Wikipedia
mgwiki
https://mg.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Fandraisana
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
Rakitra
Manokana
Dinika
Mpikambana
Dinika amin'ny mpikambana
Wikipedia
Dinika amin'ny Wikipedia
Sary
Dinika amin'ny sary
MediaWiki
Dinika amin'ny MediaWiki
Endrika
Dinika amin'ny endrika
Fanoroana
Dinika amin'ny fanoroana
Sokajy
Dinika amin'ny sokajy
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Belzika
0
3400
1139335
1046347
2026-05-20T14:04:57Z
~2026-30258-44
39667
1139335
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Flag of Belgium.svg|vignette|280x280px|Sainan' i Belzika]]
[[Sary:EU-Belgium.svg|vignette|Sarin-tany maneho an' i Belzika ao Eorôpa]]
I '''Belzika''' dia firenena ao [[Eorôpa Andrefana]]. Ny renivohitr' i Belzika dia i [[Bruxelles]] (na ''Brussels'' amin' ny [[Fiteny neerlandey|teny neerlandey]]). Ny vola miasa anatin' ny tanin' ny Belzianina dia ny [[Euro]] (soratana hoe €). Ao avaratr’ i [[Frantsa]], izay mifanefi-tany aminy, no misy an’ i Belzika. Anisan' ireo firenena manana hakitroky ny mponina avo indrindra ao [[Eorôpa]] i Belzika (mihoatra kely ny 300 isaky ny km<sup>2</sup>). Ny mponina ao aminy dia ahitana ny [[Flamanda (vahoaka)|Flamanda]], izay manam-piaviana [[Jermanika (vahoaka)|jermanika]] sady miteny amin' ny fiteny neerlandey, ao koa ny [[Valôna (vahoaka)|Valôna]], izay manam-piaviana [[Tseltika (vahoaka)|tseltika]] sady miteny [[Fiteny frantsay|frantsay]]. Ahitana kantao onenan’ olona miteny [[Fiteny alemàna|alemàna]] koa any. I Flandre dia ao amin’ ny tapany avaratr' i Belzika, fa i Wallonie kosa ao amin' ny tapany atsimo. Onenan' olona mampiasa fiteny roa (fiteny frantsay sy neerlandey) ny ao Bruxelles. Firenena manana mpanjaka fehezin' ny [[lalàm-panorenana]] i Belzika. Manjaka ny mpanjaka nefa tsy mitondra fanakana. [[Sary:Belgium relief location map.jpg|vignette|Sarin-tanin' i Belzika]]Ny [[Belziana (vahoaka)|Belziana]] (na [[Belza (vahoaka)|Belza]]), izay [[vahoaka tseltika]] sy [[Jermanika (vahoaka)|jermanika]], no nanorim-ponenana tao amin' ny faritra misy an' i Belzika nanomboka tamin' ny taonjato faha-4 tal. J.K. Nobodoin' ny [[Rôma Taloha|Rômana]] izany tany izany avy eo nobodoin' ny [[Franka (vahoaka)|Franka]] ka niafara amin' ny fiforonan' ny faritra ara-piteny roa, dia i Flandre sy i Wallonie. Nanjakan' ny [[Habsborgan' i Espaina]] sy ny [[Habsburg|Habsborgan' i Aotrisy]] izany faritra izany taty aoriana. Nakambana tao amin' i [[Frantsa]] i Belzika tamin' ny taona 1795, avy eo tao amin' i tanin' i [[Nederlandy]] tamin' ny taona 1815. Nahazo ny fahaleovan-tenany izy tamin' ny taona 1830 ka i Léopold de Saxe-Cobourg no notendren' ny vahoaka ho mpanjakany. Fotoana fohy taorian' ny [[Ady Lehibe Faharoa]] dia lasa mpikambana mpanorina ny [[Benelux]] (Belgique-Nederland-Luxembourg), izay fikambanam-piaraha-miasa ara-toekarena niorina tamin’ ny taona 1958, i Belzika.
== Jereo koa ==
'''Firenena ao Eorôpa'''
[[Albania]] - [[Alemaina]] - [[Andôra]] - [[Aotrisy]] - [[Belzika]] - [[Bielôrosia]] - [[Bolgaria]] - [[Bôsnia-Herzegôvina]] - [[Danemarka]] - [[Espaina]] - [[Estônia]] - [[Fanjakana Mitambatra]] - [[Finlandy]] - [[Frantsa]] - [[Grisia]] (na [[Gresy]]) - [[Hôngria]] (na [[Hongaria]]) - [[Irlanda]] - [[Islandy]] - [[Italia]] - [[Jeôrjia]] - [[Repoblikan' i Kipra|Kipra]] (na [[Repoblikan' i Kipra|Sipra]]) - [[Krôasia]] (na - [[Krôatia]]) - [[Letônia]] - [[Liktenstaina]] - [[Litoania]] - [[Loksemborga]] - [[Masedônia Avaratra]] (na [[Makedônia Avaratra]])- [[Malta]] - [[Môldavia]] - [[Môntenegrô]] - [[Nederlandy]] - [[Nôrvezy]] - [[Okraina]] - [[Pôlônia]] - [[Pôrtogaly]] - [[Tsekia]] - [[Romania]] - [[Rosia]] - [[San-Marîno]] - [[Serbia]] - [[Slôvakia]] - [[Slôvenia]] - [[Soeda]] - [[Soisa]] - [[Tsekia]] - [[Vatikàna|Vatikàna.]]
'''Kôntinenta eto an-tany'''
* [[Afrika]]
* [[Amerika]] ([[Amerika Avaratra]] - [[Amerika Atsimo]])
* [[Azia]]
* [[Eorôpa]]
* [[Ôseania]]
* [[Antarktika]]
[[Sokajy:Belzika]]
[[Sokajy:Firenenan'i Vondrona Eoropeanina]]
rpjulw5uaw0xk5o8nkrebx59qvjb1nv
Nantes
0
171836
1139336
908439
2026-05-20T14:12:23Z
~2026-30118-50
39671
1139336
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|47.2181|-1.5528}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Nantes
|firenena={{Frantsa}}
|faritany=[[Pays-de-la-Loire]]
|velarantany=65.19
|haavo =
|isam-ponina=327.734
|ben'ny tanàna=
|sary = Cathédrale Saint-Pierre de Nantes - façade.jpg
|saina =Flag of Nantes.svg
}}
I '''Nantes''' dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Nantes, ao amin'ny departemantan'i [[Loire-Atlantique]], ao amin'ny faritr'i [[Pays-de-la-Loire]], ao [[Frantsa]].
Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 44109.
Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i [[Urban Community of Nantes Métropole|Nantes Métropole]]
== Jeografia ==
Ny isam-ponin'i Nantes dia 327.734 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2022. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.2181° ary -1.5528° amin'ny soratra desimaly.
Ny faritr'ora dia GMT+1.
== Rohy ivelany ==
* [http://www.nantes.fr Official website www.nantes.fr] {{Fr icon}} : Tranonkala
* [http://www.communes.com/recherche/?q=Nantes Eo amin'i www.communes.com]
<references/>
[[Sokajy:Tanàna ao amin'ny faritr'i Loire-Atlantique]]
bmnmrmpsmf9lhlbgr83a981vvqhg04x
Bergamo
0
289356
1139349
1088689
2026-05-21T04:59:17Z
CommonsDelinker
112
Replacing CoA_Città_di_Bergamo.svg with [[File:Bergamo-Stemma.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) · also 4. To harmonize the names of a set
1139349
wikitext
text/x-wiki
{{coord|45|42|N|09|40|E}}
{{infobox tanàna
|tanàna=Bergamo
|firenena={{Italia}}
|isam-ponina=119.476
|velarantany= 38.7
|fanjakana =
|faritra={{Lombardia}}
|ben'ny tanàna=
|sary=PVB 15.jpg
}}
[[File:Bergamo-Stemma.svg|thumb|left|Bergamo]]
I '''Bergamo''' dia tanàna ao amin'ny faritr'i {{Lombardia}} {{italia}}na ary renivohitry ny faritanin'i Bergamo.
Tokony ho 50 kilometatra miala an'i [[Milano]] izy io, antsasa-dalana mankany [[Brescia]].
Manana mponina 119.476 izy io
==Jereo Koa==
*[[Lisitra ny tanàna any Italia]]
==Tanàna ao Lombardia==
[[Milano]], [[Brescia]], [[Bergamo]], [[Como]]
{{reflist}}
{{commonscat|Bergamo}}
[[Sokajy:Tanàna ao Italia]]
[[Sokajy:Tanàna ao Lombardia]]
16ef23oomsh09chvzo95kj1r5b68u91
Catharanthus roseus
0
289939
1139367
1139062
2026-05-21T10:51:28Z
Thelezifor
15140
Nanitatra votoatiny
1139367
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Catharanthus roseus kz1.JPG|vignette|356x356px|Tonga (''Catharanthus roseus'')]]
Ny '''''Catharanthus roseus''''' dia karazana [[zavamaniry]] mamony, ao amin' ny fianakaviana ''[[Apocynaceae]]''. Ity zavamaniry ity dia maniry isan-taona ary tsy hita firy raha tsy eto [[Madagasikara]]. Indreto ny anarana ahafantarana ny amin' ny teny malagasy: '''arivotambelona''', '''befela''', '''felabaratra''', '''felatanamamba''', '''heladolo''', '''rivotambelona''', '''salotsa''', '''sarita''', '''tonga''', '''tongatse''', '''trongatse''', '''tsimatiririnina''', '''tsingevika''', '''vonenina'''.
Any amin' ny faritra trôpikaly sy sobtrôpikaly no ambolena azy io be dia be. Fantatra indrindra noho ny fisian' ny [[vinkristinina]] sy [[vinblastinina]], [[môlekiola]] ampiasaina amin' ny fitsaboana simika amin' ny [[homamiadana]] maro.
== Taksônômia ==
=== Anarany ara-tsiansa ===
[[Sary:A white colored, Catharanthus Roseus flower.jpg|vignette|207x207px|''Catharanthus roseus'' manana voniny fotsy]]
Maro ny anaran' ny tonga na trongatse na vonenina ara-tsiansa, dia ireto tanisaina manaraka ireto izany:
* ''Catharanthus roseus'' <small>(L.) G. Don, 1837</small>
* ''Vinca rosea'' <small>L.</small> [basionyme]
* ''Ammocallis rosea'' <small>(L.) Small</small>
* ''Lochnera rosea'' <small>(L.) Reichenb. ex Spach</small>
* ''Pervinca rosea'' <small>(L.) Gaterau</small>
* ''Vinca speciosa'' <small>Salisb.</small>
=== Ovan-karazana ===
[[Sary:Catharanthus roseus 105.jpg|vignette|311x311px|''Catharanthus roseus'']]
Manana ovan-karazana roa ny ''Catharanthus roseus'':
* ''Catharanthus roseus'' var. ''roseus'' (←''Catharanthus roseus'' var. ''angustus'' Steenis ex Bakhuizen f., ''Catharanthus roseus'' var. ''albus'' G.Don, ''Catharanthus roseus'' var. ''occellatus'' G.Don, ''Catharanthus roseus'' var. ''nanus''Markgr., ''Lochnera rosea f. alba'' (G.Don) Woodson, ''Lochnera rosea'' var. ''ocellata'' (G.Don) Woodson)
* ''Catharanthus roseus var''. ''angustus'' (Steenis) Bakh. f. (←''Catharanthus roseus'' var. ''nanus'' Markgr., ''Lochnera rosea'' var. ''angusta'' Steenis)
== Famariparitana ==
[[Sary:Catharanthus roseus Madagascar periwinkle White.JPG|vignette|206x206px|''Catharanthus roseus'']]
Kirihitra na ahitra misy fofona tsy mahafinaritra ny ''Catharanthus roseus'', manana haavo hatramin' ny 1 m. Maniry any amin' ny faritra mando sy amin' ny faritra maina, na saika maina, manomboka amin' ny haabon' ny ranomasina hatramin' ny haabo 1 500 m ity karazana tsy fahita afa-tsy eto Madagasikara ity. Ahitana azy io ny eny amin' ny [[sahalava]], eny amin' ny saha voavoly, any anaty ala mahalana, ary eny amoron-dalana. Amin' izao fotoana izao dia ambolena sy lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly hafa koa izy io.
=== Ravina ===
[[Sary:Catharanthus roseus 82.jpg|vignette|211x211px|''Catharanthus roseus'']]
Ny raviny dia feno mifanohitra tsiroaroa, mibikan' atody na somary lavalava, 2,5 hatramin' ny 9 sm ny halavany ary 1 hatramin' ny 3,5 sm ny sakany, maitso manjelatra, tsy misy volovolo, misy kirany hatsatra sy tangozan-dravina fohy manana halava 1 hatramin' ny 2 sm.
=== Vony ===
[[Sary:Madagascar periwinkle bdl0.jpg|ankavia|vignette|207x207px|''Catharanthus roseus'']]
Manomboka amin' ny fotsy misy mavo afovoany na mena ka hatramin' ny mavokely antitra misy mena antitra kokoa afovoany ny vonin' ny ''Catharanthus roseus'', izay misy fantsona manana halava mirefy 2,5 hatramin' ny 3 sm eo am-potony, ary [[vondrom-pelambony]] misy fantsona tery manana halava 20 hatramin' ny 30 mm sy savaivo mirefy 2 hatramin' ny 5 sm, misy [[felambony]] dimy mivelatra. Miseho mandritra ny taona ny famelanany.
=== Voa ===
[[Sary:Catharanthus roseus MHNT.BOT.2005.0962.jpg|vignette|237x237px|Voan' ny ''Catharanthus'' efa maina]]
[[Sary:Immature seeds of Madagascar periwinkle.jpg|ankavia|vignette|211x211px|Voan' ny ''Catharanthus'' mbola tsy matoy]]
Fôlikiola roa misy volovolo sy manana halava 2 hatramin' ny 4 sm sy sakany 3 mm ny voan' ny ''Catharanthus roseus''.
