == c92pltxaziizhn2wl0wtzgjlrmh7n7i 0 19768 66509 2026-09-28T23:43:07Z Oikivivi 2325 ←Membuat halaman berisi 'Singaraja (bhâsa Bâli: ᬲᬶᬗᬭᬚ) iyâ arèya Èbhu kottha Kabupatèn Buleleng, Propènsi Bâli, Inḍonèsia. Lambe', Singaraja aropa'aghi èbhu kottha Kerajaan Buleleng, bân toman jughân dhâddhi Èbhu kottha propènsi Kapoloan Sunda Kecil, sampè' kantos dhâddhi èbhu kottha Propènsi Bâli, sebelum neng taon 1958, èbhu kottha Propènsi Bâli èyallè ḍari Singaraja ka kottha Denpasar. Singaraja èkennal è Propènsi Bâli mènangka kottha Pendid...' 66509 wikitext text/x-wiki Singaraja (bhâsa Bâli: ᬲᬶᬗᬭᬚ) iyâ arèya Èbhu kottha Kabupatèn Buleleng, Propènsi Bâli, Inḍonèsia. Lambe', Singaraja aropa'aghi èbhu kottha Kerajaan Buleleng, bân toman jughân dhâddhi Èbhu kottha propènsi Kapoloan Sunda Kecil, sampè' kantos dhâddhi èbhu kottha Propènsi Bâli, sebelum neng taon 1958, èbhu kottha Propènsi Bâli èyallè ḍari Singaraja ka kottha Denpasar. Singaraja èkennal è Propènsi Bâli mènangka kottha Pendidikan bân dhâddhi sqlq sèttong wilayah kalabân julughân pendidikan.y Lumba-lumba è Pantai Lovina Suasana è Jhâlân Diponegoro, Singaraja, 2007. Luasse iyâ arèya 27,98 km² bân penduduk en ajumlah 80.500 orèng. Kepadadhân penduduk en iyâ arèya 2877 orèng/km². Kennengnganna bâḍâ neng 08° 03’40”–08° 23’00” LS 114° bân 25’ 55”–115° 27’ 28” BT. Sajhârâ Neng abad ke-17 bân abad ke-18 Singaraja aropa'aghi Pusat Pamarènta Kerajaan Buleleng, lambâ' Èbhu Kottha Kerajaan bâḍâ è Sukasada. Neng bâkto jiya I Gusti Anglurah Panji Sakti mekkèr maklè istana bâḍâ neng kennengngan sè strategis, ahèrra èpèlè Singaraja. Nyama kottha rèya èkala' ḍâri kewibawaan sang Raja I Gusti Anglurah Panji Sakti sè cè' wibawa na bân saktè paḍâ bân singa. Neng taon 1846 bhângsa Bâlândhâ ajajah bâgiyân Bâli Ḍâjâ, kantos Singaraja sampè' dhâddhi Èbhu Kottha Kapoloan Sunda Kecil bân kottha Propènsi Bâli sampè' taon 1958. 6tdn6lz0dfueu3rpv21gzdn9oxxd70a 66510 66509 2026-09-28T23:43:43Z Oikivivi 2325 66510 wikitext text/x-wiki '''Singaraja''' (bhâsa Bâli: ᬲᬶᬗᬭᬚ) iyâ arèya Èbhu kottha Kabupatèn Buleleng, Propènsi Bâli, Inḍonèsia. Lambe', Singaraja aropa'aghi èbhu kottha Kerajaan Buleleng, bân toman jughân dhâddhi Èbhu kottha propènsi Kapoloan Sunda Kecil, sampè' kantos dhâddhi èbhu kottha Propènsi Bâli, sebelum neng taon 1958, èbhu kottha Propènsi Bâli èyallè ḍari Singaraja ka kottha Denpasar. Singaraja èkennal è Propènsi Bâli mènangka kottha Pendidikan bân dhâddhi sqlq sèttong wilayah kalabân julughân pendidikan. Lumba-lumba è Pantai Lovina Suasana è Jhâlân Diponegoro, Singaraja, 2007. Luasse iyâ arèya 27,98 km² bân penduduk en ajumlah 80.500 orèng. Kepadadhân penduduk en iyâ arèya 2877 orèng/km². Kennengnganna bâḍâ neng 08° 03’40”–08° 23’00” LS 114° bân 25’ 55”–115° 27’ 28” BT. == Sajhârâ == Neng abad ke-17 bân