विकिपिडिया maiwiki https://mai.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter मेडिया विशेष वार्ता प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता फाइल फाइल वार्ता मेडियाविकि मेडियाविकि वार्ता आकृति आकृति वार्ता मद्दत मद्दत वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल वार्ता Event Event talk हनुमाननगर 0 5756 278790 217922 2026-07-26T01:27:56Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 278790 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = हनुमाननगर |other_name = |native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = [[गाउँ विकास समिति]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = <!-- NepalSaptariDistrictmap.png --> |mapsize = 300px |map_caption = |pushpin_map = नेपाल |pushpin_label_position = bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption = <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालकऽ अञ्चलसभ|अञ्चल]] |subdivision_name1 = [[सगरमाथा अञ्चल]] |subdivision_type2 = [[नेपालकऽ जिलासभ|जिला]] |subdivision_name2 = [[सप्तरी जिला|सप्तरी]] |<!-- Politics --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area --> |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> <!-- Population --> |population_as_of = २०५८ |population_footnotes = |population_note = |population_total = ५०८१ |population_density_km2 = auto |population_blank1_title = Ethnicities <!-- General information --> |timezone = [[नेपालक प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd= 26.30 |longd= 86.51 |coordinates_display = title |coordinates_type = type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = |postal_code = |area_code = ०३१ |blank_name = |blank_info = |website = |footnotes = }} '''हनुमाननगर''' सप्तरी जिल्लाकऽ एक गाविस छी । हाल [[हनुमाननगर कङ्कालिनी नगरपालिका|हनुमाननगर कंकालिनी]] नगरपालिकामे पड़ैत अछि। ==इतिहास(History)== सप्तरी जिल्लाकऽ सबसँ बेसी पुराण सहर हनुमाननगर छी । एक्कर नामाकंन एहिठामकऽ हनुमान जी के मूर्ति रहलाहके कारणेँ हनुमाननगर भेल से सहजे अनुमान होइत अछि । ई [[सगरमाथा अञ्चल]]के सदरमुकाम आ [[सप्तरी जिला|सप्तरी]]के सदरमुकाम सेहो छल । भारत कऽ स्वतन्त्रता सेनानी के सेहो एहिठाम केद केने छल । तकर उपरान्त एहिठाम क जनता केद तोडा क भागै मे हिन्कर साथ देलक । हनुमाननगरके कछेरमे कोशी नदी बहैत अछि । तकर बाद कोशी नदी मे बाढिके प्रभाव अजगुते बढ लाग्ल ।तत्कालीन शासक वर्गद्धारा सदरमुकाम घुसका'वाक निर्णय केल गेल ।फलस्वरुप सदरमुकाम [[राजविराज]] छलि गेल ।अखन राजविराज से १२ कि मि पूर्व मे पडैत अछि । आ महेन्द्र राजमार्ग सँ ६ कि मि दक्षिण अछि ।हनुमान जि के मूर्तिके कारणे इ गाम चर्चित अछि ।अखन कत एह मूर्ति बरण क्यो पुर्णरुपेण नहि केने अछि । विश्वके अति कमे ठाममे इ मूर्ति पावल जाइत अछि । ==जनसंख्या(Population)== बि सँ २०६८ अनुसार एहि ठामकऽ कूल जनसंख्या ६,२७५ रहल अछि । जहिमें पुरुष ३,१८५ आर महिला ३,०९० अछि । एहि ठाम यादब, अमात, ब्राहमण, मडण्ल, हलुवाई, खतबे, डोम, पण्डित, मुखिया, कोरि, बनियाँ, सोनार , आदी मधेशी समुदाय बसोबास करैत अछि । हिन्दु ,मुस्लीम, जैन धर्म अछि । == भाषा (Language) == एहि ठाम सबसँ बेसी मैथिली भाषाके प्रयोग होइत अछि। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ (Reference)== {{reflist}} सन्दर्भ पोथी १.सप्तरीको राजनितिक तथा केहि धार्मिक स्थल ईतिहास (प्रा. हरिकान्तलाल दास) २.नगरपालिका राजबिराज ३.वैराग देखि बचाव सम्म (डा.सिके राउत) ==बाह्य जडीसभ (External Links)== 1.[https://ilovemithila.com/ I Love Mithila] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210430202827/https://www.ilovemithila.com/ |date=2021-04-30 }} - हनुमाननगर mvsyezz08msad7v3lvq94trmuq4k94u हिरोपन्ती 0 8661 278791 248136 2026-07-26T01:33:36Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 278791 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = हिरोपन्ती | image = Heropanti_Poster.jpg | caption = हिरोपन्ती पोस्टर | alt = | director = सब्बीर खान | producer = [[साजिद नाडियाडवाला]] | writer = संजीव दुत्ता |based on = परुगु | story = [[भास्कर (निर्देशक)|भास्कर]] | starring = [[टाइगर श्राफ]]<br />[[कृति सेनन]]<br />[[प्रकाश राज]] | music = [[साजिद-वाजिद]]<br />मज मुसिक<br />मुस्तफा जाहिद | cinematography = हरी वेदान्तम | editing = जन कार्नोचन | studio = नाडियाडवाला ग्रान्डसन इन्टरटेनमेन्ट | distributor = [[युटिभी मोसन पिक्चर्स]] | runtime = १४६ मिनेट | released = {{Film date|2014|05|23|df=y}} | country = भारत | language = हिन्दी | budget = {{INRConvert|210|m}} | gross = {{INRConvert|650|m}}(विश्वव्यापी कमाई)<ref>{{cite web |url=http://www.bollyboxofficecollection.com/heropanti-movie-3rd-week-thursday21st-day-worldwide-box-office-collection/ |title=Heropanti Movie 3rd Week Thursday(21st Day) Worldwide Box Office Collection |publisher=BollyBoxOfficeCollection |date=23 May 2014 |accessdate=23 August 2014 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129022447/http://www.bollyboxofficecollection.com/heropanti-movie-3rd-week-thursday21st-day-worldwide-box-office-collection/ |dead-url=yes }}</ref> }} '''हिरोपन्ती''' एक भारतीय बलिउड चलचित्र छी, जेकर निर्देशन सब्बीर खान केलक अछि । ई चलचित्रक निर्माण [[साजिद नाडियाडवाला]] केनए अछि । ई चलचित्रक मुख्य पात्र [[टाइगर श्राफ]] आ [[कृति सेनन]] छी । ई [[टाइगर श्राफ]]क पहिल चलचित्र छी आर [[कृति सेनन]]क ई पहिल बलिउड चलचित्र छी।<ref>{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/tiger-shroff-to-make-his-bollywood-debut-with-heropanti-250755 |title=Tiger Shroff to make his Bollywood debut with Heropanti &#124; NDTV Movies.com |publisher=Movies.ndtv.com |date=3 August 2012 |accessdate=15 May 2014 |archive-date=30 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150630225741/http://movies.ndtv.com/bollywood/tiger-shroff-to-make-his-bollywood-debut-with-heropanti-250755 |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/tiger-shroffs-debut-film-heropanti-to-release-next-year/1175552/ |title=Tiger Shroff's debut film 'Heropanti' to release next year |publisher=Indian Express |date=28 September 2013 |accessdate=15 May 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1691531/Kriti-Sanon-finalized-opposite-Tiger-in-Heropanti|title=Bollywood News Kriti Sanon finalized opposite Tiger in Heropanti|publisher=BOLLYWOODhungama}}</ref><ref>{{cite web|author= |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Ive-never-felt-sidelined-Heropanti-actress-Kirti-Sanon/articleshow/34722258.cms |title=I've never felt sidelined: Heropanti actress Kirti Sanon – The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=6 May 2014 |accessdate=15 May 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Sabbir Khan to make debut of 21 new Actors in Heropanti|url=http://news.biharprabha.com/2014/04/sabbir-khan-to-make-debut-of-21-new-actors-in-heropanti/|publisher=news.biharprabha.com|accessdate=23 April 2014|archive-date=15 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815103135/https://news.biharprabha.com/2014/04/sabbir-khan-to-make-debut-of-21-new-actors-in-heropanti/|dead-url=yes}}</ref> ==पात्रसभ== * [[टाइगर श्राफ]] - बबलू * [[कृति सेनन]] - डिंपी * [[प्रकाश राज]] - चौधरी * संदीपा धार - रेणु * विक्रम सिंह - रज्जो फौजी * शिरीश शर्मा - पुलिस * समीर जय सिंह - भूपपी * के सी शंकर - पप्पी * [[सुनील ग्रोवर]] - ड्राईवर ==कहानी== {{stub}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== * {{Facebook|Heropanti}} * {{IMDb title|tt3142232}} ==एहो सभ देखु== [[श्रेणी:भारतीय चलचित्रसभ]] 6lovu3nbf0jd3lj6a97lmvgv16bmm7k एलेन ट्युरिङ 0 11489 278774 82529 2026-07-25T14:53:48Z Bijay Chaurasia 7 278774 wikitext text/x-wiki {{प्रयोगकर्ता:बिप्लब आनन्द/Infobox/person}} एलन मैथिसन ट्युरिङ्ग (२३ जुन १९१२ – ७ जुन १९५४) एकटा अंग्रेज गणितज्ञ, कम्प्युटर वैज्ञानिक, तर्कशास्त्री, गुप्तलेख विश्लेषक, दार्शनिक आ सैद्धान्तिक जीवविज्ञानी छलाह। सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञानक विकासमे हुनकर प्रभाव बहुत महत्वपूर्ण रहल। ओ एल्गोरिदम आ गणनाक अवधारणाकेँ ट्युरिङ्ग मशीनक माध्यमसँ औपचारिक रूप देलनि, जेकरा सामान्य प्रयोजनक कम्प्युटरक एकटा मॉडल मानल जा सकैत अछि। ट्युरिङ्गकेँ व्यापक रूपसँ सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञानक जनक मानल जाइत अछि। a57oqhqyd6g1vzmd9hvtnsrzrh1j4nz 278775 278774 2026-07-25T14:56:20Z Bijay Chaurasia 7 278775 wikitext text/x-wiki {{प्रयोगकर्ता:बिप्लब आनन्द/Infobox/person}} एलन मैथिसन ट्युरिङ्ग (२३ जुन १९१२ – ७ जुन १९५४) एकटा अंग्रेज गणितज्ञ, कम्प्युटर वैज्ञानिक, तर्कशास्त्री, गुप्तलेख विश्लेषक, दार्शनिक आ सैद्धान्तिक जीवविज्ञानी छलाह। सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञानक विकासमे हुनकर प्रभाव बहुत महत्वपूर्ण रहल। ओ एल्गोरिदम आ गणनाक अवधारणाकेँ ट्युरिङ्ग मशीनक माध्यमसँ औपचारिक रूप देलनि, जेकरा सामान्य प्रयोजनक कम्प्युटरक एकटा मॉडल मानल जा सकैत अछि। ट्युरिङ्गकेँ व्यापक रूपसँ सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञानक जनक मानल जाइत अछि। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== tmdpgzqmk815qu07ilyif5q3ovdc3q6 278780 278775 2026-07-25T15:02:50Z Bijay Chaurasia 7 [[WP:HC|HotCat]] द्वारा [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] जुड़ल 278780 wikitext text/x-wiki {{प्रयोगकर्ता:बिप्लब आनन्द/Infobox/person}} एलन मैथिसन ट्युरिङ्ग (२३ जुन १९१२ – ७ जुन १९५४) एकटा अंग्रेज गणितज्ञ, कम्प्युटर वैज्ञानिक, तर्कशास्त्री, गुप्तलेख विश्लेषक, दार्शनिक आ सैद्धान्तिक जीवविज्ञानी छलाह। सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञानक विकासमे हुनकर प्रभाव बहुत महत्वपूर्ण रहल। ओ एल्गोरिदम आ गणनाक अवधारणाकेँ ट्युरिङ्ग मशीनक माध्यमसँ औपचारिक रूप देलनि, जेकरा सामान्य प्रयोजनक कम्प्युटरक एकटा मॉडल मानल जा सकैत अछि। ट्युरिङ्गकेँ व्यापक रूपसँ सैद्धान्तिक कम्प्युटर विज्ञानक जनक मानल जाइत अछि। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] 2vmarbp3xrusxbw98nnnrexk1bn4gdt श्रीपुर, महोत्तरी 0 15639 278771 278764 2026-07-25T12:11:48Z Biplab Anand 8 सम्पादन आपस कएल गेल [[Special:Contributions/Bipin BP|Bipin BP]] ([[User talk:Bipin BP|talk]]) सँ अन्तिम संशोधन धरि एकरा द्वारा [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]। 255806 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info --> |name = {{Pagename}} |other_name =बिपिन देवदास |native_name = Shripur |nickname =टार मटोर |settlement_type = [[गाउँ विकास समिति]] |motto = <!-- images and maps --> |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |mapsize = |map_caption = |pushpin_map =नेपाल |pushpin_label_position =किनार |pushpin_mapsize =300 |pushpin_map_caption =नेपालक नक्शामे {{Pagename}} अवस्थित क्षेत्र <!-- Location --> |subdivision_type = देश |subdivision_name = {{flag|नेपाल}} |subdivision_type1 = [[नेपालक अञ्चलसभ|अञ्चल]] |subdivision_name1 = [[जनकपुर उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] |subdivision_type2 = [[नेपालक जिलासभ|जिला]] |subdivision_name2 = [[महोत्तरी जिला|महोत्तरी]] <!-- Population --> |population_footnotes =<ref name="नेपालक राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)">{{cite web|title=नेपालको राष्ट्रिय जनगणना २०६८ (गाविस तह)|url=http://cbs.gov.np/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf|website=नेपाल सरकार|publisher=[[राष्ट्रिय योजना आयोग]]|date=नवम्बर २०१२|ref=केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग|access-date=2016-10-04|archive-date=2016-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202182818/http://cbs.gov.np/image/data/Population/VDC-Municipality%20in%20detail/VDC_Municipality.pdf|dead-url=yes}}</ref> |population_note = |population_as_of = २०६८ |population_total = 8237 |<!--politics--> |government_type =मधेश सरकार|government_footnotes =bipin devdas |leader_name = |leader_title =sunil yadav <!-- General information --> |timezone = [[नेपालक प्रमाणिक समय]] |utc_offset = +५:४५ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd= 26.52 |longd= 85.47 |coordinates_display = title |coordinates_type = type:adm2nd_region:NP_source:unmaps-enwiki |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = <!-- Area/postal codes & others --> }} '''{{Pagename}}''' [[नेपाल]]क [[मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र|मध्यमाञ्चल]] विकास क्षेत्र, [[जनकपुर अञ्चल]]क [[महोत्तरी जिला]]में अवस्थित [[गाउँ विकास समिति]] छी। वि.स. २०६८ क जनगणना अनुसार {{Pagename}}क जनसङ्ख्या ८,२३७ अछि।विि.सं २०७४ साल मे औरही नगर पालिका मे परिबर्तन कैैैल गेल। ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== *[[नेपालक प्रशासनिक विभाजन|नेपालक क्षेत्रीय वर्गीकरण]] {{महोत्तरी जिलाक गाविस तथा नगरपालिकासभ}} [[श्रेणी:महोत्तरी जिलाक गाविससभ]] e1uqtg01h0vhxoohuz3qvfom4ibqi9i विजयवाड़ा 0 17340 278787 245872 2026-07-26T00:10:10Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 278787 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = विजयवाड़ा</br>Vijayawada | native_name = విజయవాడ | native_name_lang = te | settlement_type = [[महानगर]] | image_skyline = Montage of Vijayawada.png | image_alt = | image_caption = विजयवाड़ाक स्थलसभ | nickname = विजयी स्थल | image_map = | map_alt = | map_caption = आन्ध्र प्रदेशक नक्सामे विजयवाड़ा | pushpin_map = India Andhra Pradesh | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 16.5193 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 80.6305 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = title | subdivision_type = देश | subdivision_name = [[भारत]] | subdivision_type1 = [[भारतक राज्य आ सङ्घीय राज्य क्षेत्रसभ|राज्य]] | subdivision_type2 = [[भारतक जिलासभ|जिला]] | subdivision_name1 = [[आन्ध्र प्रदेश]] | subdivision_name2 = [[कृष्ण जिला|कृष्ण]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = [[अर्जुन]] | named_for = [[विजयी]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name=profile>{{cite web|title=Vijayawada: A Profile|url=https://www.ourvmc.org/jnnurm/ch1.pdf|website=Vijayawada Municipal Corporation|accessdate=11 December 2015|page=1|format=PDF|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130009/https://www.ourvmc.org/jnnurm/ch1.pdf|dead-url=yes}}</ref> | area_total_km2 = 61.88 | area_metro_km2 = 110.44 | area_rank = [[List of cities in Andhra Pradesh|6th <small and conjusted>(in state)</small>]] | elevation_footnotes = <ref name=geo>{{cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/02/Vijayawada.html|title=Maps, Weather, and Airports for Vijayawada, India|work=fallingrain.com|access-date=2016-12-01|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314012409/http://www.fallingrain.com/world/IN/02/Vijayawada.html|dead-url=yes}}</ref> | elevation_m = 23 | population_total = 1034358 | population_as_of = २०११ | population_footnotes = <ref name="population">{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/india-andhrapradesh.php|title=Andhra Pradesh (India): Districts, Cities, Towns and Outgrowth Wards - Population Statistics in Maps and Charts|publisher=}}</ref><ref name=population1>{{cite web|title=Census 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=630453|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=2 July 2016}}</ref><ref name=population2>{{cite web|title=Census 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=630542|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=2 July 2016}}</ref> | population_density_km2 = 16939 | population_metro = 1491202 | population_metro_footnotes = <ref name="population" /> | population_rank = २७ (भारत)</br> २ (आन्ध्र प्रदेश) | population_demonym = विजयवाड़ावला<ref>{{cite news|title=Amidst land rush, malls vacant|url=http://www.deccanchronicle.com/140909/nation-current-affairs/article/amidst-land-rush-malls-vacant|accessdate=22 September 2014|work=Deccan Chronicle|date=9 September 2014}}</ref> | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = आधिकारिक | demographics1_info1 = [[तेलुगु भाषा|तेलुगु]] | timezone1 = [[भारतीय मानक समय]] | utc_offset1 = +५:३० | postal_code_type = डाक कोड | postal_code = ५२० XXX | area_code = +९१–८६६ | area_code_type = टेलिफोन कोड | registration_plate = AP–16 | website = {{URL|http://vijayawada.cdma.ap.gov.in}} | footnotes = }} '''विजयवाड़ा''' [[आन्ध्र प्रदेश]] [[प्रान्त]]क एक [[शहर]] छी । विजयवाड़ा आन्ध्र प्रदेशके पूर्व-मध्यमे कृष्णा नदीके तट पर अवस्थित अछि । दु हजार वर्ष पुरान ई शहर बैजवाड़ाके नामसँ सहो जानल जाइत अछि । ई नाम देवी कनकदुर्गाके नाम पर अछि, जकरा स्थानीय लोगसभ विजया कहैत अछि । ई क्षेत्र मन्दिरसभ आर गुफासभसँ भरल अछि । अही ठाम भगवान मालेश्वर कऽ प्रसिद्ध मन्दिर स्थित अछि । कहल जाइत अछि कि आदि शंकराचार्य ई मन्दिरमे आबिकऽ आओर अही ठाम पऽ श्रीचक्र स्थापित केनए छल । ==इतिहास== {{Panorama|image = File:Vijayawada landscape.jpg|height = 275|alt = |caption = विजयवाड़ाके झलक}} === जलवायु === {{Weather box |location = विजयवाड़ा (१९८१-२०१०) |metric first = yes |single line = yes |Jan high C = 30.2 |Feb high C = 32.9 |Mar high C = 35.7 |Apr high C = 37.9 |May high C = 40.0 |Jun high C = 37.6 |Jul high C = 33.9 |Aug high C = 32.8 |Sep high C = 33.1 |Oct high C = 32.1 |Nov high C = 31.2 |Dec high C = 30.2 |year high C = 34.0 |Jan low C = 18.6 |Feb low C = 20.3 |Mar low C = 22.7 |Apr low C = 25.4 |May low C = 27.2 |Jun low C = 27.0 |Jul low C = 25.4 |Aug low C = 25.1 |Sep low C = 24.9 |Oct low C = 23.7 |Nov low C = 21.2 |Dec low C = 18.9 |year low C = 23.4 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 1 |Feb precipitation mm = 4 |Mar precipitation mm = 5 |Apr precipitation mm = 15 |May precipitation mm = 71 |Jun precipitation mm = 136 |Jul precipitation mm = 250 |Aug precipitation mm = 197 |Sep precipitation mm = 164 |Oct precipitation mm = 169 |Nov precipitation mm = 45 |Dec precipitation mm = 10 |source 1 = India Meteorological Department<ref name= IMD>{{cite web | url = http://www.imd.gov.in/section/climate/extreme/vijaywada2.htm | title = Vijayawada Climatological Table Period: 1981–2010 | publisher = [[India Meteorological Department]] | accessdate = 27 May 2015}}</ref> |date=February 2014 |source 2 = Climate-Data.org<ref name= Climate-Data.org>{{cite web | url = http://en.climate-data.org/location/715084/ | title = Climate: vijayawada | accessdate = 19 February 2016}}</ref> }} [[File:Krishnaveni statue, Vijayawada.jpg|thumb|[[कृष्णा नदी]]क तटपर कृष्णावेणी मूर्ति]] [[File:Benz Circle in Vijayawada.jpg|thumb|विजयवाड़ाक दृश्य]] ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{Commonscat|Vijayawada|विजयवाड़ा}} * [https://www.ourvmc.org/ विजयवाड़ा नगर परिषद] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160128141448/https://www.ourvmc.org/ |date=2016-01-28 }} * [http://www.durgamma.com/ विजयवाड़ा दुरगामा मन्दिर] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150312191211/http://www.durgamma.com/ |date=2015-03-12 }} * {{Wikivoyage-inline|Vijayawada|विजयवाड़ा}} ==एहो सभ देखी== {{Million-plus cities in India}} [[श्रेणी:भारतक महानगरसभ]] l0dwxozki6lkp4yuwslq1yxvcurgbcs सिआइडी (धारावाहिक) 0 30899 278788 277752 2026-07-26T01:03:43Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 278788 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | show_name = सीआईडी (धारावाहिक)</br>CID | image = | caption = | genre = {{unbulleted list|[[अपराध कथा]]|[[रहस्यमयी]]}} | creator = [[बी.पीसिंह]] | creative_director = क्रिस्टाबेले डिसूजा | starring = [[#कास्ट|नीचा देखी]] | country = [[भारत]] | language = [[हिन्दी]] | num_seasons = १ | num_episodes = १,४९४ (फरवरी ४ , २०१८ सँ)<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=bOUoAxuMvgU&feature=youtu.be|title=CID - सी आई डी - Ep 1489 - 20th January, 2018|work=[[Sony Entertainment Television (India)|Sony TV]]|date=20 January 2018|accessdate=20 January 2018}}</ref> | producer = {{unbulleted list|[[बी.पी.सिंह]]<br>[[प्रदीप उप्पुर]]}} | location = [[मुम्बई]], [[महाराष्ट्र]], [[भारत]] | runtime = ४०–४५ मिनट लगभग | company = फायरवर्क्स प्रोडक्सन्स | distributor = [[सोनी पिक्चर्स नेटवर्कस]] | network = [[सोनी एन्टरटेनमेन्ट टेलिभिजन इन्डिया| सेट इन्डिया]]<br />[[सोनी एन्टरटेनमेन्ट टेलिभिजन एसिया| सेट एसिया]] | picture_format = {{unbulleted list|[[४८०आइ]] ([[एसडीटीभी]])|[[१०८०आइ]] ([[एचडीटीभी]])}} | first_aired = {{Start date|df=yes|1998|1|21}} | last_aired = वर्तमान | related = {{unbulleted list|''[[सुपरकप्स बनाम सुपरभिलेन्स]]''}} }} '''''सीआईडी''''' [[सोनी एन्टरटेनमेन्ट टेलिभीजन (भारत)|सोनी]] चैनल पर प्रसारित होमए वला [[हिन्दी]] भाषाक एकटा [[टेलिभीजन आ रेडियो धारावाहिक|धारावाहिक]] छी, जकरा [[भारत]] के सभ सँ अधिक समय धरि चलए वाला धारावाहिक होयबाक श्रेय प्राप्त भेल अछि। अपराध आ जासूसी शैली पर आधारित अहि धारावाहिक मे [[शिवाजी साटम]], [[दयानन्द शेट्टी]] आ [[आदित्य श्रीवास्तव]] मुख्य भूमिका केरि निर्वाह क' रहल अछि। एकर सर्जक, निर्देशक आ लेखक [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] अछि। एकर निर्माण [[फायरवर्क्स]] नामक कम्पनी केने अछि जकर संस्थापक बृजेन्द्र पाल सिंह आ [[प्रदीप उप्पूर]] थीक। २१ जनवरी १९९८ सँ शुरु भऽ ई धारावाहिक अखन धरि लगातार चलि रहल अछि। एकर प्रसारण प्रत्येक शनिवार आ रविवार के राति १० बजे होएत अछि। एकर पुनः प्रसारण [[सोनी पल]] चैनल पर राति ९ बजे होएत अछि जाहि मे एकर पुरान प्रकरण दिखाओल जाइत अछि। ई धारावाहिक २१ जनवरी २०१८ मे अपन प्रसारणक २० वर्ष पूर्ण केलक आ २१म वर्ष मे प्रवेश केलक। एही सँ पहिने, २७ सितम्बर २०१३ मे ई धारावाहिक अपन १०००हम एपिसोड पूर्ण केलक। अहि धारावाहिक के अनेकौं आन भाषा सभ मे सेहो भाषान्तरित कएल गेल अछि। == कहानी == ई धारावाहिक के जासूसी कहानीसभ मुम्बई अपराध अनुसन्धान विभाग द्वारा आपराधिक मामलासभक गुत्थी सुलझावे सँ सम्बन्धित अछि। एकर सञ्चालन एसीपी प्रद्युम्न ([[शिवाजी साटम]]) करैत अछि, जे अपन दायित्व के कारण अपन अपराधी पुत्र नकुल ([[राहील आजम]]) के गोली मारि दैत अछि। वरिष्ठ निरीक्षक विरेन ([[आशुतोष गोवरिकर]]) के बच्चा के खेलैत समय एक व्यक्ति आग सँ आवे वाला गाडी सँ बचा लैत अछि जाहिमे बच्चा के तँ किछ नै होएत अछि, मुद्दा ओ व्यक्ति के चोट लगि जाइत अछि। विरेन ओकरा अपन घर लावि ओकरा दवाई लगावैत ओकर धन्यवाद करैत अछि। बाद मे विरेन के पता चलैत अछि कि जे व्यक्ति ओकर पुत्र के जान बचौने छल,ओ एकटा अपराधी छी। जहिना ओ व्यक्ति के पता चलि जाइत अछि कि ओकर राज खुलि गेल अछि, ओहिना ही ओ व्यक्ति विरेन के परिवार के अपन कब्जा मे लऽ लैत अछि। ओ विरेन सँ कहैत अछि कि यदि ओ सही सलामत कोनो दोसर शहर मे ओकरा नै लजाएल तँ ओ ओकर परिवार के मारि देत। विरेन मजबूरी मे ओकर बात मानि लैत अछि। मुद्दा बाद मे ओ एहन करनाए सही नै लगैत अछि आ ओ सभ बात सीआईडी के बता दैत अछि। ओ अपराधी के सहायता करवाक कारण ओ अपन आप के दोषी मानै लगैत अछि आ सीआईडी सँ बाहर जाए के सोचैत अछि। मुद्दा एसीपी प्रद्युम्न हुनका एहन कार्य करै सँ रोकि दैत अछि आ कोनो दोसर स्थान पर ओकर सरुवा करा दैत अछि। एकर किछ दिनसभक बाद एक मामला के अन्वेषण करैत समय सीआईडी के गाडी सँ एक व्यक्ति मिलैत अछि। ओकर पहिचान पत्र सँ पता चलैत अछि कि ओ पुलिस मे काम करैत अछि आ ओकर नाम अभिजीत ([[आदित्य श्रीवास्तव]]) अछि मुद्दा ओ व्यक्ति के अपन नाम सेहो याद नै रहैत अछि। ओ सीआईडी के अनेकौं प्रकार सँ सहायता करैत अछि जेकर कारण एसीपी प्रद्युम्न हुनका सीआईडी सँ जुडि के लेल कहैत अछि। अभिजीत पहिने जुडि सँ मना करि दैत अछि मुद्दा बाद मे मान जाइत अछि। एकर बाद मे अभिजीत आ दया ([[दयानन्द शेट्टी]]) के दोस्ती भऽ जाइत अछि। == निर्माण == सीआईडी श्रृङ्खला के निर्माता [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] अछि, जे वर्ष १९७३ मे [[दूरदर्शन (च्यानल)|दूरदर्शन]] पर समाचारसभक लेल क्यामेराम्यान के रूप मे लगभग दस वर्ष धरि कार्य केलक। एकर दौरान हुनका मन मे एक जासूसी धारावाहिक बनावे के विचार आएल।<ref name="vlint"/> ओ समय ई प्रकार के जासूसी के धारावाहिक नै बनैत छल आ हुनका पास ई प्रकार के धारावाहिक बनावे के कुनु ज्ञान सेहो नै छल। ओ [[दूरदर्शन (च्यानल)|दूरदर्शन]] सँ एकर बारे मे बात केलक आ साथ-साथ ओ अपन नव धारावाहिक के तैयारी मे सेहो लगल रहल। एकर दौरान ओ पुलिस के अपराध शाखा के दौरा करवाक लेल सेहो गेल। ओतय ओ किछ पुलिस अधिकारीसभक साथ बातचीत केलक आ हुनका द्वारा हल कएल गए मामला आ ओकर जासूसी के शैली के विषय मे सेहो बढिया सँ बुझलक्।<ref name="vlint"/> [[श्रीकान्त सिङ्कर]] द्वारा लिखित एक जासूसी उपन्यास सँ सेहो ओ प्रेरणा लेलक। एकर दौरान ओ एक रहस्यपूर्ण हत्या पर आधारित "सिर्फ चार दिन" नामक एक फिल्म सेहो बनौलक् जेकर प्रसारण दूरदर्शन पर भेल। दूरदर्शन के लेल ही ओ ''एक शून्य शून्य'' नामक एक धारावाहिक सेहो बनौलक् जे कुनु समय मे तेसर सर्वाधिक प्रसिद्ध कार्यक्रम रहल।<ref name="vlint"/> मराठी भाषा मे सेहो ओ अनेकौं कार्यक्रम बनौलक। फेर ओ एकटा आओर् जासूसी धारावाहिक शृङ्खला बनावेक कार्य शुरू करि देलक, जे बाद मे सी.आई.डी. के रूप मे आगा आएल।<ref name="vlint"/> सोनी च्यानल १९९४ मे प्रारम्भ भेल जखन आठ वर्ष पूर्व १९८६ मे ही सिंह सी.आई.डी. के छ एपिसोड बना चुकल छल। फेर जखन भारत मे स्याटेलाइट टेलिभिजन के आगमन भेल तँ सिंह ई धारावाहिक के लेल अनेकौं च्यानलसभसँ बात केलक, मुद्दा सोनी ई धारावाहिक मे अधिक रुचि देखौलक आ एकर प्रसारण के लेल सहमति द देलक। एकर बाद सिंह के केवल ई धारावाहिक के बनावे के लेल एकर पात्र आ एकर बनावेक स्थान चुनने छल।<ref name="vlint">{{cite web|last=लालवानी|first=विक्की|title="Soaps are not my domain and I don't think I will be able to direct them well"|trans-title=धारावाहिक बनाना मेरा कार्यक्षेत्र नहीं है आ मुझे नहीं लगता कि मैं अच्छे से निर्देशित कर सकता हूँ।|url=http://www.indiantelevision.com/interviews/y2k4/producer/bpsingh.htm|publisher=इंडियन टेलिविजन|accessdate=९ जनवरी २००४|language=अंग्रेज़ी}}</ref><ref name="televisionpost1"></ref> ओ सभसँ पहिने हिन्दी आ मराठी फिल्म अभिनेता [[शिवाजी साटम]] के एसीपी प्रद्युम्न के भूमिका के लेल चुनलक्<ref name="cint"/> जे कि पहिने ही अनेकौं परियोजनासभमे हुनका साथ कार्य करि चुकल छल। सीआईडी के निर्माण दल के एक सदस्य सञ्जय शेट्टी [[दयानन्द शेट्टी]] के पात्रसभक चुनावमे हिस्सा लेवाक सुझाव देनए छल। सिंह हुनका सँ एतक प्रभावित भेल कि पाँच मिनट मे ही हुनका दया के भूमिका के लेल चुनि लेलक। हुनकर भूमिका लोगसभके बीच सभसँ लोकप्रिय अछि। [[आशुतोष गोवरिकर]] के वरिष्ठ निरीक्षक विरेन के भूमिका के लेल चुनल गेल मुद्दा अपन फिल्म [[लगान (२००१ फिल्म)|लगान]] के निर्देशन के कारण हुनका ई धारावाहिक के छोडए पडल।<ref name="forbes1"/> [[आदित्य श्रीवास्तव]] के १९९८ मे अपराधी के भूमिका मिलल छल, मुद्दा अखन हुनका वरिष्ठ निरीक्षक अभिजीत के भूमिका द देल गेल। आदित्य [[राम गोपाल वर्मा]] के फिल्म [[सत्या (१९९८ फिल्म)|सत्या]] मे सेहो अभिनय केनए छल जाहिसँ सिंह बड प्रभावित छल। प्रारम्भ मे ओ केवल २६ एपिसोड के लेल सीआईडी मे काम करवाक लेल सहमत भेल छल मुद्दा बाद मे आगा सेहो कार्य करवाक लेल मानि गेल।<ref name="cint"/> वे २३ जुलाई १९९९ के पहिल बेर वरिष्ठ निरीक्षक अभिजीत के भूमिका मे देखाइ देनए छल। अन्य सभ भूमिकासभक सेहो एही प्रकार सँ चुनल गेल छल। शिवाजी साटम, दयानन्द शेट्टी आ आदित्य श्रीवास्तव के बाहेक अन्य सभ भूमिका आवैत जाएत रहैत अछि।<ref name="cint">{{cite news|last=सेथुरमन|first=श्रेया |title=Chasing criminals, cracking cases|trans-title=अपराधियों का पीछा करना आ प्रकरण हल करना|url=http://www.hindustantimes.com/Brunch/Brunch-Stories/Chasing-criminals-cracking-cases/Article1-902785.aspx| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150715114211/http://www.hindustantimes.com/brunch-stories/chasing-criminals-cracking-cases/article1-902785.aspx|archivedate=१५ जून २०१५ |accessdate=१६ जनवरी २०१३|newspaper=''हिंदुस्तान टाइम्स''|date=२७ जुलाई २०१२|language=अंग्रेज़ी}}</ref><ref name="televisionpost1">{{cite news|first1=चांदनी|last1=माथुर|title=सीआईडी: कहानी भारत के सबसे सफल जासूसी धारावाहिक की|url=http://hindi.televisionpost.com/television/cid-the-story-of-indias-most-successful-detective-franchise/|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=८ अप्रैल २०१४|publisher=''टेलीविज़न पोस्ट''|archive-date=2016-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502120315/http://hindi.televisionpost.com/television/cid-the-story-of-indias-most-successful-detective-franchise/|dead-url=yes}}</ref> ई धारावाहिक के पन्द्रहम वर्ष पूरा होए के बाद [[फोर्ब्स]] पत्रिका के साथ भेल साक्षात्कार मे सिंह बतौलक् कि प्रारम्भ मे हर एपिसोड पर लगभग २ लाख रुपैया खर्च होएत छल, जे कि पन्द्रहम् वर्ष के दौरान बढि के ₹५ लाख भऽ गेल अछि।