विकिपीडिया magwiki https://mag.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter मीडिया विशेष वार्ता प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता सञ्चिका सञ्चिका वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता साँचा साँचा वार्ता सहयोग सहयोग वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk घटक घटक वार्ता Event Event talk फुलवारीशरीफ 0 18444 81635 80870 2026-10-06T17:36:21Z ऐक्टिवेटेड् 76 81635 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = फुलवारीशरीफ | nickname = | type = नगरी | image = Aiimspatnamain.png | alt = एम्स पटना | caption = फुलवारीशरीफमे [[एम्स पटना]] | pushpin_map = भारत पटना | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहारमे स्थिति | coordinates = {{coord|25.578|N|85.079|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_type2 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name2 = [[पटना जिला|पटना]] | subdivision_type3 = [[नगरी समूह]] | subdivision_name3 = [[पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = [[नगरनिगम]] | governing_body = फुलवारीशरीफ [[नगरपरिषद]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name="census">{{cite web | url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/1028_PART_B_DCHB_PATNA.pdf | title=SERIES-11 PART XII-B DISTRICT CENSUS HANDBOOK PATNA | publisher=censusindia.gov.in | work=Directorate of Census Operations, Bihar | access-date=1 नवम्बर 2015 | pages=41}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 6.48 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 81,740 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = <ref name="Census2011Gov"/> | population_footnotes = <ref name="census" /> | demographics_type1 = [[भाषा]] | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[अल्पसङ्ख्यक कार्य मन्त्रालय]]|access-date=3 जनवरी 2020|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 मई 2017}}</ref> | demographics1_title2 = अतिरिक्त आधिकारिक | demographics1_info2 = [[उर्दू]]<ref name="langoff"/> | demographics1_title3 = अन्य | demographics1_info3 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = <!-- [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] --> | postal_code = 801505 | registration_plate = BR-01 | website = {{URL|patna.nic.in}} | footnotes = | leader_name = [[मीसा भारती|डॉ मीसा भारती]] | leader_party = [[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]] | leader_title = [[सांसद्]] | leader_name1 = [[श्याम रजक]] | leader_title1 = [[विधायत]] }} '''फुलवारी''' वा '''फुलवारीशरीफ''' [[भारत]]के [[बिहार]] [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्यके]] [[पटना जिला]]मे एगो नगर आउ प्रखण्ड हे । एकरा [[पटना महानगरीय क्षेत्र]]मे सम्मिलित करल गेलै हे आउ पटनाके नगरी क्षेत्रमे सबसे तेजीसे बढ़ रहल क्षेत्रमे से एक हे । नगरके सभ्यता भारतमे [[सूफी]] संस्कृतिके स्थापनाके दिनसे शुरू होवहे । फुलवारीशरीफमे ऊ अवधिके अधिकांश सूफी सन्त आवैत जाइत रह हलथिन आउ एकर इस्लामी आध्यात्मिक दरगाह आउ पुरान मस्जिदला प्रसिद्ध हे जेकरामे खानकाह मुजीबिया, शाही सङ्गी मस्जिद, इमराते शरिया सम्मिलित हे । अखिल भारतीय चिकित्सा विज्ञान संस्था पटना (एम्स पटना) फुलवारीशरीफमे स्थित हे । नगरीकरण फुलवारीशरीफके कब्जा लेलकै हे आउ अखनि ई पटनाके सबसे अधिक जनसङ्ख्या वाला क्षेत्र हे । फुलवारीशरीफ पटनाके भीतरे मुस्लिम-बहुल क्षेत्रमे से एक हे । == भूगोल == फुलवारीशरीफ २५°३४′३९′′उ ८५°०४′४६′′पू पर स्थित हे । == जनसाङ्ख्यिकी == {{Bar box |title=फुलवारीशरीफमे धर्म |titlebar=#Fcd116 |left1=धर्म |right1=प्रतिशत |float=right |bars={{bar percent|[[मुसलमान]]|green|56.49}} {{bar percent|[[हिन्दु]]|darkorange|52.96}} {{bar percent|अन्य|black|0.56}}}} [[२०११ के भारतीय जनगणना]] अनुसार फुलवारीशरीफके कुल जनसङ्ख्या ८१,७४० रहलै जेकरामे से ४२,८४० पुरुष आउ ३८,९०० महिला हलथिन । ० से 6 बरिसके आयु वर्गके भीतरे जनसङ्ख्या १२,१८६ हलै । फुलवारीशरीफमे साक्षरके कुल सङ्ख्या ५५,२६५ हलै जे जनसङ्ख्याके ६७.६% हलै जेकरामे ७१.६% पुरुष आउ ६३.२% महिला साक्षर हलथिन । फुलवारीशरीफके ७+ जनसङ्ख्याके प्रभावी साक्षरता दर ७९.५% हलै जेकरामे से पुरुष साक्षरता अनुपात ८३.८% हलै आउ महिला साक्षरता स्तर ७४.६% हलै । [[अनुसूचित जाति आउ अनुसूचित जनजाति]]के जनसङ्ख्या क्रमशः ६,५६१ आउ १३१ हलै । २०११ मे फुलवारीशरीफमे १३,४०४ परिवार हलै ।<ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=Census of India: Phulwari Sharif |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=277949 |website=www.censusindia.gov.in |access-date=8 जनवरी 2020}}</ref> [[२००१ के भारतीय जनगणना]] अनुसार फुलवारीशरीफके जनसङ्ख्या ५३,१६६ हलै । पुरुष जनसङ्ख्याके ५३% आउ महिला ४७% हलथिन । फुलवारीशरीफमे ८,१५३ (१५.३%) जनसङ्ख्या ० से ६ बरिसके आयु सीमामे हलै । फुलवारीशरीफमे साक्षरके कुल सङ्ख्या ३३,५८३ हलै जेकरामे ६३.२ प्रतिशत प्रभावी साक्षरता दर होलै । ७ बरिस आउ ओकरासे अधिक आयुके लोगके प्रभावी साक्षरता दर ७४.६% हलै ।