== Toetra ara-tsimia ==
Ahitana [[alkalôida]] 0,2 hatramin' ny 1% ny tava ivelan' ny tany ao amin' ny vonenina. Alkalôida miisa 71 no voavaka, anisan' izany ny [[vinkristinina]] sy ny [[vinblastinina]] ary ny [[leorôsidinina]]. Ny hasaro-drafitr' izy ireo hatreto dia manakana ny fanamboarana azy ireo amin' ny labôratoara. Ny ravina koa dia be asidra fenôlika sy flavônôida. Ny faka maina dia misy ajmalisinina, izay [[môlekiola]] miady amin' ny [[tosi-dra]] ambony, ampiasaina hanatsarana ny fiasan' ny atidohan' ny zokiolona.
== Fampiasana azy amin' ny fitsaboana ==
=== Fitsaboana aretin' olombelona ===
[[Sary:Catharanthus roseus 9003.jpg|vignette|Voninkazo vonenina fotsy|207x207px]]
[[Sary:Vinca (Catharanthus roseus) cultivada em Bagé, RS, Brasil - 55231652268.jpg|vignette|277x277px]]
Amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] malagasy, ny vonenina na tonga dia ampiasaina amin' ny fitanehana azy mba hitsaboana olana amin' ny aretin' aty sy ny fiakaran' ny tosi-dra ary hanamaivanana ny [[diabeta]]. Amin' ny endrika tsindrona na kapsiola, ny tonga dia ampiasaina amin' ny raokandro hitsaboana ny homamiadan' ny nono sy ny homamiadan' ny vozon-tranonjaza.
Ao amin' ny fitsaboana nentim-paharazana sinoa sy ny <u>fitsaboana Ayurveda</u> (indiana), ity zavamaniry ity dia nampiasaina hitsaboana aretina maro, anisan' izany ny diabeta sy ny [[tazomoka]] ary ny aretin' i Hodgkin. Ny singa miasa (vinblastinina sy vinkristinina) alaina ao amin' ilay zavamaniry dia antimitôtika, izay ahafahana mamokatra fanafody iadiana amin' ny [[homamiadana]], indrindra ny limfôma (hodgkinianina sy tsy hodgkinianina) ary homamiadan' ny ra mahery vaika isan-karazany.
Ny fitanehana ny faritra samihafa amin' ny ''Catharanthus roseus'' sy ny fisotroana izany dia fantatra ho mampihena be loatra ny fatran' ny gliokôzy ao amin' ny ra (hipôglisemia). Alaina ihany koa izy io mba hitsaboana ny tazo dengy sy ny aretim-pivalanana ary ny aretin-koditra.
Mety hampidi-doza ity zavamaniry ity raha atelina. Mety ho hahavarivery saina izy io, ary voatanisa (amin' ny anarana hoe ''Vinca rosea'') ao amin' ny "Louisiana State Act 159". Tahaka ny ankamaroan' ny molekiola misy hetsika antitomôraly, ny alkalôida binera ao amin' ny trongatsy dia misy poizina betsaka.
=== Fanandramana amin' ny fitsaboana zavamaniry ===
Ny ''C. roseus'' dia ampiasaina hitsaboana ny aretin' ny zavamaniry amin' ny alalan' ny fanandramana azy ho toy ny mpampiantrano ny fitôplasma ([[bakteria|bakteria]] miteraka aretin' ny zavamaniry). Mora voan' ny anamaroan' ny fitôplasma mantsy ity karazan-javamaniry ity, ary matetika manana soritr' aretina miavaka toy ny filôdia sy fihenan' ny haben' ny ravina.
== Fampiasana hafa ==
=== Haingo ===
[[Sary:Catharanthus roseus (Gardenology.org-IMG 7926).jpg|vignette|278x278px|''Catharanthus roseus'']]
Ambolena hatao haingon-trano na haingon-tanàna ny ''Catharanthus roseus''.
== Jereo koa ==
* ''[[Catharanthus]]''
* ''[[Vinca]]''
* [[Tangena (zavamaniry)|Tangena]]
* [[Aloe|Vahona]]
* [[Nimo]]
* [[Zavamaniry fanao fanafody eto Madagasikara]]
* [[Voninkazo]]
9zwg9i3wyv6agwvpdwfnh98hx5fqvb9
Abelmoschus esculentus
0
290978
1139331
1139330
2026-05-20T12:05:30Z
Thelezifor
15140
Loharano
1139331
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Hong_Kong_Okra_Aug_25_2012.JPG|thumb|364x364px|''Abelmoschus esculentus'']]
[[File:Abelmoschus esculentus MHNT.BOT.2024.31.22.jpg|thumb|''Abelmoschus esculentus'']]
Ny '''''Abelmoschus esculentus''''' dia [[zavamaniry]] mamony ao amin'ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', teratany any [[Afrika Atsinanana]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''gombo''', '''ôkra''', '''tambazotse''', '''tsirandranjaza'''. Ambolena any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly, sobtrôpikaly na antonony somary mafana eran'izao tontolo izao izy mba hahazoana ny voany maitso (mena amin' ny endrika sasany) azo hanina. Ny ôkra dia ampiasaina amin'ny sakafo any amin'ny firenena maro. Ampiasaina koa izy io amin' ny fitsaboana.
== Fampiasana ==
Azo sokajiana ho sehatra telo lehibe ny fampiasana ny ''Abelmoschus esculentus'': sakafo sy fanafody ary indostria.
=== Sakafo ===
Atao legioma masaka na indraindray manta ny voany tanora, noho ny miosilazy izay manatevina ny saosy<ref><small>"[https://www.alsagarden.com/boutique/okra-gombo-abelmoschus-esculentus-graines/ Okra Gombo (Abelmoschus esculentus) Graines]", ''www.alsagarden.com''</small></ref><ref name=":0"><small>"[https://prota.prota4u.org/protav8.asp?fr=1&g=pe&p=Abelmoschus+esculentus+%28L.%29+Moench Abelmoschus esculentus (L.) Moench]", ''prota.prota4u.org''</small></ref>. Matetika ampiasaina sahala amin' ny [[epinara]] ny ravina tanora, fa azo atao solon' ny [[Kafe (voany)|kafe]] kosa ny vihim-boany na poretina mba hamokatra menaka azo hanina be [[asidra matavy]]<ref name=":1"><small>"[https://theses.fr/1997INPT019G Culture de l'espèce Abelmoschus Esculentus (L. ) Moench en France : étude du contenu moléculaire et perspectives]", ''theses.fr''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://www.echocommunity.org/fr/resources/5ac04121-0098-424c-a175-c4453cb90f95 Functional properties of Okra Abelmoschus esculentus L. (Moench): traditional claims and scientific evidences]", ''www.echocommunity.org''</small></ref><ref name=":0" />.
=== Fanafody ===
Ao amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]], ny miosilazy ao amin' ny voany dia ampiasaina noho ny fananany toetra mampitony sy manalefaka, ary indraindray mba "hampitombo ny habetsaky ny ra" na hiarovana ny [[hodimando]]<nowiki/>n' ny [[fitaovam-pandevonan-kanina]]<ref name=":2" /><ref><small>"[https://www.semanticscholar.org/paper/Le-gombo,-Abelmoschus-esculentus-(L.)-Moench,-une-Camciuc-Vilarem/69b1af44eab5af9e116393335294c6bce7597b13 Le gombo, Abelmoschus esculentus (L.) Moench, une source possible de phospholipides]", ''www.semanticscholar.org''</small></ref>. Ny ampahany isan-karazany amin' ilay zavamaniry (voa, vihim-boa, ravina) dia ampiasaina hitsaboana [[diabeta]], [[kohaka]], [[aretin-tenda]], fikoron-tanan' ny fandevonan-kana, [[piriritra]], [[areti-mihanaka]], [[tazo]], ary ho fampamaniana na fampitoniana ny fihondratsondratan' ny hozatra. Izany dia tohanan' ny fanadihadiana savaranonando momba ny fiasany amin' ny diabeta sy ny [[kôlesterôla]] ary ôksida<ref><small>"[https://serignemahdiyou.com/%F0%9F%8C%BF-abelmoschus-esculentus-l-moench/ Abelmoschus esculentus (L.) Moench]", ''serignemahdiyou.com''</small></ref><ref name=":2" />.
=== Indostria ===
Ampiasaina ho akora mpanatevina sy mpahamarin-toerana ao amin' ny sakafo na ho akora mampitsingevana amin' ny fanafody vokarin' ny farmasia ny miosilazy amin' ny voany sy ny taho. Azo ampiasaina mba hamokarana fetan-taratasy, takelaka matevina, na takelaka tena manify ny tahony sy ny hodi-boany, fa ny vihim-boa kosa dia mety ho loharanona fôsfôlipida, menaka be asidra palmitika, ary haro mora mietona (toy ny ambrette) izay afaka mandroaka ny bibikely mpanimba<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Abelmoschus]]''
== Loharano ==
t45bue3co3z5v8wpgulub8kpzq71nv9
1139332
1139331
2026-05-20T13:30:54Z
Thelezifor
15140
Famariparitana
1139332
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Abelmoschus esculentus2.jpg|vignette|353x353px|Ttsirandranjaza (''Abelmoschus esculentus'')]]
Ny '''''Abelmoschus esculentus''''' dia [[zavamaniry]] mamony ao amin'ny fianakaviana ''[[Malvaceae]]'', teratany any [[Afrika Atsinanana]]. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe '''gômbô''', '''ôkra''', '''tambazotse''', '''tsirandranjaza'''. Ambolena any amin' ny faritra manana toetany trôpikaly, sobtrôpikaly na antonony somary mafana eran'izao tontolo izao izy mba hahazoana ny voany maitso (mena amin' ny endrika sasany) azo hanina. Ny ôkra dia ampiasaina amin'ny sakafo any amin'ny firenena maro. Ampiasaina koa izy io amin' ny fitsaboana.
== Famariparitana ==
[[Sary:Hong_Kong_Okra_Aug_25_2012.JPG|thumb|205x205px|''Abelmoschus esculentus'']]Ahitra lehibeny ny tsirandranjaza, maniry mihoatra ny roa taona nefa matetika ambolena isan-taona, manana taho mitsangana izay mahatratra haavo 2,50 hatramin' ny 3 m.
=== Ravina ===
Toy ny felan-tanana misy toa rantsan-tanana mirefy 3 hatramin' ny 7 ny raviny. Entin' ny taho amin' ny alalan' ny [[tangozan-dravina]] manana halava mirefy hatramin' ny 35 sm ny ravina.
=== Vony ===
[[Sary:Okra flower.JPG|ankavia|vignette|214x214px|Vonin' ny ''Abelmoschus esculentus'']]
Mitsitokantokana ny voniny izay mipoitra eo am-pototry ny [[tangozan-dravina]], manana [[vondron-dravimbony]] misy nifinifiny 5, [[felambony]] 5 mirefy 3 hatramin' ny 4,5 sm miloko mavo, misy pentina volomparasy eo amin' ny fotony, misy [[singam-bavimbony]] 5 ary [[lahimbony]] mitambatra.
=== Voa ===
[[Sary:Bucket of raw okra pods.jpg|ankavia|vignette|208x208px|Voan' ny ''Abelmoschus esculentus'']]
[[File:Abelmoschus esculentus MHNT.BOT.2024.31.22.jpg|thumb|''Abelmoschus esculentus''|207x207px]]Kapsiola manana halava 8 hatramin' ny 25 sm ny voany izay misy volovolo, mizorozoro, mibikan' atody na lela lefona, miafara amin' ny tendro lava maranitra.
== Fampiasana ==
Azo sokajiana ho sehatra telo lehibe ny fampiasana ny ''Abelmoschus esculentus'': sakafo sy fanafody ary indostria.
=== Sakafo ===
[[Sary:Okra sliced.JPG|vignette|209x209px|Voan' ny ''Abelmoschus esculentus'' voatetika]]
Atao [[legioma]] masak' ahandro na indraindray manta ny voany tanora, noho ny miosilazy (ilay zavatra madity) izay manatevina ny saosy<ref><small>"[https://www.alsagarden.com/boutique/okra-gombo-abelmoschus-esculentus-graines/ Okra Gombo (Abelmoschus esculentus) Graines]", ''www.alsagarden.com''</small></ref><ref name=":0"><small>"[https://prota.prota4u.org/protav8.asp?fr=1&g=pe&p=Abelmoschus+esculentus+%28L.%29+Moench Abelmoschus esculentus (L.) Moench]", ''prota.prota4u.org''</small></ref>. Matetika ampiasaina sahala amin' ny [[epinara]] ny raviny tanora. Azo endasina sy totoina ho solon' ny [[Kafe (voany)|kafe]] kosa ny vihim-boany na poretina mba hamokatra [[menaka]] azo hanina be [[asidra matavy]]<ref name=":1"><small>"[https://theses.fr/1997INPT019G Culture de l'espèce Abelmoschus Esculentus (L. ) Moench en France : étude du contenu moléculaire et perspectives]", ''theses.fr''</small></ref><ref name=":2"><small>"[https://www.echocommunity.org/fr/resources/5ac04121-0098-424c-a175-c4453cb90f95 Functional properties of Okra Abelmoschus esculentus L. (Moench): traditional claims and scientific evidences]", ''www.echocommunity.org''</small></ref><ref name=":0" />.