abad ke-18 Singaraja aropa'aghi Pusat Pamarènta Kerajaan Buleleng, lambâ' Èbhu Kottha Kerajaan bâḍâ è Sukasada. Neng bâkto jiya I Gusti Anglurah Panji Sakti mekkèr maklè istana bâḍâ neng kennengngan sè strategis, ahèrra èpèlè Singaraja. Nyama kottha rèya èkala' ḍâri kewibawaan sang Raja I Gusti Anglurah Panji Sakti sè cè' wibawa na bân saktè paḍâ bân singa. Neng taon 1846 bhângsa Bâlândhâ ajajah bâgiyân Bâli Ḍâjâ, kantos Singaraja sampè' dhâddhi Èbhu Kottha Kapoloan Sunda Kecil bân kottha Propènsi Bâli sampè' taon 1958. qgnc9t60v9djasj6qynavwv0zeab6or 0 19769 66529 2026-09-29T04:55:21Z Muufii 2890 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox orang}} '''Harun''' ({{lang-ar|هارون|Hārūn}}) panèka tokoh ḍâlem [[Al-Qur'an]], [[Alkètab]], dan [[Tanakh]]. Salèrana panèka sala sèttong nabi bân sè abhârengngè alè'na, [[Musa]], bâkto ngajhâk Fir'aun bân mèmpèn [[Bani Israil]].' 66529 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Harun''' ({{lang-ar|هارون|Hārūn}}) panèka tokoh ḍâlem [[Al-Qur'an]], [[Alkètab]], dan [[Tanakh]]. Salèrana panèka sala sèttong nabi bân sè abhârengngè alè'na, [[Musa]], bâkto ngajhâk Fir'aun bân mèmpèn [[Bani Israil]]. 1d1j97engizmbog4t4ohyqm8b2z99zv 0 19770 66530 2026-09-29T05:01:50Z Dankkum dunya 3170 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox orang}} '''Louise Pioger''' jhughân èkennal kalabân nyama Louise Quitrime (otabâ Quitrine),<ref>{{Cite web |last=Enckell |first=DIMA ; Marianne |title=PIOGER, Louise, Henriette “Louise QUITRIME” [veuve LEFEVRE] : Née le 19 juin 1848 à Mezières sous Ballon (Sarthe) — morte le 9 décembre 1920 — Ouvrière giletière — Paris |url=https://militants-anarchistes.info/spip.php?article11148 |access-date=2026-09-29 |website=militants-anarchiste...' 66530 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Louise Pioger''' jhughân èkennal kalabân nyama Louise Quitrime (otabâ Quitrine),<ref>{{Cite web |last=Enckell |first=DIMA ; Marianne |title=PIOGER, Louise, Henriette “Louise QUITRIME” [veuve LEFEVRE] : Née le 19 juin 1848 à Mezières sous Ballon (Sarthe) — morte le 9 décembre 1920 — Ouvrière giletière — Paris |url=https://militants-anarchistes.info/spip.php?article11148 |access-date=2026-09-29 |website=militants-anarchistes.info |publisher=Dictionnaire international des militant·e·s anarchistes (DIMA) |language=fr}}</ref> lahèr tangghâl 19 Junè 1848 è Mezières-sous-Ballon, Prancis, bân matè tangghâl 9 Ḍèsèmber 1920 è Garches. Louise panèka buruh binè' è industri kalambhi bân tekstil. Louise aghâbây rompi bân jhughân èkennal mènangka panolès sè anarkis tor orèng ''communarde'' sè aktif ḍâlem gerrakan bâbinè' è bâkto Komune [[Paris]]. Louise èkennal otamana lèbât buku kompollanna nyanyèan na'-kana' sè bhul-ombhullâ ''Rondes pour récréations enfantines'', sè sa'abiddhâ a'on-taon sè kalèro èyangghep mènangka karya Louise Michel. == Biografi == Lakona Louise panèka dhâddhi tokang jhâi'en kalambhi. È tangghâl 7 Jânuwari 1868 è Ballon (Sarthe), Louise akabin sareng Alphonse Pierre Lefèvre, [[tokang jhâi']] kèya. Sè kaḍuwâ ghânèka pas anḍi' ana' ḍuwâ'. Pas è taon 1884 è bâkto Louise dhâddhi [[randhâ]], Louise anḍi' hubungan sareng Louis Duprat, tokang jhâi' bân anarkis sè pas dhâddhi tokang dhâghâng anggor tor jhughân sè ngalola kennengan ngènom è Paris. Ghâlluna è rue Joquelet bân terros è 11 rue Ramey, ''arondisemen'' ka-18, è taon 1893. Louise pas dhâddhi tokang ngalola kennengan ngènom ghânèka è 11 rue Ramey.<ref>{{Cite web |last=Dupuy [1946-2025 |first=Daniel “Rolf” |title=DUPRAT, Louis, François “PAUL” ; “PILOUX” : Né à Saint-Martin (Gers) le 25 octobre 1857 — Mort après 1937 — Ouvrier tailleur ; marchand de vins — Paris — Londres |url=https://militants-anarchistes.info/spip.php?article1389 |access-date=2026-09-29 |website=militants-anarchistes.info |publisher=Dictionnaire international des militant·e·s anarchistes (DIMA) |language=fr}}</ref> Sala sèttong ana' binè'en akabin sareng Benoît Morel, seddheng ana' binè' sè sèttongnga polè akabin sareng Jules Lebailleur. sè kaḍuwâ ghânèka tamaso' kaom anarkis sè asalla ḍâri Paris. Louise ta' ngèngkopè kayâkinanna (anarkis), maskè Louise apenḍapat jhâ' pa'aobâ'ân sè bisa ḍâpa' ḍâ' masyarakat sè anarkis kodhuna èwujuddhâghi lèbât ajhâghân sè beccè' bânnè sè kasar.<ref>{{Cite book |last=Haine |first=W. Scott |url=https://books.google.co.id/books?id=65r1hSAq-dQC&dq=Louise+Pioger&pg=PA188&redir_esc=y#v=onepage&q=Louise%20Pioger&f=false |title=The World of the Paris Café: Sociability Among the French Working Class, 1789-1914 |date=1996 |publisher=JHU Press |isbn=978-0-8018-6070-6 |language=en}}</ref> == Sombher == oyzz4sgga2lxh06hispk44cblhqtg1f 0 19771 66532 2026-09-29T05:28:26Z Muufii 2890 ←Membuat halaman berisi '{{Infobox orang}} '''Zakariyya''' ({{lang-ar|زَكَرِيَّا}} ''{{transl |ar|ALA-LC|Zakariyyāʾ}}'') panèka tokoh ḍâlem [[Al-Qur'an]] bân Alkètab. Salèrana panèka sala sèttong nabi Bani Israil. Zakariyya aropa'aghi wali ḍâri Maryam bân eppa'na Yahya. Zakariyya oḍi' è Palestina è jhâman kakowasa'anna Romawi.' 66532 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Zakariyya''' ({{lang-ar|زَكَرِيَّا}} ''{{transl |ar|ALA-LC|Zakariyyāʾ}}'') panèka tokoh ḍâlem [[Al-Qur'an]] bân Alkètab. Salèrana panèka sala sèttong nabi Bani Israil. Zakariyya aropa'aghi wali ḍâri Maryam bân eppa'na Yahya. Zakariyya oḍi' è Palestina è jhâman kakowasa'anna Romawi. gyrobuhz7hirjk43fjoclcffapdyojk 66534 66532 2026-09-29T05:48:10Z Muufii 2890 66534 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Zakariyya''' ({{lang-ar|زَكَرِيَّا}} ''{{transl |ar|ALA-LC|Zakariyyāʾ}}'') panèka