<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 जून 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=8 जनवरी 2020|publisher= भारतके जनगणना आयोग}}</ref> == परिवहन == फुलवारीशरीफ रेल-सड़कमार्गके माध्यमसे भारतके अन्य नगरसे निमन जुड़ल हे । == राजनीति == [[गोपाल रविदास]] २०२० से [[फुलवारी विधानसभा क्षेत्र]]के विधायक हथिन । ओह सिपिआइ (एमएल) लिब्रेशन पार्टीसे हथिन । फुलवारी [[पाटलिपुत्र लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र]]के अन्तर्गत आवहे । == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] [[श्रेणी:पटनाके मोहल्ला]] ipmnql5e0ydtq37jpvmatgvp2wrvkty खगौल 0 18445 81634 80858 2026-10-06T17:36:15Z ऐक्टिवेटेड् 76 81634 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = खगौल | other_name = | type = नगरी | image = | alt = | caption = | pushpin_map = भारत पटना#बिहार#भारत | pushpin_label_position = right | pushpin_alt = | pushpin_caption = पटना, बिहारमे स्थिति | coordinates = {{coord|25.58|N|85.05|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[पटना जिला|पटना]] | government_type = [[नगरपरिषद]] | governing_body = खगौल [[नगरपरिषद]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 3 | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 55 | population_total = 34,364<ref name="census2011" /> | population_as_of = 2021 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = 801105 | registration_plate = BR | website = {{URL|patna.nic.in}} | footnotes = | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]], [[हिन्दी भाषा|हिन्दी]] | leader_title = [[सांसद्, लोकसभा|सांसद्]] | leader_name = [[मीसा भारती]] ([[राष्ट्रिय जनता दल|राजद]]) | leader_title1 = [[विधायक (भारत)|विधायक]] | leader_name1 = [[राम कृपाल यादव]] ([[भारतीय जनता पार्टी|भाजपा]]) }} '''खगौल''' भारतके [[बिहार]] [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्यके]] [[पटना जिला]]मे एगो नगर आउ [[नगरपालिका]] हे । ई पटनाके दानापुर-सह-खगौल प्रखण्डमे आवहे । == विवरण == खगौल एगो प्राचीन नगर हे आउ मौर्य शासनमेे एगो प्राचीन वेधशाला हलै । नगरपरिषद बिहारके पटना जिलामे हे । खगौल नगरके २७ वार्डमे विभाजित कैल गेलै हे जेकराला प्रत्येक पाँच बरिसमे चुनाव होवहे । खगौल नगरपरिषदके कुल प्रशासनमे ७,९५१ से अधिक घर हे जेकराला एह पानी आउ नली नियन बुनियादी सुविधाके आपूर्ति करहे । एकरा नगरपरिषद सीमाके भीतरे सड़क बनावेके आउ एकर अधिकार क्षेत्रके अन्तर्गत आवेवाला सम्पत्ति पर कर लगावेके अनुमति देल गेलै हेे । == जनसाङ्ख्यिकी == २००१ के भारत [[जनगणना]]के अनुसार<ref name="census2011">{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> खगौलके जनसङ्ख्या ४८,३३० हलै । पुरुष जनसङ्ख्याके ५३% एवं महिला ४७% हलथिन । खगौलके औसत साक्षरता दर ७१.५% रहलै । खगौलमे जनसङ्ख्याके १३% ६ बरिससे कम आयुके हलै । २०११ के भारत जनगणनाके अनुसार<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/town/801372-khagaul-bihar.html|title = Khagaul Nagar Parishad City Population Census 2011-2021 &#124; Bihar}}</ref> खगौल नगरपरिषदके जनसङ्ख्या ४४,३६४ हलै जेकरामे से २३,४९२ पुरुष हलथिन जखनिकि २०,८७२ महिला । ०-६ बरिसके लैकनके जनसङ्ख्या ५,१९८ हे जे खगौलके कुल जनसङ्ख्याके ११.७२% हे । महिला लिङ्गानुपात ८८८ जखनिकि राज्यके औसत ९१८ हे । खगौल नगरके साक्षरता दर राज्यके औसत ६१.८० से अधिक ८६.८२% हे । खगौलमे पुरुष साक्षरता लगभग ९१.८१% हे जखनिकि महिला साक्षरता दर ८१.२३% हे । == भूगोल == खगौल २५.५८°उ ८५.०५°पू पर स्थित हे ।<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/34/Khagaul.html Falling Rain Genomics, Inc - Khagaul]</ref> एकर औसत ऊँचाई ५५ मीटर (१८० फीट) हे । == इतिहास == खगौल एगो ऐतिहासिक स्थल हे । प्राचीन कालमे पाटलिपुत्र भिजुन खगौलके कुसुमपुर कहल जा हलै आउ पाटलिपुत्र शक्तिशाली मगध साम्राज्यके राजधानी हलै । पुष्पपुर पाटलिपुत्र आउ कुसुमपुरके बीच स्थित हलै । आजके समयमे पाटलिपुत्रके पटना कहल जा हे जखनिकि कुसुमपुरके खगौल आउ पुष्पपुरके फुलवारी वा फुलवारीश्री वा फुलवारीशरीफ ।{{उद्धरण आवश्यक|date=मई 2022}} == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] [[श्रेणी:पटनाके मोहल्ला]] go61lnbmzwercjf4flqeh8jqrs5olqn बादलपुरा 0 18459 81631 81614 2026-10-06T17:35:15Z ऐक्टिवेटेड् 76 81631 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = बादलपुरा | other_name = | type = कस्बा | image = | caption = | image_flag = | image_seal = | image_shield = | nickname = | motto = | image_map = Patna district.PNG | map_size = 200px | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_size = 360 | pushpin_caption = बिहारमे स्थिति | coordinates = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_type2 = प्रमण्डल | subdivision_name2 = [[पटना प्रमण्डल]] | subdivision_type3 = [[भारतके जिला|जिला]] | subdivision_name3 = [[पटना जिला]] | subdivision_type4 = [[नगरी समूह]] | subdivision_name4 = [[पटना]] | established_title = <!