=== Fanafody ===
[[Sary:Okra flower and seed pod.jpg|ankavia|vignette|287x287px|Vony sy ravina]]
Ao amin' ny [[fitsaboana nentim-paharazana]] dia ampiasaina ny miosilazy ao amin' ny voany noho ny fananany toetra mampitony sy manalefaka, ary indraindray mba "hampitombo ny habetsaky ny ra" na hiarovana ny [[hodimando]]<nowiki/>n' ny [[fitaovam-pandevonan-kanina]]<ref name=":2" /><ref><small>"[https://www.semanticscholar.org/paper/Le-gombo,-Abelmoschus-esculentus-(L.)-Moench,-une-Camciuc-Vilarem/69b1af44eab5af9e116393335294c6bce7597b13 Le gombo, Abelmoschus esculentus (L.) Moench, une source possible de phospholipides]", ''www.semanticscholar.org''</small></ref>. Ny ampahany isan-karazany amin' ilay zavamaniry (voa, vihim-boa, ravina) dia ampiasaina hitsaboana [[diabeta]], [[kohaka]], [[aretin-tenda]], fikoron-tanan' ny fandevonan-kana, [[piriritra]], [[areti-mihanaka]], [[tazo]], ary ho fampamaniana na fampitoniana ny fihondratsondratan' ny hozatra. Izany dia tohanan' ny fanadihadiana savaranonando momba ny fiasany amin' ny diabeta sy ny [[kôlesterôla]] ary ôksida<ref><small>"[https://serignemahdiyou.com/%F0%9F%8C%BF-abelmoschus-esculentus-l-moench/ Abelmoschus esculentus (L.) Moench]", ''serignemahdiyou.com''</small></ref><ref name=":2" />.
=== Indostria ===
[[Sary:Champ de gombo Pobé.jpg|vignette|278x278px|Toeram-pambolena ]]
Ampiasaina ho akora mpanatevina sy mpahamarin-toerana ao amin' ny sakafo na ho akora mampitsingevana amin' ny fanafody vokarin' ny farmasia ny miosilazy amin' ny voany sy ny taho. Azo ampiasaina mba hamokarana fetan-taratasy, takelaka matevina, na takelaka tena manify ny tahony sy ny hodi-boany, fa ny vihim-boa kosa dia mety ho loharanona fôsfôlipida, menaka be asidra palmitika, ary haro mora mietona (toy ny ambrette) izay afaka mandroaka ny bibikely mpanimba<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />.
== Jereo koa ==
* ''[[Abelmoschus]]''
== Loharano ==
ggl2ws5cf22ntn5uvimvakct62e3ar2
Fidelis Justin Rabetsimandranto
0
297887
1139346
1130249
2026-05-21T04:39:05Z
Mammysou17
34685
1139346
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto'''<nowiki/>' dia mpanoratra, mpanao tantara ary mpanoratra tantara an-tsehatra malagasy teraka tao Antananarivo tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny literatiora malagasy tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny tantara, kabary ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
Nampiasa ny anarana hoe “Fidelis Justin” ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy niavaka tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i Jean-Joseph Rabearivelo sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
tkl0vyyp4shz646eggk9beczx6a3nqy
1139347
1139346
2026-05-21T04:39:32Z
Mammysou17
34685
/* Sangan'asany */
1139347
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto'''<nowiki/>' dia mpanoratra, mpanao tantara ary mpanoratra tantara an-tsehatra malagasy teraka tao Antananarivo tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny literatiora malagasy tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny tantara, kabary ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
Nampiasa ny anarana hoe “Fidelis Justin” ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy niavaka tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i Jean-Joseph Rabearivelo sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
edpc475bt5i8ccbn5gcwuy1kxioftk3
1139348
1139347
2026-05-21T04:59:02Z
Mammysou17
34685
nanatsara ny lahatsoratra
1139348
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary mpanoratra tantara an-tsehatra malagasy teraka tao Antananarivo tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny literatiora malagasy tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny tantara, kabary ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy niavaka tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i Jean-Joseph Rabearivelo sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
056czfojv66r9o1e9bepyjlb7n4kp45
1139350
1139348
2026-05-21T04:59:58Z
Mammysou17
34685
nampiditra referansa
1139350
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao Antananarivo tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny literatiora malagasy tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny tantara, kabary ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy niavaka tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i Jean-Joseph Rabearivelo sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
ribfzjfszxrpyf7vvklvj7wzdw3rgl2
1139351
1139350
2026-05-21T05:05:17Z
Mammysou17
34685
nampiditra section
1139351
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny literatiora malagasy tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny tantara, kabary ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy niavaka tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i Jean-Joseph Rabearivelo sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
bppoi5m1mbfugmcam5q5fnic7tsq8ov
1139352
1139351
2026-05-21T05:19:48Z
Mammysou17
34685
/* Sangan'asany */
1139352
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy niavaka tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i Jean-Joseph Rabearivelo sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
luqadf2a4ba6tqzscm8i8c036fuv2r7
1139353
1139352
2026-05-21T05:20:31Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */ nampiditra rohy
1139353
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo.
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
ossh8i2z1uh0le5lgqq0k1vhywf0n4z
1139354
1139353
2026-05-21T05:21:13Z
Mammysou17
34685
Nampiditra rohy
1139354
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
83wlmog2uoi589kr1alsxzky2q2t1vc
1139355
1139354
2026-05-21T05:21:55Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */
1139355
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
tmrd9yqskh4q31lpdtbdtxnm2pxkju5
1139356
1139355
2026-05-21T05:23:34Z
Mammysou17
34685
/* Sangan'asany */
1139356
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
Avonavona resim-pitia
Diksionera Malagasy : A-Doka
Fehezam-boninkazo
Fo idealy
Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
Hady folo sosona
Hain-teny malagasy
Iangivola
Kabary vaovao
Ny kabary taloha sy ankehitriny
Ny voninkazon-dohataona
Ralibenja
Ranokombe
Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
Soaniary
Sorobaton’ilay jamba
Trimofoloalina
Vatolahy
Votso-droa
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
k2grse9ytxkl1rlba494801c77naymu
1139357
1139356
2026-05-21T05:24:47Z
Mammysou17
34685
/* Sangan'asany */
1139357
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
6f4nofruyhww1s6xtlk5whw3kv9ou4e
1139358
1139357
2026-05-21T05:26:18Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */ nampiditra rohy
1139358
wikitext
text/x-wiki
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
hb1k9kq92xzck4z5w5285ylghosizcw
1139359
1139358
2026-05-21T05:28:56Z
Mammysou17
34685
nampiditra infobox
1139359
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
a10lgqfz8xp3o2hbpjrf6wdh55r5hyk
1139360
1139359
2026-05-21T05:29:36Z
Mammysou17
34685
1139360
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Namoaka boky maro hafa koa izy, toy ny <nowiki>''</nowiki>Ranokombe<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Soaniary<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Fo idealy<nowiki>''</nowiki>, <nowiki>''</nowiki>Vatolahy<nowiki>''</nowiki>, ary <nowiki>''</nowiki>Sorobaton’ilay jamba<nowiki>''</nowiki>. Ny asa sorany dia nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy fiarahamonina.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy manan-danja i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
mixip1f2sh7t86x7hvtv91rb5j4yuyb
1139361
1139360
2026-05-21T05:31:46Z
Mammysou17
34685
/* Sangan'asany */
1139361
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’Andrianampoinimerina eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy [[fiarahamonina]] ny asa sorany.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
kt4oupyn5kp2ks0wd8hkiojxnjj6rdq
1139362
1139361
2026-05-21T05:32:09Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */
1139362
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’[[Andrianampoinimerina]] eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy [[fiarahamonina]] ny asa sorany.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy.
== Referansa ==
ptfe3jaqyfux9me3ajeznqn8huntzz9
1139363
1139362
2026-05-21T05:38:01Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */
1139363
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’[[Andrianampoinimerina]] eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy [[fiarahamonina]] ny asa sorany.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy<ref>[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028? https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028?]</ref>.
== Referansa ==
b0lo2gfp0z26pqryv8s9x9svrl9xqgj
1139364
1139363
2026-05-21T05:40:08Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */ nampiditra referansa
1139364
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’[[Andrianampoinimerina]] eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”<ref>https://www.jstor.org/stable/3172042</ref>. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny poezia no tena sehatra nahafinaritra sy nahalasa azy indrindra; zavakanto nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy [[fiarahamonina]] ny asa sorany.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy<ref>[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028? https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028?]</ref>.
== Referansa ==
7735p8phjg2wo729yyw8ipvusw5tku3
1139365
1139364
2026-05-21T05:40:59Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */
1139365
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’[[Andrianampoinimerina]] eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”<ref>https://www.jstor.org/stable/3172042</ref>. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny [[Pôezia|poezia]] no tena sehatra nahafinaritra sy nampalaza azy indrindra; [[zavakanto]] nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny vako-drazana enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy [[fiarahamonina]] ny asa sorany.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy<ref>[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028? https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028?]</ref>.
== Referansa ==
7tycoytfcow6fn9icctccc7ks5ht28x
1139366
1139365
2026-05-21T05:41:39Z
Mammysou17
34685
/* Tantaram-pianany */
1139366
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Fidelis Justin Rabetsimandranto|teraka=oktobra 1907|toerana=[[Antananarivo]]|maty=Aogositra 1966|firenena=[[Madagasikara]]|asa=mpanoratra|asa hafa=mpikabary}}
'''Fidelis Justin Rabetsimandranto''' dia mpanoratra, mpanao tantara ary [[mpanoratra]] tantara an-tsehatra malagasy teraka tao [[Antananarivo]] tamin’ny volana Oktobra 1907 ary nodimandry tamin’ny taona 1966. Anisan’ireo mpanoratra nanamarika ny [[literatiora malagasy]] tamin’ny taonjato faha-20 izy, indrindra tamin’ny alalan’ny [[tantara]], [[kabary]] ary asa momba ny fomba amam-panao malagasy.
== Tantaram-pianany ==
Nampiasa ny anarana hoe Fidelis Justin ho solon’anarana literera izy tamin’ny asa sorany sasany. Tafiditra tao anatin’ny taranaka mpanoratra malagasy tamin’ny fanoratana amin’ny teny malagasy sy teny frantsay izy, niaraka tamin’ireo anarana malaza toa an’i [[Jean-Joseph Rabearivelo]] sy Jean Verdi Salomon Razakandrainy.
Tao Mananjara, vohitra kely naorin’[[Andrianampoinimerina]] eny an-tendrombohitr’Ambohijanahary atsimo, no nahaterahan’i Rabetsimandranto. Avy amin’ireo “Valopololahy” sy “Valopolovavy” nafindran’Andrianampoinimerina honina tao ny razambeny.
Tao amin’ny Sekolim-panjakana tao Fiadanana izy no nanomboka nianatra, ary tatỳ aoriana dia nifindra tao amin’ny “École Supérieure” tao Faravohitra. Rehefa avy teo dia niditra ho kilasimandry tao amin’ny “Collège Saint-Michel” Amparibe izy, toerana nianarany nandritra ny efa-taona ka nahazoany ny diplaoma hahafahany mampianatra<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
Tamin’ny taona 1925, rehefa nahavita fianarana izy, dia voamariky ny maro ny talentany teo amin’ny fanoratana ka nantsoina ho isan’ny mpanoratra tao amin’ny gazety “Feon’ny Marina”<ref>https://www.jstor.org/stable/3172042</ref>. Tao no tena nanombohany ny asa soratra sy nahafantaran’ny olona ny hakanton’ny peniny, izay nosoniaviny tamin’ny solon’anarana hoe “Fidelis-Justin”, anarana nampiasainy mandra-pahafatiny.
Ny [[Pôezia|poezia]] no tena sehatra nahafinaritra sy nampalaza azy indrindra; [[zavakanto]] nokolokoloiny sy nanakaiky ny fony indrindra izany. Herintaona monja taorian’ny nanombohany nanoratra an-gazety dia efa namoaka ny bokiny voalohany izy, mitondra ny lohateny hoe “Fehezam-boninkazo”, fitambaran-tononkalo mirindra sy feno aingam-panahy avo lenta, izay niavaka tamin’ireo asa soratra fahita tamin’izany fotoana izany <ref>https://www.sudoc.abes.fr/cbs//DB=2.1/SET=1/TTL=1/REL?PPN=079453732</ref>.
Hatramin’ny taona 1926 dia tsy nitsahatra namokatra asa soratra i Fidelis Justin Rabetsimandranto. Nifantoka indrindra tamin’ny literatiora izy ka nahavita asa maro be: tononkalo sy tantara poezia an-jatony, tantara foronina enina ambin’ny folo, tantara an-tsehatra enina, ary boky momba ny [[Vakodrazana|vako-drazana]] enina, isan’izany ny “Kabary taloha sy ankehitriny”<ref>https://www.amazon.fr/Livres-Fidelis-Justin-Rabetsimandranto/s?rh=n%3A301061%2Cp_27%3AFidelis-Justin%2BRabetsimandranto</ref>.
== Sangan'asany ==
* <nowiki>''Kabary taloha sy ankehitrio''</nowiki> (1933), boky momba ny kabary malagasy sy ny fivoarany.
* <nowiki>''Diksionera malagasy''</nowiki> (1960), rakibolana nosoratany sy navoaka tao Antananarivo. <ref>https://www.idref.fr/079453732</ref>
* <nowiki>''Trimofoloalina''</nowiki>, tantara mifototra amin’ny lovantsofina sy ny tantaran’Andriana teto Madagasikara.
* <nowiki>''</nowiki>Fomba amam-panao malagasy<nowiki>''</nowiki>, boky manangona sy manazava ny kolontsaina sy ny fomba nentim-paharazana malagasy<ref>http://www.mondemalgache.org/bins/teny2/rabetsimandrantofidelisjustin</ref>.
* Adidy nandresy fitiavana Tritriva
* Andraikiba
* Antananarivo sy Ambanivohitra
* Avonavona resim-pitia
* Diksionera Malagasy : A-Doka
* Fehezam-boninkazo
* Fo idealy
* Fomba amam-panao malagasy : 1887-1962
* Hady folo sosona
* Hain-teny malagasy
* Iangivola
* Kabary vaovao
* Ny kabary taloha sy ankehitriny
* Ny voninkazon-dohataona
* Ralibenja
* Ranokombe
* Sahy sedra Mizana tsindrian’ ila
* Soaniary
* Sorobaton’ilay jamba
* Trimofoloalina
* Vatolahy
* Votso-droa
Nifantoka betsaka tamin’ny kolontsaina malagasy, ny fomba amam-panao, ny kabary ary ny tantaram-pitiavana sy [[fiarahamonina]] ny asa sorany.
Voatanisa ao anatin’ny lisitry ny mpanoratra malagasy i Fidelis Justin Rabetsimandranto noho ny fandraisany anjara tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra malagasy<ref>[https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028? https://www.larousse.fr/encyclopedie/litterature/Madagascar/175028?]</ref>.