tokoh ḍâlem [[Al-Qur'an]] bân Alkètab. Salèrana panèka sala sèttong nabi Bani Israil. Zakariyya aropa'aghi wali ḍâri Maryam bân eppa'na Yahya. Zakariyya oḍi' è Palestina è jhâman kakowasa'anna Romawi. == Nyama bân Nasabbhâ== '''Zakariyya''' ({{lang-ar|زَكَرِيَّا}}) aropa nyama 'ajâm (''asing'') otabâ non-arab (asalla bânnè ḍâri arab), tapè ḍâri [[Bani Israil]], Zekhariyah ({{lang-he|זכריה}}) sè asalla ḍâri oca' zekhar (זכר) sè artèna ''ngènga'è'' (paḍâ bân {{lang-ar|ذكر}}) bân Yah (יה) sè aropa'aghi bentu' penḍâ' ḍâri יהוה (YHWH), asma Allah sè soccè ḍâri Taurat, sè arténa ''Pangèran'' saèngghâ manabi ègabung artèna dhâddhi ''YHWH (Allah SWT) ampon ngènga'è (ḍâ' jânjhi-Na)'' Èjellassaghi ḍâlem [[Qur'an]] sorat Maryam ayat 2 {{quote|ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُۥ زَكَرِيَّآ ٢|(Yang dibacakan ini adalah) penjelasan tentang rahmat Tuhanmu kepada hamba-Nya, Zakaria|{{cite quran|19|2|style=inline}}}} Ḍâlem ayat kasebbhut bâḍâ oca' '''dzikru (ذِكْرُ)''' sè artèna paènga', penjellasan, otabâ, parèngatan. Dhâddhi, Zakariyya panèka kabulâ sè terros èpaènga' sareng Allah sasoway kalabân asmana '''Zakariyya''' 6guwhbt9xmlaqp0g2efodf2crq6wr2z 66540 66534 2026-09-29T07:14:00Z Muufii 2890 66540 wikitext text/x-wiki {{Infobox orang}} '''Zakariyya''' ({{lang-ar|زَكَرِيَّا}} ''{{transl |ar|ALA-LC|Zakariyyāʾ}}'') panèka tokoh ḍâlem [[Al-Qur'an]] bân Alkètab. Salèrana panèka sala sèttong nabi Bani Israil. Zakariyya aropa'aghi wali ḍâri Maryam bân eppa'na Yahya. Zakariyya oḍi' è Palestina è jhâman kakowasa'anna Romawi. == Nyama bân Nasabbhâ== '''Zakariyya''' ({{lang-ar|زَكَرِيَّا}}) aropa nyama 'ajâm (''asing'') otabâ non-arab (asalla bânnè ḍâri arab), tapè ḍâri [[Bani Israil]], Zekhariyah ({{lang-he|זכריה}}) sè asalla ḍâri oca' zekhar (זכר) sè artèna ''ngènga'è'' (paḍâ bân {{lang-ar|ذكر}}) bân Yah (יה) sè aropa'aghi bentu' penḍâ' ḍâri יהוה (YHWH), asma Allah sè soccè ḍâri Taurat, sè arténa ''Pangèran'' saèngghâ manabi ègabung artèna dhâddhi ''YHWH (Allah SWT) ampon ngènga'è (ḍâ' jânjhi-Na)'' Èjellassaghi ḍâlem [[Qur'an]] sorat Maryam ayat 2 {{quote|ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُۥ زَكَرِيَّآ ٢|(Yang dibacakan ini adalah) penjelasan tentang rahmat Tuhanmu kepada hamba-Nya, Zakaria|{{cite quran|19|2|style=inline}}}} Ḍâlem ayat kasebbhut bâḍâ oca' '''dzikru (ذِكْرُ)''' sè artèna paènga', penjellasan, otabâ, parèngatan. Dhâddhi, Zakariyya panèka kabulâ sè terros èpaènga' sareng Allah sasoway kalabân asmana '''Zakariyya''' Al-Hafizh Abul Qasim bin Asakir adhâbu "Salèrana Zakariyya bin Barkhiya". Bâḍâ jhughân pamangghi jhâ' saongghuna salèrana panèka Zakariyya bin Dân. Bâḍâ jhughân pamangghi salèrana panèka bin Ladun bin Muslim bin Shadduq bin Husyban bin Daud bin Sulaiman bin epcde7ibcqtj3b2t7q1bycptul38ux0