विकिपीडिया magwiki https://mag.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter मीडिया विशेष वार्ता प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता सञ्चिका सञ्चिका वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता साँचा साँचा वार्ता सहयोग सहयोग वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk श्रेणी:अमेरिकी अरबपति 14 2993 75091 63276 2026-09-05T21:23:16Z ऐक्टिवेटेड् 76 75091 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:संयुक्तराज्य अमेरिकाके अर्थव्यवस्था]] [[श्रेणी:देशानुसार अरबपति]] pcl6dwgyc6ci9ttf6wqgu0dc5ja0c4x श्रेणी:अर्थव्यवस्था सभ 14 3030 75099 63298 2026-09-05T21:30:27Z ऐक्टिवेटेड् 76 75099 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:आर्थिक प्रणाली]] [[श्रेणी:अर्थशास्त्र]] [[श्रेणी:समाज]] gk5lmepyjf3mus39d81f9if1vodw66h श्रेणी:उत्तर अमेरिकाके अर्थव्यवस्था 14 3212 75096 63434 2026-09-05T21:25:49Z ऐक्टिवेटेड् 76 75096 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:उत्तर अमेरिका]] [[श्रेणी:महाद्वीप अनुसार अर्थव्यवस्था]] ml6u8jz6bzvz14aun239so6h5wwxkbs श्रेणी:जीवित व्यक्ति 14 3828 75090 63878 2026-09-05T21:23:13Z ऐक्टिवेटेड् 76 75090 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:स्थिति अनुसार व्यक्ति]] t7wtuvbxi8m7r52d65vo7wfrt09nk50 श्रेणी:देशानुसार अर्थव्यवस्था 14 4104 75095 64077 2026-09-05T21:25:46Z ऐक्टिवेटेड् 76 75095 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:देशानुसार श्रेणी|अर्थव्यवस्था]] [[श्रेणी:अर्थव्यवस्था]] [[श्रेणी:अर्थव्यवस्था सभ]] te83qoiebydqm5xcsb706fal8uoh5a3 श्रेणी:मनुष्य 14 5391 75098 66286 2026-09-05T21:29:45Z ऐक्टिवेटेड् 76 75098 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:जीवविज्ञान]] [[श्रेणी:व्यक्ति]] 2vgz7tciz6py10cgat423hwvlmnfmf7 श्रेणी:वाणिज्य 14 5930 75100 66665 2026-09-05T21:31:04Z ऐक्टिवेटेड् 76 75100 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:व्यापार]] [[श्रेणी:व्यापारिक अर्थशास्त्र]] [[श्रेणी:प्रमुख विषय]] 8a3t7l8u2f7o7nujf6pcajizsxmch1o श्रेणी:व्यक्ति 14 6144 75093 66827 2026-09-05T21:25:38Z ऐक्टिवेटेड् 76 75093 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:प्रमुख विषय]] [[श्रेणी:समाज]] [[श्रेणी:मनुष्य]] fzbifqtqrlq2hxf0ca4742vowqxy0z6 श्रेणी:संयुक्तराज्य अमेरिका 14 6249 75097 66894 2026-09-05T21:26:03Z ऐक्टिवेटेड् 76 75097 wikitext text/x-wiki {{श्रेणी मुख्य|संयुक्तराज्य अमेरिका}} {{Commonscat|United States|संयुक्तराज्य अमेरिका}} [[श्रेणी:उत्तर अमेरिका]] [[श्रेणी:देश]] [[श्रेणी:अङ्ग्रेजीभाषी देश आउ क्षेत्र]] [[श्रेणी:सङ्घीय गणराज्य]] l6tine7zptfsbl2dhhq3t3yn9yxym2s श्रेणी:संयुक्तराज्य अमेरिकाके अर्थव्यवस्था 14 6250 75094 66895 2026-09-05T21:25:42Z ऐक्टिवेटेड् 76 75094 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:संयुक्तराज्य अमेरिका]] [[श्रेणी:उत्तर अमेरिकाके अर्थव्यवस्था]] [[श्रेणी:देशानुसार अर्थव्यवस्था]] f5f8e1sj54ghv2obqhix7ajuzbargvh श्रेणी:स्थिति अनुसार व्यक्ति 14 6647 75092 67198 2026-09-05T21:25:32Z ऐक्टिवेटेड् 76 75092 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:व्यक्ति|स्थिति]] 1ug7ktbi3r7457awrtvkqgq3ec59g16 बिरसा मुण्डा 0 18003 75102 75083 2026-09-06T05:42:42Z Pataliputra01 5 /* */ 75102 wikitext text/x-wiki {{Infobox क्रान्तिकारी जीवनी |नाम=बिरसा मुण्डा<br/>Birsa Munda |सञ्चिका=[[File:Birsa Munda, photograph in Roy (1912-72).JPG|220px]] |उपनाम=धरती आबा |जन्मस्थल=ग्राम-सिञ्जुड़ी टोला-बाहम्बा खुटकटी गाँव-उलिहातु, [[राँची जिला]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]] (अखनि [[खूँटी जिला]], [[झारखण्ड]]) |मृत्युस्थल=[[राँची]], [[बङ्गाल प्रेसीडेन्सी]] (अखनि [[झारखण्ड]]) |माता-पिता=सुगना मुण्डा (पिता)<br/>करमी मुण्डा (माता) |आन्दोलन=[[भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम]] (मुण्डा विद्रोह) |राष्ट्रीयता=[[भारतीय]] |जीवनकाल=१५ नवम्बर १८७५ से ९ जून १९०० }} '''बिरसा मुण्डा''' (१५ नवम्बर १८७५ - ९ जून १९००) एक भारतीय आदिवासी स्वतन्त्रता सेनानी आउ [[मुण्डा]] जनजातिके लोकनायक हलन । ऊ ब्रिटिश राज घड़ी १९मा शताब्दीके अन्तमे [[बङ्गाल प्रेसीडेन्सी]] (अखनि [[झारखण्ड]]) मे होएल एक आदिवासी धार्मिक सहस्राब्दी आन्दोलनके नेतृत्व कैलन जेकरासे ऊ भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनके इतिहासमे एक महत्वपूर्ण व्यक्ति बन गेलन । भारतके आदिवासी उनका भगवान् मान हथिन आउ '''धरती आबा''' नामोसे जानल जा हथिन ।<ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/news/mp-news-the-mausoleum-of-birsa-munda-in-ranchi-there-is-also-a-plane-area-in-his-name-vaskale-083042-5967235.html|title=राँची में बिरसा मुंडा की समाधि,उनके नाम से विमान क्षेत्र भी है-वास्कले|date=2019-11-18|website=दैनिक भास्कर|language=हिन्दी|access-date=2020-06-09}}</ref>{{failed verification|reason=news title without description}} == आरम्भिक जीवन == == एकरो देखथिन == * [[मुण्डा विद्रोह]] * [[मुण्डा|मुण्डा जनजाति]] * [[बिरसा मुण्डा आदिवासी विश्वविद्यालय]] == सन्दर्भ == <references /> == बाहरी कड़ी == * [https://web.archive.org/web/20121113183313/http://prabhasakshi.com/ShowArticle.aspx?ArticleId=120609-112035-320010 बिरसा एक क्रान्तिकारी हलन जिनका लोग पूजा कर हथिन] (प्रभासाक्षी) * [https://web.archive.org/web/20120120003459/http://hindubulletin.blogspot.com/2010/06/blog-post.html अखनियो अधूरा है शहीद बिरसा मुण्डाके सपना] * [https://infolism.in/untold-story-of-birsa-munda-dharti-abba/ झारखण्डके उलिहातू के बालकके बिरसा मुण्डा (“धरती आबा”) बनेके कहानी] {{भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम}} {{झारखण्डके प्रसिद्व लोग}} [[श्रेणी:आदिवासी]] [[श्रेणी:भारतीय (आदिवासी)]] [[श्रेणी:झारखण्ड]] [[श्रेणी:१८७५ मे जन्म]] [[श्रेणी:१९०० मे निधन]] 3qrwohuocfkhi2ms7n1i0tp99ivzk5g 75103 75102 2026-09-06T05:44:58Z Pataliputra01 5 75103 wikitext text/x-wiki {{Infobox क्रान्तिकारी जीवनी |नाम=बिरसा मुण्डा<br/>Birsa Munda |सञ्चिका=[[File:Birsa Munda, photograph in Roy (1912-72).JPG|220px]] |उपनाम=धरती आबा |जन्मस्थल=ग्राम-सिञ्जुड़ी टोला-बाहम्बा खुटकटी गाँव-उलिहातु, [[राँची जिला]], [[बङ्गाल प्रेसिडेन्सी]] (अखनि [[खूँटी जिला]], [[झारखण्ड]]) |मृत्युस्थल=[[राँची]], [[बङ्गाल प्रेसीडेन्सी]] (अखनि [[झारखण्ड]]) |माता-पिता=सुगना मुण्डा (पिता)<br/>करमी मुण्डा (माता) |आन्दोलन=[[भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम]] (मुण्डा विद्रोह) |राष्ट्रीयता=[[भारतीय]] |जीवनकाल=१५ नवम्बर १८७५ से ९ जून १९०० }} '''बिरसा मुण्डा''' (१५ नवम्बर १८७५ - ९ जून १९००) एक भारतीय आदिवासी स्वतन्त्रता सेनानी आउ [[मुण्डा]] जनजातिके लोकनायक हलन । ऊ ब्रिटिश राज घड़ी १९मा शताब्दीके अन्तमे [[बङ्गाल प्रेसीडेन्सी]] (अखनि [[झारखण्ड]]) मे होएल एक आदिवासी धार्मिक सहस्राब्दी आन्दोलनके नेतृत्व कैलन जेकरासे ऊ भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनके इतिहासमे एक महत्वपूर्ण व्यक्ति बन गेलन । भारतके आदिवासी उनका भगवान् मान हथिन आउ '''धरती आबा''' नामोसे जानल जा हथिन ।<ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/news/mp-news-the-mausoleum-of-birsa-munda-in-ranchi-there-is-also-a-plane-area-in-his-name-vaskale-083042-5967235.html|title=राँची में बिरसा मुंडा की समाधि,उनके नाम से विमान क्षेत्र भी है-वास्कले|date=2019-11-18|website=दैनिक भास्कर|language=हिन्दी|access-date=2020-06-09}}</ref>{{failed verification|reason=news title without description}} == आरम्भिक जीवन == बिरसा मुण्डाके जनम १५ नवम्बर १८७५ के एक गरीब किसान परिवारमे होलै हल । इनकर पिताके नाम सुगना पुर्ती (मुण्डा) आउ माताके नाम करमी पुर्ती (मुण्डा) हलै । साल्गा गाँवमे प्रारम्भिक पढ़ाईके बाद ऊ चाईबासा (गोस्नर इवेञ्जेलिकल लुथरन चर्च) विद्यालयमे पढ़ाई करे चले गेलन । <ref>{{Cite web|url=https://www.jagran.com/jharkhand/ranchi-jharkhand-remember-birsa-munda-on-his-death-anniversary-today-20369699.html|title=Birsa Munda: आज भगवान बिरसा मुंडा को याद कर रहा झारखंड, समाधि स्‍थल पर लोगों ने दी श्रद्धांजलि|website=दैनिक जागरण|language=हिन्दी|access-date=2020-06-09}}</ref>{{failed verification|reason=लिङ्क पर ब्योरा न मिललै ।}} == एकरो देखथिन == * [[मुण्डा विद्रोह]] * [[मुण्डा|मुण्डा जनजाति]] * [[बिरसा मुण्डा आदिवासी विश्वविद्यालय]] == सन्दर्भ == <references /> == बाहरी कड़ी == * [https://web.archive.org/web/20121113183313/http://prabhasakshi.com/ShowArticle.aspx?ArticleId=120609-112035-320010 बिरसा एक क्रान्तिकारी हलन जिनका लोग पूजा कर हथिन] (प्रभासाक्षी) * [https://web.archive.org/web/20120120003459/http://hindubulletin.blogspot.com/2010/06/blog-post.html अखनियो अधूरा है शहीद बिरसा मुण्डाके सपना] * [https://infolism.in/untold-story-of-birsa-munda-dharti-abba/ झारखण्डके उलिहातू के बालकके बिरसा मुण्डा (“धरती आबा”) बनेके कहानी] {{भारतीय स्वतन्त्रता सङ्ग्राम}} {{झारखण्डके प्रसिद्व लोग}} [[श्रेणी:आदिवासी]] [[श्रेणी:भारतीय (आदिवासी)]] [[श्रेणी:झारखण्ड]] [[श्रेणी:१८७५ मे जन्म]] [[श्रेणी:१९०० मे निधन]] 3wvrq655kfhqqz6a5g8w2fktbz5krnn इलोन मस्क 0 18004 75084 2026-09-05T21:16:41Z ऐक्टिवेटेड् 76 "[[:en:Special:Redirect/revision/1373356799|Elon Musk]]" पन्नाके अनुवाद करके निर्मित कैल गेलै 75084 wikitext text/x-wiki {{साञ्चा:ज्ञानसन्दूक पदाधिकारी|image=Elon Musk - 54820081119 (cropped).jpg|alt=|caption=२०२५ मे मस्क|successor1=|successor2=|office3=[[सरकारी दक्षता विभाग|सरकारी दक्षता]] लागि [[संयुक्तराज्य अमेरिकाके राष्ट्रपतिके वरिष्ठ सलाहकार|राष्ट्रपतिके वरिष्ठ सलाहकार]]|president3=[[डोनाल्ड ट्रम्प]]|birth_name=इलोन रीव मस्क|birth_date={{birth date and age|1971|6|28}}|birth_place=[[प्रिटोरिया]], दक्षिण अफ्रिका|citizenship={{ubl | दक्षिण अफ्रिका (१९७१ से) | कनाडा (१९७१ से) | संयुक्तराज्य (२००२ से) }}|occupation={{ubil | [[टेस्ला]]के सिइओ आउ उत्पाद आर्किटेक्ट । | [[स्पेसएक्स]]के संस्थापक, सिइओ आउ मुख्य अभियन्ता । | [[एक्सएआइ (कम्पनी)|एक्सएआइ]] के संस्थापक एवम् सिइओ । | [[एक्स कोर्प]] के संस्थापक एवम् सिटिओ । | [[न्सुरालिङ्क]], [[द बोरिङ्ग कम्पनी]], [[ओपेनएआइ]], [[जिप२]], [[एक्स.काम (बैङ्क)|एक्स.