<ref name="forbes1">{{cite news|first1=अभिषेक|last1=रघुनाथ|title=Sony's CID: Fifteen Years and Counting|trans-title=सोनी का सीआईडी: पन्द्रह वर्ष आ जारी है।|url=http://forbesindia.com/article/beyond-business/sonys-cid-fifteen-years-and-counting/33955/0|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=२६ अक्टूबर २०१२|publisher=फ़ोर्ब्स|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2016-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808081658/http://forbesindia.com/article/beyond-business/sonys-cid-fifteen-years-and-counting/33955/0|dead-url=yes}}</ref> == स्थान == ई धारावाहिक के निर्माणक कार्य [[मुम्बई]] मे शुरू भेल आ मुख्यतः एतय निर्मित कएल जाइत अछि। एकर अनेक भाग [[भारत]] के अनेकौं अन्य स्थानसभमे सेहो बनाएल गेल अछि। ई सभ स्थानसभमे [[दिल्ली]], [[जयपुर]], [[कोलकाता]], [[मनाली, हिमाचल प्रदेश|मनाली]], [[चेन्नई]], [[शिमला]], [[जोधपुर]], [[जसलमेर]], [[गोवा]], [[पुणे]], [[आङ्गाबाद, महाराष्ट्र|आङ्गाबाद]], [[कोल्हापुर]], [[हिमाचल प्रदेश]], [[केरल]] आ [[कोच्चि]] आदि सम्मिलित अछि।<ref>{{cite web|title=CID team mistook for real one!|trans-title=सीआईडी का दल आ वास्तविक दिखने के लिए एक नए जगह पर!|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/cid-team-mistook-real-one|accessdate=११ जनवरी २०१३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706150732/http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/cid-team-mistook-real-one|archivedate=६ जुलाई २०१६|publisher=टेली चक्कर|language=अंग्रेज़ी}}</ref><ref>{{cite web|title=ACP Pradyuman asks cops to help them shoot in peace |trans-title=एसीपी प्रद्युमन ने निरीक्षक से पूछा कि क्या वे उन्हें शांति से धारावाहिक बनाने में सहायता करेंगे।|url=http://www.tellychakkar.com/movie/releases/acp-pradyuman-asks-cops-help-them-shoot-peace|accessdate=११ जनवरी २०१३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706151014/http://www.tellychakkar.com/movie/releases/acp-pradyuman-asks-cops-help-them-shoot-peace|archivedate=6 जुलाई 2016|publisher=टेली चक्कर|language=अंग्रेज़ी}}</ref> दिल्ली के सदर बाजार आ [[जामा मस्जिद]] मे सेहो एकरा बनावेक योजना छल।<ref>{{cite news|title=Team 'CID' shoots new murder-mystery in the capital|trans-title=सीआईडी एक नई हत्या की पहले राजधानी में बनाने जा रहा है।|url=http://www.abplive.in/television/team-cid-shoots-new-murder-mystery-in-the-capital-8181|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=१४ जुलाई २०१५|publisher=एबीपी न्यूज़|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2016-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002001202/http://www.abplive.in/television/team-cid-shoots-new-murder-mystery-in-the-capital-8181|dead-url=yes}}</ref> मुद्दा बहुत भीड के कारण ई सम्भव नै भऽ पाएल। एकरा सङ्गम विहार, [[दिल्ली हाट]] आ [[लाजपत नगर]] इलाकासभमे बनाएल गेल। एकर बाद [[आगरा]] आ [[मथुरा]] मे सेहो अगला एपिसोड के शूटिङ्ग भेल, जेकर प्रसारण २४ सँ २६ जुलाई मे "मर मिटेङ्गे" नाम सँ भेल।<ref>{{cite news|title=Sony's ‘CID’ looks to target viewers from north India|trans-title=सोनी का सीआईडी अब उत्तर भारत के दर्शकों को लक्ष्य के रूप में देख रहा है।|url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/gecs/sonys-cid-looks-to-target-viewers-from-north-india-150714|accessdate=८ जुलाई २०१६|date=१४ जुलाई २०१५|publisher=इंडियन टेलीविजन|language=अंग्रेज़ी}}</ref> एकर बाहेक किछ भागसभक निर्माण विदेशसभमे सेहो भेल अछि। सीआईडी के ''आखिरी चुनौती'' नामक एक छोट शृङ्खला के [[लन्दन]] मे सेहो बनाएल गेल छल जाहिमे [[महेश मान्जरेकर]] हरगिज डोङ्गारा नामक अपराधी के भूमिका निर्वाह केनए छल। २००४ मे ‘सीआईडी’ के तीन प्रकरणसभक निर्माण [[ईङ्गल्याण्ड]] मे भेल आ २०१० मे ८ प्रकरणसभक निर्माण [[स्विटजरल्याण्ड]] आ [[पेरिस]] मे भेल छल।<ref>{{cite web|title=इतिहास बनाता सीआईडी।|url=http://www.nayaindia.com/hindi-news-paper/saturday-magzine/cid-makes-history-297243.html|publisher=जागरण|accessdate=१५ जनवरी २०१३|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706151521/http://www.nayaindia.com/magzine/cid-makes-history-297243.html|archivedate=6 जुलाई 2016|date=७ अक्टूबर २०१०}}</ref> == प्रसारण == २१ जनवरी १९९८ मे रात्री ९:३० बजे एकर प्रसारण [[सोनी एन्टरटेनमेन्ट टेलिभिजन (भारत)|सोनी]] च्यानल पर शुरू भेल। ई धारावाहिक के २६ प्रकरण होए के पश्चात [[आदित्य श्रीवास्तव]] के वरिष्ठ निरीक्षक अभिजीत के भूमिका मे देखाएल गेल। एकर पश्चात ई अखन धरि चलि रहल अछि। एकर प्रसारण शुरू मे बुधवार के रात्री ९:३० बजे होएत छल जे बाद मे बदलि के शुक्रवार के रात्री १० बजे करि देल गेल।<ref>{{cite web|title=२१ दिसम्बर २००५ को सोनी में सीआईडी का समय|website=http://www.setindia.com/show_details.php?sid=12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051221003633/http://www.setindia.com/shows/shows_inside.php?id=7||archivedate=२१ दिसम्बर २००५}}</ref> २१ मई २०१० सँ एकर प्रसारण शुक्रवार के साथ-साथ शनिवार के सेहो होए लगल।<ref>{{cite web|title=३ जून २०१० को सोनी में सीआईडी का समय|website=http://www.setindia.com/show_details.php?sid=12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100603075507/http://www.setindia.com/show_details.php?sid=12||archivedate=३ जून २०१०}}</ref> ३ फरवरी २०१३ सँ एकर प्रसारण शुक्रवार आ शनिवार के साथ-साथ रविवार के सेहो होए लगल।<ref>{{cite web|title=३ मार्च २०१३ को सोनी में सीआईडी का समय|website=http://www.setindia.com/show_details.php?sid=12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130302144835/http://setindia.com/show_details.php?sid=12||archivedate=२ मार्च २०१३}}</ref> मई २०१६ मे [[द कपिल शर्मा शो]] के कारण एकर प्रसारण किछ सप्ताह नै भेल। एकर निर्मातासभ कहलक् कि ''द कपिल शर्मा शो'' नयाँ होए के कारण ओकरा अन्या लोगसभ धरि पहुँचावे के लेल एहन कएल गेल छल आ ई सेहो कहलक् कि सीआईडी के जल्द ही नयाँ समय पर प्रसारण होएत।<ref>{{cite news|title=CID goes off, makers say it is a short break for TV’s favourite show|trans-title=सीआईडी का प्रसारण बंद, निर्माताओं के अनुसार केवल कुछ समय की छुट्टी है।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/CID-goes-off-makers-say-it-is-a-short-break-for-TVs-favourite-show/articleshow/52430519.cms|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=२५ मई २०१६|publisher=''टाइम्स ऑफ इंडिया''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> ४ जून २०१६ सँ एकर प्रसारण फेर सँ शुरू भऽ गेल आ एकर समय १० बजे सँ बदलि के १०:३० भऽ गेल।<ref>{{cite news|title=CID to return on small screen soon, will air its fresh episode on June 4|trans-title=सीआईडी ताजा एपिसोड के साथ 4 जुलाई से छोटे पर्दे पर आ रहा है।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/CID-to-return-on-small-screen-soon-will-air-its-fresh-episode-on-June-4/articleshow/52443834.cms|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=२६ मई २०१६|publisher=''टाइम्स ऑफ इंडिया''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> एकर लोकप्रियता के देखैत एकरा अन्य भारतीय भाषासभमे अनुवादित कएल गेल अछि। एकर [[तेलुगू]] संस्करण [[माँ टिभी]] मे आ [[तमिल]] संस्करण [[जी तमिल]] मे प्रसारित भऽ रहल अछि। एकर बाहेक [[बङ्गाली]] मे एकर भिन्न शृङ्खला निकालल गेल अछि।<ref>{{cite web|title=सोनी पर आने वाला धारावाहिक सीआईडी अब बंगाली भाषा में भी बन रहा है।|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=286790&subcatg=&keyword=Television&nid=286790|accessdate=१६ जनवरी २०१३|date=३१ अक्टूबर २०१२|work=एनडीटीवी|archive-date=2013-01-29|archive-url=https://archive.is/20130129155742/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=286790&subcatg=&keyword=Television&nid=286790|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=इंडो-एशियन समाचार सेवा|title=बंगाली भाषा में अनुवादित 'सीआईडी' का १२ नवम्बर से होगा प्रसारण शुरू।|url=http://in.movies.yahoo.com/news/bengali-cid-hit-small-screen-nov-12-141605003.html|accessdate=१६ जनवरी २०१३|date=३१ अक्टूबर २०१२|work=याहू! समाचार|archive-date=2014-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20141211095833/https://in.movies.yahoo.com/news/bengali-cid-hit-small-screen-nov-12-141605003.html|dead-url=yes}}</ref> एकरा दिसम्बर २००४ मे अत्यधिक सकारात्मक प्रतिक्रिया मिलल आ ई ३.७ रेटिङ्ग प्राप्त करि पूरा भारत मे पहिल बेर २९हम स्थान पर रहल।<ref>{{cite web|title=Sony's stellar show 'CID' on an upswing|trans-title=सोनी का तारकीय धारावाहिक सीआईडी शिखर पर|url=http://www.indiantelevision.com/node/11668|work=इंडियन टेलीविज़न|accessdate=६ दिसम्बर २००४|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218164311/http://www.indiantelevision.com/node/11668|archivedate=१८ फरवरी २०१५|language=अंग्रेज़ी}}</ref> टीएएम के अनुसार एकरा सितम्बर २०१० मे ५.१७ के उच्चतम रेटिङ्ग मिलल, जे एकर पिछला किछ वर्षसभक सभसँ अधिक रेटिङ्ग अछि।<ref>{{cite web|title=सीआईडी सोनी का दूसरा सबसे देखा जाने वाला धारावाहिक|url=http://www.indiantelevision.com/mam/marketing/mam/sonys-cid-is-no-2-show|work=इंडियन टेलिविजन|accessdate=२९ दिसम्बर २०१०}}</ref> २०१५ मे ई धारावाहिक के ४.१ के आसपास के रेटिङ्ग मिल रहल छल।<ref>{{cite web|title=Tam Ratings: Week 3 (2015)|trans-title=टीएएम रेटिंग ३ सप्ताह का (२०१५)|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/tam-ratings-week-3-2015-150123|work=टेली चक्कर|accessdate=२३ जनवरी २०१५|language=अंग्रेज़ी}}</ref><ref>{{cite news|title=टीवी रेटिंग: टॉप 10 शो में एक बार फिर आया 'सीआईडी'|url=http://www.amarujala.com/news/multiplex/television/television-indian-tv-ratings-week-19/|accessdate=११ मई २०१५|publisher=अमर उजाला}}</ref> == कलाकार == {{मुख्य|सीआईडी के पात्रसभक सूची}} [[file:CID TV Serial Team.jpg|thumb|right|(बाँया सँ दाँया) दया शेट्टी, अंशा सयद, जानवी छेडा, शिवाजी साटम, विनीत कुमार आ आदित्य श्रीवास्तव]] [[file:CID TV Serial Team 2.jpg|thumb|right|(बाँया सँ दाँया) श्रद्धा मूसले, अंशा सयद, ऋषिकेश पाण्डे, शिवाजी साटम, नरेन्द्र गुप्ता, जानवी छेडा आ अजय नागरथ]] [[file:Akshay and Sonakshi promote 'Rowdy Rathore' on the sets of CID (1).jpg|thumb|right|(बाँया सँ दाँया) दया शेट्टी, अक्षय कुमार, सोनाक्षी सिन्हा आ शिवाजी साटम]] {{div col|2}} * [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] : पुलिस उपायुक्त चित्रोले (निर्देशक, निर्माता, लेखक आ सर्जक)<ref>{{cite news|title=B.P. Singh back to acting in CID|trans-title=बृजेन्द्र पाल सिंह पुनः सीआईडी में लौटे चित्रोले के भूमिका में।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/B-P-Singh-back-to-acting-in-CID/articleshow/17099483.cms|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=५ नवम्बर २०१२|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[शिवाजी साटम]] : एसीपी प्रद्युमन (१९९८–वर्तमान)<ref>{{cite news|title=C.I.D. means the world to me: Shivaji Satam aka ACP Pradyuman|trans-title=सीआईडी का अर्थ मेरे लिए, मेरी पूरी दुनिया है।: शिवाजी साटम|url=http://daily.bhaskar.com/article/ENT-TV-cid-means-the-world-to-me-shivaji-satam-aka-acp-pradyuman-4574421-PHO.html|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=बॉलीवुड भास्कर|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2014-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210114642/http://daily.bhaskar.com/article/ENT-TV-cid-means-the-world-to-me-shivaji-satam-aka-acp-pradyuman-4574421-PHO.html|dead-url=yes}}</ref> * [[दयानन्द शेट्टी]] : वरिष्ठ निरीक्षक दया (१९९८–वर्तमान)<ref>{{cite news|title=People imitating my style indicates success of my role: Daya of CID|trans-title=लोग का मेरी शैली दिखाने की कोशिश करना यह दिखाता है की मेरा पात्र कितना सफल हुआ: दयानन्द शेट्टी|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/people-imitating-my-style-indicates-success-of-my-role-daya-of-cid/|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=इंडियन एक्सप्रेस|date=२ फरवरी २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[आदित्य श्रीवास्तव]] : वरिष्ठ निरीक्षक अभिजीत (१९९९–वर्तमान)<ref>{{cite news|title=Abhijeet ka jalwa|trans-title=आदित्य श्रीवास्तव, जो की वरिष्ठ निरीक्षक अभिजीत नाम से जाने जाते है, सीआईडी के वीरता पुरस्कार २०११ के समय अपने कुछ नृत्य की कला को दिखाया।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Abhijeet-ka-jalwa/articleshow/7341339.cms|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=२३ जनवरी २०११|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[दिनेश फड्निस]] : उप निरीक्षक फ्रेडरिक्स/फ्रेडी (१९९८–वर्तमान)<ref>{{cite news|title=TV's most lovable idiots|trans-title=सीआईडी का सबसे प्यारा बेवकूफ|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-tvs-most-lovable-idiots-1877569|accessdate=10 December 2014|publisher=डीएनए इंडिया|date=२१ अगस्त २०१३|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[अंशा सयद]] : निरीक्षक पूर्वी (२०११–वर्तमान)<ref>{{cite news|title=Ansha Sayeed is super happy playing Purvi in CID|trans-title=अंशा सयद अपने निरीक्षक पूर्वी के भूमिका से बहुत खुश हैं। |url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/ansha-sayeed-super-happy-playing-purvi-cid|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|date=२४ नवम्बर २०१२}}</ref> * [[अजय नागरथ]] : उप निरीक्षक पंकज (२०१२–वर्तमान) * [[नरेन्द्र गुप्ता]] : डा. सालुङ्खे (१९९८–वर्तमान) * [[श्रद्धा मूसले]] : डा तारिका (२००७–वर्तमान) {{div col end}} ;पूर्व भूमिका {{div col|2}} * [[ऋषिकेश पाण्डे]] : निरीक्षक सचिन (२०१०–२०१६)<ref>{{cite news|title=New team to be formed in Sony's CID; Hrishikesh Pandey comes back|trans-title=सोनी के सीआईडी का नया दल पुनः अपने स्थिति में आ ऋषिकेश पाण्डे पुनः लौट आए।