== Referansa ==
7t40vafnqghb55a5eysg3a5mwifpu7m
Wikipedia:Efemerida/22 Mey
4
298565
1139337
1139317
2026-05-20T15:33:59Z
JianJi
36396
1139337
wikitext
text/x-wiki
'''Androany [[22 Mey|22 mey]]''':
* '''[[1960]]''' - Horohorontany mahery vaika indrindra fantatra hatramin'izay nitranga tao Valdivia ao [[Chile|Shily]] manana ny maridrefy 9.4 ka hatramin'ny 9.6 MW
* '''[[1990]]''' - Nitambratra ny Repoblika Demokratika Entim-bahoakan'i Yemen sy ny Repoblika Arabo an'i Yemen, ka lasa Repoblikan'i Yemen.
pw6dukqzlzp5me30d36uouguheso2o6
Razafinandriamanitra
0
299268
1139341
1136071
2026-05-20T17:53:10Z
Gasisou
39590
Nanatsara infobox
1139341
wikitext
text/x-wiki
[[File:Razafinandriamanitra, niece of Queen Ranavalona III.jpg|thumb|Razafinandriamanitra, zana-drahavavin'ny mpanjakavavy Ranavalona III]]
'''Razafinandriamanitra''' avy eto [[Madagasikara]], teraka tamin'ny taona 1882 ary maty tamin'ny 6 Mey 1897 tao Saint-Denis, dia andriambavy Malagasy sady zana-drahavavin'ny mpanjaka [[Ranavalona III]] . Heverina ho mpandova ny [[Fanjakan' Imerina|Fanjakan'i Madagasikara]] mandra-panafoanana ny fitondrana enti-mpanjaka tamin'ny taona 1897.
{{Infobox olona|anarana=Razafinandriamanitra|teraka=1882|toerana=Madagasikara|maty=6 Mey 1897 tao Saint-Denis|firenena=Madagasikara|seha-pitiavana=Bevohokan'ny miaramila frantsay}}
== Tantaram-piainana ==
Teraka tamin'ny taona 1882 tao amin'ny fianakavian'ny mpanjaka malagasy ny Printsesy Razafinandriamanitra. Zanakavavin'i Dokotera Andrianaly sy ny Printsesy [[Rasendranoro]], rahavavin'ny Mpanjakavavy [[Ranavalona III]] <ref name="7lameslamer">{{Cite journal |last=Jean-Claude Legros |date=14 mars 2017 |title=La « Petite fille du Bon Dieu » au cimetière de Saint-Denis (2) |url=http://7lameslamer.net/les-flamboyants-de-l-exil-2eme.html |journal=7 lames la Mer |language=fr}}.</ref> , <ref>{{Cite web |title=The Merina (or Hova) Dynasty |url=http://www.royalark.net/Madagascar/imerina4.htm |website=Royal Ark |language=en}}.</ref> , <ref>{{Cite book |last=Rober Alrich |year=2018 |title=Banished Potentates : dethroning and exiling indigenous monarchs under British and French colonial rule, 1815-1955 |language=en |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=}}.</ref> . Nekena ho mpandova ny seza fiandrianan'i Madagasikara izy <ref>{{Cite web |title=Madagascar (2) |url=http://www.royalark.net/Madagascar/madagascar2.htm |website=Royal Ark |language=en}}.</ref> .
Teo amin'ny faha-efatra ambin'ny folo taonany, nandritra ny nibodoan'ny Frantsay an'i Madagasikara, bevohokan'ny miaramila frantsay Razafinandriamanitra <ref name="Barrier1996P243">{{Cite book |last=Marie-France Barrier |year=1996 |title=Ranavalona, dernière reine de Madagascar |language=fr |location=Paris |publisher=Balland |page=243 |pages=395 |isbn=978-2-7158-1094-5}}.</ref> . Heverina no nisipa tamina tanora manamboninahitra frantsay ilay zatovovavy, na dia tsy nankasitraka izany aza ny nenitoany sady mpanjakavavy <ref>{{Cite book |last=Malanjaona Rakotomalala |year=2012 |title=À cœur ouvert sur la sexualité merina (Madagascar). Une anthropologie du non-dit |url=https://books.google.fr/books?id=XjEYBgAAQBAJ&pg=PA168&dq=rasoherina+fille+Rasendranoro |language=fr |publisher=[[Éditions Karthala]] |page=168 |isbn=}}.</ref>. Rehefa nofoanan'ny miaramila mpanjanaka frantsay ny Fanjakan'i Madagasikara dia nalefa sesitany avy hatrany ny mpanjaka malagasy. Nalefa nanaraka ny mpanjaka ihany koa ny ampitson'io izy sy ny reniny Rasendranoro hamonjy ny nenitoany, ny Mpanjakavavy Ranavalona III, nialoha azy ireo tao [[Toamasina|Toamasiana]]. Niara-niondrana an-tsambo La Peyrouse ry zareo ka nandalo tao Nosy Boraha haka ny renin'ny mpanjakavavy Ranavalona III, Ramasindrazana, izay efa nalefa sesitany mialoha tao, ary avy eo ny sambo nizotra nankany La Réunion <ref name="Barrier1996P260">{{Cite book |last=Marie-France Barrier |year=1996 |title=Ranavalona, dernière reine de Madagascar |language=fr |location=Paris |publisher=Balland |page=260-266 |pages=395 |isbn=978-2-7158-1094-5}}.</ref> . Tonga tao Pointe des Galets ry zareo. Nentina tany [[Saint-Denis, Réunion|Saint-Denis]] ny mpanjakavavy sy ny fianakaviana ary nipetraka tao amin'ny Hôtel de l'Europe. Ny 1 Mey 1897 dia niteraka zazavavy iray antsoina hoe Marie-Louise i Razafinandriamanitra. Maty tamin'ny 6 Mey 1897 i Razafinandriamanitra, dimy andro taorian'ny niterahany. Nalevina tao amin'ny fasana iray tao Saint-Denis izy <ref name="7lameslamer">{{Cite journal |last=Jean-Claude Legros |date=14 mars 2017 |title=La « Petite fille du Bon Dieu » au cimetière de Saint-Denis (2) |url=http://7lameslamer.net/les-flamboyants-de-l-exil-2eme.html |journal=7 lames la Mer |language=fr}}.</ref> . Ny zanany vavy no mpandova ny satroboninahitra <ref name="Barrier1996P260" /> .
== Tondro ==
{{Reflist}}
[[Sokajy:Tantaran'i Madagasikara]]
[[Sokajy:Teraka tamin'ny taona 1882]]
k6z61mdzs4exixa7jy5wudhgf86dr6d
Lisitry ny lahatsoratra ao anatin'ny hetsika EditHer2026 AWW Antananarivo - Madagascar
0
299520
1139340
1139268
2026-05-20T17:47:19Z
Rufhar
39588
Nanampy anarana
1139340
wikitext
text/x-wiki
Lahatsoratra azo alaina tahaka [https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Andohahela Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]
{| class="wikitable"
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Mireille Rabenoro
|[[d:Q135989622|Q135989622]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Haër14
|-
|2
| Johanita Ndahimananjara
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q6215531 Q6215531]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ravell89
|-
|3
|[[:fr:Elia_Béatrice_Assoumacou|Elia Béatrice Assoumacou]]
|[[d:Q110634975|Q110634975]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|quinze2001
|-
|4
|[[:fr:Saraha_Georget_Rabeharisoa|Saraha_Georget_Rabeharisoa]]
|[[d:Q16675680|Q16675680]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|quinze2001
|-
|5
|[[:fr:Harilala_Ramanantsoa|Harilala Ramanantsoa]]
|[[d:Q19956125|Q19956125]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Cactus0625
|-
|6
|[[:fr:Christine_Razanamahasoa|Christine_Razanamahasoa]]
|[[d:Q22338260|Q22338260]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Ravell89
|-
|7
|Marie Zenaïde Ramampy
|[[d:Q136001033|Q136001033]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Chounie73
|-
|8
|Juliana Tahina Ratovoson
|[[d:Q114804499|Q114804499]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|TinahLuce23
|-
|9
|Gisèle Ranampy
|[[d:Q136001033|Q136001033]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Rufhar
|-
|10
|[[:fr:Fanirisoa_Ernaivo|Fanirisoa_Ernaivo]]
|[[d:Q136655325|Q136655325]]
|manatsara wikidata
|Haër14
|-
|11
|[[:fr:Juliette_Ratsimandrava|Juliette_Ratsimandrava]]
|[[d:Q125753193|Q125753193]]
|adika amin'ny teny Malagasy
|quinze2001
|-
|12
| [[:fr:Cécile_Manorohanta|Cécile_Manorohanta]]
|[[d:Q2067151|Q2067151]]
|adika amin'ny teny Malagasy
|quinze2001
|-
|13
|[[:fr:Lantosoa_Rakotomalala|Lantosoa_Rakotomalala]]
|[[d:Q89286571|Q89286571]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|quinze2001
|-
|14
|[[:fr:Elia_Ravelomanantsoa|Elia_Ravelomanantsoa]]
|[[d:Q3050897|Q3050897]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|15
|Miorahasina Lorah
|[[d:Q136230868|Q136230868]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|16
|[[:fr:Hanitra_Andriamboavonjy|Hanitra_Andriamboavonjy]]
|[[d:Q125866167|Q125866167]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|IrmaA2
|-
|17
|[[Hanitriniaina Razafimanantsoa]]
|[[d:Q108679054|Q108679054]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|
|-
|18
|[[Céline Ratsiraka]]
|[[d:Q56192230|Q56192230]]
|manisy infobox, manatsara ny wikidata
|Ezekia24
|-
|19
|[[Natacha Emiliame Razafindrakoto]]
|
|manatsara lahatsoratra sy mampiditra wikidata
|Ezekia24
|-
|20
|[[Laura Rasoanaivo]]
|[[d:Q123299485|Q123299485]]
|manatsara lahatsoratra sy ny wikidata
|Ezekia24
|-
|21
|[[Nataly Andria]]
|[[d:Q3336435|Q3336435]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|22
|[[Voahangy (mpanakanto)]]
|[[d:Q13109286|Q13109286]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
| Mihaino
|-
|23
|Voahangy Rasolomanana
|[[d:Q65621994|Q65621994]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|ZATSY Mitarimy
|-
|24
|[[:fr:Voahangy_Rajaonarimampianina|Voahangy_Rajaonarimampianina]]
|[[d:Q42129494|Q42129494]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|27Ava
|-
|25
|Voahangy Rasolofo-Razanamparany
|[[d:Q47087467|Q47087467]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Moumou_6926
|-
|26
|Voahangy Randrianarison-Huetz
|[[d:Q95951898|Q95951898]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|
|-
|27
|[[:fr:Lila_Hanitra_Ratsifandrihamanana|Lila_Hanitra_Ratsifandrihamanana]]
|[[d:Q3240758|Q3240758]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|TinahLuce23
|-
|28
|[[Razafinimanjaka Raketaka]]
|[[d:Q67165290|Q67165290]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|quinze2001
|-
|29
|[[Razafinandriamanitra]]
|[[d:Q64876017|/Q64876017]]
|mamorona infobox, manatsara ny wikidata
|Gasisou
|-
|30
|Voahangy Soarimalala
|[[d:Q28735325|Q28735325]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|31
|[[:fr:Hanta_Ramakavelo|Hanta_Ramakavelo]]
|[[d:Q125866817|Q125866817]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Chounie73
|-
|32
|[[:fr:Vola_Hanta_Ratsifandrihamanana|Hanta_Ratsifandrihamanana]]
|[[d:Q16613695|Q16613695]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|quinze2001
|-
|33
|[[:fr:Julie_Hanta_Razafimanahaka|Julie_Hanta_Razafimanahaka]]
|[[d:Q25391572|Q25391572]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|
|-
|34
|[[:fr:Nadine_Ramaroson|Nadine_Ramaroson]]
|[[d:Q3334940|Q3334940]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|ZATSY Mitarimy
|-
|35
|Alice N'Diaye
|
|mamorona lahatsoratra vaovao amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|TinahLuce23
|-
|36
|[[Hantatiana]]
|[[d:Q25552209|Q25552209]]
|Amboarina tsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|27Ava
|-
|37
|[[Fanja Andriamanantena]]
|[[d:Q16021022|Q16021022]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy amin'ny fanampiana loharano, manatsara ny wikidata
|27Ava
|-
|38
|[[Marie Michelle Sahondrarimalala]]
|[[d:Q114804422|Q114804422]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy amin'ny fanampiana loharano, manatsara ny wikidata
|Idesa2
|-
|39
|Fitia Rakotondramboa
|[[d:Q135180730|Q135180730]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|JianJi
|-
|40
|Marion Fitia Rasolofoson
|[[d:Q135355686|Q135355686]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|JianJi
|-
|41
|Mirana Ramialison
|[[d:Q42839502|Q42839502]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|ZATSY Mitarimy
|-
|42
|[[:fr:Dally_Randriantefy|Dally_Randriantefy]]
|[[d:Q264088|Q264088]]
|adika amin'ny teny malagasy, hatsaraina ny wikidata
|Moumou_6926
|-
|43
|[[:en:Natacha_Randriantefy|Natacha_Randriantefy]]
|[[d:Q1634516|Q1634516]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Graciella09
|-
|44
|[[:fr:Charlotte_Razafiniaina|Charlotte_Razafiniaina]]
|[[d:Q124728046|Q124728046]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Graciella09
|-
|45
|Naina Marthine Randriamalala
|[[d:Q28502258|Q28502258]]
|mamorona lahatsoratra min'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Graciella09
|-
|46
|Georgette Ranivoarivelo Gabrielle
|[[d:Q136486573|/Q136486573]]
|mamorona lahatsoratra min'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|47
|[[:fr:Juliette_Ratsimandrava|Juliette_Ratsimandrava]]
|[[d:Q125753193|Q125753193]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Mammysou17
|-
|48
|Faralalao Rakotoniaina
|[[d:Q42317074|Q42317074]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Gasisou
|-
|49
|[[:fr:Helihanta_Rajaonarison|Helihanta_Rajaonarison]]
|[[d:Q138976838|Q138976838]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Mihaino
|-
|50
|[[:fr:Domoina_Rabeantoandro|Domoina_Rabeantoandro]]
|[[d:Q28501977|Q28501977]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|quinze2001
|-
|51
|[[:fr:Anyah|Anyah]]
|[[d:Q126305856|Q126305856]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Rufhar
|-
|52
|Berthe Raharijaona
|
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Cactus0625
|-
|
|
|}
[[Sokajy:Vehivavy]]
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
ny7i2b6a67pbj8isseb2qn24kilhvw0
1139342
1139340
2026-05-20T17:56:12Z
Rufhar
39588
Nanampy anarana
1139342
wikitext
text/x-wiki
Lahatsoratra azo alaina tahaka [https://mg.wikipedia.org/wiki/Valan-javaboarim-pirenena_Andohahela Valan-javaboarim-pirenena Andohahela]
{| class="wikitable"
|+
!N°
!Wikipedia
!wikidata
!asa hatao
!mpandray anjara
|-
|1
|Mireille Rabenoro
|[[d:Q135989622|Q135989622]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Haër14
|-
|2
| Johanita Ndahimananjara
|[https://www.wikidata.org/wiki/Q6215531 Q6215531]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ravell89
|-
|3
|[[:fr:Elia_Béatrice_Assoumacou|Elia Béatrice Assoumacou]]
|[[d:Q110634975|Q110634975]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|quinze2001
|-
|4
|[[:fr:Saraha_Georget_Rabeharisoa|Saraha_Georget_Rabeharisoa]]
|[[d:Q16675680|Q16675680]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|quinze2001