काम]] आउ [[पेपल]] के सह-संस्थापक । | [[मस्क फाउण्डेशन]]के अध्यक्ष । }}|spouse={{ubl | {{marriage|[[जस्टिन विल्सन]]|2000|2008|end=div.}} | {{marriage|[[तलुला रिले]]|2010|2012|end=div}}|{{marriage|<!--[[तलुला रिले]]-->|2013|2016|end=div}} }}|children=१४,{{efn|मस्कके लैकनमे से मात्र १४ लैकन सार्वजनिक रूपस जानल जा हे । ''[[द वाल स्ट्रिट जर्नल]]'' २०२५ मे रिपोर्ट कैलकै कि मस्कके भिरुके सूत्रसे पता चलहे कि मस्कके लैकनके सही सङ्ख्या बड्डी अधिक हे ।<ref name="Mattioli 16APR2025"/> १४ मे से एगो नेवादा अलेक्जेण्डर मस्कके मृत हो गेलै ।}} [[विवियन विल्सन]] सहित|awards=[[इलोन मस्क द्वारा प्राप्त पुरस्कार आउ सम्मानके सूची|पूर्ण सूची]]|module2={{Listen voice | name = मस्क | filename = Elon Musk On The Future Of Human Civilization And The Main Goal Of SpaceX.wav | type = speech | description = स्पेसएक्स लागि अपन मुख्य लक्ष्य आउ [[मानव सभ्यता]]के भविष्य पर मस्क । | recorded = २२ जनवरी २०२६ }}|signature=Elon Musk Signature.svg|party=[[स्वतन्त्र रिपब्लिकन (संयुक्तराज्य अमेरिका)|निर्दलीय]]{{efn|जुलाई २०२५ मे मस्क अगस्तमे एकर गठन पर पुनर्विचार करेसे पहिले [[ट्रम्प–मस्क विवाद|डोनाल्ड ट्रम्पके साथ उनकर विवाद]]के भागके रूपमे [[अमेरिका पार्टी]]के निर्माणके घोषणा कैलन ।<ref>{{Cite web |date=2025-08-20 |title=Elon Musk is already giving up on plans to start his own party |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/elon-musk-political-party-jd-vance-2028-b2811019.html |access-date=2025-08-22 |website=[[द इण्डिपेण्डेण्ट]] |language=अङ्ग्रेजी |archive-date= 11 मार्च 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311102828/https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/elon-musk-political-party-jd-vance-2028-b2811019.html |url-status=live }}</ref>}}}}'''इलोन रीव मस्क''' (जन्म २८ जून १९७१) एगो व्यवसायी आउ पूर्व सार्वजनिक अधिकारी हथिन जे [[टेस्ला]] आउ [[स्पेसएक्स]] के सिइओ आउ सबसे बड़ अंशधारक हथिन । मस्क २०२५ से विश्वके सबसे अमीर व्यक्ति हथिन आउ संक्षिप्त रूपसे जून २०२६ मे एकमात्र [[खरबपति]] (युएस डालरके सन्दर्भमे) बनलन; १४ अगस्त २०२६ तक ''[[फोर्ब्स]]'' उन[[इलोन मस्कके सम्पत्ति|कर शुद्ध सम्पत्ति]]<nowiki/>के अमेरिकी $ ८६४ बिलियनके अनुमान लगैलकै । प्रीटोरिया, दक्षिण अफ्रिकामे धनी मस्क परिवारमे पैदा भेल मस्क १९८९ मे कनाडामे पलायन करलन । उनका भिजुन कनाडीय नागरिकता अपन मायके जनमके बादेसे हे । १९९७ मे [[पेन्सिल्वेनिया विश्वविद्यालय]]<nowiki/>से स्नातकके डिग्री प्राप्त कैलन जेकरा बाद केलिफोर्नियामे व्यवसायके अनुसरण करेला गमन करलन । १९९५ मे मस्क एगो जाल साफ्टवेयर कम्पनी जिप२ के सहसंस्थापक रूपे स्थापित करलन । १९९९ मे एकर बिक्रीके बाद ऊ एक्स.काम के सहसंस्थापक रहलन जे एगो ई-कामर्स भुगतान प्रणाली हलै जे मार्च २००० मे कानफिनिटी जोरे गठबन्धन करके पेपल के गठन करलकै जे २००२ मे ईबे द्वारा अधिग्रहित कर लेल गेलै । मस्क २००२ मे अमेरिकी नागरिको बन गेलन । २००२ मे मस्क [[अन्तरिक्ष प्रौद्योगिकी]] कम्पनी स्पेसएक्स के सिइओ आउ मुख्य अभियन्ता बन गेलन । कम्पनी तहियासे पुनः प्रयोज्य राकेट आउ वाणिज्यिक अन्तरिक्ष उड़ानमे नवाचारके नेतृत्व करलकै । मस्क २००४ मे एक प्रारम्भिक निवेशकके रूपमे टेस्ला मे सम्मिलिति हो गेलन आउ २००८ मे एकर सिइओ आउ उत्पाद वास्तुकार बन गेलन । तहियासे ई इलेक्ट्रिक वाहनमे एगो अग्रणी बन गेलै । २०१५ मे मस्क कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआइ) अनुसन्धानके आगे बढ़ावेला ओपेनएआइ के सहसंस्थापक बनलन किन्तु बादमे छोड़ देलन । २०२० के दशकमे एआइ उछालमे सङ्गठनके दिशा आउ नेतृत्वसे उनकर बढ़ैत असन्तोष उकका एक्सएआइ के स्थापना करेला प्रेरित करकै जे २०२६ मे स्पेसएक्स के सहायक कम्पनी बन गेलै । २०२२ मे ऊ सामाजिक नेटवर्क सेवा ट्विटर के अधिग्रहण करलन आउ २०२४ मे एक्स के रूपमे एकर रिब्राण्डिङ्ग सहित महत्वपूर्ण परिवर्तन करलन । उनकर अन्य व्यवसायमे न्यूरालिङ्क, एगो न्यूरोटेक्नोलाजी कम्पनी सम्मिलित हे जे ऊ २०२६ मे सहसंस्थापित करलन, आउ बोरिङ्ग कम्पनी, एक सुरङ्ग कम्पनी जे ऊ २०१७ मे स्थापित करलन । नवम्बर २०२५ मे टेस्ला मस्क लागि $1 ट्रिलियनके वेतन पैकेजके मञ्जूरी दलकै जेकरा ऊ १० बरिसमे प्राप्त करेवाला हथिन यदि कुछ मीलके पत्थर पूरा हो जैतै, जैसेकि $८.५ ट्रिलियन बजार पूञ्जीकरणके प्राप्त करला । जून २०२६ मे स्पेसएक्स के प्रारम्भिक सार्वजनिक पेशकश पर मस्क पहिला अमेरिकी डालरके खरबदार बन गेलन । हालाँकि स्पेसएक्स शेयरके पतन उनका अगला माह तक ओला सीमाके नीचे ले लैलकै । मस्क [[२०२४ के अमेरिकी राष्ट्रपति चुनाव]]<nowiki/>मे सबसे बड़ दानकर्त्ता रहलन जने ऊ [[डोनाल्ड ट्रम्प]]<nowiki/>के समर्थन करलन । जनवरी २०२५ मे ट्रम्पके उद्घाटन करेके बाद मस्क राष्ट्रपतिके वरिष्ठ सलाहकार आउ सरकार दक्षता विभाग (डिओजिइ) के वास्तविक प्रमुख रहलन । कुछ समय बाद उनका ट्रम्प जोरे सार्वजनिक झगड़ा होलाके बाद मस्क मई २०२५ मे ट्रम्प प्रशासन छोड़ देलखिन आउ अपन कम्पनीके प्रबन्धनमे लौट गेलखिन । मस्क वैश्विक कट्टर दक्षिणपन्थी राजनीति, लोग आउ राजनैतिक दलके समर्थक हथिन । [[इलोन मस्कके राजनैतिक गतिविधि|उनकर राजनैतिक गतिविधि]], बयान आउ विचार उनका एगो ध्रुवीकरणकारी व्यक्ति बना देलकै । ऊ कोविड-१९ के बारेमे गलत सूचना फैलावे, साजिश सिद्धान्तके बढ़ावा देवे आउ यहूदी