|url=http://www.india-forums.com/tellybuzz/buzzin-hot/6795-new-team-to-be-formed-in-sony-cid-hrishikesh-pandey-comes-back.htm|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=इंडिया फॉरम|date=१ मई २०१०|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2014-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210110113/http://www.india-forums.com/tellybuzz/buzzin-hot/6795-new-team-to-be-formed-in-sony-cid-hrishikesh-pandey-comes-back.htm|dead-url=yes}}</ref> * [[जान्वी छेड़ा]] : निरीक्षक श्रेया (२०१२–२०१७)<ref>{{cite news|title=New Faces, Old Shows|trans-title=नए चेहरे, पुराने धारावाहिक में!|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/New-Faces-Old-Shows/articleshow/13078063.cms|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=१० मई २०१२|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[मनिन्दर सिंह]] : वरिष्ठ निरीक्षक दुष्यन्त (२०१४)<ref>{{cite news|title=Gaurav Khanna &amp; Maninder Singh&rsquo;s dhamakedar entry on CID|trans-title=गौरव खन्ना आ मनिन्दर सिंह की धमाकेदार प्रवेश सीआईडी में।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Gaurav-Khanna-Maninder-Singhs-dhamakedar-entry-on-CID/articleshow/33191317.cms|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|date=३ अप्रैल २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[विकास कुमार]] : वरिष्ठ निरीक्षक रजत (२०१२–२०१३) * विकास सल्गोत्रा उप निरीक्षक मयूर (२०१४)<ref>{{cite news|title=Newbie Vikas Salgotra and &#039;The Bachelorette India&#039; fame Jagjit Athwal to enter CID as the new cops|trans-title=दो नए लोग, विकास सलगोत्रा आ जगजीत अथवाल सीआईडी में लिया प्रवेश।|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/newbie-vikas-salgotra-and-the-bachelorette-india-fame-jagjit-athwal-enter-cid-the-new|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|date=२४ मार्च २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * [[तान्या अब्रोल]] : उप निरीक्षक जयवन्ती शिन्दे (२०१४–२०१६) * [[अभय शुक्ला]] : उप निरीक्षक निखिल (२०११–२०१६) * [[गौरव खन्ना]] : वरिष्ठ निरीक्षक काविन (२०१४)<ref>{{cite news|title=Actor Gaurav Khanna to enter "CID"|trans-title=अभिनेता गौरव खन्ना सीआईडी में वरिष्ठ निरीक्षक काविन के पात्र में आ रहे हैं।|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/actor-gaurav-khanna-to-enter-cid/|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|date=३० मार्च २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> {{div col end}} == विशेष उपस्थिति == * ११ नवम्बर २००९ मे [[सलमान खान]] अपन फिल्म [[वान्टेड]] के प्रचार हेतु आएल छल। जाहिमे ओ फिल्म प्रदर्शित होए के पूर्व अनाधिकृत रूप सँ सीडी बेचए वालासभक विरुद्ध कार्यवाही हेतु सीआईडी सँ मिलैत छल।<ref>{{cite web|title=Salman Khan Wanted by CID|trans-title=सलमान खान सीआईडी में अपनी फिल्म वांटेड के प्रचार के लिए।|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/gupshup/2009/salman-wanted-cid-100909.html|work=वन इंडिया|accessdate=१५ जनवरी २०१३|date=१० सितम्बर २००९|language=अंग्रेज़ी}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ३१ जुलाई २०१० मे [[इमरान हाशमी]] आ [[प्राची देसाई]] अपन फिल्म [[वन्स अपन ए टाईम इन मुम्बई (२०१० फिल्म)|वन्स अपन ए टाईम इन मुम्बई]] के प्रचार हेतु आएल छल।<ref>{{cite news|title=अपनी फिल्म 'वंस अपॉन ए टाइम इन मुम्बई' के प्रचार के लिए आए इमरान हाशमी आ प्राची देसाई|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news/Once-upon-a-time-in-CID/articleshow/6237037.cms|accessdate=१५ दिसम्बर २०१४|publisher=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=३१ जुलाई २०१०}}</ref> * १ जनवरी २०११ मे [[रानी मुखर्जी]] अपन फिल्म [[नो वन किल्ड जेसिका]] के प्रचार हेतु आएल छल। जाहिमे ओ एक टिभी पत्रकार के भूमिका मे रहैत अछि आ सीआईडी के एक अपराधी के हत्या करैत समय के भिडियो दैत अछि।<ref>{{cite news|last=लालवानी|first=विक्की|title=Rani overshadows Vidya?|trans-title=रानी विद्या पर छाया है?।|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-22/news-interviews/28268030_1_rani-and-vidya-rani-mukerji-rajkumar-gupta|accessdate=१६ जनवरी २०१३|newspaper=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=२२ दिसम्बर २०१०|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2013-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521155302/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-22/news-interviews/28268030_1_rani-and-vidya-rani-mukerji-rajkumar-gupta|dead-url=yes}}</ref> * १ जून २०१२ मे [[अक्षय कुमार]] आ [[सोनाक्षी सिन्हा]] अपन फिल्म [[रावडी राठौर]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title=अक्षय आ सोनाक्षी राउडी राठोर फिल्म के प्रचार में।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Akshay-Sonakshi-promote-Rowdy-Rathore-on-CID/articleshow/13387511.cms|accessdate=२२ जनवरी २०१४|newspaper=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=२२ मई २०१२}}</ref> * २ सितम्बर २०१२ मे [[बिपाशा बसु]] आ [[ईशा गुप्ता]] अपन फिल्म राज ३डी के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title=Bipasha Basu & Esha Gupta promote Raaz 3D on CID|trans-title=बिपाशा बसु आ ईशा गुप्ता सीआईडी में [[राज़ 3]] फिल्म के प्रचार हेतु।|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-24/tv/33365539_1_bipasha-basu-cid-team-vikram-bhatt-s-raaz|accessdate=२२ जनवरी २०१४|newspaper=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=२४ अगस्त २०१४|archive-date=2013-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203025716/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-24/tv/33365539_1_bipasha-basu-cid-team-vikram-bhatt-s-raaz|dead-url=yes}}</ref> * २१ सितम्बर २०१२ मे [[करीना कपूर]] अपन फिल्म [[हीरोइन (२०१२ फिल्म)|हीरोइन]] के प्रचार हेतु आएल। ई कहानी मे हुनका कोई मारै के कोशिश करैत अछि आ हुनकर रक्षक के मारि दैत अछि। ई कारण ओ सीआईडी सँ मिलैत अछि।<ref name="heroine">{{cite news|last=भोपटकर|first=तेजश्री|title=अक्षय सेठी बने है करीना कपूर के प्रशंसक सीआईडी में|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-09-13/tv/33815387_1_akshay-sethi-kareena-kapoor-cid-team|accessdate=१३ फरवरी २०१३|newspaper=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=१३ सितम्बर २०१३|archive-date=2012-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024192007/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-09-13/tv/33815387_1_akshay-sethi-kareena-kapoor-cid-team|dead-url=yes}}</ref> * २३-२४ नवम्बर २०१२ मे [[आमिर खान]] अपन फिल्म [[तलाश (२०१२ फिल्म)|तलाश]] के प्रचार हेतु आएल। जाहिमे ओ निरीक्षक सुर्जन सिंह शेखावत बनल छल आ सीआईडी के अपराधी के पकडि मे साथ दैत अछि।<ref>{{cite web|last=IANS|title=तलाश: आमिर खान फिल्म के प्रचार में सीआईडी में।|url=http://ibnlive.in.com/news/talaash-aamir-khan-to-join-hands-with-cid-and-more/306009-8-66.html|accessdate=१५ जनवरी २०१३|date=१७ नवम्बर २०१३|archive-date=2012-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20121119223142/http://ibnlive.in.com/news/talaash-aamir-khan-to-join-hands-with-cid-and-more/306009-8-66.html|dead-url=yes}}</ref> * १६ अगस्त २०१३ मे [[इमरान खान (अभिनेता)|इमरान खान]] आ [[सोनाक्षी सिन्हा]] अपन फिल्म [[वन्स अपन अ टाइम इन मुम्बई-दोबारा|वन्स अपन अ टाइम इन मुम्बई-दोबारा]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title=Imran and Sonakshi on 'CID' to promote 'OUATIMD'|trans-title=इमरान आ सोनाक्षी अपनी फिल्म के प्रचार में सीआईडी में।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/tv/Imran-and-Sonakshi-on-CID-to-promote-OUATIMD/videoshow/21775330.cms|accessdate=२२ जनवरी २०१३|newspaper=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=१२ अगस्त २०१३|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * २२ नवम्बर २०१३ मे [[सन्नी देओल]] अपन फिल्म [[सिंह साहब द ग्रेट]] के प्रचार हेतु आएल। एहीमे ओ सिंह साहब के भूमिका मे रहैत अछि आ सीआईडी सँ एक अपराधी के पता करवाक हेतु मिलैत अछि।<ref>{{cite news|title=Sunny Deol was promoting his film Singh Saab The Great|trans-title=सीआईडी में अपनी फिल्म के प्रचार में सन्नी देओल।|url=http://movies.ndtv.com/television/c-i-d-team-happy-to-work-with-sunny-deol-445459|accessdate=१३ नवम्बर २०१३|work=movies.ndtv.com|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2014-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140523005444/http://movies.ndtv.com/television/c-i-d-team-happy-to-work-with-sunny-deol-445459|dead-url=yes}}</ref> * २१ मार्च २०१३ मे [[सन्नी लियोन]] अपन फिल्म [[रागिनी एमएमएस २]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title=सन्नी लियॉन अपनी फिल्म रागिनी एमएमएस के प्रचार में सीआईडी।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/tv/Sunny-Leone-promotes-Ragini-MMS-2-on-CID/videoshow/31997630.cms|accessdate=६ मई २०१३|newspaper=टाइम्स ऑफ इंडिया}} </ref> * २१ फरवरी २०१४ मे [[जिमी शेरगिल]] अपन फिल्म [[डर एट द मल|डर एट द माल]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title=जिमी शेरगिल अपनी फिल्म के प्रचार के लिए सीआईडी में।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Jimmy-Shergill-to-promote-his-upcoming-movie-Darrthe-Mall-on-Sony-TVs-CID/movie-review/30572297.cms|accessdate=१५ दिसम्बर २०१४|publisher=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=२१ फरवरी २०१४}}</ref><ref>{{cite news|title=जिमी शेरगिल का सीआईडी नामक धारावाहिक के स्थान पर उनके फिल्म के प्रचार के समय के कुछ छवि|url=http://www.ibtimes.co.in/jimmy-shergill-visits-sets-of-tv-series-cid039-to-promote-039darr-the-mall039-photos-539366|accessdate=१५ दिसम्बर २०१४|publisher=आईबीएन लिव|date=२१ फरवरी २०१४}}</ref> * २७ जून २०१४ मे [[सिद्धार्थ मल्होत्रा]] आ [[श्रद्धा कपूर]] अपन फिल्म [[एक भिलेन]] के प्रचार हेतु आएल। एतय ओ किछ हराएल बच्चा के अपहरण के जानकारी सीआईडी के दैत अछि।<ref>{{cite news|title=सिद्धार्थ मल्होत्रा आ श्रद्धा कपूर अपनी फिल्म एक विलन के प्रचार में सीआईडी के एक प्रकरण में सहायता भी करेंगे।|url=http://www.ibtimes.co.in/jimmy-shergill-visits-sets-of-tv-series-cid039-to-promote-039darr-the-mall039-photos-539366|accessdate=१५ दिसम्बर २०१४|publisher=बॉलीवुड लाइफ|date=२५ जून २०१४}}</ref> * २५-२७ जुलाई २०१४ मे [[सलमान खान]] अपन फिल्म [[किक (२०१४ फिल्म)|किक]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite web|title=किक: सलमान खान अपनी फिल्म के प्रचार में।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/Kick-Salman-Khan-promotes-the-film-on-CID/photostory/38973300.cms|accessdate=२७ जुलाई २०१४}}</ref><ref>{{cite web|title=Only Salman Khan Can and Will Make CID's ACP Pradyuman Dance|trans-title=केवल सलमान खान ही एसीपी प्रदूमन को नचवा सकते है।|url=http://movies.ndtv.com/television/only-salman-khan-can-and-will-make-cid-s-acp-pradyuman-dance-563862|accessdate=२७ जुलाई २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2014-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808102639/http://movies.ndtv.com/television/only-salman-khan-can-and-will-make-cid-s-acp-pradyuman-dance-563862|dead-url=yes}}</ref> * २१ नवम्बर २०१४ मे [[सैफ अली खान]] आ [[गोविन्दा]] अपन फिल्म [[ह्यापी एन्डिङ्ग]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite web|title=Saif Ali Khan and Govinda join the CID team in solving a case|trans-title=सैफ अली खान आ गोविंदा भी शामिल हुए सीआईडी में सुलझाने के लिए।|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/saif-ali-khan-and-govinda-join-the-cid-team-solving-case-141121|work=टेली चक्कर|accessdate=२१ नवम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * ५ दिसम्बर २०१४ मे [[अजय देवगन]] अपन फिल्म [[एक्शन ज्याकसन]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title='सीआईडी' के सेट पर दिखा अजय देगवन का एक्शन-जैक्सन अवतार|url=http://www.punjabkesari.in/news/article-311763|accessdate=२ दिसम्बर २०१४|publisher=पंजाब केशरी|date=२ दिसम्बर २०१४}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * १३-१४ फरवरी २०१५ मे [[वरुण धवन]] अपन फिल्म [[बदलापुर (फिल्म)|बदलापुर]] के प्रचार हेतु आएल।<ref>{{cite news|title=Badlapur Star Varun Dhawan on the sets of CID|trans-title=वरुण धवन पहुंचे सीआईडी में|url=http://bollyspice.com/97683/badlapur-star-varun-dhawan-sets-cid|accessdate=१५ फरवरी २०१५|date=१५ फरवरी २०१५|language=अंग्रेज़ी}}</ref><ref>{{cite news|title=वरुण धवन ने किया सीआईडी में अपनी फ़िल्म बदलापुर का प्रचार|url=http://www.ibtimes.co.in/tv/varun-dhawan-promotes-badlapur-on-cid-32688|accessdate=१५ फरवरी २०१५|date=१५ फरवरी २०१५}}</ref> हुनका साथ ई फिल्म के निर्देशक [[श्रीराम राघवन]] सेहो आएल छल।<ref>{{cite news|title=वरुण धवन श्रीराम राघवन के साथ सीआईडी में अपनी फ़िल्म के प्रचार करने आए।|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/varun-dhawan-promotes-badlapur-on-cid-with-director-sriram-raghavan-view-pics/|accessdate=१५ फरवरी २०१५|date=१५ फरवरी २०१५}}</ref> * ३ अप्रैल २०१५ मे [[सुशान्त सिंह राजपूत]] अपन फिल्म [[डिटेक्टिव ब्योमकेश बक्शी!]] के प्रचार के लेल।<ref>{{cite news|title=सीआईडी के सेट पर पहुंचे सुशांत, किया '..ब्योमकेश बख्शी' को प्रमोट|url=http://news.biharprabha.com/2015/04/mr-x-promotion-emraan-hashmi-to-act-in-a-special-episode-of-cid/|accessdate=३१ मार्च २०१५|publisher=[[दैनिक भास्कर]]|date=१३ अप्रैल २०१५|archive-date=2015-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721203016/http://news.biharprabha.com/2015/04/mr-x-promotion-emraan-hashmi-to-act-in-a-special-episode-of-cid/|dead-url=yes}}</ref> * १३ अप्रैल २०१५ मे [[इमरान हाशमी]] अपन फिल्म [[मिस्टर एक्स (२०१५ फिल्म)|मिस्टर एक्स]] के प्रचार केलक आ स्वयम् मिस्टर एक्स के भूमिका मे अभिनय सेहो केलक।