|-
|5
|[[:fr:Harilala_Ramanantsoa|Harilala Ramanantsoa]]
|[[d:Q19956125|Q19956125]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Cactus0625
|-
|6
|[[:fr:Christine_Razanamahasoa|Christine_Razanamahasoa]]
|[[d:Q22338260|Q22338260]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Ravell89
|-
|7
|Marie Zenaïde Ramampy
|[[d:Q136001033|Q136001033]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Chounie73
|-
|8
|Juliana Tahina Ratovoson
|[[d:Q114804499|Q114804499]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|TinahLuce23
|-
|9
|Gisèle Ranampy
|[[d:Q136001033|Q136001033]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Rufhar
|-
|10
|[[:fr:Fanirisoa_Ernaivo|Fanirisoa_Ernaivo]]
|[[d:Q136655325|Q136655325]]
|manatsara wikidata
|Haër14
|-
|11
|[[:fr:Juliette_Ratsimandrava|Juliette_Ratsimandrava]]
|[[d:Q125753193|Q125753193]]
|adika amin'ny teny Malagasy
|quinze2001
|-
|12
| [[:fr:Cécile_Manorohanta|Cécile_Manorohanta]]
|[[d:Q2067151|Q2067151]]
|adika amin'ny teny Malagasy
|quinze2001
|-
|13
|[[:fr:Lantosoa_Rakotomalala|Lantosoa_Rakotomalala]]
|[[d:Q89286571|Q89286571]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|quinze2001
|-
|14
|[[:fr:Elia_Ravelomanantsoa|Elia_Ravelomanantsoa]]
|[[d:Q3050897|Q3050897]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|15
|Miorahasina Lorah
|[[d:Q136230868|Q136230868]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|16
|[[:fr:Hanitra_Andriamboavonjy|Hanitra_Andriamboavonjy]]
|[[d:Q125866167|Q125866167]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|IrmaA2
|-
|17
|[[Hanitriniaina Razafimanantsoa]]
|[[d:Q108679054|Q108679054]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|
|-
|18
|[[Céline Ratsiraka]]
|[[d:Q56192230|Q56192230]]
|manisy infobox, manatsara ny wikidata
|Ezekia24
|-
|19
|[[Natacha Emiliame Razafindrakoto]]
|
|manatsara lahatsoratra sy mampiditra wikidata
|Ezekia24
|-
|20
|[[Laura Rasoanaivo]]
|[[d:Q123299485|Q123299485]]
|manatsara lahatsoratra sy ny wikidata
|Ezekia24
|-
|21
|[[Nataly Andria]]
|[[d:Q3336435|Q3336435]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|Ezekia24
|-
|22
|[[Voahangy (mpanakanto)]]
|[[d:Q13109286|Q13109286]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
| Mihaino
|-
|23
|Voahangy Rasolomanana
|[[d:Q65621994|Q65621994]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|ZATSY Mitarimy
|-
|24
|[[:fr:Voahangy_Rajaonarimampianina|Voahangy_Rajaonarimampianina]]
|[[d:Q42129494|Q42129494]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|27Ava
|-
|25
|Voahangy Rasolofo-Razanamparany
|[[d:Q47087467|Q47087467]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Moumou_6926
|-
|26
|Voahangy Randrianarison-Huetz
|[[d:Q95951898|Q95951898]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Rufhar
|-
|27
|[[:fr:Lila_Hanitra_Ratsifandrihamanana|Lila_Hanitra_Ratsifandrihamanana]]
|[[d:Q3240758|Q3240758]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|TinahLuce23
|-
|28
|[[Razafinimanjaka Raketaka]]
|[[d:Q67165290|Q67165290]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|quinze2001
|-
|29
|[[Razafinandriamanitra]]
|[[d:Q64876017|/Q64876017]]
|mamorona infobox, manatsara ny wikidata
|Gasisou
|-
|30
|Voahangy Soarimalala
|[[d:Q28735325|Q28735325]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|31
|[[:fr:Hanta_Ramakavelo|Hanta_Ramakavelo]]
|[[d:Q125866817|Q125866817]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Chounie73
|-
|32
|[[:fr:Vola_Hanta_Ratsifandrihamanana|Hanta_Ratsifandrihamanana]]
|[[d:Q16613695|Q16613695]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|quinze2001
|-
|33
|[[:fr:Julie_Hanta_Razafimanahaka|Julie_Hanta_Razafimanahaka]]
|[[d:Q25391572|Q25391572]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|
|-
|34
|[[:fr:Nadine_Ramaroson|Nadine_Ramaroson]]
|[[d:Q3334940|Q3334940]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|ZATSY Mitarimy
|-
|35
|Alice N'Diaye
|
|mamorona lahatsoratra vaovao amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|TinahLuce23
|-
|36
|[[Hantatiana]]
|[[d:Q25552209|Q25552209]]
|Amboarina tsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|27Ava
|-
|37
|[[Fanja Andriamanantena]]
|[[d:Q16021022|Q16021022]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy amin'ny fanampiana loharano, manatsara ny wikidata
|27Ava
|-
|38
|[[Marie Michelle Sahondrarimalala]]
|[[d:Q114804422|Q114804422]]
|manatsara ny lahatsoratra amin'ny teny Malagasy amin'ny fanampiana loharano, manatsara ny wikidata
|Idesa2
|-
|39
|Fitia Rakotondramboa
|[[d:Q135180730|Q135180730]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|JianJi
|-
|40
|Marion Fitia Rasolofoson
|[[d:Q135355686|Q135355686]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|JianJi
|-
|41
|Mirana Ramialison
|[[d:Q42839502|Q42839502]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny malagasy
|ZATSY Mitarimy
|-
|42
|[[:fr:Dally_Randriantefy|Dally_Randriantefy]]
|[[d:Q264088|Q264088]]
|adika amin'ny teny malagasy, hatsaraina ny wikidata
|Moumou_6926
|-
|43
|[[:en:Natacha_Randriantefy|Natacha_Randriantefy]]
|[[d:Q1634516|Q1634516]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Graciella09
|-
|44
|[[:fr:Charlotte_Razafiniaina|Charlotte_Razafiniaina]]
|[[d:Q124728046|Q124728046]]
|adika amin'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Graciella09
|-
|45
|Naina Marthine Randriamalala
|[[d:Q28502258|Q28502258]]
|mamorona lahatsoratra min'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Graciella09
|-
|46
|Georgette Ranivoarivelo Gabrielle
|[[d:Q136486573|/Q136486573]]
|mamorona lahatsoratra min'ny teny Malagasy, manatsara wikidata
|Gasisou
|-
|47
|[[:fr:Juliette_Ratsimandrava|Juliette_Ratsimandrava]]
|[[d:Q125753193|Q125753193]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Mammysou17
|-
|48
|Faralalao Rakotoniaina
|[[d:Q42317074|Q42317074]]
|mamorona lahatsoratra amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Gasisou
|-
|49
|[[:fr:Helihanta_Rajaonarison|Helihanta_Rajaonarison]]
|[[d:Q138976838|Q138976838]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Mihaino
|-
|50
|[[:fr:Domoina_Rabeantoandro|Domoina_Rabeantoandro]]
|[[d:Q28501977|Q28501977]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|quinze2001
|-
|51
|[[:fr:Anyah|Anyah]]
|[[d:Q126305856|Q126305856]]
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|
|-
|52
|Berthe Raharijaona
|
|adika amin'ny amin'ny teny Malagasy, manatsara ny wikidata
|Cactus0625
|-
|
|
|}
[[Sokajy:Vehivavy]]
[[Sokajy:Vehivavy Malagasy]]
t5zmeceqzfj0qiuucnu7b7oqudbz49y
Georgette Ranivoarivelo Gabrielle
0
299770
1139338
1139293
2026-05-20T17:29:19Z
Gasisou
39590
Nanampy lahatsoratra sy nanatsara rohy
1139338
wikitext
text/x-wiki
[[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]], izay fantatra amin’ny fanafohezana hoe G.R.G., dia mpanoratra malagasy teraka tao [[Brickaville]] ny 30 desambra 1932. Izy dia zanak’i Randrianarivelo Jean sy Razafiarimanana Séraphine. Nanambady an-dRakotomalala Emile Solo izy ary niteraka enina mianadahy, dia lahy efatra sy vavy roa. Nodimandry tamin’ny volana septambra taona 2008 izy.<ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref>
== Tantaram-piainany ==
Olona nanana toerana lehibe teo amin’ny tontolon’ny haisoratra malagasy i G.R.G. Hatramin’ny fahazazany dia efa tena tia tononkalo sy tantara izy, ka tsy mahagaga raha ireo sehatra ireo no tena nivelarany tatỳ aoriana. Tsaroany fa tamin’ny taona 1944 izy no nanoratra ny tononkalony voalohany, ary tamin’ny taona 1957 kosa no nanoratany ny tantarany voalohany. Midika izany fa efa lalim-paka tao aminy hatramin’ny fahatanorany ny fitiavana manoratra sy mamorona.<ref name=":0">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Na dia nanana talenta aza izy dia tsy nionona tamin’izany fotsiny fa niezaka nanatsara hatrany ny fahaizany tamin’ny alalan’ny fianarana sy fanofanan-tena. Nambarany mihitsy fa tsy lova no nahatonga azy ho mahay kanto fa vokatry ny ezaka sy ny fianarana nataony. Anisan’ireo olona tia mianatra samirery i G.R.G., satria nandany fotoana betsaka tamin’ny famakiana boky sy fihainoana ny zava-bitan’ny hafa izy. Ho azy dia sakafo ho an’ny saina ny literatiora ka lasa filàna lehibe teo amin’ny fiainany izany.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Tsy vitan’izany fa nanaraka fiofanana sy fampianarana ara-drafitra ihany koa izy. Tamin’ny taona 1984 dia nianatra nikabary izy ary nahazo taratasy fanamarinana momba izany. Nandalina ny fomba fanolorana tononkalo an-tsehatra koa izy, ary niezaka hatrany hampivelatra sy hampiroborobo ny kolontsaina malagasy amin’ny alalan’ny asa sorany sy ny fandraisany anjara amin’ny sehatra ara-kolontsaina.<ref name=":1">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Ny fitiavany ny teny Malagasy ==
Tena raiki-pitia tamin’ny teny malagasy i G.R.G. ary hitany fa manana hakanto sy haren-tsaina miavaka izany teny izany. Noheveriny ho adidy lehibe ny miaro sy manandratra azy amin’ny alalan’ny haisoratra. Hatramin’ny fotoana nahafatesany tamin’ny taona 2008 dia mbola nanohy nanoratra sy namoaka boky izy. Anisan’ireo boky nivoaka tamin’izany ny "'''Fisainana G.R.G. tononkalo"''' sy "'''Fisainana G.R.G. tantara sy sombon-tantara"'''.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Ny antony nanosika azy hanohy tsy an-kijanona ny asa soratra dia ny fahatsapany fa tena kanto sy sarobidy ny teny malagasy, ka mendrika hotehirizina sy hampitaina amin’ny alalan’ny haisoratra izany. Noho izany dia niezaka nandalina lalina ny teny malagasy izy tamin’ny alalan’ny fikarohana sy famakiana boky tranainy izay nahitana fahalalana sy haren-tsaina maro. Fantatra ihany koa fa tena nitandrina sy nanaja fatratra ny tsipelina sy ny fomba fanoratra marina amin’ny teny malagasy izy.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Poetan'ny fisainana ==
Anisan’ny tena mampiavaka an’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]] ny fanoratany andian-teny sy andalana mampieritreritra ny olona. Matetika ireo teny ireo no averimberin’ny maro satria hita fa tena marina sy manan-danja eo amin’ny fiainana andavanandro. Mora tadidy izy ireny ary manampy ny olona amin’ny fomba fiaina sy ny fiaraha-monina.Hita ao anatin’ny asa sorany ihany koa ny fananarana sy fampitandremana omeny ny olona. Ohatra amin’izany ny hoe : “Etsy ange!…”, lohateny nampiasainy mba hanaitra ireo olona variana na misalasala amin’ny fanapahan-kevitra raisiny, satria mety hiteraka olana sy fahasahiranana ho an’ny hafa izany.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Ohatra amin'izany ity sombina tononkalo ity:
''“Aleo manda mahavita,''
''Toy izay manaiky tsy mahatanteraka,''
''Fa…ny manao am-pitiavana''
''no mendrika indrindra.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Teo amin’ny fomba fiaina dia nanome ohatra momba ny tokony ho endriky ny vehivavy i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]], na amin’ny fitafy izany na amin’ny fitondran-tena. Araka ny tononkalony hoe: “Vehivavy hendry, firenena vanona”, dia nasehony fa ny vehivavy manana fahendrena sy fitondran-tena tsara dia manampy amin’ny fanatsarana sy fampandrosoana ny firenena. Ohatra :<ref name=":2">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
''“Maotina fiaina ny vehivavy mendrika,''
''Tsy taitran’esoeso,tsy laitran’endrikendrika,''
''Manolokolo hatrany ny zanaka amam-parany,''
''Ny tokatrano koa hajainy fa anjarany.”''<ref name=":2" />
Nandritra ny fahazazany sy ny ampahany voalohany tamin’ny fiainany dia niaina tao anatin’ny fanjanahan-tany i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. Noho izany dia hita taratra tao amin’ny tononkalony ny fitiavan-tanindrazana sy ny fiahiany ny fireneny. Nitohy hatrany izany fitiavana an’i Madagasikara izany tatỳ aoriana, ka nahatonga azy hiresaka sy hanasongadina ireo tena olana fototra sedrain’ny firenena. Olona mahitsy fiteny izy teo amin’ny fiainana andavanandro, ary hita mazava tao amin’ny asa sorany izany, indrindra ao amin’ilay tononkalo hoe: “Eny indrisy! Ny fanahy Malagasy". Anisan'izany ity sombin-tononkalo nosoratany ity:<ref name=":0" />
''"Misy poizina tafiditra eto Madagasikara ka mandripaka fanahy,''<ref name=":0" />
''Ny fanahy Malagasy izay voarombak’i Satana tamim-pomba sahisahy,''<ref name=":2" />
''Oh!manjakazaka eto ireo fitiavan-tena maro,izay fahavalom-pirenena,''<ref name=":2" />
''Mandoto ireo fanahy,dia ireo fanahy Malagasy mpankato ny fahendrena".''<ref name=":3">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
Olona be fitiavana sy mora maneho ny ao am-pony izy. Izany indrindra no nahatonga azy hanoratra tononkalo miresaka fitiavana sy fihetseham-po, toy ny hoe : “Izaho sy ianao”, “Ilay fitia kisendrasendra”, ary “Soa aho manana anao!...”.<ref name=":1" />
''“Eh!...ry mamiko indrindra…''
''Soa aho manana anao,''
''Raha marary misy mpitsabo,''
''Raha salama voatambitamby.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
Hita tao amin’ny asa sorany ihany koa ny fitiavany sy ny fiahiany ny fianakaviany. Nasongadiny tao amin’ireo tononkalo hoe : “Neny”, “Dada”, ary “Ny Zanaka” izany, ka nampisehoany ny lanjan’ny ray aman-dreny sy ny ankohonana eo amin’ny fiainan’ny olona. Toy ny hoe: <ref name=":2" />
''"Ny zanaka?''