-- बसल --> | established_date = | government_type = | government_footnotes = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = metric | area_footnotes = | area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> | area_total_sq_mi = | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> | area_land_sq_mi = | area_water_km2 = | area_water_sq_mi = | area_water_percent = | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | elevation_m = | elevation_ft = | population_footnotes = | population_total = 75<ref>{{cite web | url=http://www.census2011.co.in/census/metropolitan/145-patna.html | title=Patna Urban Region | publisher=Census2011.co.in | access-date=7 दिसम्बर 2015 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20151210212142/http://www.census2011.co.in/census/metropolitan/145-patna.html | archive-date=10 दिसम्बर 2015 | df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.census2011.co.in/census/district/82-patna.html | title=Patna District : Census 2011 data | publisher=Census2011.co.in | access-date=8 दिसम्बर 2015 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20151210212034/http://www.census2011.co.in/census/district/82-patna.html | archive-date=10 दिसम्बर 2015 | df=dmy-all }}</ref> | population_as_of = २०११ | population_density_km2 = | population_density_sq_mi = | population_note = | time_zone = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset = +५:३० | time_zone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = {{URL|patna.nic.in}} | footnotes = }} '''बादलपुरा''' [[भारत]]के [[बिहार]] राज्यके [[पटना जिला]]के एगो नगर हे । ई [[पटना]] नगरी समूहके भाग हे ।<ref>{{cite web | url=http://www.census2011.co.in/census/city/174-patna.html | title=Patna City Census 2011 data | publisher=Census2011.co.in | access-date=12 जून 2014}}</ref> २०११ के जनगणना अनुसार बिहार राज्यमे सबसे कम [[लिङ्गानुपात]] (१००० पुरुष पर ६३०) बादलपुराके हे ।<ref>{{cite web | url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/The-contrast-of-Badalpur-in-Patna-district-comes-outstarkly-when-compared-with-the-town-having-highest-sex-ratio-in-Bihar-Barauli-Nagar-Panchayat--at-1012-It-lies-in-Gopalganj-district-Badalpur-an-urban-outgrowth-of-Patna-Urban-hasthe-lowest-sex-ratio-in-the-state--merely-630-/articleshow/9411934.cms | title=The contrast of Badalpur in Patna district comes out starkly when compared with the town having highest sex ratio in Bihar, Barauli (Nagar Panchayat) at 1,012. It lies in Gopalganj district. Badalpur, an urban outgrowth of Patna Urban, has the lowest sex ratio in the state - merely 630. | publisher=[[द टाइम्स आफ इण्डिया]], पटना | date=29 जुलाई 2011 | access-date=12 जून 2014 | author=Sachchidanand Jha, TNN}}</ref> == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटनाके मोहल्ला}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटनाके मोहल्ला]] [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] 2k2a0yjqt6qt1q0cmcqobgpt5f3asgb नदवाँ, पटना 0 18460 81630 81615 2026-10-06T17:34:08Z ऐक्टिवेटेड् 76 81630 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = नदवाँ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | type = कस्बा | image = | alt = | caption = | pushpin_map = भारत बिहार#भारत | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहारमे स्थिति | coordinates = {{coord|25|24|00|N|85|04|00|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{झण्डा|भारत}} | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_type2 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name2 = पटना | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 10000 | population_as_of = २०११ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = <!-- [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = {{URL|patna.nic.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-BR]] | footnotes = }} '''नदमा''' [[भारत]]के [[बिहार|बिहार राज्य]]के [[पटना जिला]]के धानरौ प्रखण्डमे स्थित एगो छोट नगर हे । ई [[पटना]]से लगभग २४ किलोमीटर (१५ मील) दक्षिण आउ [[गया]]से ७० किलोमीटर (४३ मील) उत्तरमे स्थित हे जने [[गौतम बुद्ध]] ज्ञान प्राप्त करलन । ई राष्ट्रिय राजमार्ग ८३ भिजुन स्थित हे आउ [[पूर्वमध्य रेल]] मण्डलके [[पटना-गया रेलमार्ग]] पर [[नदमा रेलवे स्टेशन]] नामक एगो रेलवे स्टेशन हे । == शिक्षा == लगभग ६० बरिस पहिले नदमाके ग्रामीण एगो विद्यालय खोललन (अखनि मध्य विद्यालय आउ उच्चविद्यालय नदमा कहल जा हे) । ई विद्यालयमे ढेर डॉक्टर, अभियन्ता आउ वैज्ञानिक पैदा होलन हे । ई गाँओमे एगो कालेजो हे - केपिएस कालेज नदमा जे अपन स्नातक आउ स्नातकोत्तर करेला आसपासके गाँओके मुख्य केन्द्र हे ।