विरोधी, श्वेत राष्ट्रवादी, नस्लवादी आउ ट्रान्सफोबिक टिप्पणीके पुष्टि करे सहित अवैज्ञानिक आउ भ्रामक बयानला आलोचना लागि जिम्मेदार रहलन । उनकर ट्विटर अधिग्रहण विवादास्पद हलै काहेकि सेन्सरशिप के कम करेके उनकर वचनके बाद सेवा पर घृणाके भाषण आउ गलत सूचनामे वृद्धि होलै । द्वितीय ट्रम्प प्रशासनमे उनकर भूमिका सार्वजनिक प्रतिक्रियाके आकर्षित करकै, विशेष रूपसे डाज आउ अमेरिकी अन्तर्राष्ट्रिय विकास एजेन्सी (युएसएआइडि) के कटौतीके प्रतिक्रियामे । == सन्दर्भ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{साञ्चा:टिप्पणीसूची}} [[श्रेणी:बर्ग:जीवित व्यक्ति]] [[श्रेणी:बर्ग:अमेरिकी अरबपति]] 3reotm3zwahtudyx7i11u3cts0emufw 75089 75084 2026-09-05T21:22:40Z ऐक्टिवेटेड् 76 75089 wikitext text/x-wiki {{साँचा:ज्ञानसन्दूक पदाधिकारी|image=Elon Musk - 54820081119 (cropped).jpg|alt=|caption=२०२५ मे मस्क|successor1=|successor2=|office3=[[सरकारी दक्षता विभाग|सरकारी दक्षता]] लागि [[संयुक्तराज्य अमेरिकाके राष्ट्रपतिके वरिष्ठ सलाहकार|राष्ट्रपतिके वरिष्ठ सलाहकार]]|president3=[[डोनाल्ड ट्रम्प]]|birth_name=इलोन रीव मस्क|birth_date={{birth date and age|1971|6|28}}|birth_place=[[प्रिटोरिया]], दक्षिण अफ्रिका|citizenship={{ubl | दक्षिण अफ्रिका (१९७१ से) | कनाडा (१९७१ से) | संयुक्तराज्य (२००२ से) }}|occupation={{ubil | [[टेस्ला]]के सिइओ आउ उत्पाद आर्किटेक्ट । | [[स्पेसएक्स]]के संस्थापक, सिइओ आउ मुख्य अभियन्ता । | [[एक्सएआइ (कम्पनी)|एक्सएआइ]] के संस्थापक एवम् सिइओ । | [[एक्स कोर्प]] के संस्थापक एवम् सिटिओ । | [[न्सुरालिङ्क]], [[द बोरिङ्ग कम्पनी]], [[ओपेनएआइ]], [[जिप२]], [[एक्स.काम (बैङ्क)|एक्स.काम]] आउ [[पेपल]] के सह-संस्थापक । | [[मस्क फाउण्डेशन]]के अध्यक्ष । }}|spouse={{ubl | {{marriage|[[जस्टिन विल्सन]]|2000|2008|end=div.}} | {{marriage|[[तलुला रिले]]|2010|2012|end=div}}|{{marriage|<!--[[तलुला रिले]]-->|2013|2016|end=div}} }}|children=१४,{{efn|मस्कके लैकनमे से मात्र १४ लैकन सार्वजनिक रूपस जानल जा हे । ''[[द वाल स्ट्रिट जर्नल]]'' २०२५ मे रिपोर्ट कैलकै कि मस्कके भिरुके सूत्रसे पता चलहे कि मस्कके लैकनके सही सङ्ख्या बड्डी अधिक हे । १४ मे से एगो नेवादा अलेक्जेण्डर मस्कके मृत हो गेलै ।}} [[विवियन विल्सन]] सहित|awards=[[इलोन मस्क द्वारा प्राप्त पुरस्कार आउ सम्मानके सूची|पूर्ण सूची]]|module2={{Listen voice | name = मस्क | filename = Elon Musk On The Future Of Human Civilization And The Main Goal Of SpaceX.wav | type = speech | description = स्पेसएक्स लागि अपन मुख्य लक्ष्य आउ [[मानव सभ्यता]]के भविष्य पर मस्क । | recorded = २२ जनवरी २०२६ }}|signature=Elon Musk Signature.svg|party=[[स्वतन्त्र रिपब्लिकन (संयुक्तराज्य अमेरिका)|निर्दलीय]]{{efn|जुलाई २०२५ मे मस्क अगस्तमे एकर गठन पर पुनर्विचार करेसे पहिले [[ट्रम्प–मस्क विवाद|डोनाल्ड ट्रम्पके साथ उनकर विवाद]]के भागके रूपमे [[अमेरिका पार्टी]]के निर्माणके घोषणा कैलन ।<ref>{{Cite web |date=2025-08-20 |title=Elon Musk is already giving up on plans to start his own party |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/elon-musk-political-party-jd-vance-2028-b2811019.html |access-date=2025-08-22 |website=[[द इण्डिपेण्डेण्ट]] |language=अङ्ग्रेजी |archive-date= 11 मार्च 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260311102828/https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/elon-musk-political-party-jd-vance-2028-b2811019.html |url-status=live }}</ref>}} }} '''इलोन रीव मस्क''' (जन्म २८ जून १९७१) एगो व्यवसायी आउ पूर्व सार्वजनिक अधिकारी हथिन जे [[टेस्ला]] आउ [[स्पेसएक्स]] के सिइओ आउ सबसे बड़ अंशधारक हथिन । मस्क २०२५ से विश्वके सबसे अमीर व्यक्ति हथिन आउ संक्षिप्त रूपसे जून २०२६ मे एकमात्र [[खरबपति]] (युएस डालरके सन्दर्भमे) बनलन; १४ अगस्त २०२६ तक ''[[फोर्ब्स]]'' उन[[इलोन मस्कके सम्पत्ति|कर शुद्ध सम्पत्ति]]<nowiki/>के अमेरिकी $ ८६४ बिलियनके अनुमान लगैलकै । प्रीटोरिया, दक्षिण अफ्रिकामे धनी मस्क परिवारमे पैदा भेल मस्क १९८९ मे कनाडामे पलायन करलन । उनका भिजुन कनाडीय नागरिकता अपन मायके जनमके बादेसे हे । १९९७ मे [[पेन्सिल्वेनिया विश्वविद्यालय]]<nowiki/>से स्नातकके डिग्री प्राप्त कैलन जेकरा बाद केलिफोर्नियामे व्यवसायके अनुसरण करेला गमन करलन । १९९५ मे मस्क एगो जाल साफ्टवेयर कम्पनी जिप२ के सहसंस्थापक रूपे स्थापित करलन । १९९९ मे एकर बिक्रीके बाद ऊ एक्स.काम के सहसंस्थापक रहलन जे एगो ई-कामर्स भुगतान प्रणाली हलै जे मार्च २००० मे कानफिनिटी जोरे गठबन्धन करके पेपल के गठन करलकै जे २००२ मे ईबे द्वारा अधिग्रहित कर लेल गेलै । मस्क २००२ मे अमेरिकी नागरिको बन गेलन । २००२ मे मस्क [[अन्तरिक्ष प्रौद्योगिकी]] कम्पनी स्पेसएक्स के सिइओ आउ मुख्य अभियन्ता बन गेलन । कम्पनी तहियासे पुनः प्रयोज्य राकेट आउ वाणिज्यिक अन्तरिक्ष उड़ानमे नवाचारके नेतृत्व करलकै । मस्क २००४ मे एक प्रारम्भिक निवेशकके रूपमे टेस्ला मे सम्मिलिति हो गेलन आउ २००८ मे एकर सिइओ आउ उत्पाद वास्तुकार बन गेलन । तहियासे ई इलेक्ट्रिक वाहनमे एगो अग्रणी बन गेलै । २०१५ मे मस्क कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआइ) अनुसन्धानके आगे बढ़ावेला ओपेनएआइ के सहसंस्थापक बनलन किन्तु बादमे छोड़ देलन । २०२० के दशकमे एआइ उछालमे सङ्गठनके दिशा आउ नेतृत्वसे उनकर बढ़ैत असन्तोष उकका एक्सएआइ के स्थापना करेला प्रेरित करकै जे २०२६ मे स्पेसएक्स के सहायक कम्पनी बन गेलै । २०२२ मे ऊ सामाजिक नेटवर्क सेवा ट्विटर के अधिग्रहण करलन आउ २०२४ मे एक्स के रूपमे एकर रिब्राण्डिङ्ग सहित महत्वपूर्ण परिवर्तन करलन । उनकर अन्य व्यवसायमे न्यूरालिङ्क, एगो न्यूरोटेक्नोलाजी कम्पनी सम्मिलित हे जे ऊ २०२६ मे सहसंस्थापित करलन, आउ बोरिङ्ग कम्पनी, एक सुरङ्ग कम्पनी जे ऊ २०१७ मे स्थापित करलन । नवम्बर २०२५ मे टेस्ला मस्क लागि $1 ट्रिलियनके वेतन पैकेजके मञ्जूरी दलकै जेकरा ऊ १० बरिसमे प्राप्त करेवाला हथिन यदि कुछ मीलके पत्थर पूरा हो जैतै, जैसेकि $८.५ ट्रिलियन बजार पूञ्जीकरणके प्राप्त करला । जून २०२६ मे स्पेसएक्स के प्रारम्भिक सार्वजनिक पेशकश पर मस्क पहिला अमेरिकी डालरके खरबदार बन गेलन । हालाँकि स्पेसएक्स शेयरके पतन उनका अगला माह तक ओला सीमाके नीचे ले लैलकै । मस्क [[२०२४ के अमेरिकी राष्ट्रपति चुनाव]]<nowiki/>मे सबसे बड़ दानकर्त्ता रहलन जने ऊ [[डोनाल्ड ट्रम्प]]<nowiki/>के समर्थन करलन । जनवरी २०२५ मे ट्रम्पके उद्घाटन करेके बाद मस्क राष्ट्रपतिके वरिष्ठ सलाहकार आउ सरकार दक्षता विभाग (डिओजिइ) के वास्तविक प्रमुख रहलन । कुछ समय बाद उनका ट्रम्प जोरे सार्वजनिक झगड़ा होलाके बाद मस्क मई २०२५ मे ट्रम्प प्रशासन छोड़ देलखिन आउ अपन कम्पनीके प्रबन्धनमे लौट गेलखिन । मस्क वैश्विक कट्टर दक्षिणपन्थी राजनीति, लोग आउ राजनैतिक दलके समर्थक हथिन । [[इलोन मस्कके राजनैतिक गतिविधि|उनकर राजनैतिक गतिविधि]], बयान आउ विचार उनका एगो ध्रुवीकरणकारी व्यक्ति बना देलकै । ऊ कोविड-१९ के बारेमे गलत सूचना फैलावे, साजिश सिद्धान्तके बढ़ावा देवे आउ यहूदी विरोधी, श्वेत राष्ट्रवादी, नस्लवादी आउ ट्रान्सफोबिक टिप्पणीके पुष्टि करे सहित अवैज्ञानिक आउ भ्रामक बयानला आलोचना लागि जिम्मेदार रहलन । उनकर ट्विटर अधिग्रहण विवादास्पद हलै काहेकि सेन्सरशिप के कम करेके उनकर वचनके बाद सेवा पर घृणाके भाषण आउ गलत सूचनामे वृद्धि होलै । द्वितीय ट्रम्प प्रशासनमे उनकर भूमिका सार्वजनिक प्रतिक्रियाके आकर्षित करकै, विशेष रूपसे डाज आउ अमेरिकी अन्तर्राष्ट्रिय विकास एजेन्सी (युएसएआइडि) के कटौतीके प्रतिक्रियामे । == टिप्पणी == {{टिप्पणीसूची|group="lower-alpha"}} == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} [[श्रेणी:जीवित व्यक्ति]] [[श्रेणी:अमेरिकी अरबपति]] 7ivql82h21osgsb2wek8bj6suwrwmbp एलन मस्क 0 18005 75085 2026-09-05T21:19:54Z ऐक्टिवेटेड् 76 [[इलोन मस्क]] के पुनर्निर्देशित 75085 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इलोन मस्क]] 6y4qfs75vxm1e6pse8wn5hvyuxhlqli इलोन रीव मस्क 0 18006 75086 2026-09-05T21:19:56Z ऐक्टिवेटेड् 76 [[इलोन मस्क]] के पुनर्निर्देशित 75086 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इलोन मस्क]] 6y4qfs75vxm1e6pse8wn5hvyuxhlqli एलन रीव मस्क 0 18007 75087 2026-09-05T21:19:57Z ऐक्टिवेटेड् 76 [[इलोन मस्क]] के पुनर्निर्देशित 75087 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इलोन मस्क]] 6y4qfs75vxm1e6pse8wn5hvyuxhlqli इलान मस्क 0 18008 75088 2026-09-05T21:19:59Z ऐक्टिवेटेड् 76 [[इलोन मस्क]] के पुनर्निर्देशित 75088 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[इलोन मस्क]] 6y4qfs75vxm1e6pse8wn5hvyuxhlqli साँचा:Ubil 10 18009 75101 2026-09-05T21:42:55Z ऐक्टिवेटेड् 76 [[साँचा:Unbulleted indent list]] के पुनर्निर्देशित 75101 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[साँचा:Unbulleted indent list]] rxljm3jchar9keudnh80k4487t3729q केवल ज्ञान 0 18010 75104 2026-09-06T05:49:37Z Pataliputra01 5 "[[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवल ज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}}" सङ्गे नया पन्ना बनावल गेलै 75104 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवल ज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} 1f75ko6jd5uyq5l4qukovxzfp34eene 75105 75104 2026-09-06T05:52:44Z Pataliputra01 5 /* */ 75105 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवलज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार '''केवल''' विशुद्धतम ज्ञानके कहल जा है । ई ज्ञानके चार प्रतिबन्धक कर्म होव है - मोहनीय, ज्ञानावरण, दर्शनवरण आउ अन्तराय । ई चारो कर्मके क्षय होवेसे केवलज्ञानके उदय होव है । ई सब कर्ममे सर्वप्रथम मोहकरके, तदनन्तर इतर तीनो कर्मके एके साथे क्षय होव है । केवलज्ञानके विषय है - सर्वद्रव्य आउ सर्वपर्याय (''सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य''-तत्वार्थसूत्र, १.३०) । एकर तात्पर्य ई है कि ऐसन कोनो वस्तु न, ऐसा कोनो पर्याय न जेकरासे केवलज्ञानसे सम्पन्न व्यक्ति न जानै । फलतः आत्माके ज्ञानशक्तिके पूर्णतम विकास या आविर्भाव केवलज्ञानमे लक्षित होव है । ई पूर्णताके सूचक ज्ञान है । एकर उदय होइतहीँ अपूर्णतासे युक्त, मति, श्रुत आदि ज्ञान सर्वदाला नष्ट हो जा है । ऊ पूर्णताके स्थितिमे ई अकेले स्थित रह है आउ एहीसे एकर ई विशेष अभिधान है । ol823llt647csec13yqkoscl8m39id6 75106 75105 2026-09-06T05:53:42Z Pataliputra01 5 /* */ 75106 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवलज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार '''केवल''' विशुद्धतम ज्ञानके कहल जा है । ई ज्ञानके चार प्रतिबन्धक कर्म होव है - मोहनीय, ज्ञानावरण, दर्शनवरण आउ अन्तराय । ई चारो कर्मके क्षय होवेसे केवलज्ञानके उदय होव है । ई सब कर्ममे सर्वप्रथम मोहकरके, तदनन्तर इतर तीनो कर्मके एके साथे क्षय होव है । केवलज्ञानके विषय है - सर्वद्रव्य आउ सर्वपर्याय (''सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य''-तत्वार्थसूत्र, १.