''Io no sarobidy indrindra amin'ny zavatry ny tany,'' <ref name=":3" />
''Hilofosana tokoa ny hamelomana azy hatrany,''
''Na lelavola an-tapitrisa na volamena sesehena ,''
''Tsy mahasolo velively izay taranaky ny tena" .''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
Mikasika ny ezaka natao ho fanatsarana ny kalitaon’ny asa soratra, dia misy matoanteny telo afaka mamintina ny fisainan’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. ''“Mikiry sy mandalina ary mianatra”''. Ireo no maneho ny fomba fijeriny sy ny tanjony teo amin’ny fanoratana sy ny literatiora.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Manampy amin’ny fanazavana izany ihany koa ity andalan-tononkalony ao amin’ny tononkalo “Manantena voka-tsoa” nosoratan’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. Ao anatin’izany no anehoany ny fanantenany sy ny hevitra tiany hampitaina momba ny ezaka sy ny vokatra tsara andrasana.<ref name=":0" />
''“Matoa ny dinitro mijohy! Manorika ny tava,''
''Matoa aho mikiry tsy mitandro hasasarana.''
''Somokotra miasa ka mitozo lalandava:''
''Manantena voka-tsoa ,hianoka hasambarana.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
== Olon'ny fitenenana ==
Anisan’ireo vehivavy nahay niteny sy nikabary i G.R.G, na dia mbola vitsy aza ny vehivavy mpikabary tamin’ny androny. Tamin’ny taona 1963 izy no nanomboka nikabary voalohany, ary mbola nampivelatra izany fahaizany izany tamin’ny alalan’ny fianarana sy fanazarantena nataony. Izy no vehivavy fahatelo tafiditra tao amin’ny FIMPIMA<ref>https://fimpima.org/</ref>, izay fikambanana lehibe sy tranainy indrindra misy ireo mpikabary malaza eto Madagasikara.Naneho ny talentany tamin’ny kabary fanaon’ny Malagasy izy, toy ny kabary amin’ny fandevenana, fampakaram-bady ary lanonana isan-karazany. Tsy teo amin’ny kabary ihany anefa no nahafantarana azy, fa mbola nisongadina koa teo amin’ny sehatry ny fitoriana teny am-piangonana, satria mpitoriteny nahay sy tena nanolo-tena i G.R.G.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
== Olon'ny sehatra ==
Niavaka teo amin’ny sehatry ny fampisehoana i G.R.G, nahasarika sy nampiaiky ny mpijery ny fomba fanehoany ny tononkalo. Ny feony mamy sy ny fahaizany manova izany arakaraka ny hafatra tiany hampitaina no tena nanintona ny olona. Raha tononkalo mampalahelo no natolony dia hita tamin’ny feony sy ny endriny ny alahelo; raha tononkalo falifaly kosa dia niseho ny hafaliana sy ny tsiky; raha tononkalo maneho hatezerana dia nasehony tamin’ny fihetsiny sy ny feony izany; ary raha tononkalom-pitiavana dia tsapa mihitsy ny hafaliany sy ny fitiavana tao anatiny. Nazava sy velona teo anatrehan’ny mpijery ny hevitra tian’ny tononkalony hampitaina. Nomeny lanja lehibe koa ny fijerin’ny mpanatrika, ka nitafy akanjo mihaja sy mendrika hatrany izy rehefa niakatra an-tsehatra. Tsy nionona tamin’ny talentany fotsiny anefa i G.R.G fa mbola nanohy nianatra sy nanatsara ny fahaizany teo amin’ny sehatry ny fampisehoana. Tiany ho lavorary sy hahafa-po ny mpijery hatrany izay rehetra natolony.Na dia teo aza anefa izany finiavana izany dia maro ny olana ara-bola sy ara-pitaovana natrehiny. Lafo ny fikarakarana fampisehoana satria mila mandoa hofan-trano, karaman’ireo mpanakanto sy mpihira, hofan-javamaneno, mpandravaka ary mpiambina fiara. Araka ny nambarany dia tena sarotra ho an’ny olona manan-talenta nefa te hampiseho ny asany amin’ny vahoaka izany rehetra izany.Na teo aza ireo fahasahiranana ireo dia tsy vola no tena nokendren’i G.R.G tamin’ny fampisehoana nataony, fa ny hampita ny talentany sy hanome fahafaham-po ny mpankafy azy. Anisan’ny tena nahafantarana azy manokana ny fampisehoana nataony tao amin’ny “Cinéma Kanto” tao Antananarivo.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Ireto avy ireo toerana sy taona niakarany an-tsehatra:
* 1967 : Tranompokonolona Toliary
* 1982 : Tranompokonolona Isotry, Antananarivo
* 1982 : “Cinéma Kanto”, Antananarivo
* 1983 – 1984 – 1985 : Kolejy Rasalama, Antananarivo <ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Fikambanana nisy azy ==
Georgette Ranivoarivelo Gabrielle, izay fantatra amin’ny fanafohezana hoe G.R.G, dia poeta malagasy sady mpikambana tao amin’ny [[Havatsa-UPEM]], fikambanan’ireo poeta sy mpanoratra malagasy. Izy ihany koa no vehivavy fahatelo tafiditra tao amin’ny FIMPIMA, fikambanan’ny mpikabary malagasy. Ankoatra izany dia mpanoratra sy mpitory ny teny malagasy izy, ka nandray anjara lehibe tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra sy ny kolontsaina malagasy.<ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref>
== Mari-boninahitra ==
1987: Chevalier de l’Ordre National
2003: Officier de l’ordre National<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Sangan'asany ==
Izy dia fantatra tamin’ny alalan’ny tantara fohy navoakan’ny gazety: “Finoan-jaza”, “Fanoitra”, “Tsinaimbalala”, “Tsy tao an-kibon-dreniko”…<ref name=":0" />
Tamin'ny Jona 2008, namoaka miaraka amin'ny Imprimerie 2000 izy, fitambarana “Fasainana” izay navondrona ny sasany amin'ireo sanganasany: Tantara fohy sy tononkalo:- Hasin’ny fitiavana madio - Finoan-jaza - Vehivavy tsy manambady - Tsy tao an-kibon-dreniko - Fanoitra - Indro manina ny didinao aho, velona amin'ny Fahamarinana “Sal.119/40″- Tsy mpifady toaka aho. <ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref>
Tononkalo: Neny, Dada, Ny zanaka, ny tanora, vehivavy Hendry, firenena vanona, Eny indrisy!...<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
== Fanaparihana tononkalo ==
Gazety boky Madagasikara sy ny Tanorany ,1971
Boky fianarana Malagasy ara-drafitra kilasy 4-3 (Razafindrakoto),1975<ref name=":0" />
Gazety Madagasika Mahaleotena
Gazety [[Midi Madagasikara]]
Gazety boky vokovokomanga FJKM
Tantara indray miseho iray sy tononkalo maro tao amin’ny [[Radio Madagasikara]]<ref name=":0" />
Fandaharana manokana I Fisainana G.R.G tao amin’ny [[Televiziona Malagasy]], 19-12-85<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
m4a3v8drxbscwmvr2staaghlpiuwq7z
1139339
1139338
2026-05-20T17:40:29Z
Gasisou
39590
Nanao infobox
1139339
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox olona|anarana=Georgette Ranivoarivelo Gabrielle|teraka=30 desambra 1932|toerana=Brickaville|maty=2008|firenena=Madagasikara|asa=Mpanoratra malagasy|asa hafa=Mpikabary|seha-pitiavana=Nanambady an-dRakotomalala Emile Solo}}
[[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]], izay fantatra amin’ny fanafohezana hoe G.R.G., dia mpanoratra malagasy teraka tao [[Brickaville]] ny 30 desambra 1932. Izy dia zanak’i Randrianarivelo Jean sy Razafiarimanana Séraphine. Nanambady an-dRakotomalala Emile Solo izy ary niteraka enina mianadahy, dia lahy efatra sy vavy roa. Nodimandry tamin’ny volana septambra taona 2008 izy.<ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref>
== Tantaram-piainany ==
Olona nanana toerana lehibe teo amin’ny tontolon’ny haisoratra malagasy i G.R.G. Hatramin’ny fahazazany dia efa tena tia tononkalo sy tantara izy, ka tsy mahagaga raha ireo sehatra ireo no tena nivelarany tatỳ aoriana. Tsaroany fa tamin’ny taona 1944 izy no nanoratra ny tononkalony voalohany, ary tamin’ny taona 1957 kosa no nanoratany ny tantarany voalohany. Midika izany fa efa lalim-paka tao aminy hatramin’ny fahatanorany ny fitiavana manoratra sy mamorona.<ref name=":0">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Na dia nanana talenta aza izy dia tsy nionona tamin’izany fotsiny fa niezaka nanatsara hatrany ny fahaizany tamin’ny alalan’ny fianarana sy fanofanan-tena. Nambarany mihitsy fa tsy lova no nahatonga azy ho mahay kanto fa vokatry ny ezaka sy ny fianarana nataony. Anisan’ireo olona tia mianatra samirery i G.R.G., satria nandany fotoana betsaka tamin’ny famakiana boky sy fihainoana ny zava-bitan’ny hafa izy. Ho azy dia sakafo ho an’ny saina ny literatiora ka lasa filàna lehibe teo amin’ny fiainany izany.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Tsy vitan’izany fa nanaraka fiofanana sy fampianarana ara-drafitra ihany koa izy. Tamin’ny taona 1984 dia nianatra nikabary izy ary nahazo taratasy fanamarinana momba izany. Nandalina ny fomba fanolorana tononkalo an-tsehatra koa izy, ary niezaka hatrany hampivelatra sy hampiroborobo ny kolontsaina malagasy amin’ny alalan’ny asa sorany sy ny fandraisany anjara amin’ny sehatra ara-kolontsaina.<ref name=":1">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Ny fitiavany ny teny Malagasy ==
Tena raiki-pitia tamin’ny teny malagasy i G.R.G. ary hitany fa manana hakanto sy haren-tsaina miavaka izany teny izany. Noheveriny ho adidy lehibe ny miaro sy manandratra azy amin’ny alalan’ny haisoratra. Hatramin’ny fotoana nahafatesany tamin’ny taona 2008 dia mbola nanohy nanoratra sy namoaka boky izy. Anisan’ireo boky nivoaka tamin’izany ny "'''Fisainana G.R.G. tononkalo"''' sy "'''Fisainana G.R.G. tantara sy sombon-tantara"'''.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Ny antony nanosika azy hanohy tsy an-kijanona ny asa soratra dia ny fahatsapany fa tena kanto sy sarobidy ny teny malagasy, ka mendrika hotehirizina sy hampitaina amin’ny alalan’ny haisoratra izany. Noho izany dia niezaka nandalina lalina ny teny malagasy izy tamin’ny alalan’ny fikarohana sy famakiana boky tranainy izay nahitana fahalalana sy haren-tsaina maro. Fantatra ihany koa fa tena nitandrina sy nanaja fatratra ny tsipelina sy ny fomba fanoratra marina amin’ny teny malagasy izy.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Poetan'ny fisainana ==
Anisan’ny tena mampiavaka an’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]] ny fanoratany andian-teny sy andalana mampieritreritra ny olona. Matetika ireo teny ireo no averimberin’ny maro satria hita fa tena marina sy manan-danja eo amin’ny fiainana andavanandro. Mora tadidy izy ireny ary manampy ny olona amin’ny fomba fiaina sy ny fiaraha-monina.Hita ao anatin’ny asa sorany ihany koa ny fananarana sy fampitandremana omeny ny olona. Ohatra amin’izany ny hoe : “Etsy ange!…”, lohateny nampiasainy mba hanaitra ireo olona variana na misalasala amin’ny fanapahan-kevitra raisiny, satria mety hiteraka olana sy fahasahiranana ho an’ny hafa izany.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Ohatra amin'izany ity sombina tononkalo ity:
''“Aleo manda mahavita,''
''Toy izay manaiky tsy mahatanteraka,''
''Fa…ny manao am-pitiavana''
''no mendrika indrindra.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Teo amin’ny fomba fiaina dia nanome ohatra momba ny tokony ho endriky ny vehivavy i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]], na amin’ny fitafy izany na amin’ny fitondran-tena. Araka ny tononkalony hoe: “Vehivavy hendry, firenena vanona”, dia nasehony fa ny vehivavy manana fahendrena sy fitondran-tena tsara dia manampy amin’ny fanatsarana sy fampandrosoana ny firenena. Ohatra :<ref name=":2">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
''“Maotina fiaina ny vehivavy mendrika,''
''Tsy taitran’esoeso,tsy laitran’endrikendrika,''
''Manolokolo hatrany ny zanaka amam-parany,''
''Ny tokatrano koa hajainy fa anjarany.”''<ref name=":2" />
Nandritra ny fahazazany sy ny ampahany voalohany tamin’ny fiainany dia niaina tao anatin’ny fanjanahan-tany i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. Noho izany dia hita taratra tao amin’ny tononkalony ny fitiavan-tanindrazana sy ny fiahiany ny fireneny. Nitohy hatrany izany fitiavana an’i Madagasikara izany tatỳ aoriana, ka nahatonga azy hiresaka sy hanasongadina ireo tena olana fototra sedrain’ny firenena. Olona mahitsy fiteny izy teo amin’ny fiainana andavanandro, ary hita mazava tao amin’ny asa sorany izany, indrindra ao amin’ilay tononkalo hoe: “Eny indrisy! Ny fanahy Malagasy". Anisan'izany ity sombin-tononkalo nosoratany ity:<ref name=":0" />
''"Misy poizina tafiditra eto Madagasikara ka mandripaka fanahy,''<ref name=":0" />
''Ny fanahy Malagasy izay voarombak’i Satana tamim-pomba sahisahy,''<ref name=":2" />
''Oh!manjakazaka eto ireo fitiavan-tena maro,izay fahavalom-pirenena,''<ref name=":2" />
''Mandoto ireo fanahy,dia ireo fanahy Malagasy mpankato ny fahendrena".''<ref name=":3">https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
Olona be fitiavana sy mora maneho ny ao am-pony izy. Izany indrindra no nahatonga azy hanoratra tononkalo miresaka fitiavana sy fihetseham-po, toy ny hoe : “Izaho sy ianao”, “Ilay fitia kisendrasendra”, ary “Soa aho manana anao!...”.<ref name=":1" />
''“Eh!...ry mamiko indrindra…''
''Soa aho manana anao,''
''Raha marary misy mpitsabo,''
''Raha salama voatambitamby.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
Hita tao amin’ny asa sorany ihany koa ny fitiavany sy ny fiahiany ny fianakaviany. Nasongadiny tao amin’ireo tononkalo hoe : “Neny”, “Dada”, ary “Ny Zanaka” izany, ka nampisehoany ny lanjan’ny ray aman-dreny sy ny ankohonana eo amin’ny fiainan’ny olona. Toy ny hoe: <ref name=":2" />
''"Ny zanaka?''