<ref>{{Cite web |url=http://kpscollege.org/ |title=Kameshwar Prasad Singh College - Home |access-date=22 फरवरी 2009 |archive-date=23 मार्च 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323022203/http://kpscollege.org/ |url-status=dead }}</ref> ढेर शैक्षणिक संस्था ई गाँओमे स्थानान्तरित हो गेलै हे आउ डून पब्लिक स्कूल एगो शाखा खोलकै हे । == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] 13eg6t4ivlugv0nq1vjnmqe9uyntjgx बिक्रम, बिहार 0 18461 81632 81616 2026-10-06T17:35:29Z ऐक्टिवेटेड् 76 81632 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = बिक्रम | other_name = सङ्ग्रामपुर | type = कस्बा | image = | alt = | caption = | nickname = | pushpin_map = भारत बिहार | pushpin_label_position = right | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहार, भारतमे स्थिति | coordinates = {{coord|25.450|N|84.867|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके जिलाके सूची|मण्डल]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[पटना जिला|पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = 2001 | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = 801104 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-BR]] | registration_plate = | website = {{URL|patna.nic.in}} {{URL|paliganjtimes.com}} | footnotes = }} '''बिक्रम''' भारतके [[बिहार]] राज्यमे [[पटना जिला]]के [[पालीगञ्ज]] अनुमण्डलमे एगो नगर आउ [[सामुदायिक विकास खण्ड|प्रखण्ड]] हे ।<ref>[http://www.servinghistory.com/topics/Bikram,_Patna servinghistory.com]</ref> == राजनीति == बिक्रम विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र पाटलिपुत्र लोकसभा निर्वाचन क्षेत्रके भाग हे ।<ref>{{cite web | url =http://www.indiastudychannel.com/india/loksabha/635-Pataliputra.aspx | title = General Election 2009 Assembly constituencies | access-date = २००९-05-20 | work = Pataliputra| publisher = India elections.co.in| archive-url= https://web.archive.org/web/20090424091118/http://www.indiastudychannel.com/india/loksabha/635-Pataliputra.aspx| archive-date= 24 अप्रैल 2009 | url-status= live}}</ref> [[बिक्रम विधानसभा निर्वाचन क्षेत्र]] [[नौबतपुर]] आउ बिक्रम सामुदायिक विकास खण्ड एवम् आउ कौड़िआ, बिन्दौल, कुन्वा, मच्छलपुर लाई, यामुनपुर आउ तारानगर [[ग्रामपञ्चायत]]के छेकहे ।<ref>{{cite web | url =http://eci.nic.in/delim/Draft/Bihar/Order%20&%20Notification_English_.pdf | title = Order No. 48, 2007| access-date = 2010-05-04 | last = | first = | work = | publisher = Delimitation Commission of India }}</ref> == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] jrekb7odpbeyi3ykqm1a0n9m0yqbjgo मोकामा 0 18462 81633 81618 2026-10-06T17:35:58Z ऐक्टिवेटेड् 76 81633 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = मोकामा | other_name = | type = नगर | image = | alt = | caption = | nickname = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 13 | mapframe-point = कौनो नै | pushpin_map = भारत बिहार | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहार, भारतमे स्थिति | coordinates = {{coord|25|23|23.28|N|85|55|08.75|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके क्षेत्र|क्षेत्र]] | subdivision_type3 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[मगध]] | subdivision_name3 = [[पटना जिला|पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = नगरपरिषद् | governing_body = ग्रामपञ्चायत | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 48 | population_total = 202411 | population_as_of = २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = ८०३३०१,८०३३०२,८०३३०३ | area_code = +९१-६१३२ | area_code_type = टेलीफोन कोड | registration_plate = br-01 | custom_label1_sec1 = [[मानव लिङ्गानुपात|लिङ्गानुपात]] | custom_data1_sec1 = १०००/८९२ [[पुरुष|♂]]/[[महिला|♀]] | custom_label1_sec2 = [[भारतके जलवायु|जलवायु]] | custom_data1_sec2 = [[भारतके जलवायु क्षेत्र|ETh]] <small>([[कोपेन जलवायु वर्गीकरण|कोपेन]])</small> | footnotes = | custom_label2_sec1 = साक्षरता | custom_data2_sec1 = ९६.४% | custom_label3_sec1 = [[लोकसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data3_sec1 = [[मुङ्गेर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र|मुङ्गेर]] | custom_label4_sec1 = [[विधानसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data4_sec1 = [[मोकामा विधानसभा क्षेत्र|मोकामा(१८३)]] | custom_label2_sec2 = [[वर्षा (मौसम विज्ञान)|वर्षा]] | custom_data2_sec2 = {{convert|1000|mm|in}} }} '''मोकामा''' [[भारत]]के [[बिहार]] राज्यके [[पटना जिला]]मे स्थित एगो नगर आउ नगरपालिका परिषद हे । ई पटनासे ९० किलोमीटर (५६ मील) पूरुबमे [[गङ्गानदी]]के दक्षिणी किनारा पर बसल हे । मोकामा उत्तर आउ दक्षिण बिहारके जोड़ेवाला नगर हे आउ हियाँ भारतमे दालके दोसर सबसे जादे उत्पादन होवहे । स्वाधिनताके बाद ई बिहार राज्यमे एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे उभरलै । ई पटना जिलाके सबसे महत्वपूर्ण नगरमे से एक हे । == भारतीय स्वाधिनता आन्दोलन == जने क्रान्तिकारी स्वाधिनता सेनानी [[प्रफुल्ल चाकी]]के शहीद होलन हल हुआँ [[शहीद]] द्वार बलन हे । लोग प्रत्यके बरिस उनकर पुण्यतिथि मनाव हथिन । लल्दिन साहब मोकामाके एगो आउ प्रसिद्ध स्वाधिनता सेनानी हथिन जे स्वाधिनता सङ्ग्राममे योगदान देलन आउ ब्रिटिश शासन खनि जेलो गेलन । ऊ अपन जीवनभर मोकामाके लोगके कल्याणला काम करलन । मोकामाके भारत वैगन इञ्जीनियरिङ्ग कम्पनीके फिरसे खोलेमे उनकर महत्वपूर्ण योगदान रहलै जे हजारन परिवारके आयके स्रोत हे । == परिवहन == मोकामा भारतके सब प्रमुख नगरसे रेल आउ सड़क मार्गसे जुड़ल हे । हाथिदाह [[राष्ट्रिय राजमार्ग ८० (भारत)|रारा ८०]] आउ [[राष्ट्रिय राजमार्ग ३१ (भारत)|रारा ३१]] के जङ्क्शन बिन्दु हे । [[मोकामा जङ्क्शन]] रेलवे स्टेशन हे जे पटना-हावड़ा मुख्य रेलमार्ग पर महत्वपूर्ण स्टेशनमे से एक हे । मोकामा [[राष्ट्रिय जलमार्ग १ (भारत)|राष्ट्रिय जलमार्ग १]] से जुड़ल हे । == जनसाङ्ख्यिकी == २०११ के अनुसार मोकामाके जनसङ्ख्या ८४,१२९ हलै ।<ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/town/801383-mokameh-bihar.html|title=Mokameh Nagar Parishad City Population Census 2011-2021 &#124; Bihar}}</ref> पुरुष जनसङ्ख्याके ५२.२% आउ महिला ४७.८% हलन । जनसङ्ख्याके ९४.३४% हिन्दु हलन जखनिकि शेष ५.६६% सहजातीय अल्पसङ्ख्यकसे हलन । जनसङ्ख्याके ५.१% मुसलमान हलन । पुरुष साक्षरता लगभग ९९% रहलै जखनिकि महिला साक्षरता ९३.८% रहलै । ८,९९५ लोग ० से 6 बरिसके हलन जे जनसङ्ख्याके १४.८२% के प्रतिनिधित्व कर हलन । साक्षरता दर ७२.७९% हलै जे राज्यके औसत ६१.८०% से अधिक हलन । महिला लिङ्गानुपात राज्य औसत ९१८ के मुकाबले ८८० रहलै । एकर अतिरिक्त मोकामामे लैकनके लिङ्गानुपात ८६९ हलै जखनिकि राज्यके औसत ९३५ रहलै । == गाँओ == * [[मोकामा घाट]] * [[औण्टा]] * [[लखनचन्द]] * [[घोसवारी]] * हतिधा, मराँची, ताजपुर आउ ढेरमनी == उल्लेखनीय लोग == * [[कार्तिकेय सिंह]], [[बिहार]]के पूर्व [[विधि आउ न्याय मन्त्रालय, भारत सरकार|विधिमन्त्री]] * [[सूरजभान सिंह]], सबसे ताकतवर भारतीय राजनेता आउ बलियासे पूर्व सांसद् आउ मोकामासे विधायक । ऊ दिलीप सिंहके हरैलन जे बिहार सरकारमे मन्त्री हलन । * वीना देवी, सूरजभान सिंहके पत्नी आउ [[मुङ्गेर लोकसभा क्षेत्र]]के पूर्व सांसद् == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] oc3ql3j613mo9psybhttdzytelp1jec 81636 81633 2026-10-07T05:42:18Z अनिरुद्ध कुमार 172 /* भारतीय स्वाधिनता आन्दोलन */ 81636 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = मोकामा | other_name = | type = नगर | image = | alt = | caption = | nickname = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 13 | mapframe-point = कौनो नै | pushpin_map = भारत बिहार | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहार, भारतमे स्थिति | coordinates = {{coord|25|23|23.28|N|85|55|08.75|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके क्षेत्र|क्षेत्र]] | subdivision_type3 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[मगध]] | subdivision_name3 = [[पटना जिला|पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = नगरपरिषद् | governing_body = ग्रामपञ्चायत | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 48 | population_total = 202411 | population_as_of = २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = ८०३३०१,८०३३०२,८०३३०३ | area_code = +९१-६१३२ | area_code_type = टेलीफोन कोड | registration_plate = br-01 | custom_label1_sec1 = [[मानव लिङ्गानुपात|लिङ्गानुपात]] | custom_data1_sec1 = १०००/८९२ [[पुरुष|♂]]/[[महिला|♀]] | custom_label1_sec2 = [[भारतके जलवायु|जलवायु]] | custom_data1_sec2 = [[भारतके जलवायु क्षेत्र|ETh]] <small>([[कोपेन जलवायु वर्गीकरण|कोपेन]])</small> | footnotes = | custom_label2_sec1 = साक्षरता | custom_data2_sec1 = ९६.४% | custom_label3_sec1 = [[लोकसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data3_sec1 = [[मुङ्गेर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र|मुङ्गेर]] | custom_label4_sec1 = [[विधानसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data4_sec1 = [[मोकामा विधानसभा क्षेत्र|मोकामा(१८३)]] | custom_label2_sec2 = [[वर्षा (मौसम विज्ञान)|वर्षा]] | custom_data2_sec2 = {{convert|1000|mm|in}} }} '''मोकामा''' [[भारत]]के [[बिहार]] राज्यके [[पटना जिला]]मे स्थित एगो नगर आउ नगरपालिका परिषद हे । ई पटनासे ९० किलोमीटर (५६ मील) पूरुबमे [[गङ्गानदी]]के दक्षिणी किनारा पर बसल हे । मोकामा उत्तर आउ दक्षिण बिहारके जोड़ेवाला नगर हे आउ हियाँ भारतमे दालके दोसर सबसे जादे उत्पादन होवहे । स्वाधिनताके बाद ई बिहार राज्यमे एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे उभरलै । ई पटना जिलाके सबसे महत्वपूर्ण नगरमे से एक हे । == भारतीय स्वाधिनता आन्दोलन == जने क्रान्तिकारी स्वाधिनता सेनानी [[प्रफुल्ल चाकी]]शहीद होलथिन हल हुआँ [[शहीद]] द्वार बनल हय। लोग हर बरिस उनकर पुण्यतिथि मनाव हथिन । लल्दिन साहब मोकामाके एगो आउ प्रसिद्ध स्वाधिनता सेनानी हथिन जे स्वाधिनता सङ्ग्राममे योगदान देलन आउ ब्रिटिश शासन खनि जेलो गेलन । ऊ अपन जीवनभर मोकामाके लोगके कल्याणला काम करलन । मोकामाके भारत वैगन इञ्जीनियरिङ्ग कम्पनीके फिरसे खोलेमे उनकर महत्वपूर्ण योगदान रहलै जे हजारन परिवारके आयके स्रोत हय । == परिवहन == मोकामा भारतके सब प्रमुख नगरसे रेल आउ सड़क मार्गसे जुड़ल हे । हाथिदाह [[राष्ट्रिय राजमार्ग ८० (भारत)|रारा ८०]] आउ [[राष्ट्रिय राजमार्ग ३१ (भारत)|रारा ३१]] के जङ्क्शन बिन्दु हे । [[मोकामा जङ्क्शन]] रेलवे स्टेशन हे जे पटना-हावड़ा मुख्य रेलमार्ग पर महत्वपूर्ण स्टेशनमे से एक हे । मोकामा [[राष्ट्रिय जलमार्ग १ (भारत)|राष्ट्रिय जलमार्ग १]] से जुड़ल हे । == जनसाङ्ख्यिकी == २०११ के अनुसार मोकामाके जनसङ्ख्या ८४,१२९ हलै ।<ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/town/801383-mokameh-bihar.html|title=Mokameh Nagar Parishad City Population Census 2011-2021 &#124; Bihar}}</ref> पुरुष जनसङ्ख्याके ५२.२% आउ महिला ४७.