३०) । एकर तात्पर्य ई है कि ऐसन कोनो वस्तु न, ऐसा कोनो पर्याय न जेकरासे केवलज्ञानसे सम्पन्न व्यक्ति न जानै । फलतः आत्माके ज्ञानशक्तिके पूर्णतम विकास या आविर्भाव केवलज्ञानमे लक्षित होव है । ई पूर्णताके सूचक ज्ञान है । एकर उदय होइतहीँ अपूर्णतासे युक्त, मति, श्रुत आदि ज्ञान सर्वदाला नष्ट हो जा है । ऊ पूर्णताके स्थितिमे ई अकेले स्थित रह है आउ एहीसे एकर ई विशेष अभिधान है । [[जैन दर्शन]]के अनुसार जीव १३मष [[गुणस्थान]]मे '''केवलज्ञान''' के प्राप्ति कर है । १४ गुणस्थान ई प्रकार है - #मिथ्या दृष्टि #सासादन सम्यक्-दृष्टि #मिश्र दृष्टि #अविरत सम्यक्-दृष्टि #देश-विरत #प्रमत्त सम्यक् #अप्रमत्त सम्यक् #अपूर्वकरण #अनिवृतिकरण #सूक्ष्म-साम्पराय #उपशान्तमोह #क्षीणमोह #सयोगकेवली- योग सहित केवलज्ञान । ई गुणस्थानमे अनन्तज्ञान, अनन्तदर्शन, अनन्तसुख आउ अनन्त आत्मशक्ति प्राप्त हो जा है । #अयोगकेवली - योग रहित केवलज्ञान js3rzxrrp0dahiqu00ofo8y6ds7134g 75107 75106 2026-09-06T05:54:04Z Pataliputra01 5 /* */ 75107 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवलज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार '''केवल''' विशुद्धतम ज्ञानके कहल जा है । ई ज्ञानके चार प्रतिबन्धक कर्म होव है - मोहनीय, ज्ञानावरण, दर्शनवरण आउ अन्तराय । ई चारो कर्मके क्षय होवेसे केवलज्ञानके उदय होव है । ई सब कर्ममे सर्वप्रथम मोहकरके, तदनन्तर इतर तीनो कर्मके एके साथे क्षय होव है । केवलज्ञानके विषय है - सर्वद्रव्य आउ सर्वपर्याय (''सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य''-तत्वार्थसूत्र, १.३०) । एकर तात्पर्य ई है कि ऐसन कोनो वस्तु न, ऐसा कोनो पर्याय न जेकरासे केवलज्ञानसे सम्पन्न व्यक्ति न जानै । फलतः आत्माके ज्ञानशक्तिके पूर्णतम विकास या आविर्भाव केवलज्ञानमे लक्षित होव है । ई पूर्णताके सूचक ज्ञान है । एकर उदय होइतहीँ अपूर्णतासे युक्त, मति, श्रुत आदि ज्ञान सर्वदाला नष्ट हो जा है । ऊ पूर्णताके स्थितिमे ई अकेले स्थित रह है आउ एहीसे एकर ई विशेष अभिधान है । [[जैन दर्शन]]के अनुसार जीव १३मष [[गुणस्थान]]मे '''केवलज्ञान''' के प्राप्ति कर है । १४ गुणस्थान ई प्रकार है - #मिथ्या दृष्टि #सासादन सम्यक्-दृष्टि #मिश्र दृष्टि #अविरत सम्यक्-दृष्टि #देश-विरत #प्रमत्त सम्यक् #अप्रमत्त सम्यक् #अपूर्वकरण #अनिवृतिकरण #सूक्ष्म-साम्पराय #उपशान्तमोह #क्षीणमोह #सयोगकेवली- योग सहित केवलज्ञान । ई गुणस्थानमे अनन्तज्ञान, अनन्तदर्शन, अनन्तसुख आउ अनन्त आत्मशक्ति प्राप्त हो जा है । #अयोगकेवली - योग रहित केवलज्ञान ==एकरो देखथिन== * [[केवली]] m0qi8xp1qm71ypox0pwli0navaxgd6e 75108 75107 2026-09-06T05:54:15Z Pataliputra01 5 75108 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवलज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार '''केवल''' विशुद्धतम ज्ञानके कहल जा है । ई ज्ञानके चार प्रतिबन्धक कर्म होव है - मोहनीय, ज्ञानावरण, दर्शनवरण आउ अन्तराय । ई चारो कर्मके क्षय होवेसे केवलज्ञानके उदय होव है । ई सब कर्ममे सर्वप्रथम मोहकरके, तदनन्तर इतर तीनो कर्मके एके साथे क्षय होव है । केवलज्ञानके विषय है - सर्वद्रव्य आउ सर्वपर्याय (''सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य''-तत्वार्थसूत्र, १.३०) । एकर तात्पर्य ई है कि ऐसन कोनो वस्तु न, ऐसा कोनो पर्याय न जेकरासे केवलज्ञानसे सम्पन्न व्यक्ति न जानै । फलतः आत्माके ज्ञानशक्तिके पूर्णतम विकास या आविर्भाव केवलज्ञानमे लक्षित होव है । ई पूर्णताके सूचक ज्ञान है । एकर उदय होइतहीँ अपूर्णतासे युक्त, मति, श्रुत आदि ज्ञान सर्वदाला नष्ट हो जा है । ऊ पूर्णताके स्थितिमे ई अकेले स्थित रह है आउ एहीसे एकर ई विशेष अभिधान है । [[जैन दर्शन]]के अनुसार जीव १३मष [[गुणस्थान]]मे '''केवलज्ञान''' के प्राप्ति कर है । १४ गुणस्थान ई प्रकार है - #मिथ्या दृष्टि #सासादन सम्यक्-दृष्टि #मिश्र दृष्टि #अविरत सम्यक्-दृष्टि #देश-विरत #प्रमत्त सम्यक् #अप्रमत्त सम्यक् #अपूर्वकरण #अनिवृतिकरण #सूक्ष्म-साम्पराय #उपशान्तमोह #क्षीणमोह #सयोगकेवली- योग सहित केवलज्ञान । ई गुणस्थानमे अनन्तज्ञान, अनन्तदर्शन, अनन्तसुख आउ अनन्त आत्मशक्ति प्राप्त हो जा है । #अयोगकेवली - योग रहित केवलज्ञान ==एकरो देखथिन== * [[केवली]] {{जैन विषय}} oo0vncbkdl26jvjh2tdv8n6biyhlja8 75109 75108 2026-09-06T05:54:39Z Pataliputra01 5 75109 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवलज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार '''केवल''' विशुद्धतम ज्ञानके कहल जा है । ई ज्ञानके चार प्रतिबन्धक कर्म होव है - मोहनीय, ज्ञानावरण, दर्शनवरण आउ अन्तराय । ई चारो कर्मके क्षय होवेसे केवलज्ञानके उदय होव है । ई सब कर्ममे सर्वप्रथम मोहकरके, तदनन्तर इतर तीनो कर्मके एके साथे क्षय होव है । केवलज्ञानके विषय है - सर्वद्रव्य आउ सर्वपर्याय (''सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य''-तत्वार्थसूत्र, १.