<ref>{{cite news|title=मिस्टर एक्स का प्रचार: इमरान ने सीआईडी के विशेष प्रकरण में किया अभिनय।|url=http://news.biharprabha.com/2015/04/mr-x-promotion-emraan-hashmi-to-act-in-a-special-episode-of-cid/|accessdate=४ मई २०१५|publisher=बिहार प्रभा|date=१३ अप्रैल २०१५|archive-date=2015-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721203016/http://news.biharprabha.com/2015/04/mr-x-promotion-emraan-hashmi-to-act-in-a-special-episode-of-cid/|dead-url=yes}}</ref> * १९ दिसम्बर २०१५ को [[शाहरुख खान]] अपन फिल्म [[दिलवाले (२०१५ फिल्म)|दिलवाले]] के प्रचार के लेल आएल।<ref>{{cite news|title=Shah Rukh Khan to appear in ‘CID’|trans-title=शाहरुख खान सीआईडी में दिखने वाले हैं।|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/shah-rukh-khan-to-appear-in-cid/|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=१० दिसम्बर २०१५|publisher=''इंडियन एक्सप्रेस''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> जाहिमे देखाएल जाइत अछि कि एसीपी प्रद्युमन के गाडी अचानक रुकि जाइत अछि आ शाहरुख खान हुनकर सहायता करैत अछि।<ref>{{cite news|title=अब शाहरूख टीवी शो सीआईडी में आएंगे नजर|url=http://www.patrika.com/news/tv/shahrukh-promote-his-movie-in-cid-1143806/|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=१२ दिसम्बर २०१५|publisher=पत्रिका}}</ref><ref>{{cite news|title=Here's how Shah Rukh Khan saves ACP Pradyuman from trouble, on CID|trans-title=सीआईडी में कैसे शाहरुख खान एसीपी प्रद्युमन को परेशानी से बचाते हैं। यहाँ है|url=http://indiatoday.intoday.in/story/shah-rukh-khan-to-save-in-trouble-acp-pradyuman-on-cid-dring-dilwale-promotions-kajol-varun-dhawan-kriti-sanon/1/544321.html|accessdate=१० जुलाई २०१६|date=११ दिसम्बर २०१५|publisher=इंडिया टूडे|language=अंग्रेज़ी}}</ref> * १६ जनवरी २०१६ मे [[सन्नी देओल]] अपन फिल्म [[घायल वन्स अगेन]] के प्रचार के दौरान सीआईडी के एपिसोड मे अजय मेहरा के भूमिका निर्वाह केलक।<ref>{{समाचार सन्दर्भ|publisher=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]|title=Sunny Deol to appear on 'CID' |trans-title=सन्नी देओल सीआईडी में दिखने वाले हैं।|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/sunny-deol-to-appear-on-cid/|accessdate=१४ अप्रैल २०१६|date=२०१६|language=अंग्रेज़ी}}</ref> == पुरस्कार एवं कीर्तिमान == === विश्व कीर्तिमान === ई धारावाहिक के दल ७ नवम्बर, २००४ मे मुम्बई मे साँझ के ६:३० सँ ८:२० बजे धरि पूरे १११ मिनट धरि बिना क्यामरा के बन्द करि एक पूरा कहानी बना देलक। ई कीर्तिमान [[लिम्का बुक अफ रेकार्ड्स|लिम्का कीर्तिमान पुस्तक]]<ref>{{cite news|title=‘CID’ enters Limca Book of Records|2=|trans-title=सीआईडी ने किया अपना नाम लिमका पुस्तक में दर्ज।|url=http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/nov032004/n9.asp|accessdate=३ दिसम्बर २०१४|date=८ अक्टूबर २००४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2014-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826115746/http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/nov032004/n9.asp|dead-url=yes}}</ref> तथा [[गिनीज वर्ल्ड रेकर्ड्स|गिनीज विश्व कीर्तिमान पुस्तक]] मे पञ्जीकृत करि लेल गेल छल।<ref>{{cite news|title=CID's Guinness World Record episode, Indian Idol and Facebook: 10 things in popular culture that turn 10 in 2014|trans-title=सीआईडी का गिनिज विश्व कीर्तिमान वाला एपिसोड, इंडियन आइडल आ फेसबूक: 10 चीजें जो 2014 में प्रसिद्ध हुई।|url=http://www.news18.com/news/buzz/cids-guinness-world-record-episode-indian-idol-and-facebook-10-things-in-popular-culture-that-turn-10-in-2014-725528.html|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|publisher=आईबीएन लाइव |date=१२ नवम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> ७ नवम्बर मे बनल ई कथांश के ८ नवम्बर मे साँझ ८ बजे सँ १० बजे धरि देखाएल गेल। ई प्रकार के विश्व कीर्तिमान बनावे के विचार सिंह के एकर ७ सँ ८ महिना पहिने आएल छल। एहीसँ पहिने १९८७ मे मराठी कार्यक्रम "एक शून्य शून्य" मे फिल्माङ्कन के बिना रोकि के २२ मिनट के कार्यक्रम बना देनए छल। वर्ष २००२ मे ओ ई कीर्तिमान के गिनीज विश्व कीर्तिमान पुस्तक मे दर्ज करवावे के बारे मे सोचलक् मुद्दा हुनका पता चलल कि एकर लेल हुनका २५ मिनट के बिना रोकि के कार्यक्रम तैयार केनाए होएत। ओ एकर तैयारी शुरू करि देलक, मुद्दा ओकर ई कीर्तिमान के बनावे सँ पूर्व ही एक रूसी [[वृत्त चित्र|वृत्त फिल्म]] ८८ मिनट धरि लगातार फिल्माङ्कन के कीर्तिमान बना लेलक। एकर बाद बीपी सिंह एहीसँ सेहो अधिक लम्बा कीर्तिमान बनावे के बारे मे सोचलक् आ 'विरासत' नाम के एक प्रकरण के योजना बनौलक्। एकर लेल ओ ओही समय सँ एकर तैयारी मे लगि गेल। ई कीर्तिमान के बनावे के लेल सीआईडी के सभ भूमिकासभक ९० पन्ना के संवाद याद करै पडल आ ई कहानी के क्यामेराम्यान नितिन राव के २८ किलो ग्राम के क्यामरा के लगातार १११ मिनट धरि अपन कन्धा पर रखै पडल, जाहिमे ३ मञ्जिला के घर मे हुनका ऊपर सँ नीचा सेहो अनेकौं बेर होए पडल। एकरा बनावे के लेल ३४ लाख रुपैया खर्च भेल। ई सीआईडी के सभसँ महग प्रकरण छल। ई एक एहन होटल मालिक के कहानी छल, जे भारत मे अपन कारोबार समेटवाक के लेल [[दक्षिण अफ्रीका]] सँ आवैत अछि। ओकरा अपन वारिस के तलाश रहैत अछि। ओकर सम्पत्ति मे हिस्सा पावे के आस मे सभ रिश्तेदार होटल मे जमा भऽ जाइत अछि। फेर एक के बाद एक खून होनाए शुरू भऽ जाइत अछि। ई एपिसोड के कीर्तिमानी बनावे के लक्ष्य सँ ही बनाएल गेल छल। एहीमे सीआईडी के निरीक्षकसभक अतिरिक्त [[केके मेनन]], राज ज़ुत्शी, [[अविनाश वधावन]], कृतिका देसाई आ मुकेश रावल शामिल छल। एकरा ७ नवम्बर २००४ मे बिना कोनो विज्ञापन के रात्री ८ सँ १० बजे धरि देखाएल गेल। एकर बाद सीआईडी के १० बजे के धारावाहिक शुरू भेल।<ref>{{cite news|title=Sony's on 'record' with C.I.D, a date with Guinness|trans-title=सोनी के एक धारावाहिक 'सीआईडी' ने बनाया एक नया विश्व कीर्तिमान, जो गिनीज़ विश्व कीर्तिमान में होगा दर्ज।|url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k4/oct/oct286.htm|accessdate=१० १० दिसम्बर २०१४|publisher=इंडियन टेलिविजन|date=२९ अक्टूबर २००४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> === पुरस्कार === {| class="wikitable sortable" style="width:100%" |- ! वर्ष !! पुरस्कार !! श्रेणी !! कलाकार !! टिप्पणी एवं सन्दर्भ |- | rowspan="2"| २००२ || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ धारावाहिक - नाटक || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] आ [[प्रदीप उप्पूर]] || <ref name=ita2002>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २००२|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2002|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2012-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529222113/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2002|dead-url=yes}}</ref> |- | भारतीय टेली पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ व्यक्तित्व || [[शिवाजी साटम]] || <ref name=it2002>{{cite web|title=The Winners of The Indian Telly Awards 2002|trans-title=भारतीय टेली पुरस्कार विजेता २००२|url=http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k2/winners.htm|accessdate=९ मार्च २००२|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025256/http://tellyawards.indiantelevision.com/y2k2/winners.htm|dead-url=yes}}</ref> |- | rowspan="1"| २००३ || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ रोमाञ्चक / डरावना धारावाहिक || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] आ [[प्रदीप उप्पूर]] ||<ref name=ita2003>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २००३|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2003#winners|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2012-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120504215542/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2003#winners|dead-url=yes}}</ref> |- | rowspan="4"| २००४ || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ निर्देशक - नाटक || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] ||<ref name=ita2004>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २००४|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2004|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2012-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120526071531/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2004|dead-url=yes}}</ref> |- | भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ रोमाञ्चक / डरावना धारावाहिक || सोनी (भारत) ||<ref name=ita2004></ref> |- | भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ अभिनय || [[रजत अरोडा]] || <ref name=ita2004></ref> |- | भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ भिडियोग्राफी || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] || <ref name=ita2004></ref> |- | rowspan="1"| २००५ || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ अभिनेता - नकारात्मक भूमिका || [[मकरन्द देशपाण्डे]] || <ref name=ita2005>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २००५|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2005|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2012-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20120504215552/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2005|dead-url=yes}}</ref> |- | rowspan="1"| २००९ || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ रोमाञ्चक / डरावना धारावाहिक || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] आ [[प्रदीप उप्पूर]] || <ref name=ita2009>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २००९|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2009|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2015-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150909212242/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2009|dead-url=yes}}</ref> |- | rowspan="1"| २०१० || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ रोमाञ्चक / डरावना धारावाहिक || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] आ [[प्रदीप उप्पूर]] || <ref name=ita2010>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २०१०|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2010|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2010-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820113113/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2010|dead-url=yes}}</ref> |- | rowspan="1"| २०१५ || भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार || सर्वश्रेष्ठ रोमाञ्चक / डरावना धारावाहिक || [[बृजेन्द्र पाल सिंह]] आ [[प्रदीप उप्पूर]] || <ref name=ita2015>{{cite web|title=The ITA Awards » The Indian Television Academy Awards|trans-title=भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार » भारतीय टेली एकेडेमी पुरस्कार २०१५|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2015|website=http://www.indiantelevisionacademy.com|accessdate=१० जुलाई २०१६|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2016-07-10|archive-url=https://archive.is/20160710191123/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2015|dead-url=yes}}</ref> |- |} == सीआईडी स्पेशल ब्यूरो == [[:en:CID: Special Bureau|सीआईडी: स्पेशल ब्यूरो]] ई सीआईडी के एक विशिष्ट संस्करण छल, जेकर प्रसारण एक अलग धारावाहिक के रूप मे २७ दिसम्बर २००४ सँ शुरू भेल आ १६८ एपिसोड प्रसारित होए के बाद ८ अगस्त २००६ मे बन्द भऽ गेल। ई सोमवार आ मङ्गलवार के राति १०:३० बजे प्रसारित होएत छल। एकर आधा घण्टा पहिने, रात १० बजे सीआईडी आ ओकर आधा घण्टा बाद ई धारावाहिक के प्रसारण होइत छल। एहीमे [[शिवाजी साटम]], [[अनूप सोनी]], [[दयानन्द शेट्टी]] आ [[आदित्य श्रीवास्तव]] मुख्य भूमिका मे छल।<ref>{{cite web|title=सीआईडी: स्पेशल ब्यूरो का सोनी के जालस्थल में समय व विवरण|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051219174107/http://www.setindia.com/shows/shows_inside.php?id=45|archivedate=१९ दिसम्बर २००५|accessdate=९ दिसम्बर २०१४|website=http://www.setindia.com/shows/shows_inside.php?id=45|}}</ref> एकर कहानी के अनुसार "सीआईडी पिछला अनेकौं वर्ष सँ लम्बित मामला के जाँच करवाक हेतु एक नयाँ दल के गठन करैत अछि, जेकर नाम ''सीआईडी स्पेशल ब्यूरो'' रखल जाइत अछि। ई दल बहुत पुरान आपराधिक मामला के जाँच करैत अछि।" एहीमे अनेकौं बेर सीआईडी के कहानी के सेहो जोड करि देखाएल जाइत छल। एही कारण किछ मामलासभमे सीआईडी के भूमिका सीआईडी स्पेशल ब्यूरो मे आ सीआईडी स्पेशल ब्यूरो के भूमिका सीआईडी मे सेहो देखल जा सकैत अछि।<ref>{{cite news |title='सीआईडी का 'सीआईडी: स्पेशल ब्यूरो' नामक धारावाहिक २७ दिसम्बर से सोनी में शुरू हो रहा है। | url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k4/dec/dec115.htm| publisher=इंडियन टेलिविजन|accessdate=१४ दिसम्बर २००४}}</ref> == अन्य पहल == ७ जुलाई २००६ मे एक राष्ट्रव्यापी खोज कार्यक प्रारम्भ कएल गेल जेकरा ''सीआईडी अपरेशन तलाश'' नाम देल गेल। एहीमे विजेता के एक पुलिस निरीक्षक के भूमिकामे कार्य करवाक मौका देल जानाए छल। १ सितम्बर २००६ मे [[विवेक मशरू]] के विजेता घोषित कएल गेल छल। एकर बाद किछ वर्ष धरि विवेक एक निरीक्षक के भूमिकामे देखाए देलक।<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_another-hero-enters-cid_1053164 |title=एक और सीआईडी का निरीक्षक सीआईडी में प्रवेश किया। - मनोरजन - डीएनए |work=डीएनए इंडिया|date=१५ सितम्बर २००६ |accessdate=६ अगस्त २०१०}}</ref> २६ जनवरी २०१० सँ वीरताक प्रोत्साहित करवाक आ समाजमे बहादुरी के कार्यसभक सम्मान करवाक के लेल ''सीआईडी वीरता पुरस्कार'' नामक एक पुरस्कार प्रारम्भ कएल गेल। एहीसँ २६ जनवरी २०१० मे पहिल बेर साहस देखावे वाला लोगसभक देल गेल।<ref>{{cite news |title=सोनी ने प्रारंभ किया सीआईडी वीरता पुरस्कार|url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k9/aug/aug131.php|work=इंडियन टेलिविजन|accessdate= १२ अगस्त २००९ }}</ref> २३ जनवरी २०११ को दूसरी बार प्रदान किया गया था।<ref>{{cite news |title=सामान्य के लिए सम्मान |url=http://www.indianexpress.com/news/honour-to-ordinary/681974/0 |work=इंडियन एक्सप्रेस |accessdate= १७ सितंबर २०११ }}</ref> बड लोगसभक वीरताक प्रोत्साहित करै के बाद, बच्चा के लेल सेहो एक नयाँ उप-शृङ्खला ''सीआईडी छोटे हीरोज'' नाम सँ बनाएल गेल।<ref>{{cite news|title=“Kids Play ‘C.I.D.’ Instead Of ‘Chor Police'” – Dayanand Shetty|trans-title=“बच्चे अब 'चोर पुलिस' के जगह सीआईडी खेलेंगे” – दयानन्द शेट्टी|url=http://www.koimoi.com/bollywood-news/kids-play-c-i-d-instead-of-chor-police-dayanand-shetty/|accessdate=१० दिसम्बर २०१४|date=३० जनवरी २०१३|language=अंग्रेज़ी}}</ref> ई १ फरवरी २०१३ सँ देखाएल गेल। ई शुक्रवार के सीआईडी सँ एक घण्टा पहिने ९ बजे सँ १० बजे राति मे देखाएल जाइत छल। एहीमे बच्चा के द्वारा देखाएल गेल साहस के देखाएल जाइत छल।<ref>{{cite news |title=Sony airs CID Chote Heroes from 1 February|trans-title=सोनी द्वारा दिखाया जाएगा १ फरवरी से सीआईडी छोटे हीरोज|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/feb/feb10.php|work=इंडियन टेलिविजन|accessdate=१ फरवरी २०१३|language=अंग्रेज़ी}}</ref> ३० मई २०१२ मे एक साक्षात्कार के दौरान बीपी सिंह कहलैन् कि ओ सीआईडी पर एक फिल्म बनावे जा रहल अछि। एहीमे धारावाहिक के कलाकार ही काम करत, मुद्दा एक मुख्य खलनायक के बाहर सँ लेल जाएत। ओ कहलैन्, सैद्धान्तिक रूप सँ फिल्म के ई वर्ष के अन्त धरि शुरू भऽ जानाए चाहि। च्यानल के पास एकर अधिकार अछि, यदि च्यानल आई अपन सहमति दैत अछि, तँ हम एही पर अगला वर्ष कऽ शुरुआत सँ काम केनाए शुरू करि देव्।<ref>{{cite news|title=टीवी शो सीआईडी पर बन सकती है फिल्म|url=http://www.jagran.com/entertainment/bollywood-tv-show-cid-could-soon-be-a-film-N16492.html|accessdate=११ मई २०१५|publisher=जागरण|date=३० मई २०१२}}</ref> २१ जनवरी २०१५ मे सीआईडी अपन यात्रा के अठारहम् वर्ष मे प्रवेश केलक। एकरा सोनी एक उत्सव के रूप मे २६ जनवरी २०१५ के एक विशेष कार्यक्रम के रूपमे बनौलक्। जाहिमे सोनी पर पूरा दिन सीआईडी कऽ कार्यक्रम देखाएल गेल। एकर बाहेक बीच-बीच मे सीआईडी के भूमिका आ अन्य लोग सेहो आवैत छल आ अपन आ ई धारावाहिक के बारे मे बतावैत छल।<ref>{{cite web|title=सीआईडी के १८वर्ष पर २६ जनवरी को पूरे दिन सीआईडी|url=https://twitter.com/SonyLIV/status/557560740555407364|accessdate=२१ जनवरी २०१५}}</ref> === अन्य धारावाहिकमे === सीआईडीक भूमिकासभ ई धारावाहिक के बाहेक सेहो अन्य धारावाहिकसभमे सेहो अभिनय केनए अछि आ अन्य धारावाहिकसभक भूमिका सेहो अनेकौं बेर सीआईडी मे आवि चुकल अछि। जेना [[अदालत (धारावाहिक)|अदालत]] के प्रारम्भ मे अभिजीत के ऊपर आरोप लगैत अछि कि ओ जोरावर नाम के एक अपराधी पर ६ गोली चलौलक् आ हत्या कर देलक। एही कारण ओकरा अदालत मे लऽ जाएल जाइत अछि, जाहिमे के. डी. पाठक ओकर वकील रहैत अछि। ई सीआईडी आ अदालत, दुनु धारावाहिक मे देखाएल जाइत अछि। एकर बाद सीआईडी आ के. डी. पाठक मिलिके ई मामला के सुलझाऽ लैत अछि।<ref>{{cite news |title=CID joins hands with KD Pathak from Adaalat!|trans-title=सीआईडी और अदालत के के डी पाठक दोनों ने हाथ मिलाया।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/CID-joins-hands-with-KD-Pathak-from-Adaalat/articleshow/14647583.cms|newspaper=द टाइम्स ऑफ इंडिया|accessdate=३ जुलाई २०१२|language=अंग्रेज़ी}}</ref> [[तारक मेहता का उल्टा चश्मा]] मे एही के किछ भूमिका सीआईडी के धारावाहिक मे आवैत अछि आ ओकर किछ दिन बाद एक अन्य प्रकरण मे ई धारावाहिक मे सीआईडी के सभ भूमिका आवि जाइत अछि। जाहिमे [[दया जेठालाल गडा|दयाबेन]] के एसीपी प्रदूमन के नकली प्रमाणपत्र मिलैत अछि आ ओ ओकरा लके सीआईडी के कार्यालय मे जाइत अछि। जखन सीआईडी के दल के पता चलैत अछि की कोई एसीपी प्रद्युम्न के जेहन बनिके कोई गैर-कानूनी कार्य करवाक चाहैत अछि मुद्दा ओ अपराधी के पकडिते समय एक [[जेठालाल चम्पकलाल गडा|जेठालाल]] के चेहरा बनाके आ ओ ई मामला मे फसि जाइत अछि। मुद्दा बाद मे पता चलैत अछि कि ओ दोषी नै अछि। एकर पश्चात गोकुलधाम मे एक नयाँ सदस्य आवैत अछि, जेकर पास करोडौं के हीरा रहैत अछि। जेकरा ओ बेचवाक चाहैत अछि। ओ गोकुलधाम के लोगसभक लालच दैत अछि कि यदि कोई ओ हीरासभक बेचवाक मे ओकर सहायता करत तँ ओ ओकरा एक करोड रुपैया देत। मुद्दा हीरा बेचए सँ पूर्व ही ओ लापता भऽ जाइत अछि आ ओही मामला के जाँच करैत सीआईडी ओतय आवैत अछि। पुरा गोकुलधाम मे सभ के घरसभक तलाशी लैऽ के बाद हुनका अय्यर आ बबीता जी के घर मे ओ हीरा मिलैत अछि। ओ लोग बबीता आ अय्यर के पकडि लैत अछि। मुद्दा बाद मे पता चलैत अछि कि दोषी कोई और छी।<ref>{{cite news |title=CID & Tarak Mehta Ka Oolta Chashma to have a Mahasangram episode|trans-title=सीआईडी और तारक मेहता का उल्टा चश्मा दोनों का महासंग्राम वाला प्रकरण |url= http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/CID-Tarak-Mehta-Ka-Oolta-Chashma-to-have-a-Mahasangram-episode/articleshow/37645778.cms |newspaper=द टाइम्स ऑफ इंडिया |accessdate=२ जुलाई २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> एकर साथ-साथ [[कौन बनेगा करोडपति]] मे सेहो सीआईडी के तीन पात्र (शिवाजी साटम, आदित्य श्रीवास्तव आ दयानन्द शेट्टी) जा चुकल अछि।<ref>{{cite news|title=Amitabh Bachchan reveals CID team’s funny side on Kaun Banega Crorepati|trans-title=कौन बनेगा करोड़पति में अमिताभ बच्चन ने दिखाया सीआईडी दल का हंसमुख पहलू।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Amitabh-Bachchan-reveals-CID-teams-funny-side-on-Kaun-Banega-Crorepati/articleshow/43245231.cms|accessdate=१८ दिसम्बर २०१४|publisher=टाइम्स ऑफ इंडिया|date=२३ सितम्बर २०१४|language=अंग्रेज़ी}}</ref> एकर बाहेक अदालत आ सीआईडी मे १२ जुलाई २०१२ मे राति १० बजे आ रविवार १३ जुलाई २०१२ मे राति ७:३० आ १० बजे [[सीआईडी विरुद्ध अदालत]] नाम सँ धारावाहिकक प्रसारण भेल छल। एहीमे अदालत आ सीआईडी दुनुक एक ही कहानी मे देखाएल गेल। जाहिमे देखाएल गेल कि डा. सालुङ्खे के एक सबूत मिलैत अछि, जेकरा देखावे सँ पहिने ही ओ लापता भऽ जाइत अछि। ओकर गाडी डीसीपी चित्रोले के घर के आगा मिलैत अछि आ घरक तलाशी मे एक लाश सेहो प्राप्त होएत अछि, जे पहिने डा. सालुङ्खे मनैत अछि। सीआईडीक डीसीपी चित्रोले के विरुद्ध काफी ठोस सबूत मिलैत अछि, एही कारण ओकरा हिरासत मे लऽ लेल जाइत अछि। अदालत मे के. डी. पाठक ओकरा बचावेक कोशिश करैत अछि, मुद्दा सीआईडी ओकरा दोषी साबित करैक कार्य करैत अछि। आखिरी मे के. डी. पाठक आ सीआईडी मिलिके ई मामलाक हल करि लैत अछि।<ref>{{cite news|title=KD Pathak defends DCP Samsher Singh Chitrole|trans-title=के॰ डी॰ पाठक डीसीपी शमशेर सिंह चित्रोले को बचाएंगे।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/KD-Pathak-defends-DCP-Samsher-Singh-Chitrole/articleshow/14863438.cms|accessdate=९ जुलाई २०१६|publisher=''टाइम्स ऑफ इंडिया''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> एकर बाद २० दिसम्बर २०१४ मे ३ घण्टाक प्रसारण होइत अछि। एकर निर्देशन सीआईडी के सिबा मित्र आ अदालत के रमिन्दर सूरी मिलिके केनए अछि। एकरा मुम्बई के अलग-अलग भागसभमे बनाएल गेल, जेकरा लेल १५ दिनक समय लगि गेल।<ref>{{cite news|title=Sony to screen a telefilm with CID and Adaalat's cast|trans-title=सोनी अब सीआईडी और अदालत के कलाकारों के साथ टेलीफिल्म ला रहा है।|url=http://www.afaqs.com/news/story/42807_Sony-to-screen-a-telefilm-with-CID-and-Adaalats-cast|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=१९ दिसम्बर २०१४|publisher=''एएफ़एक्यूएस''|language=अंग्रेज़ी|archive-date=2016-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820034826/http://www.afaqs.com/news/story/42807_Sony-to-screen-a-telefilm-with-CID-and-Adaalats-cast|url-status=dead}}</ref> एकर नाम सीआईडी विरुद्ध अदालत - कर्मयुद्ध रखल गेल अछि, जाहिमे एक बेर फेरसँ सीआईडी आ अदालत साथमे आवैत अछि।<ref>{{cite news|title=CID and KD Pathak come together to solve a murder mystery!|trans-title=मौत की उलझन सुलझाने के लिए साथ आ रहे हैं सीआईडी और अदालत|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/CID-and-KD-Pathak-come-together-to-solve-a-murder-mystery/articleshow/45583828.cms|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=२० दिसम्बर २०१४|publisher=''टाइम्स ऑफ इंडिया''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> जाहिमे एक आश्रम मे एसीपी प्रद्युम्न के दोस्तक बेटीक खून भऽ जाइत अछि।<ref>{{cite news|title=‘C.I.D.’, Ronit Roy’s ‘Adaalat’ teams come together for telefilm|trans-title=सीआईडी और रोनित रॉय का अदालत टेलीफिल्म के लिए एक साथ आ रहे हैं।|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/c-i-d-adaalat-teams-come-together-for-telefilm/|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=१९ दिसम्बर २०१४|publisher=''इंडियन एक्सप्रेस''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> सीआईडीक लगैत अछि कि एकर हत्या आत्मानन्द केन्ए अछि आ ओतय के. डी. पाठक ओकरा बचावैत अछि।<ref>{{cite news|title=It's 'CID v/s Adaalat' in 3 hour movie on Sony TV|trans-title=इन तीन घंटों में यह सीआईडी विरुद्ध अदालत है।|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/its-cid-vs-adaalat-3-hour-movie-sony-tv-141210|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=१० दिसम्बर २०१४|publisher=''टेलीचक्कर''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> बाद मे पता चलैत अछि कि असलमे हत्या किरण केनए अछि।<ref>{{cite news|title=C.I.D and Adaalat teams up for a telefilm|trans-title=सीआईडी और अदालत टेलीफिल्म के लिए एक साथ जुट रहे हैं।|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/c-i-d-and-adaalat-teams-up-for-a-telefilm/|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=१९ दिसम्बर २०१४|publisher=''बॉलीवुड लाइफ''|language=अंग्रेज़ी}}</ref> ==प्रभाव== सीआईडी धारावाहिक देखलाक बाद जनमानस पर बढिया आ खराब दुनु प्रकारक प्रभाव पडल अछि। किछ लोगसभक अपराध करवाक इच्छा जागृत भेल तँ किछ लोगक निशानेबाजी आदिमे आगा बढि के सेहो प्रेरणा मिलल अछि। किछ घटनासभ निम्नलिखित अछि:- [[पाकिस्तान]] के [[लाहौर]] मे ३० जून २०१७ मे एक ९ वर्षीय लडकी ईमान तनवीरक लाश ओकर दादी के घर सँ प्राप्त भेल। पुलिसक पहिने ओकर सौतेली माँ पर शङ्का भेल, मुद्दा बाद मे ओकरा निर्दोष मानि के पुलिस छोडि देलक।<ref>{{cite news|first1=महमूद|last1=इद्रीस|title=Inspired by Indian TV drama CID, 11-year-old brother murders minor sister in Lahore|trans-title=लाहौर में भारतीय धारावाहिक सीआईडी से प्रेरणा ले कर ११ वर्षीय लड़के ने की अपनी छोटी बहन की हत्या|url=https://en.dailypakistan.com.pk/pakistan/11-year-old-brother-murders-minor-sister-in-lahore-police/|accessdate=७ जनवरी २०१८|date=४ जुलाई २०१७|publisher=डैली पाकिस्तान|location=लाहोर|language=अंग्रेजी|archive-date=2018-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180107175340/https://en.dailypakistan.com.pk/pakistan/11-year-old-brother-murders-minor-sister-in-lahore-police/|url-status=dead}}</ref> हत्या के चारि दिन बाद पुलिस एक बयान जारी केलक कि ओ लडकी के ११ वर्षीय भाई ही ई हत्या केनए अछि।<ref>{{cite news|title=Pak 11-yr-old strangles his sister to death, says he was 'inspired' by CID|trans-title=सीआईडी से प्रेरणा लेकर ११ वर्षीय पाकिस्तानी लड़के ने की अपनी बहन की हत्या|url=https://www.mid-day.com/articles/pak-11-yr-old-strangles-his-sister-to-death-was-inspired-by-cid-international-news/18396182|accessdate=७ जनवरी २०१८|date=५ जुलाई २०१७|publisher=''मिड डे''|location=लाहोर|language=अंग्रेजी|archive-date=2017-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705130920/http://www.mid-day.com/articles/pak-11-yr-old-strangles-his-sister-to-death-was-inspired-by-cid-international-news/18396182|dead-url=yes}}</ref> ओ पुलिस के आगा कबूल केलक कि ओ अपन बहिनक हत्या केनए अछि। पूछताछ पर ओ बतौलक् कि ओ सीआईडी देख करि ई हत्याक करै के विचार आएल छल।<ref>{{cite news|title=Inspired by CID, Pakistani boy kills sister over poor handwriting jibe|trans-title=बेकार लिखावट के कारण सीआईडी से प्रेरणा लेकर पाकिस्तानी लड़के ने की अपनी बहन की हत्या|url=http://indianexpress.com/article/pakistan/inspired-by-cid-pakistani-boy-kills-sister-over-poor-handwriting-jibe-4734951/|accessdate=७ जनवरी २०१८|date=४ जुलाई २०१७|publisher=इंडियन एक्सप्रेस|location=लाहोर|language=अंग्रेजी}}</ref> [[उत्तर प्रदेश]]क राजधानी [[लखनऊ]] मे एक युवक सीआईडी धारावाहिक देखि के अपन पत्नी के साथ मिलिक अपन ही अपहरण के झूठ कहानी बनौलक्। ओ जतय काम करैत छल, ओकर सञ्चालक के विरुद्ध केस दर्ज करवा देलक। ओ केससँ ओकरा बचा करि ओकरा पैसा लावेक योजना बना रहल छल। मुद्दा पुलिस ओकर पास पहुँच गेल आ तखन ओकर योजनाक पता चलल।<ref>{{cite news|title=सीआईडी टीवी सीरियल देखकर रची खुद के अपहरण की साजिश|url=http://aajtak.intoday.in/crime/story/man-hatched-own-kidnapping-story-after-watching-tv-serial-cid-in-lucknow-1-874348.html|accessdate=९ जुलाई २०१६|date=१६ जून २०१६|publisher=आज तक}}</ref> १७ वर्षीय निशानेबाज मेहुली घोष [[जापान]] के प्रतियोगितामे अपन पहिल स्वर्ण पदक हासिल केलक आ [[केरल]] मे भेल राष्ट्रीय निशानेबाजी प्रतियोगिता मे एक ही दिन मे आठ स्वर्ण पदक हासिल करवाक बाद हुनकर कहनाए छल कि हुनका एकर प्रेरणा सीआईडी धारावाहिक के देखलाक बाद मिलल।<ref>{{cite news|first1=''जेनिया''|last1=''डेकुना''|title=Inspired by Sholay and CID, Youth Olympics-bound Mehuli Ghosh is shooting down records|trans-title=सीआईडी और शोले से प्रेरणा लेकर मेहुली घोष ने बनाया कीर्तिमान|url=https://thefield.scroll.in/861996/inspired-by-sholay-and-cid-youth-olympics-bound-mehuli-ghosh-is-shooting-down-records|accessdate=७ जनवरी २०१८|date=२० दिसम्बर २०१७|publisher=''स्क्रॉल''|language=अंग्रेजी}}</ref> == समीक्षात्मक प्रतिक्रिया == एक दशक सँ अधिक चलै के कीर्तिमान बनावे के पश्चात सेहो ई लोकप्रिय धारावाहिक वर्तमान<sup>(जनवरी २०१८ मे अद्यतन)</sup> मे सेहो सोनी पर प्रसारित भऽ रहल अछि। एकर अनेकौं संवाद जेना एसीपी प्रद्युमनक "अब तो इसे फाँसी ही होगी" आ दयाक ढोका तोडनाए आदि अत्यधिक लोकप्रिय भऽ चुकल अछि। ई एतेक लोकप्रिय भऽ चुकल अछि कि लोग एही पर अनेकौं चुट्कुला सेहो बना चुकल अछि।<ref>{{cite news|title=Just What Makes CID So Popular?|trans-title=सीआईडी को क्या बनाता है इतना लोकप्रिय?|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-what-makes-cid-so-popular-tv/20120320.htm|accessdate=२० मार्च २०१२|work=रेडिफ|language=अंग्रेज़ी}}</ref> [[दैनिक ट्रिब्यून]] मे देल गेल एक साक्षात्कार मे शिवाजी साटम कहलैन् कि "अखन ई हमर पहिचान बनि गेल अछि। मुद्दा ई केवल एक धारावाहिक भर नै अछि। बच्चा आ बड अखन हमरासँ सीआईडी के पात्रक तरह व्यवहार करैत अछि। हुनका लगैत अछि कि सचमुच कोनो जासूसी करै वाला समूहक हिस्सा छी। शायद एही लेल पिछला दुई साल सँ ई लगातार पुरस्कार जीत रहल अछि। एकरा राष्ट्रपति धरि के सराहना मिलल अछि। दरअसल ई आम आ ईमानदार लोगसभक न्याय दिलावे वाला धारावाहिक छी।"