''Io no sarobidy indrindra amin'ny zavatry ny tany,'' <ref name=":3" />
''Hilofosana tokoa ny hamelomana azy hatrany,''
''Na lelavola an-tapitrisa na volamena sesehena ,''
''Tsy mahasolo velively izay taranaky ny tena" .''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
Mikasika ny ezaka natao ho fanatsarana ny kalitaon’ny asa soratra, dia misy matoanteny telo afaka mamintina ny fisainan’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. ''“Mikiry sy mandalina ary mianatra”''. Ireo no maneho ny fomba fijeriny sy ny tanjony teo amin’ny fanoratana sy ny literatiora.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Manampy amin’ny fanazavana izany ihany koa ity andalan-tononkalony ao amin’ny tononkalo “Manantena voka-tsoa” nosoratan’i [[Georgette Ranivoarivelo Gabrielle]]. Ao anatin’izany no anehoany ny fanantenany sy ny hevitra tiany hampitaina momba ny ezaka sy ny vokatra tsara andrasana.<ref name=":0" />
''“Matoa ny dinitro mijohy! Manorika ny tava,''
''Matoa aho mikiry tsy mitandro hasasarana.''
''Somokotra miasa ka mitozo lalandava:''
''Manantena voka-tsoa ,hianoka hasambarana.”''<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
== Olon'ny fitenenana ==
Anisan’ireo vehivavy nahay niteny sy nikabary i G.R.G, na dia mbola vitsy aza ny vehivavy mpikabary tamin’ny androny. Tamin’ny taona 1963 izy no nanomboka nikabary voalohany, ary mbola nampivelatra izany fahaizany izany tamin’ny alalan’ny fianarana sy fanazarantena nataony. Izy no vehivavy fahatelo tafiditra tao amin’ny FIMPIMA<ref>https://fimpima.org/</ref>, izay fikambanana lehibe sy tranainy indrindra misy ireo mpikabary malaza eto Madagasikara.Naneho ny talentany tamin’ny kabary fanaon’ny Malagasy izy, toy ny kabary amin’ny fandevenana, fampakaram-bady ary lanonana isan-karazany. Tsy teo amin’ny kabary ihany anefa no nahafantarana azy, fa mbola nisongadina koa teo amin’ny sehatry ny fitoriana teny am-piangonana, satria mpitoriteny nahay sy tena nanolo-tena i G.R.G.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
== Olon'ny sehatra ==
Niavaka teo amin’ny sehatry ny fampisehoana i G.R.G, nahasarika sy nampiaiky ny mpijery ny fomba fanehoany ny tononkalo. Ny feony mamy sy ny fahaizany manova izany arakaraka ny hafatra tiany hampitaina no tena nanintona ny olona. Raha tononkalo mampalahelo no natolony dia hita tamin’ny feony sy ny endriny ny alahelo; raha tononkalo falifaly kosa dia niseho ny hafaliana sy ny tsiky; raha tononkalo maneho hatezerana dia nasehony tamin’ny fihetsiny sy ny feony izany; ary raha tononkalom-pitiavana dia tsapa mihitsy ny hafaliany sy ny fitiavana tao anatiny. Nazava sy velona teo anatrehan’ny mpijery ny hevitra tian’ny tononkalony hampitaina. Nomeny lanja lehibe koa ny fijerin’ny mpanatrika, ka nitafy akanjo mihaja sy mendrika hatrany izy rehefa niakatra an-tsehatra. Tsy nionona tamin’ny talentany fotsiny anefa i G.R.G fa mbola nanohy nianatra sy nanatsara ny fahaizany teo amin’ny sehatry ny fampisehoana. Tiany ho lavorary sy hahafa-po ny mpijery hatrany izay rehetra natolony.Na dia teo aza anefa izany finiavana izany dia maro ny olana ara-bola sy ara-pitaovana natrehiny. Lafo ny fikarakarana fampisehoana satria mila mandoa hofan-trano, karaman’ireo mpanakanto sy mpihira, hofan-javamaneno, mpandravaka ary mpiambina fiara. Araka ny nambarany dia tena sarotra ho an’ny olona manan-talenta nefa te hampiseho ny asany amin’ny vahoaka izany rehetra izany.Na teo aza ireo fahasahiranana ireo dia tsy vola no tena nokendren’i G.R.G tamin’ny fampisehoana nataony, fa ny hampita ny talentany sy hanome fahafaham-po ny mpankafy azy. Anisan’ny tena nahafantarana azy manokana ny fampisehoana nataony tao amin’ny “Cinéma Kanto” tao Antananarivo.<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
Ireto avy ireo toerana sy taona niakarany an-tsehatra:
* 1967 : Tranompokonolona Toliary
* 1982 : Tranompokonolona Isotry, Antananarivo
* 1982 : “Cinéma Kanto”, Antananarivo
* 1983 – 1984 – 1985 : Kolejy Rasalama, Antananarivo <ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Fikambanana nisy azy ==
Georgette Ranivoarivelo Gabrielle, izay fantatra amin’ny fanafohezana hoe G.R.G, dia poeta malagasy sady mpikambana tao amin’ny [[Havatsa-UPEM]], fikambanan’ireo poeta sy mpanoratra malagasy. Izy ihany koa no vehivavy fahatelo tafiditra tao amin’ny FIMPIMA, fikambanan’ny mpikabary malagasy. Ankoatra izany dia mpanoratra sy mpitory ny teny malagasy izy, ka nandray anjara lehibe tamin’ny fampiroboroboana ny haisoratra sy ny kolontsaina malagasy.<ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref>
== Mari-boninahitra ==
1987: Chevalier de l’Ordre National
2003: Officier de l’ordre National<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
== Sangan'asany ==
Izy dia fantatra tamin’ny alalan’ny tantara fohy navoakan’ny gazety: “Finoan-jaza”, “Fanoitra”, “Tsinaimbalala”, “Tsy tao an-kibon-dreniko”…<ref name=":0" />
Tamin'ny Jona 2008, namoaka miaraka amin'ny Imprimerie 2000 izy, fitambarana “Fasainana” izay navondrona ny sasany amin'ireo sanganasany: Tantara fohy sy tononkalo:- Hasin’ny fitiavana madio - Finoan-jaza - Vehivavy tsy manambady - Tsy tao an-kibon-dreniko - Fanoitra - Indro manina ny didinao aho, velona amin'ny Fahamarinana “Sal.119/40″- Tsy mpifady toaka aho. <ref>http://rahelys.unblog.fr/2008/09/22/grg-georgette-ranivoarivelo-gabrielle-une-grande-dame-de-la-litterature-malgache-nous-a-quitte/</ref>
Tononkalo: Neny, Dada, Ny zanaka, ny tanora, vehivavy Hendry, firenena vanona, Eny indrisy!...<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/fakafaka/page-79.html</ref>
== Fanaparihana tononkalo ==
Gazety boky Madagasikara sy ny Tanorany ,1971
Boky fianarana Malagasy ara-drafitra kilasy 4-3 (Razafindrakoto),1975<ref name=":0" />
Gazety Madagasika Mahaleotena
Gazety [[Midi Madagasikara]]
Gazety boky vokovokomanga FJKM
Tantara indray miseho iray sy tononkalo maro tao amin’ny [[Radio Madagasikara]]<ref name=":0" />
Fandaharana manokana I Fisainana G.R.G tao amin’ny [[Televiziona Malagasy]], 19-12-85<ref>https://poetawebs.e-monsite.com/pages/sorapiainana/page-79-1.html</ref>
s47lp198pbrvasuth25l5mm6i2v3wpg
Martellidendron
0
299779
1139333
1139306
2026-05-20T14:00:59Z
~2026-30258-44
39667
1139333
wikitext
text/x-wiki
[[Sary:Horne's Pandanus - Pandanus hornei.jpg|vignette|367x367px|''Pandanus hornei'']]
Ny '''''Martellidendron''''' dia antokon-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana ''[[Pandanaceae]]'', teratany ao [[Seisely]] sy eto [[Madagasikara]]. Mitovitovy amin' ny karazana ao amin' ny fianakaviana ''[[Arecaceae]]'' ([[voanio]], [[Antrendry (zavamaniry)|antrendry]], sns) izy ireo, saingy tsy mifandray akaiky aminy. Napetrak' i Rodolfo Emilio Giuseppe Pichi-Sermolli ho fizaràna ao amin' ny antoko ''[[Pandanus]]'' tamin' ny taona 1951 ny ''Martellidendron'', avy eo dia lasa zanak' antoko tamin' ny taona 1974. Nasondrotra ho antoko izy io tamin' ny farany tamin' ny taona 2003 noho ny fandalinana filôjenetika izay nampiasa angon-drakitra momba ny [[Asidra dezôksiribôniokleika|ADN]] klôrôplastika.
Ny anarana hoe ''Martellidendron'' dia avy amin' ny anaran' i Ugolino Martelli (1860-1934), bôtanista sy biôlôjista ary mikôlôjista italiana, miampy ny [[Fiteny grika|teny grika]] hoe ''dendron'' izay midika hoe "hazo". I Martin Wilhelm Callmander sy i Philippe Chassot no nanao ny famariparitana an' ilay ilay antoko ao amin' ny gazatiboky ''Taxon'' (vol.52, N° 4, ao amin' ny pejy 755-762 tamin' ny taona 2003.
== Famariparitana ==
Diôika ny karazana ao amin' ny ''Martellidendron'', izany hoe eo amin' ny zavamaniry samy hafa no ahitana ny vony lahy sy vavy. Manana lahimbony maro (hatramin' ny 100) ny vony lahy izay mitombo sy manome [[vondrombony]] misy [[salohy]] voahodidin' ny [[brakte]] (ravina niova fiasa). Rehefa matoy ny vony vavy dia mitambatra ho lasa tamba-boa lavalava na boribory. Be nofony sady misy efitra roa ny voa tsirairay.
== Lisitry ny karazana ==
Misy karazana enina ny ''Martellidendron'':
* ''Martellidendron androcephalanthos'' (Martelli) Callm. & Chassot
* ''Martellidendron cruciatum'' (Pic.Serm.) Callm. & Chassot
* ''Martellidendron gallinarum'' (Callm.) Callm.