३०) । एकर तात्पर्य ई है कि ऐसन कोनो वस्तु न, ऐसा कोनो पर्याय न जेकरासे केवलज्ञानसे सम्पन्न व्यक्ति न जानै । फलतः आत्माके ज्ञानशक्तिके पूर्णतम विकास या आविर्भाव केवलज्ञानमे लक्षित होव है । ई पूर्णताके सूचक ज्ञान है । एकर उदय होइतहीँ अपूर्णतासे युक्त, मति, श्रुत आदि ज्ञान सर्वदाला नष्ट हो जा है । ऊ पूर्णताके स्थितिमे ई अकेले स्थित रह है आउ एहीसे एकर ई विशेष अभिधान है । [[जैन दर्शन]]के अनुसार जीव १३मष [[गुणस्थान]]मे '''केवलज्ञान''' के प्राप्ति कर है । १४ गुणस्थान ई प्रकार है - #मिथ्या दृष्टि #सासादन सम्यक्-दृष्टि #मिश्र दृष्टि #अविरत सम्यक्-दृष्टि #देश-विरत #प्रमत्त सम्यक् #अप्रमत्त सम्यक् #अपूर्वकरण #अनिवृतिकरण #सूक्ष्म-साम्पराय #उपशान्तमोह #क्षीणमोह #सयोगकेवली- योग सहित केवलज्ञान । ई गुणस्थानमे अनन्तज्ञान, अनन्तदर्शन, अनन्तसुख आउ अनन्त आत्मशक्ति प्राप्त हो जा है । #अयोगकेवली - योग रहित केवलज्ञान ==एकरो देखथिन== * [[केवली]] ==सन्दर्भ== {{टिप्पणीसूची}} {{जैन विषय}} [[श्रेणी:जैन दर्शन]] 54f92rnn5vw5afsfq7gxyrrv68puqiq 75110 75109 2026-09-06T05:56:30Z Pataliputra01 5 /* */ 75110 wikitext text/x-wiki [[Image:Kevalajnana.jpg|thumb|200px|महावीर स्वामीजीके केवलज्ञानके चित्रण]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार '''केवल''' विशुद्धतम ज्ञानके कहल जा है । ई ज्ञानके चार प्रतिबन्धक कर्म होव है - मोहनीय, ज्ञानावरण, दर्शनवरण आउ अन्तराय । ई चारो कर्मके क्षय होवेसे केवलज्ञानके उदय होव है । ई सब कर्ममे सर्वप्रथम मोहकरके, तदनन्तर इतर तीनो कर्मके एके साथे क्षय होव है । केवलज्ञानके विषय है - सर्वद्रव्य आउ सर्वपर्याय (''सर्वद्रव्य पर्यायेषु केवलस्य''-तत्वार्थसूत्र, १.३०) । एकर तात्पर्य ई है कि ऐसन कोनो वस्तु न, ऐसा कोनो पर्याय न जेकरासे केवलज्ञानसे सम्पन्न व्यक्ति न जानै । फलतः आत्माके ज्ञानशक्तिके पूर्णतम विकास या आविर्भाव केवलज्ञानमे लक्षित होव है । ई पूर्णताके सूचक ज्ञान है । एकर उदय होइतहीँ अपूर्णतासे युक्त, मति, श्रुत आदि ज्ञान सर्वदाला नष्ट हो जा है । ऊ पूर्णताके स्थितिमे ई अकेले स्थित रह है आउ एहीसे एकर ई विशेष अभिधान है । [[जैन दर्शन]]के अनुसार जीव १३मष [[गुणस्थान]]मे '''केवलज्ञान''' के प्राप्ति कर है । १४ गुणस्थान ई प्रकार है - #मिथ्या दृष्टि #सासादन सम्यक्-दृष्टि #मिश्र दृष्टि #अविरत सम्यक्-दृष्टि #देश-विरत #प्रमत्त सम्यक् #अप्रमत्त सम्यक् #अपूर्वकरण #अनिवृतिकरण #सूक्ष्म-साम्पराय #उपशान्तमोह #क्षीणमोह #सयोगकेवली- योग सहित केवलज्ञान । ई गुणस्थानमे अनन्तज्ञान, अनन्तदर्शन, अनन्तसुख आउ अनन्त आत्मशक्ति प्राप्त हो जा है । #अयोगकेवली - योग रहित केवलज्ञान ==अन्य दर्शनमे== '''केवल''' के अर्थ ऊ ज्ञान जे भ्रान्तिशून्य आउ विशुद्ध होवे । [[साङ्ख्य दर्शन]]के अनुसार ई प्रकारके ज्ञान तत्वाभ्याससे प्राप्त होव है । ह ज्ञान [[मोक्ष]]के साधक होव है । ई प्रकारके ज्ञान होवे पर ई बोध हो जा है कि न त हम कर्ता ही आउ न कोनोसे हमर कोनो सम्बन्ध है आउ न हम स्वयं पृथक् कुछो ही । ==एकरो देखथिन== * [[केवली]] ==सन्दर्भ== {{टिप्पणीसूची}} {{जैन विषय}} [[श्रेणी:जैन दर्शन]] mpyv3rhjnjy5bqzhrq02tbgssx9p0xx केवली 0 18011 75111 2026-09-06T05:57:15Z Pataliputra01 5 "[[File:जम्बूस्वामी जी के चरण.jpg|thumb|अन्तिम केवली जम्बूस्वामीजीके चरण चिन्ह]]" सङ्गे नया पन्ना बनावल गेलै 75111 wikitext text/x-wiki [[File:जम्बूस्वामी जी के चरण.jpg|thumb|अन्तिम केवली जम्बूस्वामीजीके चरण चिन्ह]] ent79fo3n3w7dn0ewex832mtit07mdp 75112 75111 2026-09-06T06:00:10Z Pataliputra01 5 /* */ 75112 wikitext text/x-wiki [[File:जम्बूस्वामी जी के चरण.jpg|thumb|अन्तिम केवली जम्बूस्वामीजीके चरण चिन्ह]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार [[केवलज्ञान]]से सम्पन्न व्यक्ति '''केवली ''' कहला है । उनकष चारो प्रकारके प्रतिबन्धक कर्मके क्षय होवेसे कैवल्यके सद्यः प्राप्ति होव है ([[तत्त्वार्थ सूत्र|तत्त्वार्थसूत्र]] १०.१) । जैन दर्शनके अनुसार केवली जीवके उच्चतम आदर्श आउ उन्नतिके सूचक है । प्रतिबन्धक कर्ममे मोहके मुख्यतः होव है आउ एहीसे केवलज्ञान होवे पर मोहे सर्वप्रथम क्षीण होव है आउ तदनन्तर मुहूर्तके बादे शेष तीनो प्रतिबन्ध कर्म-ज्ञानावरणीय, दर्शनवरणीय आउ अन्तराय-एक साथे क्षीण हो जा है । [[मोह]] ज्ञानसे अधिक बलवान होव है; ओकर नाशके बादे अन्य कर्मके नाश होव है । प्रतिबन्धकके क्षयसे केवल उपयोगके उदय होव है । उपयोगके अर्थ है - बोधरूप व्यापार । केवल उपयोगके आशय है सामान्य आउ विशेष दोनो प्रकारके सम्पूर्ण बोध । एही दशामे सर्वज्ञत्व आउ सर्वदर्शित्वके उदय होव है केवली व्यक्तिमे । 0liumbgblyf0ed98466ewqdu1540ctv 75113 75112 2026-09-06T06:03:09Z Pataliputra01 5 /* */ 75113 wikitext text/x-wiki [[File:जम्बूस्वामी जी के चरण.jpg|thumb|अन्तिम केवली जम्बूस्वामीजीके चरण चिन्ह]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार [[केवलज्ञान]]से सम्पन्न व्यक्ति '''केवली ''' कहला है । उनकष चारो प्रकारके प्रतिबन्धक कर्मके क्षय होवेसे कैवल्यके सद्यः प्राप्ति होव है ([[तत्त्वार्थ सूत्र|तत्त्वार्थसूत्र]] १०.