८% हलन । जनसङ्ख्याके ९४.३४% हिन्दु हलन जखनिकि शेष ५.६६% सहजातीय अल्पसङ्ख्यकसे हलन । जनसङ्ख्याके ५.१% मुसलमान हलन । पुरुष साक्षरता लगभग ९९% रहलै जखनिकि महिला साक्षरता ९३.८% रहलै । ८,९९५ लोग ० से 6 बरिसके हलन जे जनसङ्ख्याके १४.८२% के प्रतिनिधित्व कर हलन । साक्षरता दर ७२.७९% हलै जे राज्यके औसत ६१.८०% से अधिक हलन । महिला लिङ्गानुपात राज्य औसत ९१८ के मुकाबले ८८० रहलै । एकर अतिरिक्त मोकामामे लैकनके लिङ्गानुपात ८६९ हलै जखनिकि राज्यके औसत ९३५ रहलै । == गाँओ == * [[मोकामा घाट]] * [[औण्टा]] * [[लखनचन्द]] * [[घोसवारी]] * हतिधा, मराँची, ताजपुर आउ ढेरमनी == उल्लेखनीय लोग == * [[कार्तिकेय सिंह]], [[बिहार]]के पूर्व [[विधि आउ न्याय मन्त्रालय, भारत सरकार|विधिमन्त्री]] * [[सूरजभान सिंह]], सबसे ताकतवर भारतीय राजनेता आउ बलियासे पूर्व सांसद् आउ मोकामासे विधायक । ऊ दिलीप सिंहके हरैलन जे बिहार सरकारमे मन्त्री हलन । * वीना देवी, सूरजभान सिंहके पत्नी आउ [[मुङ्गेर लोकसभा क्षेत्र]]के पूर्व सांसद् == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] agoqict369hqy44t2feakmapgargbk5 81637 81636 2026-10-07T05:44:26Z अनिरुद्ध कुमार 172 /* परिवहन */ 81637 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = मोकामा | other_name = | type = नगर | image = | alt = | caption = | nickname = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 13 | mapframe-point = कौनो नै | pushpin_map = भारत बिहार | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहार, भारतमे स्थिति | coordinates = {{coord|25|23|23.28|N|85|55|08.75|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके क्षेत्र|क्षेत्र]] | subdivision_type3 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[मगध]] | subdivision_name3 = [[पटना जिला|पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = नगरपरिषद् | governing_body = ग्रामपञ्चायत | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 48 | population_total = 202411 | population_as_of = २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = ८०३३०१,८०३३०२,८०३३०३ | area_code = +९१-६१३२ | area_code_type = टेलीफोन कोड | registration_plate = br-01 | custom_label1_sec1 = [[मानव लिङ्गानुपात|लिङ्गानुपात]] | custom_data1_sec1 = १०००/८९२ [[पुरुष|♂]]/[[महिला|♀]] | custom_label1_sec2 = [[भारतके जलवायु|जलवायु]] | custom_data1_sec2 = [[भारतके जलवायु क्षेत्र|ETh]] <small>([[कोपेन जलवायु वर्गीकरण|कोपेन]])</small> | footnotes = | custom_label2_sec1 = साक्षरता | custom_data2_sec1 = ९६.४% | custom_label3_sec1 = [[लोकसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data3_sec1 = [[मुङ्गेर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र|मुङ्गेर]] | custom_label4_sec1 = [[विधानसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data4_sec1 = [[मोकामा विधानसभा क्षेत्र|मोकामा(१८३)]] | custom_label2_sec2 = [[वर्षा (मौसम विज्ञान)|वर्षा]] | custom_data2_sec2 = {{convert|1000|mm|in}} }} '''मोकामा''' [[भारत]]के [[बिहार]] राज्यके [[पटना जिला]]मे स्थित एगो नगर आउ नगरपालिका परिषद हे । ई पटनासे ९० किलोमीटर (५६ मील) पूरुबमे [[गङ्गानदी]]के दक्षिणी किनारा पर बसल हे । मोकामा उत्तर आउ दक्षिण बिहारके जोड़ेवाला नगर हे आउ हियाँ भारतमे दालके दोसर सबसे जादे उत्पादन होवहे । स्वाधिनताके बाद ई बिहार राज्यमे एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे उभरलै । ई पटना जिलाके सबसे महत्वपूर्ण नगरमे से एक हे । == भारतीय स्वाधिनता आन्दोलन == जने क्रान्तिकारी स्वाधिनता सेनानी [[प्रफुल्ल चाकी]]शहीद होलथिन हल हुआँ [[शहीद]] द्वार बनल हय। लोग हर बरिस उनकर पुण्यतिथि मनाव हथिन । लल्दिन साहब मोकामाके एगो आउ प्रसिद्ध स्वाधिनता सेनानी हथिन जे स्वाधिनता सङ्ग्राममे योगदान देलन आउ ब्रिटिश शासन खनि जेलो गेलन । ऊ अपन जीवनभर मोकामाके लोगके कल्याणला काम करलन । मोकामाके भारत वैगन इञ्जीनियरिङ्ग कम्पनीके फिरसे खोलेमे उनकर महत्वपूर्ण योगदान रहलै जे हजारन परिवारके आयके स्रोत हय । == परिवहन == मोकामा भारतके सब प्रमुख नगरसे रेल आउ सड़क मार्गसे जुड़ल हे । [[हाथिदाह]] [[राष्ट्रिय राजमार्ग ८० (भारत)|रारा ८०]] आउ [[राष्ट्रिय राजमार्ग ३१ (भारत)|रारा ३१]] के जङ्क्शन बिन्दु हे । [[मोकामा जङ्क्शन]] रेलवे स्टेशन हे जे [[पटना]]-[[हावड़ा]] मुख्य रेलमार्ग पर महत्वपूर्ण स्टेशनमे से एक हे । मोकामा [[राष्ट्रिय जलमार्ग १ (भारत)|राष्ट्रिय जलमार्ग १]] से जुड़ल हे । == जनसाङ्ख्यिकी == २०११ के अनुसार मोकामाके जनसङ्ख्या ८४,१२९ हलै ।<ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/town/801383-mokameh-bihar.html|title=Mokameh Nagar Parishad City Population Census 2011-2021 &#124; Bihar}}</ref> पुरुष जनसङ्ख्याके ५२.२% आउ महिला ४७.८% हलन । जनसङ्ख्याके ९४.३४% हिन्दु हलन जखनिकि शेष ५.६६% सहजातीय अल्पसङ्ख्यकसे हलन । जनसङ्ख्याके ५.१% मुसलमान हलन । पुरुष साक्षरता लगभग ९९% रहलै जखनिकि महिला साक्षरता ९३.८% रहलै । ८,९९५ लोग ० से 6 बरिसके हलन जे जनसङ्ख्याके १४.८२% के प्रतिनिधित्व कर हलन । साक्षरता दर ७२.७९% हलै जे राज्यके औसत ६१.