<ref>{{cite news|title=मेरी पहचान बन गया है सीआईडी शिवाजी साटम|url=http://dainiktribuneonline.com/2011/01/मेरी-पहचान-बन-गया-है-सीआईड/|accessdate=१४ मई २०१५|publisher=दैनिक ट्रिब्यून|date=१५ जनवरी २०११}}</ref><ref>{{cite news|title=‘सीआईडी’ से लोगों को अपराध से लड़ने की प्रेरणा मिली: शिवाजी साटम|url=http://abpnews.abplive.in/tv/2013/09/27/article83379.ece/सीआईडी’-से-लोगों-को-अपराध-से-|accessdate=१४ मई २०१५|publisher=एबीपी लिव|date=२७ सितम्बर २०१३}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ओतय राँची एक्सप्रेस कहलैन् कि सीआईडी १९९८ सँ लगातार चलि रहल अछि आ ओकरा हर बखत सँ ही दर्शक पसन्द केलक। जखन २००३ मे एही च्यानल मे शुरू भेल एक धारावाहिक [[क्राइम पेट्रोल]] के कम लोकप्रियता के कारण बन्द करनाए पडल छल। मुद्दा अखन सेहो सीआईडी ओतेक ही नै, ओकरा सेहो अधिक दर्शक मिल गेल अछि। वर्तमान मे ई धारावाहिक सभ उमेर वर्ग के अपन दिशा आकर्षित केनए अछि। एही कारण अन्य च्यानलसभमे सेहो आपराधिक धारावाहिकसभक संख्या मे वृद्धि भेल अछि।<ref>{{cite news|title=टीवी में बढ़ते आपराधिक धारावाहिक, यानी बढ़ती नकारात्मकता|url=http://ranchiexpress.com/228288|accessdate=१४ मई २०१५|publisher=रांची एक्सप्रेस|date=२२ जून २०१३}}</ref> ओतय दयानन्द शेट्टी कहलैन् कि "१७ वर्ष सँ अधिक समय धरि एक साथ काम करै सँ एक जुडाव बनि गेल अछि। सीआईडी के सभसँ अधिक बच्चा पसन्द करैत अछि आ एही कारण एहीमे हम लोगसभ हास्य बनावेक प्रयास केनए छी।"<ref>{{cite news|title=हम 'सीआईडी' को जीते हैं : दया|url=http://samacharhindi.in/interview/we-lives-cid-daya|accessdate=१४ मई २०१५|publisher=समाचार हिन्दी|date=१० अप्रैल २०१४}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[टाइम्स अफ इन्डिया]] सँ बात करैत दयानन्द शेट्टी बतौलक् कि हुनका अपन कार्यक्रम के बारे मे अनलाइन चुटकुले पढि मे बहुत गर्व महसूस होइत अछि आ ई जानि के आओर् सेहो खुशी होएत अछि कि केवल दया ही नै बल्कि एकर अन्य सभ भूमिका सेहो बहुत प्रसिद्ध अछि।<ref>{{समाचार सन्दर्भ|title=I feel proud when I read the online jokes about my show|trans-title=मुझे अपने कार्यक्रम के बारे में ऑनलाइन चुटकुले पढ़ने से गर्व महसूस होता है।|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-feel-proud-when-I-read-the-online-jokes-about-my-show/articleshow/50658856.cms|accessdate=1 जून 2016|language=अंग्रेज़ी|publisher=''टाइम्स ऑफ इंडिया''|date=21 जनवरी 2016}}</ref> ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== ==एहो सभ देखी== [[श्रेणी:टेलिभिजन धारावाहिक]] 670nzclxxib0vi1351w1pwfavul6qgg उरुग्वे राष्ट्रिय फुटबल टिम 0 32197 278773 253724 2026-07-25T14:50:28Z ~2026-41423-74 17540 278773 wikitext text/x-wiki {{Infobox national football team | Name = उरुग्वे | Nickname = ''Los Charrúas'' <br /> ''La Celeste'' (The Sky Blue One) <br /> ''La Garra Charrúa'' | Badge = Uruguay national football team seal.svg | Badge_size = 150px | Association = उरुग्वेन राष्ट्रिय फुटबल टिम | Sub-confederation = | Confederation = [[दक्षिण अमेरिकी फुटबल संघ]] | Coach = | Asst Manager = | Captain = | Most caps = [[डिएगो फोर्लान]] (१११) | Top scorer = [[लुइस स्वारेज]] (४०) | Home Stadium = [[एस्टाडियो सेनेटेनारियो]] | FIFA Trigramme = URU | FIFA Rank = ७ | FIFA max = २ | FIFA max date = जुन २०१२ | FIFA min = ७६ | FIFA min date = दिसम्बर १९९८ | Elo Rank = ९ | Elo max = १ | Elo max date = १९२०-३१ | Elo min = ४६ | Elo min date = मार्च १९८० | Elo rating max = २०३५ | Elo rating max date = जुन १९२८ | pattern_la1 =_uru2014_local | pattern_b1 =_uru2014_local | pattern_ra1 =_uru2014_local | pattern_sh1 =_uru2014_local | pattern_so1 =_uru2014_local | leftarm1 =FFFFFF | body1 =FFFFFF | rightarm1 =FFFFFF | shorts1 =FFFFFF | socks1 =000000 | pattern_la2 =_uru2014_visitante | pattern_b2 =_uru2014_visitante | pattern_ra2 =_uru2014_visitante | pattern_sh2 =_uru2014_visitante | pattern_so2 =_uru2014_visitante | leftarm2 =FFFFFF | body2 =FFFFFF | rightarm2 =FFFFFF | shorts2 =FFFFFF | socks2 =FFFFFF | First game = {{fb|Uruguay}} २-३ {{fb-rt|Argentina|alt}}<br />([[मोन्टेभिडियो]], उरुग्वे; १६ मई १९०१) | Largest win ={{fb|Uruguay}} ९-० {{fb-rt|Bolivia}}<br />([[लिमा, पेरू]]; ९ नवम्बर १९२७) | Largest loss = {{fb|Uruguay}} ०-६ {{fb-rt|Argentina|alt}}<br />([[मोन्टेभिडियो]], उरुग्वे; २० जुलाई १९०२) | Honours = [[File:Football European Cup.svg|30px|१९६४ युरोपेली राष्ट्रिय कप]] | World cup apps = १२ | World cup first = १९३० | World cup best = विजेता, [[१९३० फिफा विश्वकप|१९३०]] आ [[१९५० फिफा विश्वकप|१९५०]] | Regional name = [[कोपा अमेरिका]] | Regional cup apps = ४१ | Regional cup first = [[:en:South American Championship 1916|१९१६]] | Regional cup best = विजेता, [[:en:South American Championship 1916|१९१६]], [[:en:South American Championship 1917|१९१७]], [[:en:South American Championship 1920|१९२०]], [[:en:South American Championship 1923|१९२३]], [[:en:South American Championship 1924|१९२४]], [[:en:South American Championship 1926|१९२६]], [[:en:South American Championship 1935|१९३५]], [[:en:South American Championship 1942|१९४२]], [[:en:South American Championship 1956|१९५६]], [[:en:South American Championship 1959 (Ecuador)|१९५९]], [[:en:South American Championship 1967|१९६७]], [[:en:Copa América 1983|१९८३]], [[:en:Copa América 1987|१९८७]], [[:en:Copa América 1995|१९९५]], [[:en:2011 Copa América|२०११]] | Confederations cup apps = २ | Confederations cup first = [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|१९९७]] | Confederations cup best = चारिम स्थान, [[:en:1997 FIFA Confederations Cup|१९९७]], [[:en:2013 FIFA Confederations Cup|२०१३]] | medaltemplates = {{MedalGold|[[:en:1924 Summer Olympics|१९२४]]|[[:en:Football at the 1924 Summer Olympics - Men's team squads#.C2.A0Uruguay|टिम]]}} {{MedalGold|[[:en:1928 Summer Olympics|१९२८]]|[[:en:Football at the 1928 Summer Olympics - Men's team squads#.C2.A0Uruguay|टिम]]}} }} '''उरुग्वे राष्ट्रिय फुटबल टिम''' अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगितामे [[उरुग्वे]]क प्रतिनिधित्व करैत अछि आ उरुग्वे फुटबल एसोसिएशनद्वारा नियन्त्रित कएल जाएत अछि । टिम सामान्यतः '''लोस खर्रुअस्''' या '''ला सेलेस्ते''' कऽ रूपमे सेहो जानल जाएत अछि । उरुग्वे [[कोपा अमेरिका]] फुटबल प्रतियोगिता अखन धरि कीर्तिमानी १५ बेर जित्ने अछि ।<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2011/jul/24/uruguay-paraguay-copa-america|title=Luis Suárez and Diego Forlán shoot Uruguay to record 15th Copa América|date=24 July 2011|work=Guardian|accessdate=25 July 2011}}</ref> ई टिम २ बेर [[फुटबल विश्वकप|फिफा विश्वकप]] जितल अछि जहिमे उद्घाटन फिफा विश्वकप [[१९३० फिफा विश्वकप|१९३०]] आ <ref name="es.fifa.com">{{Cite web |url=http://es.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_02s_fwc-origin_8819.pdf |title=Archive copy |access-date=2018-07-21 |archive-date=2015-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150714112858/http://es.fifa.com/mm/document/fifafacts/mcwc/ip-201_02s_fwc-origin_8819.pdf |dead-url=yes }}</ref> [[१९५० फिफा विश्वकप|१९५०]] सामिल रहल अछि ।<ref>{{cite web|title=Football, football, football|work=UruguayNow|url=http://www.uruguaynow.com/uruguayan_football.php|accessdate=13 May 2010|archive-date=11 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100211135046/http://www.uruguaynow.com/uruguayan_football.php|dead-url=yes}}</ref> ई टिम २ बेर ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलक फुटबल विधामे सेहो स्वर्ण पदक जित्ने अछि जहिमे [[१९२४ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|१९२४]] आ [[१९२८ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक|१९२८]] रहल अछि ।<ref>{{cite news|title=Football's debt to Uruguay|work=BBC Sport| url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/uruguay/newsid_1907000/1907148.stm|accessdate=27 April 2011|date=8 April 2002}}</ref> ==सम्मान== ===फिफा विश्वकप=== *'''विजेता (२) [[Image:Gold medal icon.svg|14px]]:''' [[१९३० फिफा विश्वकप|१९३०]], [[१९५० फिफा विश्वकप|१९५०]] ===कोपा अमेरिका=== *'''विजेता (१५) [[Image:Gold medal icon.svg|14px]]:''' १९१६, १९१७, १९२०, १९२३, १९२४, १९२६, १९३५, १९४२, १९५६, १९५९, १९६७, १९८३, १९८७, १९९५, २०११ == सन्दर्भ सामाग्री == {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== {{commons category|Uruguay national football team|उरुग्वे राष्ट्रिय फुटबल टिम}} [[श्रेणी:राष्ट्रिय फुटबल टिमसभ]] lgjam9go9lrh3s22wnvq3p66bfvepdq सुनील ग्रोवर 0 34995 278789 272005 2026-07-26T01:13:56Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 278789 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = सुनील ग्रोवर <br>Sunil Grover | image = | caption = तसेल फ्याशन आ लाइफस्टाइल एवार्ड्स २०१६ मे ग्रोवर | birth_date = {{birth date and age|1977|3|8|df=yes}}<ref name=IndiaTimes>{{cite web|title=Everything You Need To Know About Sunil Grover Aka Gutthi|url=http://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/everything-you-need-to-know-about-sunil-grover-aka-gutthi-251968.html|publisher=indiatimes.com|accessdate=7 March 2019|date=14 March 2016|archive-date=18 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190418034749/https://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/everything-you-need-to-know-about-sunil-grover-aka-gutthi-251968.html|dead-url=yes}}</ref><ref name=IndianExpress>{{cite web|title=Happy Birthday Sunil Grover: RJ Sud to Gutthi to Rinku bhabhi, his journey has been a laugh fest. Watch videos|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/happy-birthday-sunil-grover-gutthi-rinku-bhabhi-rj-sud-his-journey-facts-kapil-sharma-show-watch-video-4551039/|work=The Indian Express|accessdate=7 March 2019|date=8 March 2017}}</ref> | birth_place = सिरसा, [[हरियाणा]], भारत<ref name=IndiaTimes/> | nationality = [[भारतीय]] | occupation = [[अभिनेता]], हास्य कलाकार | years_active = १९९८–वर्तमान | children = १ }} '''सुनील ग्रोवर''' एक भारतीय चलचित्र अभिनेता एवं हास्य कलाकारछी । हिनका कमेडी नाइट विथ कपिल सँ खुब प्रिसिद्धी मिलल ओकर बाद स्टार द्वारा प्रसारित कार्यक्रम मेड इन इन्डिया पर सेहो कार्य केएलक ।<ref>{{Cite web |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/sunil-grover/biography.html |title=Sunil Grover Biography, Profile - entertainment.oneindia.in |access-date=2019-04-18 |archive-date=2014-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407083253/http://entertainment.oneindia.in/celebs/sunil-grover/biography.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/sunil-grover-s-new-show-chutki-fails-to-recreate-gutthi-magic/article1-1184906.aspx |title=Sunil Grover's Chutki fails to recreate Gutthi magic - Hindustan Times |access-date=2019-04-18 |archive-date=2014-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310155039/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/sunil-grover-s-new-show-chutki-fails-to-recreate-gutthi-magic/article1-1184906.aspx |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/sunil-grover-in-new-avatar-as-sabjee_151933.html Sunil Grover in new avatar as Sabjee]</ref> मुदा असफल होमएकें बाद पुनः आएल छल ।<ref>{{cite news|title=Now Sunil Grover to play Kapil Sharma’s father-in-law|url=http://news.biharprabha.com/2014/07/now-sunil-grover-to-play-kapil-sharmas-father-in-law/|accessdate=27 July 2014|agency=IANS|publisher=news.biharprabha.com|date=25 July 2014|archive-date=8 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140808162827/http://news.biharprabha.com/2014/07/now-sunil-grover-to-play-kapil-sharmas-father-in-law/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=It's like coming home says Sunil Grover|url=http://www.patrika.com/article/its-like-coming-home-says-sunil-grover/48173|accessdate=1 August 2014|work=Patrika Group|issue=1 August 2014}}</ref>ग्रोवरकें बलिउड चलचित्र [[भारत (चलचित्र)|भारत]]मे अभिनय करैत देखल जा सकैत छी । <ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodbubble.com/bollywood-news/revealed-sunil-grover-look-vishal-bhardwaj-pataakha/|title=बिशाल भार्दवजले ५ कलाकारहरुको लुक प्रदर्शन गर्छन् । |date=2018-08-11|work=Bollywood Bubble|access-date=2019-01-21|language=en-US}}</ref>[[कपिल शर्मा]] आ सुनील ग्रोवरक बीच २०१७ मार्च मे [[अस्ट्रेलिया]] सँ आबैतकाल हवाइजहाजमे झगडा भेलाकें बाद ओ दुनुगोटे कार्यक्रमसँ अलग-अलग भऽगेल छल ।