१) । जैन दर्शनके अनुसार केवली जीवके उच्चतम आदर्श आउ उन्नतिके सूचक है । प्रतिबन्धक कर्ममे मोहके मुख्यतः होव है आउ एहीसे केवलज्ञान होवे पर मोहे सर्वप्रथम क्षीण होव है आउ तदनन्तर मुहूर्तके बादे शेष तीनो प्रतिबन्ध कर्म-ज्ञानावरणीय, दर्शनवरणीय आउ अन्तराय-एक साथे क्षीण हो जा है । [[मोह]] ज्ञानसे अधिक बलवान होव है; ओकर नाशके बादे अन्य कर्मके नाश होव है । प्रतिबन्धकके क्षयसे केवल उपयोगके उदय होव है । उपयोगके अर्थ है - बोधरूप व्यापार । केवल उपयोगके आशय है सामान्य आउ विशेष दोनो प्रकारके सम्पूर्ण बोध । एही दशामे सर्वज्ञत्व आउ सर्वदर्शित्वके उदय होव है केवली व्यक्तिमे । केवलीमे दर्शन आउ ज्ञानके उत्पतिके लेके आचार्यमे पर्याप्त मतभेद है । आवश्यक नियुक्तिके अनुसार केवलीमे दर्शन (निर्विकल्पक ज्ञान) आउ (सविकल्पक ज्ञान) के उदय क्रमशः होव है । दिगम्बर मान्यताके अनुसार केवलीमे केवलदर्शन युगपद् (एक साथे) होव है । ई मतके प्रख्यात [[कुन्दकुन्द|कुन्दकुन्द स्वामी]]के स्पष्ट कथन है कि जौन प्रकार सूर्यमे प्रकाश आउ ताप एक साथे रह है ओही प्रकार केवलीके दर्शन आउ ज्ञान एक साथे रह है (नियमानुसार, १५९) । तीसरा परम्परा [[सिद्धसेन|सिद्धसेन दिवाकर]]के है जेकर अनुसार केवलज्ञानमे कोनो प्रकारके अन्तर न होवै, प्रत्युत ई दोनो अभिन्न होव है । केवलिए 'सर्वज्ञ' के नामसे अभिहित होभ है काहेकि केवलज्ञानके उदय होइतहीँ ओकराला कोनो पदार्थ अज्ञात न रह जायी । विश्वके समस्त पदार्थ केवलीके सामने दर्पणके समान प्रतीत होव है । rjjdssk4n15p66kw0gwfjg1l38rqoaw 75114 75113 2026-09-06T06:03:41Z Pataliputra01 5 /* */ 75114 wikitext text/x-wiki [[File:जम्बूस्वामी जी के चरण.jpg|thumb|अन्तिम केवली जम्बूस्वामीजीके चरण चिन्ह]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार [[केवलज्ञान]]से सम्पन्न व्यक्ति '''केवली ''' कहला है । उनकष चारो प्रकारके प्रतिबन्धक कर्मके क्षय होवेसे कैवल्यके सद्यः प्राप्ति होव है ([[तत्त्वार्थ सूत्र|तत्त्वार्थसूत्र]] १०.१) । जैन दर्शनके अनुसार केवली जीवके उच्चतम आदर्श आउ उन्नतिके सूचक है । प्रतिबन्धक कर्ममे मोहके मुख्यतः होव है आउ एहीसे केवलज्ञान होवे पर मोहे सर्वप्रथम क्षीण होव है आउ तदनन्तर मुहूर्तके बादे शेष तीनो प्रतिबन्ध कर्म-ज्ञानावरणीय, दर्शनवरणीय आउ अन्तराय-एक साथे क्षीण हो जा है । [[मोह]] ज्ञानसे अधिक बलवान होव है; ओकर नाशके बादे अन्य कर्मके नाश होव है । प्रतिबन्धकके क्षयसे केवल उपयोगके उदय होव है । उपयोगके अर्थ है - बोधरूप व्यापार । केवल उपयोगके आशय है सामान्य आउ विशेष दोनो प्रकारके सम्पूर्ण बोध । एही दशामे सर्वज्ञत्व आउ सर्वदर्शित्वके उदय होव है केवली व्यक्तिमे । केवलीमे दर्शन आउ ज्ञानके उत्पतिके लेके आचार्यमे पर्याप्त मतभेद है । आवश्यक नियुक्तिके अनुसार केवलीमे दर्शन (निर्विकल्पक ज्ञान) आउ (सविकल्पक ज्ञान) के उदय क्रमशः होव है । दिगम्बर मान्यताके अनुसार केवलीमे केवलदर्शन युगपद् (एक साथे) होव है । ई मतके प्रख्यात [[कुन्दकुन्द|कुन्दकुन्द स्वामी]]के स्पष्ट कथन है कि जौन प्रकार सूर्यमे प्रकाश आउ ताप एक साथे रह है ओही प्रकार केवलीके दर्शन आउ ज्ञान एक साथे रह है (नियमानुसार, १५९) । तीसरा परम्परा [[सिद्धसेन|सिद्धसेन दिवाकर]]के है जेकर अनुसार केवलज्ञानमे कोनो प्रकारके अन्तर न होवै, प्रत्युत ई दोनो अभिन्न होव है । केवलिए 'सर्वज्ञ' के नामसे अभिहित होभ है काहेकि केवलज्ञानके उदय होइतहीँ ओकराला कोनो पदार्थ अज्ञात न रह जायी । विश्वके समस्त पदार्थ केवलीके सामने दर्पणके समान प्रतीत होव है । ==एकरो देखथिन== * [[केवलज्ञान]] * [[जय जिनेन्द्र]] * [[जैनधर्ममे भगवान्]] sd6a2bf444ja4ttibdci3x6h18e5ex4 75115 75114 2026-09-06T06:04:06Z Pataliputra01 5 75115 wikitext text/x-wiki [[File:जम्बूस्वामी जी के चरण.jpg|thumb|अन्तिम केवली जम्बूस्वामीजीके चरण चिन्ह]] {{जैनधर्म}} [[जैन दर्शन]]के अनुसार [[केवलज्ञान]]से सम्पन्न व्यक्ति '''केवली ''' कहला है । उनकष चारो प्रकारके प्रतिबन्धक कर्मके क्षय होवेसे कैवल्यके सद्यः प्राप्ति होव है ([[तत्त्वार्थ सूत्र|तत्त्वार्थसूत्र]] १०.१) । जैन दर्शनके अनुसार केवली जीवके उच्चतम आदर्श आउ उन्नतिके सूचक है । प्रतिबन्धक कर्ममे मोहके मुख्यतः होव है आउ एहीसे केवलज्ञान होवे पर मोहे सर्वप्रथम क्षीण होव है आउ तदनन्तर मुहूर्तके बादे शेष तीनो प्रतिबन्ध कर्म-ज्ञानावरणीय, दर्शनवरणीय आउ अन्तराय-एक साथे क्षीण हो जा है । [[मोह]] ज्ञानसे अधिक बलवान होव है; ओकर नाशके बादे अन्य कर्मके नाश होव है । प्रतिबन्धकके क्षयसे केवल उपयोगके उदय होव है । उपयोगके अर्थ है - बोधरूप व्यापार । केवल उपयोगके आशय है सामान्य आउ विशेष दोनो प्रकारके सम्पूर्ण बोध । एही दशामे सर्वज्ञत्व आउ सर्वदर्शित्वके उदय होव है केवली व्यक्तिमे । केवलीमे दर्शन आउ ज्ञानके उत्पतिके लेके आचार्यमे पर्याप्त मतभेद है । आवश्यक नियुक्तिके अनुसार केवलीमे दर्शन (निर्विकल्पक ज्ञान) आउ (सविकल्पक ज्ञान) के उदय क्रमशः होव है । दिगम्बर मान्यताके अनुसार केवलीमे केवलदर्शन युगपद् (एक साथे) होव है । ई मतके प्रख्यात [[कुन्दकुन्द|कुन्दकुन्द स्वामी]]के स्पष्ट कथन है कि जौन प्रकार सूर्यमे प्रकाश आउ ताप एक साथे रह है ओही प्रकार केवलीके दर्शन आउ ज्ञान एक साथे रह है (नियमानुसार, १५९) । तीसरा परम्परा [[सिद्धसेन|सिद्धसेन दिवाकर]]के है जेकर अनुसार केवलज्ञानमे कोनो प्रकारके अन्तर न होवै, प्रत्युत ई दोनो अभिन्न होव है । केवलिए 'सर्वज्ञ' के नामसे अभिहित होभ है काहेकि केवलज्ञानके उदय होइतहीँ ओकराला कोनो पदार्थ अज्ञात न रह जायी । विश्वके समस्त पदार्थ केवलीके सामने दर्पणके समान प्रतीत होव है । ==एकरो देखथिन== * [[केवलज्ञान]] * [[जय जिनेन्द्र]] * [[जैनधर्ममे भगवान्]] ==सन्दर्भ== {{टिप्पणीसूची}} {{जैन विषय}} [[श्रेणी:जैन दर्शन]] mrvdmou290w68orp6at8k4plc7tn9ej