८०% से अधिक हलन । महिला लिङ्गानुपात राज्य औसत ९१८ के मुकाबले ८८० रहलै । एकर अतिरिक्त मोकामामे लैकनके लिङ्गानुपात ८६९ हलै जखनिकि राज्यके औसत ९३५ रहलै । == गाँओ == * [[मोकामा घाट]] * [[औण्टा]] * [[लखनचन्द]] * [[घोसवारी]] * हतिधा, मराँची, ताजपुर आउ ढेरमनी == उल्लेखनीय लोग == * [[कार्तिकेय सिंह]], [[बिहार]]के पूर्व [[विधि आउ न्याय मन्त्रालय, भारत सरकार|विधिमन्त्री]] * [[सूरजभान सिंह]], सबसे ताकतवर भारतीय राजनेता आउ बलियासे पूर्व सांसद् आउ मोकामासे विधायक । ऊ दिलीप सिंहके हरैलन जे बिहार सरकारमे मन्त्री हलन । * वीना देवी, सूरजभान सिंहके पत्नी आउ [[मुङ्गेर लोकसभा क्षेत्र]]के पूर्व सांसद् == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] 2x27b87uwm6uquumoatcdeeemck3jmq 81638 81637 2026-10-07T05:48:40Z अनिरुद्ध कुमार 172 /* गाँओ */ 81638 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = मोकामा | other_name = | type = नगर | image = | alt = | caption = | nickname = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 13 | mapframe-point = कौनो नै | pushpin_map = भारत बिहार | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहार, भारतमे स्थिति | coordinates = {{coord|25|23|23.28|N|85|55|08.75|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके क्षेत्र|क्षेत्र]] | subdivision_type3 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[मगध]] | subdivision_name3 = [[पटना जिला|पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = नगरपरिषद् | governing_body = ग्रामपञ्चायत | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 48 | population_total = 202411 | population_as_of = २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = ८०३३०१,८०३३०२,८०३३०३ | area_code = +९१-६१३२ | area_code_type = टेलीफोन कोड | registration_plate = br-01 | custom_label1_sec1 = [[मानव लिङ्गानुपात|लिङ्गानुपात]] | custom_data1_sec1 = १०००/८९२ [[पुरुष|♂]]/[[महिला|♀]] | custom_label1_sec2 = [[भारतके जलवायु|जलवायु]] | custom_data1_sec2 = [[भारतके जलवायु क्षेत्र|ETh]] <small>([[कोपेन जलवायु वर्गीकरण|कोपेन]])</small> | footnotes = | custom_label2_sec1 = साक्षरता | custom_data2_sec1 = ९६.४% | custom_label3_sec1 = [[लोकसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data3_sec1 = [[मुङ्गेर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र|मुङ्गेर]] | custom_label4_sec1 = [[विधानसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data4_sec1 = [[मोकामा विधानसभा क्षेत्र|मोकामा(१८३)]] | custom_label2_sec2 = [[वर्षा (मौसम विज्ञान)|वर्षा]] | custom_data2_sec2 = {{convert|1000|mm|in}} }} '''मोकामा''' [[भारत]]के [[बिहार]] राज्यके [[पटना जिला]]मे स्थित एगो नगर आउ नगरपालिका परिषद हे । ई पटनासे ९० किलोमीटर (५६ मील) पूरुबमे [[गङ्गानदी]]के दक्षिणी किनारा पर बसल हे । मोकामा उत्तर आउ दक्षिण बिहारके जोड़ेवाला नगर हे आउ हियाँ भारतमे दालके दोसर सबसे जादे उत्पादन होवहे । स्वाधिनताके बाद ई बिहार राज्यमे एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे उभरलै । ई पटना जिलाके सबसे महत्वपूर्ण नगरमे से एक हे । == भारतीय स्वाधिनता आन्दोलन == जने क्रान्तिकारी स्वाधिनता सेनानी [[प्रफुल्ल चाकी]]शहीद होलथिन हल हुआँ [[शहीद]] द्वार बनल हय। लोग हर बरिस उनकर पुण्यतिथि मनाव हथिन । लल्दिन साहब मोकामाके एगो आउ प्रसिद्ध स्वाधिनता सेनानी हथिन जे स्वाधिनता सङ्ग्राममे योगदान देलन आउ ब्रिटिश शासन खनि जेलो गेलन । ऊ अपन जीवनभर मोकामाके लोगके कल्याणला काम करलन । मोकामाके भारत वैगन इञ्जीनियरिङ्ग कम्पनीके फिरसे खोलेमे उनकर महत्वपूर्ण योगदान रहलै जे हजारन परिवारके आयके स्रोत हय । == परिवहन == मोकामा भारतके सब प्रमुख नगरसे रेल आउ सड़क मार्गसे जुड़ल हे । [[हाथिदाह]] [[राष्ट्रिय राजमार्ग ८० (भारत)|रारा ८०]] आउ [[राष्ट्रिय राजमार्ग ३१ (भारत)|रारा ३१]] के जङ्क्शन बिन्दु हे । [[मोकामा जङ्क्शन]] रेलवे स्टेशन हे जे [[पटना]]-[[हावड़ा]] मुख्य रेलमार्ग पर महत्वपूर्ण स्टेशनमे से एक हे । मोकामा [[राष्ट्रिय जलमार्ग १ (भारत)|राष्ट्रिय जलमार्ग १]] से जुड़ल हे । == जनसाङ्ख्यिकी == २०११ के अनुसार मोकामाके जनसङ्ख्या ८४,१२९ हलै ।<ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/town/801383-mokameh-bihar.html|title=Mokameh Nagar Parishad City Population Census 2011-2021 &#124; Bihar}}</ref> पुरुष जनसङ्ख्याके ५२.२% आउ महिला ४७.८% हलन । जनसङ्ख्याके ९४.३४% हिन्दु हलन जखनिकि शेष ५.६६% सहजातीय अल्पसङ्ख्यकसे हलन । जनसङ्ख्याके ५.१% मुसलमान हलन । पुरुष साक्षरता लगभग ९९% रहलै जखनिकि महिला साक्षरता ९३.८% रहलै । ८,९९५ लोग ० से 6 बरिसके हलन जे जनसङ्ख्याके १४.८२% के प्रतिनिधित्व कर हलन । साक्षरता दर ७२.७९% हलै जे राज्यके औसत ६१.