* ''Martellidendron hornei'' (Balf.f.) Callm. & Chassot
* ''Martellidendron karaka'' (Martelli) Callm.
* ''Martellidendron kariangense'' (Huynh) Callm.
=== Karazana misy eto Madagasikara ===
* ''[[Martellidendron androcephalanthos]]'' (Martelli) Callm. & Chassot ← ''Pandanus androcephalanthos'' Martelli -- ''Pandanus nosibicus'' Huynh [faritra avaratra sy avaratra andrefana]
* ''[[Martellidendron cruciatum]]'' (Pic. Serm.) Callm. & Chassot ← ''Pandanus cruciatus'' Pic. Serm. [faritra atsinanana].
* ''[[Martellidendron gallinarum]]'' (Callm.) Callm. ← ''Pandanus gallinarum'' Callm. [Tahirin-javaboarin' i Mananara-Avaratra]
* ''[[Martellidendron karaka]]'' (Martelli) Callm. ← ''Pandanus karaka'' Martelli -- ''Martellidendron masoalense'' (Laivao & Callm.) Callm. & Chassot / ''Pandanus masoalensis'' Laivao & Callm. [faritra avaratra sy atsinanana, indrindra ao amin' ny Saikinisy Masoala]
* ''[[Martellidendron kariangense]]'' (Huynh) Callm. ← ''Pandanus kariangensis'' Huynh [faritra atsinanana]
== Jereo koa ==
* ''[[Pandanus]]''
* ''[[Benstonea]]''
== Jereo koa==
[[Sokajy:ahitra]]
[[Sokajy:Pandanaceae]]
a9quen33og05h5u8whk1z3kyf3kgbua
Sokajy:Pandanaceae
14
299789
1139334
2026-05-20T14:01:28Z
~2026-30258-44
39667
Pejy noforonina tamin'ny « [[Sokajy:ahitra]] »
1139334
wikitext
text/x-wiki
[[Sokajy:ahitra]]
lq5q0nj2niw44uz9x1z52vesc9t4mxc
Voahangy Randrianarison-Huetz
0
299790
1139343
2026-05-20T18:47:34Z
Rufhar
39588
Namorona lahatsoratra
1139343
wikitext
text/x-wiki
Dr Voahangy Randrianarison-Huetz dia mpikaroka sy mpahay momba ny hery fiarovana (immunologiste) ambony lenta, malaza amin'ny asa siantifika nataony tany [[Frantsa]] sy ny firotsahany amin'ny fampiofanana ara-pitsaboana sy ara-biolojika eto [[Madagasikara]].
== FIANARANA NATAONY ==
Ny Asa sy ny Fikambanana Siantifika Idirana
Ny Dr Randrianarison-Huetz dia manatanteraka ny ampahany betsaka amin'ny fikarohana ataony any Frantsa, ao anatin'ireo toeram-pikarohana lehibe eo amin'ny sehatry ny fikarohana biomedika. Anisan'izany ireto andrim-panjakana manaraka ireto:
• Institut Cochin (Paris), ivon-toeram-pikarohana biomedikaly maro taranja.
• INSERM (Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale, Unité U1016).<ref><nowiki>https://www.inserm.fr/</nowiki></ref>
• CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique).<ref><nowiki>https://www.cnrs.fr/fr</nowiki></ref>
• Oniversite Paris Cité (Paris Descartes / Sorbonne Paris Cité teo aloha).<ref><nowiki>https://u-paris.fr/</nowiki></ref>
== FIKAROHANA NATAONY ==
Ny asa siantifika ataony dia miompana indrindra amin'ny biolojian'ny sela, ny zenetika ary ny fomba fiasan'ny hery fiarovana. Nandray anjara tamin'ny famoahana boky sy gazety siantifika maro fakan-tahaka eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena izy (toy ny Journal of Cell Biology na iScience), izay mikasika ireo lohahevitra saro-pantarina toy ny:
Ny fanaraha-maso ny fitambaran'ireo sela zanabolana (sela fototra amin'ny hozatra) sy ny firafitry ny aktina (actine).
Ny fandrindrana ny manodidina ireo sela hozatra (myofibres) amin'ny alalan'ny proteinina sasany (toy ny RhoA) mba ahafahan'ny hozatra mitombo (croissance hypertrophique).
Ireo lalan-tsandrin'ny famantarana ao anatin'ny sela (voies de signalisation cellulaire) mifandray amin'ny fanoheran'ny hery fiarovana sy ny fivontosana (toy ny fampandehanana ny mpampiroborobo NF-κB).
== Fandraisana Anjara amin'ny Fampiofanana eto Madagasikara ==
Miaraka amin'ireo fikarohana ataony any Eoropa, mitazona fifandraisana matanjaka amin'ny tontolo siantifika malagasy izy. Mandray anjara mavitrika amin'ny fanamafisana ny fahaiza-manao eo an-toerana momba ny siansa biomedika izy, indrindra amin'ny alalan'ny fiarahana miasa amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) <ref><nowiki>https://www.pasteur.mg/deuxieme-edition-du-cours-sur-les-techniques-de-limmunologie-a-linstitut-pasteur-de-madagascar/</nowiki></ref>eto Antananarivo.
Miara-mikarakara sy mitarika fampiofanana ambony lenta izy, indrindra ny Fampianarana Iraisam-pirenena momba ny Teknika Ampiasaina amin'ny Hery Fiarovana (Cours International sur les Techniques de l'Immunologie), izay tontosaina ny andiany faha-3 tamin'ny jona 2025. Ity fandaharana ity, izay tontosaina miaraka amin'ny Institut Pasteur any Paris, dia ahafahana mampita amin'ireo mpikaroka, dokotera ary mpianatra malagasy sy afrikanina ireo fahaiza-manao ara-pomba fanao sy ara-teoria izay tena ilaina amin'ny fikarohana arifomba momba ireo aretina mifindra.
== LOHARANO ==
tdgh20xtkondwl3367xaq7dtz47ax4f
1139344
1139343
2026-05-20T19:02:19Z
Rufhar
39588
Fanampiny fanazavana sy rohy
1139344
wikitext
text/x-wiki
Dr Voahangy Randrianarison-Huetz dia mpikaroka sy mpahay momba ny hery fiarovana avo lenta, malaza amin'ny asa siantifika nataony tany [[Frantsa]] sy ny firotsahany amin'ny fampiofanana ara-pitsaboana sy ara-biolojika eto [[Madagasikara]].
== FIANARANA NATAONY ==
Dr Randrianarison-Huetz dia manatanteraka ny ampahany betsaka amin'ny fikarohana ataony any Frantsa, ao anatin'ireo toeram-pikarohana lehibe eo amin'ny sehatry ny fikarohana biomedikaly, . Anisan'izany ireto manaraka ireto:
• Institut Cochin (Paris), ivon-toeram-pikarohana biomedikaly maro taranja.<ref>Cochin</ref>
• INSERM (Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale, Unité U1016).<ref><nowiki>https://www.inserm.fr/</nowiki></ref>
• CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique).<ref><nowiki>https://www.cnrs.fr/fr</nowiki></ref>
• Oniversite Paris Cité (Paris Descartes / Sorbonne Paris Cité teo aloha).<ref><nowiki>https://u-paris.fr/</nowiki></ref>
== FIKAROHANA NATAONY ==
Ny asa siantifika ataony dia miompana indrindra amin'ny biolojian'ny sela, ny zenetika ary ny fomba fiasan'ny hery fiarovana. Nandray anjara tamin'ny famoahana boky sy gazety siantifika maro fakan-tahaka eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena izy, izay mikasika ireo lohahevitra saro-pantarina toy ny:
• Fanaraha-maso ny fitambaran'ireo sela zanabolana (sela fototra amin'ny hozatra) sy ny firafitry ny aktina.
• Fandrindrana ny manodidina ireo sela hozatra (myofibres) amin'ny alalan'ny proteinina sasany (toy ny RhoA) mba ahafahan'ny hozatra mitombo.
Ireo lalan-tsandrin'ny famantarana ao anatin'ny sela mifandray amin'ny fanoheran'ny hery fiarovana sy ny fivontosana (toy ny fampandehanana ny mpampiroborobo NF-κB).
== Fandraisana Anjara amin'ny Fampiofanana eto Madagasikara ==
Miaraka amin'ireo fikarohana ataony any Eoropa, mitazona fifandraisana matanjaka amin'ny tontolo siantifika malagasy izy. Mandray anjara mavitrika amin'ny fanamafisana ny fahaiza-manao eo an-toerana momba ny siansa biomedika izy, indrindra amin'ny alalan'ny fiarahana miasa amin'ny Institut Pasteur de Madagascar (IPM) <ref>https://www.pasteur.mg/deuxieme-edition-du-cours-sur-les-techniques-de-limmunologie-a-linstitut-pasteur-de-madagascar/</ref> eto Antananarivo.
Miara-mikarakara sy mitarika fampiofanana ambony lenta izy, indrindra ny Fampianarana Iraisam-pirenena momba ny Teknika Ampiasaina amin'ny Hery Fiarovana (Cours International sur les Techniques de l'Immunologie), izay tontosaina ny andiany faha-3 tamin'ny jona 2025. Ity fandaharana ity, izay tontosaina miaraka amin'ny Institut Pasteur any Paris, dia ahafahana mampita amin'ireo mpikaroka, dokotera ary mpianatra malagasy sy afrikanina ireo fahaiza-manao ara-pomba fanao sy ara-teoria izay tena ilaina amin'ny fikarohana arifomba momba ireo aretina mifindra.
== BOKY NOSORATANY ==
• Journal of Cell Biology na iScience
== LOHARANO ==
rijgk8p02hxi8j50ow36qzycspi3hpo
TAKARAFX
0
299791
1139345
2026-05-21T01:41:29Z
Uapty
39682
kandungan
1139345
wikitext
text/x-wiki
'''TAKARAFX''' is a financial institution founded in 2021 and based in Colorado, United States. The firm focuses on integrating advanced computational technologies with behavioral finance to develop adaptive trading systems and decision-making frameworks.
==History==
TAKARAFX was founded in 2021 in the state of [[Colorado]]. The company is registered as a Money Services Business (MSB) with the Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN), a bureau of the U.S. Department of the Treasury. The MSB license is a federal requirement for companies in the United States engaged in money services such as currency exchange or money transmission.<ref>{{cite web |title= TAKARAFX |url=https://takarafx.com/ |publisher= |access-date=}}</ref>
==Technology==
TAKARAFX has developed an online trading platform that provides users with a range of analytical tools. The platform includes more than 50 technical indicators and intraday analysis tools integrated into its charting system.
== Referi ==
{{reflist}}
3jlbln7c8aivmfcdoppyj81mofo5jjw
Fanompoam-pandrama
0
299792
1139368
2026-05-21T10:55:28Z
Phantom401
30340
famoronana lahatsoratra
1139368
wikitext
text/x-wiki
Ny Fanompoam-pandrama dia iray amin’ireo fomba amam-panao nentim-paharazana ataon’ny Sakalava ao amin’ny Doany Miarinarivo, ao Tsararano, Mahajanga. Anisan’ny dingana fanomanana ny Fanompoambe izy io — lanonana lehibe ataon’ny Sakalavan’i Boina isan-taona amin’ny volana Jolay.<ref>[https://new.moov.mg/magazine/99650-doaninandriamisara-miarinarivo-mahajanga-manomboka-ny-fiomanana-aminny-fanompoambe#body2 Fomba Malagasy - Fanompoambe Doany Miarinarivo Mahajanga]</ref>
Amin’ity fombafomba ity dia manomana tantely ho fanatitra masina ny olona. Araka ny lovantsofina, ny tantely dia alaina any amin’ny toerana masina toa an’i Ambalakida sy Ambatolampy, ao amin’ny distrikan’i Mahajanga II. Apetraka ao amin’ny ala masina atao hoe Ambalamanga aloha izy io, vao entina an-tongotra mankany amin’ny Doany Miarinarivo.<ref>[https://new.moov.mg/magazine/99650-doaninandriamisara-miarinarivo-mahajanga-manomboka-ny-fiomanana-aminny-fanompoambe#body2 Fomba Malagasy - Fanompoambe Doany Miarinarivo Mahajanga]</ref>
Ao anatin’izany no anehoan’ny Sakalava ny fanajany ireo razambe mpanjaka, indrindra fa ireo Andriamisara efadahy — izay heverina ho mpanorina ny fanjakan’i Boina. Ny tantely sy ny fanatitra hafa dia ampiasaina hanamboarana ny toamainty, izay fangaro masina ampiasaina mandritra ny Fanompoambe.<ref>[https://new.moov.mg/magazine/99650-doaninandriamisara-miarinarivo-mahajanga-manomboka-ny-fiomanana-aminny-fanompoambe#body2 Fomba Malagasy - Fanompoambe Doany Miarinarivo Mahajanga]</ref>
Doany Miarinarivo dia toerana masina sy ivon’ny kolontsaina sakalava ao Boeny. Isan-taona dia an’arivony ny olona avy any amin’ny faritra samihafa eto Madagasikara no manatrika ireo fombafomba sy lanonana atao ao.<ref>[https://www.madonline.com/fanompoam-be-le-rendez-vous-annuel-de-la-tradition-sakalava/ Fanompoam-be, le rendez-vous annuel de la tradition Sakalava | Madagascar Online : Le premier magazine d'actualité en ligne, spécialisé sur Madagascar]</ref>
== Tantara ==
Efa an-jato taona maro no nisian’ireo fombafomba mifandray amin’ny Fanompoambe sy ny Fanompoam-pandrama eo amin’ny Sakalavan’i Boina. Ny tena tanjona dia ny fiarovana sy ny fanomezam-boninahitra ireo relika sy lova navelan’ireo mpanjaka taloha.<ref>[https://tourisme-majunga.com/fanompoambe/ Fanompoambe de MAJUNGA – Visitez Mahajanga]</ref>
== Jereo koa ==
[[Sakalava]]
[[Fanompoambe]]
== Lisitry ny Tsiahy ==
<references />
8yl2ftzsx2p9md26xc2sl25o1e19szo