<ref>{{cite news|url=http://zeenews.india.com/hindi/entertainment/bollywood/kapil-sharma-and-sunil-grover-exchange-best-wishes-to-each-other-on-twitter-over-pataakha-and-son-of-manjit-film/452142|title=कपिल शर्माले पुरानो साथी सुनील ग्रोवरलाई ट्वीटबाट दिए बधाइ |accessdate=२१ जनवरी, २०१९}}</ref> ई घटना खुब चर्चित भेल छल । ==प्रारम्भिक जीवन== ==अभिनय करियर== ==चलचित्रसभ== ==एहो सभ देखी== * [[कपिल शर्मा]] * [[सुमोना चक्रवर्ती]] * [[अली असगर]] ==बाह्य जडीसभ== *{{IMDb name|1571487}} *{{Bollywood Hungama|31924}} ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} [[श्रेणी:व्यक्तिगत जीवन]] [[श्रेणी:भारतीय अभिनेतासभ]] [[श्रेणी:हिन्दी चलचित्र अभिनेतासभ]] 53cgixj2ihmkcg0tobr4bc8stwuxz9h महिला विरुद्ध होमएवला सम्पूर्ण प्रकारक भेदभाव उन्मूलन करऽवला महासन्धि १९७९ 0 47830 278786 272791 2026-07-25T19:45:05Z InternetArchiveBot 10060 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 278786 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = | long_name = महिला विरुद्ध होमएवला सम्पूर्ण प्रकारक भेदभाव उन्मूलन करऽवला महासन्धि १९७९ | image = CEDAW Participation.svg | image_width = 250 px | caption = {{legend|#00aa00|हस्ताक्षर आ अनुमोदन करऽवला देशसभ}} {{legend|#008000|सदस्यता वा उत्तराधिकार मार्फत अनुमोदन करऽवला देशसभ}} {{legend|#008080|सन्धि पालना करऽवला आंशिक मान्यता प्राप्त देशसभ}} {{legend|#eeee00|हस्ताक्षर मात्र कएल}} {{legend|#ff1111|हस्ताक्षर नहि कएल}} | type = | date_drafted = | date_signed = सन् १९७९ दिसम्बर १८ | location_signed = [[न्यू योर्क शहर|न्यु योर्क]] | date_effective = सन् १९८१ सितम्बर ३ | condition_effective = २० अनुमोदनसभ | date_expiration = | signatories = ९९ | parties = १८९ ([[महिला विरुद्ध होमएवला सम्पूर्ण प्रकारक भेदभाव उन्मूलन करऽवला महासन्धि १९७९|पूर्ण सूची]]) | depositor = संयुक्त राष्ट्र सङ्घक महासचिव | language = | languages = अरबी, चिनियाँ, अङ्ग्रेजी, फ्रान्सेली, रुसी आ स्पेनी | website = | wikisource = महिला विरुद्ध होमएवला सम्पूर्ण प्रकारक भेदभाव उन्मूलन करऽवला महासन्धि १९७९ }} {{महिला विरुद्धक हिंसासभ}} '''महिला विरुद्ध होमएवला सम्पूर्ण प्रकारक भेदभाव उन्मूलन करऽवला महासन्धि १९७९''' एकटा प्रस्तावना आ ३० टा धारा मिल बनल एक अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि छी<ref name="UN Women">{{cite web |title=CEDAW: Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women |publisher=UN Women |url=https://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/cedaw.htm |access-date=6 August 2025}}</ref> जकरा सामान्यतया [[महिला अधिकार]]क अन्तर्राष्ट्रिय विधेयकक रूपमे जानल जाइत अछि। ई महासन्धि महिला विरुद्ध होमएवला भेदभावक रूपसभकेँ परिभाषित करैत अछि आ एहन भेदभाव अन्त्य करवाक एजेन्डा सिर्जना करैत अछि। ई सन्धि सन् १९७९ मे [[संयुक्त राष्ट्र महासभा]]द्वारा अपनाएल गेल छल<ref name="UN Women"/> आ सन् १९८१ सितम्बर ३ मे लागू कएल गेल छल।<ref name="un.org">{{cite web |title=CEDAW Ratifications and Obligations |publisher=UN Women |url=https://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/#:~:text=Countries%20that%20have%20ratified%20or,comply%20with%20their%20treaty%20obligations |access-date=6 August 2025}}</ref> एकरा १८९ देशसभद्वारा अनुमोदन कएल गेल छल। सन्धि स्वीकृति भेलाक बाद राज्यसभद्वारा निम्न उपायसभ अपनाए महिला विरुद्ध होमएवला सम्पूर्ण प्रकारक भेदभाव अन्त्य करवाक प्रतिबद्ध भेल छल।<ref name="International Treaties">{{cite web |title=International Treaties |publisher=U.S. Department of State |url=https://travel.state.gov/content/travel/en/legal/travel-legal-considerations/intl-treaties.html |access-date=6 August 2025 |archive-date=28 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230928033541/https://travel.state.gov/content/travel/en/legal/travel-legal-considerations/intl-treaties.html |dead-url=yes }}</ref> ई महासन्धिकेँ अनुमोदन केनिहार ५० टा सँ बेसी देशसभद्वारा किछ घोषणा, आरक्षण आ आपत्तिसभक अधीनमे ओना केनए छल।<ref name="CEDAW Reservations by Country">{{cite web |title=CEDAW Reservations by Country |publisher=UN Women via Wayback Machine |url=http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/reservations-country.htm |access-date=6 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111222104936/http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/reservations-country.htm |archive-date=2011-12-22}}</ref>उदाहरणक लेल, ३८ टा देशसभ सन्धिमे उल्लेखित धारा २९ केर कार्यान्वयन करऽसँ अस्वीकार केनए छल, जे महासन्धिक व्याख्या वा प्रयोग सम्बन्धी विवादसभक समाधानक माध्यमसभकेँ सम्बोधन करैत अछि।<ref name="CEDAW Reservations by Country"/> [[अस्ट्रेलिया]]क घोषणापत्र एकर सङ्घीय संवैधानिक प्रणालीसँ उत्पन्न होमएवला केन्द्रीय सरकारक शक्तिमे सीमिततासभकेँ उल्लेख केनए अछि।<ref>{{cite web |title=About |publisher=California Commission on the Status of Women and Girls |url=https://women.ca.gov/about/ |access-date=6 August 2025}}</ref> [[संयुक्त राज्य अमेरिका]] आ [[पलाउ]] एकर हस्ताक्षरकर्ता छी, मुदा ओ सभ सेहो ई सन्धिकेँ अनुमोदन नहि केनए अछि।<ref name="un.org"/> [[होली सी]], [[इरान]], [[सोमालिया]], [[सुडान]] आ [[टोङ्गा]] ई सन्धि केर हस्ताक्षरकर्ता नहि छी।<ref name="Member States">{{cite web |title=Member States |publisher=United Nations |url=https://www.un.org/en/about-us/member-states |access-date=6 August 2025}}</ref> ई महासन्धि समिति केर अध्यक्ष पद वर्तमान समयमे एना पेलेज नार्भेज सम्हालि रहल अछि।<ref>{{cite web |title=Committee on the Elimination of Discrimination against Women Opens 2025 Session |publisher=UN Geneva |url=https://www.ungeneva.org/en/news-media/meeting-summary/2025/02/committee-elimination-discrimination-against-women-opens |access-date=6 August 2025}}</ref> == मुख्य प्रावधानसभ == == सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{सन्दर्भसूची}} ==बाह्य जड़ीसभ == * [https://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CEDAW/Pages/CEDAWIndex.aspx आधिकारिक वेबसाइट] * [http://www.ohchr.org/EN/ProfessionalInterest/Pages/CEDAW.aspx अधिवेशनक पाठ] * [https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=IND&mtdsg_no=IV-8&chapter=4&clang=_en पक्षसभक सूची] [[श्रेणी:संयुक्त राष्ट्र सङ्घक सन्धिसभ]] [[श्रेणी:भेदभाव विरोधी सन्धिसभ]] [[श्रेणी:नारीवाद आ समाज]] [[श्रेणी:प्रजनन अधिकारसभ]] oa1uf3nem3kbjhmzhukcc3w5ce0ojzc चन्द्रमा 0 49150 278772 278735 2026-07-25T12:13:14Z Biplab Anand 8 Requesting speedy deletion (Test page). (TwinkleGlobal) 278772 wikitext text/x-wiki {{Delete|1=Test page}} [[File:FullMoon2010.jpg|thumb]] '''चन्द्रमा''' ([[अंग्रेजी]]: Moon) [[पृथ्वी]]क एकमात्र प्राकृतिक उपग्रह थी। ई पृथ्वीक चारू कात औसतन ३,८४,३९९ किलोमीटरक दूरी पर चक्कर लगाबैत अछि, जाहि में एकर दूरी वर्ष भरि ३,५७,००० सँ ४,०७,००० किलोमीटरक बीच बदलैत रहैत अछि,<ref name="NASAfactsheet">"Moon Fact Sheet", NASA National Space Science Data Center, NASA, January 11, 2024.</ref> जे पृथ्वीक चौड़ाई सँ लगभग ३० गुना बेसी अछि। ई पृथ्वी आ सूर्यक संदर्भ में प्रत्येक २९.५ दिन में एकटा कक्षा (एक चंद्र मास) पूरा करैत अछि। चंद्रमा आ पृथ्वी गुरुत्वाकर्षण बल सँ आपस में बान्हल अछि, जे एक-दोसराक सामने वाला भाग पर बेसी मजबूत होइत अछि। एकर परिणामस्वरूप उत्पन्न होमए वाला ज्वारीय बल पृथ्वी पर ज्वार-भाटा क मुख्य कारण थी, आ एही बलक कारण चंद्रमाक हमेशा एकही सामने वाला भाग पृथ्वीक तरफ रहैत अछि। ई ज्वारीय लॉकिंग प्रभावी रूप सँ चंद्रमाक घूर्णन काल (चंद्र दिन) कए ओकर कक्षीय अवधि (चंद्र मास) क साथ समकालीन बनाबैत अछि। भू-भौतिकीय संदर्भ में, चंद्रमा एकटा ग्रह-द्रव्यमान वस्तु या उपग्रह ग्रह थी। एकर द्रव्यमान पृथ्वीक द्रव्यमानक १.२% अछि, आ एकर व्यास ३,४७४ किलोमीटर अछि, जे पृथ्वीक व्यासक लगभग एक-चौथाई (लगभग संयुक्त राज्य अमेरिका क चौड़ाई जतेक) अछि। सौर मंडल क भितर, ई ककरो ज्ञात बौना ग्रह सँ पैघ आ बेसी भारी अछि, आ ई पांचम सब सँ पैघ आ पांचम सब सँ भारी उपग्रह थी। साथ ही अपन मूल ग्रह क अनुपात में ई सब सँ पैघ आ सब सँ भारी उपग्रह थी।<ref name="Metzger2021">Metzger, 2021.</ref> एकर सतहक गुरुत्वाकर्षण पृथ्वीक गुरुत्वाकर्षणक लगभग एक-छठवां हिस्सा अछि, जे मंगल क तुलना में लगभग आधा अछि, आ बृहस्पति क उपग्रह इओ क बाद सौर मंडल क सब उपग्रह सभ में दोसर सब सँ बेसी अछि। चंद्रमाक आंतरिक संरचना विभेदित आ स्थलीय अछि, जतय अत्यंत सूक्ष्म जलमंडल, वायुमंडल आ चुंबकीय क्षेत्र पाबल जाइत अछि। चंद्रमाक सतह रेगोलिथ धूर सँ तोपल अछि, जे मुख्य रूप सँ उल्कापिंडक प्रहार क कारण चंद्र पपड़ी सँ निकलल महीन मलबे सँ बनल अछि। चंद्र पपड़ी पर कईटा प्रहार कूप (crater) मौजूद अछि; कछू नव कूप सभ में चमकदार किरण सन रेखा सभ देखाई दैत अछि। चंद्रमा १.२ अरब वर्ष पहिने धरि ज्वालामुखीय रूप सँ सक्रिय छल, जाहि सँ चंद्रमाक पतली सतह पर लावा पसरल आ प्राचीन कूप सभ भरि गेल, जे सेलाए कए आजुक देखाई देबए वाला गाढ़ रंगक बेसाल्ट मैदान बनल, जाकरा मारिया ('समुद्र') कहल जाइत अछि। चंद्रमाक उत्पत्ति स्पष्ट नहि अछि, मुदा मानल जाइत अछि जे एकर निर्माण ४.५१ अरब वर्ष पहिने (पृथ्वीक निर्माणक कछूए समय बाद) एकटा मंगल ग्रहक आकारक पिंड क भीषण टक्कर सँ पृथ्वी सँ निकलल मलबे सँ भेल छल। दूरी सँ देखला पर, चंद्र दिनक दिन आ रातिक चरण सभ चंद्र कला क रूप में देखाई दैत अछि, आ जब चंद्रमा पृथ्वीक छाया सँ गुजरैत अछि तँ चंद्र ग्रहण देखल जा सकैत अछि। पृथ्वीक आकाश में चंद्रमाक आभासी आकार सूर्यक बराबर अछि, जाहि कारण ई पूर्ण सूर्य ग्रहण क समय में सूर्य कए पूरी तरह सँ कए ढांकि लेइत अछि। अपन पैघ आभासी आकारक कारण चंद्रमा पृथ्वीक रातिक आकाश में सब सँ चमकदार खगोलीय पिंड थी, जबकि एकर सतहक परावर्तन डामर क बराबर होइत अछि। चंद्रमाक डोलन (libration) क कारण पृथ्वीक आकाश में चंद्रमा अलग-अलग कोण सँ देखाई दैत अछि, जाहि सँ पृथ्वी सँ चंद्रमाक सतहक लगभग ५9% भाग देखल जा सकैत अछि, आ एकर दूर वाला भाग क कछू हिस्सा सेहो देखाई दैत अछि। मानव इतिहास में चंद्रमा प्रेरणा आ ज्ञानक एकटा महत्वपूर्ण स्रोत रहल अछि, जे ब्रह्मांड विज्ञान, पौराणिक कथा, धर्म, कला, समय गणना, प्राकृतिक विज्ञान आ अंतरिक्ष उड़ान के लेल अत्यंत महत्वपूर्ण रहल अछि। ककरो अन्य खगोलीय पिंड क लेल पहल अंतरिक्ष उड़ान चंद्रमा क लेल भेल छल, जेकर शुरुआत १९५9 में सोवियत संघ क फ्लाइबाई अंतरिक्ष यान लूना १ आ जानबूझकर टकराए वाला लूना २ सँ भेल छल। एकर बाद १९६६ में लूना ९ द्वारा पहिल सॉफ्ट लैंडिंग आ लूना १० द्वारा पहिल कक्षा में प्रवेश कएल गेल। मानव पहिल बेर २४ दिसंबर १९६८ कए संयुक्त राज्य अमेरिका क अपोलो ८ मिशनक माध्यम सँ एकर कक्षा में पहुँचल, आ ओकर बाद २० लहरि १९६९ कए अपोलो ११ क साथ एकर सतह पर पहुँचल, जाहि सँ चंद्रमा पृथ्वी सँ बाहर एकमात्र खगोलीय पिंड बनि गेल जतय मानव पैर रखलक। १९७२ धरि, छह अपोलो मिशन सभ द्वारा १२ लोक चंद्रमा पर उतरल आ तीन दिन धरि ओतय रहल। चंद्रमा पर पानीक उपस्थिति क पुष्टि के लेल रोबोटिक चंद्र अन्वेषण कए फिर सँ तेज कएल गेल अछि, जे आर्टेमिस कार्यक्रम क साथ मानव कए फिर सँ चंद्रमा पर पठाबए क योजना कए बल देलक अछि। == ईहो देखू == * [[पृथ्वी]] * [[सूर्य]] == सन्दर्भ सभ == <references /> [[श्रेणी:सौर मंडल]] hhvfrat748r6zvbrr4ijuvaff1q63l1 ट्युरिङ्ग मशीन 0 49153 278776 2026-07-25T15:00:00Z Bijay Chaurasia 7 'ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉड...'सँग नव पन्ना बनाएल गेल 278776 wikitext text/x-wiki ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। c3mkinxbzu9v8cdpuajp8i18f6y1g93 278777 278776 2026-07-25T15:00:55Z Bijay Chaurasia 7 [[WP:HC|HotCat]] द्वारा [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] जुड़ल 278777 wikitext text/x-wiki ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] ncqn2ou1rx5hya6ecqoyt08ucgxjx0m 278779 278777 2026-07-25T15:02:40Z Bijay Chaurasia 7 [[WP:HC|HotCat]] द्वारा [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] जुड़ल 278779 wikitext text/x-wiki ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] mktplmso01kdjfg8gvaocuut3oa6di3 278781 278779 2026-07-25T15:05:33Z Bijay Chaurasia 7 278781 wikitext text/x-wiki [[File Machine Model Davey 2012.jpg|alt=माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन|thumb|माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन मॉडल। एकटा वास्तविक ट्युरिङ्ग मशीनकेँ आवश्यकता पड़ला पर बेसी मेमोरी (टेप) उपलब्ध कराबए पड़त; भौतिक मॉडलसभमे केवल सीमित मात्रा होइत अछि।|upright=1.4]] ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] t23wjlk5c1rt52r2qq6a7h52jr1esiz 278782 278781 2026-07-25T15:05:55Z Bijay Chaurasia 7 278782 wikitext text/x-wiki [[File:Machine Model Davey 2012.jpg|alt=माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन|thumb|माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन मॉडल। एकटा वास्तविक ट्युरिङ्ग मशीनकेँ आवश्यकता पड़ला पर बेसी मेमोरी (टेप) उपलब्ध कराबए पड़त; भौतिक मॉडलसभमे केवल सीमित मात्रा होइत अछि।|upright=1.4]] ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] r6gk13xlsnboif7glhrs7g8n3ueryge 278783 278782 2026-07-25T15:06:29Z Bijay Chaurasia 7 278783 wikitext text/x-wiki [[File:Turing Machine Model Davey 2012.jpg|alt=माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन|thumb|माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन मॉडल। एकटा वास्तविक ट्युरिङ्ग मशीनकेँ आवश्यकता पड़ला पर बेसी मेमोरी (टेप) उपलब्ध कराबए पड़त; भौतिक मॉडलसभमे केवल सीमित मात्रा होइत अछि।|upright=1.4]] ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] nse4cw43ueu893dmpctvwcinhcp5mf5 278784 278783 2026-07-25T15:06:50Z Bijay Chaurasia 7 278784 wikitext text/x-wiki [[File:Turing Machine Model Davey 2012.jpg|alt=माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन|thumb|माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन मॉडल। एकटा वास्तविक ट्युरिङ्ग मशीनकेँ आवश्यकता पड़ला पर बेसी मेमोरी (टेप) उपलब्ध कराबए पड़त; भौतिक मॉडलसभमे केवल सीमित मात्रा होइत अछि।|upright=1.4]] ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि, जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] o1ke0irzbpjhp77ip7mizd2b37m6wnb 278785 278784 2026-07-25T15:08:30Z Bijay Chaurasia 7 278785 wikitext text/x-wiki [[File:Turing Machine Model Davey 2012.jpg|alt=माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन|thumb|माइक डेवीद्वारा बनाओल गेल एकटा भौतिक ट्युरिङ्ग मशीन मॉडल। एकटा वास्तविक ट्युरिङ्ग मशीनकेँ आवश्यकता पड़ला पर बेसी मेमोरी (टेप) उपलब्ध कराबए पड़त; भौतिक मॉडलसभमे केवल सीमित मात्रा होइत अछि।|upright=1.4]] ट्युरिङ्ग मशीन गणनाक एकटा गणितीय मॉडल अछि,<ref>{{harvtxt|Minsky|1967|p=107}} "In his 1936 paper, A. M. Turing defined the class of abstract machines that now bear his name. A Turing machine is a finite-state machine associated with a special kind of environment{{mdash}}its tape{{mdash}}in which it can store (and later recover) sequences of symbols", also {{harvtxt|Stone|1972|p=8}} where the word "machine" is in quotation marks.</ref> जे एक अमूर्त मशीनक वर्णन करैत अछि। ई मशीन नियमसभक तालिकाक अनुसार टेपक एक पट्टीपर लिखल प्रतीकसभकेँ परिवर्तन करैत अछि। मॉडल सरल होयबाक बावजूद, ई कोनो सेहो कम्प्युटर एल्गोरिदमकेँ कार्यान्वित करबाक क्षमता रखैत अछि। ==एहो सभ देखी== ==सन्दर्भ सामग्रीसभ== {{reflist}} ==बाह्य जडीसभ== [[श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन]] [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] dyij3fjux32i78hyfp9q9dp181ih2b3 श्रेणी:ट्युरिङ्ग मशीन 14 49154 278778 2026-07-25T15:02:30Z Bijay Chaurasia 7 [[WP:HC|HotCat]] द्वारा [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] जुड़ल 278778 wikitext text/x-wiki [[श्रेणी:एलन ट्युरिङ्ग]] n2gunfvxzaf08myalj7qm6p475l6p3e