८०% से अधिक हलन । महिला लिङ्गानुपात राज्य औसत ९१८ के मुकाबले ८८० रहलै । एकर अतिरिक्त मोकामामे लैकनके लिङ्गानुपात ८६९ हलै जखनिकि राज्यके औसत ९३५ रहलै । == गाँव == मोकामा के आसपास अनेक गाँव हय। जेकरा में कुछ नाम- [[मोकामा घाट]], [[औण्टा]], [[लखनचन्द]], [[घोसवारी]], [[हतिधा]], [[मराँची]], [[ताजपुर]] आदि हय। == उल्लेखनीय लोग == * [[कार्तिकेय सिंह]], [[बिहार]]के पूर्व [[विधि आउ न्याय मन्त्रालय, भारत सरकार|विधिमन्त्री]] * [[सूरजभान सिंह]], सबसे ताकतवर भारतीय राजनेता आउ बलियासे पूर्व सांसद् आउ मोकामासे विधायक । ऊ दिलीप सिंहके हरैलन जे बिहार सरकारमे मन्त्री हलन । * वीना देवी, सूरजभान सिंहके पत्नी आउ [[मुङ्गेर लोकसभा क्षेत्र]]के पूर्व सांसद् == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] c0abohxsmsjnxbh4zyfphlvnvjuk2he 81639 81638 2026-10-07T05:50:23Z अनिरुद्ध कुमार 172 /* उल्लेखनीय लोग */ 81639 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = मोकामा | other_name = | type = नगर | image = | alt = | caption = | nickname = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 13 | mapframe-point = कौनो नै | pushpin_map = भारत बिहार | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = बिहार, भारतमे स्थिति | coordinates = {{coord|25|23|23.28|N|85|55|08.75|E|display=inline,title}} | subdivision_type = देश | subdivision_name = भारत | subdivision_type1 = [[भारतके राज्य आउ केन्द्रशासितप्रदेश|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतके क्षेत्र|क्षेत्र]] | subdivision_type3 = [[भारतके जिलाके सूची|जिला]] | subdivision_name1 = [[बिहार]] | subdivision_name2 = [[मगध]] | subdivision_name3 = [[पटना जिला|पटना]] | established_title = <!-- स्थापना --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = नगरपरिषद् | governing_body = ग्रामपञ्चायत | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 48 | population_total = 202411 | population_as_of = २०११ | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = प्रचलित | demographics1_info1 = [[मगही भाषा|मगही]] | time_zone1 = [[भारतीय मानक समय|भामास]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = [[डाक सूचकाङ्क सङ्ख्या|पिनकोड]] | postal_code = ८०३३०१,८०३३०२,८०३३०३ | area_code = +९१-६१३२ | area_code_type = टेलीफोन कोड | registration_plate = br-01 | custom_label1_sec1 = [[मानव लिङ्गानुपात|लिङ्गानुपात]] | custom_data1_sec1 = १०००/८९२ [[पुरुष|♂]]/[[महिला|♀]] | custom_label1_sec2 = [[भारतके जलवायु|जलवायु]] | custom_data1_sec2 = [[भारतके जलवायु क्षेत्र|ETh]] <small>([[कोपेन जलवायु वर्गीकरण|कोपेन]])</small> | footnotes = | custom_label2_sec1 = साक्षरता | custom_data2_sec1 = ९६.४% | custom_label3_sec1 = [[लोकसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data3_sec1 = [[मुङ्गेर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र|मुङ्गेर]] | custom_label4_sec1 = [[विधानसभा]] निर्वाचन क्षेत्र | custom_data4_sec1 = [[मोकामा विधानसभा क्षेत्र|मोकामा(१८३)]] | custom_label2_sec2 = [[वर्षा (मौसम विज्ञान)|वर्षा]] | custom_data2_sec2 = {{convert|1000|mm|in}} }} '''मोकामा''' [[भारत]]के [[बिहार]] राज्यके [[पटना जिला]]मे स्थित एगो नगर आउ नगरपालिका परिषद हे । ई पटनासे ९० किलोमीटर (५६ मील) पूरुबमे [[गङ्गानदी]]के दक्षिणी किनारा पर बसल हे । मोकामा उत्तर आउ दक्षिण बिहारके जोड़ेवाला नगर हे आउ हियाँ भारतमे दालके दोसर सबसे जादे उत्पादन होवहे । स्वाधिनताके बाद ई बिहार राज्यमे एक औद्योगिक क्षेत्रके रूपमे उभरलै । ई पटना जिलाके सबसे महत्वपूर्ण नगरमे से एक हे । == भारतीय स्वाधिनता आन्दोलन == जने क्रान्तिकारी स्वाधिनता सेनानी [[प्रफुल्ल चाकी]]शहीद होलथिन हल हुआँ [[शहीद]] द्वार बनल हय। लोग हर बरिस उनकर पुण्यतिथि मनाव हथिन । लल्दिन साहब मोकामाके एगो आउ प्रसिद्ध स्वाधिनता सेनानी हथिन जे स्वाधिनता सङ्ग्राममे योगदान देलन आउ ब्रिटिश शासन खनि जेलो गेलन । ऊ अपन जीवनभर मोकामाके लोगके कल्याणला काम करलन । मोकामाके भारत वैगन इञ्जीनियरिङ्ग कम्पनीके फिरसे खोलेमे उनकर महत्वपूर्ण योगदान रहलै जे हजारन परिवारके आयके स्रोत हय । == परिवहन == मोकामा भारतके सब प्रमुख नगरसे रेल आउ सड़क मार्गसे जुड़ल हे । [[हाथिदाह]] [[राष्ट्रिय राजमार्ग ८० (भारत)|रारा ८०]] आउ [[राष्ट्रिय राजमार्ग ३१ (भारत)|रारा ३१]] के जङ्क्शन बिन्दु हे । [[मोकामा जङ्क्शन]] रेलवे स्टेशन हे जे [[पटना]]-[[हावड़ा]] मुख्य रेलमार्ग पर महत्वपूर्ण स्टेशनमे से एक हे । मोकामा [[राष्ट्रिय जलमार्ग १ (भारत)|राष्ट्रिय जलमार्ग १]] से जुड़ल हे । == जनसाङ्ख्यिकी == २०११ के अनुसार मोकामाके जनसङ्ख्या ८४,१२९ हलै ।<ref>{{Cite web|url=http://www.census2011.co.in/data/town/801383-mokameh-bihar.html|title=Mokameh Nagar Parishad City Population Census 2011-2021 &#124; Bihar}}</ref> पुरुष जनसङ्ख्याके ५२.२% आउ महिला ४७.८% हलन । जनसङ्ख्याके ९४.३४% हिन्दु हलन जखनिकि शेष ५.६६% सहजातीय अल्पसङ्ख्यकसे हलन । जनसङ्ख्याके ५.१% मुसलमान हलन । पुरुष साक्षरता लगभग ९९% रहलै जखनिकि महिला साक्षरता ९३.८% रहलै । ८,९९५ लोग ० से 6 बरिसके हलन जे जनसङ्ख्याके १४.८२% के प्रतिनिधित्व कर हलन । साक्षरता दर ७२.७९% हलै जे राज्यके औसत ६१.८०% से अधिक हलन । महिला लिङ्गानुपात राज्य औसत ९१८ के मुकाबले ८८० रहलै । एकर अतिरिक्त मोकामामे लैकनके लिङ्गानुपात ८६९ हलै जखनिकि राज्यके औसत ९३५ रहलै । == गाँव == मोकामा के आसपास अनेक गाँव हय। जेकरा में कुछ नाम- [[मोकामा घाट]], [[औण्टा]], [[लखनचन्द]], [[घोसवारी]], [[हतिधा]], [[मराँची]], [[ताजपुर]] आदि हय। == उल्लेखनीय लोग == * [[कार्तिकेय सिंह]], [[बिहार]]के पूर्व [[विधि आउ न्याय मन्त्रालय, भारत सरकार|विधिमन्त्री]] * [[सूरजभान सिंह]], भारतीय राजनेता आउ बलियासे पूर्व सांसद् आउ मोकामासे विधायक । ऊ दिलीप सिंहके हरैलन जे बिहार सरकारमे मन्त्री हलन । * वीना देवी, सूरजभान सिंहके पत्नी आउ [[मुङ्गेर लोकसभा क्षेत्र]]के पूर्व सांसद् == सन्दर्भ == {{टिप्पणीसूची}} {{पटना प्रमण्डल}} [[श्रेणी:पटना जिलामे नगर]] oyqofufc3lhltkhfy9zt4sj5g7w2ari